4100
ارتباط با ما⬇️ @Rahaii_moha کانال مبارزه با نشر جعلیات ادبی https://t.me/+kF_YazREpJQxZWU0
کانال ادبی آینه های خیال
@ayenehayekhiyal
/channel/+Pq2JalF_9AQxMTJk
ﻣﺎ ﺧﺎﻧﻪ ﺑه دﻭﺷﯿﻢ ﻭ ﺟﻬﺎﻥ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﺎ ﻧﯿﺴﺖ
ﺩﺭ ﺣﻠﻘﻪ ی ﻣﺎ ﻧﯿﺴﺖ ﻫﺮ ﺁﻧﮑﺲ ﮐﻪ ﭼﻮ ﻣﺎ ﻧﯿﺴﺖ
ﻣﺎ ﺯﺍﺩﻩ ی ﺩﺭﺩﯾﻢ ﻭ ﺭﻩ ﻋﺸﻖ ﺑﭙﻮﯾﯿﻢ
ﺩﺭ ﺩﯾﺮ ﺧﺮﺍﺑﺎﺕ ﺑﻪ ﮐﺲ ﺣﮑﻢ ﺑﻘﺎ نیست
از حضرت #مولانا نیست.
#جعلی
Ｃ᭄❁࿇༅══════┅─
@jaliateadabi
┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─
فقط امشب | دسترسی رایگان به کانالهای V.I.P
#مخصوص علاقهمندان به آموزشهای کاربردی و تخصصی در زمینههای: #درسی_ادبی_کنکور_مشاوره و ...
⏳ فرصت محدود برای استفاده رایگان
کافیه روی لینک زیر زده و گزینه( add یا افزودن )رو بزنید تا منتخبی از بهترین کانالها رو داشته باشی👇
/channel/addlist/6vw_IIvWBOpkMGU8
کانال های ویژه امشب :👇
🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻
🚀 پادکست ادبیات و فارسی دوره اول✨📚
🆔 @miraliseyedjafari2
🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻
🚀محفل ادبی (فنون و فارسی)📚✨
@hengamebiglariadabiat
🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺
ارتباط با ادمین⏬
🔻@Rahaii_moha
به چه مشغول کنم دیده و دل را که مدام
دل تو را می طلبد، دیده تو را می جوید
از #صائب تبریزی نیست.
#جعلی
Ｃ᭄❁࿇༅══════┅─
@jaliateadabi
┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─
🎁یک پکیج از بهترین اطلاعات و مطالب مفيد
فقط امشب رایگان در اختیار شماست 🧨🔥
💎همین الان عضو شو
👇👇👇👇
/channel/addlist/9JZvcK4GUr43YTc8
🍭چطوری با خوردن لاغر باشیم ؟
@organicketo👈👈
دعوتید به گروه ادبی فرهیختگان کشوری⤵️
/channel/+DKUQQ3iZ7PJiZGNk
اتکای تو بر چماق امیر
بیش باشد که بر خدای کبیر
از شیخ اجل #سعدی نیست
#جعلی
Ｃ᭄❁࿇༅══════┅─
@jaliateadabi
┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─
نه تو مانی و نه اندوه
و نه هیچ یک از مردم این آبادی
به حباب نگران لب یک رود قسم
و به کوتاهی آن لحظه ی شادی که گذشت؛ غصه هم خواهد رفت
آن چنانی ک فقط خاطره ای خواهد ماند
لحظه ها عریانند
به تن لحظه ی خود جامه ی اندوه مپوشان هرگز ....
#جعلی
از #سهراب_سپهری نیست.
Ｃ᭄❁࿇༅══════┅─
@jaliateadabi
┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─
گزین بیت های فارسی
@Takbeitfarsi
/channel/+S-l6dGQNP-ViYWU8
نعمت روی زمین قسمت پررویان است
خون دل میخورد آن کس که حیایی دارد
#جعلی
از #صائب_تبریزی نیست
🤟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟꙰҈҈꙰꙰҈҈꙰꙰҈꙰҈꙰꙰҈҈꙰҈҈҈꙰҈҈҈꙰꙰꙰꙰꙰꙰꙰҈҈҈҈҈҈꙰҈҈҈꙰꙰꙰꙰꙰҈꙰꙰꙰҈҈҈꙰҈҈҈꙰҈🌿*
*🦅꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭ٖٖٖٖٖٖٖ⚘꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭@jaliateadabi ⚘꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭🦅*
*🎀⃝⃡🍃🎀⃝⃡🍃🎀⃝⃡🍃🎀⃝⃡🍃*
گزین بیت های فارسی
◀️نیم بیت
◀️تک بیت
◀️دوبیتی
/channel/+S-l6dGQNP-ViYWU8
✅شبیه ساز و سوالات آزمون آیلتس (کاملا رایگان)
/channel/+RT9NkzcfOY5iMGQ0
😍این فولدر کلی ویدئو و فایلهای آموزشی در حوزههای مختلف #روانشناسی. #زبان و #ادبیات داره و کلی اطلاعات مفید و فرصتهای شغلی بهتون میده
😍فقط کافیه دکمهی ADD رو بزنید و این فولدر تخصصی رو در تلگرام خود ذخیره کنید:
👇👇👇
/channel/addlist/ke65gE5XVk1hZmE0
#پست_موقت
#پیشنهاد_عضویت_فوری👏
🌟مجموعهای از کانالهای مفید و کاربردی در زمینههای مختلف آموزشی و کاری را به صورت کاملاً رایگان در اختیارتون قرار دادیم 👇
فقط با یک کلیک وارد کانال مورد نظرتون بشید ⏬
علوم و فنون ادبی
https://t.me/joinchat/7dHaC57TsCllZDc0
@aroozgafyie
فقط امشب | دسترسی رایگان به کانالهای V.I.P
#مخصوص علاقهمندان به آموزشهای کاربردی و تخصصی در زمینههای: #درسی_ادبی_کنکور_مشاوره و ...
⏳ فرصت محدود برای استفاده رایگان
کافیه روی لینک زیر زده و گزینه( add یا افزودن )رو بزنید تا منتخبی از بهترین کانالها رو داشته باشی👇
/channel/addlist/EqG6prMe5S5hNjBk
کانال های ویژه امشب :👇
🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻
🚀 جدیدترین جزوات علوم و فنون و فارسی📚
🆔@ahmadi63amoozesh
🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻🔻
🚀 ادبیات با دکتر قاسمیزاده 📚
🆔 @adabiat_ghasemizade
🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺🔺
ارتباط با ادمین⏬
🔻@Rahaii_moha
بسیار تیغ دیدهام که یکی را دوتا کند
نازم به تیغ عشق دوتا را یکی کند
از #شمس_تبریزی نیست
#جعلی
Ｃ᭄❁࿇༅══════┅─
@jaliateadabi
┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─
✅گروه مجله ی طنز ، سرگرمی و ...
لینک و فوروارد بلامانع می باشد .
/channel/+ZrSFBOxEm3IzOTI0
کوچه باغ
لینک و فوروارد بلامانع می باشد
@koochebagh304
/channel/+GFNpufrx90A2ODQ0
گروه ادبی فرهیختگان کشوری
/channel/+DKUQQ3iZ7PJiZGNk
اعتماد تو بر چماق امیر
بیش بینم که بر خدای کبیر
صاحب اثر: #اوحدی مراغه ای
#اصلی
Ｃ᭄❁࿇༅══════┅─
@jaliateadabi
┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─
═•°🌟°•══╗
لیست برترین کانالهای تلگرام
╚══•°🌟°•══╝
💛 مجموعهای جذاب با موضوعات متنوع و دستهبندیشده
برای پیدا کردن راحت و سریع محتوای دلخواه شما ✨
🎁 این فهرست به عنوان هدیهای ویژه
تقدیم همراهان عزیز و ارزشمند 🫶🏼
🔅 لینک دسترسی:
ورود به لیست کانالها ✅
بیان
بدیع
عروض و قافیه
تاریخ ادبیات
سبکشناسی و...
( برای دبیران، دانشجویان و دانشآموزان عزیز )
تبادل و تبلیغ:
@Rahaii_moha
/channel/daneshhayeadabi
نعمت روی زمین قسمت بی شرمان است
جگر خویش خورد هر که حجابی دارد..
#اصلی
#صائب_تبریزی
🤟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟⃟꙰҈҈꙰꙰҈҈꙰꙰҈꙰҈꙰꙰҈҈꙰҈҈҈꙰҈҈҈꙰꙰꙰꙰꙰꙰꙰҈҈҈҈҈҈꙰҈҈҈꙰꙰꙰꙰꙰҈꙰꙰꙰҈҈҈꙰҈҈҈꙰҈🌿*
*🦅꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭ٖٖٖٖٖٖٖ⚘꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭@jaliateadabi ⚘꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭꯭🦅*
*🎀⃝⃡🍃🎀⃝⃡🍃🎀⃝⃡🍃🎀⃝⃡🍃*
🍀💐🌼 از بهترین و دلنشینترین کانالهای تلگرام لذت ببریم
🌓 شناخت دقیق پاکستان؛ اندیشکده اقبال🇵🇰
@andishkadehiqbal
🧿 فایلهای رایگان سابلیمینال و مدیتییشن
@SUBLIMINAL_BIOKINESIS_MEHREGAN
🍎 باغ سبز مولانا (زهراغریبیان)
@gharibianlavasanii
🌳 جذب جنس مخالف با شگرد روانشناسی
@moshavereh_shoma
🌻 کتابخانه طبی، درمان با داروهای خانگی
@danyalshafa
🍎 جادوی گیاهان دارویی طب سینوی
@teb_sinawi
🌻 مجلهی زندگی"جذب"موفقیت"
@Pareparvaz63
🌳 از خودم تا عشق ❤️
@eshg_servat
🌻 رمانسرای مجازی
@Salam_Roman
🍎 آرایه های ادبی
@ARAIEHAYeadabi
🌳 یک فنجان کتاب گرم
@ketabkhaneadabi1398
🌻 اطلاعات مفید پزشکی دکتر خود باشیم
@kalemnab
🍎 آموزش رایگان نویسندگی
@anahelanjoman
🌳 قرابت و ضربالمثل
@gerabatmanai
🌻 متن دلنشین
@aram380
🍎 ادبیات فارسی متوسطه دوم
@farsiem2
🌳 کافه موزیک
@moosigi98
🌻 رمز و رازهای زندگی
@romanceword
🍎 زیباترین کلیپها و آموزش رقص
@sonatimahalli
🌳 نوستالژی زیرخاکیهای خاطره انگیز
@nuostalzhi
🌻 مجله ی هنری
@tasavirhonarie
🍎 جعلیات ادبی
@jaliateadabi
🌳 بدانید و دریافت کنید BOOKZ
@Audio_Books_24
🌻 اینجا ورزشکار باش
@MaryamTeam
🍎 هُنر شَراب زِندگیست🍷
@Geraf_art
🌳 آمــوزش کسب و کار/ کارگاههای حضــوری
@Azsefr_beyek
🌻 کتابفروشی ارزان کتاب
@KotobeArzan
🍎 آموزش گام به گام زبان انگلیسی
@English_Points_New
🌳 پایش سیاسی ایران
@ir_REVIEW
🌻 حسِ خوبِ زندگی
@FullAndrewP4K
🍎 انگلیسی با بیشترین جزئیات
@englishteaching1398
🌳 خانه ی دوست
@khanehy_doost
🌻 کلیپهای انگیزشی
@kelephayeangizeshi
🍎 معنای زندگی چیست؟
@manaye_zendegi_chist
🌳 میخوای آزمون آیلتس بدی؟ 🔽
@englishity
🌻 آرامش و شادی درونی🧘🏻♀️
@ravanshenasivaerfan
🍎 گزین بیتهای فارسی
@Takbeitfarsi
🌳 حضــرتعـشقمـولانایجان
@molaanayJaan
🌻 آرایـــه، ضربالمثـــل، شعر فارســـی
@Azsefr_beyek_farsi
🍎 به وقت کتاب
@DeyrBook
🌳 سنگ صبور
@parallel400
🌻 حال خووب بایک فنجان قهوه☕️"
@Ghahvee_Ghajar
🍎 انگلیسی آسان
@Englishtub
🌳 پاکسازی ذهن
@mind_cleaner
🌻 زیباترین اشعار دوبیتی و دلنوشته »
@aftabmahtabi
🍎 زندگی با ذهن زیبا
@LifeManage
🌳 جامعه مدنی(فلسفه. تاریخ. اجتماع)
@civilizers
🌻 کانال طبی عیون الحکمه
@oyoon_hekmat
🍎 باغ بهشت و سایه ی طوبی
@Bagebeheshtosaiietooba
🌳 آیین دادرسی مدنی
@aeindadrass
🌻 دوره رازهای پولسازی
@Maya_Mind
🍎 کتاب صوتی دزیـره مـتـن ناب📝
@dessEre
🌳 استوری مناسبتی انگیزشی
@yefenjanaramsh
🌻 کتاب دانش مطالعه گروهی 📖
@ktabdansh
🍎 خسروی آواز استاد شجریان
@stad_shajariyan
🌳 روانشناس خودت باش
@sh351b
🌻 جهانگردی و طبیعت زیبا
@afarinshokoh
🍎 بلبلی برگ گلی
@Bolbolibargegoli1397
🌳 قلمرو زبانی
@zabanfarsiva
🧿 دل واژههای تنهایی
@gandomzaran
🌻 بهترین کتابهای صوتی موفقیت و بیداری
@ganonjjazb
🍎 دانستنیهای زنان موفق
@successfulwomen1
🌳 یادگیری لغات با اخبار انگلیسی
@english_ielts_garden
🌻 همه چیز درباره ایالات متحده آمریکا
@hamechiamerica
🍎 علوم و فنون ادبی
@aroozgafyie
🧿 پارسی سخن بگوییم و زیبا بنویسیم
@FARZANDAN_PARSI
🌳 معرفی فیلم و سریال های کره ای
@Film_Serial_Korei
🌻 آموزش دکوراسیون منزل🏡
@ZibaManzel
🍎 انگلیسی حرفه ای کودک و بزرگسال
@MusicOwallpaper
🌳 آموزش پاڪسازی تقویت انرژے چاڪراها
@tabnahayteshgh
🌻 آموزشگاه طبی سید
@samsadeghitebeslami
🍎 کتابخانه کودک و نوجوان
@childrenbook
🌳 کتابها مثل ریشههای یک درختاند
@nevisandbdonya
🍎 بهترین کتابهای جهان 𝗕𝗢𝗢𝗞
@SBOOKSS
🌳 دنیای پادکست
@OneThousandandOnePodcast
🌻 کافه کتاب صوتی
@CafeBookAudio
🍎 من وکتاب ا𝐏𝐃𝐅ا
@aramesh13577
🧿 گلچین کتابهای صوتیPDF
@ketabegoia
🌻 آموزش سواد مالی و اقتصادی به زبان ساده
@ECONVIEWS
🌳 کتابخانه صوتی من
@ketabegooya_man
🍒 خلاصه کتابهای روانشناسی
@booklove_blog
🍎 یه مرد امیدوار
@happy_private_life
🧿🌺 هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1
این کوزهگر دهر
جامی است که عقل آفرین میزندش
صد بوسه ز مهر بر جبین میزندش
این کوزهگر دهر، چنین جام لطیف
میسازد و باز بر زمین میزندش.
منسوب به خیام
●
رباعی بالا که در ردیف رباعیات خاص خیامانه است و اندوهی عمیق را در مخاطب بر میانگیزد، نخستین بار در اواسط قرن نهم هجری، حدود سه قرن بعد از مرگ خیام، به کاروان رباعیات منسوب به او پیوسته است (طربخانه، گرد آمده در ۸۶۷ ق). از آن دست رباعیات هم نیست که چندین مدعی یا گویندۀ پیشنهادی داشته باشد. فقط در مجموعه رباعیات منسوب به خیام حضور بههم رسانده است، ولاغیر. با این حال، هم از پشتوانۀ حمایت متون کهن بی بهره است و هم از ساختار رباعیات اصیل خیام در آن خبری نیست و من آن را از خیام نمیدانم. اگرچه اغلب خیامپژوهان معاصر، از قبیل هدایت و فروغی، با خیال راحت، آن را به حساب خیام گذاشتهاند. احمد شاملو نیز آن را دکلمه کرده است. نام هدایت و شاملو، برای بسیاری از مخاطبان ادبیات، از هر حجّتی قویتر است و چند و چون کردن در روایت آنها، در نزد هوادران متعصب این دو، گناهی است نابخشودنی.
اوج تراژدی در این رباعی، در مصراع چهارم آن رخ داده است؛ همچون واگویۀ تلخی از تصویری دهشتبار. نفس که به حرف «باز» میرسد، همچون آهی سنگین از سینه برون میآید. همحرفی «ز» در مصراع چهارم، خشم و دریغ فروخفته در شعر را بیشتر مینمایاند. هر بار که رباعی را میخوانم، حزنی عجیب به من دست میدهد.
گاهی که میگوییم فلان رباعی از خیام نیست، این سخن در نگاه عدهای چنان جلوه میکند که ما منکر ارزشهای معنوی و زیباشناختی آن رباعی هستیم. اما از این نکتۀ ساده غفلت میکنند که بهترین رباعی تاریخ زبان فارسی هم میتواند از خیام نباشد و سرودۀ یک شاعر گمنام باشد. شاید گفتن این حرف، ساده و پیش پا افتاده به نظر برسد؛ اما یادم از سخن صادق هدایت میآید که در مقدمۀ ترانههای خیام گفته است: «اگر بخواهیم نسبت این رباعیات را از خیام معروف سلب بکنیم، آیا به کی آنها را نسبت خواهیم داد؟ اصلاً آیا کس دیگری را بجز خیام سراغ داریم که بتواند این طور ترانهسرایی بکند؟» (ص ۶۳ – ۶۴). مشابه همین استدلال را مجتبی مینوی در مقدمۀ نوروزنامه کرده است. نوروزنامه، رسالهای است که در صحت انتساب آن به خیام بحث و گفتگوی زیادی شده است. مینوی پس از برشمردن ویژگیهای کتاب، گوید:« کلیۀ این ممیزات در هر کتابی جمع شد، اگر در خود کتاب هم تألیف آن به خیام نسبت داده نشده باشد، من آن را از خیام میدانم» (ص بیست و شش). البته این رساله محصول سالهای جوانی مینوی است و مقدمۀ این کتاب و ترانههای خیام صادق هدایت، و اشارات هر دو نویسنده به نظرات یکدیگر، نشان میدهد که در آن سالها، مینوی و هدایت سخت تحت تأثیر هم بودهاند و سعی میکردند در این قبیل اظهار نظرهای خام، از یکدیگر پیشی بگیرند.
●
آنچه مرا به یاد این رباعی انداخت، خواندن شعر کوتاه چاپ نشدهای از استاد هوشنگ ابتهاج (سایه) بود در شمارۀ اخیر مجله ارزشمند بخارا (شمارۀ ۱۲۰، مهر و آبان ۱۳۹۶، ص ۱۱)، با عنوان واگویه:
جامی است آفرین زدۀ عقل
جانمایۀ امید هنرمند
ای روزگار کوزهگر پیر
آن بوسه بر جبین زدنش چیست؟
آنگاه بر زمین زدنش چیست؟
شعر استاد سایه، که خدایش تندرست دارد، بازسرایی همان رباعی منسوب به خیام است در قالب نیمایی. شعر «واگویه»، به تاریخ شهریور ۱۳۴۰ سروده شده و محصول سالهای جوانی اوست و به احتمال بسیار، آزمونی بوده است برای او در سنجیدن تواناییهای ذهنی و زبانی خود در برگردان مضامین کهن به زبان دوران خودش. بازسرایی یا بازآفرینی یک اثر موفق، کار پُر خطر و دشواری است و احتمال آنکه نتیجۀ کار چیزی شود در حد همین شعر ناموفق، زیاد است. نقل این شعر متوسط بعد از نیم قرن به عنوان اثری چاپ نشده، فقط به کار عدهای از محققان میآید که به آبشخورهای فکری شاعر بزرگ روزگار ما پی ببرند و تلاش او را برای رسیدن به زبانی سخته و پخته، پیگیری کنند. شعر مذکور، فاقد ابتکار و خلاقیت است؛ اما به عنوان تمرین زبانی برای یک شاعر جوان، شایستۀ شماتت بسیار نیست.
●●
"چهار خطی"
/channel/Xatt4
گزین بیت های فارسی
◀️نیم بیت
◀️تک بیت
◀️دوبیتی
/channel/+S-l6dGQNP-ViYWU8
سرخی چشم کبوتر هیچ میدانی زچیست؟
نامهام میبُرد و بر حال دلم خون میگریست
#جعلی
از #صائب_تبریزی نیست.
Ｃ᭄❁࿇༅══════┅─
@jaliateadabi
┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─
@shafiei_kadkani
ـــــــــــــــــــــــ
صدها رباعی ناسروده
ابوسعید ابوالخیر
تنها سه بیت از خود سروده است و بس!
▪️در میان «شاعرانِ بزرگی که صاحبِ دیوانهای مشهورند ولی هرگز شعر نگفتهاند» یعنی امثال خواجه عبدالله انصاری و حلاج (منظور دیوان فارسی اوست) و باباکوهی، ابوسعید در صدر قرار دارد. بوسعید دو رباعی و در حقیقت یک رباعی و نیم سروده است.
برای بسیاری از مردم، دشوار است پذیرفتن این حقیقت که ابوسعید جز یک رباعی و نیم، شعر دیگری نسروده باشد اما چه میتوان کرد که مؤلفان زندگینامهٔ او که از خاندان او و نزدیک عصر او بودهاند، همه تصریح دارند براینکه وی جز دو رباعی شعری دیگر نسروده است و معاصران و نزدیکان به عصر وی که به زندگینامهٔ او پرداختهاند و همهٔ فضایل او را از علم و کرامت یادآور شدهاند، اشارهای به شاعری او ندارند نه صاحب تاریخ نیشابور و نه سمعانی و نه رافعی هیچ کدام اشارهای در این باب نکردهاند تنها هُجویری از قدما شعری عربی را به نام او آورده که اتفاقاً از او نیست و ما در جای خود در باب آن شعر بحث کردهایم.
▪️پس چهگونه است که وی شعر ناگفته، در صدر شاعران زبان فارسی و در شمار محبوبترین گویندگان تاریخ ادب ما قرار دارد؟
هیچ تردیدی نیست که وی با همان یک رباعی و نیم نشان داده است که استعدادی شگرف در سرودن شعر داشته ولی عامل اصلی شهرت او به شاعری نه این استعداد شعر سرودن، بلکه، استعداد بسیار بسیار عجیبِ با شعر زیستن و در شعر نَفَس کشیدن است.
از همان سن پنجشش سالگی زندگی او با شعر آغاز میشود و آن رباعی «این عشق بلی عطای درویشان است» زمزمهٔ او میشود تا آخرین کلامش در بستر مرگ، به روایت رافعی، پس از گفتن الحمدلله این رباعی است:
آزادی و عشق چون به هم نامدراست
بنده شدم و نهادم از هرسو خواست
زین پس چونان که خواهدم دوست رواست
گفتار و خصومت از میانه برخاست
و پس از این چشم از جهان فرومیبندد و برای همیشه خاموش میشود.
▪️آن دو رباعی که بوسعید مسلماً آنها را سروده عبارتند از بیتی که در پاسخ رقعهٔ درویشی به نام حمزةالتُّراب نوشته و دیگری رباعی «جانا به زمین خابران خاری نیست»
اینک به عین تصریح محمد بن منور توجه کنید:
«روزی [حمزةالتّراب] به شیخ ما رقعهای نبشت، و بر سر رقعه، تواضع را، بنوشت که «ترابُ قَدَمِه» شیخ ما قدس الله روحهُ العَزیز، بر ظَهرِ [پشت] رقعه نوشت جواب آن این یک بیت و بدو فرستاد، بیت:
یک:
چون خاک شدی خاک تراخاک شدم
چون خاک تراخاک شدم پاک شدم
ادامه از محمد بن منور:
«جماعتی را گمان افتاد که بیتهایی که در میان سخن بر زفان مبارک شیخ ما میرفته است او گفته است و نه چنان است. در همه عمر او الّا این یک بیت که بر پشت رقعهٔ حمزه نوشت و این دو بیت که شیخ فرمود،
دو:
جانا به زمین خابران خاری نیست
کش با من و روزگار من کاری نیست
با لطف و نوازش جمال تو مرا
در دادن صدهزار جان عاری نیست
بیش از این، او، نگفته است. دیگر هرچه بر زفان او رفته است همه آن بوده است که از پیران خویش یاد داشته است.»
و زندگینامهنویس دیگر بوسعید که قبل از مؤلف اسرارالتوحید زیسته و نزدیکتر به عصر بوسعید است در دنبال داستانِ بوحمزةالتّراب و نامه و جواب شیخ، میگوید:
« پس [شیخ] روی به جمع کرد و گفت ما هرگز شعر نگفتهایم آنچ بر زبان ما رود گفتهٔ عزیزان بود و بیشتر از آن پیر ابلقسم بشر بود.»
▪️اجتهاد در مقابل این دو نصّ قدیمی، و از سوی دیگر، نبودن کوچکترین اشارهای به شاعری بوسعید در اسناد کهن زندگی او، از قبیل گفتار سمعانی و عبدالغافر و رافعی بسیار دشوار است؛ بهخصوص که کسی بخواهد مانند مرحوم استاد سعید نفیسی از تعبیر بیت گفتن، استفادهٔ شعر سرودن کند و معتقد شود که در تعبیر این مؤلفان هرجا آمده است که «شیخ این بیت گفت» یعنی این بیت را سرود با اینکه متون فارسی سرشار است از تعبیر بیت گفتن به معنی خواندن و قرائت کردن. به خصوص که مؤلف اسرارالتوحید فصلی را که اختصاص به این شعرها ذارد تحت عنوان «آنچه بر زفان شیخ رفته» آورده است و نه «آنچه سروده».
آنچه استاد سعید نفیسی تحت عنوان سخنان منظوم ابوسعید ابیالخیر چاپ و منتشر کرده است است، شعرهایی است که به لحاظ سبکشناسی و تحولات معنی و صورت در شعر فارسی نه تنها به ابوسعید که به چند قرن بعد از او نیز غیرقابل انتساب است.
محمدرضا شفیعی کدکنی
برای مطالعهٔ بیشتر رجوع کنید به:
اسرارالتوحید فی مقامات شیخ ابی سعید [ابوالخیر]، مقدمهٔ مصحّح، صفحات صدوپنج تا صدوپانزده
#ابوسعید_ابوالخیر
ما که از هر چیز ترسیدیم
سرمان آمد،
بیا تمرین کنیم کمی
از خوشبختی بترسیم .
از حسین پناهی نیست❌
Ｃ᭄❁࿇༅══════┅─
@jaliateadabi
┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─