✴️ تشدید تنشها میان واشنگتن و کیگالی؛ آمریکا پالایشگاه طلای «گاسابو» در رواندا را تحریم کرد
🔸ایالات متحده در اقدامی بیسابقه، پالایشگاه طلای «گاسابو» در رواندا را هدف فهرست تحریمهای جدید خود قرار داد. این تصمیم نشاندهنده تشدید تنشهای دیپلماتیک میان واشنگتن و کیگالی در پی اتهامات مربوط به نقض توافقات صلح است.
🔸 این تحریمها در پی اتهاماتی اعمال شده است که در آن رواندا به دخالت در روند اجرای توافق صلح امضا شده در ۴ دسامبر ۲۰۲۵ متهم است.
🔸این اقدام واشنگتن در ادامه محدودیتهای نظامی اعمالشده علیه نیروهای دفاعی رواندا در ماه مارس صورت میگیرد و نخستین باری است که تمرکز تحریمها مستقیماً بر یک نهاد کلیدی در زنجیره تجارت منطقهای طلا معطوف میشود.
🔸بر اساس بیانیه ایالات متحده، هدف از این محدودیتها، مقابله با نقش ادعایی رواندا در استخراج و قاچاق غیرقانونی مواد معدنی از جمهوری دموکراتیک کنگو است.
🔸واشنگتن پیش از این بارها به دولت کیگالی در خصوص فعالیتهای مرتبط با شبکههای غیرقانونی مواد معدنی هشدار داده بود.
🆔 @EcoAfrican
✴️ #تحلیل/ سفر رئیسجمهور تانزانیا به روسیه؛ تنوعبخشی به شرکا، نه فاصلهگیری از غرب
🔸سفر سهروزه سامیا سولوهو حسن، رئیسجمهور تانزانیا، به روسیه از ۳ تا ۵ ژوئن، نخستین سفر رسمی یک رهبر تانزانیایی به مسکو از زمان سفر جولیوس نایرره در سال ۱۹۶۹ به شمار میرود. در جریان این سفر، رئیسجمهور حسن با ولادیمیر پوتین دیدار کرد، در مجمع اقتصادی بینالمللی سنپترزبورگ (SPIEF 2026) شرکت داشت و شاهد امضای چندین توافقنامه در حوزههای معدن، انرژی، مراقبتهای بهداشتی، گردشگری و تجارت بود.
🔸این سفر در حالی انجام شد که روابط تانزانیا و روسیه همچنان در سطحی مطلوب باقی مانده، اما در عین حال بازتابدهنده رویکرد تازهای از سوی دولت دارالسلام برای تنوعبخشی به مشارکتهای خارجی است. این رویکرد بهویژه در شرایطی شکل گرفته که دولتهای غربی پس از انتخابات جنجالی ۲۰۲۵، انتقادهای خود را از وضعیت حکمرانی و حقوق بشر در تانزانیا افزایش دادهاند. در چنین فضایی، روسیه برای دارالسلام به شریکی تبدیل شده که بدون اعمال شروط سیاسی، آمادگی بیشتری برای همکاری دارد.
🔸از منظر اقتصادی نیز، این سفر دستاوردهایی ملموس برای تانزانیا به همراه داشت. مقامهای تانزانیایی اعلام کردهاند که این کشور در پنج سال آینده امیدوار است بیش از ۲ میلیارد دلار سرمایهگذاری و مبادلات تجاری از روسیه جذب کند. همچنین گفتوگوها مسیر اجرای دوباره پروژه اورانیوم رودخانه مکوجو را که بیش از یک دهه متوقف مانده بود، هموار کرد. این پروژه در جنوب تانزانیا قرار دارد و قرار است توسط مانترا تانزانیا لیمیتد، زیرمجموعه شرکت دولتی هستهای روسیه روساتم، توسعه یابد.
🔸علاوه بر این، شرکتهای روسی علاقه خود را برای همکاری در بخشهایی مانند داروسازی، تولید واکسن، گاز طبیعی و مواد معدنی حیاتی نیز ابراز کردهاند. با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که حجم تجارت و سرمایهگذاری روسیه در تانزانیا همچنان بهمراتب کمتر از اتحادیه اروپا، ایالات متحده، چین و نهادهای مالی بینالمللی است.
🔸در مجموع، ناظران معتقدند نزدیکی بیشتر تانزانیا به روسیه را نباید نشانهای از چرخش ژئوپلیتیکی و فاصله گرفتن از غرب دانست، بلکه این اقدام را باید در چارچوب سیاست سنتی دارالسلام برای حفظ استقلال در سیاست خارجی ارزیابی کرد. بر این اساس، منافع بلندمدت تانزانیا در تعامل همزمان با روسیه، غرب، چین، هند، کشورهای حاشیه خلیج فارس و دیگر شرکا تأمین میشود، نه در جایگزین کردن یک قدرت بزرگ با قدرتی دیگر.
🔹 تلاش تانزانیا برای ترمیم روابط با واشنگتن
🔸در حالی که دارالسلام از سرمایهگذاریهای روسیه در حوزههای معدن، انرژی و بهداشت استقبال کرده، همزمان مسیر ترمیم روابط با ایالات متحده را نیز با جدیت دنبال میکند. بر اساس گزارشهای منتشر شده، دولت تانزانیا برای بهبود وجهه بینالمللی خود در واشنگتن، با استخدام «گروه استراتژی اروین گریوز» (شرکت لابیست متمایل به دونالد ترامپ)، ماهانه ۴۵ هزار دلار هزینه میکند تا سایه تنشهای سیاسی سالهای اخیر را کمرنگ کند.
🔸علاوه بر لابیگری، تانزانیا از ابزارهای اقتصادی برای ترغیب آمریکا استفاده میکند؛ از جمله:
پیشنهاد قراردادهای معدنی: تانزانیا قصد دارد با واگذاری بخشی از پروژههای کلیدی خود نظیر «نیکل کابانگا» و مشارکت در ابرپروژه ۴۰ میلیارد دلاری «LNG» در جنوب کشور، منافع اقتصادی آمریکا را تأمین کند.
همکاریهای امنیتی-مهاجرتی: گزارشها حاکی از آن است که تانزانیا احتمالا در ازای دریافت کمکهای مالی، در طرحهای ایالات متحده برای پذیرش اخراجیهای کشورهای ثالث همکاری کند.
🔹 استراتژی «عدم تعهد عملگرایانه»
🔸سیاستمداران تانزانیایی تأکید دارند که هدف نهایی این کشور، عبور از وابستگی به غرب و جایگزینی آن با وابستگی به روسیه نیست. استراتژی فعلی تانزانیا، «عدم تعهد عملگرایانه» است؛ به این معنا که دولت حسن قصد دارد از ظرفیتهای فنی و اقتصادی روسیه، در کنار توانمندیهای مالی و سیاسی غرب و پتانسیلهای سرمایهگذاری چین و سایر شرکا، برای پیشبرد اهداف توسعهای خود بهره ببرد.
🔸به عقیده کارشناسان، هوشمندانهترین مسیر برای دارالسلام در این رقابت ژئوپلیتیکی، پرهیز از جانبداری و بهرهبرداری حداکثری از رقابت قدرتهای بزرگ برای تأمین منافع ملی است. سیاست خارجی دیگر به معنای بیطرفی منفعلانه نیست، بلکه ابزاری برای حفظ «استقلال استراتژیک» در دنیایی است که بازیگران آن بیش از هر زمان دیگری به دنبال گسترش نفوذ خود هستند.
🆔 @EcoAfrican
✴️ کنیا در مسیر بهبود اقتصادی؛ کاهش قیمت نفت، بازار اوراق قرضه را رونق داد
🔸کاهش قیمت جهانی نفت، کنیا را به یکی از بزرگترین ذینفعان اقتصادی در آفریقا تبدیل کرده است. بر اساس گزارش بلومبرگ، کنیا در ماه ژوئن میلادی در صدر بازارهای بدهی قاره آفریقا قرار گرفت.
🔸عامل اصلی این تحول، تغییر الگوی سرمایهگذاری از کشورهای صادرکننده نفت به سمت اقتصادهای واردکننده است. با کاهش قیمت نفت خام (که در روز دوشنبه به ۷۲.۴۸ دلار رسید)، فشار بر اقتصاد کنیا کاهش و ثبات ارز شیلینگ تقویت شده است.
🔸این وضعیت باعث شده تا سرمایهگذاران تمایل بیشتری به خرید اوراق قرضه یورو کنیا نشان دهند. از آنجا که کنیا تقریباً تمام نیاز نفتی خود را از طریق واردات تأمین میکند، کاهش هزینههای انرژی، این کشور را در چشم بازارهای مالی بسیار جذابتر کرده است
🆔 @EcoAfrican
✴️ درآمد ۳ میلیارد دلاری اتیوپی از صادرات قهوه
🔸 وزیر کشاورزی اتیوپی از ثبت درآمد ۳ میلیارد دلاری حاصل از صادرات قهوه در سال مالی ۲۰۲۵/۲۶ خبر داد و از اجرای برنامه جامع توسعه بخش قهوه برای افزایش چشمگیر این درآمد در پنج سال آینده رونمایی کرد.
🔸 «آدیسو آرگا»، وزیر کشاورزی اتیوپی، در نشست بررسی «برنامه توسعه ملی بخش قهوه» در آدیسآبابا اعلام کرد که این کشور توانسته در سال مالی جاری با صادرات قهوه، ۳ میلیارد دلار ارزآوری داشته باشد.
🔸وزیر کشاورزی اتیوپی اظهار داشت: «هدفگذاری ما افزایش بازده تولید قهوه از ۹ کنتال در هکتارِ فعلی به ۲۱ کنتال در هکتار است. با اجرای کامل این برنامه، پیشبینی میشود که درآمد ارزی کشور از محل صادرات قهوه به ۶ میلیارد دلار افزایش یابد.»
🔸طبق گزارش وزارت تجارت و ادغام منطقهای اتیوپی که در ماه آوریل منتشر شد، این کشور در هشت ماه نخست سال مالی جاری مجموعاً ۶.۷۶ میلیارد دلار درآمد صادراتی کسب کرده است.
🔸«کاساهون گوفه»، وزیر تجارت و ادغام منطقهای، بخشهای معدن، کشاورزی، برق و تولیدات صنعتی را به عنوان پیشرانهای اصلی این رشد اقتصادی معرفی کرده است.
🆔 @EcoAfrican
✴️ تمدید و جهش ۶۶ درصدی قرارداد سوآپ ارزی میان مصر و چین
🔸در راستای تقویت همکاریهای اقتصادی و کاهش وابستگی به دلار، مصر و چین قرارداد سوآپ ارزی دوجانبه خود را برای یک دوره سه ساله دیگر تمدید کردند. این توافق جدید با افزایش چشمگیر سقف اعتبار همراه بوده است.
🔸 ارزش این قرارداد سوآپ ارزی به ۳۰ میلیارد یوان (معادل تقریبی ۴.۴۳ میلیارد دلار یا ۲۰۳ میلیارد پوند مصر) افزایش یافته است. این رقم نسبت به توافق اولیه ۱۸ میلیارد یوانی که در سال ۲۰۱۶ منعقد شده بود، جهشی حدود ۶۶ درصد را نشان میدهد.
🔸مقامات بانک مرکزی چین هدف از توسعه این خط سوآپ ارزی را «تقویت همکاریهای پولی و مالی»، «ترویج استفاده از ارزهای ملی در مبادلات تجاری» و «کمک به ثبات بازارهای مالی دو کشور» عنوان کردند. این اقدام راهبردی به دولت مصر کمک میکند تا در راستای سیاست تنوعبخشی به منابع ارزی خود، وابستگی به دلار آمریکا را در عملیاتهای تجاریاش کاهش دهد.
🔸این توافق در شرایطی انجام میشود که چین همچنان یکی از اصلیترین شرکای تجاری مصر محسوب میشود. تنها در سال ۲۰۲۳، چین کالاهایی به ارزش ۱۳.۳ میلیارد دلار به مصر صادر کرده است.
🆔 @EcoAfrican
✴️ جهش تولید گاز الجزایر در آوریل/ رشد ۳.۶ درصدی صادرات
🔸بخش انرژی الجزایر در آوریل ۲۰۲۶ عملکردی صعودی را ثبت کرده و تولید گاز طبیعی این کشور با رشدی ۷.۱ درصدی همراه بوده است.
🔸بر اساس این گزارش، تولید گاز طبیعی الجزایر در آوریل ۲۰۲۶ به ۸.۴۴۷ میلیارد متر مکعب (معادل میانگین ۹.۹ میلیارد فوت مکعب در روز) رسیده است؛ این رقم در مدت مشابه سال ۲۰۲۵، ۷.۸۸۵ میلیارد متر مکعب بود که نشاندهنده افزایش بیش از ۵۶۰ میلیون متر مکعبی تولید در مقیاس سالانه است.
🔸در بخش صادرات، مجموع گاز صادراتی الجزایر (از طریق خط لوله و گاز طبیعی مایع - LNG) با رشدی ۳.۶ درصدی به ۳.۹۳۷ میلیارد متر مکعب در آوریل ۲۰۲۶ رسید. جزئیات این صادرات نشاندهنده تغییر موازنه در روشهای صادراتی است:
▪️صادرات از طریق خط لوله: با افزایش قابل توجه، به ۳.۰۷۴ میلیارد متر مکعب رسید که نسبت به رقم ۲.۷۷۹ میلیارد متر مکعب در آوریل ۲۰۲۵، سهم اصلی صادرات را در اختیار دارد.
▪️صادرات گاز طبیعی مایع (LNG): برخلاف خطوط لوله، این بخش با افت مواجه و از ۱.۰۲ میلیارد متر مکعب در سال گذشته به ۰.۸۶۴ میلیارد متر مکعب در آوریل ۲۰۲۶ کاهش یافت.
🆔 @EcoAfrican
✴️ چرا کریدور لوبیتو اهمیت راهبردی دارد؟
متن کامل مطلب 👇👇👇👇
✴️ توافق روساتم و مصر برای بررسی احداث مرکز تخصصی پزشکی هستهای
🔸 شرکت فناوریهای ساخت روساتم (RTS LLC، زیرمجموعه شرکت دولتی روساتم) و سازمان بهداشت مصر، در تاریخ ۱۷ ژوئن با امضای یک توافقنامه همکاری، رایزنی برای ایجاد یک مرکز پیشرفته پزشکی هستهای در این کشور آفریقایی را آغاز کردند.
🔸طبق بیانیه رسمی منتشر شده توسط دفتر مطبوعاتی روساتم، این پروژه گامی راهبردی در توسعه زیرساختهای درمانی منطقه محسوب میشود.
🔸در بیانیه مشترک طرفین آمده است: «این توافقنامه مؤید قصد طرفین برای همکاری در پروژه ساخت مرکز پزشکی هستهای است. ایجاد چنین زیرساختهای پزشکی پیشرفتهای، دسترسی شهروندان به مراقبتهای درمانی مدرن را افزایش داده و پتانسیل مصر را برای تبدیل شدن به یک مقصد جذاب در حوزه گردشگری پزشکی ارتقا خواهد داد.
🔸 طرح پیشنهادی برای این مرکز مدرن بر دو رکن اصلی استوار است:
بخش تصویربرداری مولکولی: این واحد قادر خواهد بود سالانه تا ۳۰,۰۰۰ مطالعه تخصصی را انجام دهد.
بخش درمان رادیونوکلئیدی: این بخش ظرفیت پذیرش و ارائه درمانهای تخصصی به ۴۰۰ بیمار را در سال خواهد داشت.
🆔 @EcoAfrican
🌐 رمزگشایی از توافق ترکیه و نیجر؛ گسترش «مدل سومالی» به نیامی
✍ توحید ورستان – پژوهشگر اقتصاد بینالملل
🔻 اندیشکده زاویه: این یادداشت به بررسی ابعاد ژئوپلیتیکی و اقتصادی توافقهای اخیر میان ترکیه و نیجر و تلاش آنکارا برای گسترش الگوی «امنیت در برابر اقتصاد» میپردازد؛ مدلی که پیشتر در سومالی تجربه شده بود.
🔻 تمرکز بر همکاریهای نظامی، دسترسی به منابعی مانند اورانیوم و رقابت قدرتها در منطقه ساحل، نشان میدهد نیجر میتواند به حلقه تازه نفوذ ترکیه در آفریقا تبدیل شود.
🔗 متن کامل یادداشت در اندیشکده زاویه:
https://zaviyeinsight.com/2026/06/14/turkey-niger-somalia-model-sahel-analysis/
✴️ تحول بزرگ در شرق آفریقا؛ کریدور مومباسا-جمهوری دموکراتیک کنگو راهاندازی میشود
🔸رئیس جمهور کنیا، ویلیام روتو گفت که کشورش از طریق تقویت کریدور حمل و نقل مومباسا-جمهوری دموکراتیک کنگو (DRC) خود را برای دسترسی به بازار مصرف منطقهای با بیش از ۱۰۰ میلیون نفر جمعیت آماده میکند.
🔸این ابتکار بخشی از یک راهبرد کلان تجاری و لجستیک منطقهای است که با هدف تقویت نقش کنیا به عنوان دروازهای بین شرق و مرکز آفریقا، و در عین حال گسترش دسترسی به بازارهای جهانی از طریق زیرساختهای حمل و نقل ارتقا یافته و اتصال فرامرزی انجام میشود.
🔸روتو گفت: «تقویت کریدور مومباسا-جمهوری دموکراتیک کنگو برای حمایت از تجارت منطقهای و صادرات مواد معدنی است».
🔸این کریدور، جابجایی کالا بین بندر مومباسا و مناطق غنی از مواد معدنی جمهوری دموکراتیک کنگو را افزایش میدهد، کشوری که منابع عظیم آن به محور تجارت منطقهای و رقابت ژئوپلیتیکی تبدیل شده است.
🔸روتو گفت هدف اصلی، قرار دادن زیرساختهای حمل و نقل کنیا به عنوان مسیر تجاری ترجیحی برای شرق و مرکز آفریقا و تقویت نفوذ نایروبی به عنوان مرکز لجستیکی و تجاری است.
🆔 @EcoAfrican
✴️ کلنگ خط لوله «ترانس صحرا» زده شد/ کابوس ناامنی همچنان باقیست
🔸ژئوپلیتیک گاز آفریقا به تازگی به نقطه عطف مهمی رسیده است. الجزایر، نیجر و نیجریه رسماً کلنگ خط لوله گاز ترانس صحرا (TSGP) به طول ۴۱۲۸ کیلومتر را برای پمپاژ ۳۰ میلیارد متر مکعب گاز به اروپا به زمین زدهاند.
🔸 آغاز فیزیکی یک پروژه زیرساختی با ارزش تخمینی ۱۳ میلیارد دلار اعلام شده، اما هزینههای واقعی احتمالاً دو برابر خواهد شد.
🔸شرکت دولتی سوناتراک، رهبری بخش ۱۲۱۰ کیلومتری الجزایر را برای اتصال مستقیم ذخایر نیجریه به اسپانیا و ایتالیا بر عهده دارد.
🔸این خط لوله زمینی در رقابتی مستقیم و شدید با پروژه خط لوله فراساحلی نیجریه-مراکش قرار دارد. در این میان، الجزایر در تلاش است تا تسلط خود را به عنوان دروازهبان صادرات انرژی آفریقا به مدیترانه تثبیت کند.
🔸 ترانس صحرا که بیش از ۴۰۰۰ کیلومتر از مرزهای بیابانی عبور میکند، هدف طبیعی بازیگران رادیکال در منطقه است
🔸با توجه به اینکه ثبات نظامی نیجر به دلیل حملات جدید شورشیان به پایگاههای هوایی در نیامی و تاهوا به شدت به خطر افتاده، امکان تجاری TSGP همچنان یک علامت سوال بزرگ است.
🆔 @EcoAfrican
✴️ لوموند: نفوذ آرام و راهبردی ترکیه در مالی
🔸براساس گزارش نیکولاس بورسیه، خبرنگار روزنامه فرانسوی لوموند، ترکیه به شریک حیاتی مالی در تأمین هواپیماهای بدون سرنشین، تجهیزات نظامی و آموزش تبدیل شده است. همچنین شرکتهای امنیتی خصوصی ترکیه در این کشور فعالیت میکنند.
🔸این گزارش تأکید کرد که پس از کودتاهای سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱، با خروج فرانسه و کاهش نفوذ غرب، ترکیه به عنوان یک شریک جایگزین مهم برای مالی در کنار روسیه و چین ظهور کرد. آنکارا از تغییر ژئوپلیتیکی در منطقه ساحل و روی آوردن دولت مالی به سمت شرکای غیرغربی سود برده است.
🔸حجم تجارت بین باماکو و آنکارا در دهه گذشته بیش از سه برابر شده است. روابط دیپلماتیک نیز پس از سفر رجب طیب اردوغان به مالی در مارس ۲۰۱۸ به طور پیوسته بهبود یافته است.
🔸در این گزارش آمده است که از سال ۲۰۲۴ به بعد، سلاح و مهمات به صدر صادرات ترکیه به مالی رسیده و ۲۰ درصد از کل صادرات را تشکیل میدهد. تجهیزات الکترونیکی، ماشینآلات صنعتی و غلات نیز به عنوان اقلام صادراتی اصلی ذکر شدهاند.
🆔 @EcoAfrican
✴️ درخواست سومالی از ترکیه برای بهرهبرداری از معادن اورانیوم
🔸 وزیر نفت و منابع معدنی سومالی، داهیر شیر محمد، اظهار داشت که منابع فراوانی در زیر زمین وجود دارد و علاقه خود را به همکاری عمیق با ترکیه در اکتشاف اورانیوم و مواد معدنی حیاتی ابراز کرد.
🔸 بیزینس اینسایدر آفریقا گزارش داد که سومالی از ترکیه برای بهرهبرداری از بیش از 10200 تن ذخایر اورانیوم درخواست حمایت کرده است.
🔸 همکاری انرژی بین دو کشور فراتر از نفت و گاز طبیعی فراساحلی به بخش معدن گسترش یافته و به اوج تاریخی همکاری رسیده است.
🆔 @EcoAfrican
🔻ناصر کنعانی سفیر جدید ایران در الجزایر شد
▪️ناصر کنعانی سفیر جدید جمهوری اسلامی ایران در الجزایر، امروز و پیش از عزیمت به محل مأموریت با سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه دیدار کرد.
🆔 @EcoAfrican
✴️ اهمیت همکاری سودان و سودان جنوبی در حوزه انرژی
🔸میادین نفتی مشترک بین سودان و سودان جنوبی یکی از حساسترین مسائل در روابط بین دو کشور پس از جدایی در ژوئیه ۲۰۱۱ است، زیرا جغرافیای نفت با مسیرهای صادراتی و خطوط لوله مرزی تلاقی دارد.
🔸این پرونده نه تنها از نظر تولید، بلکه از نظر کنترل بر مسیرهای نفت خام نیز به عنوان یک عامل حیاتی در معادله درآمد تثبیت شده است.
🔸میادین مشترک بین سودان و سودان جنوبی فقط مکانهای تولید سنتی نیستند، بلکه به نقاط نفوذ اقتصادی و سیاسی برای هر یک از طرفین تبدیل شدهاند و موازنه کنترل در نتیجه تنشهای میدانی تغییر کرده است.
🔸جدایی جغرافیایی بین میدان نفتی و تأسیسات صادراتی، وضعیت منحصر به فردی از وابستگی متقابل ایجاد کرد؛ جوبا به خطوط لوله و بنادر نیاز داشت و خارطوم برای جبران از دست دادن میدانهای جنوبی به هزینههای ترانزیت نیاز داشت.
🔸این درگیری، میادین مشترک بین سودان و سودان جنوبی را نه تنها به منابع زیرزمینی تبدیل کرده، بلکه به یک مسئله حاکمیتی تبدیل کرده که در غیاب توافق نهایی برای تعیین مرزها در مناطق دارای منابع، بر تراز مالی هر دو طرف تأثیر میگذارد.
🆔 @EcoAfrican
✴️ خروج سه کشور حوزه ساحل از دیوان کیفری بینالمللی؛ پیامی سیاسی علیه «عهدنامه رم»
🔸کشورهای نیجر (در ۱۸ ژوئن) و بورکینافاسو و مالی (در ۲۴ ژوئن) با اتخاذ تصمیمی هماهنگ، دولتهای خود را از تعهدات این دیوان خارج کردند. طبق قوانین حاکم بر «عهدنامه رم»، این خروج پس از طی دوره زمانی یکساله و در تابستان سال آینده نهایی و اجرایی خواهد شد.
🔸این سه دولت نظامی در منطقه ساحل آفریقا، در توجیه اقدام خود، دیوان کیفری بینالمللی را به «سیاسیکاری»، «عملکرد گزینشی» و «سوءاستفاده از جایگاه قضایی» متهم کردهاند. به نظر میرسد این اقدام در ادامه رویکرد استقلالطلبانه این کشورها از نهادهای بینالمللی صورت میگیرد؛ چرا که آنها پیشتر در ژانویه ۲۰۲۵ نیز از سازمان اقتصادی کشورهای غرب آفریقا (اکوواس) خارج شده بودند.
🔸اگرچه این سه کشور گام در مسیر خروج نهادهاند، اما تحلیلگران حقوق بینالملل تأکید دارند که طبق مفاد عهدنامه رم، تعهدات حقوقی ایجاد شده در دوران عضویت، همچنان به قوت خود باقی است.
🆔 @EcoAfrican
✴️ احتمال اختلال در زنجیره تأمین جهانی با افزایش تنشها در شاخ آفریقا
🔸 افزایش تنشهای نظامی و سیاسی در منطقه شاخ آفریقا، از جمله اختلافات میان اتیوپی و اریتره و تداوم جنگ در سودان، تهدیدی جدید برای امنیت مسیرهای کشتیرانی جهانی ایجاد کرده است.
🔸متخصصان حوزه ژئوپلیتیک هشدار میدهند که بحران در این منطقه، فراتر از مرزهای آفریقا، مستقیماً بر بازارهای انرژی و تجارت بینالملل تأثیر میگذارد. از آنجا که دریای سرخ یکی از اصلیترین مسیرهای انتقال کانتینر و محمولههای انرژی است، هرگونه ناامنی در این آبراه میتواند هزینههای اقتصادی را در سطح جهان افزایش دهد.
🔸همزمان با نگرانیهای موجود در تنگه هرمز، کارشناسان بر این باورند که مدیریت ریسک در این کریدورهای حیاتی برای جلوگیری از بحرانهای تورمی و اختلال در زنجیره تأمین، به یک ضرورت فوری تبدیل شده است.
🆔 @EcoAfrican
✴️ نخستوزیر گینه: «تله بدهی» چین یک فرافکنی است
🔸آمادو اوری باه، نخستوزیر گینه، با رد ادعاهای مطرح شده پیرامون سیاست «تله بدهی» چین در قاره آفریقا، تأکید کرد که چالشهای توسعهای کشورهای آفریقایی بیش از آنکه ریشه در مداخلات خارجی داشته باشد، ناشی از ضعف در حکمرانی داخلی است.
🔸نخستوزیر گینه با انتقاد از رویکرد برخی دولتهای آفریقایی در قبال مشارکتهای بینالمللی اظهار داشت: «این تصور که میتوان صرفاً با اتکا به همکاریهای خارجی و بدون انجام تلاش و مسئولیتپذیریِ داخلی به توسعه دست یافت، تفکری غیرواقعبینانه است.»
🔸این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که روابط گینه و چین به عنوان قدیمیترین شریک دیپلماتیک پکن در جنوب صحرای آفریقا (از سال ۱۹۵۹)، در مسیر توسعه قرار دارد. بر اساس آمارهای رسمی، حجم تجارت دوجانبه میان این دو کشور در سال ۲۰۲۵ از مرز ۱۸ میلیارد دلار عبور کرده است.
🔸موضعگیری نخستوزیر گینه، چالش جدی در گفتمان فعلی حاکم بر محافل سیاسی آفریقا پیرامون پروژههای زیرساختی چین محسوب میشود؛ بحثهایی که عمدتاً بر نگرانیها از پایداری بدهیهای بلندمدت ناشی از وامهای چینی متمرکز است.
🆔 @EcoAfrican
✴️ بورکینافاسو روابط دیپلماتیک خود با فرانسه را قطع کرد
🔸دولت نظامی #بورکینافاسو در تصمیمی، پایان رسمی روابط دیپلماتیک خود با فرانسه را اعلام کرد. این تصمیم فصل جدیدی از تنش در روابط میان پاریس و یکی از مستعمرات سابقش در منطقه ساحل را گشوده است.
🔸بورکینافاسو، دولت فرانسه را به داشتن «جاهطلبیهای نواستعماری» متهم کرد. در این بیانیه آمده که فرانسه با «حمایت فعال از شبکههای خرابکار و تروریستهایی که امنیت کشور و منطقه ساحل را به مخاطره انداختهاند»، در ناامنیهای یک دهه اخیر نقش داشته است.
🔸وزارت خارجه فرانسه بلافاصله این تصمیم را «خصمانه و بیاساس» خواند و آن را نشاندهنده «انحراف نگرانکننده» مقامات اوآگادوگو دانست و تأکید کرد که «اقدامات متقابل لازم در دست بررسی است».
🔸تحلیلگران بینالمللی این رخداد را بخشی از یک روند بزرگتر در آفریقا میدانند که احساسات ضد فرانسوی رو به افزایش است. هرچند نفوذ سنتی فرانسه در مستعمرات سابقش به دلیل سیاستهای موسوم به «فرانکآفریق» بهشدت زیر سؤال رفته است، قدرتهای جهانی دیگر نظیر روسیه و چین به سرعت در حال پر کردن خلأ نفوذ پاریس در این مناطق هستند.
🆔 @EcoAfrican
🔵 #تحلیل
✴️ ظهور اقتصاد جنگی در سودان؛ قاچاق طلا و تشدید خشونت
🔸سودان درگیر یک اقتصاد جنگی پیچیده شده است که به طور فزایندهای منابع طبیعی کشور را تخلیه کرده و درگیریها را تشدید میکند. نبرد بیامان میان نیروهای مسلح سودان (SAF) و نیروهای واکنش سریع (RSF) اقتصاد کشور را ویران کرده است، بدون آنکه هیچیک از طرفین به پیروزی نظامی دست یابد یا وارد مذاکرات جدی برای آتشبس شوند.
🔸گزارشها حاکی از آن است که تأمین مالی خارجی و ورود بیوقفه سلاح، هر دو جناح را به حداکثرگرایی نظامی سوق داده است. طرفین قادرند به لطف جریانهای مالی غیرقانونی و شبکههای لجستیکی غیردولتی به جنگ ادامه دهند.
🔸معادن طلای #سودان، که یکی از پنج تولیدکننده بزرگ آفریقا محسوب میشود، با وجود جنگ، تولید خود را حفظ کرده و بیش از ۷۰ درصد از کل درآمد ملی را به خود اختصاص داده است. با این حال، بخش اعظم این طلا از طریق مجاری رسمی صادر نمیشود، بلکه به خارج از کشور قاچاق میشود، به ویژه به امارات متحده عربی از طریق مصر.
🔸نیروهای واکنش سریع (RSF) قدرت خود را از طریق مسیرهای قاچاق طلا بنا نهادهاند و شبکههای مالی پیچیدهای را برای تأمین سلاح، پرداخت حقوق و تأمین مالی کمپینهای رسانهای ایجاد کردهاند. RSF استخراج طلای اصلی در دارفور و کردفان را کنترل میکند، در حالی که SAF بر استخراج در شرق سودان نظارت دارد.
🔸 تخمین زده میشود که حدود ۶۰ درصد از طلای تولید شده در شمال سودان به مصر قاچاق شده و سپس به #امارات متحده عربی میرسد.
🔸این اقتصاد جنگی، به ویژه قاچاق طلا، به طرفین درگیر امکان دور زدن محدودیتهای بانکی رسمی و تأمین نقدینگی لازم برای واردات سلاحهای سنگین و پهپادها را میدهد و چشمانداز پایانی برای این درگیری را نامشخص میسازد.
🆔 @EcoAfrican
✴️ چرا کریدور لوبیتو اهمیت راهبردی دارد؟
🔸کریدور لوبیتو (Lobito Corridor) یکی از استراتژیکترین پروژههای زیرساختی و ژئوپلیتیک در قاره آفریقا است. اهمیت این کریدور را نمیتوان تنها در یک جنبه (مانند تجارت) خلاصه کرد؛ بلکه این پروژه ترکیبی از اقتصاد جهانی، رقابت قدرتهای بزرگ و امنیت انرژی است.
در ادامه، دلایل اهمیت این کریدور را در چهار سطح اصلی تحلیل میکنم:
۱. اهمیت اقتصادی و لجستیکی (کاهش زمان و هزینه)
کریدور لوبیتو مسیری ریلی و جادهای است که کشورهای آنگولا، جمهوری دموکراتیک کنگو و زامبیا را به بندر لوبیتو در اقیانوس اطلس متصل میکند.
میانبر استراتژیک: پیش از این، برای انتقال کالاها از قلب آفریقا به سمت اقیانوس اطلس، مسیرهای بسیار طولانی و پرهزینهای وجود داشت. لوبیتو این مسیر را کوتاهتر و سریعتر میکند.
اتصال معادن به بازار: این کریدور مستقیماً به مناطق غنی از منابع معدنی در کنگو و زامبیا متصل میشود، که باعث تسهیل صادرات کالا به بازارهای جهانی (اروپا و آمریکا) میشود.
۲. اهمیت در گذار انرژی (مسئله مس و لیتیوم)
این مهمترین دلیل برای کشورهای غربی است. جهان در حال حرکت به سمت اقتصاد سبز و خودروهای الکتریکی است و برای این کار به حجم عظیمی از مس و لیتیوم نیاز دارد.
تامین مس: زامبیا و کنگو از بزرگترین تولیدکنندگان مس جهان هستند. کریدور لوبیتو "شلکه" یا گلوگاه انتقال این فلز حیاتی را از بین میبرد.
امنیت زنجیره تأمین: بدون این کریدور، تأمین مس و مواد مورد نیاز برای باتریها با چالشهای لجستیکی روبرو خواهد بود.
۳. اهمیت ژئوپلیتیک (رقابت آمریکا/اروپا در برابر چین)
این کریدور صحنه اصلی رقابت ناعادلانه و نرم میان قدرتهای بزرگ است:
کاهش نفوذ چین: برای دههها، چین با پروژههای زیرساختی عظیم در آفریقا، کنترل زنجیره تأمین مواد معدنی را در دست گرفته است. کریدور لوبیتو، تلاش مشخص ایالات متحده، اتحادیه اروپا و کشورهای غربی برای ایجاد یک جایگزین استراتژیک است تا وابستگی به چین را در حوزه مواد معدنی کاهش دهند.
حمایت غرب: با حمایت مالی و فنی از طریق نهادهایی مثل بانک توسعه آفریقایی و اتحادیه اروپا، غرب سعی دارد نفوذ سیاسی و اقتصادی خود را در قلب آفریقا دوباره تثبیت کند.
۴. اهمیت توسعه منطقهای (تغییر چهره آفریقا)
توسعه پایدار: این پروژه تنها یک خط آهن نیست؛ بلکه باعث ایجاد شهرکهای صنعتی، ایجاد شغل و توسعه زیرساختهای انرژی در کشورهای گذری میشود.
یکپارچگی آفریقایی: این کریدور یکی از نمونههای عملی "منطقه تجارت آزاد قاره آفریقا" (AfCFTA) است که میتواند باعث رونق تجارت درونقارهای شود.
نتیجهگیری
کریدور لوبیتو در واقع "جاده ابریشم جدید" در آفریقا است که نه تنها مسیر جابجایی کالا، بلکه مسیر تعیینکننده قدرت جهانی در قرن بیست و یکم (کنترل منابع انرژی پاک) خواهد بود.
🆔 @EcoAfrican
✴️ جهش ۲۳ درصدی تولید طلای غنا در سال ۲۰۲۵؛ نقش کلیدی معدنکاران کوچک در رشد اقتصادی
🔸صنعت استخراج معادن در غنا با تجربهای درخشان، سال ۲۰۲۵ را با رشد چشمگیر تولید طلا به پایان رساند. بر اساس دادههای رسمی منتشر شده در نود و هشتمین مجمع عمومی سالانه اتاق معادن غنا، میزان تولید طلای این کشور با ۲۳.۴۱ درصد افزایش، از ۴.۸۲ میلیون اونس در سال گذشته به ۵.۹۴ میلیون اونس در سال ۲۰۲۵ رسید.
🔸مایکل ادم آکافیا، رئیس سابق اتاق معادن غنا، در سخنرانی خود در آکرا اعلام کرد که موتور محرک این رشد بیسابقه، بخش معدنکاری در مقیاس کوچک (Small-scale mining) بوده است.
🔸طبق آمارهای ارائه شده، تولید طلای این بخش با جهشی ۶۳.۸۲ درصدی، از ۱.۹۰ میلیون اونس در سال ۲۰۲۴ به ۳.۱۱ میلیون اونس در سال ۲۰۲۵ رسیده است
🔸گزارشها حاکی از آن است که این رشد خیرهکننده، نتیجه مستقیم اصلاحات ساختاری در این بخش، از جمله تأسیس «هیئت طلای غنا» (GoldBod) است. در حال حاضر، معدنچیان کوچک با تولید ۳.۱۱ میلیون اونس، بیش از نیمی از کل تولید طلای ملی (۵۲.۴ درصد) را به خود اختصاص دادهاند.
🆔 @EcoAfrican
✴️ رئیسجمهور کشور خودخوانده سُومالیلند و بنیامین نتانیاهو جلسهای سطح بالا برگزار و رسماً اعلامیه همکاری راهبردی را امضا کردند.
🆔 @EcoAfrican
✨ مرکز پژوهشهای راهبردی بنیان
🔸 مرکز پژوهشی تخصصی در بررسی تحولات منطقهای، تحلیل روندهای افکار عمومی و رصد رسانهای در خاورمیانه.
✅ جدیدترین پژوهشهای، وبینارها و انتشارات را در سایت مرکز دنبال کنید
🌐 BonyanStudies.com
💠 بنیان در رسانههای اجتماعی:
🔻 Twitter (X)
🔻 Instagram
🔻 LinkedIn
🔻 Telegram
🔻 Telegram (فارسی)
✴️ کشف نفت در سواحل نامیبیا با مشارکت قطر انرژی
🔸اکتشافات آبهای عمیق در سواحل آفریقا همچنان نتایج قابل توجهی به همراه دارد و اخیرا، خبر کشف یک میدان نفتی جدید در حوزه اورنج در سواحل نامیبیا منتشر شده است.
🔸شرکتهای قطر انرژی و شل با همکاری نامکور، موفقیت چاه اکتشافی «مرلین-۱ایکس» را در یافتن نفت در محدوده مجوز اکتشاف نفت شماره ۳۹ (PEL ۳۹) اعلام کردند.
🔸این اقدام، موقعیت نامیبیا را به عنوان یکی از نویدبخشترین مناطق اکتشافی جهان، در میان اقدامات شرکتهای بزرگ جهانی برای بهرهبرداری از ذخایر عظیم و قرار دادن آنها در نقشه تولید در سالهای آینده، تقویت میکند.
🔸آخرین کشف نفت نامیبیا در زمانی رخ میدهد که اکتشافات نفتی در حوزه اورنج رو به افزایش است ، حوزهای که در سالهای اخیر مورد توجه شرکتهای بزرگ انرژی جهانی قرار گرفته است. انتظارات بر این است که نامیبیا در دهه آینده به یک تولیدکننده بزرگ نفت تبدیل شود.
🔸چاه مرلین-۱ایکس - جدیدترین کشف نفتی آفریقا - در حدود ۲۷۰ کیلومتری ساحل نامیبیا، در آبهای عمیق حوزه اورنج واقع شده است.
🆔 @EcoAfrican
✴️ گسترش حضور صنعتی چین در مراکش؛ راهی به بازار اروپا از شمال آفریقا
🔸در سالهای اخیر، مراکش به یکی از مهمترین مقاصد سرمایهگذاری صنعتی چین در شمال آفریقا تبدیل شده است.
🔸بر اساس گزارشها، تنها در سه سال گذشته بیش از شش میلیارد دلار سرمایهگذاری مستقیم از چین وارد مراکش شده و شرکتهای چینی در حوزههایی مانند خودروسازی کارخانههایی در این کشور ایجاد کردهاند.
🔸در نزدیکی بندر طنجه، یکی از قطبهای مهم صنعتی مراکش، شهرکهای صنعتی جدیدی در حال توسعه است که میزبان کارخانههای متعدد چینی هستند. تولیدات این واحدها عمدتاً برای تأمین نیاز شرکتهای بزرگ خودروسازی اروپایی مانند رنو و استلانتیس به کار میرود.
🔸 یکی از انگیزههای حضور چین در مراکش، دسترسی غیرمستقیم به بازار اروپا است. کالاهای تولیدی در مراکش به دلیل توافق تجارت آزاد این کشور با اتحادیه اروپا، بدون تعرفه وارد بازار اروپا میشوند؛ شرکتهای چینی نیز بخشی از تولید خود را به این کشور منتقل و از محدودیتهای تعرفهای بر واردات مستقیم از چین عبور کنند.
🔸این روند جایگاه مراکش را بهعنوان یک پل اقتصادی میان آفریقا، اروپا و آسیا تقویت کرده است.
🆔 @EcoAfrican
✴️ تشدید رقابت چین و آمریکا برسر مواد معدنی کمیاب زامبیا
🔸ایالت متحده کمک ۲ میلیارد دلاری برای توسعه بخش بهداشتی زامبیا را مطرح کرده که تقریباً معادل ۷.۸٪ از تولید ناخالص داخلی آن است. این رقم اندکی بیش از نیمی از درآمد حاصل از معدن زامبیا یعنی حدود ۳.۳ میلیارد دلار میشود.
🔸در ازای این کمک، آمریکا دسترسی ترجیحی به مواد معدنی حیاتی به ارزش حداقل بیش از ۱.۵ برابر این مبلغ در سال را به دست میآورد. این امر چین را از هرگونه منابعی که به ایالات متحده فروخته میشود، محروم میکند.
🔸زامبیا یکی از قدیمیترین شرکای آفریقایی چین بوده که میزبان راهآهن تانزانیا-زامبیا (TAZARA) است.
🔸چین میتواند یارانههای ایالات متحده به صنعت مراقبتهای بهداشتی زامبیا را جایگزین کند تا مانع از نفوذ آن بر مواد معدنی حیاتی زامبیا شود، اما عدم اقدام سریع میتواند منجر به تسلیم زامبیا در برابر واشنگتن شود و در نتیجه دسترسی چین به منابع آن و نیز کنگو را تهدید کند.
🔸راهآهن تازارا واردات مس از جمهوری دموکراتیک کنگو و نیز کبالت و کولتان آن را برای چین تسهیل میکند و نفوذ ایالات متحده یعنی وابستگی غیرمستقیم چین به آن.
🆔 @EcoAfrican
✴️ چرا نیجر و ساحل، رسانههای فرانسوی را اخراج کردند؟
🔸نیجر اخیرا از تعلیق فعالیت نه سازمان رسانهای فرانسوی فعال در این کشور خبر داد و گفت که این تصمیم با هدف «حفظ صلح، انسجام اجتماعی و ثبات نهادها» در اتحاد کشورهای ساحل، شامل مالی، نیجر و بورکینافاسو، گرفته شده است.
🔸طبق این تصمیم، فعالیت رسانههای فرانسوی از جمله France 24، Radio France Internationale، France Afrique Media، LCI Afrique، Agence France-Presse (AFP)، TV5 Monde، TF1 Info، و Mediaune متوقف شدهاند.
🔸این تحولات به یک تغییر ژئوپلیتیکی گستردهتر اشاره دارد که در آن کنترل بر اطلاعات به یک مسئله محوری تبدیل شده است.
🔸تصمیم نیجر نشان دهنده گسست این کشور از قدرت استعماری سابقش است، چراکه فرانسه همچنان نفوذ اقتصادی و جایگاه استراتژیک خود را در این کشور از دست میدهد که بخش عمدهای از آن اکنون توسط بازیگران بینالمللی جدید مانند چین، روسیه و گاهی اوقات ترکیه در حال تغییر شکل است.
🔸به باور کارشناسان، فشار بر نفوذ فرانسه در نیجر و جاهای دیگر احتمالاً ادامه خواهد یافت، مگر اینکه فرانسه در سیاستهای خود در قبال این کشورها تجدید نظر کند.
🆔 @EcoAfrican
✴️ سایه سنگین انسداد تنگه هرمز بر رشد اقتصادی آفریقا
🔸بانک توسعه آفریقا در گزارش چشمانداز اقتصادی آفریقا برای سال ۲۰۲۶ اعلام کرد که رشد واقعی تولید ناخالص داخلی سرانه آفریقا از ۲.۱ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۱.۹ درصد در سال ۲۰۲۶ کاهش خواهد یافت و سپس در سال ۲۰۲۷ به ۲.۲٪ باز خواهد گشت.
🔸این بانک افزود که جنگ جاری در غرب آسیا و بسته شدن تنگه هرمز باعث افزایش هزینههای انرژی و واردات شده است، به طوری که میانگین تورم اکنون برای سال ۲۰۲۶ به ۱۰.۴ درصد پیشبینی میشود که ۰.۹ درصد بیشتر از برآورد پیش از جنگ در ژانویه است
🔸 همچنین به دلیل جنگ اخیر ارزش ۲۷ ارز آفریقایی در برابر دلار آمریکا کاهش یافته است.
🔸بانک توسعه آفریقا اعلام کرد که رشد شرق آفریقا انتظار میرود از ۶.۶ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۵.۹ درصد در سال ۲۰۲۶ کاهش یابد، همچنین رشد آفریقای مرکزی به دلیل افزایش قیمت نفت از ۳.۶ به ۳.۸ درصد افزایش خواهد یافت.
🔸این نهاد از بانکهای مرکزی خواست سیاستهای پولی و نرخ ارز محتاطانه اتخاذ کنند و خواستار اقدامات موقتی و هدفمند حمایت اجتماعی در صورت وجود فضای مالی شد.
🆔 @EcoAfrican
🌐 توافق معدنی ۲۰۲۶ ترکیه و نیجریه و نبرد ۷۵۰ میلیارد دلاری در آفریقا
✍️زهرا اخوانزاده – پژوهشگر مسائل ترکیه و قفقاز جنوبی
🔻 اندیشکده زاویه: نیجریه با وجود شهرت نفتی، یکی از غنیترین کشورهای آفریقا در مواد معدنی جامد است و دهها ذخیره ارزشمند آن هنوز دستنخورده ماندهاند. توافق نهایی ۲۰۲۶ میان ترکیه و نیجریه، پس از پنج سال مطالعه و اکتشاف، مسیر سرمایهگذاری، انتقال فناوری و دیجیتالسازی استخراج را هموار میکند؛ اما رقابت سخت با چین و چالش تامین مالی، آزمون اصلی آنکارا خواهد بود.
🔗 ادامه یادداشت در اندیشکده زاویه:
https://zaviyeinsight.com/2026/05/30/turkey-nigeria-2026-mining-deal-africa-750b-competition/
