Telegram-канал linguistics_tefl - Linguistics_TEFL: Unsorted

Linguistics_TEFL

26 February 2026 13:56

📝 متولد دهه شصت می‌نویسد

در روزگار جنگ متولد شدیم و قبل از اینکه در عالم کودکانه تصوری از مرگ داشته باشیم، حجله عزای جوانان را بر سر کوی و برزن دیدیم. رفته بودند پیش خدا...

کمی قد کشیدیم و پشت نیمکت‌ها نشستیم. راستی تابستان خود را چگونه گذراندیم؟ در خانه پدر و مادر بزرگ‌ها. همان خانه‌هایی که از صفای بزرگ‌ترهایش سبز بود. پناهگاهی برای آفتاب ظهر تابستان و میعادگاهی در سرمای سیاه زمستان...

نوجوانی بودیم که بر تخته سیاه نوشتند، علم بهتر است یا ثروت؟ در ذوق آموختن و ساختن بودیم و به توصیه بزرگترها انشا نوشتیم. کم‌کم روزگار جوانی نزدیک شد. از یکسو دوران بحرانی بلوغ را سپری می‌کردیم و از سوی دیگر غول کنکور به ما نزدیک می‌شد. نسلی بودیم که نظام آموزشی هم بر روی ما آزمون و خطا می‌کرد!

نتایج کنکور اعلام شد. آن روزها اسامی پذیرفته‌شدگان هنوز در روزنامه اعلام می‌شد. جان به لب شدیم تا اسم خودمان را در لابلای برگه‌ها پیدا کنیم و همانجا بود که فهمیدیم، سهمیه یعنی چی... البته این اولین مواجهه نسل ما با سهمیه نبود. سهمیه از همان زمان شروع شده بود که والدین ما دنبال یک قوطی شیر خشک می‌گشتند، اما جماعتی هم بودند که یک کارتن شیر خشک زیر عبایشان داشتند.

وارد دانشگاه شدیم. زندگی دانشجویی مسیری شد تا بفهمیم که نه یکجا، بلکه خیلی از جاهای مملکت می‌لنگد! گفتند با اصلاحات درست می‌شود. برخی از ما راهی میدان ۸۸ شدیم و با جسم و روان زخمی برگشتیم. در این کشاکش رفقایی هم بودند که به آسمان پر کشیدند. همان حضراتی که به نسل ما گفته بودند با اصلاحات درست می‌شود، زیر زیرکی رهایمان کردند و خنجر دیگری بر قلبمان نشست...

بالاخره لیسانس گرفتیم و راهی خدمت سربازی شدیم. آنجا هم سهمیه و امریه حرف اول را می‌زد. آن‌هایی که خونشان رنگین‌تر بود را کنار دست خودشان نگه داشتند و دیگران را به دوردست‌ها فرستادند. در ارتش اسلحه بر دوشمان گذاشتند و ما نیز سربازی برای دوردست‌های وطن را عار ندانستیم. اسلحه بر دوشمان، کتاب و قلم در کوله‌پشتی! هر زمان که فرصت می‌شد، کتاب را باز می‌کردیم و برای کنکور تحصیلات تکمیلی درس می‌خواندیم...

دوران سربازی که تمام شد، برخی از ما دوباره راهی دانشگاه شدیم. تعلیم نسل‌های کوچکتر را هم شروع کردیم. از مدرسه و آموزشگاه تا صندلی تدریس دانشگاه... سرمان درد می‌کرد برای فهمیدن و فهماندن، هنوز هم سرمان درد می‌کند... شاید به همین خاطر است که چند سالی می‌شود که دیگر صندلی نداریم، اما ایستاده تدریس می‌کنیم!

شاید دوباره از ما بپرسند که علم بهتر است یا ثروت؟ هنوز به نیروی علم باور داریم، ولی تجربه زیسته‌یمان در حوالی چهل سالگی به ما می‌گوید که ثروت نیز مهم است، اما بستگی دارد که ثروث از کجا به دست آید و صرف چه چیزی بشود! البته کشف بزرگی نکردیم و فقط تجربه بزرگترهایمان را به زیست دیگری تجربه کردیم...

به جور روزگاری که غالباً زمامداران مسبب سیاهی آن بودند، پای ما همیشه برای داشتن یک زندگی نرمال لنگ می‌زد. ملاها و ملازاده‌ها همه چیز را بلعیدند و دهه شصتی‌‌ها را نان‌خور اضافی پنداشتند! همین پای لنگان بود که بخشی از دهه شصتی‌ها را به مرز تجرد قطعی رساند یا میل به فرزندآوری در آن‌ها را کمرنگ کرد. صد البته که نسبت به نسل‌های کوچکتر از خودمان تعلق خاطر معنوی داریم. نسل ما ناپاک نبود، اما ساختارشکن بود. نسل‌های بعد از ما نیز ناپاک نیستند و آزاداندیش هستند. ساختار جور و ستم زمامداران به دست متولدین دهه پنجاه و شصت ترک برداشت تا با کمک نسل‌های جوان‌تر به ورطه فروپاشی نزدیک شود. شوربختانه، ناف بچه‌های دهه شصت را در جنگ بریدند. اکنون دوباره و چندباره زمزمه جنگی دیگر است.‌ گویی کابوس کودکیمان در حال تکرار شدن است...