zabanfarsiva | Unsorted

Telegram-канал zabanfarsiva - قلمرو زبانی

4330

قلمرو زبانی https://t.me/zabanfarsiva

Subscribe to a channel

قلمرو زبانی

گروه ادبی فرهیختگان کشوری

/channel/+DKUQQ3iZ7PJiZGNk

Читать полностью…

قلمرو زبانی

یادمون باشه
همان‌قدری که واژگان عربی وارد زبان ما شده
به همان اندازه هم زبان کندِ(قند) پارسی وارد زبان عربی شده.


✒️〰〰〰〰〰🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

غلط ننویسیم


❌در ملاء عام حرف‌هایش را زد.
✅در ملأ عام حرف‌هایش را زد.


اگر حرف پیش از همزۀ پایانی فتحه داشته باشد،
همزه روی کرسی «ا» نوشته می‌شود :

خلأ
ملأ
مبدأ
منشأ
ملجأ


✒️〰️〰️〰️〰️〰️🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

استغنایی نیشابوری
(esteqnāyi-ye neyšāburi)
ابوال‌مظفر نصر بن محمد
از شاعران پارسی‌گوی سده 4ق/ 10م در دورهٔ سامانیان و آل بویه.

از احوال او آگاهی چندانی در دست نیست.
وی را اهل نیشابور دانسته‌اند
(عوفی، 23؛ هدایت، 234؛ صفا، 438). عوفی (همان‌جا)، استغنایی را در شمار دانشمندان و مشاهیر این شهر دانسته است که به حسن کمال شهرت داشته، و در میان شاعران هم‌عصر خود به سخنوری نامور بوده است
(نیز نک: اوحدی، 78؛ هدایت، همان‌جا).
رازی (ص 335، 336)

نام او را ابوال‌مظفر نصیر ضبط کرده است، هرچند نفیسی (ص 523) این ضبط را خطا می‌داند.
منوچهری (ص 74)
درضمن ابیاتی که در ستایش عنصری سروده، به هفت شاعر نیشابوری اشاره کرده است.
به گمان دبیرسیاقی (ص 252)، استغنایی نیشابوری یکی از آنها بوده است (نیز نک: مدبری، 154).

استغنایی مانند بیشتر شاعران این دوره دارای سروده‌هایی اندک است (فروزانفر، 43).

از او دو بیت شعر بیشتر نمانده است (نک: عوفی، همان‌جا).
همین دو بیت نشان می‌دهد که وی مانند دیگر سرایندگان این دوره، به عنصر رنگ و استفاده از آن برای تصاویر بدیع توجه داشته است (نک: شفیعی کدکنی، 213-214).


@sarzaminshaeran⸙

Читать полностью…

قلمرو زبانی

از شگفتی‌های زیبای زبان پارسی

پ.ن
پل در پلنگ به معنای لک و لکه‌دار




✒️〰〰〰〰〰🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

ریشه واژگان بشقاب و قاشق


✒️〰️〰️〰️〰️〰️〰️
🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

غلط ننویسیم


اخوی

این کلمه را در زبان فارسی در معنی «برادر» به کار می‎برند و آن را به ضمایر و اسم های خاص اضافه می‎کنند.

اما باید دانست که کلمه «اخوی» در زبان عربی به معنی «برادر من» است و به کار بردن آن در معنی «برادر» جایز نیست.

نمونه غیر معیار :
اخوی من هم حضور داشت.

نمونه معیار :
اخوی هم حضور داشت.


برگرفته از کتاب غلط ننویسیم
نوشته"ابوالحسن نجفی"



✒️〰〰〰〰〰🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

غلط ننویسیم


غربال/ غربیل

«وسیله‌ای دایره‌وار دارای کف مشبک برای بیختن آرد و دیگر چیزها»

بعضی غربیل را عامیانه می‌دانند،
ولی هر دو واژه در متون معتبر فارسی با ارزش یکسان به کار رفته است.


برگرفته از کتاب
"فرهنگ درست نویسی سخن"
نوشته استاد حسن انوری



✒️〰〰〰〰〰🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

غلط ننویسیم


ید طولا

در عربی طولا (طولی) افعل تفضیل است.
«ید طولا» به معنی «دست بلند» است و ترکیب «ید طولا داشتن» به مجاز در معنی «توانمند بودن یا مهارت داشتن» به کار می‌رود.
برخی به اشتباه در گفتار و گاهی در نوشتار آن را به صورت «ید طولانی» به کار می‌برند.

یقین قطعی
یقین به معنی «حتمی و قطعی» است. بنابراین با ذکر آن نیازی به آوردن «حتمی و قطعی» نیست:

نمونه غیر معیار :
یقین قطعی است که من مرتکب این کار نشده‌ام.
نمونه معیار :
یقین است که من مرتکب این کار نشده‌ام.


برگرفته از کتاب"فرهنگ درست نویسی سخن"
نوشته استاد حسن انوری



✒️〰〰〰〰〰〰🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

غلط ننویسیم


اِضاعَت / اضائت

اِضاعَت، اسم مصدر به معنی «ضایع کردن، تباه ساختن» است:
گماشتگان تو در اضاعت مال رعیت، دست به اشاعت جور گشاده اند. (وراوینی۴۹)
اضائت، اسم مصدر به معنی روشن کردن، روشنی دادن است.
چو طبع روشنش را در اضائت منقبت گویم به چشمم تاب خورشید درخشان مستعار آید.


برگرفته از کتاب"فرهنگ درست نویسی سخن"
نوشته استاد حسن انوری



✒️〰〰〰〰〰〰🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

❗️نماینده‌گان مجلس شورای اسلامی این طرح را تصویب کردند. (نادرست)

نکته👇


واژه‌های مختوم به «ه» بیان حرکت یا همان‌های ناملفوظ،
در صورت اضافه‌شدن به «ان» جمع یا «ی» مصدری با واج میانجی «گ» تلفظ و نوشته می‌شوند:

زندگی، تشنگی، دیدگان، طلبگی، نخبگان، طلایگان، شنوندگان، نمایندگان


✅نمایندگان مجلس شورای اسلامی این طرح را تصویب کردند. (درست)


@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

نشانه ''می''


این نشانه (= می) پیشوند فعل و نشانه ماضی استمراری و مضارع اخباری است و برخلاف همه پیشوندها (مانند ب، ن) به فعل نمی چسبد.
به نمونه های زیر توجه کنید :

میشود (نادرست است)
می شود (درست است)

میرسانیم (نادرست است)
می رسانیم (درست است)


〰〰〰〰〰〰〰〰🖊
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

معنا شناسی واژه
روزه_fasting_صوم



✳️ ۱.ریشه‌ی واژه «روزه» در فارسی

​واژه‌ی «روزه» (از صورت پهلوی rōzig) در اصل به معنای «منسوب به روز» است. در فارسی باستان و میانه، این واژه بیشتر جنبه‌ی زمانی و تقویمی داشته است. وقتی ایرانیان مسلمان شدند، برای معادل‌سازی واژه عربی «صوم»، از واژه‌ی «روزه» استفاده کردند چون این عمل در طول «روز» انجام می‌شد.

​مشکل اینجاست: واژه‌ی «روزه» از همان ابتدا بارِ «امساک فیزیکی» (نخوردن در طول روز) را غلبه داد و جنبه‌های درونی «صوم» را در خود پنهان کرد.

✳️ ​۲. واژه Fasting در انگلیسی

​واژه Fast در زبان‌های ژرمنی ریشه دارد و به معنای «محکم نگه داشتن» یا «استوار بودن» است (مثل واژه Fasten). بعدها این معنا به «خویشتن‌داری در غذا خوردن» تعبیر شد.
​بنابراین Fasting هم دقیقاً مثل «روزه»، بر پرهیز بدنی تمرکز دارد.

✳️ ​۳. چرا «صوم» فراتر از این دو واژه است؟

​واژه «صوم» در عربی به معنای «ایستادن و خودداری مطلق» است. اما در فرهنگ اسلامی، این واژه با مفاهیم دیگری گره خورده که نه در Fasting هست و نه در «روزه»:

​انقطاع: بریدن از عادات روزمره (نه فقط غذا).

​حضور: روزه در ادبیات عرفانی، یک «تخلیه» است برای «تحلیه» (زینت دادن روح).
​تفاوت غرض: در Fasting، هدف «سلامت» است؛ در «صوم»، هدف «تقوا» (به معنای صیانت و خودنگهداری آگاهانه).
روزه/Fasting یک «فرم» (Form) است، اما صوم یک «ماهیت» (Essence) است.

‌‌‌
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

معنا شناسی واژه
منجنیق


منجنیق نوعی جنگ‌افزارِ چوبیِ قدیمی است که با آن گلولۀ آتشین یا سنگ پرتاب می‌کردند.

واژۀ «منجنیق» مُعَرّبِ (عربی‌شدۀ) واژه‌ای یونانی هم‌ریشه با واژۀ اروپاییِ «مکانیک» است.

در فرهنگ‌های قدیمیِ عربی، «منجنیق» را مُعَرّبِ (عربی‌شدۀ) عبارتِ فارسیِ «من چه نیک» دانسته‌اند؛ یعنی من چه خوب گلوله‌ها را پرتاب می‌کنم!
بدیهی است که این ریشه‌شناسی عامیانه و بی‌پایه است.

مأخذ: داستانِ واژه‌ها، نوشتۀ بهروز صفرزاده.

واژه‌ شناسی

@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

نکته‌های نگارشی
#گذار_گزار

✳️ «-‌گذاری» یا «-‌گزاری»؟
مسئله این است.

❇️ این‌ها را با «ذ» بنویسید:

اثرگذاری، ارزش‌گذاری، اسم‌گذاری، اشتراک‌گذاری، اِعراب‌گذاری، انگشت‌گذاری، بارگذاری، بمب‌گذاری، بنیان‌گذاری، بیمه‌گذاری، پایه‌گذاری، پُست‌گذاری، تأثیرگذاری، تاج‌گذاری، تخمک‌گذاری، تخم‌گذاری، جای‌گذاری، جدول‌گذاری، حرکت‌گذاری، رمزگذاری، ریل‌گذاری، زباله‌گذاری، سپرده‌گذاری، سرمایه‌گذاری، سیاست‌گذاری، شماره‌گذاری، علامت‌گذاری، عمامه‌گذاری، فاصله‌گذاری، فرسته‌گذاری، فشنگ‌گذاری، قانون‌گذاری، قیمت‌گذاری، کدگذاری، گروگذاری، مین‌گذاری، نام‌گذاری، نشانه‌گذاری، نقطه‌گذاری، واگذاری، هدف‌گذاری


❇️ این‌ها را با «ز» بنویسید:

برگزاری، پیغام‌گزاری، حج‌گزاری، خبرگزاری، خدمت‌گزاری، خواب‌گزاری، سپاس‌گزاری، سجده‌گزاری، شکرگزاری، گِله‌گزاری، متن‌گزاری، نمازگزاری


@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

🧨✔️دسترسی ویژه به خبرهای داغ✔️🧨


☑️برای داشتن این مجموعه در مدت ☑️محدود،
با انتخاب کلید های زیر وارد شوید🔻

جهت هماهنگی در لیست🫱🏼‍🫲🏼
@HHo_bb

Читать полностью…

قلمرو زبانی

پرسش⇩        

اگر واژه یا ترکیبی که با «ین» جمع بسته شده‌است اسم خاص باشد،
باز هم با نشانه فارسی جمع ببندیم؟

پاسخ⇩

⇦ای کاش در هنگام ثبت‌ نام شرکت‌ها و احزاب و انجمن‌ها دقت شود.

⇦اگر اسم خاص باشد به‌دلیل ماهیت حقوقی آن ناگزیریم همان شکل ثبت‌شده را به‌ کار بریم،
مانند :
انجمن مهندسین، جامعۀ مدرسین و ...


✒️〰️〰️〰️〰️〰️🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

چند جایگزین فارسی


➖واله      ☜شیدا
➖وساطت     ☜میانجی‌گری
➖واضح        ☜آشکار
➖وصی       ☜جانشین
➖وطن       ☜میهن، زادگاه
➖وقفه         ☜درنگ
➖هدایت     ☜راهنمایی


✒️〰️〰️〰️〰️〰️🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

غلط ننویسیم

کج‌دار و مریز ✅
کج‌دار و مریض❌

بازار راکد ✅
بازار راکت❌

پیش غازی و معلق بازی ✅
پیش قاضی و معلق بازی❌

صحت خواب✅
ساعت خواب❌

از آشنایی با شما خوش‌وقتم✅
از آشنایی با شما خوش‌بختم❌

دردِدل ✅
درد و دل❌

دست مریزاد ✅
دست مریضاد❌

زیر کاسه نیم کاسه است ✅
کاسه‌ای زیر نیم کاسه است❌


✒️〰〰〰〰〰🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

برخی واژه‌های متفاوت میان فارسی ایرانی و فارسی تاجیکی

تفاوت‌های فارسی ایرانی و فارسی تاجیکی



✒️〰️〰️〰️〰️〰️〰️🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

دیگرسانیِ کمانَک ( ) با چنگَک [ ] در یک نگاه!

بسیاری می‌پندارند این دو نشانه یکی‌اند،
اما گوینده‌شان سراسر فرق دارد!

کمانَک یا پرانتز ( ) = صدای خود نویسنده
یک روشنگری شاخه‌ای یا پیرامونی است که خودِ گوینده به گزاره می‌افزاید.
اگر آن را بزدایید، بنیادِ گزاره پابَرجا می‌ماند.

نمونه :
«امروز (چهارشنبه) مهمانی داریم.»
(خودم دارم روز را روشنگری می‌کنم).



چنگَک یا کروشه [ ] = صدای ویراستار یا مترجم
یعنی این واژه از زبان نویسنده نیست؛ یکی دیگر
(برای نمونه ویراستار یا مترجم)
آن را برای روشن‌تر شدن سخن به نوشته افزوده است.

نمونه :
«او گفت : [این برنامه] خوب است.» (یعنی نویسنده نام برنامه را نیاورده، ویراستار آن را پر کرده است).


کمانک یا پرانتز،
سخنِ خودِ نویسنده است؛
چنگک یا کروشه،
سخن دیگران در دلِ نوشته!


پرانتز = کمانک
کروشه = چنگک



✒️〰〰〰〰〰〰🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

غلط ننویسیم


زیاد / زیاده

کلمه زیاد که امروزه به معنای «بسیار» یا «بیش از اندازه» به کار می‌رود،
در متون قدیم فارسی مطلقاً نیامده است.

به جای آن زیاده می‌گفته‌اند که به معنای «بیشتر» بوده و معمولا بدون پسوند «تر» به کار می‌رفته‌است.

زیاد در حقیقت کوتاه شده همین کلمه است، ولی بهتر است در نثر فصیح فارسی از کاربرد آن خودداری شود.


برگرفته از کتاب
"فرهنگ درست نویسی سخن"
استاد حسن انوری



✒️〰〰〰〰〰🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

🍀💐🍁 این کانال‌ها دلنشین‌ترین‌ کانال‌های تلگرام‌اند


🧿 باغ قصه‌‌ها
@TheStoryGarden
📕 یه مرد امیدوار
@happy_private_life
🌻 کتابهای نایاب ممنوعه و تاریخی
@yortci_bosjin_pdf
🍎 کتاب گویای من
@ketabegooya_man
🍀 آموزش رایگان اقتصاد و بورس از مبتدی تا حرفه‌ای
@ECONVIEWS
🌻 حقوق برای همه
@jenab_vakill
🍀 کافه کتاب صوتی
@CafeBookAudio
🍎 جادوی گیاهان دارویی طب سینوی
@teb_sinawi
🍀 استخدامی آموزگاری و دبیری ۴۰۳
@svcnhit
🌻 کتابخانه کودک و نوجوان
@childrenbook
🍎 اجتماع بزرگ حقوق‌خواندگان
@tohidlo72
🍀 قرابت و ضرب‌المثل
@gerabatmanai
🌻 متن دلنشین
@aram380
🍎 علوم و فنون ادبی
@aroozgafyie
🍀 ادبیات فارسی متوسطه دوم
@farsiem2
🌻 نگارش دهم تا دوازدهم(نویسندگی و...)
@negareshe10
🍎 بهترین کتابهای صوتی موفقیت وبیداری
@ganonjjazb
🍀 قلمرو زبانی
@zabanfarsiva
🌻 باشگاه رو بیار خونه
@MaryamTeam
🍎 دل واژه‌های تنهایی
@gandomzaran
🍀 لینکدونی فرهنگی آموزشی و علمی
@linkdoni_hozavi
🌻 مدار رشد
@buissness_womann
🍎 جعلیات ادبی
@jaliateadabi
🍀 کتابهای صوتی موفقیت
@Audio_Books_24
🌻 باغبون خودت باش
@Maryamgarden
🍎 هُنر شَراب زِندگی‌ست 🍷
@Geraf_art
🍀 چینی فوول صحبت کن
@Chineseandcartoons
🌻 انگلیسی کامل Complete English
@englishteaching1398
🍎 انگلیسی آسان با|𝙀𝙣𝙜𝙡𝙞𝙨𝙝𝙩𝙪𝙗
@Englishtub
🍀 تراپی با هنر
@baharrezinart
🌻 قدم‌ به‌ قدم به انگلیسی واقعی نزدیک‌تر
@Grammar_in_use25
🍎 با نیلوفر در انگلیسی شکوفه بزن ❤️
@Empress_Faryad2
🍀 خانه دوست
@khanehy_doost
🌻 گلستان سعدی با معنی
@kidsbook7
🍎 ده دقیقه کتاب🎙
@peyke_pouyesh
🍀 کانال طبی عیون الحکمه
@oyoon_hekmat
🌻 خونه‌ی روشن
@Thelithouses
🍎 سریال‌بازی و فیلم‌بازی 😍
@mediafilm10
🍀 تاریخ روایی ایران
@oldhistor
🌻 شور عشق🦋
@wcbmm
🍎 تاریخ میانه
@midhistor
🍀 جامعه‌شناسی و هنر
@r_kordbacheh
🌻 شعر ☺️
@Zibatarin_beyt
🍎 دلنوشته ها
@delllnvshteha
🍀 شعر و غزل برای هر سلیقه‌ای
@shahresherr
🌻 حضـرت‌عـشق‌مـولانای‌جان
@molaanayJaan
🍎 حال خووب بایک فنجان قهوه☕️
@Ghahvee_Ghajar
🌿یک قدم تا خودت /روانشناسی کاربردی
@daroonraz
🌻 سرزمین شاعران
@sarzaminshaeran
📘 کتاب کودک و نوجوان مدادشمعی
@medaadshamei
🍎 آموزش زبان انگلیسی با هنر
@art_english1
🍀 ویتامین اصیل استامنبولی
@VitaminTherapyOnemore
🌻 زیباترین شعر و متن ڪوتاه
@kahkeshan_eshge
🍎 اشعــار نـاب و ڪمیاب
@moshere
🍀 سخن بزرگان
@quotesofthegreats1
🌻 آموزش زبان انگلیسی با فیلم و سریال
@moviehoneypoy
🍎 کنکور ارشد رشته زبان انگلیسی
@arshadwadoctrazaban
🍀 اخلاق و صفات اخلاقی ethics
@morality2026
🌻 شروع دوره های یوگا و مدیتیشن مهر
@KolbeyeNoorAa
🍎 مَـسـیــرِ آرامِــشْ 🩵
@ravanshenasivaerfan
🍀 دنیای کتاب 📖
@donyaye_ketab2022
🌻 حافظ صوتی جدید
@hafez_soty
🍎 شاهنامه صوتی
@shahname_soti
🍀 محفل شعر و آوا
@mahfelshearvaava
🌻 آینه های خیال
@ayenehayekhiyal
🍎 گزین بیت های فارسی
@Takbeitfarsi
🍀 جامعه مدنی(فلسفه. تاریخ. اجتماع)
@civilizers
🌻 مدیریت تمرکز زندگی
@LifeManage
🍎 روانشناسی+پرسش و پاسخ
@ChannelGanjineh_Ravan
🍀 نوازش روح، دنیایی از همه رنگ . . .
@Navazesh_e_rooh
🌻 لغات انگلیسی GRE 3500
@gre3500book
🍎 باغ بهشت و سایه طوبی
@Bagebeheshtosaiietooba
🍀 آموزش کف بینی
@kafbini12
🌻 کتابفروشی ارزان کتاب
@KotobeArzan
🍎 ❪‌ آفتاب و مهتاب ❫
@aftabmahtabi
🍀 گالری تصاویر و مطالب ناب ادبی
@GaleryeTasavireAdabi
🌻 هفت هزار سالگان
@abcdef123456_Hafthezarsalegan
🍎 الفبای توسعه ایران
@Alefbaietousee
🍀 آموزش گام به گام زبان انگلیسی
@English_Points_New
🌻 درس‌گفتار علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
@ecopolitist
🍎 بلبلی برگ گلی
@Bolbolibargegoli1397
🍀 استاد زبان شووو
@AdvacedEnglishH
🌻 کتب گویای ژیگ
@zhig_story
🍎 مجله هنری
@tasavirhonarie
🍀 کسب درآمد در خانه برای بانوان
@banovanehonarmandvakarafarin
🌻 کافه موزیک
@moosigi98
🍎 آموزش فنّ بیان+گویندگی
@amoozeshegooyandegi
🍀 پارسی سخن بگوییم و زیبا بنویسیم
@FARZANDAN_PARSI
🌻 آموزش رایگان مشاغل خانگی
@honarkadeh_aftab96
🍎 نویسندگان بزرگ جهان (𝐏𝐃𝐅)
@PARSHANGBOOK_PDF
🍀 مهارتهای زندگی
@maharathayezendegimahmudi
🌻 کارگاه رایگان نویسندگی
@anahelanjoman
🍎 درمان رابطه با EFT
@Efttrapy
🍀 یک فنجان کتاب گرم
@ketabkhaneadabi1398
🌻 آموزشگاه طبی سید
@samsadeghitebeslami
🍎 کتابهای صوتی «کاملا رایگان»
@PARSHANGBOOK
🍀 کتابهای صوتی آرامش با داستان
@arameshbadastan
🌻 کتابخانه طبی، درمان با داروهای خانگی
@danyalshafa
🍎 آرا حقوقی قضایی و نظریات مشورتی
@ARA_HOGHOOGHI_GHAZAIE
🍀 آموزش علم نجوم و کیهان شناسی
@yortchi_bosjin
📕 دل تراپی
@Del_Therapy
🧿چند خط طلایی‌از کتاب
@vaj_hay_eshgh


🌾🌲🍀 هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1

Читать полностью…

قلمرو زبانی

غلط ننویسیم


اظهار تجاهل

«تجاهل» به معنی «نادانی نمودن، خود را به نادانی زدن است»
بنابراین با ذکر آن نیازی به آوردن اظهار نیست
نمونه غیر معیار:
او درباره این موضوع اظهار تجاهل نمود.
نمونه معیار او درباره این موضوع تجاهل نمود.


برگرفته از کتاب"فرهنگ درست نویسی سخن"
نوشته استاد حسن انوری



✒️〰〰〰〰〰〰🖋
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

در ملاء عام حرف‌هایش را زد. ❌

در ملأ عام حرف‌هایش را زد.   ✅


اگر حرف پیش از همزۀ پایانی فتحه داشته باشد، همزه روی کرسی «ا» نوشته می‌شود:


خلأ
ملأ
مبدأ
منشأ
ملجأ


@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

در زبان فارسی
«یک» بیشتر برای شمارش و گاهی نیز برای بیان نکره به‌ کار می‌رود؛
مانند :
«این کار را دانشجویی نخبه و توانا انجام داد.»
ولی گاهی برای بیان یک موضوع کلی یا بیان جنس از «یک» استفاده می‌شود که درست نیست و گرده‌برداری و ترجمه‌ لفظ‌به‌لفظ از an و a زبان انگلیسی است.

✔ننویسیم: یک مدیر باید به کارش تسلط داشته باشد.

✔بنویسیم: مدیر باید به کارش تسلط داشته باشد.


@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

نهار یا ناهار کدام درست است؟


نوشتن نهار درست نیست،
چون این واژه عربی است و به معنای ''روز'' است و نه ''ناشتای روز''.

آنچه را که درمیان روز می خورند ''ناهار'' است.

این واژه پارسی است و به مفهوم ''ناشتا'' و غذای چاشت است.

بنابراین کاربرد واژه ی ''نهار'' عربی که به معنای روز است به جای ''ناهار''، پارسی، یعنی روز ''خوردن'' که مفهموم نادرستی را بیان می‌کند.

〰〰〰〰〰〰〰〰 🖊
@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

معنا شناسی واژه
ضحاک


✳️ ریشه‌ی نام «ضحاک» در زبان‌های ایرانی باستان به واژه‌ی «آژی‌دهاک» (Aži Dahāk) بازمی‌گردد که در اوستا به معنای اژدهای دهان‌دره یا اژدهای مخرب است.

❇️ این شخصیت استوره‌ای که در شاه‌نامه‌ی فردوسی، نماد ستم‌گری و فرزند مرداس عرب است، از ریشه‌ی استوره‌ای آژی‌دهاک ایرانی مشتق شده و در سنت‌های پهلوی به‌عنوان اژدهای سه‌پستان (سه‌پوزه) شناخته می‌شد.

◀️ ریشه‌ی زبان‌شناختی: ضحاک، ریختِ عربی‌شده‌ی «دهاک» است که از آژی‌دهاک (مار/ اژدهای اهریمنی) اوستایی گرفته شده است.

◀️ ریشه‌ی استوره‌ای (اوستا): در باورهای کهن ایرانی، او موجودی اهریمنی بود، اما در شاه‌نامه‌ی فردوسی به‌عنوان شاهی ستم‌گر، بیگانه‌تبار (اهل یمن) و ماردوش تصویر شده است.

◀️ لقب (بیوراسب): به دلیل داشتن ده هزار اسب، او را «بیوراسب» (دارنده‌ی ده هزار اسب) می‌نامیدند.

◀️ پایان کار: در نهایت به دست فریدون شکست خورد و به دستور سروش در کوه دماوند به بند کشیده شد.

◀️ پیوند تاریخی: برخی تحلیل‌ها ضحاک را بازتابی از دوران مادها یا چیرگی بیگانگان بر ایران می‌دانند.


@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

معنا شناسی واژه
نیکوتین


Jean Nicot (1530-1604)

دربارۀ نیکوتین

نیکوتین ماده‌ای است که از گیاهِ تنباکو به دست می‌آید.
واژۀ نیکوتین (nicotine) از نامِ ژان نیکو، دیپلمات و محققِ فرانسوی در قرنِ شانزدهمِ میلادی، گرفته شده‌است.
ژان نیکو، سفیرِ فرانسه در پرتغال، در سالِ ۱۵۶۰ تنباکو را واردِ کشورِ فرانسه کرد. نیکو تنباکو را به حضورِ شاهِ فرانسه در پاریس برد و برای خواصِ درمانیِ آن تبلیغ کرد.
در آن روزگار، تدخین را برای درمانِ بیماری‌ها، به‌ویژه طاعون، مفید می‌دانستند.

واژه‌ شناسی

@zabanfarsiva

Читать полностью…

قلمرو زبانی

«هوشواره»
یک واژه پیشنهادی در زبان فارسی است که برای جایگزینی
(Artificial Intelligence)
مطرح شده است.

❇️ معنی و ساختار واژه

این واژه از دو بخش «هوش» و پسوند «ـواره» ساخته شده است. پسوند «ـواره» در زبان فارسی معمولاً به معنای «مانند» و «شبیه» است (مثل «ماهواره» یعنی چیزی که مانند ماه است). بنابراین «هوشواره» را می‌توان به معنای «هوش‌مانند» یا «چیزی که شبیه هوش است» در نظر گرفت.

📌 وضعیت رسمی

نکته مهم این است که «هوشواره» هنوز مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیست. این واژه صرفاً یک پیشنهاد از سوی برخی زبان‌شناسان و علاقه‌مندان به زبان فارسی است و برای بررسی و تصویب احتمالی باید در شورای واژه‌گزینی فرهنگستان مطرح شود.


@zabanfarsiva

Читать полностью…
Subscribe to a channel