زبان‌شناسی همگانی

30 August 2026 09:22

✨ نخستین مدرسه تابستانی آزفا✨
تبادل تجربه‌های علمی و پژوهشی در محیطی صمیمی با همراهی استادانی که هر کدام بخشی از دنیای آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان را با خود به مدرسه تابستانی آزفا می‌آورند.

🔸با حضور دکتر رضامراد صحرائی، رئیس محترم انجمن

و استادانی که سخاوتمندانه دانش خود را به اشتراک‌ خواهند گذاشت:
🔸دکتر بهروز محمودی بختیاری
🔸دکتر امیر زندمقدم
🔸دکتر فاطمه نامی
🔸دکتر فائقه شاه‌حسینی

🔸دبیرعلمی: دکتر امیر زندمقدم
🔸دبیر اجرایی: دکتر الهام اکبری

📍مازندران، فریدونکنار
🗓️ ۱۷ تا ۲۰ شهریور ۱۴۰۵

🔸این مدرسه ویژه اعضای محترم انجمن آزفا برگزار می‌شود و انجمن در راستای حمایت از اعضای خود، ۵۰ درصد هزینه‌های برگزاری مدرسه را تأمین کرده است و شرکت‌کنندگان تنها نیمی از هزینه واقعی را پرداخت می‌کنند.

🔗 برای مشاهده جزئیات خدمات و ثبت‌نام:
https://survey.porsline.ir/s/chAKsZzl
🔺 ثبت‌نام تا ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ یا تکمیل ظرفیت ادامه دارد.

زبان‌شناسی همگانی

24 August 2026 20:25

✅ کار و تفریح

نوئل کوارد ادعا کرده است که «کار از سرگرمی هم سرگرم‌کننده‌تر است.»
لارس اسوندسن (Lars M. Svendsen) در کتاب کوچکی با عنوان «کار» (Work) می‌پرسد: «آیا این حرف [کوارد] درست است؟» و در پاسخ می‌آورد: بستگی دارد که مشغول چه کاری و چه نوعی از سرگرمی هستیم. اگر از تمام کارگران جهان نظرسنجی کنید، بعید می‌دانم اکثرشان با کوارد موافق باشند. از سوی دیگر، فکر می‌کنم تعداد کثیری از آن‌ها موافق باشند که سرگرمی بدون کار چندان سرگرم‌کننده نیست. اگر کل هفته را مرخصی گرفته باشید، آخر هفته لطف خاصی نخواهد داشت.
در سال 1996 میلادی مؤسسه‌ٔ مطالعات آینده در کپنهاگ از شمار زیادی از مردم دانمارک پرسید کار برایشان رضایت‌بخش‌تر است یا فراغت، یا این‌که هر دو به یک اندازه برایشان رضایت‌بخش است. ده درصد از پاسخ‌دهندگان اعلام کردند که کار رضایت‌بخش‌تر است. پاسخ سیزده درصد فراغت بود و اکثریت قابل‌توجه 77 درصدی هم پاسخ دادند که هر دو به یک اندازه رضایت‌بخش‌اند.
برخورداری از یکی بدون داشتن دیگری باعث می‌شود ارزش همان اولی هم پایین بیاد، حال آن‌که برخورداری از هر دو باعث بالارفتن ارزش هر دو می‌شود.
🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

21 August 2026 22:10

#کتاب_زبانشناسی

کتاب‌های من فرزندان من هستند.

زبان‌شناسی همگانی

20 August 2026 10:59

روستایی وجود دارد که مرگ نام دارد. اما نام آن "مَرگ" نیست بلکه "مِرگ" است و به اشتباه مَرگ نیز تلفظ می‌شود. این روستای دیدنی درمسیر قزوین_معلم کلایه قرار دارد.

🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

17 August 2026 20:30

🌈🌈🌈

💎برترین کانال‌های تلگرام:


🦋"تـ𝒕𝒐ـو" "را من چشــــم در راهم در کافه هنر
@kafeh_honar31

🔹هماهنگی جهت تبادل:
@mrsmafd

زبان‌شناسی همگانی

15 August 2026 17:31

نسخۀ الکترونیکی کتاب‌های درسی جدید منتشر شد.

نسخۀ الکترونیکی کتاب‌های درسی سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ در پایگاه chap.sch.ir بارگذاری شد و دانش‌آموزان، معلمان و خانواده‌ها می‌توانند این کتاب‌ها را رایگان دریافت کنند.
درحال حاضر نسخۀ کتاب‌های دوره ابتدایی و متوسطۀ اول در دسترس است و کتاب‌های دورۀ متوسطۀ دوم نیز تا پایان مردادماه بارگذاری خواهد شد.

🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

13 August 2026 11:47

🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

09 August 2026 20:19

🔴 چرا واژه‌های فارسیِ ایران، تاجیکستان و افغانستان متفاوتند؟

استعمار اروپا بر کشورهای شرق، سبب شد تا از رواج زبان فارسی کاسته شود و به‌تدریج از اوایل قرن بیستم میلادی، زبان فارسی که در افغانستان و تاجیکستان نیز رواج کامل داشت، در سه مسیر مختلف و تقریبا جدا از هم به تحول خود ادامه داد. از سال 1936 میلادی، زبان فارسی در افغانستان از رسمیت افتاد و زبان پشتو، زبان رسمی افغانستان اعلام شد. به این ترتیب، واژگان زبان فارسی در افغانستان به شدت تحت تأثیر واژگان زبان پشتو قرار گرفت.
در تاجیکستان نیز که زبان فارسی، زبان رسمی کشور به حساب می‌آید،‌ این زبان شدیدا تحت تأثیر زبان روسی است و حتی به خط سیریلیک نوشته می‌شود.
از سوی دیگر، وام‌واژه‌های فرانسه و انگلیسی و هم‌چنین واژه‌های جعلی، زبان فارسیِ ایران را به سمت دیگری کشانده است. به همین دلیل واژه‌های جدید زبان فارسی ایران، زبان فارسی افغانستان و زبان فارسی تاجیکستان یک دست نیستند و با یکدیگر تفاوت دارند.

🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

08 August 2026 15:00

ابوضیاء می‌گفت: سایه بی‌وزن است و مکانی را اشغال نمی‌کند مگر سایهٔ ستمگر.

#جمله_امروز
🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

08 August 2026 11:48

نگاهی به مسئلۀ زبان و قومیت در ایران
گفت‌وگو با پروفسور #گارنیک_آساطوریان

🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

31 July 2026 15:29

🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

26 July 2026 14:51

بهترین رفتاری که توی این شرایط دوست دارم باهام بشه
سرد رفتار کردنه، واقعا گرمه

زبان‌شناسی همگانی

23 July 2026 04:36

هویت و زبان
نویسنده: صمد چایلی
🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

19 July 2026 00:35

برای ایران دعا کنید.

#یا_علی مددی کن فیکون.

زبان‌شناسی همگانی

18 July 2026 11:29

لیست مجلات ISI زبان و زبان‌شناسی

🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

25 August 2026 16:53

آبروی زبان‌شناسی فارسی

محمود بی‌جن‌خان، ساخت‌های پیکره‌ای در خط و زبان فارسی (دستگاه خط، آواج‌شناسی و صرف)، تهران، انتشارات سمت، ۱۴۰۵، ۵۵۰ص.

زبان بی‌خط به زبانی اطلاق می‌شود که دارای نظام نوشتاری مستقل و رایج یا پرکاربردی نباشد‌. در این معنا غالب زبان‌ها و لهجه‌های دنیا فاقد خط هستند، یا اگر خطی هم داشته باشند رواج گسترده‌ای ندارند و از روی تفنن یا به سبب ضرورتی و برای مصارفی خاص و محدود ساخته شده‌‌اند. اما امروزه زبان‌های دارای خط خود به دسته تقسیم می‌شوند و این تقسیم‌بندی جدید چنان مهم است که آینده و حیات زبان‌ها را در تعامل با جهان مدرن رقم می‌زند: یکی زبان‌هایی که برای پردازش متن و گفتارشان و نیز برای تعاملشان با هوش مصنوعی، دانش و همت و ارادهٔ کافی وجود دارد، و دیگری زبان‌هایی که فاقد چنین دانش و همت و اراده‌ای هستند. خوشبختانه زبان فارسی به یمن وجود دانشمندان بزرگی چون دکتر محمود بی‌جن‌خان، استاد دانشگاه تهران، به گروه نخست تعلق دارد و کتاب حاضر حجت موجه همین واقعیت است.
کتاب حاضر حاصل چند دهه تلاش بی‌وقفه و جانانهٔ استادی بی‌بدیل است که عمر و توان خودش را صرف پیشبرد مطالعات مربوط به پردازش زبان و ایجاد پیکره‌های زبانی گوناگون برای زبان فارسی کرده و دانشجویان بسیاری را در این حوزه تربیت کرده است.
مهم‌ترین پیش‌نیاز چنین مطالعات و فعالیت‌هایی، وجود پیکره‌های زبانی گوناگون است، و به همین دلیل مؤلف کتاب حاضر پس از شرحی مفصل و خواندنی دربارهٔ دستگاه خط فارسی، تفاوت متن و پیکره، و چگونگی ساختن انواع پیکره‌ها، به معرفی دقیق و کامل پیکره‌های گوناگونی پرداخته که تاکنون برای زبان فارسی ایجاد شده است.
این کتاب آبروی زبان‌شناسی فارسی است، زیرا به‌شیوه‌ای کاملا دقیق و آکادمیک، و براساس جدیدترین پژوهش‌های روز در دنیا، به معرفی و آموزش مبحثی پرداخته است که توجه بدان برای بقا و هویت فرهنگی ما از نام شب واجب‌تر است. به نظر بنده این کتاب که اساساً به صورت درس‌نامه تدوین شده است، باید بلادرنگ مبدل به کتاب درسی اصلی در دوره‌های ارشد و دکتری این رشته و رشته‌های مرتبط دیگر بشود. با خواندن این کتاب درمی‌یابیم که دانشمندان ایرانی چه تلاش عظیمی را مصروف اعتلای زبان فارسی در جهان مدرن و جهان هوش مصنوعی کرده‌اند. تا باد چنین بادا!

زبان‌شناسی همگانی

23 August 2026 16:35

توزيع تنوع زبانى بر مبناى كشور
پرزبانورترين زبان‌هاى دوم جهان

🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

20 August 2026 20:51

▪️مجموعهٔ «ویراست‌یار» با همکاری انجمن علمی دانشجویی حقوق و مرکز مطالعات اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌کند:

😊کارگاه «مبانی ویرایش علمی و درست‌نویسی»

🔻مدرس: علیرضا رحمتی
🔺دبیر کارگروه ویراستاری دانشگاه شهید بهشتی
🔺عضو پیشین کمیتهٔ ناظر بر نشریات دانشجویی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

🗓زمان برگزاری: روزهای پنجشنبه و جمعه (۵، ۶، ۱۲ و ۱۳ شهریور ۱۴۰۵)

⏰ساعت: ۱۹ تا ۲۱

💻بستر برگزاری: اسکای‌روم

📄ارائهٔ گواهی معتبر شرکت در دوره

✅در پایان دوره، براساس مباحث ارائه‌شده آزمون اختیاری برگزار می‌شود و نفر برتر به‌عنوان «ویراستار» به دفتر نشریات دانشگاه شهید بهشتی معرفی می‌شود.

🔗 لینک ثبت‌نام

🔴شرکت برای عموم آزاد و منوط به ثبت‌نام است.

▪️@virast_yar✈️

▪️@CEPS_SBU✈️

زبان‌شناسی همگانی

18 August 2026 17:36

پاسخ‌ به یکی از بزرگ‌ترین سوالات تاریخ بشر؛ زبان چگونه متولد شد؟

زبان از بزرگ‌ترین تفاوت‌های انسان با دیگر موجودات است که به ما اجازه می‌دهد درباره آنچه می‌خواهیم صحبت کنیم. اما یک سؤال بنیادین هنوز بی‌پاسخ مانده است: زبان چگونه به‌وجود آمد؟
انسان‌ها قرن‌هاست تلاش می‌کنند معمای پیدایش زبان را حل کنند و کشف کنند که انسان‌ها نخستین بار چه زمانی و با چه الفبایی با هم حرف زدند، اما در این مسیر، ایده‌هایی مطرح شده که گاهی بیشتر شبیه داستان‌هایی جذاب هستند تا نظریه‌های علمی دقیق. حقیقت این است که با وجود پیشرفت‌های گسترده در زبان‌شناسی، علوم شناختی و باستان‌شناسی، هنوز هیچ نظریه قطعی درباره منشأ زبان وجود ندارد.
به گزارش پاپ‌سای، نظریه «تقلید صداها» (Bow-Wow Theory) یکی از قدیمی‌ترین دیدگاه‌ها درباره خاستگاه زبان است. این دیدگاه می‌گوید زبان از تقلید صداهای طبیعت شکل گرفته است. انسان‌های اولیه احتمالا صدای حیوانات، آب یا رعد و برق را تقلید می‌کردند و به‌تدریج این صداها تبدیل به واژه شدند. برای مثال، کلماتی مثل «هیس»، «بوم» یا «ویز» در زبان‌های مختلف تا حدی این ایده را تقویت می‌کنند. اما مشکل اینجاست که حتی صدای حیوانات هم در فرهنگ‌های مختلف متفاوت شنیده می‌شود؛ مثلا صدای سگ در انگلیسی «ووف» است، اما در زبان‌های دیگر کاملا متفاوت شنیده می‌شود.
نظریه دیگر ارتباط ذاتی صدا و معنا (Ding-Dong Theory) است که می‌گوید بین صدا و معنا یک ارتباط ذاتی و طبیعی وجود دارد. برخی واژه‌ها مثل «کوچک» یا «ریز» واقعا حس کوچکی را منتقل می‌کنند. آزمایش معروفی نیز نشان داده بیشتر مردم شکل‌های نرم و گرد را با واژه‌هایی مثل «بووبا» و شکل‌های تیز را با «کی‌کی» مرتبط می‌دانند. با این حال، بیشتر واژگان زبان چنین ارتباط مستقیمی ندارند و کاملا قراردادی هستند. گروهی دیگر از نظریه‌ها به احساسات انسانی اشاره می‌کنند. طبق نظریه «پیدایش زبان از واکنش‌های هیجانی» (Pooh-Pooh Theory) زبان از صداهای ناگهانی مثل درد، ترس یا تعجب شکل گرفته است. در مقابل، نظریه «آوازهای کار گروهی» ( Yo-He-Ho Theory) زبان را نتیجه کار گروهی می‌داند؛ جایی که انسان‌ها هنگام انجام کارهای سنگین با ریتم و هماهنگی صدا تولید می‌کردند تا همکاری کنند.
نظریه «منشأ موسیقایی زبان» (La-La Theory) نیز منشأ زبان را به موسیقی و صداهای آهنگین نسبت می‌دهد. شاید انسان‌های اولیه پیش از صحبت کردن، بیشتر می‌خواندند تا حرف بزنند. حتی برخی دانشمندان معتقدند لالایی‌ها و صداهای آرام‌کننده مادران برای نوزادان، نقش مهمی در شکل‌گیری ارتباط صوتی داشته است.
امروزه بیشتر پژوهشگران معتقدند زبان نتیجه یک عامل واحد نیست. بلکه ترکیبی از ژست‌ها، صداها، حرکات صورت، همکاری اجتماعی و تکامل مغز انسانی به‌تدریج آن را شکل داده‌اند. نکته مهم این است که هیچ مدرک فسیلی از زبان وجود ندارد، چون گفتار از بین می‌رود و در سنگ‌ها باقی نمی‌ماند. به همین دلیل، منشأ زبان همچنان یکی از بزرگ‌ترین رازهای تاریخ بشر باقی مانده‌ است؛ رازی که شاید هرگز پاسخ قطعی نداشته باشد، اما تلاش برای فهم آن، خود نشان می‌دهد زبان تا چه اندازه با هویت انسانی ما گره خورده است.

https://www.hamshahrionline.ir/news/1044195

🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

17 August 2026 20:28

✅ تبادل با کانال‌های دیگر به معنای تایید محتوا نیست. انتخاب و بررسی با شما عضو فرهیخته.

🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

14 August 2026 12:22

چرا بعضی جملات تا ابد در ذهن ما حک می‌شوند؟

حتماً برایتان پیش آمده؛ یک جمله، یک آهنگ، یا حتی یک کلمه‌ی ساده، سال‌ها بعد همچنان در گوشِه ذهنتان زنده است. انگار در همان لحظه‌ی اول، در ژرفای ناخودآگاهتان قفل شده باشد.
اما این جادویِ ماندگاری دقیقاً از کجا می‌آید؟ چرا بعضی کلمات این‌قدر بی‌رحمانه در خاطره می‌مانند و برخی دیگر، محو می‌شوند؟

🧠 راز در یک هم‌افزایی شگفت‌انگیز در مغز نهفته است

در اعماق مغز، دو منطقه‌ی کلیدی نقشِ اصلی را در این ماجرا بازی می‌کنند:
🔹 آمیگدال (Amygdala)؛ مرکز پردازش هیجانات.
🔹 هیپوکامپ (Hippocampus)؛ مرکز ثبت و بایگانی خاطرات.

هر زمان که کلمه‌ای با موجی از احساسِ قوی همراه شود – چه شورِ شادی، چه تلخیِ غم، چه هیجانِ شگفتی – آمیگدال بی‌درنگ فعال می‌شود و به هیپوکامپ پیام می‌دهد:
📢 «این را ذخیره کن؛ حیاتی است!»

تحقیقات نشان می‌دهد که در لحظاتِ هیجانی، این دو ناحیه هماهنگیِ بیشتری با هم پیدا می‌کنند و خاطره را محکم‌تر از همیشه در تاروپودِ مغز می‌کوبند.

✨ به همین دلیل است که...

· اولین «دوستت دارم» را هیچ‌وقت فراموش نمی‌کنیم؛ چون نه فقط یک کلمه، که یک دنیا احساس بود. ❤️
· یک جمله‌ی تحقیرآمیز، سال‌ها مثل خارِ ریز در ذهن می‌خوابد؛ چون مغزمان آن را یک تهدید تلقی کرد. 😔
· و گاهی یک تعریفِ ساده از شما، تمامِ یک روزِ معمولی را به یک خاطره‌ی طلایی تبدیل می‌کند. ☺️✨

نکته‌ی جالب اینجاست که این اثر در خاطراتِ منفی یا پرتنش، قوی‌تر عمل می‌کند.
چرا؟ چون مغز ما در وهله‌ی اول برای بقا طراحی شده؛ هرچه تهدیدآمیزتر یا هیجان‌انگیزتر باشد، اولویتِ بیشتری برای ذخیره‌سازی پیدا می‌کند.

💡 پس اگر می‌خواهید حرفی در دلِ کسی بنشیند و تکرار شود...

فقط به چینشِ کلمات فکر نکنید؛
لحنِ صدا، حالتِ چهره، و حتی زمان و مکان را هم در نظر بگیرید.
چون مغزِ شنونده، همه‌ی این عناصر را با هم بسته‌بندی می‌کند و در قفسه‌ی «خاطراتِ ماندگار» می‌گذارد. این‌گونه است که حرفِ شما به یک «خاطره» تبدیل می‌شود، نه یک «اطلاعاتِ گذرا».

🤔 حالا نوبت شماست...
کدام جمله، درست در همین لحظه، ورق‌های خاطراتِ ذهنتان را تکان داد؟ چه حرفی آن‌قدر در وجودتان نشسته که با شنیدنِ دوباره‌اش، همان حسِ اولیه را زنده می‌کنید؟

📌 کانال مغزِ معنا
/channel/MindBrainLing


📚 برای مطالعه‌ی بیشتر، این منابع معتبر را از دست ندهید:

· McGaugh, J. L. (2004). The amygdala modulates the consolidation of memories of emotionally arousing experiences. Annual Review of Neuroscience, 27, 1–28.
https://doi.org/10.1146/annurev.neuro.27.070203.144157
· Phelps, E. A. (2006). Emotion and cognition: Insights from studies of the human amygdala. Annual Review of Psychology, 57, 27–53.
https://doi.org/10.1146/annurev.psych.56.091103.070234
· Kensinger, E. A. (2009). Remembering the details: Effects of emotion. Emotion Review, 1(2), 99–113.
https://doi.org/10.1177/1754073908100432

زبان‌شناسی همگانی

11 August 2026 05:30

دومین همایش ملی انجمن زبان‌شناسی ایران

زمان: ۲۴ و ۲۵ شهریور ۱۴۰۵

محل برگزاری: تهران، بنیاد ایران‌شناسی (خیابان شیخ‌بهایی جنوبی، شهرک والفجر، خیابان ایران‌شناسی)

دبیر علمی:
دکتر #مهرداد_نغزگوی_کهن

دبیر اجرایی: دکتر #ماندانا_نوربخش

محورهای همایش:
آواشناسی، واج‌شناسی، صرف، نحو، معنی‌شناسی، کاربردشناسی، زبان‌شناسی اجتماعی، گویش‌شناسی، زبان‌شناسی تاریخی، زبان‌شناسی پیکره‌ای، نشانه‌شناسی، روان‌شناسی زبان، عصب‌شناسی زبان.

این همایش با همکاری پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) و انجمن‌های علمی دانشگاه‌های برتر کشور برگزار می‌شود.

@lSIinfo
🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

08 August 2026 19:49

«از ما استخوان‌هایی خواهد ماند که حسین را دوست دارد و روحی که آوارهٔ اوست.»

شهید #حمیدرضا_رجب‌زاده

🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

08 August 2026 13:42

زن، تنها حضوری در حاشیه‌ی تاریخ نیست؛
صدایی‌ است که در لابه‌لای سکوت‌ها، حذف‌ها و فراموشی‌ها همچنان شنیده می‌شود.

هر سخن از زن، سخن از بخشی از حافظه‌ی جمعی ماست؛ از تجربه‌هایی که جهان را ساخته‌اند، اما همیشه مجال روایت‌شدن نیافته‌اند. بازخوانی جایگاه زنان، نه بازگشت به گذشته، بلکه تلاشی برای روشن‌تر دیدن اکنون و ساختن آینده‌ای آگاهانه‌تر است.

زن، داستانی ناتمام نیست؛
روایتی‌ است که هنوز و همیشه ادامه دارد.

#ببینیدوبشنوید از
#دکتر_حمیدرضا_شعیری 🌿

🔗ویدیو کامل را در صفحه اینستاگرام دِرَنگْ ببینید.


@Derangmagazine

زبان‌شناسی همگانی

05 August 2026 21:45

یادگیری و استفاده از چند زبان باعث می‌شود مغز مدام درگیر این کارها باشد:
⊗انتخاب بین دو زبان (کنترل اجرایی)
⊗مهار یک زبان و فعال کردن زبان دیگر
⊗جابه‌جایی سریع بین سیستم‌های زبانی
این فعالیت‌ها مثل «ورزش مغز» عمل می‌کنند و چیزی ایجاد می‌کنند به نام:
ذخیره شناختی (Cognitive Reserve)
که کمک می‌کند مغز در برابر بیماری‌هایی مثل Alzheimer's disease مقاوم‌تر باشد.
📊 یافته‌های علمی چه می‌گویند؟
مطالعات مختلف نشان داده‌اند:
در افراد دوزبانه، علائم آلزایمر به‌طور متوسط ۴ تا ۵ سال دیرتر ظاهر می‌شود
حتی اگر تغییرات مغزی شروع شده باشد، مغز بهتر جبران می‌کند شدت علائم در مراحل اولیه ممکن است کمتر باشد، این به این معنی نیست که:
دو‌زبانه‌ها اصلاً آلزایمر نمی‌گیرند یا یک‌زبانه‌ها حتماً دچار آن می‌شوند بلکه یعنی زمان بروز علائم و سرعت پیشرفت می‌تواند متفاوت باشد.

@linguisticsacademy

زبان‌شناسی همگانی

29 July 2026 20:34

✅ آيا جغرافيا بر روی آواهای زبانی تاثيرگذار است؟

بر پايه يک پژوهش که در نشريه «پلوس وان» به چاپ رسيده، #جغرافيا و محيط محل زندگی بر روی نوع آواهای مورد استفاده در زبان‌های مختلف تاثير دارد.

به نوشته مجله «نشنال جئوگرافيک»، چلِب اِوِرِت، زبان‌شناس از دانشگاه ميامی، نويسنده اين تحقيق می‌گويد: «نظريه من اين بود که وجود آواهايی بخصوص در زبان‌های رايج در ارتفاع‌های بلند معمول‌تر است.»

وی می‌افزايد: «به هيچ وجه معتقد نبودم که مدرک اثبات چنين نظريه‌ای را کشف خواهم کرد، اما وقتی به داده‌های اطلاعاتی نگاه کردم، نحوه پخش اين آواها بسيار توجهم را جلب کرد.»

اين پژوهشگر با استفاده از پايگاه داده‌های اطلاعاتی دسته بندی شده حدود ۷۰۰۰ زبان بر مبنای ويژگی‌های خاص آنها، موقعيت مکانی چيزی نزديک به ۶۰۰ زبان را از مجموع تعداد ياد شده مورد بررسی قرار داد.

اِوِرِت به اين نتيجه رسيد که ۹۲ زبان از مجموع زبان‌های مورد بررسی، دارای همخوان (صامت)های پَرانِشی هستند، آواهايی که از طريق باز و بستن هم‌زمان حفره دهان و چاکنای (فاصله ميان تارآواها) توليد می‌شوند. اين دسته صداها در زبان انگليسی وجود ندارند.
بيشتر زبان‌هايی که همخوان‌های پَرانِشی در آنها مشاهده می‌شود در مناطق مرتفع يا در نزديکی آنها وجود دارند. در اين تحقيق منظور از مناطق مرتفع، موقعيت‌های جغرافيايی است که در سطح ۱۵۰۰ متری از سطح دريا قرار گرفته‌اند.

ريشه چرايی اين ويژگی زبانی، آن طور که اِوِرِت می‌گويد، آسان‌تر بودن توليد همخوان‌های پَرانِشی در ارتفاعات بلند است. چرا که در اين مناطق فشار هوا با افزايش ارتفاع کاهش يافته و فشردن هوای رقيق، انرژی کمتری نياز دارد: «برخی می‌گويند اين تنها يک تصادف تاريخی است، که موجب شده تا زبان‌های دارای آواهای پرانشی در مناطق مرتفع رواج پيدا کنند».

اين زبان‌شناس در عين حال تاکيد می‌کند که «چنين چيزی امکان دارد، اما احتمال آن کم است...در واقع [در اين الگوی کشف شده] هيچ استثنايی وجود ندارد».
البته در عمل يک استثنا وجود دارد. در ميان تمامی اين مناطق، زبان مردمان يک ناحيه دارای همخوان‌های پَرانِشی نبود: «فلات تبت» که چلِب اِوِرِت می‌گويد هنوز برای تفاوت زبان اين منطقه با ديگر نقاط مشابه توضيح علمی نيافته است.

🇮🇷 @linguiran

زبان‌شناسی همگانی

23 July 2026 14:37

در این تیتر خبری، نکته در erase gains است.
در زبان اقتصاد، gain لزوماً به‌معنی سود و منفعت نیست، بلکه می‌تواند به‌معنی افزایش قیمت، افزایش ارزش یا افزایش شاخص هم باشد.

مثلاً می‌گوییم:

Oil prices posted strong gains.
قیمت نفت افزایش قابل‌توجهی داشت.

▪️همچنین، gain در حالت فعلی:

◻️Oil prices gained 3%.
قیمت نفت ۳ درصد افزایش یافت.

◻️The stock gained 5%.
قیمت سهام ۵ درصد افزایش یافت.

▪️حالا اگر به هر دلیلی قیمت‌های بالارفته پایین بیایند، می‌توانیم بگوییم:

◻️Oil prices erased their gains.

یعنی آن افزایش‌ها (gains) از بین رفتند.

◼️ تیتر بالا به‌صورت یک جمله‌ی کامل چیزی شبیه به این خواهد بود:

Oil prices erased their gains after Iran said that talks with the United States could be pursued based on national interests.
یعنی پس از آن‌که ایران اعلام کرد مذاکرات با آمریکا می‌تواند بر اساس منافع ملی دنبال شود، قیمت نفت افزایش‌های قبلی خود را از دست داد (و افت کرد).


◻️talks could be pursued
مذاکرات می‌تواند / امکان دارد دنبال شود. (ساختار مجهول با could)


- عبدالرضا شهبازی

@Englishnutsbolts

زبان‌شناسی همگانی

20 July 2026 10:56

از هوش مصنوعی استفاده کنیم، به شرط این‌که خودمان کُندذهن نشویم!

پایان‌نامه‌ای برایم فرستادند تا صحت و سقم منابع آن را بررسی کنم؛ نویسندۀ اصلی که از همان بنگاهی‌های مقاله‌فروش و پایان‌نامه‌فروش بوده و این پایان‌نامه را به دانشجوی بخت‌برگشتۀ متقلّب قالب کرده بود، از منابعی استفاده کرده بود که بعضاً وجود خارجی نداشتند و ساخته و پرداختۀ هوش مصنوعی بودند.
علاوه بر این، برخی منابع جعلی هم عجیب بودند؛ به عنوان مثال نویسندۀ یکی از منابع در هیچ سایت و مجلۀ دانشگاهی وجود نداشت و بعد از جست‌وجوی فراوان تنها یک پیج اینستاگرامی با محوریتِ ناخُن‌کاری از او پیدا کردم! نویسندۀ مقالۀ دیگر هم نه متخصص آن رشته (یکی از رشته‌های علوم انسانی!) بلکه متخصص طب سنتی بود و تنها مقاله‌ای که از ایشان ثبت شده بود هم در رابطه با عرق خارشتر بود! تعداد قابل توجهی از استنادات هم با این‌که به منابع شناخته‌شده ارجاع داده شده بودند، اثری از متن ذکرشده در آن منبع نبود و استناد به آن‌ها جعلی بود!

هوش مصنوعی ابزاری برای ساده‌سازی برخی عملکردها و یک دستیار هوشمند است، نه ابزاری برای فرار از تکالیف درسی و خلق آثار علمی! این رویکرد منفی علاوه بر افزایش تقلب و ناکارآمدی تحصیلی، باعث می‌شود خودمان هم به موجودات بی‌سواد و خسته‌ای تبدیل شویم که مغزمان دست‌نخورده و ضعیف است و برای کوچکترین مسائل هم به هوش مصنوعی پناه می‌بریم و از خودمان تحلیل و پردازشی نداریم!

زبان‌شناسی همگانی

18 July 2026 20:56

🔍 نویسه‌گردانی

این اصطلاح، که گاهی به آن حرف‌نویسی، حرف‌نگاری، و تَرانویسی هم می‌گویند، معادل اصطلاح انگلیسیِ transliteration است.
این اصطلاح یعنی نوشتن الفبای یک خط با الفبای خطی دیگر (مثلاً فارسی به لاتین یا روسی یا یونانی و هر خط دیگر). نویسه‌گردانی به شکلی انجام می‌شود که نوعی برابریِ دقیق یا تناظرِ یک‌به‌یک برابری میان حروف خط نخست (خط مبدأ) با خط دوم (خط مقصد) برقرار باشد، و اصولاً هدف از به‌کارگیری آن همین است.

@SadeNevisi

زبان‌شناسی همگانی

17 July 2026 16:51

پاورپوینت با موضوع زبان‌شناسی شناختی، کاری از گروه زبان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی

🇮🇷 @linguiran