اندیشکده تهران | Tehran Institute

21 October 2026 15:38

🌐چالش‌های روسیه در جنگ با اوکراین: دشواری‌های پنهان در پسِ پیشروی‌های تاکتیکی

#تحلیل_کوتاه
#روسیه #اوکراین

📝محمدحسین معصوم‌زاده

🔹اگرچه ماشین جنگی روسیه در پاییز ۲۰۲۶ در جبهه‌هایی نظیر دونباس (به‌ویژه محور دوبروپیلیا و حومه کراماتورسک) و زاپوروژیه دستاوردهای ارضی محدودی کسب کرده است، اما بررسی دقیق‌تر نشان می‌دهد که مسکو در حال گذار به جنگی تمام‌عیار و فرسایشی است. طولانی‌شدن جنگ، هزینه‌های نگهداری مناطق تصرف‌شده و تغییر تاکتیک‌های اوکراین، معادلات هزینه-فایده روسیه را تغییر داده است. در این نوشتار مهم‌ترین چالش‌های نظامی و اقتصادی روسیه را بررسی می‌کنیم.

💢از چالش‌های لجستیک خط مقدم تا آسیب‌پذیری در عمق خاک

🔸نخستین چالش نظامی روسیه، پدیده‌ای است که تحلیلگران نظامی روس از آن با عنوان «سندرم پرچم» یاد می‌کنند. در بسیاری از محورها، گروه‌های هجومی کوچک روسی موفق به نفوذ به روستاها و برافراشتن پرچم می‌شوند، اما این حضور به معنای کنترل تثبیت‌شده نیست. استفاده گسترده اوکراین از پهپادهای انتحاری و بمب‌افکن‌های سنگین پهپادی (نظیر بابا یاگا)، خطوط تدارکاتی و لجستیک را به‌شدت تحت فشار قرار داده است. سربازان روسی که به مناطق جدید نفوذ می‌کنند، غالباً برای دریافت آب، غذا و مهمات دچار مشکل می‌شوند و همین امر می‌تواند تلفات پیاده‌نظام را افزایش دهد و مناطق تصرف‌شده را به مناطق خاکستری تبدیل کند. با این حال، ارتش روسیه با استفاده از پهپادهای فیبر نوری و سامانه‌های خودکار سعی در جبران این ضعف دارد.

🔸دومین چالش، گسترش جنگ به عمق خاک روسیه و هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های فناوری است. اوکراین با تغییر دکترین خود، حملات انبوه پهپادی (با برد تا ۱۵۰۰ کیلومتر) را به سمت شمال غرب روسیه و مناطق پیش‌تر امن هدایت کرده است. حملات به دیتاسنترهای حیاتی (نظیر دیتاسنترهای یاندکس در ولادیمیر و وی‌کی در سن‌پترزبورگ) در مقاطعی باعث اختلالات موقت در سامانه‌های رباتیک نظامی و ارتباطات خطوط مقدم شد؛ هرچند این شبکه‌ها با ظرفیت‌های جایگزین پایداری خود را بازیابی کردند.

🔸همچنین، پدافند هوایی روسیه با فرسایش و کمبود پرتابه مواجه است. پهپادهای اوکراینی با پرواز در ارتفاع پست و مسیرهای پیچیده (گاهی با عبور از حریم هوایی کشورهای ثالث برای دور زدن رادارها)، فشار مضاعفی بر سامانه‌های پدافندی روسیه وارد کرده‌اند. این امر فرماندهی نظامی روسیه را مجبور کرده بخشی از توان پدافندی خود را از جبهه‌ها خارج کرده و برای حفاظت از شهرهایی نظیر مسکو و سن‌پترزبورگ مستقر کند.

💢فشارهای زنجیره تأمین انرژی و چالش‌های بودجه‌ای

🔸در بعد اقتصادی، روسیه وارد مرحله حساسی از تخصیص منابع شده است. افزایش سهم بودجه نظامی در برنامه‌ریزی مالی سال ۲۰۲۷، دولت روسیه را ناگزیر به تعدیل منابع بخش‌های عمومی نظیر آموزش و رفاه اجتماعی کرده است. این اقتصاد جنگی، اگرچه کارخانه‌های تسلیحاتی را فعال نگه داشته، اما به کمبود شدید نیروی کار متخصص، افزایش تورم و فرسایش سرمایه اجتماعی منجر شده است.

🔸یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های اقتصادی مسکو، بحران صنعت پالایش و صادرات فرآورده‌های نفتی است. حملات مداوم پهپادهای اوکراینی به پالایشگاه‌ها، پایانه‌های نفتی (نظیر ترمینال نووشاختینسک در روستوف و مخازن سن‌پترزبورگ) و هدف قرار دادن ناوگان سایه روسیه در دریای سیاه، ظرفیت پالایشی روسیه را کاهش داده است. این امر باعث شده روسیه برای تأمین تقاضای داخلی و صادراتی دچار مضیقه شود و هزینه‌های بیمه و حمل‌ونقل دریایی کشتی‌های روسی افزایش یابد.

🔸چالش دیگر، تحمیل هزینه‌های جنگ به بخش خصوصی است. محدودیت پوشش سراسری پدافند برای تأسیسات صنعتی باعث شده اتحادیه صنعتگران و کارآفرینان روسیه اعلام کند شرکت‌های بزرگ موظف‌اند با هزینه شخصی، سامانه‌های پدافندی (نظیر جنگ الکترونیک و حتی سامانه‌های لیزری و توپخانه‌ای) را برای محافظت از پالایشگاه‌ها و انبارهای خود (مانند انبارهای تخریب‌شده اوزون) خریداری کنند. این مالیات پنهان جنگی، سودآوری صنایع روسیه را کاهش می‌دهد.

✅اگرچه روسیه همچنان از برتری کمی در نیروی انسانی و تجهیزات سنگین برخوردار است و ابتکار عمل را در بخش‌هایی از جبهه زمینی در دست دارد، اما ماشین جنگی این کشور هزینه‌ای نامتناسب برای دستاوردهای خود می‌پردازد. چالش‌های روسیه از تسخیر مواضع جدید فراتر رفته و به حفظ لجستیک، دفاع از زیرساخت‌های حیاتی در عمق خاک و ثبات اقتصاد غیرنظامی در برابر هزینه‌های ارتش تغییر ماهیت داده است. تداوم حملات اوکراین به شریان‌های انرژی و فناوری روسیه نشان می‌دهد جنگ وارد مرحله فرسایش سیستمی شده است؛ مرحله‌ای که حفظ تاب‌آوری زیرساخت‌های اقتصادی و اجتماعی روسیه، به اندازه پیروزی در خطوط مقدم دونباس تعیین‌کننده خواهد بود.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

20 October 2026 15:00

🌐فرانسه در بحران؛ ریشه‌های اعتراضات و پیامدهای سیاسی

#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_اروپا
#فرانسه

📝علی محبی

🔹روز شنبه، یکی از گسترده‌ترین موج‌های اعتراضی سال‌های اخیر سراسر فرانسه را فرا گرفت. بر اساس آمار وزارت کشور فرانسه، ۵۵۰ هزار نفر و بنا بر برآورد معترضان، بیش از ۸۰۰ هزار نفر در این اعتراضات شرکت کردند. در حالی که ده‌ها راهپیمایی مسالمت‌آمیز در نقاط مختلف کشور برگزار شد، برخی مناطق نیز شاهد درگیری‌های بسیار خشونت‌آمیز میان معترضان و نیروهای پلیس بودند که منجر به تخریب و غارتگری و مجروحین از هر دو طرف شد. رئیس‌جمهور فرانسه، عوامل این خشونت‌ها را منشعب از چپ افراطی دانست و آنان را به اعمال خشونتی مهارنشدنی متهم کرد. این تحولات، بار دیگر توجه‌ها را به ریشه‌های ساختاری اعتراضات معطوف کرده است.

💢دلایل و ریشه‌های اعتراضات

🔸بحران نظام آموزشی: جرقه اولیه اعتراضات در اواخر سپتامبر و در واکنش به وضعیت نامناسب نظام آموزشی فرانسه زده شد. اگرچه دولت مدعی افزایش ۱۷ درصدی بودجه آموزش است، با در نظر گرفتن تورم ۲۲ درصدی و افزایش تعداد دانش‌آموزان از ۲.۶ میلیون به ۳ میلیون نفر طی ۹ سال گذشته، ظرفیت واقعی تأمین مالی این بخش با افتی قابل‌توجه مواجه شده است؛ به‌گونه‌ای که برآورد مطرح‌شده از کاهش ۲۰ درصدی بودجه آموزشی حکایت دارد. هم‌زمان، رشد جمعیت دانش‌آموزی به کمبود معلم در مدارس انجامیده و عدم افزایش متناسب ظرفیت آموزش عالی، نارضایتی و فرسودگی فزاینده‌ای را در میان دانش‌آموزان ایجاد کرده است.

🔸تشدید نابرابری اقتصادی: اعتراضات به‌تدریج از مطالبات آموزشی فراتر رفت و به بیان نارضایتی گسترده‌تر از نابرابری‌های اقتصادی و رفاهی تبدیل شد. بدهی عمومی فرانسه از حدود ۲۰ درصد تولید ناخالص داخلی در سال ۱۹۷۰ به ۱۲۰ درصد در سال ۲۰۲۶ افزایش یافته است. در مقابل، ثروت خصوصی تحت تأثیر سیاست‌های اقتصادی سال‌های اخیر با سرعت زیادی رشد کرده و از ۳۰۰ درصد به ۶۰۰ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده است؛ ثروتی که تمرکز آن به‌شدت به سود ثروتمندترین دارندگان دارایی‌های مالی بوده است. در نتیجه، با وجود افزایش قابل‌توجه ثروت انباشته ملی، شرایط اقتصادی، به‌ویژه برای نسل جدید، روندی نامطلوب پیدا کرده است. این شکاف میان رشد ثروت کلان و دشواری‌های معیشتی، یکی از زمینه‌های اصلی گسترش نارضایتی اجتماعی محسوب می‌شود.

💢پیامدهای سیاسی و ژئوپلیتیکی اعتراضات

🔸گستردگی اعتراضات و تشدید درگیری‌ها میان بخشی از معترضان و نیروهای پلیس، می‌تواند پیامدهای مهمی برای آرایش سیاسی فرانسه به همراه داشته باشد.

🔸نخست، با نزدیک‌شدن انتخابات ریاست‌جمهوری، احتمال تقویت پایگاه رأی جریان‌های راست و چپ افراطی و تضعیف جریان‌های میانه‌رو و حامی دولت افزایش می‌یابد. تشدید خشونت‌ها می‌تواند مطالبه عمومی برای برقراری امنیت و نظم را تقویت کند؛ موضوعی که جریان راست افراطی فرانسه بر آن تأکید ویژه‌ای دارد. مارین لوپن، رهبر حزب اجتماع ملی، پس از خشونت‌های ۱۷ اکتبر، به‌جای تمرکز صرف بر جریان‌های چپ، مکرون و دولت او را مسئول شکل‌گیری خشم عمومی معرفی کرد. او همچنین کوشید خود را مدافع الگویی از حکمرانی نشان دهد که به مطالبات مردم گوش می‌دهد، تصمیم می‌گیرد و نظم را برقرار می‌کند.

🔸در مقابل، جریان‌های چپ افراطی با تأکید بر مقابله با سرکوب و خشونت پلیس، از حق اعتراض مسالمت‌آمیز دفاع کرده و هم‌زمان خشونت معترضان را محکوم می‌کنند. این رویکرد تلاشی برای جذب حمایت بیشتر در میان نسل جوان و گروه‌های معترض است که موثر ارزیابی می‌شود.

🔸دوم، تداوم ناآرامی‌ها می‌تواند فشار بر دولت‌های اروپایی برای اتخاذ سیاست‌های اقتصادی و رفاهی پاسخ‌گوتر را افزایش دهد. چنین فشاری، به‌طور غیرمستقیم آزادی عمل آمریکا برای تداوم سیاست‌های مداخله‌جویانه در خاورمیانه را محدود کند. در این چارچوب، در صورت تصمیم واشنگتن برای تنش بیشتر و حمله به زیرساخت‌های ایران، دولت‌های اروپایی ممکن است تحت تأثیر فشارهای داخلی، مخالفت عملی جدی‌تری با چنین اقدامی نشان دهند.

🔸سوم، تداوم بی‌ثباتی داخلی در فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی می‌تواند فرصت‌های بیشتری برای روسیه فراهم کند تا راهبرد جنگ هیبریدی خود علیه اروپا را پیش ببرد و از شکاف‌های سیاسی و اجتماعی موجود برای تشدید فشار بر دولت‌های اروپایی بهره‌برداری کند.

✅اعتراضات فرانسه را باید فراتر از واکنشی مقطعی به مشکلات آموزشی تحلیل کرد. هم‌پوشانی نارضایتی‌های اقتصادی، نابرابری اجتماعی، بحران نمایندگی سیاسی و شکاف میان حکومت و نسل جوان، زمینه گسترش این اعتراضات را فراهم کرده است. پیامدهای این تحولات نیز می‌تواند از تغییر موازنه نیروهای سیاسی در داخل فرانسه فراتر رود و بر انسجام اروپا، روابط فراآتلانتیکی و معادلات ژئوپلیتیکی تأثیر بگذارد.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

18 October 2026 16:10

🌐منع حجاب در جمهوری آذربایجان؛‏ از ریشه‌های داخلی تا ابعاد خارجی

#مقاله_تحلیلی
#مطالعات_قفقاز
#آذربایجان

📝احسان فلاحی

🔹اعتراضات اخیر در جمهوری آذربایجان عمدتاً حول محدودیت‌های پوشش در مدارس شکل گرفته و منجر به کنترل شبکه‌های اجتماعی و بازداشت تعداد زیادی از معترضان شده است.

💢شرح رویداد

🔸در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶، هیئت وزیران آذربایجان مصوبه شماره ۳۰۹ را درباره اصلاح مقررات لباس فرم مدارس دولتی تصویب کرد. مصوبه بدون نام‌بردن صریح از حجاب، پوشش ناسازگار با لباس متحدالشکل را ممنوع و تعیین الزامات را به شوراهای مدارس واگذار کرد. برخی مدارس این بند را به ممنوعیت حجاب تعبیر کرده‌اند. در ۶ اکتبر نیز مصوبه شماره ۳۲۵ درباره پوشش سکولار معلمان تصویب شد.

🔸با اجرای مقررات، گزارش‌هایی در خصوص جلوگیری از ورود دختران و معلمان محجبه به کلاس‌ها منتشر شد. در چند شهر از جمله باکو، دانش‌آموزان دختر و پسر کلاس‌ها را تحریم کردند و شعار «حجاب مانع تحصیل نیست» سر دادند. انتشار تصاویر اعتراضات، به محدودیت شبکه‌های اجتماعی و بازداشت فعالان انجامید.

💢سابقه تاریخی

🔸این نخستین بحران حجاب در مدارس آذربایجان نیست. در دسامبر ۲۰۱۰، اعلام الزام لباس متحدالشکل از سوی وزیر آموزش به‌عنوان ممنوعیت حجاب تفسیر شد؛ حدود هزار نفر در باکو تجمع کردند و شماری بازداشت شدند. اعتراضات در سال ۲۰۱۱ نیز ادامه یافت. دولت نیز آن زمان بر اجرای لباس فرم، نه ممنوعیت حجاب، تأکید داشت. اکنون محدودیت‌ها بر تصمیم‌های مکتوب دولت استوار است و معلمان را نیز دربر می‌گیرد.

💢استدلال موافقان و مخالفان مصوبه ۳۰۹

🔸دولت و موافقان می‌گویند مدرسه محل آموزش عمومی است و نباید عرصه تمایزات مذهبی یا رقابت ایدئولوژیک باشد. به‌زعم آنان، لباس متحدالشکل می‌تواند تفاوت‌های ظاهری میان دانش‌آموزان را کاهش دهد. وزارت کشور نیز بازداشت‌ها را نه ناشی از برخورد با مذهب، بلکه به دلیل اخلال در نظم عمومی و آسیب به مدارس اعلام کرده است.

🔸مخالفان، مقررات مبهم را تلاشی برای جلوگیری عملی از حجاب می‌دانند. آنان منع ورود محجبه‌ها را نشانه آن می‌دانند که لباس فرم بهانه محدودیت است. حجاب بخشی از هویت شخصی است و دولت نباید افراد را مجبور به انتخاب بین اعتقادات دینی و حق تحصیل کند. منتقدان می‌گویند دولت با برجسته‌کردن گزاره خطر افراط‌گرایی مذهبی، تلاش دارد تا اعتراض‌ها را امنیتی و به تهدید خارجی منتسب می‌کند.

💢ابعاد خارجی اعتراضات: رویکرد ترکیه، ایران و اسرائیل

اعتراضات اخیر در جمهوری آذربایجان، علاوه بر ابعاد داخلی، می‌تواند در چارچوب رقابت منطقه‌ای بر سر نفوذ سیاسی و مذهبی نیز بررسی شود.

🔸ترکیه؛ دفاع از آزادی مذهبی و چالش حاکمیت ملی باکو: محدودیت حجاب اکنون به اختلافی جدی میان آذربایجان و ترکیه تبدیل شده است. مشاور رئیس‌جمهور ترکیه در ۱۲ اکتبر جلوگیری از ورود دانش‌آموزان محجبه را غیرقابل‌قبول خواند. حزب حاکم آذربایجان این اظهارات را پوپولیستی خواند و درخصوص مداخله ترکیه در امور داخلی آذربایجان هشدار داد. هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه نیز در سفر ۱۵ اکتبر خود به آذربایجان خواستار حل این مشکل از طریق گفت‌وگو شد.

🔸ایران؛ نگرانی از نفوذ مذهبی و خطر امنیتی‌شدن بحران: باکو نسبت به فعالیت مذهبی ایران بسیار حساس است. علی رغم سکوت مسئولان ایرانی، اما رسانه‌های ایرانی بر آزادی مذهبی و حق آموزش افراد محجبه تأکید کرده‌اند. مجمع ملی سازمان‌های غیردولتی آذربایجان در ۱۱ اکتبر رسانه‌های ایران را به «حملات اطلاعاتی» علیه آذربایجان متهم کرد؛ سفارت ایران این اتهامات را رد کرد. شواهد قابل اتکایی از دخالت ایران در اعتراضات وجود ندارد؛ بااین‌حال، باکو نگران نفوذ گفتمان مورد حمایت ایران در میان معترضان است.

🔸تبدیل اعتراضات به ریسک ژئوپلیتیکی برای اسرائیل: منافع اسرائیل در جمهوری آذربایجان عمدتاً به همکاری‌های امنیتی، انرژی و قرابت جغرافیایی آذربایجان به ایران مربوط می‌شود. تشدید اختلافات آذربایجان با ترکیه و ایران ممکن است غیرمستقیم به سود اسرائیل باشد، اما پیوند خوردن محدودیت حجاب به رابطه دولت آذربایجان با اسرائیل می‌تواند هزینه سیاسی همکاری باکو و تل‌آویو را افزایش دهد. بنابراین اسرائیل می‌کوشد ضمن حفظ همکاری، با معرفی‌شدن به‌عنوان عامل محدودیت‌ها مقابله کند.

✅اعتراضات آذربایجان صرفاً درباره حجاب نیست، بلکه کشمکشی بر سر مرزهای هویت مجاز در فضای عمومی تحت حاکمیت دولتی توتالیتر است. دولت می‌کوشد از مسیر آموزش نظم نمادین مطلوب خود را بازتولید کند، اما مقاومت اجتماعی چالش‌های این رویکرد را آشکار می‌سازد. حضور دختران باحجاب و بی‌حجاب و پسران در اعتراضات نشان می‌دهد مسئله به مقاومت در برابر تحمیل‌های دولتی ارتباط یافته است.

🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

15 October 2026 16:23

🌐آیا نتانیاهو با ورود به جنگی جدید، انتخابات را به تعویق خواهد انداخت؟

#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_اسرائیل

🔹بنابر مصوبه کنست، انتخابات پارلمانی رژیم اسرائيل در روز سه شنبه ۵ آبان برگزار خواهد شد و بر همین اساس، اکنون احزاب و جریان‌های سیاسی در اسرائيل کمتر از ۱۲ روز فرصت دارند تا وضعیت خود در افکار عمومی اسرائيل را بهبود بخشیده و سبد رای خود را تقویت کنند.

💢وضعیت نامطلوب ائتلاف نتانیاهو در نظرسنجی‌ها

🔹مطابق آخرین نظرسنجی‌های انتخاباتی، ائتلاف دولتی فعلی به رهبری نتانیاهو از وضعیت خوبی در میان افکار عمومی جامعه اسرائيل برخوردار نبوده و این مسئله می‌تواند منجر به شکست این بلوک سیاسی در انتخابات آتی شود. آخرین نتایج نظرسنجی‌های معتبر اسرائیلی تعداد کرسی‌های جریان ائتلاف دولتی در انتخابات آتی را بین ۴۹ تا ۵۵ کرسی ارزیابی کرده‌اند که کسب این تعداد کرسی به معنی ناکامی قطعی این جریان در تشکیل دولت خواهد بود.

🔹از طرفی اکنون در میان احزاب همپیمان نتانیاهو نیز اختلافاتی به وجود آمده و برخی چهره‌ها نظیر بن گویر و عوفر وینتر با انتقاد از عملکرد نتانیاهو، احتمال جدایی خود از ائتلاف با نخست وزیر فعلی را مطرح کرده‌اند. حتی در میان احزاب حریدی نیز، اکنون بر سر ائتلاف با نتانیاهو در انتخابات آتی، تردیدهایی به وجود آمده است. مجموع این مسائل سبب شده است تا اکنون نتانیاهو بیش از پیش نگران سرنوشت سیاسی خود در فردای انتخابات باشد.

💢احتمال تعویق انتخابات

🔸یکی از ابزار نتانیاهو برای جلوگیری از شکست، تلاش برای تعویق برگزاری انتخابات خواهد بود. مطابق قوانین اسرائيل و اظهارات رئیس کمیته مرکزی انتخابات، در صورت وقوع شرایط اضطراری، اگر امکان برگزاری انتخابات فراهم نباشد، امکان تعویق انتخابات تا موعدی که شرایط برگزاری آن مهیا شود، وجود خواهد
داشت.

🔸بر اساس ماده ۹ قانون پایه کنست، تمدید دوره فعالیت پارلمان فراتر از موعد قانونی فقط در صورت وجود شرایط ویژه‌ای که مانع برگزاری انتخابات در زمان مقرر شوند، امکان پذیر است. این تصمیم باید در قالب قانون و با رای موافق دو سوم از اعضای کنست تصویب شود. بلافاصله پس از رفع شرایط اضطراری، انتخابات باید برگزار شود.

🔸بنابراین در این چارچوب، دولت می‌تواند با اعلام وضعیت اضطراری خواستار تشکیل جلسه فوق‌العاده کنست برای بررسی تمدید دوره شود و در صورت تصویب این قانون با موافق دو سوم اعضا، کمیته مرکزی انتخابات مکلف می‌شود تا با بررسی وضعیت امنیتی، زمان فراهم شدن شرایط برای برگزاری انتخابات را اعلام کند.

💢سابقه تعویق انتخابات در اسرائيل

🔸در سال ۱۹۷۳ و پس از وقوع عملیات یوم کیپور، برگزاری انتخابات پارلمانی رژیم اسرائیل به مدت ۲ ماه به تعویق افتاد. پس از عملیات طوفان‌الاقصی نیز، برگزاری انتخابات شهرداری‌ها به مدت ۴ ماه به تعویق افتاد. بنابراین ممکن است با ورود دوباره اسرائيل به جنگی جدید، انتخابات آتی این رژیم نیز برای مدتی به تعویق بیفتد.

💢ریسک ورود به جنگی جدید

🔸تعویق انتخابات زمانی می‌تواند برای نتانیاهو سودمند باشد که او بتواند با کسب دستاوردی بزرگ، سبد رای خود را تقویت کرده و خواسته‌های همپیمانان خود را برآورده سازد. اما در صورتی که نتانیاهو با ورود به جنگی جدید، در کسب دستاوردهای قابل توجه ناکام بماند و حتی بار دیگر اراضی اشغالی درگیر تهدیدات امنیتی فرسایشی شود، نه تنها وضعیت سبد رای او بهبود نخواهد یافت،‌ بلکه ممکن است آرای فعلی او نیز دچار ریزش شود.

🔸به همین دلیل، اکنون ورود به جنگی جدید با ریسک بسیار بالایی برای نتانیاهو همراه خواهد بود؛ مگر اینکه او به این جمع بندی برسد که توان ورود ضربه نهایی به یکی از دشمنان خود خصوصاً ایران را دارد و یا دشمن توان پاسخگویی قاطعی به حملات رژیم اسرائيل را نخواهد داشت. تبعاً در غیر این صورت، ورود به جنگی جدید به سود نتانیاهو نخواهد بود.

✅پس از وقایع ۷ اکتبر، اعتبار ناشی از وجهه امنیتی نتانیاهو به شدت نزد افکار عمومی رژیم اسرائيل کاهش یافت و این امر سبب شد تا نتانیاهو برای بازسازی وجهه امنیتی خود، دست به تشدید تنش در جبهه‌های مختلف بزند. اما عدم کسب دستاورد محسوس برای رژیم اسرائیل در طی این جنگ‌ها سبب شد تا سبد رای نتانیاهو بیش از پیش دچار ریزش شود. به همین دلیل، اکنون هیچ تضمینی وجود ندارد که ورود دوباره رژیم اسرائیل به جنگی جدید، بتواند موقعیت نتانیاهو در افکار عمومی اسرائيل را تقویت کند. اما در صورتی که نتانیاهو احساس کند که غیر از ورود به جنگی جدید، راهی برای پیروزی در انتخابات برای او وجود ندارد، ممکن است دست به انتحار زده و با حمله احتمالی به ایران، تمام تلاش خود را برای کسب دستاورد ویژه و بهبود وضعیت خود در افکار عمومی اسرائیل به کار گیرد.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

13 October 2026 18:24

🌐پوتین و ترامپ هر کدام از توافق گازوئیلی چه بدست می آورند؟

#تحلیل_کوتاه
#روسیه #اوکراین
#آمریکا

📝میلاد رضایی

ترامپ در ۹ اکتبر ۲۰۲۶، پس از گفت‌وگو با پوتین، اعلام کرد روسیه ۳۰۰ هزار تن گازوئیل به‌صورت فوری، ۵۰۰ هزار تن در نوامبر و یک میلیون تن بلافاصله پس از آن عرضه خواهد کرد. او همچنین از عرضه سه میلیون تن دیگر، مشروط به وضعیت پالایشگاه‌های روسیه، خبر داد؛ وعده‌ای که مجموع محموله‌ها را به حدود ۴٫۸ میلیون تن می‌رساند. هم‌زمان، وزارت خزانه‌داری آمریکا تحریم گازوئیل روسیه را تا آوریل ۲۰۲۷ موقتاً معلق کرد.

💢انگیزه‌های پوتین و ترامپ

🔸انگیزه ترامپ از این اقدام کاملا داخلی است. توافق در شرایط جهش قیمت سوخت و نزدیک‌شدن انتخابات میان‌دوره‌ای اعلام شد. ترامپ حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه را مقصر معرفی می‌کند، اما شواهد نشان می‌دهد جنگ با ایران اثر بسیار بیشتری بر اختلال عرضه داشته است. از این منظر، افزایش عرضه روسیه برای واشینگتن راهی برای کاهش فشار فوری بازار و مهار پیامدهای سیاسی گرانی سوخت است.

در مقابل، دستاورد پوتین فراتر از فروش گازوئیل است. مسکو بخشی از صادرات ممنوع‌شده خود را از سر می‌گیرد و هم‌زمان برای آمریکا انگیزه‌ای ایجاد می‌کند تا با حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه مخالفت کند. به این ترتیب، واشینگتن در موضوع امنیت این تأسیسات عملاً در کنار مسکو قرار می‌گیرد. بنابراین، روسیه بدون ارائه هیچ‌گونه امتیازی در مسئله جنگ، از کاهش فشار تحریم‌ها بهره‌مند می‌شود.
 
💢واکنش اوکراین

🔸واکنش اوکراین نیز بازتاب همین پیامد سیاسی است. زلنسکی توافق را «هدیه به پوتین» خواند و اعلام کرد اگر روسیه حملات به زیرساخت‌های انرژی اوکراین را متوقف کند، کی‌یف نیز پالایشگاه‌های روسیه را هدف قرار نخواهد داد. این موضع، پیشنهاد توقف متقابل حملات است، نه پذیرش توقف یک‌جانبه عملیات اوکراین.

🔸بااین‌حال، بعید است که کی‌یف حملات را کاملاً متوقف کند. پالایشگاه‌ها از مؤثرترین اهرم‌های فشار اوکراین هستند و حملات از جولای بخش بزرگی از ظرفیت پالایشی روسیه را از کار انداخته‌اند. در عین حال، اوکراین نمی‌تواند هزینه تقابل با واشینگتن را نادیده بگیرد، زیرا به تسلیحات آمریکا و فشار تحریمی این کشور بر روسیه وابسته است. امضای اخیر لایحه تحریم روسیه و تأیید بزرگ‌ترین قرارداد تسلیحاتی با اوکراین، اهمیت حمایت واشینگتن را برای کی‌یف بیشتر می‌کند. در نتیجه، محتمل‌ترین سناریو ادامه حملات به شکلی گزینشی‌تر است. حمله مستقیم به پایانه‌ها و بنادر صادراتی که محموله‌های این توافق از آن‌ها عبور می‌کنند، تنش با آمریکا را بالا می‌برد. احتمالا اوکراین سعی می‌کند با حمله به زنجیره مصرف داخلی گازوئیل در روسیه، به صورت غیرمسقتیم به صادرات این کشور فشار وارد کند.
 
💢این توافق تا چه میزان می‎تواند مشکل را حل کند؟

🔸توان واقعی توافق برای حل مشکل عرضه محدود است. نخستین مانع، کمبود در خود روسیه است. میزان پالایش نفت در این کشور در ژوئن به پایین‌ترین سطح در بیش از بیست سال رسید و تولید گازوئیل نزدیک به ۳۰ درصد افت کرد. در چنین شرایطی، تأمین تعهد اولیه در بازه‌ای کوتاه می‌تواند دشوار باشد؛ به‌ویژه آنکه دولت روسیه تأمین نیاز کشاورزان و بخش حمل‌ونقل پیش از زمستان را در اولویت قرار داده است.

🔸مانع مهم‌تر آن است که بحران عرضه به روسیه محدود نمی‌شود. از فوریه تا اوت، صادرات خالص گازوئیل خلیج فارس و روسیه در مجموع حدود ۶٫۷ میلیون تن در ماه کاهش یافته که ۷۳ درصد آن به خلیج فارس مربوط است. در مقابل، سهم روسیه حدود یک‌چهارم بوده است. بنابراین، حتی افزایش صادرات روسیه نیز تنها بخشی از شکاف عرضه را پوشش می‌دهد و اختلال اصلی ناشی از تحولات خلیج فارس همچنان باقی می‌ماند.

🔸افزون بر این، اجرای توافق به همان زیرساخت‌هایی وابسته است که همچنان در معرض حمله قرار دارند. تحویل محموله‌های بعدی به وضعیت پالایشگاه‌های روسیه مشروط است  و ادامه حملات اوکراین می‌تواند حجم واقعی عرضه را کاهش دهد. در نتیجه، وعده‌ای که قرار است بازار را آرام کند، خود به تحولات جنگ وابسته است و تضمینی برای تحقق کامل آن وجود ندارد.

✅این توافق شاید قیمت‌ها را اندکی تعدیل کند، اما اثر اصلی آن سیاسی است. واشینگتن فرصتی برای کاهش کوتاه‌مدت فشار بازار به دست می‌آورد، درحالی‌که روسیه بدون امتیاز متقابلی از تخفیف تحریم‌ها بهره‌مند می‌شود، با اسم ترامپ از پالایشگاه‌های خود محافظت می‌کند و هم‌زمان، زمینه اختلاف میان واشینگتن و کی‌یف بر سر یکی از مهم‌ترین اهرم‌های فشار بر مسکو تقویت می‌شود. به همین دلیل، دستاورد سیاسی توافق برای روسیه بزرگ‌تر از اثر آن بر توازن عرضه و تقاضای گازوئیل در ایالات متحده است.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

10 October 2026 15:46

🌐آینده مبهم آلمان؛ دولت نامحبوب و راست افراطی قدرتمند

#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_اروپا
#آلمان

📝علی محبی

🔹نظام سیاسی آلمان پس از ۱۹۴۵ که بر پایه ثبات و بایکوت احزاب افراطی بنا شده بود، در پاییز ۲۰۲۶ سنگین‌ترین بحران خود را تجربه می‌کند.نتایج سه انتخابات ایالتی اخیر چرخش جدی رأی‌دهندگان از احزاب میانه به رادیکال را نشان می‌دهد. برای نخستین‌بار در تاریخ جمهوری فدرال، یک سیاستمدار از حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) در اوایل اکتبر ۲۰۲۶ به ریاست پارلمان ایالتی زاکسن-آنهالت انتخاب شد. در سوی مقابل، حزب دموکرات مسیحی (CDU) به رهبری فریدریش مرتس برای اولین بار نتوانست حد نصاب ۵ درصد را برای ورود به پارلمان مکلنبورگ-فورپومرن کسب کند و در برلین نیز عملکرد ضعیفی داشت. این نتایج همراه با افت شدید محبوبیت مرتس، زمزمه‌های تعویض صدراعظم و بی‌ثباتی ائتلاف حاکم را پررنگ کرده است.

💢فرسایش احزاب حاکم و صعود بی‌سابقه آلترناتیو برای آلمان

🔸کمتر از ۱۶ ماه از انتخابات فوریه ۲۰۲۵ و تشکیل دولت ائتلافی میان اتحادیه دموکرات مسیحی و حزب سوسیال‌دموکرات می‌گذرد. در آن انتخابات، دموکرات مسیحی حدود ۲۸.۵ درصد، آلترناتیو برای آلمان ۲۰.۸ درصد و سوسیال‌دموکرات ۱۶.۴ درصد رأی داشتند. با این حال، محبوبیت امروز آلترناتیو برای آلمان به ۲۸ تا ۳۰ درصد، دموکرات مسیحی به ۱۸ تا ۲۰ درصد و سوسیال‌دموکرات به ۱۳ تا ۱۵ درصد رسیده است. این ریزش حدود ۱۳ درصدی ائتلاف حاکم و کسب نزدیک به ۴۴ درصد رأی آلترناتیو برای آلمان در زاکسن-آنهالت و انتخاب فردی از این حزب به ریاست پارلمان آنجا نشان‌دهنده تضعیف راهبرد دیوار آتشین است.

💢بحران محبوبیت و زمزمه جانشینی مرتس

🔸اصرار صدراعظم بر تداوم اصلاحات اقتصادی و اجتماعی بحث‌برانگیز در کنار ناتوانی در جلب اعتماد افکار عمومی، بر بحران افزوده و موجب ریزش شدید محبوبیت او از ۴۳ درصد در ژوئیه ۲۰۲۵ به ۱۶ درصد در سپتامبر ۲۰۲۶ شده است. تزلزل موقعیت او تا جایی پیش رفت که لغو ناگهانی سفر دیپلماتیک او به مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک جهت مدیریت بحران برلین، به نماد علنی ضعف قدرت مانور او تبدیل شد. این وضعیت موجب شده تا هم‌حزبی‌های مرتس عملا به گزینه «تعویض صدراعظم» فکر کند. سناریویی که اگرچه نخبگان دموکرات مسیحی جهت نجات حزب به آن می‌اندیشند، اما هیچکدام از رقبای مرتس انجام این کار را به نفع خود نمی‌بینند.

💢سه سناریو برای آینده برلین

🔸انتخابات زودهنگام (نامحتمل): اولین سناریو شکست ائتلاف و اعلام انتخابات زودهنگام است اما به دلیل اینکه حزب آلترناتیو دست بالا را در نظرسنجی‌ها دارد، هیچ‌یک از احزاب ائتلافی تمایلی به فروپاشی دولت ندارند. بنابراین احزاب ائتلاف برای بقای خود ناچار به حفظ ظاهر و ادامه همکاری هستند.

🔸تعویض صدراعظم بدون فروپاشی دولت (کم‌احتمال): اگرچه صحبت از تعویض صدراعظم در درون دموکرات مسیحی مطرح است و نام هندریک ووست به‌عنوان جایگزین اصلی مطرح شده است. با این حال نخبگان حزب می‌دانند که تعویض مرتس بدون موافقت خود او و عدم اجماع بر سر جانشین تنها منجر به بی‌ثباتی و کاهش محبوبیت بیشتر می‌شود و با توجه به قدرت بالای مرتس در ساختار حزب و عدم تمایل او به کناره‌گیری، تغییر او بدون تمایل خودش در کوتاه‌مدت بسیار بعید است.

🔸تداوم وضعیت فعلی (محتمل‌ترین سناریو): محتمل‌ترین مسیر این است که مرتس در سمت خود بماند و دولت با اصلاحات نیمه‌کاره و اختلافات داخلی به حیات خود ادامه دهد. در این حالت، بسته اصلاحات اقتصادی و اجتماعی یا کند پیش می‌رود یا تعدیل می‌شود، نارضایتی عمومی افزایش می‌یابد و خطر اعتراضات و اعتصابات گسترده‌تر می‌شود. به عبارتی، دولت نه سقوط می‌کند و نه احیا می‌شود، بلکه به شکل فرسوده و کم‌اثر ادامه می‌یابد.

💢جمع‌بندی

✅رشد احزاب رادیکال و سقوط احزاب میانه تنها یک بحران داخلی نیست، بلکه نشانه فرسایش الگوی وحکمرانی احزاب میانه در غرب است. شکست مرتس در مهار راست افراطی و بی‌اثری «دیوار آتشین» اثبات می‌کند که راهبرد طرد سیاسی بدون پاسخ به نارضایتی‌های ساختاری اقتصادی، نتیجه معکوس داده و جریانات چپ و راست افراطی را از یک جریان حاشیه‌ای به نیروی تعیین‌کننده تبدیل کرده است. این بحران داخلی، می‌تواند توان رهبری آلمان در اتحادیه اروپا را تضعیف کند. برلینی که درگیر بقای روزمره و اختلافات درون‌حزبی شود، توانایی اعمال قدرت، هدایت معماری امنیتی پس از جنگ اوکراین و رهبری استراتژیک اروپا را از دست خواهد داد؛ امری که موازنه قدرت در قاره سبز را به نفع جریان‌های پوپولیست و رادیکال تغییر می‌دهد.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

07 October 2026 15:19

🌐 آیا آرژانتین و بریتانیا بر سر فالکند وارد جنگ خواهند شد؟

#تحلیل_کوتاه
#آرژانتین #بریتانیا

🔹در ماه‌های اخیر، بحث حاکمیت بر جزایر فالکند میان بریتانیا و آرژانتین افزایش یافته است. طبق شواهد میلی در فرآیندی بلندمدت، آرژانتین را برای بازپس‌گیری جزایر آماده می‌کند. مواضع مقامات آمریکایی و اسرائیلی نیز بر آتش مسئله فالکند دمیده است. چند هفته پیش، ترامپ از احتمال تغییر رویکرد آمریکا در قبال مسئله جزایر و حمایت از آرژانتین سخن گفت. براساس اسناد افشاشده از پنتاگون نیز آمریکا واگرایی از بریتانیا در مورد فالکند را یکی از گزینه‌های مجازات عدم همراهی در جنگ با ایران می‌بیند. بن گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، نیز از به‌رسمیت‌شناختن جزایر به‌عنوان خاک آرژانتین حمایت کرده است.

💢تاریخچه مناقشه بر سر فالکند

🔸در سال ۱۷۶۴، فرانسه نخستین سکونتگاه اروپایی را در غرب جزایر ایجاد کرد و بریتانیا نیز در ۱۷۶۵ در بخش شرقی آن مستقر شد. در سال ۱۷۶۷، فرانسه در پی اعتراض اسپانیا، سکونتگاه خود را به این کشور واگذار کرد و اسپانیا نام آن به «پورتو سولداد» تغییر داد. در ۱۷۷۰، نیروهای اسپانیایی بریتانیایی‌ها را بیرون راندند، اما بریتانیا در پی توافق ۱۷۷۱ به پایگاه خود بازگشت. این کشور در ۱۷۷۴ نیروهایش را خارج کرد، ولی با برجای گذاشتن لوحی، بر تداوم ادعای حاکمیت خود تأکید کرد.

🔸پس از استقلال، آرژانتین با استناد به اصل جانشینی دولت‌ها، ادعای حاکمیت بر جزایر را مطرح کرد. در ۱۸۳۱، توقیف کشتی‌های آمریکایی توسط لوئیس ورنت به حمله ناو لکسینگتون به جزایر و تضعیف حضور آرژانتین انجامید. در ۳ ژانویه ۱۸۳۳، بریتانیا نیروهای آرژانتینی را وادار به ترک جزایر کرد و اداره آن را در دست گرفت. در ۱۹۸۲، آرژانتین برای بازپس‌گیری جزایر اقدام نظامی کرد که تسلیم‌شدن آرژانتین پایان یافت.

💢خاویر میلی و بازکردن مجدد پرونده فالکلند

🔸از زمان جنگ ۱۹۸۲، بریتانیا و آرژانتین بدون درگیری نظامی دیگری به ادعای حاکمیت بر جزایر ادامه دادند که چهار دهه صلح سرد میان دو کشور ایجاد کرد. اکنون دولت راست‌گرای خاویر میلی در چشم‌انداز بلندمدت آمریکا، بازگرداندن جزایر به آرژانتین را می‌بیند. در ماه‌های اخیر، لحن رئیس‌جمهور آرژانتین در مورد فالکلند تندتر شده است. میلی در سخنرانی سوم سپتامبر، از بادهای تغییر به نفع آرژانتین در مورد جزایر سخن گفت.

🔸در این راستا، دولت میلی لایحه‌ای به کنگره ارائه کرده که تحریم شرکت‌های بهره‌بردار از منابع اطراف جزایر را تشدید می‌کند و نقش ارتش در حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی را گسترش می‌دهد. در مسیر حقوقی، میلی در ۲۸ سپتامبر دستور آغاز داوری علیه بریتانیا طبق پیوست هفتم کنوانسیون حقوق دریاها را صادر کرد و به لندن دو هفته مهلت داد عملیات را متوقف کند؛ هرچند متوقف نشد.

🔸در بُعد نظامی، آرژانتین ۲۴ فروند F-16 دست‌دوم از دانمارک به ارزش ۳۰۰ میلیون دلار خریداری کرده است. همچنین میلی اعلام کرد بودجه وزارت دفاع را افزایش می‌دهد تا «پایگاه دریایی یکپارچه» در تیرا دل فوئگو ساخته شود. این پایگاه در بلندمدت برای افزایش کنترل آرژانتین بر اقیانوس اطلس جنوبی و قطب جنوب اهمیت دارد، هرچند فعلاً توان تازه‌ای برای عملیات علیه فالکلند ایجاد نمی‌کند.

🔸انتظار می‌رود میلی از ظرفیت همگرایی با ترامپ برای تقویت ارتش آرژانتین استفاده کند. دو سال آخر ترامپ برای آرژانتین کلیدی است؛ زیرا افراد محدودی در آمریکا هستند که مایل به تقویت روابط نظامی با آرژانتین و تغییر موضع در مورد فالکلند باشند. چه‌بسا رئیس جمهور بعدی موجب پایان ماه عسل آمریکا و آرژانتین شود. در این میان باید به اسرائیل نیز توجه کرد، زیرا با توجه به وخامت روابط تل‌آویو با اروپا، اسرائیل می‌تواند انگیزه بالایی برای کمک به آرژانتین داشته باشد.

💢اهمیت فالکند

🔸اهمیت جزایر برای هر دو کشور ترکیبی از تمامیت ارضی، لجستیک و منابع بالقوه نفتی است. در حال حاضر، فالکلند ارزش اقتصادی پایینی دارد و مهم‌ترین حوزه تجاری فعال در آن شیلات است. هنوز تخمین دقیقی از منابع نفتی جزایر وجود ندارد و استخراجی هم انجام نشده است. گزارش‌های مختلف، منابع نفتی را بین ۵۰۰ میلیون تا ۱.۷ میلیارد بشکه تخمین زده‌اند. به این دلایل، ارزش اقتصادی جزایر در آینده مشخص خواهد شد. علاوه بر این، فالکلند نقش پشتیبان لجستیکی برای حضور بریتانیا در قطب جنوب دارد.
 
✅مناقشه فالکلند پس از چهار دهه، بار دیگر در حال ایجاد تنش میان آرژانتین و بریتانیا است. میلی با ترکیب فشار دیپلماتیک، اقدامات حقوقی و تقویت تدریجی توان نظامی، برای بازپس‌گیری جزایر زمینه‌چینی می‌کند. تحقق این هدف در کوتاه‌مدت بعید است و آرژانتین همچنان از نظر نظامی با محدودیت‌های جدی مواجه و به تقویت ارتش توسط آمریکا یا اسرائیل نیازمند است.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

05 October 2026 16:10

🌐ترامپ در توافق جدید گرینلند چه به دست آورد؟

#مقاله_تحلیلی
#مطالعات_آمریکای_شمالی
#اروپا

🔹پس از حدوداً یک سال و نیم فشارهای رسانه‌ای و لفظی ترامپ و تهدیدات او برای تصاحب جزیره گرینلند، سرانجام آمریکا با دولت دانمارک و دولت خودمختار گرینلند به توافقی برای دسترسی نظامی خود به جزیره مذکور دست یافت. این توافق حاکمیت دانمارک بر گرینلند را حفظ می‌کند؛ اما حضور نظامی، امنیتی و اقتصادی آمریکا را در این جزیره استحکام می‌بخشد.

💢محتوای توافق با دانمارک و گرینلند

🔸آمریکا طبق توافقنامه ۱۹۵۱ با دانمارک جهت مقابله با نفوذ شوروی در گزینلند حضور نظامی داشت. طبق آن توافقنامه، آمریکا در «مناطق دفاعی» مشخصی پایگاه‌های نظامی تأسیس می‌کرد. پس از این توافق، سه پایگاه در مناطق تول که اکنون به پایگاه فضایی پیتوفیک شناخته می‌شود، نارسارسوآک و ساندرستروم  تشکیل شد.

🔸اکنون توافق ۲۰۲۶ آمریکا و دانمارک دسترسی‌ها و اختیارات جدید و گسترده‌ای را به آمریکا می‎‌دهد. طبق این توافق، پایگاه فضایی پیتوفیک نوسازی می‌شود. همچنین «مناطق دفاعی» جدیدی در نارسارسوآک (شمال غربی گرینلند) و مِسترزویگ (جنوب غربی جزیره) ایجاد گردند. علاوه بر این، طبق بخش ۳ ماده ۴ توافق، آمریکا می‌تواند پایگاه‌های نظامی دیگری را نیز در جزیره احداث کند.

💢اهداف آمریکا از حضور در گرینلند

🔸می‌توان مهم‌ترین انگیزه و هدف آمریکا از توافق با دانمارک را رقابت با روسیه و چین دانست که خود در سه موضوع تجلی می‌‌یابد: ۱. فرصت‌های اقتصادی قطب شمال ۲. دسترسی به عناصر کمیاب ۳. توسعه گنبد طلایی

1️⃣فرصت‌های اقتصادی نفت و گاز منطقه شمالگان

🔸یکی از ضعف‌های جدی آمریکا به عنوان یک ابرقدرت، دسترسی جغرافیایی محدود به قطب شمال است. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری می‌یابد که بدانیم روسیه و چین در حال تقویت مسیرهای تجاری جدید در این منطقه هستند. «راه ابریشم قطبی» چارچوبی است که چین از سال ۲۰۱۷ برای گسترش ابتکار «کمربند و راه» به آب‌های قطب شمال دنبال می‌کند.

🔸با توجه به روند گرمایش جهانی، در سال‌های آینده فرصت‌های تجاری و اقتصادی بیشتری برای منطقه شمالگان فراهم خواهد شد و منابع نفت و گاز این منطقه بیشتر در دسترس قرار خواهد گرفت. گرینلند نیز به‌تنهایی می‌تواند دارای منابع بزرگ نفت و گاز طبیعی باشد. بر اساس بررسی‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا گرینلند دارای ذخایر نفت و گاز کشف‌نشده قابل‌توجهی است.

🔸به همین خاطر، آمریکا از تقویت حضور خود در گرینلند، اهداف بلندمدتی دارد و آن این است که در آینده بتواند با روسیه و چین بر سر منابع طبیعی منطقه شمالگان رقابت کند و نظارت بیشتری بر مسیرهای تجاری جدید در این منطقه داشته باشد.
 
2️⃣دسترسی به عناصر کمیاب

🔸گرینلند از نظر منابع معدنی و عناصر کمیاب بسیار غنی است. این جزیره حدود ۱.۵ میلیون تن ذخایر خاکی کمیاب دارد و دو کانسار بزرگ کوانفیلد و تن‌بریز در آن قرار گرفته‌ که با تانتالوم، نیوبیوم و زیرکونیوم و اورانیوم همراه‌اند؛ کوانِفیلد نیز حدود ۲۷۰ هزار تن اورانیوم در خود جای داده است.

🔸آمریکا در چشم‌انداز خود می‌بیند که با حضور در گرینلند، از وابستگی به عناصر کمیاب چین بکاهد. در همین راستا، توافق ۲۰۲۶ نیز مقرر می‌کند که ایالات متحده، دانمارک و گرینلند باید به‌صورت متفق‌القول هرگونه سرمایه‌گذاری از سوی کشورهای غیرعضو ناتو در بخش‌های حساسی مانند معدن و زیرساخت را تأیید کنند. معنای بند مذکور این است که آمریکا حق وتو در مورد سرمایه‌گذاری در بخش معدنی گرینلند دارد.

3️⃣توسعه سامانه گنبد طلایی

🔸گنبد طلایی، پروژه جاه‌طلبانه جدید آمریکا در دوران ترامپ است. این پروژه قرار است سامانه پدافندی جدید آمریکا باشد تا از طریق موشک‌های فضاپایه با حملات موشکی گسترده از سمت چین و روسیه مقابله کند. توسعه پایگاه‌های نظامی در گرینلند می‌تواند بخشی از فرایند توسعه گنبد طلایی باشد، چه اینکه در متن توافق نیز نوسازی پایگاه فضایی پیتوفیک قید شده است. ترامپ نیز یک بار گفت که خرید گرینلند بخش مهمی از اجرای طرح گنبد طلایی است.
 
✅توافق جدید آمریکا با دانمارک، دسترسی‌های نظامی و اقتصادی گسترده‌ای در مقایسه با توافق پیشین ۱۹۵۱ به آمریکا در گرینلند می‌دهد. افزون بر این، اهداف سه‌گانه ترامپ از تسلط بر گرینلند در نهایت به رقابت آمریکا با چین و روسیه منتهی می‌شوند. اهمیت گرینلند برای واشنگتن صرفاً اقتصادی یا نظامی نیست، بلکه منابع طبیعی، موقعیت جغرافیایی و زیرساخت‌های دفاعی این جزیره در مجموع بخشی از تلاش آمریکا برای جلوگیری از افزایش نفوذ چین و روسیه در شمالگان و حفظ برتری راهبردی خود در این منطقه هستند.

🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

30 September 2026 18:51

🌐 طرح ۴ ماده‌ای شی برای غرب آسیا؛ چین در جستجوی نظم جدید

#مقاله_تحلیلی
#چین
#غرب_آسیا

🔹شی جین‌پینگ رئیس‌جمهور چین اخیراً پیش از سفر به واشنگتن، در سفر خود به قاهره و دیدار با همتای مصری خود در ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ یک ابتکار ۴ماده‌ای را برای معماری امنیتی جدید غرب آسیا ارائه کرد. ابتکار مطرح‌شده در مصر از سطح مشخص کردن اصول در ابتکار آوریل ۲۰۲۶ در امارات، به سمت کنش‌محوری ایجاد معماری امنیت درون‌زای منطقه‌ای تکامل یافته است.

💢چه چیز جدیدی در طرح وجود دارد؟

🔸در ماده اول طرح جدید چین صریحاً از «بازسازی معماری امنیتی منطقه توسط خود کشورهای منطقه» صحبت می‌کند. یعنی دیگر ‏فقط میان بازیگران موجود واسطه نیست، بلکه درباره تنظیم قواعد روابط آن‌ها نیز پیشنهاد داده است.‏ چین در پیشابحران می‌توانست با هر بحران (ایران و عربستان، فلسطین، سوریه و...) جداگانه تعامل کند، اما ماده دوم می‌گوید ‏بحران‌های خاورمیانه به هم مرتبط‌اند و باید «راه‌حل جامع» داشت و مسئله فلسطین را هسته مسئله غرب آسیا می‌داند.‏ ماده سوم، «توسعه، امنیت مسیرهای دریایی و درهم‌تنیدگی منافع اقتصادی» را بنیان امنیت پایدار معرفی ‏می‌کند. ماده چهارم چارچوب هنجاری مشخصی متشکل از منشور ملل متحد، حقوق بین‌الملل و مخالفت با یک‌جانبه‌گرایی عرضه ‏کرده است. ‏

🔸مهم‌ترین تفاوت پیشنهاد 4ماده‌ای اخیر چین نسبت به ابتکارهای سابق، تکامل تدریجی رویکرد پکن از نگاه مسئله‌محور ـ موردی به رویکردی کلان ـ ساختاری است. این تحول، ضمن به‌رسمیت‌شناختن وجود یک معماری امنیتی منطقه‌ای ناقص که در دیدار وانگ‌یی و عراقچی نیز مورد اشاره قرار گرفته است، راهکاری چینی برای ایجاد امنیت درون‌زای منطقه‌ای ارائه می‌دهد.

💢چرا اکنون؟

🔸موضع‌گیری چین در معماری امنیت منطقه‌ای غرب آسیا ریشه در خلأ امنیتی ناشی از تضعیف اتکای کشورهای منطقه به آمریکا دارد. درگیری‌های اخیر و اختلال در امنیت خلیج‌فارس و تنگه هرمز اعتماد به تضمین‌های امنیتی واشنگتن را کاهش داده است. اکنون آمریکا دیگر حافظ وضع موجود محسوب نمی‌شود. پکن این وضعیت، به همراه مواردی مثل پیمان مکه را پنجره فرصتی دیده که باید با آن همراه شود.

🔸حتی نزدیکی ایران و عربستان در سال ۲۰۲۳ نشان داد بدون چارچوب بزرگ‌تر نمی‌توان از جنگ‌های بعدی یا سرایت بحران جلوگیری کرد. در این زمینه امنیت درون‌زا و جمعی کشورهای منطقه می‌تواند با دو وجه کاهش نقش قدرت خارجی و استقبال از خوداتکایی راهبردی قدرت‌های میانی دنبال شود.

💢نقش فعال پکن در منطقه؟

🔸چین می‌کوشد از تکرار تجربه آمریکا و گرفتار شدن در تعهدات امنیتی فزاینده و بار مسئولیت آن اجتناب کند. ازاین‌رو، پکن ترجیح می‌دهد نقش خود را بیشتر در مقام تسهیل‌کننده، مشارکت‌کننده و شکل‌دهنده به ترتیبات منطقه‌ای ایفا کند.

🔸تنها ماده سوم یعنی پیوند امنیت با توسعه، بر ایفای نقش چین اشاره دارد. بااین‌حال تأکید چین بر حفاظت از مسیرهای کشتیرانی نیز بیش از آنکه نشان‌دهنده تمایل پکن به ایجاد حضور امنیتی مستقیم در منطقه باشد، بیانگر پیوند دادن امنیت با استمرار تجارت و توسعه اقتصادی است.

💢موانع تحقق

🔸اولین مانع توان و ظرفیت چین برای اجرایی کردن طرح است. پیشنهادات چین به‌جز مورد میانجیگری بین ایران و عربستان، عموماً در همان مرحله پیشنهاد باقی‌مانده‌اند.

🔸مانع دیگر را می‌توان اختلاف کشورهای منطقه بر سر تعریف امنیت و حتی تهدید مشترک در نظر گرفت. همچنین ماهیت وجودی کشورهای عربی خلیج‌فارس به‌گونه‌ای است که در بهترین حالت فقط حاضرند تعهد امنیتی مضاعف چین را بپذیرند و حاضر نیستند روابط امنیتی با آمریکا را محدود کنند.

🔸چین در این ابتکار تأکید کرده است که مسئله فلسطین نباید به حاشیه برود. گره خوردن سیاست‌های تهاجمی اسرائیل و آمریکا برای ضربه به محور مقاومت و تعریف آن به‌عنوان تکمیل بخشی از شطرنج مهار چین چیزی نیست که به اراده چین تغییر یابد.

💢جمع‌بندی

✅ پیشنهاد چین به دنبال تغییر تدریجی ساختار قدرت در منطقه است. در حال حاضر چین به لحاظ توان و اراده سیاسی، قصد ندارد جایگزین آمریکا شود، اما با ارائه چارچوب فراگیر، سعی دارد فضای سیاسی لازم را برای تقویت روابط بین کشورهای منطقه باهم و حفظ روابط با همه طرف‌ها ایجاد کند. ترجیح چین این است که آمریکا دیگر تنها ضامن امنیتی منطقه نباشد و هم‌زمان کشورهای منطقه در راستای مسئولیت‌پذیری منطقه‌ای و کاهش وابستگی یک‌جانبه به خارج، نظم منطقه‌ای چندجانبه‌گرایانه را عملیاتی سازند.

🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

28 September 2026 16:57

🌐فعال شدن جبهه یمن چه نسبتی با وضعیت جبهه لبنان دارد؟

#تحلیل_کوتاه
#یمن #لبنان

📝محمدعلی حسن نیا

 🔹عربستان سعودی هماهنگ با آمریکا و اسرائیل فشار بی‌سابقه‌ای بر حزب‌الله لبنان وارد کرده و می‌کوشد از طریق طرح «خلع سلاح» و قطع خطوط لجستیک، این نیرو را مهار کند. در همین بازه، انصارالله یمن جبهه دریای سرخ را تشدید کرده و یکبار عبدالملک الحوثی در سال ۲۰۲۴ پایان جنگ با اسرائیل را منوط به پایان جنگ در لبنان دانسته بود. اکنون سوال اصلی آن است که ارتباطات حزب الله و انصارالله چه تاثیری بر تنش های جدید دارد.

💢ماهیت رابطه انصارالله و حزب‌الله

🔸ریشه‌های رابطه انصارالله و حزب‌الله به میانه دهه ۲۰۰۰ بازمی‌گردد. شهید سید حسن نصرالله پایگاهی ثابت ساخت که الگویی قابل تعمیم شد و شهید هيثم الطبطبایی (ابو علی) سال‌ها مدیریت رابطه با انصارالله را بر عهده داشت، بارها به یمن سفر کرد و نیازهای واقعی این نیرو را می‌شناخت. این رابطه، زنجیره فرمان‌دهی–اطاعت نیست؛ بلکه همکاری دو طرف بر اصل «احترام به شرایط داخلی یمن و واگذاری تصمیم‌گیری به نیروهای یمنی» بنا شده و رابطه‌ای مبتنی بر «انتقال تجربه، مشورت و پشتیبانی» است، نه «صدور دستور».

🔸رابطه نظامی انصارالله و حزب‌الله فراتر از هم‌پیمانی سیاسی و به یک همکاری عملیاتی، آموزشی و فنی چندلایه تبدیل شده است. مهم‌ترین سند، اظهارات نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، در مراسم بزرگداشت شهید هيثم الطبطبایی است. او فاش کرد الطبطبایی ۹ سال (۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴) در یمن حضور داشته و مسئول «تدريب، إعداد و بناء قدرات» نیروهای انصارالله بوده است. الطبطبایی پیش‌تر فرمانده قوة الرضوان و مسئول عملیات حزب‌الله در سوریه بود. وجود فرماندهی در این سطح به مدت ۹ سال نشان می‌دهد این رابطه نه مأموریتی مستشاری گذرا، بلکه پروژه‌ای راهبردی برای ساخت توانمندی نظامی انصارالله بوده است.

🔸 روزنامه الاخبار نیز به نقل از منابع نزدیک به انصارالله تأکید کرده هماهنگی‌های سیاسی، نظامی و عملیاتی میان صنعا، حزب‌الله و گروه‌های محور مقاومت هرگز متوقف نشده و در بالاترین سطح قرار دارد. این منابع تصریح کردند صنعا اجازه نخواهد داد لبنان مورد تعرض قرار گیرد و حزب‌الله به‌تنهایی بجنگد. گزارش سازمان ملل نیز حضور مستشاران حزب‌الله در مناطق تحت کنترل انصارالله و ارائه حمایت فنی در برنامه‌های موشکی و پهپادی را تأیید می‌کند.

💢مکانیسم میدانی: از تونل و استتار تا موشک و اطلاعات

 🔸تجربه نبرد مأرب و جنگ جنوب، شبکه قبیله‌ای، صنایع موشکی و پهپادی، تونل‌ها و منظومه شنود، همگی الگویی مشابه تجربه حزب‌الله پدید آورد. همان‌گونه که شهید هيثم الطبطبایی سال‌ها مدیریت رابطه با انصارالله را بر عهده داشت و نیازهای واقعی این نیرو را می‌شناخت، این زیرساخت‌ها به انصارالله امکان داد در چارچوب محور مقاومت، تجربه حزب‌الله را جذب و آن را در مقیاس سرزمینی یمن بازتولید کند. اطلاعات چندسطحی و توان پنهان‌سازی، همان الگویی است که حزب‌الله در جنوب لبنان به کار گرفت و انصارالله آن را در برابر شناسایی و حملات هوایی دشمن بومی‌سازی کرد.

💢منطق راهبردی تشدید جبهه یمن: مهار فشار عربستان در لبنان

🔸فشار عربستان بر حزب‌الله در لبنان در سال‌های اخیر به اوج رسیده است. ریاض طرح «انحصار سلاح» را پیش برده، خلع سلاح حزب‌الله را شرط ازسرگیری روابط تجاری و گشایش اقتصادی لبنان قرار داده و هماهنگ با آمریکا و اسرائیل می‌کوشد خطوط لجستیک زمینی حزب‌الله از سوریه را قطع و پروازهای مرتبط با آن را محدود کند. در این چارچوب، اسرائیل نیز حملات خود را تشدید کرده است.

🔸پاسخ انصارالله منطق راهبردی روشنی دارد. سخنگوی این نیرو صریحاً گفت «زمان، عصر جدایی را پایان داده» و «هیچ تجاوزی به یک منطقه محدود نمی‌ماند» و ادعا کرد برای «تحولی بزرگ» آماده است و تنها منتظر درخواست حزب‌الله برای ورود به میدان است. منابع نزدیک به انصارالله گفتند «صنعا اجازه نخواهد داد لبنان به‌تنهایی هدف قرار گیرد».

💢نتیجه

✅ «حمایت» انصارالله از حزب‌الله در اصل یک موازنه‌سازی راهبردی است: با ایجاد فشار نظامی در دریای سرخ، عربستان را وادار می‌کند میان «خلع سلاح حزب‌الله در لبنان» و «امنیت صادرات نفت خود» یکی را انتخاب کند. بنیان نهادی این سازوکار، دو دهه همکاری نظامی حزب‌الله و انصارالله و اعتماد و تجربه عملیاتی انباشته از آن است؛ و کارآمدی آن از جایگاه ویژه انصارالله به‌عنوان نیرویی سرزمین‌دار، دارای دستگاه دولتی، شبکه تونلی و منظومه اطلاعاتی مسلط بر آبراه حیاتی نشات می‌گیرد. برای عربستان این یعنی هر واحد فشار در لبنان، ممکن است در بازی‌ای با برگ امنیت کشتیرانی دریای سرخ، هزینه‌ای معادل به بار آورد.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

26 September 2026 20:36

🎥 انصارالله در کدام جبهه‌ها پیش روی می‌کند؟

#تهران_مدیا
#مطالعات_یمن

🔸جنگ داخلی یمن پس از چند سال خاموشی بار دیگر شعله‌ور شده است. نیروهای انصارالله یمن توانسته‌اند با آزادسازی نوار ساحلی غربی یمن در دو استان تعز و الحدیده، کنترل مستقیمی بر این این تنگه پیدا کنند. اکنون انصارالله در حال محاصره شهر راهبردی تعز است.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

22 September 2026 20:34

☘️🧿☘️ حرفه‌ای‌های مطالعات بین‌المللی


🌓 ویرتو|مطالعات تخصصی اسرائیل (انتخابات و تحولات داخلی)
@virtu_ir

🌖 دانشوران خراسان (مرکز مطالعات راهبردی شرق)
@iess_ir

🌏 اندیشکده تهران
@institutetehran

🌏 مطالعات یمن 🇾🇪
@yemenstudies_ir

🌏 مرکز مطالعات پاکستان
@pakistanstudies_ir

🌏 مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

🌏 درس‌گفتار علوم سیاسی و روابط بین الملل
@ecopolitist

🌏 آموزش زبان تخصصی رشته علوم سیاسی
@language_political

🌏 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus

🌏 راوی عربستان 🇸🇦
@KSA_Narrator

🌏 اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین الملل
@GovernanceStudies

🌏 اوراسیا پست، اخبار و تحلیل - چین و روسیه، CIS
@EurasiaPost

🌏 لوموند دیپلماتیک Le Monde diplomatique
@mondediplofa

🌏 روسکیی چاس
@RusskiyChas

🌏 مرکز مطالعات عراق
@instituteofiraqistudies

🌏 بانک مقالات علوم سیاسی
@maghalatolomsiasii

🌏 اقتصاد آفریقا
@EcoAfrican

🌏 مرکز تخصصی مطالعات آمریکا
@The_CUSS

🌏 اندیشکده حقوق و روابط بین الملل
@ir_silr

🌏 تحلیل مسائل سیاسی خاورمیانه
@paygah_ejtemayi

🌏 خبری تحلیلی سیاق 🗞
@syaaq_ir

🌏 پژوهشکده علوم سیاسی
@Policyresearcherr

🌏 اخبار و تحلیل مسائل خاورمیانه‌وشمال‌آفریقا
@mena_news_analysis

🌏 اندیشکده ایران نگر
@iran_negar_institute

🌏 مرکز مطالعات تکنوپلیتیک و فناوری‌های راهبردی
@ctst_org

🌏 پایگاه خبری تحلیلی آسیای مرکزی و قفقاز
@CaspianMonitor

🌏 کشورهای آلمانی‌زبان 🇩🇪🇨🇭🇦🇹
@dach_studien

🌏 📚 مجله حقوق بین‌الملل بنیان|Journal of International Law
@Bonianjournal

🌏 فیلادلفیا | مطالعات آمریکا
@philadelphia_america

🌏 تحولات عراق و شامات
@IraqLevant

🌏 ترجمه ی  متون تخصصی علوم سیاسی
@Politicianns

🌏 اندیشکده قرار|مطالعات تخصصی مقاومت و فناوری
@gharar_tt

🌏 کانال علوم سیاسی
@politicalsciencce

🌏 کتابخانه ی علوم سیاسی
@Politicalsciennce

🌏 مطالعات آسیا اقیانوسیه در خیزش آسیا🇲🇾🇻🇳🇹🇭🇹🇨🇰🇷🇮🇳🇨🇳🇯🇵🇸🇬
@AsiaRising

🌏 دولت دین
@dolatedin

🌏 ژانوس سیاست
@mousavi2025

🌏 کانال مطالعات سوریه
@hdrhbb1

🌏 چیـــــــــــــــــن و ماچیـــــــــــــــن
@china_Reivew

🌏 سیاستکده
@siyasatkadehh

🌏 ژئواکونومیک نیوز
@GeoecoNEWS

🌏 اکادمی تخصصی روابط بین الملل
@InternationalAcademic

🌏 کانال  روش پژوهش در علوم سیاسی
@Policy_researcher

🌏 همه چیز درباره چین 🇨🇳
@chinese10

🌏 ویرایش متون سیاسی✍️
@virast_yar

🌏 کانال مطالعات فرانسه 🇫🇷
@FrenchStudiesChannel

🌏 موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس)
@iras_institute

🌏 دوره فن ترجمه زبان علوم سیاسی و متون مطبوعاتی
@policyinact

🌏 اطلاع‌رسانی رویدادهای رشته علوم سیاسی🏛
@SBU_PoliticalScience

🌓 شناخت دقیق پاکستان؛ اندیشکده اقبال
@andishkadehiqbal

🌖 اتـــــاق آمــــــــریکا 🇺🇸
@OtaqUSA


🌿🧿☘️ هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1

اندیشکده تهران | Tehran Institute

21 September 2026 18:15

🌐اگر جنگ اوکراین پایان یابد، روابط اروپا و روسیه چگونه خواهد بود؟

#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_اروپا
#جنگ_اوکراین

🔹‏قبل از حملات چند روز اخیر اوکراین و روسیه به زیرساختهای انرژی یکدیگر، ایالات متحده تحرکات دیپلماتیکی به منظور ‏دستیابی به فرمولی برای پایان دادن به بحران اوکراین داشت. رایزنی‌های نمایندگان ویژه ترامپ با پوتین و سپس زلنسکی، ورود طرفین به مراحل جدی‌تر مذاکرات را نشان می‌داد. صرف‌نظر از تاثیر حملات اخیر بر ‏مسیر مذاکره، نوشتار حاضر به دنبال واکاوی الگوی احتمالی روابط اروپا و روسیه در دوران پساجنگ است تا از طریق پیش‌بینی ‏این پویایی‌ها، درک دقیق‌تری از تحولات بین‌المللی و سمت‌وسوی اقتصاد سیاسی جهان به دست آید؛ موضوعی که به‌ویژه برای ‏ایران به عنوان بازیگری که بحران اوکراین بر محیط امنیتی آن تأثیرگذار شده، واجد اهمیت راهبردی ‏است.‏

💢سناریوهای محتمل پایان جنگ اوکراین

🔸روابط روسیه با اروپا به شدت تابع چگونگی نوع صلح و پایان جنگ در اوکراین است. به طور کلی چهار سناریوی مفهومی برای پایان جنگ قابل ترسیم است: ۱. صلح پایدار و ساختارمند ۲. آتش‌بس شکننده و حفظ وضعیت موجود ۳. شکست نظامی یا فروپاشی سیاسی روسیه و ۴. شکست نظامی یا فروپاشی سیاسی اوکراین. با توجه به غیرمحتمل بودن سناریوهای صلح جامع یا اضمحلال یکی از طرفین در شرایط فعلی، این تحلیل بر بررسی الگوی روابط در فرض وقوع سناریوی دوم، یعنی «آتش‌بس شکننده و انجماد وضعیت موجود» تمرکز می‌کند.

💢تداوم ادراک تهدیدی از روسیه

🔸عدم شکست مطلق نظامی روسیه بدین معناست که «ادراک تهدید وجودی» در دکترین امنیتی اروپا نسبت به مسکو کماکان باقی خواهد ماند. بحران اوکراین یک گسست ساختاری در روابط دوجانبه ایجاد کرده است که بدون وقوع تحولی بنیادین، بازگشت به روال پیشین را غیرممکن می‌سازد. در نتیجه، الگوی روابط پساجنگ نه شباهتی به مدیریت بحران در زمان جنگ خواهد داشت و نه بازگشت به وابستگی‌های متقابل پیش از بحران خواهد بود.

💢روابط اقتصادی در دوران پساجنگ

🔸در صورت تحقق آتش‌بس، گشایش‌های محدود در مبادلات اقتصادی ایجاد می‌شود، اما تنش‌زدایی جدی رخ نخواهد داد. روسیه با درک آسیب‌پذیری‌های تحریمی، به تقویت کریدورهای جایگزین و چرخش راهبردی به سمت بازارهای آسیایی روی آورده است. در مقابل، اتحادیه اروپا سیاست واگرایی ساختاری را از طریق توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و جایگزینی واردات از حاشیه خلیج فارس و آمریکا پیگیری می‌کند. به عنوان نمونه، مقایسه آمار واردات ال‌ان‌جی اروپا بین سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۵ نشان‌دهنده رشد حدود ۳۰۰ درصدی واردات از آمریکا و کاهش ۷۶ درصدی واردات از روسیه است. بنابراین، اگرچه لغو بخش کوچکی از تحریم‌ها محتمل است، اما ادراک تهدید وجودی و ورود ذی‌نفعان جدید اقتصادی مانع از احیای وابستگی تجاری اروپا به منابع ارزان انرژی روسیه می‌شود.

💢چالش‌ها و پیش‌ران‌های بازتنظیم مناسبات

🔸محوری‌ترین چالش در مسیر بازتنظیم این مناسبات، شکل‌گیری «معمای امنیت» و تعمیق وابستگی به اقتصاد نظامی‌شده است. تخصیص اعتبارات کلان مالی به برنامه‌های نوسازی تسلیحاتی و سودآوری فزاینده مجتمع‌های نظامی-صنعتی در هر دو طرف، ساختاری را پدید آورده که تداوم آن مستلزم بازتولید مداوم انگاره «دشمن‌انگاری» جهت توجیه هزینه‌های هنگفت دفاعی برای افکار عمومی است.

🔸از سوی دیگر، تغییر در موازنه قدرت درونی اتحادیه اروپا و افزایش چشمگیر وزن سیاسی بلوک کشورهای اروپای شرقی و بالتیک در اتحادیه اروپا، مانعی ساختاری و جدی بر سر راه هرگونه ابتکار دیپلماتیک برای تنش‌زدایی ملموس با مسکو ایجاد می‌کند.

🔸در نقطه مقابل این جریان، قدرت‌گیری روزافزون احزاب راست پوپولیست و جریان‌های تجدیدنظرطلب در فضای سیاسی اروپا به عنوان یک پیش‌ران متضاد عمل می‌کند. این احزاب با تعقیب اهدافی چون لغو تحریم‌ها، کاهش هزینه‌های امنیتی و ازسرگیری خریدهای ارزان انرژی از روسیه، می‌توانند انسجام سیاست خارجی اتحادیه اروپا را مخدوش ساخته و بستری برای عادی‌سازی شکننده مناسبات فراهم آورند.

✅حتی با خاموش شدن آتش جنگ در اوکراین، نظم بین‌المللی به سمت چندقطبی‌گرایی سیال و تداوم رقابت‌های ژئوپلیتیکی حرکت می‌کند. خاتمه نبردها به معنای دگرگونی در دکترین‌های امنیتی و ادراک تهدید متقابل میان اروپا و روسیه نخواهد بود. عدم تمایل به بازسازی وابستگی‌های متقابل اقتصادی، تعمیق معمای امنیت و حضور بازیگران متضاد داخلی در اتحادیه اروپا، مانع از شکل‌گیری یک عزم سیاسی برای تنش‌زدایی جامع می‌شود. از این‌رو، مناسبات پساجنگ اروپا و روسیه نه بر پایه «همکاری مسالمت‌آمیز»، بلکه بر محور «مدیریت تنش و موازنه سخت» شکل خواهد گرفت و فرایند هرگونه عادی‌سازی روابط، بسیار تدریجی و در برابر بحران‌های نوظهور کاملا شکننده خواهد بود.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

19 September 2026 15:24

🌐قانون گراهام: تداوم جنگ علیه صنعت نفت روسیه و ایران

#اکوتهران
#تحریم

🔹لایحه «لیندزی اُ. گراهام درباره تحریم ایران و روسیه 2026» در روز هجدهم سپتامبر با امضای دونالد ترامپ به قانون تبدیل شد و دولت آمریکا در مدت زمانی کوتاهی باید تحریم‌های جدید مندرج در این قانون را علیه روسیه و ایران اجرایی نماید. تمرکز این قانون بیشتر بر گسترش تحریم‌ها و خلق ابزارهای تحریمی جدید علیه روسیه است و در خصوص ایران، به جای معرفی رژیم تحریمی جدید به تمدید تحریم‌های موسوم به ایسا اکتفا شده است.

💢تمدید تحریم‌های ایسا علیه ایران

🔸در بخش 201 قانون گراهام، تحریم‌های ثانویه درباره سرمایه‌گذاری در صنعت نفت ایران موسوم به ایسا (ISA) که در سال 2026 منقضی می‌شد تا 2031 تمدید شده است. این تمدید، در واقع تنها ارجاع قانون به ایران است. به موجب قانون ایسا که در سال 1996 و در دوره ریاست‌جمهوری کلینتون به تصویب رسید، تمامی شرکت‌های آمریکایی و غیرآمریکایی از داد و ستد بالای 20 میلیون دلار با ایران در حوزه‌های کلیدی نفت و گاز منع شده‌اند. ایسا از جمله تحریم‌هایی است که در جریان توافق برجام ملغی نشد و رئیس‌جمهور آمریکا بدون تصویب قانون جدید در کنگره، تنها می‌تواند از طریق مجوزهای کوتاه‌مدت اعمال آن را متوقف سازد.

💢تشدید تحریم‌های روسیه

🔸بخش‌های 102 تا 117 قانون درباره مقامات، پشتیبانان، بانک‌ها، موسسات دولتی، بازار اوراق و بدهی و نظام بانکی روسیه ممنوعیت‌های شدیدتری وضع کرده‌اند و زمینه قانونی برای اعمال رژیم‌های تحریمی موجود در این حوزه‌ها گسترش یافته است. مهم‌ترین بخش قانون گراهام اما به زعم اغلب تحلیل‌گران این است که درباره تجارت با روسیه دو ابزار تعرفه‌ای جدید به رئیس‌جمهور آمریکا ارائه می‌کند. اول، اعمال تعرفه‌های اولیه تا سقف 500 درصد بر واردات از روسیه و دوم، وضع تعرفه‌های ثانویه تا سقف 100 درصد علیه برخی کشورهای ثالث در ارتباط با تجارت نفت و گاز روسیه.

💢تعرفه‌های اولیه

🔸متن قانون واردات همه کالاها از روسیه را مشمول این ابزار تعرفه‌ای شمرده و به طور مشخص به نفت، گاز، سوخت، محصولات پتروشیمی و صنایع ذغال‌سنگ اشاره کرده است. در عین حال، آمریکا براساس قانون توقف واردات نفت روسیه در آوریل 2022 خرید نفت از روسیه را تحریم کرده بود و در قانون گراهام، حرفی از جایگزینی این ممنوعیت‌ها با تعرفه 500 درصدی به میان نیامده است. بدین ترتیب، تعرفه‌های اولیه را باید ابزاری برای از میان بردن مزیت اقتصادی معدود واردات باقی‌مانده محصولات روسی در آمریکا دانست.

💢تعرفه‌های ثانویه

🔸کشورهای ثالث به دو صورت ممکن است هدف این تعرفه‌های ثانویه قرار بگیرند. اول، اینکه در دوازده ماه گذشته در زمره پنج واردکننده بزرگ نفت و گاز از روسیه باشند و دوم، اینکه در دوازده ماه گذشته در زمره پنج کشور تسهیلگر اقدامات روسیه برای دور زدن تحریم‌ها اعم از لجستیک یا انتقال وجوه باشند. قانون مذکور سازوکار مشخصی برای شناسایی و رتبه‌بندی پنج کشور اول ارائه نکرده است و بر همین اساس، می‌توان مدعی شد که تصمیم‌گیری درباره کمیت و کیفیت استفاده از این اهرم به دولت آمریکا تفویض شده است. در متن قانون البته استثنایی نیز برای جلوگیری از تسری تعرفه‌های ثانویه به برخی متحدان اروپایی آمریکا گنجانده شده است. قانون گراهام در موضوع واردات گاز طبیعی از روسیه، کشورهایی را که واردات گاز طبیعی آنها از روسیه کمتر از 15 درصد کل واردات آنها باشد و برای کاهش واردات اقدام قابل‌توجهی انجام داده باشند، از تعرفه‌های ثانویه مستثنی نموده است. البته که معنا و مفهوم اقدام قابل‌توجه در قانون مشخص نیست.

🔸دو نکته شایان توجه درباره این تعرفه‌های ثانویه در قانون گراهام وجود دارد. اول، اینکه ارزیابی مجدد دوره‌ای برای بازه‌های 180 روزه درباره کشورها به دولت آمریکا تکلیف شده است تا لیست پنج کشور به شکل مداوم به روز رسانی شود. دوم، اینکه رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند با کاهش یا افزایش تعرفه‌های ثانویه در بازه 0 تا 100 درصد به اقدامات کشورهای ثالث درباره خرید نفت و گاز از روسیه پاسخ دهد. به بیان دیگر، رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند در صورت مشاهده کاهش خرید نفت از روسیه توسط یک کشور مشخص، نرخ تعرفه این کشور را کاهش دهد.

💢جمع‌بندی

✅ابتکار اصلی این قانون علیه روسیه، بسترسازی برای اعمال تعرفه علیه خریداران عمده نفت و گاز این کشور و تسهیلگران فرآیندهای مقابله با تحریم است. درباره ایران نیز، به نظر می‌رسد که با تمدید تحریم‌های ثانویه حوزه نفت و گاز موسوم به ایسا، امکان اعطای امتیاز نفتی به ایران در سناریوی توافق احتمالی توسط کنگره محدود شده باشد.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

16 September 2026 18:26

🌐انصارالله و جغرافیای بقا؛ چگونه بازیگران شورای ریاستی عدن دومینووار حذف ‏می‌شوند؟

#مقاله_تحلیلی
#یمن

📝ایمان محمدی؛ مسئول میز یمن اندیشکده مرصاد

🔹بحران یمن مدت‌هاست که از یک نبرد دوقطبی ساده به یک شطرنج پیچیده با بازیگران محلی، منطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل شده است. در جبهه مقابل صنعا، با یک دولت منسجم روبه‌رو نیستیم؛ بلکه با موزاییکی از گروه‌های شبه‌نظامی و سیاستمدارانی مواجهیم که نقطه اشتراکشان، دشمنی با انصارالله و وابستگی به سعودی است. تبلور سیاسی این ائتلاف ناهمگون، در شورای ریاست‌جمهوری مستقر در عدن دیده می‌شود که همزمان با آتش‌بس ۲۰۲۲، برای تجمیع بازیگران زیر یک نهاد قانونی شکل گرفت. اما یک قانون نانوشته و بی‌رحمانه در سیاست امروز یمن وجود دارد: شما تنها به اندازه‌ای در سیاست سهم دارید که جغرافیا در اختیار داشته باشید.

💢جغرافیا؛ بلیت ورود به کلوپ قدرت در عدن

🔸شورای ریاست‌جمهوری که با فشار ریاض و ابوظبی جایگزین دولت عبدربه منصور هادی شد، یک شرکت سهامی است که بیشتر سهام آن نه با پول، بلکه با جغرافیای تسلط خریداری شده است. حضور اعضای این شورا در ساختار قدرت عدن، مستقیماً به تسلط آن‌ها بر یک جغرافیای خاص گره خورده است.
 
🔸 طارق صالح، به عنوان فرمانده نیروهای موسوم به مقاومت ملی، تمام وزن سیاسی خود را از تسلط بر نوار ساحلی غربی، به‌ویژه المخا و بخش‌هایی از الحدیده، به دست آورده بود؛ جغرافیایی که به دلیل تسلط بر آبراه مهم دریای سرخ و باب‌المندب، به او اهرمی برای حضور در شورای ریاست‌جمهوری داده بود.

🔸در تعز، بخش مهمی از شهر و مناطق اطراف آن در کنترل نیروهای حزب اصلاح، شاخه اخوان‌المسلمین در یمن است؛ جریانی که گرایش‌های قدرتمندی به محور دوحه-آنکارا دارد. تسلط بر جمعیت متراکم و جغرافیای کوهستانی تعز، کارت بازی این جریان برای بقا در معادلات جنوب و مرکز است.

🔸در مأرب، سلطان العراده، استاندار و عضو شورای ریاست‌جمهوری، قدرت خود را مستقیماً از چاه‌های نفت و گاز و حمایت ریاض می‌گیرد. این جغرافیا، تنها دلیل حضور قدرتمند اخوان‌المسلمین هم‌سو با عربستان در ساختار قدرت عدن است.

🔸در مناطق مرزی نیز عثمان المجلی با نفوذ بر قوات الطواری، نقش سپر امنیتی مرزهای جنوبی عربستان را ایفا می‌کند. ابوزرعه المحرمی و نیروهای سلفی او نیز با حمایت عربستان در حال گسترش تسلط جغرافیایی خود در استان‌های جنوبی بوده و قدرت او در شورا، معادل پادگان‌هایی است که در جنوب کنترل می‌کند. در لحج نیز نیروهای قبایل الصبیحه، با نفوذ چهره‌هایی چون محمود الصبیحی، نقش مهمی در امنیت عدن دارند. حضرموت نیز به دلیل مساحت، منابع و خطوط ساحلی طولانی، وزن مستقلی در شورای ریاست‌جمهوری دارد.

💢ساحل غربی و سقوط طارق صالح

🔸انصارالله با پیشروی استراتژیک در منطقه ساحل غربی و تسلط بر باب‌المندب، طارق صالح را از یک فرمانده قدرتمند میدانی به یک ژنرال بدون ارتش و بدون زمین تبدیل کرد. تمام هویت سیاسی طارق به پادگان‌های او در المخا و حمایت‌هایی وابسته بود که به بهانه نظارت بر جنوب دریای سرخ از عربستان و آمریکا گرفته است.

🔸نیروهای او با از دست دادن ساحل متلاشی شدند؛ بخشی به مناطقی چون عدن عقب‌نشینی کردند، بخشی به انصارالله پیوستند و یا به اسارت درآمدند. با از بین رفتن جغرافیای ساحل غربی، کارت طارق صالح در شورای ریاست‌جمهوری سوخت و او اهرم فشار خود بر انصارالله را از دست داد.

💢دومینوی فروپاشی

🔸این منطق مرگبار، یعنی «از دست دادن جغرافیا = مرگ سیاسی»، تنها مختص طارق صالح نیست. استراتژی انصارالله بر این اصل استوار است که با فشردن گلوی جغرافیایی هر بازیگر، شریان حیات سیاسی آن در عدن را قطع کند.

🔸انصارالله با تسلط بر مأرب، تعز، نوار مرزی و لحج، شرایط را بر حزب اصلاح، اخوان‌المسلمین، قوات الطواری و نیروهای درع الوطن سخت کرده و با این کار می‌تواند به حیات سیاسی هر یک از این بازیگران در شورای ریاستی پایان دهد.

💢نتیجه گیری

🔸برای انصارالله، پیشروی‌های جغرافیایی کارکردهای چندگانه‌ای دارد. از یک سو، تسلط بر سواحل و منابع، موقعیت ژئوپلیتیک و اقتصادی این گروه را برای دوران پساجنگ تثبیت کرده و اهرم‌های فشار بین‌المللی آن را افزایش می‌دهد.

✅در لایه پنهان‌تر، هر پیشروی انصارالله یک عملیات مهندسی معکوس برای فروپاشی شورای ریاست‌جمهوری مورد حمایت عربستان است. انصارالله نیاز ندارد به عدن حمله مستقیم کند؛ کافی است زمین زیر پای بازیگران آن را در المخا، مارب، تعز و لحج خالی کند. در ساختاری که قدرت با خط‌کش مساحت تحت کنترل اندازه‌گیری می‌شود، پیشروی انصارالله به معنای باطل شدن بلیت حضور بازیگران ضد انصارالله در سپهر سیاسی آینده یمن است. با هر کیلومتر پیشروی صنعا، یک بازیگر در عدن به تاریخ می‌پیوندد.

🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

20 October 2026 20:32

☘️🧿☘️ حرفه‌ای‌های مطالعات بین‌المللی


🌖 پایگاه خبری تحلیلی آسیای مرکزی و قفقاز
@CaspianMonitor

🌖 مطالعات شرق؛ مطالعات افغانستان، آسیای مرکزی و پاکستان
@iess_ir

🌎 دیپلماسی 💥
@bestdiplomacy

🌎 اندیشکده تهران
@InstituteTehran

🌎 مطالعات یمن 🇾🇪
@yemenstudies_ir

🌎 موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس)
@iras_institute

🌎 کانال مطالعات فرانسه 🇫🇷
@FrenchStudiesChannel

🌎 آموزش زبان تخصصی رشته علوم سیاسی
@language_political

🌎 همه چیز درباره چین 🇨🇳
@chinese10

🌎 کانال روش پژوهش در علوم سیاسی
@Policy_researcher

🌎 تحولات عراق
@iraqevents

🌎 اوراسیا پست، اخبار و تحلیل - چین و روسیه، CIS
@EurasiaPost

🌎 لوموند دیپلماتیک Le Monde diplomatique
@mondediplofa

🌎 اکادمی تخصصی روابط بین‌الملل
@InternationalAcademic

🌎 روسکیی چاس
@RusskiyChas

🌎 مرکز مطالعات عراق
@instituteofiraqistudies

🌎 مرکز تخصصی مطالعات آمریکا🇺🇸
@The_CUSS

🌎 صهیون مدیا|نبض تحولات اسرائیل و منطقه🇵🇸
@ZionMediaIR

🌎 خبری تحلیلی سیاق 🗞
@syaaq_ir

🌎 اندیشکده حقوق و روابط بین‌الملل
@ir_silr

🌎 کانال علوم سیاسی
@politicalsciencce

🌎 تحولات عراق و شامات
@IraqLevant

🌎 اخبار و تحلیل مسائل خاورمیانه‌وشمال‌آفریقا
@mena_news_analysis

🌎 پادکست جغراسیا
@joghrasia

🌎 نگاهی به اقتصاد جهانی
@worldeconomicsreview

🌎 اتاق آمریکا 🇺🇸
@OtaqUSA

🌎 مرکز مطالعات تکنوپلیتیک و فناوری‌های راهبردی
@ctst_org

🌎 باب عالی (مطالعات ترکیه)
@babe_ali

🌎 دیپلماسی کتاب؛ رصدخانه نشر بین‌الملل 🌎
@bookdiplomacy

🌎 مجله حقوق بین‌الملل بنیان 🇺🇳📚
@Bonianjournal

🌎 پژوهشکده علوم سیاسی
@Policyresearcherr

🌎ویرتو | مطالعات تخصصی اسرائیل
@virtu_ir

🌎 ترجمه ی متون تخصصی علوم سیاسی
@Politicianns

🌎دیپلماسی و سیاست خارجی
@Iranian_diplomacy

🌎 تحلیل مسائل سیاسی خاورمیانه
@paygah_ejtemayi

🌎 مطالعات آسیا پاسفیک در خیزش آسیا🇯🇵
@asiarising

🌎 کتابخانه ی علوم سیاسی
@Politicalsciennce

🌎 رازفیلم/دانلود فیلم و مستند سیاسی اجتماعی فرهنگی
@razfilmweb

🌎 دولت دین
@dolatedin

🌎 کانال مطالعات سوریه
@hdrhbb1

🌎 بانک مقالات علوم سیاسی
@maghalatolomsiasii

🌎 چین و ماچین 🇨🇳
@china_Reivew

🌎 سیاستکده
@siyasatkadehh

🌎 اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین الملل
@GovernanceStudies

🌎 نگاهی به سیاست جهانی
@Worldpoliticsreview

🌎 راوی عربستان 🇸🇦
@KSA_Narrator

🌎 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus

🌎 اقتصاد سیاسی🏅
@Inter_Politics

🌎 درس‌گفتار علوم سیاسی و روابط بین الملل
@ecopolitist

🌎 تحلیل در علوم سیاسی
@Iranianpoliticianss

🌎 مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

🌓 آساپژوهی|🇩🇪آلمان🇨🇭سوئیس 🇦🇹اتریش
@dach_studien

🌓 شناخت پاکستان؛ اندیشکده اقبال
@andishkadehiqbal



🌿🧿☘️ هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1

اندیشکده تهران | Tehran Institute

19 October 2026 16:56

🌐چگونه معادله جنگ یمن از حملات یک طرفه ریاض به پاسخ متقابل صنعا تحول یافت؟

#تحلیل_کوتاه
#یمن

📝احمد حاجی صادقیان

 🔹اظهارات ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف عربی به رهبری عربستان سعودی، در نشست مطبوعاتی اخیر، تصویری قابل توجه از وضعیت جدید میدان نبرد در یمن ارائه می دهد. المالکی مدعی شد که جنبش انصارالله در دور جدید درگیری ها، در مجموع ۲۲۳۹ پرتابه شامل ۱۱۰۴ موشک بالستیک و ۱۱۳۵ پهپاد به سمت اهدافی در عمق خاک عربستان شلیک کرده است. وی همچنین مدعی شد که انصارالله از ۹ مهرماه تاکنون ۲۰ حمله موشکی به فرودگاه بین المللی ریاض انجام داده و حملات این جنبش به فرودگاه های سعودی، ۱۹ کشته و ۳۶۴ زخمی برجای گذاشته است.

🔹در واکنش به این اظهارات، یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، اعلام کرد که عربستان سعودی از آغاز عملیات موسوم به «طوفان قاطعیت» علیه یمن، طی ۱۲ سال گذشته بیش از ۲۷۴ هزار و ۳۰۲ حمله هوایی علیه خاک این کشور انجام داده است. وی همچنین از بیش از ۲۳۵۰ حمله موشکی و هوایی عربستان در دوره اخیر درگیری خبر داد. کنار هم قرار دادن این ارقام، تصویری از تغییر شرایط جنگ و دگرگونی نسبت حملات دو طرف ارائه می دهد؛ تغییری که نمی توان آن را صرفا به افزایش شمار حملات موشکی و پهپادی محدود کرد.

💢تغییر در وضعیت جنگ

🔸در بخش عمده ای از سال های گذشته، جنگ یمن در شرایطی دنبال می شد که عربستان با اتکا به برتری هوایی و امکانات گسترده نظامی خود، حملات مستمری را علیه مناطق مختلف یمن انجام می داد. در مقابل، نیروهای صنعا با وجود فشار نظامی گسترده، در تلاش بودند توان دفاعی خود را حفظ کنند و ظرفیت پاسخگویی به حملات را توسعه دهند. در آن مقطع، هزینه اصلی عملیات های نظامی بر مردم و زیرساخت های یمن تحمیل می شد و عربستان از امکان اجرای حملات گسترده برخوردار بود.

🔸اما آمارهای اعلام شده درباره دور جدید درگیری ها، از شرایط متفاوتی حکایت دارد. بر اساس ادعاهای دو طرف، انصارالله توانسته است حملات عربستان به خاک یمن را با مجموعه ای از عملیات موشکی و پهپادی پاسخ دهد. به این ترتیب، اگر در سال های گذشته ریاض می توانست جنگ را عمدتا به داخل خاک یمن محدود کند، اکنون با وضعیتی مواجه است که در آن، عمق سرزمینی عربستان نیز از پیامدهای درگیری مصون نمانده است. اهمیت این تحول در تغییر معادله هزینه های جنگ قرار دارد؛ چرا که ادامه حملات سعودی دیگر به معنای تحمیل یک طرفه هزینه ها به نیروهای صنعا نیست و می تواند با پاسخ متقابل در عمق خاک عربستان همراه شود.

💢افزایش توان رزم انصارالله

 🔸این تغییرات تنها به عرصه حملات موشکی و پهپادی محدود نمی شود. همزمان با افزایش توان انصارالله برای هدف قرار دادن اهدافی در عمق خاک سعودی، نیروهای صنعا در میدان زمینی نیز موفق شده اند پیشروی هایی را به ثبت برسانند و مواضع مهمی را در اطراف تعز و حاشیه باب المندب در اختیار بگیرند. این تحولات نشان می دهد که نیروهای صنعا همچنان از ظرفیت پیشروی و تثبیت موقعیت خود برخوردارند و ارزیابی وضعیت جنگ، بدون توجه به تحولات زمینی در کنار حملات متقابل، تصویری ناقص از شرایط ارائه خواهد کرد.

💢نگرانی عربستان

🔸در همین چارچوب، تاکید ترکی المالکی بر تسلیحات انصارالله قابل توجه است. وی در کنار اشاره به شمار موشک ها و پهپادهای شلیک شده، از تجهیز این جنبش به موشک های بالستیک، پهپادها و شناورهای بدون سرنشین ابراز نگرانی کرد و مدعی شد که قدرت های منطقه ای در تامین این تجهیزات نقش دارند. طرح این ادعاها نشان می دهد که توان تسلیحاتی انصارالله به یکی از محورهای اصلی نگرانی عربستان تبدیل شده است. با این حال، تاکید بر منشا تسلیحات، واقعیت تغییر شرایط میدان نبرد را از میان نمی برد. پرسش اساسی این است که چرا پس از سال ها حملات گسترده نظامی، نیروهای صنعا همچنان توانسته اند مقاومت خود را حفظ کنند و اکنون به حملات عربستان پاسخ دهند.

✅در نهایت، اظهارات المالکی را باید در کنار آمار اعلام شده از سوی یحیی سریع و تحولات میدانی یمن ارزیابی کرد. در حالی که عربستان طی ۱۲ سال گذشته حملات گسترده ای را علیه این کشور انجام داده، انصارالله توانسته است ظرفیت پاسخگویی خود را توسعه دهد و معادله جنگ را از وضعیت حملات یک طرفه به شرایطی نزدیک تر به رویارویی متقابل تغییر دهد. نگرانی ریاض از موشک ها، پهپادها و شناورهای بدون سرنشین نیروهای صنعا نیز در همین چارچوب قابل فهم است: ادامه جنگ دیگر به معنای امکان حمله و تحمیل هزینه به یک طرف، بدون مواجهه با پاسخ طرف مقابل نیست.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

17 October 2026 16:27

🌐 الزیدی: تهران یا واشنگتن؛ موازنه‌گری نامتقارن تحت فشار

#مقاله_تحلیلی
#عراق

📝سیدرضا قزوینی

🔸عملکرد علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، از آغاز به کار دولتش با دقت در تهران و واشنگتن بررسی شده است. مخالفت دونالد ترامپ با نامزدی نوری المالکی و حمایت از گزینه جایگزین، نگرانی‌هایی درباره فاصله گرفتن بغداد از موازنه‌گری سنتی میان ایران و آمریکا ایجاد کرد. بااین‌حال، عملکرد الزیدی را نمی‌توان صرفاً چرخشی کامل به سوی واشنگتن دانست؛ بلکه شواهد بیشتر از الگویی به نام «موازنه‌گری نامتقارن تحت فشار» حکایت دارند.

💢الزیدی و آمریکا

🔸الزیدی که پیشینه‌ای اقتصادی و مدیریتی داشته و از پایگاه حزبی مستقلی برخوردار نبود، پس از مخالفت آمریکا با نامزدی المالکی به نخست‌وزیری رسید. گزارش‌هایی نیز درباره تهدید واشنگتن به توقف انتقال دلار به بغداد برای کنار رفتن المالکی منتشر شد. این شرایط نشان می‌دهد که دولت جدید از ابتدا با فشارهای آمریکا مواجه بوده است.

🔸نخستین سفر خارجی الزیدی به واشنگتن، اهمیت روابط دوجانبه با آمریکا در دولت جدید را آشکار می‌کند. در جریان این سفر، دو طرف درباره خروج نیروهای باقی‌مانده آمریکا تا ۳۰ سپتامبر و ضرورت پیشبرد روند خلع سلاح مقاومت گفت‌وگو کردند. این تحولات نشان‌دهنده تلاش واشنگتن برای محدود کردن نفوذ بازیگران نزدیک به ایران است.

💢اهرم‌های فشار آمریکا

🔹مهم‌ترین ابزار فشار واشنگتن، وابستگی اقتصاد عراق به سازوکارهای مالی تحت نظارت آمریکاست. گزارش‌ها از توقف ارسال محموله‌های اسکناس دلار به بغداد از اواخر فوریه و تعهد عراق برای جلوگیری از دسترسی گروه‌های مقاومت به این منابع مالی حکایت داشتند. اگرچه پس از دیدار الزیدی با ترامپ خبرهایی در خصوص آغاز مجدد ارسال دلار منتشر شد، اما تحریم بانک توسعه عراق نشان داد که همراهی بغداد با آمریکا لزوماً به پایان فشارهای مالی منجر نمی‌شود.

🔹پرونده خلع سلاح گروه‌های مقاومت نیز محدودیت‌های دولت را آشکار کرد. الزیدی این موضوع را از اهداف اصلی دولت خود اعلام کرد، اما ضرب‌الاجل ۳۰ سپتامبر محقق نشد و تکمیل فرایند به ژوئن ۲۰۲۷ موکول شد. همچنین کتائب حزب‌الله و جنبش نجباء به مخالفت با این مسئله پرداختند. الزیدی نیز بر ادامه مذاکرات با گروه‌های مقاومت و پرهیز از رویارویی نظامی با آنان تأکید داشته است.

💢فشار خارجی و هزینه‌های داخلی

🔹پرونده پرواز شرکت‌های ایرانی، نمونه‌ای از نحوه مواجهه دولت الزیدی با فشار خارجی و هزینه‌های داخلی آن است. پس از اعلام تحریم‌های آمریکا، گزارشاتی درباره توقف خدمات به پروازهای ایرانی در فرودگاه‌های عراق منتشر شد. اگر چه دولت عراق رسما مسئولیت توقف پروازها را برعهده نگرفت، اما منابعی در نجف از صدور دستور توقف خدمات از دفتر نخست‌وزیر خبر دادند.

🔹این مسئله منجر به بروز اعتراضاتی در نجف و کربلا شده و برخی جریان‌های سیاسی نیز به‌ شدت از این تصمیم انتقاد کردند. پس از افزایش فشارهای داخلی، الزیدی برای اخذ معافیت از واشنگتن اقدام کرده و معافیت‌هایی برای فرودگاه نجف و شرکت‌های ایرانی اعلام شد. این روند نشان می‌دهد که دولت ابتدا در برابر فشار خارجی همراهی کرده، اما پس از هزینه‌های داخلی، کوشیده تا دامنه اجرای محدودیت‌ها را کاهش دهد.

💢تلاش برای حفظ روابط با تهران

🔹در مقابل، الزیدی برای حفظ روابط با تهران نیز تلاش کرده است. سفر او به ایران پس از دیدار با ترامپ، با امضای اسناد همکاری همراه شد. حضور الزیدی در مراسم تشییع رهبر شهید در عراق نیز در همین چارچوب ارزیابی می‌شود. بااین‌حال، سنجش واقعی سطح روابط دو کشور به میزان تداوم همکاری‌ها در شرایط فشار وابسته است.

💢تبیین رفتار الزیدی و چشم‌انداز روابط

🔹رفتار الزیدی را می‌توان از سه منظر توضیح داد. نخست، تمایل سیاسی او به آمریکا که در سفر واشنگتن، توافقات اقتصادی و برخی اقدامات امنیتی نمود یافته است؛ هرچند این شواهد برای اثبات هم‌سویی کامل کافی نیستند. دوم، اجبار ساختاری ناشی از وابستگی عراق به نظام مالی بین‌المللی که ممکن است همراهی با واشنگتن را به ضرورتی برای اداره کشور تبدیل کند. سوم، نقش چارچوب هماهنگی شیعی که ضمن حمایت از دولت، در برابر تصمیم‌های دارای هزینه‌های سیاسی و اجتماعی، محدودیت‌هایی ایجاد می‌کند.

✅عملکرد الزیدی در پرونده‌های مختلف، بیش از آن‌که به سود تهران باشد، با خواسته‌های واشنگتن هم‌جهت بوده است. بااین‌حال، این وضعیت به معنای هم‌سویی کامل با آمریکا نیست. الزیدی در حوزه‌هایی که واشنگتن اهرم فشار مؤثرتری دارد، بیشتر همراهی کرده و در موضوعات دارای هزینه داخلی بالا، به تعدیل تصمیم‌ها روی ‌آورده است. پایداری این راهبرد به توانایی بغداد در ایجاد تعادل میان فشار خارجی، نیازهای اقتصادی و محدودیت‌های داخلی بستگی دارد.

✅اندیشکده تهران✅

🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

13 October 2026 20:33

☘️🧿☘️ حرفه‌ای‌های مطالعات بین‌المللی


🌖 شناخت پاکستان؛ اندیشکده اقبال
@andishkadehiqbal

🌖 در حقوق بشر حرفه‌ای شوید
@ngoodvv

🌎 کنکور ارشد و دکتری علوم سیاسی
@politicsman

🌎 اندیشکده تهران
@InstituteTehran

🌎 سیاسیون ایران
@Iranianpoliticianss

🌎 آموزش زبان تخصصی رشته علوم سیاسی
@language_political

🌎 همه چیز درباره چین 🇨🇳
@chinese10

🌎 راوی عربستان 🇸🇦
@KSA_Narrator

🌎 سیاستکده
@siyasatkadehh

🌎 اکادمی تخصصی روابط بین‌الملل
@InternationalAcademic

🌎 بانک مقالات علوم سیاسی
@maghalatolomsiasii

🌎 صهیون مدیا|نبض تحولات اسرائیل و منطقه🇵🇸
@ZionMediaIR

🌎 مرکز مطالعات عراق
@instituteofiraqistudies

🌎 مرکز تخصصی مطالعات آمریکا
@The_CUSS

🌎 رازفیلم/دانلود فیلم و مستند سیاسی اجتماعی فرهنگی
@razfilmweb

🌎 اندیشکده حقوق و روابط بین‌الملل
@ir_silr

🌎 تحلیل مسائل سیاسی خاورمیانه
@paygah_ejtemayi

🌎 ترجمه ی  متون تخصصی علوم سیاسی
@Politicianns

🌎 اخبار و تحلیل مسائل خاورمیانه‌وشمال‌آفریقا
@mena_news_analysis

🌎 پادکست جغراسیا
@joghrasia

🌎 اتـــــاق آمـــــــریکا 🇺🇸
@OtaqUSA

🌎 مرکز مطالعات تکنوپلیتیک و فناوری‌های راهبردی
@ctst_org

🌎 جستار میان‌فرهنگی و مطالعات ترکیه 🇹🇷
@j_sabourii

🌎 اندیشکده ایران نگر
@iran_negar_institute

🌎 مجله حقوق بین‌الملل بنیان 🇺🇳
@Bonianjournal

🌎 تحلیل فرهنگی جمهوری آذربایجان 🇦🇿
@tahlilfarhangi_az

🌎 پژوهشکده علوم سیاسی
@Policyresearcherr

🌎 در مسیر ابریشم (زبان چینی🇨🇳)
@Learningchinesesrpllic

🌎 دیپلماسی و سیاست خارجی
@Iranian_diplomacy

🌎 کانال علوم سیاسی
@politicalsciencce

🌎 کتابخانه علوم سیاسی
@Politicalsciennce

🌎 ژانوس سیاست
@mousavi2025

🌎 کانال مطالعات سوریه
@hdrhbb1

🌎 روسکیی چاس
@RusskiyChas

🌎 چیــــــــــــــــن و ماچیــــــــــــــن
@china_Reivew

🌎 لوموند دیپلماتیک Le Monde diplomatique
@mondediplofa

🌎 اوراسیا پست، اخبار و تحلیل - چین و روسیه، CIS
@EurasiaPost

🌎 کانال روش پژوهش در علوم سیاسی
@Policy_researcher

🌎 کتابخانه تخصصی روابط بین‌الملل
@ir_Texts

🌎 درس‌گفتار علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
@ecopolitist

🌎 دوره های مترجمی زبان انگلیسی (حقوق و علوم سیاسی)
@policyinact

🌖 آساپژوهی|🇩🇪آلمان 🇨🇭سوئیس 🇦🇹اتریش
@dach_studien

🌖 ویرتو|مطالعات تخصصی اسرائیل
@virtu_ir


🌿🧿☘️ هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1

اندیشکده تهران | Tehran Institute

12 October 2026 17:56

🌐 خطوط لوله نفت و گاز در آسیای مرکزی

#اکوتهران
#نفت

🔹آسیای مرکزی از زمان استقلال جماهیر پنج‌گانه، برای گذار از زیرساخت‌های دوره شوروی به شبکه‌ای با مسیرهای متنوع صادراتی تلاش کرده است. ترکمنستان و قزاقستان، به‌عنوان صادرکنندگان اصلی انرژی منطقه، با توسعه خطوط انتقال به چین، روسیه و ایران، نقش مهمی داشته‌اند. بااین‌حال، صادرات منطقه همچنان به چند مسیر محدود وابسته است و پروژه‌های جدید با موانع متعددی مواجه‌اند. حمله اوکراین به پایانه صادراتی قزاقستان در نووروسیسک، آسیب‌پذیری مسیر روسیه را آشکار و توجه قزاقستان را به تقویت مسیر چین جلب کرد. ترکمنستان نیز به دنبال ایجاد مسیرهای جدید است. جنگ اوکراین و تحولات تنگه هرمز نیز توجه اروپا را به منابع انرژی منطقه افزایش داده است.

💢خطوط لوله گاز در آسیای مرکزی

🔸خطوط لوله سه‌گانه گاز ترکمنستان-چین (B، Aو C) مهم‌ترین اتصال گازی منطقه‌اند. ظرفیت سالانه خطوط A و B هرکدام ۱۵ و خط C حدود ۲۵ میلیارد مترمکعب است؛ بنابراین، ظرفیت مجموع آن‌ها به ۵۵ میلیارد مترمکعب می‌رسد. این خطوط بین سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۴ راه‌اندازی شدند و از طریق ازبکستان و قزاقستان، گاز ترکمنستان را به چین منتقل می‌کنند. هزینه احداث آن‌ها بین ۱۴ تا ۲۰ میلیارد دلار برآورد شده است.

🔸شبکه آسیای مرکزی–مرکز (CAC) نیز ترکمنستان، ازبکستان و قزاقستان را به روسیه متصل می‌کند و ظرفیت اسمی بخش اصلی آن سالانه ۶۰ میلیارد مترمکعب است. بااین‌حال، خرید گاز ترکمنستان از سوی گازپروم در میانه سال ۲۰۲۴ متوقف شده است. بخشی از شبکه از سال ۲۰۲۳ برای انتقال گاز روسیه به ازبکستان استفاده می‌شود که حجم آن در سال ۲۰۲۴ به ۵.۶ میلیارد مترمکعب رسید.

🔸ایران و ترکمنستان نیز دو خط گازی دارند: کربچه–کردکوی با ظرفیت سالانه ۸ میلیارد مترمکعب، احداث‌شده در سال ۱۹۹۷، و دولت‌آباد–سرخس–خانگیران با ظرفیت ۱۲.۵ میلیارد مترمکعب، راه‌اندازی‌شده در سال ۲۰۱۰. ظرفیت اسمی مجموع این دو خط ۲۰ میلیارد مترمکعب است، اما استفاده از آن‌ها در سال‌های اخیر کمتر از ظرفیت طراحی بوده است.

💢اتصالات نفتی آسیای مرکزی

🔸مهم‌ترین مسیر صادرات نفت منطقه، خط لوله کنسرسیوم خط لوله کاسپین (CPC) است که نفت غرب قزاقستان را از طریق روسیه به نووروسیسک منتقل می‌کند. این خط به طول ۱۵۱۱ کیلومتر در سال ۲۰۰۱ راه‌اندازی شد. توسعه آن طی سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۷، با سرمایه‌گذاری ۵.۴ میلیارد دلاری، ظرفیت را به حدود ۱.۶ میلیون بشکه در روز افزایش داد. صادرات متوسط روزانه آن در سال ۲۰۲۴ حدود ۱.۲۵ میلیون بشکه بود. حملات اوکراین، آسیب‌پذیری این مسیر را آشکار کرده‌اند.

🔸خطوط آتیراو–سامارا و کنکیاک–اورسک نیز در صادرات نفت قزاقستان به روسیه نقش دارند. خط نخست با ظرفیت ۳۵۰ هزار بشکه در روز، در سال ۲۰۲۴ روزانه حدود ۲۰۰ هزار بشکه نفت منتقل کرد؛ اما خط دوم که ظرفیت تاریخی آن ۱۳۵ هزار بشکه در روز بوده، به مرمت نیاز دارد.

🔸خط لوله قزاقستان–چین، مسیر جایگزین صادرات نفت به شرق است. مسیر آتاسو–آلشنکو در سال ۲۰۰۶ راه‌اندازی شد و ظرفیت آن به ۴۰۰ هزار بشکه در روز رسید. در سال ۲۰۲۴، حدود ۱.۲ میلیون تن نفت قزاقستان و ۱۰ میلیون تن نفت روسیه از این مسیر به چین صادر شد. همچنین ظرفیت خط کنکیاک–قومکول، راه‌اندازی‌شده در سال ۲۰۰۹، قرار است به ۴۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یابد.

💢طرح‌های آتی و در دست احداث

🔸خط لوله ترکمنستان–افغانستان–پاکستان–هند (تاپی)، مهم‌ترین پروژه گازی جنوب آسیای مرکزی است. این خط با طول ۱۸۱۴ کیلومتر و ظرفیت سالانه ۳۳ میلیارد مترمکعب طراحی شده است. بخش ترکمنستانی آن تکمیل شده و ساخت بخش افغانستان از سال ۲۰۲۴ آغاز شده است. آغاز انتقال گاز برای سال ۲۰۲۷ اعلام شده، اما تکمیل مسیر همچنان با ابهام مواجه است.

🔸پروژه خط D شبکه آسیای مرکزی–چین نیز قرار است با عبور از ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان، سالانه ۳۰ میلیارد مترمکعب به ظرفیت صادرات گاز منطقه بیفزاید. مشکلات متعدید اجرای آن را به تأخیر انداخته‌اند، بااین‌حال، پروژه همچنان مطرح است.

🔸خط لوله ترانس‌کاسپین نیز برای انتقال گاز ترکمنستان از بستر دریای خزر به جمهوری آذربایجان و سپس کریدور جنوبی پیشنهاد شده است، اما این طرح همچنان احداث نشده است.

✅ شبکه خطوط لوله آسیای مرکزی در حال تنوع‌یابی است، اما قزاقستان همچنان در صادرات نفت به مسیر روسیه و ترکمنستان در صادرات گاز به مسیر چین وابستگی بالایی دارند. پروژه‌های جدید با هدف دسترسی به بازارهای جنوب آسیا، چین و اروپا طراحی شده‌اند؛ بااین‌حال، تأمین مالی، امنیت مسیرها، دسترسی به بازار و ملاحظات ژئوپلیتیکی همچنان مهم‌ترین موانع تنوع‌بخشی به صادرات انرژی منطقه هستند.

🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

08 October 2026 19:11

🌐چگونه خروج از عراق معادلات امنیتی شامات را تغییر می‌دهد؟

#تحلیل_کوتاه
#عراق #سوریه

📝محمدعلی حسن نیا

 🔹خروج نیروهای آمریکایی از سوریه در فوریه ۲۰۲۶ و سپس خروج کامل از عراق در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، دو تحول متوالی بودند که در زمان و مکان به هم پیوستند و یک کریدور استراتژیک از غرب عراق از طریق شرق سوریه تا جنوب این کشور شکل دادند. لایه نظارتی نظامی بر این کریدور به شدت تضعیف شده و خلأ ایجادشده را نیروهای مقاومت اسلامی پر کرده‌اند.

💢انتقال پایگاه التنف و خلأ نظارتی

🔸پایگاه التنف در مثلث مرزی سوریه، عراق و اردن قرار دارد و در سال ۲۰۱۶ توسط آمریکا و ائتلاف بین‌المللی تأسیس شد. این پایگاه طولانی‌مدت وظیفه نظارت بر صحرای شرقی سوریه و مسدود کردن کریدور زمینی محور مقاومت را بر عهده داشت. در ۱۱ فوریه ۲۰۲۶، وزارت دفاع سوریه اعلام کرد که ارتش این کشور پایگاه التنف را از آمریکایی‌ها تحویل گرفته و در منطقه صحرایی التنف در مرز سوریه، عراق و اردن مستقر شده است.

🔸ارزش استراتژیک التنف نه در تعداد نیروهای مستقر در آن، بلکه در موقعیت جغرافیایی آن بود. این پایگاه دقیقاً بر کوتاه‌ترین مسیر زمینی انتقال نیرو و تجهیزات از عراق به سوریه قرار داشت. حضور طولانی‌مدت آمریکا در آن، عملاً یک سد فیزیکی ایجاد کرده بود. با از بین رفتن این سد، آزادی عمل محور مقاومت در شرق سوریه به طور قابل توجهی افزایش یافته است.

💢استقرار نیروهای مقاومت در الانبار و مرزها

 🔸همزمان با خروج آمریکا، استقرار نیروهای مقاومت اسلامی در استان الانبار در غرب عراق سرعت گرفته است. منابع امنیتی عراقی گزارش داده‌اند که آمریکا فعالیت‌های شناسایی هوایی و زمینی خود را بین پایگاه التنف و گذرگاه الولید از سر گرفته و همزمان حضور نیروهای مقاومت در مناطق مرزی تقویت شده است.

🔸حشد الشعبی، به ویژه جناح‌های نزدیک به محور مقاومت مانند کتائب حزب‌الله و جنبش النجباء، پس از خروج آمریکا صراحتاً از خلع سلاح خودداری کردند. این گروه‌ها نه تنها سلاح‌های خود را حفظ کرده‌اند، بلکه زنجیره فرماندهی مستقل از ساختار دولت عراق را نیز همچنان در اختیار دارند.

💢وضعیت سوریه

🔸در سمت سوریه، دولت انتقالی به رهبری احمد الشرع در سپتامبر ۲۰۲۶ مذاکرات محرمانه‌ای با حزب‌الله لبنان با میانجیگری ترکیه برگزار کرد. محورهای اصلی این مذاکرات شامل امنیت مرزی، کنترل کانال‌های قاچاق سلاح و سرنوشت شبکه‌های باقی‌مانده حزب‌الله در جنوب سوریه بود. با این حال، این مذاکرات به هیچ توافق الزام‌آوری منجر نشد. اما هنوز موقعیتی وجود ندارد و احمد الشرع بارها نشان داده قابل اعتماد نیست.

💢مقاومت عراق: ستون فقرات وحدت الساحات در شامات

🔸 در توازن قدرت محور مقاومت، جایگاه نیروهای مقاومت عراقی به طور چشمگیری ارتقا یافته است. حزب‌الله لبنان در درگیری‌های طولانی با اسرائیل متحمل خسارات سنگینی شد. سقوط سوریه نیز محور مقاومت را از یک متحد کلیدی در سطح دولتی محروم کرد. در این زمینه، نیروهای مقاومت عراقی به توانمندترین نیروی محور مقاومت در منطقه شامات (شرق مدیترانه) تبدیل شده اند، بنابراین به سمت خلع سلاح نخواهد رفت.

💢هشدار استراتژیک برای اسرائیل و معضل الشرع

🔸نهادهای نظامی اسرائیل وضعیت نیروهای مقاومت عراقی را با دقت زیر نظر دارند. یکی از چالش‌های اصلی پیش روی سازمان‌های اطلاعاتی اسرائیل، وسعت جغرافیایی عراق است، از حومه بغداد تا صحرای غربی هم‌مرز با سوریه، فاصله‌ها زیاد و شناسایی دقیق مراکز فعالیت و انبارهای سلاح دشوار است.

🔸این وضعیت یک زنگ خطر جدی برای اسرائیل است. نیروهای مقاومت عراقی از یک سو در خارج از برد مستقیم حملات زمینی اسرائیل قرار دارند و از سوی دیگر از توانایی حملات دوربرد علیه اسرائیل برخوردارند. این ترکیب، یک تهدید استراتژیک جدید ایجاد کرده که با تهدید حزب‌الله یا یمن متفاوت است.

🔸برای دولت انتقالی سوریه، وضعیت به همان اندازه پیچیده است. اگر الشرع تصمیم بگیرد در لبنان وارد جنگ شود، با با خطر ورود عراق روبرو خواهد شد. توانایی مقاومت عراقی برای ورود به خاک سوریه و ایجاد پایگاه در محور التنف یا دیرالزور دیگر یک مسئله نظری نیست. کنترل الشرع بر جنوب سوریه از ابتدا محدود بوده و مناطق مرزی تقریباً در وضعیت خلأ قرار دارند. هرگونه نفوذ از سمت عراق می‌تواند به یک چالش امنیتی جدی برای دولت سوریه تبدیل شود.

✅خروج نیروهای آمریکایی از عراق و سوریه، کریدور زمینی محور مقاومت را از یک لایه جاسوسی کلیدی محروم کرده است. نیروهای مقاومت در غرب عراق و نزدیک گذرگاه‌های مرزی مستقر شده‌اند و مسیرهای ورود به سوریه بازگشایی شده است. این ترکیب، سناریوی نفوذ تدریجی به سمت مرز اسرائیل را امکان‌پذیر می‌سازد؛ سناریویی که نه فوری و نه قطعی، اما قابل تحقق ارزیابی می‌شود.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

06 October 2026 16:59

🌐سیگنال تسلیحاتی آمریکا پس از سفر شی به واشنگتن

#تحلیل_کوتاه
#تایوان
#چین_آمریکا

🔹آمریکا در 2 اکتبر دو فروند F-16V Block 70 را براساس قرارداد 2019 به تایوان تحویل داد. زمان تحویل در فضای پس از دیدارهای ترامپ و شی، شاخص مهمی است که این رویداد را بیش‌ازپیش برجسته می‌کند. نکته کلیدی این است که تحویل دو جنگنده می‌تواند سیاست واشنگتن نسبت به تایوان را با توجه به زمینه تحولات جهانی و نیاز آمریکا به عقب‌نشینی تاکتیکی در مقابل چین تبیین کنند.

💢چه چیزی تحویل داده شد؟

🔸این دو فروند اف16 تک‌سرنشین به شماره‌های 6727 و 6728، نخستین هواپیماهای تحویلی از مجموع 66 فروند (56 تک‌سرنشین و 10 دوسرنشین) جنگنده‌ای هستند که تایوان در سال 2019 طبق برنامه ققنوس صلح اوج‌گیرنده به ارزش 8 میلیارد دلار به آمریکا سفارش داد. تایوان ناوگانی متشکل از 137 فروند جنگنده F-16A/B بلاک 20 داشت که طی سال‌های 2017 تا 2024 و در چارچوب برنامه ققنوس برخاسته، به استاندارد F-16V ارتقا یافته‌اند.

🔸تحویل این هواپیماها قرار بود از سال 2023 آغاز شود، بااین‌حال، برنامه ابتدا با مشکلات تأخیر در توسعه نرم‌افزار کنترل پرواز و سپس اختلالات زنجیره تأمین، مشکلات ظرفیت تولید و جابه‌جایی خط تولید در آمریکا مواجه شد. جنگنده‌ها همچنین در زمان تحویل فاقد سامانه جنگ الکترونیک AN/ALQ-254(V)1 Viper Shield بوده است.

💢ارتباط تحویل به نشست ماه مه

🔸در نشست شی و ترامپ در پکن، چین توانسته است امتیازی را در رابطه با تایوان درباره یکی از بندهای بیانیه 1982 آمریکا تحت عنوان شش تضمین به دست آورد. شی با تمرکز بر فروش ‏تسلیحات، ترامپ را به نادیده‌گرفتن یکی از شش ‏تضمین سوق داده که طبق آن «ایالات‌متحده قبل از ‌‏تصمیم‌گیری در مورد فروش تسلیحات به تایوان، از قبل با چین ‏مشورت نخواهد کرد.» و نتیجه آن تعلیق بسته تسلیحاتی جدید به ارزش 14.4 میلیارد دلار بوده است.

💢سیگنال ارسال جنگنده

🔸تحویل این دو جنگنده محصول تصمیم تسلیحاتی سال 2019 است، نه تصمیمی که ترامپ بعد از نشست با شی گرفته باشد. درعین‌حال زمان‌بندی آن معنادار است، زیرا تقریباً یک هفته بعد از دیدار ترامپ و شی وارد تایوان شدند. این تحویل در شرایطی صورت گرفته که نگرانی‌ها درباره تعهد دولت ترامپ به تسلیح تایوان افزایش یافته است.

🔸بااین‌حال، گرچه آمریکا بین دو نشست سعی کرد فضا را تنش‌آلود نکند، اما در پسا نشست ادامه روند قبل را کلید زد تا بندهای دیگر 6 تضمین مانند بازه زمانی فروش را همچنان حفظ کند. آمریکا احتمالاً با توجه به کمبودهای موجود ناشی از درگیر بودن در تهاجم به ایران و تأمین برخی تسلیحات برای کشورهایی مانند اوکراین و تحریم/کنترل‌های صادراتی چین، عقب‌نشینی تاکتیکی کرده، اما پس از مدیریت بحران‌های موجود، وضعیت متحول خواهد شد.

💢نگاه واقع‌بینانه چین

🔸چین ازاین‌گونه اقدامات راضی نیست و با راهبرد فرسایش فروش تسلیحات سعی دارد موضع خود را تقویت کند. پکن عبور از خطوط مرزی تایوان را در سال‌های اخیر به‌صورت محسوسی افزایش داده است. به‌عنوان‌مثال در سال 2025، رکورد 3764 مورد ورود هوایی به منطقه شناسایی پدافند هوایی دوفاکتوی تایوان را به ثبت رسانده است که نسبت به 2024، 22.4 درصد افزایش‌یافته است. همچنین بین 2020 تا دسامبر 2025، میانگین روزانه ورود شناورهای گارد ساحلی چین به آب‌های نزدیک تایوان بیش از 500 درصد افزایش‌یافته و ورودهای روزانه به حلقه دوم امنیت دریایی تایوان نیز بیش از چهار برابر شده است.

🔸چین همچنین با اعمال کنترل صادراتی بر عناصر نادر سنگین و آهنرباهای دائمی، یک اهرم مهم بر زنجیره تأمین صنایع پیشرفته و دفاعی غرب ایجاد کرده است که در تولید جنگنده، موشک، رادار، پهپاد و سایر سامانه‌های تسلیحاتی کاربرد دارد.

🔸علاوه بر این، نتیجه مذاکرات به چین فرصت تنفس و کاهش موقت فشار را داده است. چین در حال تولید و تهیه سامانه‌های تسلیحاتی با سرعتی حدود 5 تا 6 برابر آمریکا است و صنعت دفاعی چین در وضعیت نزدیک به جنگ قرار دارد. همچنین ظرفیت کشتی‌سازی چین حدود 230 برابر آمریکا برآورد شده است.

💢چشم‌انداز

✅تحویل جنگنده‌ها، نشانه تداوم تعهدات قبلی آمریکا به تایوان در شرایطی است که فروش‌های جدید به بخشی از چانه‌زنی آمریکا و چین تبدیل‌شده‌اند. این دو جنگنده محصول قرارداد 8 میلیارد دلاری 2019 هستند و تأخیرشان عمدتاً ریشه فنی، تولیدی و زنجیره تأمین داشته است. بااین‌حال، هم‌زمانی آن با تعلیق بسته جدید 14.4 میلیارد دلاری، نشان می‌دهد واشنگتن فعلاً میان حفظ توان بازدارندگی تایوان و مدیریت رابطه با پکن در حال ایجاد توازن است. در مقابل، پکن با افزایش فشار نظامی-خاکستری و استفاده از اهرم‌های اقتصادی و زنجیره تأمین، می‌کوشد هزینه و سرعت تقویت نظامی تایوان را محدود کند.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

03 October 2026 18:53

🌐قیمت نفت، هزینه انرژی و بهای سیاسی آن برای اروپا
 
#تحلیل_کوتاه
#جنگ_ایران_آمریکا
#اروپا #انرژی

🔹در ماه‌های اخیر، جنگ ایران و بسته‌شدن تنگه هرمز به افزایش قیمت انرژی در اروپا منجر شده است. حملات انصارالله به تأسیسات نفتی عربستان اکنون بار دیگر بازار انرژی را با موجی از افزایش قیمت مواجه کرده است. قیمت گاز طبیعی هلند (TTF) از بهمن ۱۴۰۴ تا مهر ۱۴۰۶ از میانگین ۲۷ یورو به حدود ۷۲ یورو افزایش یافته و نزدیک به نیمی از این رشد تنها در دو ماه اخیر رخ داده است. تداوم روند افزایش هزینه انرژی می‌تواند بر رقابت‌پذیری صنایع اروپایی، سیاست‌های اقلیمی، رفتار رأی‌دهندگان و وزن احزاب مختلف اثر بگذارد و در سطح ژئوپلیتیک نیز اروپا را با مسئله دشوار وابستگی بیشتر به قدرت‌های خارجی مواجه کند.

💢صنعت‌زدایی بیشتر و دشوارتر شدن تحقق اهداف سبز

🔸افزایش مداوم قیمت انرژی، هزینه تولید در اروپا را بالا می‌برد و می‌تواند رقابت‌پذیری محصولات صنعتی این قاره را در برابر رقبای خارجی کاهش دهد. در چنین شرایطی، صنایعی که به انرژی ارزان و پایدار وابسته‌اند، از تولید خودرو گرفته تا صنایع پتروشیمی، با فشار بیشتری برای کاهش تولید، انتقال بخشی از فعالیت‌ها یا تعطیلی مواجه خواهند شد.

🔸همزمان، افزایش هزینه سوخت و انرژی می‌تواند حمایت اجتماعی از سیاست‌های اقلیمی اروپا را نیز تحت فشار قرار دهد. برای خانوارها و کسب‌وکارهایی که پیشاپیش با افزایش هزینه‌های جاری مواجه‌اند، هزینه‌های مرتبط با گذار سبز ممکن است بیش از گذشته به عنوان باری اقتصادی تلقی شود. در نتیجه، اجرای سیاست‌های اتحادیه اروپا در حوزه انرژی پاک و اهداف اقلیمی می‌تواند با مقاومت اجتماعی و قطبی‌شدن سیاسی بیشتری مواجه شود.

💢کاهش محبوبیت احزاب حاکم و فرصت‌یابی جریان‌های راست افراطی

🔸افزایش قیمت انرژی در بسیاری از کشورها به اعتراضات اجتماعی دامن زده و اروپا نیز از این روند مستثنی نیست. تداوم کاهش محبوبیت مکرون و مرتس در نظرسنجی‌های اخیر نیز نشانه‌ای از پیامدهای این افزایش انرژی و فشار اقتصادی است. افزایش هزینه انرژی، به‌ویژه برای طبقات کارگر و ساکنان مناطق غیرشهری، فشار بیشتری ایجاد می‌کند. این وضعیت می‌تواند فرصت بیشتری برای احزاب اپوزیسیون و به‌خصوص جریان‌های راست افراطی در کشورهایی مانند آلمان، فرانسه، اتریش و اسپانیا ایجاد کند. این جریان‌ها با ارائه پیشنهادات رادیکال در زمینه انرژی با تمرکز بر کاهش فشار بر این گروه‌های اجتماعی، می‌توانند از نارضایتی موجود برای افزایش حمایت سیاسی خود استفاده کنند. پیروزی اخیر حزب AfD در یکی از انتخابات‌های ایالتی آلمان با کسب ۳۷ درصد آرا و ناتوانی حزب مرتس در ورود به مجلس این ایالت را می‌توان یکی از نشانه‌های این روند دانست.

💢دوراهی دشوار اروپا در حوزه انرژی

🔸در صورت تداوم تنش‌ها در خاورمیانه و شرق اروپا، کشورهای اروپایی برای مهار افزایش قیمت انرژی با یک دو راهی دشوار مواجه خواهند شد. از یک سو، گسترش تولید انرژی‌های تجدیدپذیر به وابستگی بیشتر به چین برای تأمین تجهیزات و زنجیره‌های صنعتی مرتبط با انرژی پاک منجر می‌شود. از سوی دیگر، کاهش وابستگی به این منابع و جبران کمبود انرژی می‌تواند اروپا را بیش از گذشته به واردات انرژی از آمریکا وابسته کند. انتخاب میان این دو مسیر صرفاً یک تصمیم اقتصادی نخواهد بود، بلکه می‌تواند نشان‌دهنده میزان تهدید ادراک‌شده اروپا از سوی چین و آمریکا و اولویت‌های راهبردی آن در سال‌های آینده باشد.

💢رویکرد متفاوت شرق و غرب اروپا

🔸توانایی دولت‌های اروپایی برای حمایت مالی از خانوارها و کسب‌وکارها در برابر افزایش قیمت انرژی یکسان نیست. برخی کشورهای اروپای شرقی ممکن است برای کاهش هزینه‌های انرژی و حفظ رقابت‌پذیری صنایع خود، به دنبال افزایش واردات انرژی از روسیه باشند؛ در حالی که کشورهای دیگر، به دلیل محدودیت منابع مالی و ناتوانی در ارائه یارانه‌های گسترده به اندازه کشورهای اروپای غربی، ممکن است با از دست دادن مزیت رقابتی و تعطیلی بیشتر بنگاه‌های صنعتی مواجه شوند.

💢جمع‌بندی

🔸افزایش وابستگی اروپا به دولت‌های خارجی برای تأمین انرژی و تجهیزات مورد نیاز، این کشورها را در برابر یک دو راهی ژئوپلیتیک قرار خواهد داد و می‌تواند زمینه‌ساز افزایش اختلافات میان دولت‌های اروپایی شود.

✅با توجه به اینکه کشورهای اروپایی احتمالاً در این زمینه به اجماع نخواهند رسید، به نظر می‌رسد در نهایت به سمت رویکردی میانه حرکت کنند؛ به این معنا که هم واردات انرژی از آمریکا را افزایش دهند و هم حجم واردات تجهیزات انرژی‌های تجدیدپذیر از چین را گسترش دهند. در عین حال، ممکن است بخشی از اهداف سبز خود را تعدیل کرده و با استفاده بیشتر از منابعی مانند انرژی هسته‌ای، از شدت فشار ناشی از افزایش قیمت انرژی بکاهند.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

29 September 2026 18:06

🌐 از محاصره دریایی تا تحریم هوایی؛ چرا اقدام قاطع ضروریست؟

#اکوتهران
#جنگ_ایران_آمریکا
#محاصره_هوایی

🔹آمریکا پس از فروپاشی تفاهمنامه بر شدت فشار لجستیکی/مالی برای ایران از طرق مختلف افزوده است. یکی از مهم‌ترین اجزای این سیاست، که به منظور تشدید شیب اثربخشی محاصره دریایی دنبال می‌شود، محاصره هوایی است. در ادامه به اختصار درباره تحولات حقوقی، ابعاد اجرایی و پیامدهای توقف پروازها بحث می‌شود.

💢تحولات حقوقی

🔸در دوره اخیر، دو تحول حقوقی مهم در تحریم‌های مرتبط با هوانوردی ایران پدیدار شده است؛ تسری ریسک تحریم‌های ثانویه از اشخاص تحریم‌شده به کل صنعت هوانوردی و لغو مجوزهای عمومی مربوط به فعالیت‌های مشخص (و حداقلی) در هوانوردی غیرنظامی.

🔸در خصوص تحریم بخشی، آمریکا با اضافه نمودن کل صنعت هوانوردی به تحریم‌های موضوع فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ بستر حقوقی لازم برای اعمال تحریم‌های ثانویه علیه بازیگران ثالث فراهم کرده است و دفتر کنترل دارایی‌های خارجی آمریکا (OFAC) در تاریخ ۸ سپتامبر، ۲۷ شرکت هواپیمایی کشور را در کنار هشت شرکت خارجی ارائه‌دهنده خدمات به ایران و یک شخص حقیقی مرتبط را با دستاویز قرار دادن همین فرمان تحریم نمود تا اعتبار تهدید تحریمی را اثبات کند.

🔸در خصوص مجوزها، مهم‌ترین مورد مجوز عمومی موسوم به J-۱ است. این مجوز به شرکت‌های هواپیمایی غیرآمریکایی اجازه می‌داد با هواپیماهایی که تحت صلاحیت قضایی آمریکا قرار دارند، پروازهای برنامه‌ریزی‌شده به و از ایران انجام دهند. با تعلیق این مجوز، انجام پروازها به ایران با هواپیماهایی که تحت صلاحیت آمریکا هستند، ممنوع خواهد شد؛ چرا که هواپیماها و قطعاتی که در سایر کشورها ساخته شده‌اند اما بیش از ۱۰ درصد محتوای آمریکایی دارند نیز مشمول این صلاحیت قضایی محسوب می‌شوند. مجوز عمومی DD نیز به کشورها تا پایان روز ۲۲ سپتامبر فرصت داده بود تا تراکنش‌های مالی پیشین خود را سازماندهی کنند.

💢ابعاد اجرایی

🔸تعلیق مجوزهای عمومی، در عمل امکان بازگشت پروازهای بین‌المللی به ایران را منتفی خواهد ساخت. پیش از شروع جنگ و توقف پرواز شرکت‌های بین‌المللی به ایران، این شرکت‌ها حدود ۳۰ هزار پرواز در ایران انجام داده‌اند و حدود ۴ میلیون مسافر، ۲۹ هزار تن بار و ۵۶۰ تن محموله پستی جابه‌جا کرده‌اند.

🔸تحریم بخشی صنعت هوانوردی پرواز شرکت‌های ایرانی را به مبادی خارجی متوقف ساخته است. پیش از ورود کشور به شرایط جنگی قریب به ۴۹ هزار پرواز بین‌المللی توسط شرکت‌های هواپیمایی داخلی انجام پذیرفته و حدود ۷ میلیون مسافر، ۴۱ هزار تن بار و ۷۵۸ تن محموله پُستی توسط آنها جابه‌جا شده است. باید توجه داشت که برای شرکت‌های هواپیمایی ایرانی، فرود هواپیما در یک فرودگاه متعلق به کشور ثالث به خودی خود مشمول تحریم نخواهد بود؛ اما ارائه هرگونه خدمت اعم از سوختگیری، مدیریت بار و محمولات، تعمیر و نگهداری و هرگونه تبادل مالی می‌تواند برای شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمت ریسک تحریمی ایجاد کند.

💢پیامدها برای اقتصاد و صنعت

🔸به طور قطع تعلیق پروازهای خارجی در سطح مسافری مسئله‌ای چالش‌آفرین برای کشور خواهد بود. مسئله دیگر اما تاثیر توقف پروازهای باری بر اقتصاد و صنعت کشور است. بخش قابل‌توجهی از حدود ۶۰ هزار تن بار جابه‌جا شده به صورت هوایی در پروازهای بین‌المللی دربرگیرنده محصولات حیاتی همچون مواد اولیه دارویی، داروهای خاص و کالاهای فسادپذیر است که با مختصات فنی مشخصی جابه‌جا می‌شوند و انتقال زمینی آنها واجد پیچیدگی‌های بسیاری است.

🔸براساس برآوردهای موجود، بیش از ۶۰ درصد از واردات پزشکی ایران از طریق هوایی وارد کشور می‌شود. با در نظر گرفتن اینکه حمل‌ونقل هوایی ۸.۴ درصد از کل واردات ایران را تشکیل می‌دهد، می‌توان دریافت که کالاهای پزشکی تقریبا هفت برابر بیشتر از سایر اقلام وارداتی ایران به ارتباطات هوایی وابسته هستند. در این میان، سه فرودگاه دبی، دوحه و شانگهای واجد اهمیت بیشتری هستند؛ چرا که تقریبا نیمی از بار هوایی در دوره پیش از جنگ از این سه فرودگاه به داخل کشور منتقل می‌شد.

💢سخن آخر

✅ باید توجه داشت که در صورتی که اقدام قاطع برای مقابله صورت نگیرد علاوه بر این تبعات لجستیکی، توقف پروازها بر تسلط آمریکا و متحدان بر آسمان کشور خواهد افزود و در واقع، آنها را یک گام به ایجاد منطقه پرواز ممنوع در کشور نزدیک‌تر می‌کند. همچنین، محدود شدن پروازهای ایرانی به چند مقصد محدود، مشابه نمونه یمن، اشراف و کنترل خارجی بر تحرکات و تبادلات بیرونی کشور را نیز افزایش خواهد داد. از همین روست که پذیرش چند استثناء و تحمل توقف پروازها باید به مثابه فرسایش امنیت ملی کشور ادراک شود.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

27 September 2026 18:26

🌐آیا شی در واشنگتن بر سر ایران معامله کرد؟

#تحلیل_کوتاه
#چین

🔹نشست ۲۳ تا ۲۵ سپتامبر شی با ترامپ، دومین دیدار رهبران دو کشور، پس از نشست مه ۲۰۲۶ بود که به‌دور از توافق‌های بزرگ، عمدتاً بر تشریفات، دیپلماسی شخصی و مدیریت تنش‌ها متمرکز شد. نتایج ملموس محدود بودند و بسیاری از مسائل کلیدی مانند تعرفه‌ها، خاک‌های نادر، فروش تسلیحات به تایوان، محدودیت‌های فناوری حل‌نشده باقی ماندند یا به مذاکرات بعدی موکول شدند. سوال این است در موضوع ایران میان شی و ترامپ چه گذشته است؟

💢توافقات دو دیدار ماه‌های مه و سپتامبر

🔸در سفر ترامپ به چین در مه ۲۰۲۶ آتش‌بس تجاری به سازوکارهای نهادی تبدیل و بر ایجاد هیئت‌های تجارت و سرمایه‌گذاری آمریکا-چین تاکید شده بود. سفر شی به واشنگتن در سپتامبر، رفتار تعرفه‌ای مطلوب‌تر برای ۳۰ میلیارد دلار کالاهای غیرحساس را تثبیت نمود و کارگروه کشاورزی تشکیل شد. چین همچنین واردات سالانه ۱۰ میلیون تن زغال‌سنگ آمریکا در ۲۰۲۸-۲۰۲۷ را پذیرفت و گفت‌وگوی ابرهوش راه‌اندازی شد.

💢تمدید دوماهه؛ دلایل اعلامی و پس‌زمینه

🔸آمریکا و چین آتش‌بس تجاری را تا ۱۰ ژانویه ۲۰۲۷ تمدید کردند. دلیل اعلامی بسنت، دادن زمان بیشتر برای بررسی توافق بزرگ‌تر بوده است. اما در پس‌زمینه، واشنگتن می‌خواهد بر اجرای تعهدات چین در خریدهای کشاورزی و عناصر نادر نظارت کند. چین نیز از حفظ آتش‌بس سود می‌برد، زیرا ضمن قفل وضعیت فعلی، زمان بیشتری برای تقویت موقعیت خود می‌خرد. این تمدید دوماهه مصالحه متقابل برای جلوگیری از تشدید تنش، حفظ اهرم‌ها و آزمودن اجرای تعهدات است.

💢مسئله ایران در دیدار

🔸چین رسما توافقات هشت‌گانه سفر شی را منتشر کرده است که در یک مورد آن «ایران باید به عدم توسعه سلاح هسته‌ای متعهد باشد و هیچ کشور یا نهادی نباید بر آبراه‌های بین‌المللی عوارض وضع کند». هم‌سویی کلامی در این بند، لزوما به معنی توافق الزام‌آور درباره فشار چین بر ایران نیست. بااین‌حال می‌توان در این محورها جهت‌گیری چین را بدین گونه تشریح کرد.

1️⃣میانجیگری و فشار برای باز کردن تنگه هرمز

🔸پکن، خود را قربانی وضعیت آشفته‌ای می‌داند که اقدامات آمریکا منجر به آن شده است. به‌عنوان‌مثال ناامنی در خلیج‌فارس امنیت انرژی پکن را تحت تأثیر منفی قرار داده است. به دلیل اینکه دو طرف درگیری، خواسته‌های کاملاً متضادی را مطرح می‌کنند، چین نمی‌خواهد وارد میانجیگری‌ای شود که دو طرف آمادگی لازم را برای آن ندارند.

🔸تضاد منافع دو کشور چین و آمریکا در جنگ نیز مانع میانجیگری چین است. هدف مطلوب آمریکا سرنگونی جمهوری‌اسلامی‌ایران و هدف حداقلی آن مهار ایران با حذف اهرم هسته‌ای است. در مقابل چین دو ترجیح در وضعیت فعلی جنگ دارد. نخست اینکه جنگ ادامه پیدا کند، اما همزمان تاب‌آوری ایران خدشه‌دار نشود و گسترش دامنه جنگ از کنترل خارج نشود که در دیدار وانگ‌یی با عراقچی نیز برآن تاکید شد.

2️⃣خرید نفت

🔸چین به دلیل منافع ارزان بودن و اهرم دلارزدای نفت ایران، حاضر نیست امنیت انرژی ۱۰ درصدی خود از طریق ایران را کنار بگذارد. طبق آمارهای کپلر واردات نفت چین از ایران کاهش یافته و به ۸۲۳ هزار بشکه در ماه ژوئیه و ۵۳۴ هزار بشکه در ۲۰ روز اول ماه اوت رسیده است. از دلایل آن، محاصره دریایی، بازآرایی در مکانسیم‌های فروش نفت ایران و عدم اطلاعات کافی برای ردگیری دقیق صادرات نفت بوده است. در نتیجه شواهدی مبنی بر تصمیم سیاسی پکن برای همراهی با آمریکا وجود ندارد و کمبود عرضه فیزیکی نفت ایران و نبود اطلاعات کافی در اینجا حائز اهمیت هستند.

3️⃣حمایت‌های نظامی-اطلاعاتی

🔸یکی از خواسته‌های آمریکا از چین این است که از ایران حمایت تسلیحاتی-اطلاعاتی به عمل نیاورد. سفیر آمریکا در چین اعلام کرده، ترامپ در نشست، به شی غیرقابل‌قبول بودن دادن اطلاعات (که منجر به ۳ کشته آمریکایی در حملات ایران به اردن شده) را گوشزد کرده است. بااین‌حال استفاده ایران از شرکت‌های ماهواره‌ای تجاری چین مانند جیلین-۱، خرید-پرتاب-کنترل ماهواره TEE-01B با دفت نیم‌متر و استفاده از مسیرهای هوایی برای انتقال فناوری، ازجمله ابتکارهای ایران و با استفاده از ظرفیت‌های حوزه خاکستری چین است.

💢جمع‌بندی

🔸مهم‌ترین دستاوردهای عملی نشست شی و ترامپ در واشنگتن شامل تمدید آتش‌بس تجاری تا ۱۰ ژانویه ۲۰۲۷، تثبیت برخی تعهدات تجاری-کشاورزی، افزایش خرید انرژی از آمریکا و ایجاد کانال گفت‌وگوی فناوری و مدیریت حوادث بود.

✅در موضوع ایران، هم‌سویی اعلامی دو طرف بر عدم اشاعه هسته‌ای و باز ماندن تنگه هرمز، به‌معنای تعهد چین به اعمال فشار بر تهران نیست و پکن با توجه به منافع انرژی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی خود، همچنان رویکردی مبتنی بر مدیریت بحران، تداوم تاب‌آوری ایران و جلوگیری از گسترش کنترل‌ناپذیر جنگ دارد.


✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

23 September 2026 18:48

🌐جنگ با ایران چه اثری بر اقتصاد آمریکا گذاشته است؟

#مقاله_تحلیلی
#آمریکا #جنگ_رمضان

🔹جنگ ایران با آمریکا، از ابتدا یک نبرد نامتقارن بوده است. توانمندی نظامی متعارف ایران فاصله زیادی با توانمندی آمریکا دارد. به همین خاطر، ایران در شش ماه گذشته از ابزارهای نامتقارن برای ایجاد بازدارندگی و تغییر اراده سیاسی رهبران آمریکا بهره برده است. می‌توان گفت تاکنون مهم‌ترین ابزار بازدارندگی نامتقارن ایران، انسداد تنگه هرمز بوده است که بر وضعیت اقتصادی آمریکا اثر منفی می‌گذارد. آیا ایران در شش ماه گذشته توانسته هزینه اقتصادی بالایی بر طرف آمریکایی تحمیل کند؟
 
💢رشد اقتصادی

🔸رشد اقتصادی آمریکا در شش ماه گذشته باثبات بوده است. آمریکا در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ (ژانویه، فوریه و مارس)، رشد اقتصادی ۲.۱% را تجربه کرد که اندکی پایین‌تر از تخمین اقتصاددانان (۲.۲% و ۲.۳%) بود. رشد بخش فناوری اقتصاد و بازگشت مخارج دولتی پس از تعطیلی دولت در سه‌ماهه پایانی سال میلادی گذشته علت اصلی این رشد بود.

🔸رشد اقتصادی آمریکا در سه‌ماهه دوم افت قابل توجهی را تجربه کرد و به ۱.۶% رسید. عوامل متعددی را می‌توان در این افت مشاهده کرد که یکی از آن‌ها اثر جنگ با ایران بر قیمت بنزین و گازوئیل بود. افزایش قیمت سوخت و به‌تبع آن افزایش قیمت برخی محصولات غذایی، قدرت خرید بخشی از جامعه آمریکا را کاهش داد و به افت رشد منجر شد. هرچند، تخمین‌ها، حاکی از افزایش مجدد نرخ رشد در سه‌ماهه سوم دارند.

💢تورم

🔸بررسی نرخ تورم ماهانه از فوریه ۲۰۲۶ تا اوت ۲۰۲۶ نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه (مقایسه با فوریه تا اوت ۲۰۲۵) افزایش یافته است. با این وجود، دولت آمریکا تاکنون توانسته تا حدی روند افزایشی نرخ تورم در شش ماه گذشته را مدیریت کند. نرخ تورم از ماه فوریه (ماه آغاز جنگ) تا ماه مه روند صعودی نسبتاً شدیدی داشت و از ۲.۴% به ۴.۲% رسید. دولت ترامپ در ماه‌های ژوئن (امضای تفاهم‌نامه) و ژوئیه توانست این افزایش را کنترل کند و به ۳.۴% در انتهای ژوئیه برساند. این رقم در ماه اوت نیز ثابت ماند.

🔸بخش عمده افزایش نرخ تورم ناشی از تورم حوزه انرژی و غذا بوده است، نه سایر کالا و خدمات. طبق آمارهای رسمی، تورم در اقتصاد به غیر از بخش غذا و انرژی در شش ماه گذشته حتی به %۰.۵ هم نرسید. در بخش غذا، تورم شش ماه گذشته ۲.۷% (به دلیل افزایش قیمت گازوئیل و اختلال در تأمین محصولاتی نظیر کود کشاورزی در نتیجه انسداد تنگه هرمز) و در بخش کامودیتی انرژی (بنزین و انواع گازوئیل) رقم بسیار بالای %۲۸ بوده است.

💢اثر افزایش نرخ بهره فدرال

🔸برای کنترل تورم، فدرال رزرو نرخ بهره را ۰.۲۵ واحد درصد افزایش داد و به محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد رساند و احتمال افزایش مجدد آن تا پایان ۲۰۲۶ وجود دارد. این سیاست اگرچه می‌تواند به مهار تورم کمک کند، با افزایش هزینه تأمین مالی، استقراض و سرمایه‌گذاری در بخش هوش مصنوعی و فناوری را کاهش داده و رشد اقتصادی را محدود می‌کند. همچنین، با توجه به نقش این بخش‌ها در رشد اخیر بازار سهام، افزایش نرخ بهره می‌تواند به افت سهام، به‌ویژه شرکت‌های فناوری، منجر شود.

💢وضعیت بحرانی ذخایر نفت

🔸ذخایر راهبردی نفت آمریکا در حال حاضر در سطح ۲۸۵ میلیون بشکه قرار دارد و به حداقل ظرفیت قانونی برداشت، ۲۵۲ میلیون بشکه نزدیک می‌شود. اگرچه حداقل ظرفیت واقعی در سطح ۷۰ میلیون بشکه است؛ اما باید توجه کرد برداشت در این سطوح می‌تواند آسیب جدی به سازوکار آن وارد کند. البته رسیدن به کمبود واقعی نفت در آمریکا با توجه به میانگین نرخ روزانه برداشت از ذخایر به میزان ۷۰۰ هزار بشکه، حدود ۳۰۰ روز به طول می‌انجامد تا آمریکا به کف واقعی ذخایر نفتی خود برسد. اگر معیار را حداکثر برداشت آمریکا از ذخایر (حدود ۱.۱ ‏میلیون بشکه در روز) در نظر بگیریم، این ذخایر با نرخ کنونی برداشت ظرف ۱۹۰ روز به کف واقعی خود می‌رسد.

✅جنگ با ایران تاکنون هزینه‌هایی برای اقتصاد آمریکا ایجاد کرده، اما اقتصاد آمریکا همچنان وضعیت باثباتی دارد. رشد اقتصادی در سه‌ماهه اول افزایش و در سه‌ماهه دوم کاهش یافت و بالارفتن قیمت انرژی و غذا به تورم دامن زد. واکنش فدرال رزرو از طریق افزایش نرخ بهره نیز می‌تواند سرمایه‌گذاری و بازار سهام را تحت فشار قرار دهد. با این وجود،‏ تداوم وضعیت فعلی اقتصادی فشار ‏چندانی به ترامپ وارد نمی‌کند. ‏اگر ایران می‌خواهد در نهایت به یک توافق با آمریکا ‏برسد، باید ترامپ را به آستانه یک بحران اقتصادی ‏برساند.‏


🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

22 September 2026 19:35

🌐آیا جنگ ایران تکرار جنگ آمریکا با عراق است؟

#مقاله_تحلیلی
#جنگ_رمضان

📝محمدعلی حسن‌نیا

🔹اگرچه عراق دهه ۱۹۹۰ و ایران امروز از جهات متعددی متفاوت هستند، اما الگوی رفتاری آمریکا در قبال هر دو، شباهت‌های زیادی دارد. کارشناسان بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها در اکتبر ۲۰۲۵ نیز تأکید کردند که عراق آخرین نمونه کشوری بود که پس از شکست در جنگ متعارف، با سطح سخت‌گیرانه‌ای از محدودیت‌های تسلیحاتی و قطعنامه‌های شورای امنیت مواجه شد و باید از تجربه عراق برای مواجهه با ایران درس گرفت.

💢شباهت‌های سیاستی

🔸نخستین شباهت، تغییر هدف از خلع سلاح به تغییر رژیم است. در مورد عراق، واشنگتن ابتدا تحریم‌ها را به خلع سلاح مرتبط کرد، اما در نهایت کنگره با تصویب قانون آزادسازی عراق در سال ۱۹۹۸، تغییر رژیم را به هدف رسمی سیاست خارجی تبدیل کرد.

🔸دومین شباهت، استفاده از مذاکره همزمان با تشدید فشار است. در سال ۱۹۹۸، پس از قطع همکاری عراق با بازرسان UNSCOM، آمریکا عملیات «روباه صحرا» را اجرا کرد. در مورد ایران نیز در ژوئن ۲۰۲۵، در حالی که مذاکرات در جریان بود، اسرائیل حمله خود را آغاز کرد.

🔸سومین شباهت، تخریب زیرساخت‌ها به عنوان ابزار فشار است. در سال ۱۹۹۱، جیمز بیکر، وزیر خارجه وقت آمریکا، به عراق هشدار داد که کشور را به دوران پیش از انقلاب صنعتی بازمی‌گرداند و در ادامه، زیرساخت‌های این کشور، هدف حملات قرار گرفتند. در مورد ایران نیز در سال ۲۰۲۶ تهدیدهایی درباره هدف قرار دادن زیرساخت‌ها و بازگرداندن ایران به «عصر حجر» مطرح شد.

🔸چهارمین شباهت، تداوم حملات و تبدیل فشار نظامی به یک روند دائمی است. آمریکا و بریتانیا در فاصله سال‌های ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۲ تقریبا هر سال حملات هوایی علیه عراق انجام دادند؛ از حملات سال ۱۹۹۳ و ۱۹۹۶ تا عملیات چهارروزه «روباه صحرا» در سال ۱۹۹۸. در مورد ایران نیز حملات آمریکا و اسرائیل به شکل مستمر ادامه یافته و فشار نظامی به بخشی از روند تقابل تبدیل شده است.

💢تحریم‌های مالی

🔸در عراق، تحریم‌ها از اوت ۱۹۹۰ آغاز شد و دارایی‌های دولت عراق در آمریکا مسدود شد. هدف اصلی، قطع دسترسی به درآمدهای نفتی بود. بعدها درآمد حاصل از فروش نفت در چارچوب حساب‌های تحت نظارت بین‌المللی قرار گرفت؛ بنابراین نظام تحریم عراق، کاملا نهادینه‌شده بود.

🔸در مورد ایران، آمریکا در سال ۲۰۲۶ فشار بر شبکه‌های مالی مرتبط با ایران را افزایش داد و نهاد‌هایی را به اتهام ارتباط با شبکه بانکداری سایه تحریم کرد. با این حال، برخلاف عراق، ایران همچنان از مسیرهای غیرمستقیم برای دسترسی به منابع مالی استفاده می‌کند.

💢تحریم هوایی

🔸در عراق، تحریم هوایی بر اساس قطعنامه ۶۷۰ شورای امنیت در سال ۱۹۹۰ شکل گرفت و پروازهای به مقصد یا از مبدأ عراق، جز در موارد بشردوستانه، محدود شد.

🔸در مورد ایران، در سپتامبر ۲۰۲۶ آمریکا شرکت‌های هواپیمایی ایرانی و شرکت‌های خارجی مرتبط با آن را تحریم کرد. این اقدامات، فشار بر شبکه حمل‌ونقل هوایی ایران را افزایش داد، اما برخلاف عراق، تحریم هوایی ایران در چارچوب یک محاصره کامل توسط شورای امنیت قرار ندارد.

💢تحریم زمینی و تجاری

🔸در عراق، محاصره تجاری تقریبا کامل بود؛ واردات و صادرات محدود و دارایی‌های دولت مسدود شد و حتی محموله‌های دریایی عراق امکان بازرسی داشتند. برنامه «نفت در برابر غذا» نیز نتوانست بحران انسانی ناشی از تحریم‌ها را حل کند.

🔸در ایران، تحریم‌های تجاری عمدتا صنایع کلیدی را هدف گرفته‌اند. با این حال، ایران از طریق شبکه‌های غیررسمی، بخشی از نیازهای خود را تأمین می‌کند.

💢تفاوت‌های کلیدی

🔸مهم‌ترین تفاوت، نوع واکنش طرف مقابل است. عراق پس از سال ۱۹۹۱ عملا توان حمله مؤثر خود را از دست داده بود؛ اما ایران در سال ۲۰۲۶ با حملات موشکی و پهپادی به مواضع آمریکا در منطقه پاسخ داد. بنابراین سطح بازدارندگی متقابل در ایران و آمریکا با عراق دهه ۱۹۹۰ متفاوت است.

🔸دومین تفاوت، عمق شبکه متحدان منطقه‌ای است. عراق در سال ۱۹۹۱ تقریبا تنها بود، اما ایران شبکه‌ای از متحدان منطقه‌ای دارد که در جریان درگیری‌ها فعال شده‌اند و حتی بر امنیت کشتیرانی در دریای سرخ تأثیر گذاشته‌اند.

🔸سومین تفاوت، هزینه و پیچیدگی جنگ برای آمریکا است. جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ با تهاجم زمینی و اشغال طولانی‌مدت همراه شد، در حالی که مقامات آمریکایی درباره ایران از اعزام نیروی زمینی سخن نگفته و تمرکز بر حملات هوایی و دریایی بوده است.

🔸چهارمین تفاوت، رقابت قدرت‌های بزرگ است. در دهه ۱۹۹۰، شوروی فروپاشیده بود و آمریکا عملا قدرت مسلط جهانی محسوب می‌شد. امروز اما چین رقیب اصلی آمریکا و روسیه نیز در تقابل با واشنگتن قرار دارد. این رقابت در مواضع قدرت‌های شرقی و غربی درباره قطعنامه‌ها نیز بازتاب یافته است.

🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

20 September 2026 16:14

🌐آمریکا و رومانی؛ نقش پایگاه های رومانی در جنگ علیه ایران

#تحلیل_کوتاه
#جنگ_رمضان

📝علی محبی

🔹پایگاه‌های نظامی رومانی در طول جنگ رمضان به‌تدریج به یکی از مراکز مهم پشتیبانی از عملیات‌های آمریکا علیه ایران تبدیل شدند. موقعیت جغرافیایی این کشور، از یک سو به‌دلیل نزدیکی نسبی به خاورمیانه و از سوی دیگر به‌دلیل فاصله از بخش قابل‌توجهی از توان موشکی ایران، شرایط مناسبی را برای استقرار و پشتیبانی از نیروها و تجهیزات آمریکایی فراهم می‌کرد. نقش آنها در میانه جنگ فراتر از سوخت‌رسانی جنگنده‌ها شد. در این چارچوب، بررسی نقش پایگاه‌های رومانی، انگیزه‌های بخارست برای همکاری نزدیک‌تر با واشنگتن و راهکارهای مقابله با استفاده نظامی از این زیرساخت‌ها، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

💢روابط رومانی و آمریکا پیش و در طول جنگ رمضان

🔸موقعیت جغرافیایی رومانی در مجاورت بالکان، دریای سیاه و روسیه، از ابتدا برای واشنگتن با اهمیت بوده و اخیرا نزدیکی جغرافیایی آن به غرب آسیا نیز بر ارزش جغرافیایی آن افزوده است. در آغاز جنگ رمضان، استفاده آمریکا از این زیرساخت‌ها عمدتاً به سوخت‌رسانی و بهره‌گیری از حریم هوایی محدود بود. با این حال، از میانه جنگ و همزمان با آشکار شدن آسیب‌پذیری برخی پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه و افزایش نیاز به ظرفیت‌های حمل‌ونقل، ارتباطی و اطلاعاتی، نقش رومانی توسعه یافت. پایگاه‌های این کشور به یکی از مراکز پشتیبانی لجستیکی و اطلاعاتی عملیات‌های آمریکا در منطقه تبدیل شدند.

🔸مهم‌ترین نمونه در این میان، پایگاه میهایل کوگالنیچانو است که به‌دلیل موقعیت جغرافیایی و برخورداری از زیرساخت‌های مناسب، اهمیت ویژه‌ای در شبکه پشتیبانی آمریکا پیدا کرده است. آمریکا از ظرفیت‌های این پایگاه‌ها برای استقرار و به‌کارگیری ۵۰۰ پرسنل نظامی بیشتر، هواپیماهای سوخت‌رسان، سامانه‌های راداری و نظارتی، تجهیزات ارتباطی و ماهواره‌ای و همچنین زیرساخت‌های لجستیکی و حمل‌ونقل استفاده کرده است؛ این قابلیت‌ها باعث شده تا پایگاه‌های رومانی به یکی از مراکز مهم پشتیبانی از عملیات‌های آمریکا در خاورمیانه تبدیل بشود.

💢دلایل و انگیزه‌های رومانی

🔸همکاری نزدیک‌تر رومانی با آمریکا را می‌توان در چارچوب محاسبات امنیتی و راهبردی بخارست توضیح داد. حمایت ایران از روسیه در جنگ اوکراین و همچنین حادثه حمله پهپادی به یک کشتی در سال ۲۰۲۱ در نزدیکی امارات که به کشته شدن یک شهروند رومانیایی انجامید، از جمله عواملی هستند که در شکل‌گیری ادراک تهدید رومانی از ایران نقش داشته‌اند. از این منظر، بخارست در مواجهه با ایران، دست‌کم در برخی حوزه‌ها، منافع امنیتی مشترکی با واشنگتن دارد.

🔸در کنار این مسئله، رومانی به نوسازی و دسترسی بهتر به تجهیزات نظامی غربی نیاز دارد که با در اختیار قرار دادن پایگاه‌هایش امیدوار است به این موارد برسد. نبود روابط گسترده و مستقیم میان تهران و بخارست نیز تاکنون مانعی جدی برای تعمیق این همکاری ایجاد نکرده است. در نهایت، عضویت در ناتو و نیاز به یک تضمین امنیتی قدرتمند در برابر تهدیدات ناشی از روسیه، انگیزه دیگری برای حفظ حضور نظامی آمریکا در رومانی است.

💢راهکارهای مقابله با حضور نظامی آمریکا

🔸دولت رومانی در واکنش به حضور نظامی آمریکا اعلام کرد که این همکاری تهدید فوری علیه امنیت کشور ایجاد نمی‌کند. در مقابل، مقام‌های ایرانی بر واکنش سیاسی و حقوقی به این حضور تأکید کرده‌اند اما این موارد برای ایجاد بازدارندگی کافی نیست. در این چارچوب، توانایی اعمال اقدام نظامی می‌تواند از خود اقدام نظامی مؤثرتر باشد؛ زیرا تهدیدی معتبر و واقعی ایجاد می‌کند، بدون آنکه الزاماً به واکنش گسترده‌تر ناتو و کشورهای اروپایی منجر شود. با این حال، چنین بازدارندگی‌ای باید به‌گونه‌ای اعمال شود که ادراک رومانی از ایران به‌عنوان یک دولت متخاصم را بیش از حد تشدید نکند. ایجاد بازدارندگی در برابر استفاده عملیاتی از خاک رومانی، بدون تبدیل رومانی به طرف مستقیم درگیری، پیچیدگی اصلی این مسئله است.

✅آمریکا در حال بازتنظیم الگوی حضور نظامی خود در خاورمیانه و اروپا است و رومانی در این میان به یکی از نقاط مهم پشتیبانی از تجهیزات، هواپیماها و نیروهای آمریکایی برای عملیات‌های منطقه‌ای تبدیل شده است. رومانی نیز در مقایسه با بسیاری از کشورهای اروپای شرقی، هم سابقه نظامی گسترده‌تری در همکاری با آمریکا دارد و هم نگاه منفی‌تری به ایران دارد. در نتیجه، مقابله با این حضور صرفاً از مسیر سیاسی و حقوقی دشوار خواهد بود و مستلزم محاسبه دقیق میان ایجاد بازدارندگی، جلوگیری از تشدید ادراک تهدید و پرهیز از فعال کردن سازوکارهای دفاع جمعی ناتو است.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

17 September 2026 19:22

🌐جامعه و احزاب عربی در اسرائیل چه جایگاهی دارند؟

#مقاله_تحلیلی
#مطالعات_اسرائیل

📝محمدحسین پورعلی اقبالی

🔹بر اساس منابع تاریخی، پیش از تشکیل رژیم اسرائیل در سال ۱۹۴۸، حدود ۱.۲ میلیون عرب فلسطینی در سرزمین فلسطین تحت قیمومیت بریتانیا زندگی می‌کردند. با وقوع جنگ ۱۹۴۸، بخش بزرگی از این جمعیت آواره شده و تنها حدود ۱۵۰ هزار نفر در مناطق تحت حاکمیت رژیم اسرائیل باقی ماندند. دولت اسرائیل به این افراد تابعیت اعطا کرد، اما تا سال ۱۹۶۶ محدودیت‌های گسترده‌ای بر زندگی این افراد وضع شد.

💢جمعیت و مراکز حضور

🔹مطابق آخرین سرشماری‌ها، جمعیت اعراب با تابعیت اسرائیلی اکنون به بیش از ۲ میلیون نفر رسیده و این افراد اکنون حدود بیش از ۲۰ درصد جمعیت رژیم صهیونیستی را تشکیل می‌دهند. تمرکز اصلی این جمعیت در منطقه الجلیل در شمال و نقب در جنوب اراضی اشغالی است.

💢حقوق اجتماعی

🔸شهروندان عرب اسرائیلی در ظاهر از حقوق قانونی یکسانی با یهودیان برخوردارند، اما در عمل، تبعیض‌های ساختاری بر شرایط زندگی این افراد تأثیرات قابل توجهی داشته است. نرخ بالای فقر و بیکاری، ضعف زیرساخت‌ها، مشکلات آموزشی و نرخ بالای جرم و جنایت از مهم‌ترین چالش‌های مناطق عرب‌نشین به حساب می‌آید. مطابق آمار رسمی، حدود ۴۲ درصد از اعراب اسرائیلی زیر خط فقر زندگی می‌کنند. تصویب قانون «دولت-ملت» در سال ۲۰۱۸، اعراب را نسبت به افزایش اعمال تبعیض‌ها از جانب دولت نگران کرد، چرا که این قانون رژیم اسرائیل را رسما دولت ملت یهود اعلام کرده و جایگاه زبان عربی مطابق این قانون در ساختار سیاسی رژیم تنزل یافت.

💢نرخ بالای جرایم در بخش عربی

🔸آمار جرم و جنایت در شهر‌های عربی بسیار بالا است. مطابق گزارشات رسمی، از زمان آغاز دولت فعلی رژیم صهیونیستی، تاکنون بیش از ۸۵۰ عرب اسرائیلی به دلیل خشونت و قتل‌های جنایی، جان خود را از دست داده اند. منتقدان، دولت را به بی‌توجهی نسبت به تأمین امنیت مناطق عربی متهم می‌کنند. برخی مقامات افراطی دولت نظیر اسموتریچ و بن‌گویر، با اظهارات و رفتار نژادپرستانه، مسئولیت تامین امنیت این مناطق را از خود سلب کرده و مقصر این وقایع را خود اعراب معرفی می‌کنند. این مسئله با موجی از اعتراضات مردمی و انتقاد سران احزاب اپوزیسیون مواجه شده است.

💢نقش اعراب در سیاست

🔸میزان مشارکت اعراب اسرائیلی در انتخابات معمولاً کمتر از میانگین مشارکت یهودیان است. بخشی از جامعه عرب با طرح شعار مقاطعه، شرکت در انتخابات را تحریم می‌کنند، اما برخی احزاب عربی همچنان در انتخابات کنست شرکت کرده و موفق به حضور در پارلمان رژیم می‌شوند. چهار حزب مهم عربی عبارتند از: هدش، تعال، بلد و رعم. این احزاب با این که گرایشات و تفاوت‌های زیادی با یکدیگر دارند، اما حمایت از راه‌حل دو دولتی و تشکیل کشور فلسطین، ویژگی مشترک آن‎‌ها است.

🔸حزب هدش گرایشات چپ‌گرا و غیرصهیونیستی دارد و در ائتلاف با حزب یهودی ماکی، بر همکاری سیاسی اعراب و یهودیان تأکید می‌کند. حزب تعال رویکرد ملی‌گرایی عربی داشته و معمولاً در ائتلاف با دیگر احزاب عربی فعالیت می‌کند. حزب بلد دارای مواضع ملی‌گرایانه‌تر و انتقادی‌تری نسبت به رژیم اسرائیل است و بر برابری کامل شهروندان عرب و یهودی تأکید دارد. حزب رعم نیز گرایشات اسلام‌گرایانه داشته و بیشتر بر مسائل اجتماعی و اقتصادی جامعه عرب تمرکز می‌کند.

🔸در انتخابات سال ۲۰۲۱، حزب رعم برای نخستین بار به ائتلاف دولتی پیوست و نقش تعیین‌کننده‌ای در تشکیل کابینه بنت- لاپید ایفا کرد. این حزب در ازای حمایت از ائتلاف، خواستار تخصیص بودجه برای توسعه مناطق عرب‌نشین و مقابله با جرایم سازمان‌یافته در این مناطق شد.

💢احزاب عربی در انتخابات پیش‌رو

🔸در انتخابات پیش‌رو، سه حزب هدش، تعال و بلد لیست واحدی را به کمیته انتخابات ارائه دادند، اما رعم به صورت جداگانه وارد رقابت‌های انتخاباتی شد. بر اساس نظرسنجی‌ها، احزاب عربی می‌توانند بین ۱۱ تا ۱۶ کرسی در کنست کسب کنند. در صورت کسب این تعداد کرسی توسط احزاب عربی، احزاب دولت ائتلافی فعلی و اپوزیسیون هیچکدام نخواهند توانست بدون مذاکره با احزاب عربی کابینه تشکیل دهند.

✅مطابق برآوردها، وقوع عملیات طوفان‌ الاقصی اکنون شرایط را به گونه‌ای تغییر داده است که هیچ یک از جناح‌های یهودی، تمایلی به مذاکره با احزاب عربی برای حضور در کابینه ندارند. اما حضور سگالوویچ یهودی در حزب عربی رعم، می‌تواند احزاب اپوزیسیون را حداقل ترغیب به مذاکره با این چهره برای حضور در ائتلاف کند، هرچند که سران اپوزیسیون تا این لحظه هرگونه مذاکره با حزب رعم و سگالوویچ را تکذیب کرده‌اند. مطابق نتایج نظرسنجی‌ها، در صورت عدم مذاکره جناح‌های یهودی با احزاب عربی، احتمال برگزاری مجدد انتخابات، دور از ذهن نخواهد بود.

🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

اندیشکده تهران | Tehran Institute

15 September 2026 16:49

🎥 آیا نتانیاهو در حال آماده شدن برای شکست در انتخابات است؟

#تهران_مدیا
#انتخابات_اسرائيل
#مطالعات_اسرائيل

🔸انتخابات کنست تنها ترکیب پارلمان اسرائیل را مشخص نمی‌کند، بلکه می‌تواند بر آینده دولت، توازن نیروهای سیاسی و مسیر سیاست داخلی و خارجی این رژیم تأثیرگذار باشد.

🔸اکنون شرایط نتانیاهو در نظرسنجی‌ها به گونه‌ای است که احتمال شکست این چهره سیاسی در انتخابات اسرائیل به شدت افزایش یافته است.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام