اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

16 September 2026 17:15

🔆چرخه گذار قدرت اقتصادی طی ۲۰۰ سال
 
 
🔵طی 200 سال گذشته، سهم اقتصادهای بزرگ از تولید ناخالص داخلی جهان (بر اساس برابری قدرت خرید) بارها جابه‌جا شده است. در سال 1820، چین با 28.6 درصد، بزرگ‌ترین اقتصاد جهان بود، اما با صنعتی‌شدن اروپا، به‌تدریج جای خود را به امپراتوری بریتانیا که اصطلاحا خورشید در آن هرگز غروب نمی‌کرد داد. دوران «صلح بریتانیایی» در قرن نوزدهم، اوج قدرت اقتصادی این امپراتوری بود و در 1845 به سهم 23.8 درصد از تولید جهانی رسید.

🔵با افول امپراتوری‌ها و دو جنگ جهانی، قرن بیستم به «قرن آمریکا» تبدیل شد. ایالات متحده در 1944 با 29.7 درصد، بالاترین سهم ثبت‌شده در دوران مدرن را به‌خود اختصاص داد و به قدرت بی‌چون‌وچرای اقتصاد جهانی بدل گشت. پس از آن، سهم آمریکا به‌تدریج کاهش یافت و اتحادیه اروپا در سال 2007 به اوج 17.9 درصدی خود رسید، اما پس از بحران مالی و خروج بریتانیا تضعیف شد.

🔵اکنون، قدرت اقتصادی جهان بار دیگر به سوی آسیا در حال چرخش است، روندی که سبب شده است قرن بیست‌ویکم را «قرن آسیا» بنامند. سهم چین از 28.6 در سال 1820 به 4.1 درصد در 1961 پیوسته سقوط کرد (ایالات متحده سهم 23.8 درصدی داشت)، اما پکن با اصلاحات اقتصادی و تبدیل‌شدن به قطب تولید جهان، در سال 2025 به سهم 21.8 درصد از تولید جهانی بازگشت (ایالات متحده به 14.7 درصد رسید).

🔵هند نیز با رشد جمعیت و هزینه‌های پایین، سهم خود را به 9 درصد رسانده و در مسیر صعود قرار دارد. مجموع سهم چین و هند در 2025 به 30.8 درصد می‌رسد. با این حال، تداوم این روند تا حدودی به چگونگی رویارویی چین با چالش‌های جمعیتی، مشابه تجربیات ژاپن و اروپا و چالش‌های کلان‌تر مربوط به تولید و رشد اقتصادی بستگی خواهد داشت.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

12 September 2026 17:43

🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته جمهوری خلق چین

#اخبار_چین

🔴سیاسی و حکمرانی

🔵وضع مقررات بهبود مدیریت تنظیم‌کنندگان بازار محلی
لی‌چیانگ مقرراتی 19 ماده‌ای را برای تقویت مدیریت نظارت بر بازار محلی ابلاغ کرد. این مقررات  شامل ثبت کسب‌وکارهای انفرادی، نظارت بر تولید و فروش مواد غذایی، مقابله با تخلفات بازار، کاهش اختلال در فعالیت بنگاه‌ها و ارائه خدمات اداری برای تقویت رقابت است.

🔵برخورد سیاسی-انضباطی با مقامات ارشد
از 8 تا 11 سپتامبر وانگ شیانگشی، وزیر سابق مدیریت اضطراری، سون شائوچنگ، نایب‌رئیس پیشین کمیسیون امور توسعه اجتماعی و لی سی‌وی، معاون سابق فرماندار گانسو و لیو یون، حسابرس ارشد سینوپک از حزب و سمت دولتی اخراج شدند.

🔴امور بین‌المللی

🔵برگزاری هجدهمین نشست بریکس
هجدهمین نشست سران بریکس در 12 تا 13 سپتامبر در حال برگزاری است. در نشست روز اول شی جین‌پینگ خواستار ایستادن اعضا در سمت درست تاریخ شد. او بر پیشگامی بریکس در توسعه نوآورانه، صلح و ثبات، گفت‌وگوی تمدن‌ها و اصلاح حکمرانی جهانی برای حرکت به سوی نظم عادلانه‌تر تأکید کرد.

🔵آغاز یازدهمین اجلاس کمربندوراه در هنگ‌کنگ
یازدهمین اجلاس کمربندوراه در هنگ‌کنگ برگزار و بیش از 6000 مقام و رهبر تجاری را از 70 کشور (با 32 تفاهم‌نامه در روز اول) گرد هم آورد. شرکت‌های این کشورها نزدیک به 1500 دفتر در هنگ‌کنگ تأسیس کرده‌اند و بیش از 100 شرکت در بورس آن فهرست شده‌اند.

🔵دیدار وانگ‌یی با وزیر خارجه قطر
چین و قطر تعمیق شراکت راهبردی، همکاری انرژی و فناوری را اعلام و با توجه به وضعیت جنگ، بر حفظ امنیت انرژی و کشتیرانی، توقف فشار نظامی، گفت‌وگو و شکل‌دهی به معماری امنیتی منطقه‌ای متکی بر کشورهای منطقه تأکید کردند.

🔴اقتصاد و تجارت

🔵تعرفه صفر چین بر واردات کالا از سیشل
چین و سیشل توافق زودهنگامی امضا کرده‌اند که طبق آن چین تعرفه واردات تمامی اقلام کالایی (100 درصد ردیف‌های تعرفه) از این کشور را به صفر می‌رساند.

🔵پیشرفت چین و کره‌جنوبی در مذاکرات فاز دوم تجارت آزاد
چین و کره‌جنوبی در دور شانزدهم مذاکرات توافق تجارت آزاد، درزمینه تجارت خدمات و دسترسی به بازار پیشرفت داشته و بر تسریع مذاکرات نهایی‌سازی آن تأکید کردند. مذاکرات با توجه به رشد 43.8 درصدی تجارت دوجانبه در پنج‌ماه نخست 2026 (186 میلیارد دلار)، جهت تعمیق تجارت و سرمایه‌گذاری دنبال می‌شود.

🔵رشد تجارت خارجی چین در هشت‌ماه نخست 2026
در هشت‌ماهه نخست 2026، تجارت خارجی چین با رشد 17.6 درصدی به 34.78 تریلیون یوان (5.13 تریلیون دلار) رسید. صادرات با رشد 14.6 درصدی، 20.17 تریلیون یوان و واردات با رشد 22 درصدی، 14.61 تریلیون یوان را ثبت کرد.

🔴رقابت با قدرت‌ها

🔵هشدار بروکسل به چین برای جلوگیری از جنگ تجاری
کمیسر تجارت اتحادیه اروپا در واکنش به کسری تجاری فزاینده با چین (359.8 میلیارد یورو در سال 2025)، اقدامات تجاری جبرانی (افزایش صادرات به چین و کاهش واردات از این کشور) را اعلام کرد.

🔵وام دولت ترامپ برای مقابله با هواوی در آفریقا
دولت ترامپ برای مقابله با نفوذ هواوی در زیرساخت‌های مخابراتی آفریقا، از اعطای وام 100 میلیون دلاری به اپراتور Africell (با 15 میلیون مشتری در سراسر آنگولا، گامبیا، جمهوری دموکراتیک کنگو و سیرالئون) از طریق بانک صادرات–واردات آمریکا خبر داده است.

🔵مذاکره کاهش تعرفه‌های متقابل چین و آمریکا
وزارت بازرگانی چین اعلام کرد چین و ایالات‌متحده در حال رایزنی در مورد چارچوب کاهش تعرفه متقابل هستند که 30 میلیارد دلار از محصولات هر طرف را پوشش می‌دهد.

🔴علم و فناوری

🔵رکورد فروش خودروهای الکتریکی چین در اوت
در اوت 2026، فروش خودروهای الکتریکی در چین با 1.64 میلیون دستگاه به رکورد 60.6 درصد از کل فروش رسید. تولید از 1.65 میلیون دستگاه فراتر رفت و تقریباً 20 درصد رشد کرد. در هشت‌ماه نخست نیز صادرات این نوع خودروها با رشد حدود 120 درصد به 3.44 میلیون دستگاه رسید.

🔵افزایش سطح نوآوری علمی و فناوری در چین
در گرارش ارزیابی 2026 نوآوری منطقه‌ای چین، پکن، شانگهای، جیانگسو، گوانگ‌دونگ، ژجیانگ و تیانجین در بالاترین سطح نوآوری قرار گرفتند و پکن با هزینه‌کرد 6.58 درصدی تحقیق‌وتوسعه از GDP خود در رتبه نخست کشور بود.

🔴دفاعی-امنیتی

🔵پایان رزمایش مشترک همکاری دریایی-2026 چین و سنگاپور
پنجمین رزمایش مشترک دریایی چین و سنگاپور با عنوان همکاری دریایی-2026 با برگزاری هشت تمرین ازجمله آرایش نیرو و تصویربرداری هوایی، ارتباطات، سوخت‌گیری در دریا و جست‌وجو و نجات مشترک به پایان رسید.

🔵انتشار دستورالعمل تقویت آکادمی‌های نظامی
دفتر عمومی کمیسیون مرکزی نظامی چین، نظرات تقویت ساختار آکادمی‌های آموزش درجه‌داران نظامی را ابلاغ کرد. این سند 18 ماده‌ای (در 5 بخش) با هدف تسریع تربیت نیروی متخصص درجه‌دار و ارتقای آمادگی رزمی بر آموزش سیاسی، تعیین جایگاه آکادمی‌های درجه‌داری، اصلاح آموزش و پیوند عمیق‌تر آموزش با نیازهای رزمی تأکید دارد.

🔵چین جاسوسی آمریکا از شرکت‌های چینی را محکوم کرد
وزارت بازرگانی چین ضمن ابراز نگرانی شدید و مخالفت قاطع با اظهارات مقام سیا درباره هدف قرار دادن شرکت‌های چینی برای جاسوسی، به‌ویژه در حوزه‌های هوش مصنوعی، نیمه‌رساناها و زیست‌فناوری، خواستار توقف فوری این فعالیت‌ها شد.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

06 September 2026 17:06

🔆چرا چین اجماع گروه 20 را شکست؟ (19 در برابر 1)

#چین #گروه20

🔵نشست دوم وزرای دارایی و رؤسای بانک‌های مرکزی گروه 20 در 31 اوت تا 1 سپتامبر 2026 در کارولینای آمریکا برگزار شد. وزارت خزانه‌داری آمریکا تصریح کرده که متن توسط همه اعضای حاضر به‌جز چین موردتوافق قرار گرفت و چین به بندهای 4، 10، 11 و 13 اعتراض داشت. بنابراین 19 عضو از موضع بیانیه مطرح‌شده حمایت کردند، اما چین مانع صدور بیانیه مشترک شد (و صرفاً بیانیه ریاست گروه 20 منتشر شد).

⚫️ساختار بیانیه و جزئیات بند‌های 4گانه محل اختلاف چین

🔵درمجموع بیانیه ریاست گروه 20، 5 محور و 17 بند (پاراگراف) اصلی دارد. محورهای 5گانه آن در کنار مقدمه 3 بندی، شامل 1- ارتقای رشد اقتصادی جهانی (6 بند)، 2- پرداختن به عدم تعادل‌های جهانی (2 بند)، 3- ارتقای سواد مالی و آموزش جهانی (1 بند)، 4- بهبود معماری بدهی‌های دولتی جهان (2 بند) و 5- ترویج نوآوری در بخش مالی و نوسازی مقررات (3 بند) هستند.

🔵بیانیه در بند چهارم، اثرگذاری اختلال در زنجیره‌های تأمین (انرژی، غذا، کود و منابع معدنی) را بر رشد اقتصاد جهانی و تداوم ناوبری آزاد، ایمن و قابل‌پیش‌بینی در هرمز و سراسر جهان برجسته می‌کند.

🔵بند دهم بر یکی از دلایل اختلال اقتصاد جهانی یعنی عدم‌توازن‌های خارجی (مازاد یا کسری مداوم) متمرکز است. بنابراین کشورهای دارای مازاد بالا باید سیاست‌های محدودسازی مصرف داخلی و وابسته‌سازی بیش‌ازحد رشد به صادرات را اصلاح کنند. کشورهای دارای کسری نیز باید پس‌انداز داخلی را تقویت و انضباط مالی را افزایش دهند.

🔵در بند یازدهم مسئولیت انجام بند قبلی را بر عهده IMF و کمک‌های داده‌محور OECD می‌گذارد. این نهاد باید نظارت خود را بر عوامل کلان اقتصادی، سیاست‌های ایجادکننده عدم‌توازن و سرریزهای داخلی و خارجی تقویت و هزینه‌های عدم اقدام را در ارزیابی‌های خود وارد کند.

🔵بند سیزدهم پایداری بدهی را با چالش‌هایی مواجه می‌داند و ضرورت رسیدگی سریع‌تر به آن را گوشزد می‌کند. در این راستا، گروه 20 بر تقویت چارچوب مشترک برای تمدید بدهی تأکید می‌کند و خواستار اقدام مشترک و تقسیم عادلانه بار بدهی برای کمک به کشورهای با بدهی پایدار اما پرداخت‌های سنگین است.

⚫️دلایل مخالفت چین با 4 بند

🔵از دید چین، بند 4 بر پیامدهای اختلالات تمرکز کرده و علل آن مانند جنگ، تحریم، تعرفه و محدودیت‌های صادراتی آمریکا را نادیده گرفته است. چین معتقد است در بند 10 عدم توازن صرفاً از مازاد یا کسری ناشی نمی‌شود و در این رابطه عواملی چون تقسیم‌کار جهانی، نقش دلار، نرخ پس‌انداز و سرمایه‌گذاری نیز اثرگذار هستند. از نگاه پکن، مازاد تجاری الزاماً نشانه رفتار غیربازاری نیست و نباید مسئله پیچیده جهانی را به عدم توازن تقلیل داد.

🔵حساسیت چین در بند 11 بیشتر است، زیرا در رابطه با «سیاست‌ها و رویه‌های غیربازاری» از IMF و OECD می‌خواهد داده تولید کنند. پکن نگران است این داده‌ها بعداً برای توجیه اقدامات ضدچینی به کار رود و نهادهای چندجانبه به ابزار فشار آمریکا تبدیل شوند. در رابطه با بند 13 یعنی «طلبکاران رسمی دوجانبه» (چین بزرگ‌ترین طلبکار در این حوزه است)، چین بخش مهمی از بدهی کشورها را متعلق به مؤسسات خصوصی و نهادهای چندجانبه (تا 85 درصد) می‌داند. پکن تأکید دارد نمی‌خواهد سهم نامتناسبی از بخشودگی بدهی بر چین تحمیل شود.

⚫️همسویی بین هرمز و مرزهای دریایی چین؟

🔵در بند چهارم، تأکید بر «کشتیرانی آزاد، ایمن و قابل‌پیش‌بینی در هرمز و سراسر جهان»، یک اصل عام درباره امنیت آبراه‌ها ایجاد می‌کند. از نگاه چین، این اصل می‌تواند در آینده به تنگه تایوان و دریای چین جنوبی تعمیم یابد و مبنایی برای توجیه حضور یا مداخله دریایی آمریکا در پیرامون چین شود.

🔵بند چهارم، منافع مشترک چین و ایران را به شکل برقراری رابطه این‌همانی بین هرمز و تایوان-دریای چین جنوبی برقرار کرده است. از این منظر، پیوند دادن هرمز با تایوان-دریای چین جنوبی، بیش از آنکه به معنای یکسان‌دانستن کامل این مناطق باشد، نوعی هم‌سرنوشتی در برابر قاعده‌گذاری نامطلوب درباره گلوگاه‌های استراتژیک است. ایران در هرمز نگران مشروعیت‌یافتن فشار و اقدامات خارجی علیه خود است و چین نگران آن است که همان منطق، در آینده به مسائل حاکمیتی و امنیتی مورد مناقشه‌اش تسری یابد.

⚫️جمع‌بندی

🔵نشست گروه 20 درنهایت به‌دلیل مخالفت چین با چهار بند کلیدی، بدون بیانیه مشترک و صرفاً با بیانیه ریاست پایان یافت. از نگاه پکن، این بندها می‌توانستند روایت آمریکا درباره ظرفیت مازاد و سیاست‌های غیربازاری چین را تثبیت و زمینه استفاده از IMF/OECD برای فشارهای تجاری و مالی علیه این کشور را فراهم کنند. چین همچنین نسبت به تعمیم اصل آزادی و امنیت کشتیرانی از هرمز به سایر گلوگاه‌های راهبردی حساس است. از این منظر، مسئله هرمز و تایوان/دریای چین جنوبی نه یکسان، بلکه نمونه‌هایی از نگرانی مشترک درباره قاعده‌گذاری و مداخله خارجی در آبراه‌های راهبردی‌اند.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

03 September 2026 17:22

🔆اوراسیاگرایی در قلب شانگهای
#شانگهای #دیپلماسی

🔵نشست ۲۰۲۵ تیانجین با تصویب راهبرد توسعه سازمان همکاری شانگهای برای ۲۰۲۶–۲۰۳۵، مسیر کلی سازمان را مشخص کرد و نشست ۲۰۲۶ بیشکک درصدد بود این جهت‌گیری‌ها را به سازوکارها و همکاری‌های عملی‌تر تبدیل کند. در ادبیات چینی پیش از نشست بیشکک نیز بر اجرای دستاوردهای نشست تیانجین و تبدیل ابتکارات مطرح‌شده به همکاری‌های عملی تأکید شده بود.

🔵چین ظاهراً نمی‌خواهد (و همچنین به دلیل رویکرد و منافع متفاوت اعضا نمی‌تواند) این سازمان را به ناتوی شرقی تبدیل کند، بلکه مدل مطلوب پکن چیزی شبیه یک شبکه نهادمند اوراسیایی است که هم‌زمان امنیت، انرژی، حمل‌ونقل، تجارت، فناوری، هوش مصنوعی و حکمرانی منطقه‌ای را پوشش دهد.

⚫️پیشنهادهای چهارگانه شی

🔵شی جین‌پینگ در نشست سازمان همکاری شانگهای چهار پیشنهاد کلیدی مطرح کرد:

1️⃣اولویت‌دادن به توسعه و گشودن مسیر رفاه مشترک؛
2️⃣محور قراردادن امنیت و ایجاد محیطی مبتنی بر امنیت مشترک؛
3️⃣مردم‌محوری و تقویت بنیان‌های دوستی و همکاری پایدار میان ملت‌ها؛
4️⃣ترویج گفت‌وگو و رایزنی برای دستیابی به حکمرانی عادلانه‌تر و منظم‌تر.

این پیشنهادها در چارچوب تلاش چین برای نهادینه‌کردن چهار ابتکار جهانی (توسعه، امنیت، تمدن و حکمرانی جهانی) در سازوکار سازمان همکاری شانگهای مطرح شد. در کنار این چارچوب سیاسی، چین بر تبدیل ابتکارات به نتایج عملی ازجمله ایجاد مرکز همکاری بین‌المللی کاربردهای هوش مصنوعی برای اعضای سازمان و اجرای ۱۰۰ پروژه همکاری فناورانه طی سه سال آینده نیز تأکید کرد.

⚫️نگرانی و نیازهای ممزوج اعضا

🔵نشست سازمان همکاری شانگهای نشان داد که اعضا، باوجود نیاز فزاینده به همکاری‌های امنیتی و اقتصادی، همچنان نسبت به جهت‌گیری سازمان و افزایش نفوذ برخی اعضا نگرانی دارند. مهم‌ترین چالش، رقابت چین و هند و اختلافات مرزی آنهاست. هر چند که نشست مرزی اخیر و توافق بر ایجاد خط تماس نظامی جدید به مدیریت تنش کمک کرده است. هند ضمن حفظ عضویت در سازمان، هم‌زمان با آمریکا و کواد همکاری می‌کند و با تبدیل سازمان به بلوکی ضدغربی مخالف است.

🔵در حوزه اقتصادی نیز صادرات درون‌سازمانی بین ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ حدود ۲.۵ برابر، از ۲۷۱ به ۶۷۴ میلیارد دلار، افزایش یافت و توافق بر ایجاد بانک توسعه سازمان در ۲۰۲۵ نشان‌دهنده نیاز اعضا به تعمیق همکاری و سازوکارهای مالی مشترک است. بااین‌حال، حتی روسیه از افزایش سلطه اقتصادی چین در آسیای مرکزی و هند از گسترش نفوذ پکن نگران است. بنابراین، اعضا از یک‌سو برای پیشبرد منافع اقتصادی و امنیتی مشترک به سازمان نیازمند هستند و از سوی دیگر می‌کوشند مانع تبدیل آن به ابزاری برای برتری یک قدرت شوند.

⚫️مأموریت مهمان‌های ناخوانده

🔵در ۳۱ اوت، سرجیو گور، فرستاده ویژه دولت ترامپ، به همراه سناتور جمهوری‌خواه بازنشسته استیو دینز که مدت‌ها حامی روابط نزدیک‌تر ایالات‌متحده با کشورهای آسیای مرکزی بود، بدون دعوت در بیشکک ظاهر شدند. بااینکه در هیچ‌یک از جلسات سازمان شرکت نکردند، اما جلسات جداگانه‌ای با روسای جمهور قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان برگزار کردند. در قالب این اقدامات آمریکا تلاش می‌کند با فعال‌کردن روابط دوجانبه و چارچوب‌هایی مانند C5+1، از شکل‌گیری تصویر یکپارچه و ضدآمریکایی در سازمان جلوگیری کند. بنابراین، تلاش واشنگتن برای موازنه‌سازی پشت‌صحنه و جلوگیری از انحصار نفوذ چین و روسیه در آسیای مرکزی درنهایت منجر به بیانیه‌های مجزا با ازبکستان و قرقیزستان و تمجید از روابط با آمریکا شد.

⚫️نتایج و خروجی‌های نشست

🔵مجموعه ۲۸ سند اجلاس نشان می‌دهد که سازمان در حال عبور از مرحله توسعه عضویت و تعیین اصول کلی به سمت نهادینه‌سازی و عملیاتی‌کردن همکاری است. تصمیم برای تعمیق ارتباط با اتحادیه آفریقا، دامنه جغرافیایی و نهادی سازمان را فراتر از اوراسیا می‌برد. بنابراین مسیر آتی را می‌توان نهادینه‌سازی داخلی، در عین شبکه‌سازی خارجی و همچنین تبدیل همکاری‌های سیاسی به پروژه‌های عملی دانست. درنتیجه، ارزش اصلی ۲۸ سند در این است که سازمان می‌کوشد پس از گسترش اعضا و تثبیت دستورکار چندقطبی، ظرفیت اجرایی و شبکه‌ای لازم برای ایفای نقش یک نهاد چندبخشی اوراسیایی را ایجاد کند.

⚫️جمع‌بندی

🔵سازمان همکاری شانگهای به‌دلیل نیاز متقابل اعضا به توسعه همکاری‌ها ادامه می‌دهد، اما نبود رهبری مورد توافق، رقابت چین و هند، نگرانی روسیه از نفوذ چین و اختلاف درباره رابطه با غرب مانع تبدیل آن به بلوک منسجم یا جایگزین نظم غرب‌محور خواهد شد. نیاز متقابل اعضا به همکاری در حوزه‌هایی مانند امنیت، انرژی، تجارت، اتصال‌پذیری و فناوری، در کنار تمایل برخی اعضا به کاهش وابستگی به سازوکارهای غربی، احتمالاً عامل اصلی تداوم و تقویت سازمان خواهد بود، لذا این همکاری بیشتر در قالب ائتلافی منعطف و شبکه‌ای از منافع مشترک پیش می‌رود.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

29 August 2026 17:01

🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته در حوزه جمهوری خلق چین

#اخبار_چین

🔴سیاسی و حکمرانی

🔵خاتمه نشست کمیته دائمی کنگره ملی خلق
بیست‌وچهارمین نشست کمیته دائمی چهاردهمین کنگره ملی خلق چین، با کسب حد نصاب لازم (حضور 150 عضو)، با تصویب 6 فرمان جدید ازجمله قانون امنیت پزشکی و اصلاح قوانین کشاورزی، حفاظت از زمین‌های زراعی و بسیج دفاع ملی پایان یافت.

🔵انتصابات و برکناری‌های کمیته دائمی کنگره ملی خلق
مهم‌ترین جابه‌جایی در دیوان عالی، انتصاب دانگ گوانگ‌سو به‌جای شن لیانگ در سمت معاونت بود. همچنین ژانگ یوشیا و لیو ژنلی از کمیسیون نظامی مرکزی برکنار شدند. سفیران چین در سریلانکا، اوگاندا و استرالیا نیز تغییر کردند. همچنین لی چیجیانگ به‌عنوان معاون نماینده دائم چین در سازمان ملل (ژنو) و سفیر چین در امور خلع سلاح منصوب شد.
 
🔴امور بین‌المللی

🔵دیدار سران اردن و کویت از چین
در دیدار چین و اردن، دوطرف بر حل سیاسی مسئله فلسطین (راه‌حل دوکشوری) و تقویت مشارکت راهبردی تأکید کردند. چین و کویت نیز بر تعمیق همکاری‌های راهبردی، سرمایه‌گذاری و انرژی، کاهش تنش‌های منطقه‌ای، بازگشت به مذاکره و امنیت کشتیرانی تأکید کردند.

🔵دیدار هیئت پارلمانی ژاپن از چین
لو کانگ معاون وزیر امور بین‌الملل کمیته مرکزی حزب از سیاستمداران ژاپنی به رهبری شینیچی ایسا خواست برای بازگرداندن روابط چین و ژاپن به مسیر درست تلاش کنند و توکیو با پایبندی به چهار سند سیاسی و اصل چین واحد اقدامات عملی انجام دهد.

🔴اقتصاد و تجارت

🔵رشد درآمد صنعت دیجیتال چین در نیمه اول سال
صنایع دیجیتال چین در نیمه نخست 2026 با درآمد 20.71 تریلیون یوان و رشد 13.6 درصدی، به سود 1.79 تریلیون یوان رسیدند. باوجود تمرکز 83.1 درصدی درآمد در مناطق شرقی، صنایع دیجیتال مرکز چین نیز با رشد 28.3 درصدی سریع‌تر از میانگین ملی توسعه یافتند.

🔵رشد فروش خودروهای الکتریکی چین
فروش سالانه خودروهای انرژی نو چین در سال 2025 نسبت به 2021 (از 1.37 میلیون به 16.49 میلیون دستگاه) افزایش یافته و سهم آن‌ها از فروش خودروهای جدید به 47.9 درصد رسیده است. چین اکنون بیش از 70 درصد تولید جهانی خودروهای انرژی نو و باتری‌های برقی را در اختیار دارد.
 
🔵گزارش شورای دولتی چین مبنی بر کاهش فقر
درآمد سرانه خالص ساکنان روستایی در شهرستان‌هایی که از فهرست فقر خارج شده‌اند، از 12588 یوان (حدود 1855 دلار آمریکا) در سال 2020 به 18627 یوان (2772دلار) در سال 2025 افزایش یافته و به‌طور متوسط سالانه 8.2 درصد رشد داشته است.

🔵ارتقای توافقنامه تجارت آزاد چین و سوئیس
چین و سوئیس در چارچوب ارتقای توافق تجارت آزاد، توافق کرده‌اند بیش از 99 درصد واردات دو طرف بدون تعرفه باشد و دسترسی به بازار خدمات و سرمایه‌گذاری نیز گسترش یابد. توافق همچنین همکاری در تجارت دیجیتال، هوش مصنوعی، زنجیره تأمین، داروسازی، ماشین‌آلات و ساعت‌سازی را تقویت می‌کند.
 
🔴رقابت با قدرت‌ها

🔵واکنش چین به تحریم های خزانه داری آمریکا علیه ایران
چین در واکنش به تهدید آمریکا برای تحریم بانک‌های چینی مرتبط با ایران، گفت‌وگو را تنها راه‌حل مسئله ایران دانست و مخالفت با تحریم‌های یک‌جانبه غیرقانونی را اعلام کرد. پکن هشدار داد گسترش تحریم‌ها به مؤسسات مالی چینی می‌تواند مقابله‌به‌مثل، پیامدهای گسترده اقتصادی-مالی و تشدید تنش‌های چین و آمریکا را به دنبال داشته باشد.

🔵حفظ جایگاه اول چین در صادرات کالا به اتحادیه اروپا
در سه‌ماهه دوم 2026، درحالی‌که ایالات‌متحده با سهم 14.1 درصدی در رتبه دوم قرار دارد، چین با سهم 21.9 درصدی، بزرگ‌ترین صادرکننده کالا به اتحادیه اروپا بوده است. صادرات چین معادل 153.6 میلیارد یورو (آمریکا با 98.7 میلیارد یورو) ثبت شده و 7.9 درصد بیشتر از سال قبل بوده است.
 
🔴علم و فناوری

🔵پرتاب 7 ماهواره جدید چین به فضا
چین در 25 اوت، با موشک لانگ مارچ-6سی از مرکز پرتاب تای‌یوان، هفت ماهواره را با موفقیت در مدار قرار داد. این مأموریت، 665مین پرواز موشک‌های حامل سری لانگ مارچ محسوب می‌شود.

🔵گسترش کاربردهای بیدو در رانندگی هوشمند و اقتصاد کم‌ارتفاع
چین در حال گسترش کاربرد داده‌های مکانی-زمانی سامانه بیدو در رانندگی هوشمند، اقتصاد ارتفاع‌پایین (زیر 300 متر) و هوش مصنوعی تجسم‌یافته و درحال‌توسعه شبکه‌ای با بیش از 7500 ایستگاه مرجع ناوبری ماهواره‌ای است.

🔴دفاعی-امنیتی

🔵نتایج برگزاری نشست چین و هند در مورد مسائل مرزی
در نشست دور بیست‌وپنجم، چین و هند در رابطه با حفظ صلح مرزی، پیشبرد مذاکرات حل اختلافات مرزی بر مبنای توافق 2005 و تقویت سازوکارهای ارتباطی و نظامی برای مدیریت تنش توافق کردند. همچنین بر گسترش تجارت و همکاری‌های مرزی و رودخانه‌ای، افزایش ارتباطات نظامی و برگزاری دور بعدی مذاکرات در هند در سال 2027 تأکید شد.

🔵رد نصب رادار در نزدیکی آنتلوپ ریف
چین ادعای رویترز درباره ساخت تأسیسات هشدار راداری در جزیره یاگونگ را رد کرده و تأکید دارد سازه‌ها، تأسیسات غیرنظامی مربوط به هواشناسی، امداد دریایی و بهبود شرایط زندگی هستند. کارشناسان چینی معتقدند رسانه‌های غربی سعی دارند با فضاسازی، فعالیت‌های عمرانی چین در دریای جنوبی را نظامی تفسیر کنند و پیشرفت مذاکرات قواعد رفتاری میان چین و آسه‌آن را به حاشیه ببرند.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

24 August 2026 16:16

🔆چین چگونه قدرتمندترین سلاح خود را یافت؟
🔴فارن افرز
 
#چین
#منابع_کمیاب

🔵«فارن‌افرز» اخیرا در یک مقاله مفصل به مرور تاریخی روندی پرداخته است که منجر به تسلط جدی چین بر منابع کمیاب شد. یافته‌های این مرور، از جهات مختلف با برداشت‌ مرسوم فاصله دارند. استدلال محوری نگارندگان مقاله این است که برخلاف تصور موجود، تسلط چین بر عناصر نادر خاکی حاصل طرحی جامع و چنددهه‌ای برای تسلیحاتی‌کردن زنجیره‌های تامین نبوده و این موقعیت در یک تحلیل تاریخی، بیشتر ناشی از ترکیب ذخایر طبیعی چین، پیشرفت‌های فناورانه، صادرات‌محوری در توسعه و محاسبات مختلف درباره هزینه‌های زیست‌محیطی صنایع بوده است. بر همین اساس نیز توصیه نگارندگان مقاله این است که آمریکا به جای حرکت به سمت جداسازی کامل زنجیره‌های تولید و فناوری از چین (با برآورد هزینه سرسام‌آور حداقل 13 تریلیون دلاری طی 25 سال) به سمت کاهش تنش متقابل و تداوم تجارت و سرمایه‌گذاری مشترک حرکت کند.
 
⚫️چگونه چین به بزرگترین تولیدکننده این عناصر مبدل شد؟
🔵چین بزرگترین ذخایر شناخته‌شده عناصر نادر خاکی جهان را در اختیار دارد و حدود 85 درصد از زنجیره فرآوری جهانی این عناصر را کنترل می‌کند. این 17 عنصر به سبب نقش ویژه در تولید نیمه‌هادی‌ها، صنایع دفاعی، خودروسازی، انرژی پاک و دیگر صنایع پیشرفته، به یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های اقتصاد جهانی مبدل شده‌اند. «دنگ شیائوپنگ» در ابتدای دهه 90 میلادی گفت «خاورمیانه نفت دارد و چین عناصر نادر خاکی دارد». این اظهارنظر اخیرا به منظور تاکید بر تسلیحاتی‌سازی عناصر نادر خاکی توسط جین مورد ارجاع قرار می‌گیرد. با این‌حال، نگارندگان مقاله استدلال می‌کنند که این اظهارنظر در بستر تاریخی و موقعیتی خود، بیشتر ناظر بر ضرورت حفاظت و بهره‌برداری بهتر از منابع ملی چین و خطاب به صنایع داخلی بود و نه ناظر بر تهدید سیاسی جهان به اهرم‌سازی از این دارایی.

🔵مقاله به سه روند داخلی چین در دهه 80 میلادی، یعنی رشد استخراج در معدن «بایان اوبو»، کشف ذخایر جدید در جنوب و یک گشایش فناورانه برای کاهش هزینه جداسازی این عناصر، به عنوان عوامل تاثیرگذار در رشد سریع صنایع مرتبط با عناصر نادر خاکی می‌پردازد و توضیح می‌دهد که با افزایش تقاضای جهانی برای این عناصر در دهه 90، چین از آمریکا به عنوان بزرگترین تولیدکننده جهان پیشی گرفت. مشتریان غربی از این رشد سریع استقبا کردند، چرا که هزینه‌ها را کاهش می‌داد و همزمان آلودگی‌های زیست‌محیطی این صنعت را به چین منتقل می‌کرد. اما این استقبال در داخل چین مشکلات عدیده‌ای ایجاد کرد.
 
⚫️چرا محدودیت و کنترل دولتی در این عناصر آغاز شد؟
🔵پراکندگی در تولید و نظارت ضعیف بر مازاد ظرفیت، جنگ قیمتی شرکت‌های صادرکننده، استخراج غیرقانونی، تخریب محیط زیست و استفاده غیرصیانتی منجر به ایجاد نگرانی در دولت مرکزی شد و ورود دولت چین به مدیریت متمرکز در این صنعت برای مقابله با این مشکلات بود. دولت مرکزی از ابتدای دهه 2000، فرآیند مداخله برای مهار این مشکلات را آغاز کرد. دولت تمرکز و هماهنگی را در این صنعت افزایش داد. تولید و صادرات عناصر نادر خاکی محدود و با استخراج غیرقانونی این عناصر برخورد شدید شد. صادرات چین در عناصر نادر خاکی بین سال‌های 2005 تا 2010 بیش از 50 درصد کاهش یافت. اما این کاهش صادرات و وضع محدودیت، بیشتر ریشه در افزایش تاب‌آوری، نگاه صیانتی به منابع و تمایل به اعمال سیاست صنعتی داشت و کمتر با اهرم‌سازی ژئوپلیتیک مرتبط بود.

⚫️این عناصر چه زمانی به سلاح چین تبدیل شدند؟
🔵نگارندگان معتقدند که چین برای اولین بار در جریان بحران جزایر با ژاپن در سال 2010 ناخواسته و بدون برنامه‌ریزی قبلی متوجه قدرت این سلاح شد. اعمال تحریم صادراتی بر ژاپن در این مقطع، از نظر نگارندگان، مولود اقدامی تلافی‌جویانه در سطح مقامات و کارکنان محلی بود. با این وجود، پس از این مقطع نیز چین علیرغم اشراف بر ظرفیت این سلاح، در استفاده از آن بسیار محتاط بود و قصد نداشت با اهرم‌سازی از این ظرفیت، کشورها را به سمت تنوع‌بخشی و کاهش وابستگی وارداتی به چین هدایت کند. نگارندگان تاکید دارند که تنها پس از تشدید رقابت فناورانه میان آمریکا و چین و تحولاتی همچون تحریم هواوی و وضع محدودیت در دسترسی چین به نیمه‌هادی‌ها و تجهیزات پیشرفته بود که این کشور محدودیت‌ها و کنترل‌های جدیدی را در حوزه عناصر نادر خاکی با دامنه اثر فراسرزمینی و با هدف اهرم‌سازی متقابل وضع کرد.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

20 August 2026 18:57

🔆سلسله‌مراتب تجملاتی تا ارزان خودروهای چینی
 
🔵تولید وسایل نقلیه موتوری در چین از سال 2009 به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته و از صنعت خودروسازی اتحادیه اروپا، ایالات‌متحده و ژاپن پیشی گرفت. تا سال 2024، چین همچنین بزرگ‌ترین بازار خودروی جهان، چه از نظر فروش و چه از نظر مالکیت است. کل تولید خودرو در چین در سال 2025 به بیش از 34.5 میلیون دستگاه رسید که بیش از 16.6 میلیون دستگاه آن با خودروهای انرژی نو تولید شده بود. تنوع برند خودروهای چین از نظر سطح کیفیت و تنوع بسیار پویا است و به‌صورت‌کلی در 8 دسته از تجملاتی تا ارزان با فناوری قدیمی قابل تقسیم‌بندی است.
 
⚫️هرم برند خودروهای چینی
🔵در رابطه با صنعت خودروسازی چین، هرمی وجود دارد که برندهای این حوزه را به 8 دسته تقسیم می‌کند و می‌توان به‌صورت‌کلی آن را در 4 دسته ارزان با فناوری قدیمی، پرتقاضا (تازه‌وارد، جاافتاده و سرآمد)، بالارده (نیمه مرغوب و مرغوب) و گران‌قیمت (با فناوری بالا و تجملاتی) تقسیم کرد.

🔵در قسمت قاعده هرم خودروسازهایی قرار دارند که بیشتر بر معیار کاهش هزینه‌های تولید تمرکز دارند. به همین دلیل استفاده از فناوری‌های قدیمی، تولیداتی کم کیفیت‌تر، اما با هزینه پایین را روانه بازار می‌کند. در این بخش می‌توان به برندهایی مانند دایون و هایما اشاره کرد که در بازار ایران نیز حضور دارند.

🔵در قسمت‌های میانی هرم برندهایی حضور دارند که معیار تولید آن‌ها مقرون‌به‌صرفه‌بودن و جذب حداکثر مصرف‌کنندگان را هدف قرار داده‌اند. این برندها با ارائه مجموعه‌ای از ویژگی‌ها مانند طراحی، قیمت و امکانات عامه‌پسند سعی می‌کنند خریداران بیشتری را جذب کنند. این بخش به‌عنوان تازه‌واردان حوزه پرتقاضا، بیشترین حضور را در بازارهای جهانی و خودرویی ایران با برندهایی مانند فوتون، گریت‌وال، بیجینگ و جک دارد. برندهای دیگری که در عرصه پرتقاضا، جاافتاده‌تر محسوب می‌شوند نیز چانگان، چری، ام‌جی، هاوال، جیلی و گک هستند. همچنین برندهای بی‌وای‌دی، جتور (چری)، دیپال (چانگان) و لینگشی (دانگ‌فنگ) جزو سرآمدان حوزه پرتقاضا محسوب می‌شوند.

🔵در رأس هرم نیز شرکت‌های مختلف، برندهایی را با فناوری بالا و تجملاتی تولید می‌کنند که برندهای با فناوری بالا مانند نیو، اکسپنگ، لی‌اوتو و شیائومی و همچنین خودروهای تجملاتی و بسیار گران‌قیمت مانند هونگچی، مائکستور و یانگ‌وانگ از این دسته محسوب می‌شوند.

 
⚫️حضور خودروهای تولیدی چین در ایران
🔵به‌صورت‌کلی همکاری ایران با چین در حوزه خودرو به 3 بخش واردات خودرو، مونتاژ و تأمین قطعات خلاصه می‌شود. در ایران، خودروهای چینی اکثراً از دسته‌های میانی یعنی مدل‌های جاافتاده در بازار حضور دارند که می‌توان به برندهایی مانند ام‌جی، چانگان، کی‌ام‌سی، چری، هاوال، جیلی، بایک، فوتون، برلیانس، هایما و جی‌ای‌سی (گک) اشاره کرد. این خودروها به دلیل امکانات، طراحی، تنوع محصول و همچنین داشتن صرفه اقتصادی توانسته‌اند جایگاه خود را بین مصرف‌کنندگان باز کنند.

🔵خودروسازان ایرانی برخی از محصولات برندهای چینی را از جمله چری (مدیران خودرو)، گک (راسا موتور خاورمیانه)، جک (کرمان موتور)، هاوال، ام‌جی، بسترن (بهمن موتور)، دانگ‌فنگ (فردا موتورز و آرین پارس موتور) وارد و مونتاژ می‌کنند که غالب این خودروها در دسته‌های میانی یعنی جاافتاده در بازار (به لحاظ امکانات، قیمت و طراحی به‌صرفه) قرار می‌گیرند. در نتیجه بااینکه چین برندهای متنوعی را به لحاظ طراحی، کیفیت و سطح فناوری تولید می‌کند، اما سایر برندهای خودرویی رأس هرم چین در ایران چندان شناخته‌شده نیستند.


⚫️روند فعلی و آینده خودروسازی چین
🔵صنعت خودروسازی چین در سال ۲۰۲۵ رکوردهایی را در تولید و فروش ثبت و برای هفدهمین سال متوالی جایگاه برتر خود را در سطح جهانی حفظ کرد. پکن اکنون با تولید خودرو در حوزه‌هایی مانند وسایل نقلیه انرژی نو و رساندن سطح تولید به بیش از 16.6 میلیون دستگاه در سال 2025 (با پوشش بیش از 50 درصد تقاضای خرید داخلی در چین)، جایگاه صنعت خودرو خود را بیش‌ازپیش تقویت می‌کند.
 
🔵 چین در دو دهه گذشته از نقش دنباله‌رو در صنعت خودروسازی به رهبری دارای چشم‌انداز تبدیل شده است. این کشور اکنون با فاصله گرفتن از تولید صرفاً ارزان و بومی‌سازی تولید نوآورانه-فناورانه خودروها (مانند نرم‌افزار، باتری‌ها، معماری خودروهای برقی، رانندگی خودران، اتصال، ادغام هوش مصنوعی، سرعت نوآوری) در حال در نوردیدن بازار سایر کشورهاست، به‌گونه‌ای که در سال 2025 صادرات خودروهای آن به غرب آسیا، جنوب شرق آسیا، آمریکای لاتین و اروپا به ترتیب 60، 130، 55 و 30 درصد رشد کرده است. بااین‌حال رشد سریع فناوری می‌تواند شرکت و برندهای چینی را تحت تأثیر قرار دهد، به‌گونه‌ای که برخی از شرکت‌های قدیمی احتمالاً راهی جز ادغام یا از صحنه رقابت خارج شدن پیش رو نخواهند داشت.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

15 August 2026 17:01

🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته در حوزه جمهوری خلق چین

#اخبار_چین

🔴سیاسی و حکمرانی

🔵ژو رونگجی نخست وزیر اسبق چین در 98 سالگی درگذشت
ژو رونگجی، نخست‌وزیر چین در سال‌های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۳ بر اثر بیماری درگذشت. او با اصلاحات اقتصادی، مهار تورم، تقویت نظام مالی، توسعه شانگهای و پودونگ و مذاکرات عضویت چین در سازمان تجارت جهانی، نقش مهمی در گذار چین به اقتصاد بازار سوسیالیستی داشت.

🔵حکم شورای دولتی چین در مورد اصلاح و لغو برخی از مقررات اداری
لی چیانگ نخست وزیر چین حکمی را در شورای دولتی مبنی بر اصلاح برخی از مفاد 12 مقرره اداری و لغو 3 مقررات اداری دیگر امضا کرده است تا انطباق بیشتری با الزامات جدید توسعه با کیفیت بالا پیدا کنند.
 
🔴امور بین‌المللی

🔵رئیس جمهور اکوادور دانیل نوبوآ به چین سفر خواهد کرد
دانیل نوبوآ آذین رئیس جمهور اکوادور در دهمین سالگرد مشارکت راهبردی دو کشور از 16 تا 23 اوت از چین بازدید خواهد کرد. دو طرف سند همکاری ابتکار پهنه و راه و توافق‌نامه تجارت آزاد دوجانبه را امضا کرده‌اند.

🔵چین گزارش جاسوسی نیوزیلند را محصول دخالت خارجی دانست
سفارت چین در ولینگتون، گزارش سالانه تهدیدهای امنیتی سرویس اطلاعات نیوزیلند را مبنی بر معرفی چین به عنوان تنها کشوری که جاسوسی را در مقیاس وسیع انجام می‌دهد، به عنوان محصول دخالت خارجی و ذهنیت جنگ سرد رد کرد.
 
🔴اقتصاد و تجارت

🔵تفاهم بانک مرکزی چین با دویچه بانک آلمان برای تسویه یوآن
بانک مرکزی (بانک خلق) چین تفاهم نامه ای را با دویچه بانک آلمان امضا کرد تا به عنوان بانک تسویه حساب رِن‌مین‌بی (RMB) در فرانکفورت فعالیت کند.

🔵تمدید پنج ساله عوارض ضددامپینگ واردات فیبر نوری تولید هند توسط چین
چین عوارض ضددامپینگ بر واردات فیبرهای نوری تک حالته از هند را از سال 2014 اعمال کرده و در 2020 آن را تمدید کرده بود. وزارت بازرگانی چین این عوارض را مجددا از 7.4 درصد تا 30.6 درصد (بدون تغییر) تا 5 سال دیگر تمدید کرد.
 
🔴رقابت با قدرت‌ها

🔵مخالفت چین با نام‌گذاری استاندارد 27 مکان در آروناچال پرادش توسط هند
چین مخالفت خود را با نام گذاری استاندارد 27 مکان در آروناچال پرادش توسط هند اعلام کرده و منطقه زانگنان را جزوی از منطقه خودمختار تبت و سرزمین چین دانسته است.

🔵بیانیه آمریکا و 40 کشور نسبت به آزمایش موشک بالستیک چین
سفیر چین در کنفرانس خلع سلاح ژنو بیانیه مشترک ایالات متحده و سایر کشورها در مورد «اطلاع‌رسانی پرتاب موشک بالستیک» در جریان جلسه عمومی کنفرانس خلع سلاح را شدیدا رد کرد. این بیانیه متکی به قواعد رفتاری لاهه علیه گسترش موشک‌های بالستیک است که داوطلبانه بوده (الزام آور نیست) و چین عضو آن نیستند.
 
🔴علم و فناوری

🔵چین دانشمندانی را برای اکتشاف و فرآوری مواد نادر به ایران می فرستد
چین در حال گسترش همکاری‌های علمی با ایران در حوزه مواد نادر زمینی است. بنیاد ملی علم ایران اعلام کرد که طرف چینی مبلغ 30 هزار یوان (4200 دلار) برای هر کارگاه آموزشی تأمین خواهد کرد. بنیاد ملی علم ایران نیز به شرکت‌کنندگان ایرانی در سفرهای بین‌المللی و اقامت محققان چینی در بازدید از ایران کمک خواهد کرد.

🔵شکست ماموریت پرتاب ماهواره چینی
در ۱۰ اوت ماموریت پرتاب ماهواره با استفاده از موشک اصلاح‌شده لانگ مارچ-۷ در جنوب چین (پایگاه پرتاب فضاپیمای ونچانگ در استان جزیره‌ای هاینان) که قرار بود ماهواره Zhongxing-4B را حمل کند، با شکست مواجه شده و بعد از پرتاب متلاشی شد.
 
🔴دفاعی-امنیتی

🔵چین با اندونزی و بلاروس رزمایش مشترک برگزار کرد
در ۱۲ اوت رزمایش مشترک نیروهای هوابرد چین و بلاروس موسوم به عقاب سریع ۲۰۲۶ با تمرکز بر «عملیات مشترک ضد تروریسم در مناطق شهری»، در مرکز آموزش نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق چین آغاز شد. نیروهای دریایی چین و اندونزی نیز در همین روز رزمایش دریایی را در آب‌های شرق جزیره تایوان چین با موفقیت به پایان رساندند.

🔵واکنش چین به بیانیه مشترک استرالیا و فیلیپین در مورد رن آی ریف
وزارت دفاع چین اعلام کرد پکن به عملیات گشت‌زنی و اعمال قانون در اطراف رِن‌آی ریف (Ren’ai Reef) به عنوان بخشی از جزایر نانشای خود ادامه می‌دهد. چین ضمن محکومیت اقدامات فیلیپین و استرالیا، خواستار خارج کردن کشتی نظامی فیلیپین از آن شد که از سال ۱۹۹۹ عمدا به گل نشانده شده است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

08 August 2026 17:42

🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته در حوزه جمهوری خلق چین

#اخبار_چین

🔴سیاسی و حکمرانی

🔵رونمایی چین از برنامه پنج ساله صنعت هوانوردی غیرنظامی
طبق برنامه اداره هوانوردی غیرنظامی چین، این صنعت با رسیدن به 83.37 میلیارد تن کیلومتر گردش صنعت هوانوردی غیرنظامی در نیمه اول سال 2026 قصد دارد تا سال 2030 به استانداردهای جهانی در زمینه ایمنی، ظرفیت خدمات و زیرساخت‌ها دست یابد.

🔵انتشار گزارش جدید کمیسیون مرکزی بازرسی و کمیسیون ملی نظارت
در نیمه اول سال 2026، نهادهای بازرسی و نظارتی چین بیش از 15500 گزارش دریافت و به بیش از 14200 مورد از آن‌ها رسیدگی کردند. این نهادها با 4385 کادر مصاحبه و تحقیق انجام دادند، علیه 1685 کادر پرونده تشکیل دادند، 1535 نفر را تنبیه و 138 پرونده را به نهادهای قضایی منتقل کردند.
 
🔴امور بین‌المللی

🔵چین و آرژانتین قرارداد سوآپ ارزی را تمدید کردند
بانک مرکزی چین اعلام کرد که قرارداد سوآپ ارزی دوجانبه با بانک مرکزی آرژانتین را تمدید کرده است. طبق اعلام بانک مرکزی چین، مبلغ این سوآپ 130 میلیارد یوان (حدود 19.1 میلیارد دلار آمریکا) معادل 28 تریلیون پزوی آرژانتین تعیین شده است.

🔵ناکامی در اجماع کشورهای اقیانوس آرام بر سر آزمایش موشکی چین
نشست 7 اوت دیپلمات‌های اقیانوس آرام در فیجی، نتوانست بیانیه مشترکی را مبنی بر محکومیت آزمایش اخیر موشک هسته‌ای چین در منطقه رقم بزند. وزیر امور خارجه نیوزیلند در این نشست، اعضا را به جلب رضایت بیگانگان متهم کرد.
 
🔴اقتصاد و تجارت

🔵عملکرد تجارت خارجی چین در 7 ماهه 2026
حجم صادرات و واردات کالای چین طی 7 ماهه اول سال 2026 به 30.13 تریلیون یوآن (4.46 تریلیون دلار) رسیده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل رشدی 0.4 درصدی داشته است.

🔵افزایش ذخایر ارزی و طلای چین در ماه ژوئیه
ذخایر ارزی چین در پایان ژوئیه ۲۰۲۶ به 3.418 تریلیون دلار رسید که 2.5 میلیارد دلار آمریکا یا 0.07 درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافته است. ذخایر رسمی طلای چین نیز با بیست‌ویکمین ماه متوالی در ماه ژوئیه به 2.366 میلیون تن (اضافه شدن 19.91 تن طلا) افزایش یافت.
 
🔴رقابت با قدرت‌ها

🔵پلتفرم جنگ شناختی سی‌لایت و تشدید تنش‌ها در دریای چین جنوبی
ری پاول، مدیر سی‌لایت پس از خروج از خدمت خارجی با سابقه 35 سال خدمت در نیروی هوایی ایالات‌متحده (از جمله در فیلیپین، ژاپن، آلمان و قطر)، در سال 2022، پروژه میوشو (Project Myoushu) را راه‌اندازی کرد که در سال 2023 به سی‌لایت (SeaLight) تبدیل شد. این پلتفرم در قالب اعلام وابستگی به دانشگاه استنفورد، سناریوهای تحریک‌آمیز در دریای چین جنوبی تولید می‌کند و از تهیه تصاویر صحنه‌های رویارویی‌های دریایی به دخالت در مبادلات فرهنگی و دانشگاهی چین و فیلیپین رسیده است.

🔵پیگیری سیاست بی‌طرفی آمریکای لاتین در رقابت چین-ایالات متحده
گزارش کمیسیون اقتصادی سازمان ملل برای آمریکای لاتین و کارائیب به ریاست مشترک میشل باچلت، رئیس‌جمهور سابق شیلی و ایوان دوکه، رئیس‌جمهور سابق کلمبیا، استدلال می‌کند که کشورهای منطقه می‌توانند با شرکای مختلف در مورد مسائل متفاوت (از حفظ روابط امنیتی با واشنگتن تا تنوع بخشیدن به تجارت و سرمایه‌گذاری با چین و سایر اقتصادها) همکاری کنند.
 
🔴علم و فناوری

🔵رقابت شرکت‌های چینی در موشک‌های با قابلیت استفاده مجدد
شرکت‌های چینی مانند Galactic Energy، LandSpace، Orienspace، Space Pioneer، i-Space، CAS Space که بر روی کاهش هزینه پرتاب و پوشش پرتاب محموله‌های سنگین‌تر با دفعات بیشتر موشک‌های قابل استفاده مجدد رقابت می‌کنند، قصد دارند اولین مأموریت‌های تأیید پرواز را در سال 2026 انجام دهند.

🔵دستیابی سازنده تراشه چینی به صیقل‌دهی صفحه اتصال نیمه‌هادی
گرچه صنعت تراشه‌سازی چین در زمینه صیقل‌دهی صفحه اتصال نیمه‌هادی (پولیش ویفر) توسط شرکت هواشینگ با سیستم اندازه‌گیری جدید خود پیشرفت کرده، اما همچنان در مراحل پیچیده‌تر مانند لیتوگرافی به تأمین‌کنندگان خارجی (به‌ویژه ASML) وابسته است و خودکفایی در ابزارهای بررسی و اندازه‌گیری 10 درصد گزارش شده است.
 
🔴دفاعی-امنیتی

🔵انتقاد چین از گزارش دفاعی ژاپن
وزارت امور خارجه چین اعلام کرد که پکن مراتب اعتراض جدی خود را در مورد سند دفاعی 2026 ژاپن به این کشور اعلام کرده و گفته است که این سند به‌شدت در امور داخلی چین دخالت و تهدید به‌اصطلاح چین را تحت عنوان «بزرگ‌ترین چالش راهبردی» این کشور تکرار می‌کند.

🔵رونمایی چین از سامانه سه پهپادی
نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق چین به‌طور سامان‌مند از سه نوع پهپاد برای پشتیبانی اطلاعاتی را برای ارتش، نیروی دریایی و نیروی موشکی ارتش آزادی‌بخش خلق استفاده می‌کند که پهپادهای شناسایی مسلح GJ-3A برای اولین بار به نمایش عمومی درآمدند.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

04 August 2026 18:04

🔆‍ پیوستن ایران به سیپس (CIPS) چقدر ممکن و راهگشاست؟
 
🔵همانند روسیه که سامانه پیام‌رسان مالی (SPFS) را پس از بحران کریمه در سال ۲۰۱۴ ایجاد کرد، چین نیز از اواخر ۲۰۱۵ فاز اول و در اواسط ۲۰۱۸ فاز دوم سیستم پرداخت بین‌بانکی فرامرزی (CIPS) خود را کلید زد. این سیستم که رقیبی برای سوئیفت عنوان می‌شود، پایه‌ای متمرکز را برای پرداخت و تسویه فرامرزی با محوریت رنمینبی ایجاد کرد و در اقدامی جدید، چین به‌صورت آزمایشی دلار هنگ‌کنگ را هم به این سیستم افزوده است.

🔵در ایران درباره گشایش قابل‌تصور از اتصال به سیپس بحث‌های بسیاری در جریان است و بسیاری درباره آثار ضدتحریمی آن مبالغه می‌کنند که ایجاب می‌کند ملاحظاتی دراین‌باره بیان شود:

⚫️نحوه و انواع مشارکت

🔵به‌صورت کلی، عضویت در این سیستم به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم انجام می‌شود. بر اساس مواد ۶ و ۷ «مقررات موقت مدیریت شرکت‌کنندگان» سیستم چینی، متقاضیان عضویت مستقیم باید فرم درخواست را به شرکت ارائه دهند. شرکت پس از دریافت مدارک کامل، ارزیابی خود را بر اساس اصل تسهیل توسعه سالم کسب‌وکار مبتنی بر پرداخت‌های فرامرزی یوان انجام می‌دهد. همچنین بر اساس ماده ۱۵ آیین‌نامه، متقاضیان عضویت غیرمستقیم باید واجد شرایط چهارگانه (تأسیس قانونی به‌عنوان شخص حقوقی، توانایی تسویه یوان، داشتن نظام‌های مدیریتی سالم و اعتبار خوب) باشند و ثبت‌نام از طریق عضو مستقیم انجام می‌شود.
 
⚫️وضعیت ایران

🔵جزئیات مشارکت‌های مستقیم با ۲۱۰ عضو علنی است و اکثریت اعضای مستقیم سیستم پرداخت فرامرزی چین را بانک‌ها و شعب خارجی چینی تشکیل می‌دهند. بااین‌حال اطلاعات مشارکت‌کننده‌های غیرمستقیم با ۱۶۱۹ عضو در دسترس نیست. برای عضویت مستقیم، ایران با موانع زیر روبرو است.

🔵به‌عنوان‌مثال طبق ماده ۵ «اقدامات موقت برای مدیریت مشارکت‌کنندگان» متقاضیان باید در شرایط عضویت مستقیم معیارهایی همچون اعتبار و شهرت خوب و عدم خطرآفرینی مطلق برای سیپس یا سایر اعضا دارا باشند که ممکن است تحریم‌ها در اینجا چالش محسوب شوند.

🔵در ماده ۲۸ «قواعد تجاری سیستم پرداخت بین‌بانکی فرامرزی» نیز، چین اعضای مستقیم را موظف کرده است سامانه‌های خود را به‌موقع با استانداردهای قوانین مبارزه با پول‌شویی سیپس به‌روزرسانی کنند.

🔵به همین دلیل روسیه، کره شمالی و یا دیگر کشورهای با وضعیت شفافیت مالی نامطلوب یا دارای ریسک تحریم در بین اعضای مستقیم حضور ندارند. بنابراین می توان نتیجه گرفت که ایران از دسترسی مستقیم به این سیستم محروم است و برای استفاده از آن مجبور است عضویت غیرمستقیم را از طریق واگذاری ثبت‌نام به یک عضو مستقیم دنبال کند.
 
⚫️مزایای سیپس چینی

🔵سیستم پرداخت فرامرزی بین‌بانکی چین به‌عنوان جایگزین سازوکار مالی سوئیفت، بستری را برای مدیریت تحریم‌های ایران فراهم می‌کند. همچنین در کنار اینکه اشراف اطلاعاتی ایالات‌متحده را بر تراکنش‌های مالی و بانکی محدود می‌نماید، تهدید زنجیره تأمین به‌واسطه استفاده از ارزهای پرریسک‌تر مانند تتر (در خطر فریز شدن) را نیز تا حدودی ریسک پوشانی می‌کند. افزون بر این در بستر سیستم چینی امکان حذف واسطه‌های غیرضروری فراهم است.

⚫️ظرفیت سیپس برای ارتقای روابط ایران با چین

🔵استفاده از راه جایگزین سیپس گرچه مناسب است، اما با اتصال به سیپس نمی‌توان انتظار داشت مسائل بنیادینی مانند ورود سرمایه‌گذاری چینی حل شود. این سیستم می‌تواند تسویه و پرداخت های مالی دوطرف را به‌دور از سازوکارهای غربی در فضایی که امنیت اقتصادی بیش از پیش اهمیت یافته، مدیریت کند. بااینکه چین این سیستم تسویه و پرداخت را با هدف بین‌المللی کردن یوان و رقابت با دلار راه‌اندازی کرده، اما ارتقای روابط ایران و چین نیازمند رفع برخی موانع داخلی، مدیریت تنش‌های بین‌المللی و همچنین ایجاد شفافیت در راستای کاهش ریسک، پیش‌بینی پذیری و ثبات است.

🔵ایران در وضعیت فعلی با سازوکار جایگزینی مواجه است که می‌تواند تا حدودی ریسک مراودات اقتصادی را در مقابل سیستم‌های نظارتی غرب مدیریت کند. اما این سازوکار را می‌توان پتانسیلی دانست که قادر است تنها بخش کوچکی از پیش‌نیازهای ارتقای روابط با چین را به سطح راهبردی فراهم کند. به‌صورت خلاصه برای جامه عمل پوشاندن بر تعمیق روابط با چین، همت داخلی و گشایش خارجی همزمان نیاز است و صرف استفاده این سامانه نمی‌تواند مشکلات کلیدی را حل و فصل نماید.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

01 August 2026 16:17

🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته در حوزه جمهوری خلق چین

🔴سیاسی و حکمرانی

🔵کمپین کمیسیون مرکزی بازرسی انضباطی و کمیسیون نظارت ملی برای رسیدگی به تخلفات و فسادهای اثرگذار بر مردم
کمیسیون مرکزی بازرسی انضباطی چین بر ادامه مبارزه با فساد مرتبط با معیشت مردم تأکید کرد و خواستار تشدید نظارت در حوزه‌هایی مانند زمین‌های کشاورزی، دارایی‌های جمعی روستاها، بیمه درمانی، خدمات سالمندی و رسیدگی به شکایات مردمی شد.

🔵رونمایی چین از برنامه پنج ساله توسعه صنعتی سبزتر
چین برنامه 5 ساله خود را برای توسعه گذار کم‌کربن و سبز بخش‌های صنعتی منتشر کرد. این طرح اهدافی از جمله کاهش مصرف انرژی توسط شرکت‌های بزرگ صنعتی تا بیش از 10 درصد و تأسیس 500 کارخانه بدون کربن را تعیین کرده است.

🔴امور بین‌المللی

🔵تماس تلفنی شی با همتای برزیلی خود لولا داسیلوا
رهبران چین و برزیل بر تعمیق مشارکت راهبردی و همکاری‌های اقتصادی و فناورانه، حمایت متقابل از حاکمیت و مخالفت با مداخله خارجی، و تقویت چندجانبه‌گرایی، بریکس و نقش جنوب جهانی در اصلاح حکمرانی جهانی تأکید کردند.

🔵دیدار و گفتگوی شی با رئیس جمهور اسلواکی در پکن
در دیدار مشترک چین و اسلواکی دو طرف بر اهمیت شراکت راهبردی دوجانبه مجدداً تأکید کرده و شی از پلگرینی خواست نقشی سازنده در ارتقای روابط چین و اتحادیه اروپا ایفا کند.

🔴اقتصاد و تجارت

🔵اختصاص 111.2 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری چین در بودجه مرکزی برای حمایت از معیشت و رشد
جیانگ یی، سخنگوی کمیسیون توسعه و اصلاحات ملی چین اعلام کرد چین تمام سرمایه‌گذاری بودجه مرکزی ۱۱۱.۲ میلیارد دلاری خود را برای امسال، با تأکید بر معیشت (۳۹.۵ میلیارد یوان) و امدادرسانی در بلایا (۱۴ بسته اضطراری به مجموع ۷۵۰ میلیون یوان) پرداخت کرده است.

🔵تعیین اولویت‌های اقتصادی نیمه دوم سال 2026 توسط رهبری حزب کمونیست چین
دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین، ضمن ارزیابی مثبت عملکرد اقتصاد در نیمه نخست سال، بر اجرای سیاست‌های مالی و پولی حمایتی برای تضمین رشد باکیفیت تأکید کرد. همچنین توسعه صنایع آینده‌محور از طریق اجرای ابتکارهای فناورانه-نوآورانه در اولویت قرار گرفت.

🔵پاسخ چین به ادعاها مبنی بر اشباع کردن اقتصاد جهانی با ظرفیت مازاد
چین با رد ادعای «ظرفیت مازاد» که مدعی است ظرفیت تولید برخی صنایع چین بسیار بیشتر از تقاضای داخلی (و حتی جهانی) است، آن را بهانه‌ای برای محدودسازی این کشور دانسته و همکاری صنعتی و جهانی‌سازی اقتصادی را مسیر حفظ رشد اقتصاد جهانی معرفی کرده است.

🔴رقابت با قدرت‌ها

🔵تشدید محدودیت‌های فناوری علیه چین در کمتر از یک هفته توسط واشنگتن
چین اقدام وزارت دفاع آمریکا در کمتر از یک هفته مبنی بر انتشار نسخه به‌روزشده «فهرست 1286»، ممنوعیت واردات برخی ربات‌های پیشرفته و اینورترهای برق و در فهرست محدودیت‌های فناوری قرار دادن ۱۳۰ نهاد پژوهشی چین، روسیه و ایران را سیاسی‌سازی و ابزاری‌کردن همکاری‌های علمی دانست.

🔵محکومیت اقدام آمریکا در گنجاندن شرکت‌های چینی در فهرست تحت نظارت
وزارت امنیت داخلی ایالات‌متحده اعلام کرد بیش از ۴۰ نهاد چینی را به فهرست نهادهای «قانون پیشگیری از کار اجباری اویغورها» اضافه خواهد کرد. سخنگوی وزارت بازرگانی چین نیز مراتب مخالفت با این اقدام (تحریم براساس قوانین داخلی و به بهانه‌های حقوق بشر و کار اجباری) را اعلام کرده و آن را به‌شدت محکوم کرد.

🔴علم و فناوری

🔵ارتقای در مدار ماهواره‌های بیدو چین
سامانه ناوبری ماهواره‌ای بیدو چین پس از ارتقای کامل مداری با بیش از ۵۰ ماهواره فعال، خدمات موقعیت‌یابی، ناوبری و زمان‌سنجی پایدارتر ارائه می‌دهد. چین هدف توسعه سامانه فضایی هوشمند و یکپارچه تا ۲۰۳۵ را دنبال می‌کند.

🔵گسترش زیرساخت‌های شارژ خودروهای برقی چین در نیمه اول سال
زیرساخت شارژ خودروهای برقی چین در نیمه نخست ۲۰۲۶ با رشد ۴۳.۲ درصدی شامل بیش از ۵ میلیون شارژر عمومی (+۲۲.۳٪) و ۱۸.۰۵ میلیون شارژر خصوصی (+۵۰.۴٪) به ۲۳.۰۶ میلیون واحد رسید.

🔴دفاعی-امنیتی
 
🔵رد ادعاهای فیلیپین نسبت به دریای پیرامون جزیره هوانگ‌یان‌دائو و برگزاری رزمایش مشترک دریایی و هوایی در آن توسط چین
چین اعلام کرد تعیین «خطوط مبدأ دریای سرزمینی» پیرامون هوانگ‌یان‌دائو از سوی فیلیپین را نقض حاکمیت خود می‌داند. همچنین فرماندهی جبهه جنوبی ارتش آزادی‌بخش خلق چین مدعی شد در پاسخ به اقدامات ناقض ثبات منطقه‌ای، رزمایش دریایی و هوایی انجام داده است.

🔵تأکید شی جین پینگ بر تعمیق توسعه نوآورانه و ارتقای مدرن‌سازی نیروهای نظامی
شی جین‌پینگ در نشست کمیته مرکزی حزب کمونیست چین بر تسریع مدرن‌سازی باکیفیت ارتش و با محوریت تقویت کنترل حزبی بر ارتش، مقابله با فساد، توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی و سامانه‌های اطلاعاتی رزمی تأکید کرد.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

28 July 2026 17:50

🔴خوشه‌های نوآوری برتر در جهان

🔵در تازه‌ترین رتبه‌بندی بر اساس داده‌های سازمان مالکیت فکری جهانی سال 2025، 10 خوشه برتر جهان نزدیک به 40 درصد از کل ثبت اختراعات جهانی را از منظر تمرکز جغرافیایی نوآوری به خود اختصاص داده‌اند. افزون بر این، تنها 33 اقتصاد جهان میزبان 100 خوشه برتر نوآوری هستند و همین خوشه‌ها حدود 70 درصد از کل درخواست‌های ثبت اختراع و فعالیت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر جهان را تولید می‌کنند.

🔵چین در سال‌های اخیر با رشد سریع خوشه‌های نوآوری، جایگاه خود را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین قدرت‌های فناوری جهان تثبیت کرده است. خوشه شنژن–هنگ‌کنگ–گوانگژو به‌عنوان برترین خوشه نوآوری جهان شناخته شده و از توکیو–یوکوهاما و سن‌خوزه–سان‌فرانسیسکو (سیلیکون‌ولی) پیشی گرفته است.

🔵همچنین، پکن و شانگهای–سوژو نیز در میان برترین مراکز نوآوری جهان قرار دارند. چین اکنون با 24 خوشه در میان 100 خوشه برتر نوآوری جهان، از آمریکا با 22 خوشه پیشی گرفته و بیشترین تعداد خوشه‌های برتر را در اختیار دارد که نشان‌دهنده گسترش ظرفیت‌های تحقیق و توسعه و ثبت اختراع این کشور است.

🔵بااین‌حال، ایالات‌متحده همچنان در تجاری‌سازی فناوری، جذب سرمایه‌گذاری خطرپذیر و توسعه شرکت‌های نوآور برتری محسوسی دارد. خوشه‌هایی مانند سیلیکون‌ولی، نیویورک، بوستون، لس‌آنجلس و سیاتل همچنان سهم بالایی از سرمایه‌گذاری جهانی، به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی و فعالیت‌های کارآفرینانه را جذب می‌کنند.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

22 July 2026 18:04

🔆برنامه اقدام چین برای همکاری و توسعه در هوش مصنوعی

🔹چین در 17 ژوئیه 2026، سندی را با عنوان «برنامه اقدام برای همکاری و توسعه هوش مصنوعی» با هدف تقویت همکاری بین‌المللی و کاهش شکاف دیجیتال منتشر کرد. این سند به‌صورت مشترک توسط کمیسیون توسعه و اصلاحات ملی و سایر دپارتمان‌های دولتی طی «کنفرانس جهانی هوش مصنوعی» و نشست مقامات عالی‌رتبه در شانگهای منتشر شد. این اقدام حاکی از گرایش صریح و متعهدانه چین به توسعه همکاری‌های بین‌المللی در حوزه هوش مصنوعی و بهبود حکمرانی هوشمند جهانی است.

♦️محتویات برنامه اقدام

🔹این سند اقداماتی را در هشت حوزه مختلف و مرتبط با هوش مصنوعی اعم از داده، قدرت محاسباتی، زیست‌بوم‌ها، توانمندسازی صنعتی، پرورش استعداد، قواعد و استانداردها، حکمرانی و اخلاقیات هوش مصنوعی تشریح می‌کند. این سند بر توسعه جریان انتقال داده به‌صورت فرامرزی و ایجاد فضاهای قابل‌اعتماد در حوزه داده‌های فرامرزی تأکید دارد.

🔹این موضوع باید با ارتقای بازدهی، مقرون‌به‌صرفه بودن و امنیت جریان داده فرامرزی دنبال شود. همچنین سند خواستار دسترسی فزاینده به داده‌های باکیفیت، خدمات محاسباتی فراگیر و هم‌رسانی گسترده‌تر زیست‌بوم‌های هوش مصنوعی با منبع باز است.

🔹برنامه بیان داشته است که تلاش‌هایی جهت تعمیق همکاری هوش مصنوعی پلاس، ایجاد پلتفرم‌های همکاری صنعتی فراملی و حمایت از ظرفیت‌سازی هوشمند دیجیتال برای کشورهای درحال‌توسعه انجام خواهد شد. این برنامه تجسم اجرایی پیشنهاد 4 ماده‌ای متشکل از گشودگی، امنیت، فراگیری و همبستگی است که چین در کنفرانس جهانی هوش مصنوعی مطرح کرد.

♦️پیام‌های سند

🔹این برنامه همچنین سه پیام را به‌صورت هم‌زمان مخابره می‌کند:

1️⃣ هوش مصنوعی را به‌عنوان کالای عمومی جهانی به همراه تمرکز کلیدی بر تأمین خدمات محاسباتی فراگیر برای کشورهای درحال‌توسعه برجسته می‌کند.
2️⃣ تمایز پارادایم حکمرانی چین را نمایش می‌دهد که بر موازنه بین حکمرانی امنیتی و توسعه هوش مصنوعی تأکید دارد.
3️⃣ چین مسیری را برای حل معضل حکمرانی ازهم‌گسیخته جهانی از طریق چندجانبه گرایی و گسترش زیرساخت نظام حکمرانی جهانی هوش مصنوعی پیشنهاد داده است.

♦️جمع‌بندی

🔹گرچه توسعه هوش مصنوعی همچنان بر مدار فناوری می‌چرخد، بااین‌حال نیازمند تقویت گشودگی، هم‌رسانی و ارتقای نوآوری فناورانه و همکاری صنعتی در سطح جهانی بین کشورها است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

15 July 2026 16:19

🔆روابط چین-آمریکای لاتین تحت تاثیر دکترین دونرویه

#چین
#آمریکای_لاتین
#رقابت_قدرت‌ها

🔹تحولات مهمی چشم انداز ژئوپلیتیک آمریکای لاتین را در دوره پس از معرفی دکترین دونرویه توسط آمریکا دستخوش تغییر ساخته و پیروزی احزاب راست در انتخابات کشورهایی مانند کاستاریکا، پرو و کلمبیا، روند پیشروی جریان راست را تقویت کرده است. این تحولات پیامدهای مهمی برای روابط چین و آمریکای لاتین و همچنین رقابت راهبردی میان چین و آمریکا دارد.

♦️دکترین دونرویه ایالات متحده

🔹در ژانویه ۲۰۲۶، ایالات متحده در گزارش راهبرد امنیت ملی، الحاقیه ترامپ به دکترین مونرو را دکترین دونرویه نامید. دولت آمریکا برای تثبیت سلطه امنیتی بر نیم‌کره غربی، سیاست اتکا به زور را جایگزین رویکرد تعاملی دولت بایدن کرد و پس از ربودن مادورو، الگوی مشابهی را در قبال کوبا از طریق پیگرد قضایی کاسترو و فراهم‌سازی بستر قانونی بازداشت‌های آتی وی دنبال کرد.

🔹ایجاد بلوک‌های منطقه‌ای برای جلوگیری از نفوذ چین و روسیه، از جمله برگزاری نخستین اجلاس آمریکای لاتین با هدف ایجاد سپر قاره آمریکا، تشکیل اتحاد مواد معدنی حیاتی از طریق مثلث لیتیوم (آرژانتین، بولیوی و شیلی) برای بازآرایی زنجیره تأمین و راه‌اندازی ابتکار پکس سیلیکا در حوزه‌های فناوری‌های نوین با کنار گذاشتن چین، سایر اقدامات از این دست محسوب می‌شوند. در نهایت، ترامپ مداخله آشکار در سیاست داخلی کشورهای منطقه مانند حمایت از جریان راست در انتخابات کلمبیا و انتقاد از داسیلوا در برزیل را در راستای ایجاد حیات خلوت همسو با راهبردهای ایالات متحده در نیم‌کره غربی دنبال کرده است.

♦️چالش های کنونی روابط چین-آمریکای لاتین

🔹این تحولات، چالش‌های تازه‌ای برای روابط چین و آمریکای لاتین ایجاد کرده و در حال تعدیل دیپلماسی موازنه‌سازی در مقابل قدرت‌های بزرگ توسط کشورهای آمریکای لاتین است. برخی کشورها مانند پاناما تحت فشار آمریکا در همکاری با ابتکار پهنه و راه عقب‌نشینی و از تمدید تفاهم‌نامه همکاری خودداری کردند. در ادامه، نیز دیوان عالی پاناما با استناد به مغایرت با قانون اساسی، امتیاز بهره‌برداری شرکت‌های چینی از بنادر این کشور را لغو نمود.

🔹در برخی کشورهای راست‌گرا مانند آرژانتین، روابط با چین وارد مرحله‌ای شده که اگرچه به لحاظ سیاسی محدود است، اما در حوزه اقتصادی مطلوب ارزیابی می‌شود. اگرچه دولت خاویر میلی به اهمیت بازار و حمایت مالی چین واقف است، اما گرایش سیاسی آن به آمریکا دامنه مانور دیپلماتیک این کشور را محدود کرده است. در پرو نیز فوجیموری بر تقویت روابط راهبردی با آمریکا تأکید کرده و این امر ممکن است بر روابط سیاسی با چین اثر بگذارد.

🔹همچنین تغییر موازنه سیاسی در منطقه، آینده جامعه کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب و در نتیجه همکاری‌های چندجانبه چین و آمریکای لاتین را با عدم قطعیت روبه‌رو کرده است. از آنجا که این سازمان در دوره قدرت‌گیری دولت‌های چپ شکل گرفت، راست‌گرایان تمایل بیشتری به همکاری با ابتکارات مورد حمایت آمریکا دارند و این مسئله می‌تواند بر روند برگزاری اجلاس‌های چین و جامعه کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب اثر منفی بگذارد.

♦️در اولویت باقی ماندن همکاری سودمند متقابل

🔹گرچه ممکن است تحت فشارهای ایالات متحده، پروژه شیلی برای امتداد کابل فیبر نوری زیردریایی به هنگ کنگ با موانعی روبرو شود یا در مقابل توسعه بندر چانکای توسط چین، ژاپن و آمریکا بندر کالائو در پرو را توسعه دهند، اما این اقدامات نمی تواند نقش چین در فرآیند مدرن سازی منطقه را مختل سازد.

🔹با وجود چالش‌ها، دولت‌های راست‌گرا برای تحقق اهداف اقتصادی خود به بازار چین نیاز دارند، زیرا بسیاری از اقتصادهای آمریکای لاتین به صادرات مواد معدنی، محصولات کشاورزی و شیلات وابسته‌اند و چین بزرگ‌ترین خریدار این کالاهاست. همچنین توسعه زیرساخت‌های منطقه همچنان به 4 مزیت فناوری، تجهیزات، مدیریت و صرفه هزینه چین وابسته است.

🔹امضای قراردادهای متعدد به ارزش بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار در آمریکای لاتین و پروژه‌هایی نظیر بندر چانکای پرو نشان‌دهنده نقش رو‌به‌رشد چین در توسعه زیرساختی منطقه است. گذار به دیجیتالی‌شدن و توسعه سبز منابع معدنی، نیازمند فناوری و سرمایه‌گذاری چین است، به‌نحوی که در کشورهایی مانند شیلی نیز همکاری با چین همچنان از اهمیت بالایی برخوردار است.

♦️جمع‌بندی

🔹در مجموع، آینده آمریکای لاتین بر پایه دو روند هم‌زمان رقابت آمریکا برای حفظ نفوذ سیاسی و امنیتی خود از طریق دکترین دونرویه و گسترش همکاری‌های اقتصادی و توسعه‌ای چین شکل خواهد گرفت. به همین دلیل، حتی دولت‌های راست‌گرا نیز معمولاً حاضر نیستند روابط اقتصادی خود با چین را قربانی نزدیکی سیاسی به آمریکا کنند و می‌کوشند میان تضمین سیاسی ـ امنیتی آمریکا و تعهد اقتصادی و بازار چین نوعی توازن برقرار سازند.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

02 June 2026 18:04

🔆چرخش خاموش چین به گاز آسیای میانه
دیپلمات

#انرژی
#چین

🔹در جریان سفر پوتین به چین، حدود 20 سند همکاری مختلف میان چین و روسیه امضا شد. با این وجود و علیرغم انتظارات بسیار، هیچ سند و پیشرفتی در پروژه «قدرت سیبری 2» مشاهده نشد. خط لوله 2600 کیلومتری «قدرت سیبری 2» که از یامال به مغولستان و از آنجا به چین عبور می‌کند، در برنامه‌ریزی اولیه 50 میلیارد متر مکعب ظرفیت دارد. براساس گزارش‌ها طرفین کماکان بر سر سه مسئله دیرپای جدول زمانی، تامین مالی و قیمت گاز اختلاف‌نظر دارند. پکن بر قیمت 12 تا 13 سنت در هر مترمکعب اصرار می‌ورزد که رقمی نزدیک به قیمت گاز تحویلی به صنایع روسیه در داخل است و این موضع قیمتی، مسیری برای «نه» گفتن به پروژه در عین محترمانه نگاه داشتن گفتگوهاست.

🔹برای درک علت این موضع چین، باید به مسیری مخالف در غرب، بین آسیای مرکزی و ایالت چینی سین‌کیانگ نگریست. در نیمه آوریل، مقامات چینی و ترکمنستانی، فرمان آغاز عملیات اجرایی حفاری چهارمین فاز از میدان گازی گالگینیش، دومین میدان گازی بزرگ زمینی جهان، را امضا نمودند. چین در حال حاضر بیش از 80 درصد گاز صادراتی ترکمنستان را خریداری می‌کند و خریدار اصلی 10 میلیارد متر مکعب گازی که در فاز چهارم این میدان استخراج خواهد شد، احتمالا چین است.

🔹در حال حاضر، سه خط لوله A، B و C از آسیای میانه به چین موجود هستند که ظرفیت اسمی آنها حدود 55 م.م.م اما گاز تحویلی آنها حدود 40 م.م.م است که تقریبا 35 م.م.م آن توسط ترکمنستان تامین می‌شود. احداث یک خط چهارم، یعنی خط D، می‌تواند 30 م.م.م از مسیری کوتاه‌تر از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به سین‌کیانگ برساند. شی برای سال‌ها کشورهای آسیای میانه را به پیشبرد این پروژه تشویق نموده است. این شبکه چهارگانه در نهایت خواهد توانست 85 م.م.م از طریق سین‌کیانگ به شبکه شرق-غرب گاز چین وارد سازد. در مقام مقایسه، خط لوله «قدرت سیبری 1» حدود 38 م.م.م ظرفیت دارد و خط لوله «قدرت سیبری 2» در صورت احداث به این ظرفیت 50 م.م.م خواهد افزود.

🔹باید توجه داشت که آسیای میانه نیز، همچون روسیه، نمی‌تواند از موضع قدرت با چین مواجه شود. ترکمنستان در سال 2025 رقم 76.5 م.م.م تولید گاز داشت که کماکان از سقف تولید در دوره شوروی، یعنی 85 م.م.م پایین‌تر بود. در حال حاضر، زیرساخت صادراتی ترکمنستان از ظرفیت تولید این کشور بیشتر است و بدین‌ترتیب، پروژه‌هایی همچون خط لوله ترانس‌کاسپین و تاپی را باید بیشتر اهرم چانه‌زنی دانست و در نهایت، خریدار اصلی گاز ترکمن‌ها تقاوتی نخواهد کرد. سایر جمهوری‌های آسیای میانه در حقیقت تامین‌کنندگان حاشیه‌ای گاز محسوب می‌شوند. قزاق‌ها به این خط لوله حدود 5 تا 6 م.م.م گاز تحویل می‌دهند و ازبک‌ها تا 10 م.م.م. علاوه بر این، هر دو کشور در زمستان به واردکنندگان خالص گاز مبدل می‌شوند و از این منظر، نقش آنها بیشتر به ترانزیت گاز محدود شده است.

🔹روسیه معتقد بود که تهدید انسداد طولانی‌مدت تنگه هرمز، موجب می‌شود چین واردات از طریق خط لوله از روسیه را گزینه‌ای ایمن بداند. با این حال، نباید ذخایر گاز روسیه را معادل قدرت این کشور در بازار گاز دانست و روسیه، معماری صادراتی لازم برای اهرم‌سازی از این ذخایر گاز را ندارد. شبکه خطوط لوله منطقه آسیای میانه به چین یکی از دلایل اصلی عدم موفقیت روسی در اهرم‌سازی از ذخایر است. به بیانی، هر مترمکعب گازی که چین از خط لوله D جذب کند، معادل یک متر مکعبی است که از گازپروم خریداری نخواهد شد. چهارمین فاز گالگینیش با افزودن ظرفیت تولید ترکمنستان چنین نقشی را ایفا می‌کند و مشابه همین مسئله درباره ظرفیت واردات LNG چین صادق است. چین ظرفیت واردات LNG خود را تا 2027 به 250 م.م.م خواهد رساند و تامین‌کنندگان قطری، آمریکایی و استرالیایی به این ظرفیت رسیدگی خواهند کرد.

♦️جمع‌بندی

🔹پکن در سکوت این مسئله را تضمین نموده است که هیچ تامین‌کننده‌ای نتواند انحصار بازار گازش را در اختیار بگیرد. آسیای میانه ابزار این مسئله است و ترکمنستان لنگر ثبات این راهبرد. خط D هم تهدیدی است که برای تاثیرگذاری، نیاز ندارد حتما عملیاتی شود. همین رونمایی از برنامه توسعه گالگینیش، مشابه بازگشت در سکوت پوتین از پکن در هفته گذشته، برای تعیین اینکه چه کسی ریتم را مشخص می‌کند کافی بود.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

14 September 2026 16:39

🔆بحران مسکن چین: مرور در پنجمین سال رکود

#چین #مسکن

🔵تشدید بحران مسکن چین از 2021، با سقوط توسعه‌دهندگان و کاهش تقاضا، به یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصاد چین تبدیل شد. بحران مسکن چین حاصل انباشت وابستگی اقتصاد به زمین، ساخت‌وساز و بدهی بود. از اواسط دهه 2000، دولت‌های محلی برای تأمین درآمد به واگذاری حقوق استفاده از زمین وابسته شدند. عوامل نهادی مؤثر نیز شامل اصلاح تقسیم مالیات 1994، اصلاحات مسکن رفاهی 1998 و ایجاد نظام مناقصه و حراج زمین در 2002 بود که سرمایه‌گذاری زیرساختی و اعتباری این چرخه را تقویت کرد.

🔵مدل «سه بالا» (اهرم، بدهی و گردش مالی بالا) و نظام پیش‌فروش به توسعه‌دهندگان امکان می‌داد به‌طور مداوم زمین و پروژه جدید تأمین مالی کنند. درنتیجه، هم‌زمان با رشد قیمت‌ها، مازاد ساخت‌وساز و تمرکز ثروت خانوارها در مسکن افزایش یافت. درآمد واگذاری زمین دولت‌های محلی ظرف بیست سال منتهی به 2021 حدود 67 برابر شد و سهمی معادل 38 درصد در درآمد دولت‌های محلی یافت و مقوم چرخه ساخت‌وساز و سفته‌بازی در زمین و مسکن شد.

⚫️کاتالیزورهای بحران

🔵از اواخر دهه 2010، کاهش سرعت شهرنشینی و اشباع بازار، ظرفیت ادامه این مدل را محدود کرد. جمعیت شهری چین بین 1995 تا 2020 سالانه به‌طور متوسط حدود 22 میلیون نفر افزایش یافت و نرخ شهرنشینی از 29 درصد به 63.9 درصد رسید، اما در 2021 تا 2023 افزایش سالانه جمعیت شهری به حدود 10 میلیون نفر کاهش یافت. هم‌زمان، فروش مسکن نوساز از رکورد 1.794 میلیارد مترمربع در 2021 به 881 میلیون مترمربع در 2025 سقوط کرد (51 درصد کاهش).

🔵سیاست «سه خط قرمز» در 2020 برای مهار بدهی توسعه‌دهندگان، دسترسی آن‌ها به اعتبار را محدود کرد و ضعف‌های انباشته مدل را آشکار ساخت. بدهی و تعهدات بیش از 300 میلیارد دلاری «اورگرند» در 2021، تأخیر در تحویل واحدهای پیش‌فروش‌شده و سقوط اعتماد خریداران را به‌دنبال داشت و بحران را فراگیر کرد. کاهش قیمت و واگذاری زمین نیز منابع مالی دولت‌های محلی را تضعیف کرد.

⚫️رویکرد سیاستی پکن

🔵در پسابحران، رویکرد پکن از مهار اهرم مالی به مدیریت ساختاری بحران تغییر کرد. در 2022، با آشکارشدن ناکافی‌بودن کنترل بدهی، اولویت به تکمیل پروژه‌ها و تضمین تحویل خانه‌ها منتقل شد. در 2023 کاهش نرخ بهره، پیش‌پرداخت و محدودیت‌های خرید برای تحریک تقاضا به‌کار گرفته شد، اما مشخص شد که تحریک تقاضا به‌تنهایی مشکلات ترازنامه‌ای و موجودی مازاد را حل نمی‌کند. در 2024، سیاست نجات پروژه به‌جای نجات شرکت پررنگ شد و سازوکار فهرست سفید، تأمین مالی بانکی را به پروژه‌های واجد شرایط اختصاص داد. تا اوت همان سال طبق فهرست، به بیش از 5300 پروژه حدود 1.4 تریلیون یوان تأمین مالی اختصاص یافت.

🔵از 2025، هدف به سمت مدیریت کوچک‌شدن بخش مسکن، کاهش موجودی و تغییر مدل توسعه (تکمیل پروژه و تقاضای واقعی) رفت. در اصلاحات 28 اوت 2026، پروژه‌های جدید پیش‌فروش به تکمیل اسکلت ساختمان مشروط شد، وجوه پیش‌فروش تحت نظارت شدیدتر قرار گرفت و فروش واحدهای تکمیل‌شده ترویج شد. همچنین پرداخت وام مسکن واحدهای پیش‌فروش‌شده بیشتر به تکمیل و ثبت پروژه گره خورد و سقف دوره وام از 30 به 40 سال افزایش یافت.

⚫️وضعیت فعلی

🔵تا سپتامبر 2026، هنوز احیای فراگیر و پایدار ملی شکل نگرفته است. در ژوئیه، قیمت مسکن نوساز 0.1 درصد ماهانه کاهش یافت و تنها 17 شهر بزرگ مانند پکن و شنژن از 70 شهر افزایش ماهانه قیمت داشتند و بسیاری از شهرهای کوچک‌تر همچنان با ضعف تقاضا مواجه‌اند. در هفت‌ماهه نخست سال نیز سرمایه‌گذاری توسعه املاک 19.2 درصد و درآمد دولت‌های محلی از واگذاری زمین 30.8 درصد کاهش و به حدود 1.173 تریلیون یوان رسید.

🔵ضعف تقاضا، کاهش ارزش دارایی خانوارها، موجودی بالای واحدهای فروش‌نرفته و ضعف مالی دولت‌های محلی همچنان چرخه‌ای منفی میان مسکن، مصرف و سرمایه‌گذاری ایجاد کرده است. اصلاحات اخیر ممکن است در کوتاه‌مدت فشار نقدینگی بر توسعه‌دهندگان را افزایش دهد و جریان نقدی آنها حدود 40 درصد کاهش یابد، زیرا پیش‌فروش در 2025 حدود 68 درصد فروش مسکن جدید را تشکیل می‌داد.

⚫️جمع‌بندی

🔵بحران مسکن بیش از آنکه رکودی موقت باشد، پایان مدل رشد مبتنی بر زمین و پیش‌فروش است. پکن اکنون بر تکمیل پروژه‌ها، کاهش موجودی و اصلاح ساختار بازار تمرکز دارد. شهرهای بزرگ زودتر به ثبات می‌رسند، اما شهرهای کوچک‌تر همچنان با مازاد عرضه و ضعف تقاضا مواجه خواهند بود. در نتیجه، موفقیت سیاست‌ها نه با بازگشت فروش به اوج 2021، بلکه با مهار ریسک مالی، احیای اعتماد و انتقال تدریجی اقتصاد به مدلی کم‌اهرم‌تر و متکی بر تقاضای واقعی سنجیده خواهد شد.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

08 September 2026 16:49

🔆واشنگتن تا کجا می‌تواند چین را در عملیات طرد اقتصادی همراه کند؟

#چین #تحریم

🔵در 24 اوت 2026، واشنگتن تحریم‌هایی را علیه ایران (عملیات طرد اقتصادی) اعلام کرد. این اقدام دامنه تحریم‌ها را به پنج حوزه جدید استفاده از رمزارز در پرداخت‌ها، فناوری، طلا، هوانوردی و کشتیرانی گسترش داد. چین، به‌عنوان خریدار تقریباً 90 درصد صادرات نفت ایران، بدون شک متغیری کلیدی در موفقیت یا شکست این راهبرد است.

⚫️ادعا و سد واقعیت

🔵واشنگتن می‌گوید همان‌طور که D-Day آغاز ورود متفقین به اروپا و شروع کارزار نهایی علیه آلمان بود، 24 اوت نیز آغاز کارزار اقتصادی برای قطع ارتباطات مالی-تجاری ایران با جهان است. چین در سطح سیاسی با تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا علیه ایران به‌طور قاطع مخالف است. بااین‌حال در سطح اقتصادی، واکنش بازیگران چینی به تحریم‌های جدید آمریکا یکدست نیست، زیرا میزان وابستگی آن‌ها به بازار آمریکا، دلار و نظام مالی غربی متفاوت است.

🔵شرکت‌های بزرگ و بین‌المللی یا بنگاه‌هایی که دسترسی گسترده‌ای به بازار و سرمایه آمریکا دارند، برای جلوگیری از تحریم ثانویه همکاری مستقیم با ایران را قبلاً کاهش داده‌اند. در مقابل، ترکیب دو اهرم یعنی استفاده از اقدامات پوششی مانند واسطه‌ها، شرکت‌های صوری، تغییر مبدأ صادرات نفت و همچنین وجود ظرفیت‌های چین مانند سیستم پرداخت مستقل، بانک‌های استانی و پالایشگاه‌های کوچک که وابستگی کمتری به بازار مالی بین‌المللی دارند، به‌عنوان سدی در مقابل آمریکا عمل می‌کنند.

⚫️اهرم‌های چین و ایران در مقابل تحریم‌ها

🔵آمریکا برای تشدید فشار اقتصادی بر ایران به همکاری یا حداقل عدم مقاومت چین نیاز دارد، اما فشار بر چین می‌تواند مسئله ایران را به بحران آمریکا-چین تبدیل کند. واشنگتن هنوز میان این دو هدف در حال موازنه است. چین نسبت به بسیاری از کشورها آسیب‌پذیری بسیار کمتری دارد و مجموعه‌ای از دلایل مانع اثرگذاری قابل توجه در روابط ایران-چین می‌شود.

🔵مهم‌ترین مزیت روابط ایران و چین، جایگزین کردن یوان به‌جای دلار در مبادلات تجاری است. تحریم‌های ثانویه آمریکا زمانی موثر هستند که طرف معامله نیازمند حفظ دسترسی به شبکه مالی دلاری باشد. بااین‌حال بخش مهمی از تجارت نفت ایران با چین در سال‌های اخیر به سمت تسویه با یوان رفته است.

🔵رابطه ایران و چین فقط رابطه بانکی نیست، بلکه رابطه نفت در برابر کالا و خدمات نیز هست. ایران به چین نفت می‌دهد و از درآمد آن برای خرید کالا، تجهیزات، ماشین‌آلات و سایر محصولات چینی استفاده می‌کند. بنابراین حتی اگر دسترسی ایران به دلار تقریباً صفر شود، اصل رابطه تجاری الزاماً از بین نمی‌رود.

🔵چین اکنون خریدار اصلی نفت ایران است و پالایشگاه‌های کوچک آن تقریباً 90 درصد صادرات نفت ایران را می‌خرند. آمریکا برای قطع کامل جریان نفت ایران باید نه‌فقط ایران، بلکه شبکه بزرگی از پالایشگاه‌ها، شرکت‌های کشتیرانی، بیمه، واسطه‌ها و بانک‌های چینی را هدف قرار دهد که بسیار دشوار و هزینه‌زا است.

⚫️دستورکار تحریم‌ها و ملاحظات آن

🔵آمریکا قبل از دیدار ترامپ و شی در 24 سپتامبر، D-Day را نه ابزاری برای پذیرش خواسته‌های آمریکا درباره ایران توسط چین، بلکه به‌عنوان بخشی از راهبرد فشار برای ایجاد اهرم مذاکره در نظر دارد. بااین‌حال چین برای واردات نفت خود (بیش از 10 درصد از ایران و بیش از 30 درصد از تنگه هرمز) روی ایران دارای استقلال از فشار آمریکا حساب می‌کند.

🔵واشنگتن همچنین سعی دارد بازیگران ثالث مانند شرکت‌های کوچک، واسطه‌های حمل‌ونقل و به‌صورت‌کلی فرآیندهای روابط ایران و چین را هدف قرار دهد که این موضوع در صورت گسترش به کشورها خطر ایجاد منافع مشترک و اقدامات ضدتحریمی را به دنبال دارد.

🔵آمریکا در حال برجسته کردن همین موضوع در میان کشورهای شورای همکاری نیز هست که در جنگ فعلی، ما در یک جبهه هستیم و چین با ایران در یک جبهه هستند تا بتواند این کشورها را در مقابل نفوذ اقتصادی چین عایق‌بندی کرده و دستور کار نظم اقتصادی-امنیتی خود را برای آن‌ها بپیچد.

⚫️جمع‌بندی

🔵عمق بازار داخلی، نظام مالی مستقل‌تر، استفاده از یوان و وزن ژئوپلیتیکی باعث می‌شود آمریکا نتواند همان سطح از فشار بر یک کشور کوچک‌تر یا وابسته به دلار را بدون هزینه بر چین اعمال کند. آمریکا در وضعیت محاصره و ضربات محدود سعی دارد از ابزارهای اقتصادی خود برای فشار بر ایران استفاده کند که در رابطه با چین این موضوع چندان اثرگذار نخواهد بود. بااین‌حال، در مورد کشورهای ثالث و شبکه‌های واسطه‌ای که در تسهیل دور زدن تحریم‌ها نقش دارند، محاسبه آمریکا می‌تواند متفاوت باشد، زیرا واشنگتن می‌تواند با هدف‌گیری شرکت‌ها، بانک‌ها، کشتیرانی و واسطه‌های این کشورها، هزینه همکاری با ایران را افزایش دهد. این رویکرد می‌تواند فشار بر حلقه‌های پیرامونی تجارت ایران–چین را تشدید کند، هرچند گسترش بیش‌ازحد آن ممکن است کشورهای ثالث و حتی چین را به توسعه سازوکارهای مشترک مقابله با تحریم‌ها سوق دهد.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

05 September 2026 16:58

🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته در حوزه جمهوری خلق چین

#اخبار_چین

🔴سیاسی و حکمرانی

🔵بازدید و بررسی امور گوئیژو توسط لی شی
لی شی، عضو پولیت‌بورو و دبیر کمیسیون مرکزی بازرسی انضباطی، در سفر 1 تا 3 سپتامبر به گوئیژو خواستار اجرای اندیشه حزب‌سازی شی جین‌پینگ، تقویت نظارت سیاسی بر اجرای تصمیمات رهبری و برنامه پنج‌ساله پانزدهم، تداوم اجرای مقررات هشت‌گانه مرکزی و اصلاح انحرافات در ارزیابی عملکرد شد.

🔵کارزار ضدفساد در سطوح مختلف حکمرانی
چندین مقام ارشد حزبی، دولتی و مدیر شرکت‌های دولتی در استان‌ها و نهادهای مختلف چین ازجمله شرکت‌های ساخت‌وساز، نفت و پتروشیمی، طلا، دانشگاه‌ها و مناطق توسعه‌ای، تحت تحقیقات انضباطی و نظارتی قرار گرفتند یا از حزب و مناصب دولتی برکنار شدند.

🔴امور بین‌المللی

🔵حضور شی جین‌پینگ در اجلاس سازمان همکاری شانگهای
شی جین‌پینگ 1 سپتامبر در نشست سران سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان شرکت کرد. عنوان سخنرانی وی پیشبرد توسعه باکیفیت سازمان همکاری شانگهای بود. او 4 پیشنهاد مطرح و تأکید کرد سازمان باید ظرفیت‌های خود را در حوزه‌های امنیت، توسعه، گفت‌وگو و حکمرانی افزایش دهد.

🔵دیدار شی با سیسی در مصر
 شی پس از 10 سال با السیسی دیدار و بر پنج مسیر تعمیق روابط (حمایت سیاسی متقابل، گسترش همکاری‌های توسعه‌ای، تعمیق مبادلات مردمی، تقویت همکاری‌های امنیتی و افزایش چندجانبه‌گرایی) و چهار پیشنهاد معماری امنیتی غرب آسیا شامل امنیت درون‌زای منطقه‌ای، حل جامع مسائل در ارتباط باهم، توسعه اقتصادی به‌عنوان پایه امنیت و امنیت مشترک بر محور منشور سازمان ملل و حقوق بین‌الملل تأکید کرد.

🔵دیدار نفر ششم پولیت‌بوروی چین با پوتین
دینگ شوئه‌شیانگ معاون نخست‌وزیر چین با پوتین دیدار کرد. در این دیدار سیزدهمین نشست کمیته همکاری سرمایه‌گذاری چین با معاون اول نخست‌وزیر روسیه، مانتوروف و بیست‌وسومین نشست کمیته همکاری انرژی چین و روسیه با معاون نخست‌وزیر روسیه، نواک نیز برگزار شد.

🔴اقتصاد و تجارت

🔵انتشار برنامه 5 ساله توسعه شرکت‌های کوچک و متوسط
همچنین برنامه 5 ساله‌ای توسط 10 اداره دولتی چین در نظر دارد میانگین رشد سالانه هزینه‌های تحقیق و توسعه شرکت‌های کوچک و متوسط را به بیش از 8 درصد برساند و انتظار می‌رود تعداد شرکت‌های غول کوچک تا سال 2030 به 22 هزار مورد برسد.

🔵رکورد تجارت چین و آسه‌آن در سال 2025
تجارت چین و آسه‌آن در سال 2025 برای نخستین‌بار به 1.05 تریلیون دلار رسید. چین برای 17 سال و آسه‌آن برای 6 سال متوالی بزرگ‌ترین شریک تجاری هم بوده‌اند. مبادلات دو طرف بیش از 20 درصد کل تجارت خارجی چین را تشکیل می‌دهد.

🔴رقابت با قدرت‌ها

🔵تصمیم در مورد اتخاذ اقدامات متقابل علیه 6 نهاد آمریکایی
چین در واکنش به تحریم‌های آمریکا علیه سین‌کیانگ (کار اجباری)، در 5 اوت اقدامات متقابل علیه 6 نهاد آمریکایی، ازجمله علوم کاربردی DNA و ائتلاف دیده‌بانان زنجیره تأمین برای کسب‌وکار مسئولانه را در فهرست اقدامات متقابل قرار داد.

🔵لایحه جدید کنگره آمریکا در رقابت با چین در حوزه هوش مصنوعی متن‌باز
کنگره ایالات‌متحده لایحه جدیدی (قانون رهبری هوش مصنوعی متن‌باز، H.R. 10152) را مطرح کرده که با ترویج پذیرش مدل‌های متن‌باز آمریکایی و اطلاع‌رسانی در مورد خطرات مدل‌های چینی، به دنبال تثبیت رهبری جهانی آمریکا در هوش مصنوعی متن‌باز است.

🔵مخالفت چین با بیانیه پایانی نشست گروه 20
وزرای دارایی گروه 20 به‌جز چین که با چهار بند مخالف بود (4= ناوبری آزاد در تنگه هرمز و در سراسر جهان، 10= حذف سیاست‌ها و رویه‌های غیربازاری کشورهای با مازاد خارجی مزمن، 11= بهبود نظارت صندوق بین‌المللی پول بر عدم تعادل‌های جهانی و 13= چارچوب مشترک گروه 20 برای هماهنگی و تسریع در شفافیت و تمدید بدهی کشورها)، با بیانیه پایانی نشست موافقت کردند.

🔴علم و فناوری

🔵پیشی گرفتن ظرفیت تولید برق فتوولتائیک چین از برق زغال سنگ
طبق اعلام اداره ملی انرژی چین، ظرفیت نصب‌شده انرژی خورشیدی فتوولتائیک در پایان ماه ژوئیه به 1.286 میلیارد کیلووات رسید و از ظرفیت 1.285 میلیارد کیلووات انرژی زغال‌سنگ پیشی گرفته است.

🔵ساخت منظومه بین‌المللی اکتشاف فضای زمین–ماه
چین از طرح ایجاد منظومه ماهواره‌ای بین‌المللی (متشکل از 30 ماهواره از مدارهای پایین زمین تا حدود 2 میلیون کیلومتری از زمین تا 2030) برای اکتشاف فضای زمین–ماه خبر داد که هدف آن تقویت همکاری‌های فضایی و ایجاد زیرساخت مشترک برای پژوهش‌های اعماق فضاست.

🔴دفاعی-امنیتی

🔵انجام چهارمین دور بازرسی رعایت مقررات خلع سلاح مرزی
گروه بازرسی نظامی مشترک (قزاقستان، قرقیزستان، روسیه و تاجیکستان) ، در بخش شرقی مرز چین و روسیه، بازرسی سالانه پایبندی به مقررات خلع سلاح مرزی را از واحد نظامی مستقر ارتش چین انجام داد (قبلا بازرسی تیپ توپخانه موشکی 338 گارد روسیه را انجام داده بود).

🔵اعزام نیروی چینی برای شرکت در رزمایش مین‌زدایی به روسیه
نیروهای ارتش چین برای شرکت در رزمایش مین‌روبی (7 سپتامبر) در چارچوب نشست وزرای دفاع آسه‌آن‌پلاس به روسیه اعزام می‌شوند. این رزمایش شامل پاک‌سازی مناطق عملیاتی، مین‌روبی مکانیکی، به‌کارگیری سگ‌های مین‌یاب و خنثی‌سازی مواد منفجره دست‌ساز است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

01 September 2026 07:42

🔆ترکیب سنی و جایگاه رهبران استان‌ها پیش از بیست‌ویکمین کنگره حزب
🔴فوکوس چین و آمریکا
 
#چین
#حکمرانی_داخلی

🔵ناظران سیاست نخبگان چین معمولاً توجه خود را به پکن و ژونگ‌نانهای (مرکز نخبگان حزب کمونیست چین) معطوف می‌کنند، اما بخش مهمی از نشانه‌های اولیه تغییرات، ابتدا در ترکیب کمیته‌های دائمی حزب در ۳۱ واحد اداری استانی پدیدار می‌شود. کمیته‌های دائمی استانی بالاترین مرجع تصمیم‌گیری در سطح استان‌اند و رهبران استانی، یعنی دبیران حزب و رؤسای دولت استانی، هسته اصلی آن را تشکیل می‌دهند. تجربه رهبری استانی هم صلاحیت ارتقا به مناصب ملی و هم سکوی پرتاب به آن مناصب است. ازاین‌رو شناخت ترکیب این کمیته‌ها چشم‌اندازی زودهنگام برای پیش‌بینی بازآرایی سطح ملی فراهم می‌کند.

 ⚫️تعداد و ترکیب اعضای کمیته‌های دائمی استانی

🔵در چین، ۳۱ واحد استانی روی‌هم‌رفته ۳۵۰ عضو کمیته دائمی با ترکیب ۳۱ دبیر حزب، ۳۱ رئیس دولت استانی (که هم‌زمان معاون دبیر حزب‌اند)، ۲۶ معاون دوم دبیر و ۲۶۲ عضو دیگر دارند. هر استان معمولاً یک دبیر و دو معاون دارد. در مناطق خودمختار قومی انعطاف بیشتری وجود دارد و برای نمونه سین‌کیانگ و تبت هر کدام سه معاون دارند. مقررات معمولاً تعداد اعضای کمیته دائمی را ۱۱ تا ۱۳ نفر تعیین می‌کند، اما در عمل تفاوت‌هایی دیده می‌شود.

🔵مثلاً شاندونگ ۸ عضو، آنهویی و چونگ‌چینگ ۹ عضو، هونان و گوئیژو ۱۰ و سین‌کیانگ ۱۴ عضو دارند. در حال حاضر پکن، شانشی، جیانگسو، آنهویی، گواندونگ، گوانگشی و چونگ‌چینگ فاقد معاون دوم دبیر حزب‌اند و آنهویی، شاندونگ، هونان، چونگ‌چینگ و گوئیژو کمتر از ۱۱ عضو در کمیته دائمی دارند و این خلأها لزوماً هم‌زمان پر نمی‌شوند. هر استان تقویم کنگره حزبی خود را دنبال می‌کند و برخی پست‌ها ممکن است تا تصمیمات حزبی پاییز ۲۰۲۶ و ادامه آن در ۲۰۲۷ خالی بمانند. شمار نامزدهای واجد شرایط زیاد است، اما کمیابی مناصب ارشد باعث می‌شود تنها بخش کوچکی به سطوح بالاتر صعود کنند.

⚫️جایگاه کمیته‌های دائمی استانی در ساختار مرکزی

🔵مقام‌های استانی حضور برجسته‌ای در نهادهای مرکزی حزب دارند. از ۳۵۰ عضو کمیته‌های دائمی استانی، ۵ نفر عضو پولیت‌بورو (۱.۴ درصد)، ۴۶ نفر عضو کامل کمیته مرکزی (۱۳.۱ درصد)، ۴۳ نفر عضو علی‌البدل کمیته مرکزی (۱۲.۳ درصد) و ۲۲ نفر عضو کمیسیون مرکزی بازرسی انضباطی (۶.۳ درصد) هستند. ۲۳۴ نفر (۶۶.۹ درصد) در هیچ‌یک از این نهادها عضویت ندارند. درمجموع ۱۱۶ نفر (حدود یک‌سوم اعضای کمیته‌های دائمی استانی)، عضو یکی از نهادهای مرکزی‌اند. این موقعیت دوگانه، رهبران استانی را وارد مباحثات دولت مرکزی درباره اولویت‌های ملی، هماهنگی مرکز-محلی و نظارت انضباطی می‌کند.

⚫️محدودیت سنی و تغییر نسلی

🔵هنجارهای سنی ترکیبی از مقررات رسمی و عرف‌های غیررسمی است. مقام‌های استانی معمولاً نباید پس از ۶۵ سالگی در سمت خود باقی بمانند. برای معاونان سطح استانی سقف معمول ۶۰ سال و گاهی ۶۳ سال است. در جابه‌جایی‌های پیشین، آستانه ارتقا برای رؤسای استانی حدود ۶۳ سال و برای بیشتر معاونان و دیگر اعضای کمیته‌های دائمی حدود ۵۸ سال بوده است.

🔵یک فرمول غیررسمی رایج می‌گوید «۶۲ سالگی برای ارتقا، ۶۳ برای ابقا، ۶۴ برای کناررفتن، ۶۵ برای بازنشستگی». بااین‌حال اصلاحات اخیر تلاش کرده از سن‌محوری صرف بکاهد، درنتیجه سن همچنان مهم است اما تنها معیار تعیین‌کننده نیست.

🔵رؤسای استانی عمدتاً بین ۱۹۵۵ تا ۱۹۶۴ متولد شده‌اند. دبیران حزبی مسن‌ترند و ۷۷.۴ درصد بین ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۴ به دنیا آمده‌اند. فرمانداران تنوع بیشتری دارند، یعنی ۴۸.۴ درصد در گروه ۱۹۶۰-۱۹۶۴ و ۳۸.۷ درصد در گروه ۱۹۶۵-۱۹۶۹ هستند. اما اعضای غیر ارشد کمیته دائمی جوان‌ترند، به‌نحوی‌که ۶۵.۴ درصد معاونان دوم دبیر و ۵۴.۲ درصد سایر اعضا بین ۱۹۶۵ تا ۱۹۶۹ و حدود یک‌سوم هم بین ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۴ متولد شده‌اند. متولدین پس از ۱۹۷۵ تازه وارد این سطح شده‌اند. درنتیجه، یک ساختار دولایه وجود دارد که در آن دبیران استانی حزب بیشتر از نسل ۱۹۵۵-۱۹۶۴ و بدنه کمیته‌ها از نسل ۱۹۶۵-۱۹۷۴ هستند. سن ۱۲ عضو نیز مشخص نیست.

⚫️پیامدها برای کنگره بیست‌ویکم

🔵در آستانه کنگره بعدی حزب، مسیر رؤسای استانی متولد اوایل دهه ۱۹۶۰ از هم جدا می‌شود. عده کمی ممکن است به پولیت‌بورو، دبیرخانه یا شورای دولتی ارتقا یابند، اما برخی با رسیدن به سن بازنشستگی به نقش‌های تشریفاتی منتقل می‌شوند. در همان حال، اعضای جوان‌تر کمیته‌های دائمی (متولد ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۴) شانس اصلی برای رهبری استان‌ها، وزارتخانه‌ها و ورود به کمیته مرکزی بعدی را دارند. به‌این‌ترتیب سن هم مکانیسم خروج و هم معیار فرصت آینده است.

🔵جابه‌جایی‌های استانی در پاییز ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ را باید به‌عنوان نشانه‌های اولیه از آمادگی پکن برای تغییرات بزرگ مرکزی دید. اگر این جابه‌جایی‌ها از الگوهای قدیمی پیروی کنند، یعنی گردش عادی نخبگان در جریان است، اما اگر قواعد سنی و مسیرهای ارتقا تغییر کند، معنایش تحول عمیق‌تر در نحوه شکل‌گیری رهبری ملی چین خواهد بود.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

26 August 2026 16:55

🔆جایگاه واقعی نفت در روابط ایران و چین

#چین
#نفت

🔵تصور رایج این است که رابطه ایران و چین صرفاً بر محور نفت می‌چرخد و تهران در تجارت پکن وزن چندانی ندارد. اما بررسی دقیق‌تر نشان می‌دهد که نفت اگرچه ستون اقتصادی این رابطه است، اما ستون راهبردی آن را باید در متغیرهایی مانند رقابت چین و آمریکا، امنیت انرژی و موقعیت ژئوپلیتیکی ایران جست‌وجو کرد.

⚫️نفت به‌عنوان ستون اقتصادی

🔵نفت مهم‌ترین بخش روابط اقتصادی ایران و چین است و چین در سال 2025 حدود 1.4 میلیون بشکه نفت در روز از ایران وارد کرد. این رقم نزدیک به 12 درصد واردات نفت چین و بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت ایران را تشکیل می‌دهد. بجز نفت، مطابق آمار گمرک در سال 1403، صادرات و واردات ایران با چین به ترتیب 15.16 و 19.65 میلیارد دلار بوده است. صادرات اصلی ایران شامل محصولات پتروشیمی پایه و میان‌دست، محصولات معدنی، کاتد مس و سنگ‌آهن و واردات اصلی ایران متشکل از ماشین‌آلات، کالاهای واسطه صنعتی و قطعات و تجهیزات است.

🔵گرچه وابستگی چین به نفت ایران مطلق نیست و پکن می‌تواند با تنوع‌بخشی به مبادی وارداتی بخشی از نفت ایران را جایگزین کند، اما تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که تحریم‌ها الزاماً به قطع پایدار روابط نفتی منجر نشده‌اند. پس از تحریم‌های شدید سال ۲۰۱۸ و کاهش صادرات نفت ایران، تجارت نفتی مجدد احیا شد. این تداوم نشان می‌دهد که اگر ایران صرفاً فروشنده نفت بود، افزایش هزینه‌های تحریمی می‌توانست چین را به‌طور دائمی به سمت منابع کم‌ریسک‌تر سوق دهد. اما استمرار رابطه نشان می‌دهد عوامل دیگری نیز در محاسبات پکن لحاظ می‌شوند.

⚫️ژئوپلیتیک ایران

🔵مهم‌ترین این عوامل، موقعیت ژئوپلیتیکی ایران است. ایران در مجاورت خلیج‌فارس و تنگه هرمز قرار دارد و هم‌زمان به آسیای مرکزی، قفقاز و غرب آسیا متصل است. این موقعیت، ایران را به بازیگری مؤثر در امنیت مسیرهای انرژی و تحولات منطقه‌ای تبدیل می‌کند. این ظرفیت به‌سادگی با جایگزینی یک صادرکننده نفت دیگر قابل جبران نیست. علاوه‌براین از منظر چین، رقابت آمریکا و ایران نیز صرفاً یک مناقشه منطقه‌ای نیست.

🔵تضعیف جایگاه ژئوپلیتیکی ایران یا قرار گرفتن کامل آن در مدار راهبردی واشنگتن می‌تواند توازن قدرت منطقه‌ای را تغییر دهد. این موضوع می‌تواند سیاست دنباله‌روی بین کشورهای منطقه را در تضاد با منافع راهبردی چین تشدید کند. درنتیجه نه‌تنها استقلال عمل کشورها در همکاری با قدرت‌هایی مثل چین تضعیف می‌شود، بلکه می‌تواند منطق زور آمریکا و پیوستن به بلوک‌بندی ضدچینی را در مناطق جهان نهادینه کند و حتی بخشی از ظرفیت آمریکا را برای تمرکز بیشتر بر چین آزاد کند.

🔵این مسئله به معنای آن نیست که ایران ابزار یا سپر چین است. تهران منافع و محاسبات مستقل خود را دارد و چین نیز حاضر نیست برای ایران وارد جنگ شود. بااین‌حال، مقاومت ایران در برابر فشار آمریکا در سطح نتایج ژئوپلیتیکی با بخشی از منافع چین هم‌پوشانی پیدا می‌کند. به همین دلیل، پکن نمی‌تواند نسبت به سرنوشت ژئوپلیتیکی ایران کاملاً بی‌تفاوت باشد.

⚫️تحریم و فشار فرامرزی

🔵بعد دیگر این رابطه، نحوه مواجهه چین با تحریم‌های فراسرزمینی آمریکا است. پکن طی سال‌های اخیر علاوه بر مخالفت سیاسی با تحریم‌های یک‌جانبه، مجموعه‌ای از ابزارهای حقوقی و مالی را برای کاهش آسیب‌پذیری خود در برابر فشار خارجی ایجاد کرده است. این سازوکارها صرفاً برای ایران طراحی نشده‌اند، بلکه بخشی از رقابت ساختاری چین با آمریکا و تلاش برای جلوگیری از استفاده واشنگتن از قدرت مالی و حقوقی خود برای کنترل روابط اقتصادی این کشور است.

🔵ایران یکی از مهم‌ترین عرصه‌های عملی این رقابت محسوب می‌شود. ادامه خرید نفت ایران، استفاده از شبکه‌های واسطه، ناوگان حمل‌ونقل و سازوکارهای مالی مبتنی بر یوان نشان می‌دهد که روابط دو کشور به یکی از میدان‌های آزمون مقابله با تحریم‌های ثانویه تبدیل شده است. البته چین در این مسیر حدود مشخصی دارد و معمولاً تلاش می‌کند شرکت‌ها و بانک‌های بزرگ خود را از قرار گرفتن در معرض ریسک تحریم‌ها دور نگه دارد.

⚫️جمع‌بندی

🔵درمجموع، نفت ستون فقرات اقتصادی روابط ایران و چین است، اما ستون فقرات راهبردی آن نیست. رابطه تهران و پکن نه یک اتحاد نظامی و نه صرفاً یک رابطه تجاری نفتی است. چین حاضر نیست برای ایران وارد جنگ شود، اما برایش مهم است که تحولات ایران به افزایش یک‌جانبه قدرت آمریکا و کاهش فضای مانور چین در غرب آسیا منجر نشود. در این چارچوب، نفت نقطه آغاز و مهم‌ترین پیوند اقتصادی رابطه است، اما اهمیت راهبردی ایران برای چین در پیوند میان امنیت انرژی، ژئوپلیتیک، تحریم‌های آمریکا و رقابت بر سر نظم بین‌المللی تعریف می‌شود.

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

22 August 2026 17:09

🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته در حوزه جمهوری خلق چین

#اخبار_چین

🔴سیاسی و حکمرانی

🔵افزایش حمایت‌های سیاسی چین جهت تقویت تقاضای داخلی
چین در نظر دارد اقدامات جدیدی را در راستای تقویت تقاضای داخلی شامل گسترش دامنه تسهیلات تکلیفی، افزایش تعداد مؤسسات مالی مدیریت‌کننده تسهیلات و افزایش سقف وام‌ها (بنگاه‌ها 50 درصد، مشاغل بخش خدمات 100 درصد و مصارف شخصی بیش از 60 درصد) اجرایی کند.

🔵پیشبرد سوسیالیسم با ویژگی‌های چینی در صدمین سالگرد جیانگ زمین
شی در گردهمایی تالار بزرگ خلق در پکن به مناسبت تولد جیانگ‌زمین (با حضور اعضای کمیته دائمی پولیت‌بورو و جمعیت 6000 نفری) از همه گروه‌های قومی خواست تا به پیشبرد آرمان سوسیالیسم با ویژگی‌های چینی با تمسک بر مرکزیت حزب ادامه دهند.
 
🔴امور بین‌المللی

🔵نشست مشترک سفارت چین در ایران و انجمن دوستی ایران و چین
سفیر چین زونگ پی‌وو با بروجردی رئیس انجمن دوستی ایران و چین دیدار کرد. در این نشست ضمن تائید دو طرف بر الزام توسعه روابط، سفیر چین بر تمایل این کشور بر روابط بهینه و گسترده‌تر تأکید کرد.

🔵اکتشاف نفت و گاز چین با آذربایجان در دریای کاسپین
تکنسین‌های اکتشاف نفت‌وگاز چینی و آذربایجانی از طریق شرکت مشترک ژئوفیزیک کاسپین، دستگاه‌های لرزه‌نگاری گره‌های بستر دریا را در آب‌های دریای کاسپین مستقر کرده و به تجزیه‌وتحلیل داده‌ها پرداختند.

🔵دیدار وانگ‌یی با لی جائه میونگ و چو هیون
وانگ‌یی در اولین سفر خود به کره جنوبی در پنج سال گذشته با جائه میونگ، رئیس‌جمهور کره دیدار کرده و نسبت به نیروهای راست‌گرای ژاپن هشدار داد. وی دوری از سیاست خصمانه آمریکا را یکی از ملزومات تقویت فضای همزیستی مسالمت‌آمیز در شبه‌جزیره کره دانست. وانگ‌یی همچنین در دیدار با چو هیون وزیر خارجه کره، بر تسریع مذاکرات فاز دوم توافقنامه تجارت آزاد چین-کره جنوبی تأکید کرد.
 
🔴اقتصاد و تجارت

🔵آغاز به کار هفتگی مسیر کشتیرانی قطب شمال چین-اروپا
مسیر کانتینری قطب شمال چین-اروپا عملیات هفتگی منظم خود را به مقصد بنادر اروپایی ازجمله فلیکستو در بریتانیا، روتردام در هلند، هامبورگ در آلمان و گدینیا در لهستان برای فصل تابستان آغاز کرد. این مسیر در مقایسه با کانال سوئز، با گذر از تنگه برینگ، زمان سفر را به 20 روز (تقریباً نصف) کاهش می‌دهد.

🔵رشد تعداد شرکت‌ها و سرمایه‌گذاری‌های مربوط به فناوری پیشرفته در چین
علی‌رغم کاهش کلی جریان‌های ورودی سرمایه‌گذاری (64.63 میلیارد دلار و کاهش 6.2 درصدی نسبت به سال قبل) به چین در هفت ماه اول سال 2026، بااین‌حال آمارها، افزایش شرکت‌های تازه تأسیس با سرمایه‌گذاری خارجی (تأسیس 37.711 شرکت جدید و رشد 4.4 درصدی نسبت به سال قبل) و رشد قوی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در صنایع پیشرفته (رشد 32.7 درصدی و رسیدن به 27.13 میلیارد دلار) را نشان می‌دهند.
 
🔴رقابت با قدرت‌ها

🔵تضاد رویکرد و منافع چین و آمریکا بر سر ایران
لین جیان سخنگوی وزارت خارجه چین، در رابطه با اظهارات وزیر خزانه‌داری آمریکا مبنی بر اعمال شدیدترین تحریم‌های تاریخ و درخواست همراهی از چین، مخالفت این کشور با تحریم‌های غیرقانونی یک‌جانبه، فاقد مبنا در حقوق بین‌الملل و غیرمجاز در شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران را مجدداً یادآوری کرد.

🔵محکومیت و رد طرح انتخاب بین دو رویکرد به هوش مصنوعی آمریکا توسط چین
وزارت امور خارجه ایالات‌متحده پیش‌نویس نامه‌ای را خطاب به 35 امضاکننده «بیانیه فرصت هوش مصنوعی» تهیه کرده است و به آن‌ها اعلام داشته که باید بین ائتلاف هوش مصنوعی واشنگتن و چارچوب رقابتی چین یکی را انتخاب کنند. سفارت چین در ایالات‌متحده و سخنگوی وزارت خارجه این اقدام را در قالب منطق تقابل بین کشورها در جبهه فناوری محکوم و رد کردند.
 
🔴علم و فناوری

🔵موفقیت چین در بازیابی موشک‌های مداری با دو مسیر مجزا
درحالی‌که بوسترهای قابل‌استفاده پیشین از آلیاژهای آلومینیوم پرهزینه ساخته می‌شدند، چین با موشک ژوکه-3 (جنس فولاد ضدزنگ) شرکت لند اسپیس و با اجرای راهبرد دوگانه در بازیابی مداری محموله‌ها (که آمریکا نیز به آن دست نیافته)، به نخستین کشور موفق در این حوزه تبدیل شد.

🔵ادغام مدل هوش مصنوعی چینی Doubao در خودروهای تسلا
بعد از مرسدس بنز که در اواخر 2025 توافقاتی را با بایت‌دنس برای ادغام مدل زبانی دوبائو صورت داده بود، تسلا در چین نیز به‌جای مدل پرسش و پاسخ واکی تاکی، مدل تعاملی طبیعی‌تر، روان‌تر و ابتکاری‌تر دوبائو را در خودروهای خود ادغام کرده است.
 
🔴دفاعی-امنیتی

🔵برگزاری رزمایش هوایی مشترک چین با امارات و مصر
نیروی هوایی چین رزمایش‌های سپر شاهین 2026 را با امارات (در سین‌کیانگ) برگزار کرد. چین همچنین در حال برگزاری رزمایش عقاب‌های تمدن 2026 با مصر تا اوایل سپتامبر است. امارات چهارمین و مصر دومین رزمایش را از این نوع با چین داشته‌اند.


@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

17 August 2026 17:19

🔆چگونه پکن ناامنی غذایی خود را به اهرم ژئوپلیتیک تبدیل کرده است
🔴فارن افرز
 
#چین
#امنیت_غذایی

🔵چین در عین وابستگی به واردات غذا، اما از بازار کشاورزی بزرگ خود به‌عنوان اهرم ژئوپلیتیک استفاده می‌کند. به‌عنوان‌مثال در واکنش به تعرفه‌های 2025 ترامپ، واردات سویا از این کشور را چندماه متوقف کرد. پکن همچنین در اواخر سال 2025 خرید 86 میلیون دلار غذای دریایی و نوشیدنی را از ژاپن در واکنش به مداخله‌گری درباره تایوان و در اوایل 2026 واردات محصولات کشاورزی را از کانادا در واکنش به اعمال تعرفه بر خودروهای برقی چینی تعلیق کرد.
در مقابل چین نیاز شدیدی به واردات مواد غذایی نیز دارد. به‌عنوان‌مثال در سال2023 واردات غذای چین به 215 میلیارد دلار رسید و نزدیک به 85 درصد سویا، 67 درصد دانه‌های روغنی و مغزها و 25 درصد گوشت گاو را از خارج تأمین کرد. درحالی‌که چین با کاهش نیروی کار، اثرات تولید بیش‌ازحد و تغییرات اقلیمی، در سال‌های آتی به واردات محصولات غذایی وابسته خواهد ماند، اما با تشخیص آسیب‌پذیری، اقداماتی را جهت پیشرو شدن در زیست‌فناوری کشاورزی اتخاذ کرده است.
 
⚫️تغذیه مردم
🔵امنیت غذایی به دلیل قحطی و تجربه مرگ در سال‌های 1906 و 1959 برای حزب کمونیست چین از اهمیت سیاسی و تاریخی برخوردار است. از اواخر دهه 1970 بهبود امنیت غذایی چین آغاز و با اقداماتی برای خودکفایی 95 درصدی در غلات (1996) و تثبیت حداقل میزان زمین کشاورزی (2006) تقویت شد.در دوره شی این سیاست با خرید شرکت Syngenta توسط ChemChina به قیمت 43 میلیارد دلار در سال 2017، اعلام هدف «امنیت مطلق» در تولید برنج و گندم در سال 2019 و تصویب نخستین برنامه آزمایشی کشت محصولات اصلاح ژنتیکی‌شده در 2021 تشدید شد.
 
⚫️رشد مصرف
🔵این سیاست‌ها افزایش تولید تا 2025 را در حوزه‌هایی مانند گوشت خوک، مرغ و گاو (55 درصد)، برخی میوه‌ها (258 درصد) و لبنیات (342 درصد) رقم‌زده و چین در ذرت، برنج و گندم تقریباً خودکفا شده است. اگرچه نرخ سوءتغذیه نیز از 10 درصد در 2001 به کمتر از 3 درصد در 2010 کاهش یافت، بااین‌حال، مصرف سریع‌تر از تولید رشد کرده است. چین بیش از 30 درصد گوشت و ماهی کل جهان را مصرف می‌کند و در مقایسه با 2000، اکنون واردات مرکبات 243 درصد، گوشت حدود 669 درصد و لبنیات بیش از 1751 درصد افزایش یافته است.
گرچه پکن توانسته امنیت غذایی را در کوتاه‌مدت افزایش دهد، اما در بلندمدت با چالش‌هایی مانند تخریب زمین‌های کشاورزی به‌دلیل افراط در تولید و استفاده از کود، کمبود/آلودگی آب و بارندگی‌های سیل‌آسا مواجه است. برآوردها نشان می‌دهد که تا سال ۲۰۵۰، شهرنشینی و تخریب خاک می‌تواند ظرفیت تولید غذای چین را تا ۱۸ درصد کاهش دهد و کاهش نیروی کار کشاورزی و حجم بالای هدررفت غذا نیز این چالش را تشدید خواهد کرد.

⚫️چاره‌جویی راهبردی
🔵جنگ اوکراین در 2022 و جهش تاریخی قیمت غذا، آسیب‌پذیری چین را آشکار کرد. در همان سال، مسئله غذا در اعتراضات ضد کووید19 در چین نیز مطرح شد و شی در دست‌کم 71 رویداد عمومی از «امنیت غذایی» (دو برابر سال قبل) سخن گفت. چین پس از جنگ تجاری دوره اول ترامپ خرید سویا از آمریکا را به برزیل منتقل کرد، اما این امر وابستگی به ریسک‌های تولید برزیل را (ازجمله خشک‌سالی) افزایش داد.
در 2023، آمریکا و متحدان ناتو-آسیایی آن همچنان 46 درصد واردات کشاورزی چین را تأمین می‌کردند. این کشور برای شرایط بحرانی ذخایر عظیمی را متشکل از 44 درصد گندم، 53 درصد برنج و 59 درصد ذرت جهان ایجاد کرده است.
 
⚫️خوداتکایی در امنیت غذایی
🔵چین یکی از سه بازار برتر صادرات کشاورزی برای حداقل ۳۲ کشور است. سهم چین از صادرات کشاورزی برزیل از کمتر از 8 درصد در 2005 به 33 درصد در 2025، استرالیا از 10 به 22 درصد و تایلند از 9 درصد در 2010 به 24 درصد در 2025 رسید. چین از 2010 تاکنون 26 بار محدودیت تجاری کشاورزی باهدف فشار سیاسی اعمال کرده که 5 مورد در 2025 بوده است.
پکن هم‌زمان در حال تبدیل‌شدن به قدرت فناوری کشاورزی است، به‌نحوی‌که در 2019 در درخواست‌های ثبت اختراع بین‌المللی از آمریکا و اتحادیه اروپا عبور کرد و بزرگ‌ترین تأمین‌کننده مالی تحقیق‌وتوسعه کشاورزی جهان شد. تا 2022 بذرهای زیست‌فناورانه ذرت را تجاری کرد که عملکرد را 10 درصد افزایش داد و واردات ذرت نیز از 23 میلیون تن در 2023 به 6 میلیون تن در 2025 کاهش داد. چین همچنین 80 تا 100 درصد برخی ویتامین‌ها و اسیدهای آمینه خوراک دام و طیور را تولید می‌کند و با آگاهی از شرایط، در حال یافتن راه‌های جدیدی برای افزایش قدرت چانه‌زنی خود در بازار جهانی کشاورزی است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

11 August 2026 16:39

🔆چین چگونه به توافق مکه می‌نگرد؟

🔵با امضای توافق دفاعی مکه در ۷ اوت ۲۰۲۶ میان عربستان، ترکیه و پاکستان، ممکن است این پرسش مطرح شود که با وجود رقابت استراتژیک و کلان قدرت‌های بزرگ، چرا پاکستان که به لحاظ امنیتی بیشتر در مدار چین تعریف می‌شود، به سمت ائتلاف‌ منطقه‌ای تا سطح تعهد دفاع مشترک با یک عضو منطقه‌ای ناتو و یک شریک نزدیک به آمریکا سوق یافته است و چین چه نگاهی به این ائتلاف دارد؟

⚫️اصول کلان سیاست خارجی چین

🔵سیاست خارجی چین بر محور دو مفهوم کلیدی یعنی عدم‌مداخله در امور داخلی و ایجاد مشارکت‌های راهبردی فاقد تعهدات امنیتی خلاصه می‌شود. در رابطه با غرب آسیا نیز تاکنون استراتژی چین به دلیل رعایت دو پیش‌شرط موفقیت‌آمیز بوده است. نخست، چین توانسته است با رویکرد بی‌طرف روابط مثبتی را با کشورهای منطقه شکل دهد. دوم، چین بدون اینکه درگیر اختلافات منطقه‌ای شود از ایفای نقش ایالات‌متحده به‌عنوان ضامن امنیت منطقه سود برده است. بااین‌حال موافقت‌نامه دارای دو وجه مثبت و منفی برای منافع چین است.

⚫️منافع موافقت‌نامه برای چین

🔵چین در عرصه بین‌المللی از سازوکارهای مستقل میان قدرت‌های میانی حمایت می‌کند. از این منظر، شکل‌گیری موافقت‌نامه مکه می‌تواند به الگویی بالقوه برای سایر کشورها تبدیل شود که در آن قدرت‌ها برای تأمین امنیت خود صرفاً به تضمین قدرت‌های بزرگ مانند آمریکا متکی نباشند و مکانیسم‌های جایگزین را برای تکمیل بازدارندگی خود ایجاد کنند. در نتیجه، شکاف‌های ایجادشده در معماری امنیتی منطقه تحت رهبری آمریکا، ضمن تقویت رویکرد اتکا به توان داخلی، فرصت بیشتری برای گسترش نفوذ منطقه‌ای چین فراهم می‌کند.

🔵عربستان تاکنون با همکاری چین در زمینه‌هایی مانند تولید موشک‌های بالستیک و پهپاد گام‌هایی برداشته است. همچنین، بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴، بیش از ۸۰ درصد واردات تسلیحاتی پاکستان از چین تأمین شده و بخش قابل‌توجهی از تجهیزات نظامی این کشور نیز ساخت چین است. این وضعیت می‌تواند پاکستان را به بستری برای معرفی تسلیحات چینی در بازارهای دفاعی کشورهای خلیج‌فارس، از جمله عربستان تبدیل کند.

🔵امضای توافق همچنین در وضعیتی که تنش‌های منطقه‌ای امنیت اقتصادی را در مرکز توجه قرار داده است، می‌تواند سرمایه‌گذاری‌های عربستان در کریدور چین-پاکستان را تقویت کرده و فشارهای مالی بر چین را کاهش دهد.

🔵در نهایت بیش از یک‌سوم انرژی چین از طریق کشورهای خلیج‌فارس تأمین می‌شود و سهم عربستان بیش از 14 درصد واردات نفت چین را تشکیل می‌دهد. پاکستان با پیوستن به موافقت‌نامه، به ثبات مسیرهای حمل‌ونقل دریایی انرژی چین کمک می‌کند.

⚫️چالش‌های موافقت‌نامه برای چین

🔵سیاست چین در منطقه غرب آسیا، موازنه سازی بین قدرت‌های منطقه جهت حفظ ثبات است. اگر توافق مکه از یک پیمان دفاعی به سازوکاری برای مهار ایران تبدیل شود، چین با خطر دو قطبی‌شدن محیط امنیتی غرب آسیا مواجه خواهد شد. در نتیجه مسئله اصلی برای چین این خواهد بود که بتواند هر دو رابطه را حفظ کند و درعین‌حال مانع تبدیل رقابت آن‌ها به جنگ یا یک بلوک‌بندی امنیتی شود.

🔵اگر ابتکارهایی مانند موافقت‌نامه مکه نتوانند کارآیی لازم را طبق اهداف تعریف‌شده برآورده سازند (به‌عنوان‌مثال اعضا مورد حمله واقع شوند و دو کشور دیگر با ملاحظات خود اقدامی انجام ندهند)، ممکن است کشورهایی مانند عربستان به این نتیجه برسند که باید دنباله‌روی از آمریکا را بیش‌ازپیش تقویت کنند.

🔵یکی از مهم‌ترین اهداف آمریکا که در سند راهبرد امنیت ملی 2025 آن نیز بیان شده است، استقلال امنیتی متحدین از طریق احاله مسئولیت و تقسیم بار به آن‌ها است. این موضوع در رابطه با اعضای موافقت‌نامه نیز صدق می‌کند و می‌تواند به آمریکا فراغ بال بیشتری برای تمرکز بر مهم‌ترین چالش جهانی یعنی چین بدهد.

🔵از سوی دیگر، عضویت ترکیه در ناتو، با وجود سیاست خودمختاری راهبردی آنکارا، این نگرانی را ایجاد می‌کند که توافق به‌تدریج با ساختارهای امنیتی غرب پیوند بخورد و ظرفیت آن برای تقویت نفوذ مستقل چین کاهش یابد.

⚫️جمع‌بندی نهایی

🔵موافقت‌نامه مکه برای چین از یک‌سو با تضعیف معماری امنیتی تحت رهبری آمریکا، فضای راهبردی این کشور را گسترش می‌دهد و فرصت‌هایی چون صادرات تسلیحات از مسیر پاکستان به بازارهای خلیج‌فارس، جذب سرمایه‌گذاری عربستان در کریدور چین-پاکستان و تأمین ثبات مسیرهای انرژی را فراهم می‌کند. از سوی دیگر، تبدیل این توافق به سازوکاری برای مهار ایران، چین را با خطر دوقطبی‌شدن غرب آسیا، تشدید بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی و تضعیف نقش میانجی‌گرانه‌اش روبه‌رو می‌سازد و ناکارآمدی آن در بحران می‌تواند عربستان را به مدار امنیتی آمریکا بازگرداند. در نهایت، چنین ترتیباتی هم‌سو با راهبرد احاله مسئولیت آمریکا، بار امنیتی را به متحدان منطقه‌ای منتقل می‌کند و به واشنگتن فراغت بیشتری برای تمرکز بر چین به‌عنوان اصلی‌ترین چالش جهانی خود می‌دهد.

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

06 August 2026 16:37

🔆راه آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان: پیشرفت‌ها و چالش‌ها
🔴دیپلمات

🔵راه آهن چین-قرقیزستان-ازبکستان که بیش از 20 سال در سطح سه‌جانبه مورد بحث بود، سرانجام با عبور از برخی موانع اصلی، وارد مرحله ساخت شده است. این پروژه کاشغر را در سین کیانگ چین از مسیر قرقیزستان به اندیجان در ازبکستان متصل می کند. در دو دهه گذشته، پیشرفت این پروژه به دلیل مجموعه‌ا‌ی از عوامل پیچیده بسیار کند بوده است و علیرغم وجود منافع اقتصادی، زیرساختی و سیاسی برای هر سه کشور، چالش هایی مانند نگرانی از تله بدهی، اختلاف نظر درباره عرض ریل و ملاحظات زیست محیطی موانع مهمی در پیشرفت پروژه به حساب می‌رفتند. علیرغم عدم حل بسیاری از چالش‌ها، پروژه در نهایت با امضای توافق نهایی ساخت در پکن در 6 ژوئن 2024 وارد مرحله عملی شد و از ژوئیه 2025 نیز اجرای عملی این خط آهن آغاز شده است.

⚫️جزئیات پروژه

🔵طرح نهایی این پروژه، مسیری 530 کیلومتری است که حدود 304 کیلومتر آن از کوه های تیان شان در قرقیزستان عبور می کند و در مجموع، شامل 50 پل و 29 تونل است. مجموع طول تونل های پروژه بیش از 104 کیلومتر است و هشت تونل از این موارد، بیش از 5 کیلومتر طول دارند و حفاری آنها در دست انجام است. در این طرح سه تونل اصلی نیز با نام‌های «نارین-1»، «کوش دوبو» و «فرغانه» پیش بینی شده است که هر یک بیش از 12 کیلومتر طول دارند. عملیات خاکبرداری در برخی بخش ها آغاز شده است و اکنون 192 کیلومتر جاده موقت در امتداد مسیر برای تسهیل عملیات عمرانی ایجاد شده است. در این مسیر چهار پست برق، 2095 تیر برق و 259 کیلومتر خطوط انتقال نیرو نیز برای پشتیبانی از پروژه ایجاد شده است. حدود 2000 شهروند قرقیز از مجموع 5000 نیروی کار فعال در احداث این پروژه مشارکت دارند و مقامات ذیربط برای تکمیل حدود 5 درصد پروژه تا پایان 2026 هدف‌گذاری کرده‌اند.

⚫️توزیع سهم‌ها

🔵یک شرکت مشترک نیز بر اساس قوانین قرقیزستان برای احداث این پروژه تاسیس شده که در آن، کشور چین 51 درصد و قرقیزستان و ازبکستان هر یک 24.5 درصد سهام دارند. هزینه احداث بخش قرقیزستان در این پروژه ریلی 4.7 میلیارد دلار برآورد شده است که از این میزان، چین عهده دار وامی به ارزش 2.35 میلیارد دلار است و مابقی وجوه توسط دو شریک کوچکتر تامین می‌شود. از این مقدار سهم قرقیزستان حدود 700 میلیون دلار است که بخشی از آن به صورت وام 305 میلیون دلاری با دوره بازپرداخت 25 ساله تامین خواهد شد.

⚫️سایر مختصات فنی

🔵بر اساس برآوردهای محتاطانه انجام شده در مطالعه امکان سنجی، حجم اولیه بار در این پروژه بین 5 تا 8 میلیون تن در سال پیش بینی شده است و در بلندمدت به 13 تا 15 میلیون تن خواهد رسید. در نوامبر 2025 پیش‌بینی شد که ساخت این خط ممکن است پیش از سال 2030 به پایان برسد. توافق شده است که در مسیر تورغارت تا مکمال عرض این پروژه ریلی 1435 میلی متر (نرمال) باشد و در نزدیکی مکمال، عرض ریل در ایستگاه انتقال بار به 1520 میلی متر (عریض) افزایش یابد. طول مسیر مکمال تا جلال آباد 145 کیلومتر و تورغارت تا مکمال 160 کیلومتر است. همچنین، مرکز تعویض بوژی مجزایی نیز در ایستگاه مکمال ایجاد خواهد شد.

🔵نگرانی های زیست محیطی نیز یکی دیگر از چالش های اصلی این پروژه است و منتقدان معتقدند این خط ریلی می‌تواند پیامدهایی مانند جنگل زدایی، ذوب یخچال ها و آلودگی آب برای محیط زیست به همراه داشته باشد. اخیرا نیز پیمانکاران پروژه مذکور به دلیل انجام تخلفات زیست محیطی جریمه شده اند. بر اساس گزارش ها، در جریان ساخت این خط آهن 214 خانه در قرقیزستان تخریب خواهد شد که 191 مورد در منطقه جلال آباد و بقیه در منطقه نارین قرار دارد. تملک اراضی و تسویه غرامت در این منطقه آغاز شده است، اما همه با میزان و عمق آن موافق نیستند.

🔵اهمیت پروژه ریلی چین-قرقیزستان-ازبکستان در کاهش فاصله ترانزیتی میان شرق آسیا و خاورمیانه و جنوب اروپا به میزان 700 کیلومتر و کاهش زمان حمل تا 10 روز است. برای چین، این پروژه به معنای افزایش ظرفیت ترانزیتی و رشد اقتصادی و برای قرقیزستان و ازبکستان نیز هدف ایفای نقش کشورهای ترانزیتی و بهره مندی از مزایای اقتصادی مانند درآمد ترانزیت و ایجاد اشتغال خواهد بود.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

02 August 2026 15:41

🔆آیا چین می‌تواند ایران را مهار کند؟
🔴رویترز
 
#چین
#تنگه_هرمز

🔵در حالی که جنگ میان ایران و آمریکا مجدداً شعله‌ور شده و تهدیدات انصارالله در تنگه باب‌المندب افزایش یافته، کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس به دلیل محدودیت‌های قدرت آمریکا و اهرم اقتصادی چین، به دنبال کمک گرفتن از پکن برای مهار ایران برآمده‌اند.
 
⚫️رویکرد چین به جنگ
🔵چین در طول جنگ کوشیده است ارتباط خود را با تمامی طرفین حفظ کند و از طریق فرستاده ویژه خود، گفت‌وگوهایی با شورای همکاری و ایران برای برقراری آتش‌بس جدید انجام داده است.
با این حال، از آنجا که هر دو طرف منبع تأمین انرژی و شرکای تجاری چین محسوب می‌شوند، پکن با احتیاط در این تنش‌ها نقش‌آفرینی می‌کند. شایان ذکر است که هرچند جنگ طولانی می‌تواند منافع چین را تأمین کرده و فشار بر آمریکا را افزایش دهد، اما کشورهای منطقه امیدوارند چین ایران را به بازگشت به میز مذاکره ترغیب کند.
 
⚫️تأثیر رقابت با قدرت‌های بزرگ بر سیاست خاورمیانه‌ای چین
🔵اگرچه چین روابط اقتصادی و سرمایه‌گذاری‌های خود را در کشورهای شورای همکاری توسعه داده است، اما از به چالش کشیدن علنی ایران، به‌ویژه در حوزه تهدید کشتیرانی، خودداری کرده است. این مسئله تردیدها را درباره ظرفیت و اراده چین برای تأمین امنیت شورای همکاری و صادرات خود افزایش داده است.
چین در منطقه به دنبال روابط متعادل با همه کشورهاست؛ با این حال، با ورود آمریکا به درگیری‌ها، محاسبات و حساسیت‌های چین فراتر از خلیج‌فارس رفته و روابط گسترده‌تر آن به‌ویژه در رقابت با آمریکا را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
به همین دلیل، چین نمی‌خواهد با انتخاب یک‌طرف، خطر از بین رفتن راه‌حل دیپلماتیک را افزایش دهد. در نتیجه، هرچند شورای همکاری می‌تواند فناوری، سرمایه‌گذاری و تجهیزات نظامی چین را خریداری کند، اما نمی‌تواند از اهرم چین که مستقل از روابط با آمریکا عمل می‌کند، به نفع خود بهره‌برداری کند.
 
⚫️موازنه‌سازی منافع چین و سایر کشورها
🔵اگرچه چین در تنش‌زدایی میان ایران و عربستان در سال ۲۰۲۳ نقش میانجی را ایفا کرد، اما جایگاه آن در تنش اخیر مجدداً به آزمون گذاشته شده است. با این حال، چین پاکستان را ترغیب کرده است که میان ایران و آمریکا میانجی‌گری کرده و گفت‌وگوهای مجدد صلح را سازماندهی کند. این رویکرد باعث شده که چین در بحران تنگه باب‌المندب در سال ۲۰۲۳ و همچنین بسته شدن مجدد آن توسط انصارالله در حال حاضر، به سمت موازنه‌سازی منافع حرکت کند و تأمین امنیت کشتیرانی خود را از طریق گفت‌وگو با حوثی‌ها در اولویت قرار دهد.
 
⚫️جمع‌بندی
🔵در نهایت، سیاست چین، برخلاف آمریکا که بر ارائه تعهدات امنیتی متمرکز است، بر مشارکت‌های اقتصادی مبتنی بر سرمایه‌گذاری، تجارت و فروش تسلیحات استوار است. بنابراین، چین استفاده از نیروی نظامی در بازگشایی تنگه هرمز چه توسط خود و چه توسط دیگران را زیر سؤال برده و بر گفت‌وگو برای تضمین کشتیرانی آزاد در مسیرهای بین‌المللی تأکید کرده است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

30 July 2026 18:01

🔴نشست وزرای خارجه چین-آسه‌آن و اولویت امنیت اقتصادی

🔵مجموعه نشست‌های ژوئیه 2026 آسه‌آن در شرایطی برگزار شد که غرب آسیا همچنان درگیر تنش است. درحالی‌که ۵۹مین دوره نشست وزرای خارجه آسه‌آن از 21 تا 24 ژوئیه به‌عنوان رویداد اصلی و محوری برگزار شد، نشست 22 ژوئیه وزرای خارجه چین-آسه‌آن بر همکاری‌های دوجانبه متمرکز شد. بحران تنگه هرمز، معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه شرق آسیا را تحت تأثیر قرار داده و عملاً دستورکار نشست را از مسائل سنتی به امنیت اقتصادی هدایت کرد.

⚫️بحران غرب آسیا و دستورکار منطقه‌ای
🔵برگزاری نشست، فرصت‌هایی را برای چین فراهم کرد تا خود را به‌عنوان بازیگر اثرگذار در ثبات منطقه‌ای معرفی کند. پکن با درک این‌که بحران خارجی توانسته کشورهای آسه‌آن را در مورد امنیت انرژی و زنجیره‌های تأمین دچار هراس کند، گام نخست را با تأکید بر همکاری عملی و دوری از تقابل اردوگاهی برداشت و عملاً جایگاه خود را فراتر از شریک اقتصادی برجسته کرد.

⚫️چهار پیشنهاد وانگ‌یی
🔵در نشست چین-آسه‌آن، وانگ‌یی چهار پیشنهاد را به عنوان راهبرد پکن مطرح کرد. این پیشنهادها فراتر از همکاری‌های سنتی، بر تاب‌آورسازی توسعه در برابر شوک‌های خارجی، نوآوری سبز در حوزه هوش مصنوعی-اقتصاد دیجیتال و رویکرد انسان‌محور برای تثبیت مناسبات فرهنگی تأکید داشت. چین با این پیشنهادها به‌دنبال بازتعریف نظم منطقه‌ای، فارغ از ضرورت انتخاب میان آمریکا یا چین است تا آسه‌آن بتواند از طریق همگرایی با چین، امنیت اقتصادی خود را تضمین کند. این رویکرد، در تضاد آشکار با سیاست‌های انحصاری و بلوک‌محور آمریکا در منطقه است که در پیشنهادهای چین آشکارا نقد شده‌اند.

⚫️مدیریت منازعه در دریای جنوبی چین
🔵با وجود تلاش فیلیپین برای قراردادن اختلافات دریایی در صدر دستورکار، چین استراتژی تفکیک مسائل را به اجرا گذاشت. پکن با پذیرش این چارچوب که دریای جنوبی چین نباید مانعی در روابط چین و آسه‌آن باشد، توانست نظر اکثر کشورهای عضو را به سمت خود جلب کند. گرچه وانگ‌یی با تأکید بر پنجره زمانی برای نهایی‌سازی قواعد رفتاری (Code of Conduct) تا پایان 2026، پیام روشنی فرستاد که چین خواهان حل اختلافات از طریق گفت‌وگو و بر اساس حقوق بین‌الملل است، اما نسبت به آتش‌افروزی قدرت‌های فرامنطقه‌ای نیز هشدار داد. این رویکرد باعث شد تا بیانیه نهایی آسه‌آن لحن معتدلی به خود بگیرد و از هرگونه محکومیت صریح علیه چین خودداری شود.

⚫️دیپلماسی و تثبیت هماهنگ‌سازی چین
🔵در حاشیه نشست‌ها، وانگ‌یی با دیدارهای دوجانبه، هماهنگی با شرکا را تقویت کرد. دیدار با روبیو جهت هماهنگ‌سازی روابط مبتنی بر ثبات و تعامل سازنده، دیدار با وزیر خارجه مالزی (هماهنگ‌کننده روابط چین و آسه‌آن) برای تسریع در مذاکرات قواعد رفتاری، دیدار با ویتنام برای تحکیم اجتماع با سرنوشت مشترک و حتی تعامل با وزیر خارجه هند برای کاهش تنش‌های مرزی، همگی نشان‌دهنده راهبرد چین در راستای خنثی‌سازی تلاش‌های آمریکا برای تشکیل گروه‌بندی‌های کوچک همانند آکوس و کواد در منطقه است.

⚫️بیانیه مشترک نشست
🔵نشست منجر به تصویب بیانیه مشترک درباره اوضاع غرب آسیا و همکاری انرژی چین با کشورهای آسه‌آن شد که از سه جهت برای چین حائز اهمیت است. نخست، حق تردد آزاد در تنگه‌های بین‌المللی با صراحت در سند نهایی یک نهاد منطقه‌ای گنجانده شد که مستقیماً منافع حیاتی چین (به‌عنوان بزرگ‌ترین واردکننده انرژی) را پوشش می‌دهد. دوم، چین توانست با گنجاندن بندهای مربوط به همکاری در زنجیره تأمین انرژی و شبکه‌های برق منطقه‌ای، ابتکار عمل را در مدیریت بحران انرژی به دست گیرد. سوم، این بیانیه نشان داد که چین می‌تواند در بحران‌های فرامنطقه‌ای نیز به‌عنوان میانجی و هماهنگ‌کننده عمل کند و نقش آمریکا را در معادلات امنیتی منطقه به حاشیه براند.

⚫️جمع‌بندی و آینده مناسبات
🔵به‌صورت کلی محور اصلی نشست چین-آسه آن، گسترش همکاری‌های منطقه‌ای با در نظر گرفتن عنصر امنیت اقتصادی بوده است. درحالی‌که آمریکا با جنگ‌های خارجی دست‌وپنجه نرم می‌کند، چین در این نشست نشان داد که همچنان باثبات‌ترین شریک برای آسه‌آن است. چین در تلاش است با نهایی‌کردن مشترک قواعد رفتاری تا نوامبر 2026 و تعمیق همکاری در حوزه‌های انرژی و تاب‌آورسازی زنجیره‌های تأمین منطقه‌ای، در کنار حفظ مرکزیت آسه‌آن، نقش خود را به‌عنوان حافظ نظم منطقه‌ای تحکیم می‌کند.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

25 July 2026 16:38

🔆مهم‌ترین اخبار هفته گذشته در حوزه جمهوری خلق چین

♦️سیاسی و حکمرانی

🔹شی جین‌پینگ سفرای جدیدی را منصوب کرد
شی جین‌پینگ سفرای جدیدی را پیرو تصمیمات کمیته دائمی کنگره ملی خلق برای عراق (Xiang Bo)، قبرس (Yang Yundong) و پاناما (Zhang Xiangyan) منصوب کرد.

🔹چین برنامه پنج‌ساله حفاظت از جنگل‌ها و مراتع را منتشر کرد
طبق این طرح که توسط اداره ملی جنگلداری و مراتع و سه نهاد دولتی دیگر منتشر شده است، چین قصد دارد تا سال 2030 پوشش جنگلی را به 25.8 درصد، حجم ذخایر جنگلی را به 22.4 میلیارد متر مکعب و ارزش کل تولید این بخش را به 14 تریلیون یوان (حدود 2 تریلیون دلار آمریکا) افزایش دهد.

🔹انتشار برنامه‌های 5 ساله چین برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و مدرن‌سازی بنادر
چین برنامه انرژی تجدیدپذیر را با هدف مصرف 1.8 میلیارد تن معادل زغال‌سنگ، ظرفیت 3.5 میلیارد کیلووات و تولید 6 تریلیون کیلووات‌ساعت (باد و خورشید 2.8 میلیارد کیلووات و سالانه 4 تریلیون کیلووات‌ساعت) تا 2030 ابلاغ کرد. همچنین برنامه نوسازی بنادر مرزی نیز ابلاغ شد که تا 2030 زیرساخت هوشمند و کارآمد و تا 2035 تکمیل کامل نوسازی را هدف‌گذاری کرده است.

♦️امور بین‌المللی

🔹شرکت وانگ‌یی در نشست وزرای خارجه دولت‌های عضو سازمان همکاری شانگهای
در این اجلاس، وزیر امور خارجه چین وانگ‌یی چهار پیشنهاد برای همکاری‌های بیشتر در سازمان همکاری شانگهای ارائه داد و بر تقویت روحیه شانگهای، همکاری امنیتی، اقتصادی و نقش این سازمان در حکمرانی جهانی تأکید کرد.

🔹بیانیه چین و تایلند در راستای ایجاد اجتماع دارای آینده مشترک و شکوفا
چین و تایلند با تأکید بر تعمیق جامعه با سرنوشت مشترک، توافق کردند همکاری‌های راهبردی خود را در حوزه‌های تجارت، سرمایه‌گذاری، فناوری‌های پیشرفته و هوش مصنوعی، زنجیره‌های تأمین، اتصال ریلی، امنیت، دفاع و مقابله با جرائم فراملی گسترش دهند و هماهنگی خود را در مجامع منطقه‌ای و بین‌المللی تقویت کنند.

♦️اقتصاد و تجارت

🔹 اجرای عملیات تأمین مالی میان‌مدت ۵۰۰ میلیارد یوانی چین برای حفظ نقدینگی بانکی
بانک مرکزی چین روز پنجشنبه اعلام کرد که روز جمعه عملیات تسهیلات تأمین مالی میان‌مدت با سررسید یک‌ساله به مبلغ 500 میلیارد یوان (حدود 73.6 میلیارد دلار) را با هدف حفظ نقدینگی کافی در سیستم بانکی این کشور اجرا خواهد کرد.

🔹افزایش 3.8 درصدی سرمایه‌گذاری تحقیق و توسعه شرکت‌های دولتی چین در نیمه اول 2026
تشدید تلاش شرکت‌های دولتی چین برای پیشرفت در فناوری‌های کلیدی، در نیمه اول ۲۰۲۶ با افزایش ۳.۸ درصدی سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه رشد ۴.۵ درصدی در دارایی‌های ثابت و کسب سود کل ۱.۴ تریلیون یوان (۲۰۶ میلیارد دلار) همراه بود.

♦️رقابت با قدرت‌ها

🔹فرمان ترامپ زنجیره های تأمین مواد معدنی مرتبط با چین را هدف قرار می‌دهد
ترامپ دوشنبه 29 تیر، فرمانی را امضا کرد که براساس آن پیمانکاران دفاعی ایالات‌متحده باید منابع معدنی حیاتی را شناسایی کرده و وابستگی به مواد از زنجیره تأمین چین را کاهش دهند.

🔹بودجه عظیم ضدچینی آمریکا
طبق گزارش دفتر حسابرسی دولت آمریکا، طی سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ کنگره، وزارت امور خارجه و آژانس توسعه بین‌المللی ایالات‌متحده را بر هزینه کرد ۱.۲ میلیارد دلار برای ۴۷۰ پروژه ضدچینی در سراسر جهان رهنمون کرده است.

♦️علم و فناوری

🔹پیشتازی چین با برنامه‌ریزی ساخت بیش از ۵۰۰ گیگاوات ظرفیت انرژی بادی و خورشیدی
براساس گزارش سازمان غیردولتی گلوبال انرژی مانیتور در سانفرانسیسکو، چین با 262 گیگاوات انرژی خورشیدی در مقیاس نیروگاهی و 251 گیگاوات انرژی بادی در حال ساخت تا ژوئن 2026، در حوزه انرژی تجدیدپذیر سرآمد است.

🔹تقویت رشد ابررایانه‌های چین با عنصر نوآوری
ابررایانه چینی LineShine در شصت و هفتمین ویراست رده‌بندی TOP500 که در همایش ابررایانه‌های پرقدرت ۲۰۲۶ در هامبورگ منتشر شد، جایگاه اول را از آن خود کرد.

♦️دفاعی-امنیتی

🔹چین در حال ساخت زیردریایی هسته‌ای جدید
چین در حال توسعه نسل جدیدی از زیردریایی هسته‌ای به طول حدود ۱۲۰ متر در کارخانه کشتی‌سازی جیانگنان شانگهای است که کارشناسان آن را بهبودی در برد و پنهان‌کاری نسبت به کلاس تیپ ۰۹۳ می‌دانند.

🔹منازعه چین و فیلیپین در جزیره اسکاربورو شول
گارد ساحلی چین اعلام کرد که دو فروند کشتی دولتی فیلیپین را پس از نادیده گرفتن هشدارهای مکرر و ورود عمدی به آب‌های تحت حاکمیت چین در نزدیکی اسکاربورو شول، با اقدامات قانونی بیرون رانده است.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

18 July 2026 17:03

🔆شوک‌های جنگ رمضان برای زنجیره تامین ایرانی چین

#چین
#تجارت

🔹جنگ رمضان بر زنجیره‌های تأمین مواد اولیه چین از ایران تأثیر مستقیم داشت و قیمت برخی از اقلام وارداتی از کشورهای خلیج‌فارس شامل ایران مانند گوگرد، متانول، پلی‌اتیلن و حتی نفت برای چین افزایش قابل‌توجهی یافت. در مقابل، چین با بهره‌گیری از ذخایر راهبردی، مداخلات تنظیم‌گری و تغییر الگوی تولید، تلاش کرد آثار این شوک‌ها را مهار و از تضعیف رقابت‌پذیری صنایع خود جلوگیری کند.

1️⃣متانول

🔹ایران در سال 2024، 9.2 میلیون تن متانول صادر کرده است. چین حدود 70 و 50 درصد از متانول خود را به ترتیب از منطقه غرب آسیا و ایران وارد می‌کند. با وقوع جنگ رمضان و بسته شدن تنگه هرمز، قیمت متانول در بازار چین ظرف 13 روز ابتدایی ماه مارس بیش از 28 درصد افزایش‌ یافت.

2️⃣گوگرد

🔹ایران در فاصله بهمن 1403 تا دی ماه 1404 بیش از 1.19 میلیون تن گوگرد صادر کرده که 71 درصد آن به مقصد چین بوده است. قیمت گوگرد در مجموع به دلیل افزایش تقاضا در صنایع رو به رشد مانند باتری روندی صعودی داشته، اما طی جنگ قیمت آن با جهشی غیرطبیعی 122 درصد رشد کرد. متاثر از همین مسئله، شرکت معدنی چینی هوایو کبالت (Huayou Cobalt) در ماه آوریل اعلام کرد که به دلیل قیمت بالای گوگرد، تولید نیکل را در یکی از سایت‌های خود در اندونزی کاهش خواهد داد.

3️⃣پلی‌اتیلن

🔹ایران در سال 2024، بیش از 3.5 میلیون تن انواع پلی اتیلن صادر کرده است. بر اساس داده‌های گمرکی چین در سال 2025، حدود 50 درصد واردات پلی‌اتیلن این کشور از غرب آسیا است و ایران با سهم بیش از 8 درصدی چهارمین تأمین‌کننده بزرگ پلی‌اتیلن این کشور (مخصوصاً از نوع پلی‌اتیلن با چگالی کم LDPE معادل 1.1 میلیون تن) محسوب می‌شود. در ماه مارس، به طور متوسط قیمت انواع پلی‌اتیلن بیش از 30 درصد در چین افزایش یافت.

♦️تأثیر جنگ بر زنجیره تامین فناوری در چین و آمریکا

🔹کمبود گوگرد در کنار آسیب به زیرساخت‌های انرژی، زنجیره تأمین مواد معدنی و تجهیزات نظامی پیشرفته (از گلوله‌های توپخانه و سلاح‌های ضدتانک گرفته تا موتورهای جت، سامانه‌های راداری و هدایت، و فناوری پنهان‌کاری) را مختل کرده و هزینه و زمان جایگزینی را در سامانه‌های پیشرفته نظامی مخصوصا برای آمریکای درگیر جنگ به‌شدت افزایش داد. جنگ حدود ۲5 درصد عرضه گوگرد، ۳3 درصد هلیوم جهان و ۱7 درصد ظرفیت صادرات LNG قطر را تحت تأثیر قرار داد و صنایع نیمه‌رسانا را با کمبود مواد اولیه مواجه کرد. در این مقطع قیمت هلیوم از ۳۰۰ به ۹۰۰ دلار در هر هزار فوت مکعب رسید و به طبع آن، تولید تراشه‌های هوش مصنوعی و خودروهای برقی کندتر شد.

♦️الگوی مدیریت چین و چشم‌انداز

🔹چین در رابطه با نفت با اقداماتی مانند منع صادرات فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی، استفاده از ذخایر استراتژیک 1.4 میلیارد بشکه‌ای و همچنین کاهش واردات نفت تا 40 درصد (که کمترین میزان از سال 2016 بود) سعی کرد از افزایش بیش‌ازحد قیمت جلوگیری کند. رویکردی کمابیش مشابه برای سایر کالاها نیز اتخاذ شد.

🔹به‌عنوان مثال، کمیسیون توسعه و اصلاحات ملی چین سهمیه صادرات جوهر گوگرد را در ماه آوریل و مارس نزدیک به 46 درصد کاهش داد و در ماه مه صادرات (بیش از 350 هزار تن در مدت مشابه سال قبل) جوهر گوگرد با گرید استاندارد را به‌منظور حفظ موجودی داخلی متوقف کرد. با توجه به مصارف کشاورزی گوگرد، این ممنوعیت‌ها برای محافظت از قیمت‌های داخلی در طول فصل کاشت بهاره وضع شد.

🔹همزمان، تقاضای داخلی برای استفاده در باتری و خودروهای برقی به‌عنوان صنایع رقابت‌پذیر چین پاسخ لازم را دریافت کرد. در رابطه با تولید متانول، چین سوخت مصرفی را از گاز (با سهم 60 درصدی در هزینه تولید متانول) به زغال‌سنگ تغییر داد تا از این طریق بتواند کمبودهای واردات را جبران کند. در حوزه پلی‌اتیلن، شرکت‌های نفت و پتروشیمی چین نیز در ماه مارس فرآوری‌های خود را تا 20 درصد کاهش دادند.

🔹چین در بحبوحه جنگ به اصل پنهان شدن و صبر کردن (Hide & Bide) پایبند ماند و سعی کرد با حفظ فاصله از دو طرف درگیری، بر تاب‌آوری خود متمرکز شود. در عین افزایش خرید نفت از ایران، چین با کاهش واردات کلی نفت تا 40 درصد مانع جهش شدیدتر در قیمت‌ها شد. در سایر محصولات تامینی از ایران، اعم از گوگرد، پلی‌اتیلن و متانول نیز چین در نهایت مداخلات مشابهی را ساماندهی نموده تا بدون مشکل جدی، از تبعات اقتصادی این تنش‌ها عبور کند.

@GovernanceStudies

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

24 June 2026 18:20

#صلی‌_الله‌_علیک‌_یااباعبدالله....

اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل

16 May 2026 14:29

🔆«مودی» در جستجوی چه چیزی به امارات رفته است؟

#انرژی
#هند

🔹نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، در جریان تور منطقه‌ای خود در حاشیه خلیج فارس، سفری به امارات متحده داشته که علیرغم کوتاهی زمانی، دربرگیرنده توافقات متعددی در حوزه دفاع، امنیت انرژی و سرمایه‌گذاری بوده است. در این میان، مسئله همکاری در حوزه امنیت انرژی، بالاخص به سبب تحولات اخیر، نقطه تمرکز و محور اصلی گفتگوها و توافقات این سفر بوده است.

♦️امنیت انرژی هند و بحران تنگه هرمز

🔹پیش از سفر، منابع هندی به رویترز گفته بودند که مهم‌ترین موضوع مورد مذاکره میان هند و امارات، توافق بلندمدت برای تامین انرژی و جلب حمایت امارات برای افزایش ذخایر راهبردی نفت این کشور است. امارات یکی از پنج تامین‌کننده اصلی نفت هند به حساب می‌رود و قراردادهای بلندمدت میان هند و امارات در حوزه ‌ال‌پی‌جی وجود دارد. خروج امارات از اوپک، می‌تواند مقدمه افزایش تولید و صادرات نفت این کشور باشد که در شرایط کنونی، در رفع نیازهای کشورهایی همچون هند نقش اساسی دارد. امارات متحده عربی پیش از بحران اخیر بین 3 الی 3.2 میلیون بشکه نفت خام در روز تولید می‌کرد و اکنون قصد دارد تولید نفت را تا سال 2027 به 5 میلیون بشکه در روز برساند. در سایه بحران تنگه هرمز و رقابت‌های ژئوپلیتیکی پس از جنگ، تحکیم روابط در حوزه انرژی با امارات بالاخص به سبب جایگاه ویژه بندر فجیره در مسیرهای جایگزین صادرات نفت یک انتخاب طبیعی و منطقی برای هند به حساب می‌رود.

🔹بحران تنگه هرمز، بخش انرژی هند را به شدت تحت فشار قرار داده است. حدود 40 درصد از نفت وارداتی هند از تنگه هرمز عبور می‌کرد و با انسداد تنگه، هزینه واردات نفت و سایر انرژی‌ها (اعم از ال‌پی‌جی) برای این کشور به شدت افزایش یافته است. دولت هند برای جلوگیری از انتقال این افزایش هزینه به سبد خانوار، نسبت به تثبیت قیمت سوخت و حذف مالیات آن اقدام نموده است؛ تداوم این وضعیت اما ضررهای سنگینی را به شرکت‌های زنجیره تولید سوخت تحمیل خواهد کرد. همزمان، نرخ تبدیل روپیه متاثر از افزایش هزینه‌های واردات و افزایش تقاضای ارز و طلا (برای کاهش ریسک یا خروج سرمایه) به پایین‌تر حد تاریخی خود رسیده است.

🔹نخست‌وزیر هند پیش از سفر خود، مردم را به کاهش مصرف انرژی و حمایت از ارز ملی از طرق مختلف، از دورکاری و استفاده از حمل‌ونقل عمومی گرفته تا پرهیز از سفرهای خارجی و خرید طلای غیرضروری، دعوت کرده است. در عین‌حال، مقامات هندی تلاش نموده‌اند که با اعلام وجود ذخیره نفت خام برای بیش از دوماه و ذخیره ال‌پی‌جی برای یک ماه و نیم، از نگرانی عمومی در حوزه انرژی بکاهند.

♦️توافقات حوزه انرژی

🔹در دیدار کوتاه مودی و بن‌زاید، توافقی بین شرکت ذخایر راهبردی نفت هند و شرکت نفت ابوظبی منعقد شد که براساس آن، انتظار می‌رود که امارات متحده عربی، میزان ذخیره نفت خود در هند را به 30 میلیون بشکه افزایش دهد. به گزارش «تایمز آو ایندیا» امارات متحده در حال حاضر در منطقه منگلور هند ظرفیت ذخیره‌سازی معادل 6 میلیون بشکه را به صورت اجاره در اختیار دارد. مجموع ذخایر راهبردی نفت هند، پیش از این تحولات، در سه منطقه ویساکاپاتنام، منگلور و پادور 5.3 میلیون تن معادل 38 میلیون بشکه بود و توافق حاضر، در صورت ورود به فاز عملیاتی، ذخایر این کشور را به حدود 62 میلیون بشکه خواهد رساند. همچنین، گزارش‌ها حاکی از آن است که گفتگوهایی درباره تخصیص انبار در بندر فجیره امارات، به عنوان ذخایر راهبردی هند و ایجاد ذخیره راهبردی 20 الی 30 روزه ال‌پی‌جی انجام پذیرفته است.

@GovernanceStudies