9905
اندیشکده تهران در تهران پیرامون سیاست و اقتصاد و جامعه گفت‌وگو می‌کنیم. ارتباط با ما: @InstituteTehranAdmin آدرس سایت اندیشکده تهران: https://institutetehran.com
🌐 طرح ۴ ماده‌ای شی برای غرب آسیا؛ چین در جستجوی نظم جدید
#مقاله_تحلیلی
#چین
#غرب_آسیا
🔹شی جین‌پینگ رئیس‌جمهور چین اخیراً پیش از سفر به واشنگتن، در سفر خود به قاهره و دیدار با همتای مصری خود در ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ یک ابتکار ۴ماده‌ای را برای معماری امنیتی جدید غرب آسیا ارائه کرد. ابتکار مطرح‌شده در مصر از سطح مشخص کردن اصول در ابتکار آوریل ۲۰۲۶ در امارات، به سمت کنش‌محوری ایجاد معماری امنیت درون‌زای منطقه‌ای تکامل یافته است.
💢چه چیز جدیدی در طرح وجود دارد؟
🔸در ماده اول طرح جدید چین صریحاً از «بازسازی معماری امنیتی منطقه توسط خود کشورهای منطقه» صحبت می‌کند. یعنی دیگر فقط میان بازیگران موجود واسطه نیست، بلکه درباره تنظیم قواعد روابط آنها نیز پیشنهاد داده است. چین در پیشابحران می‌توانست با هر بحران (ایران و عربستان، فلسطین، سوریه و...) جداگانه تعامل کند، اما ماده دوم می‌گوید بحران‌های خاورمیانه به هم مرتبط‌اند و باید «راه‌حل جامع» داشت و مسئله فلسطین را هسته مسئله غرب آسیا می‌داند. ماده سوم، «توسعه، امنیت مسیرهای دریایی و درهم‌تنیدگی منافع اقتصادی» را بنیان امنیت پایدار معرفی می‌کند. ماده چهارم چارچوب هنجاری مشخصی متشکل از منشور ملل متحد، حقوق بین‌الملل و مخالفت با یک‌جانبه‌گرایی عرضه کرده است.
🔸مهمترین تفاوت پیشنهاد 4ماده‌ای اخیر چین نسبت به ابتکارهای سابق، تکامل تدریجی رویکرد پکن از نگاه مسئله‌محور ـ موردی به رویکردی کلان ـ ساختاری است. این تحول، ضمن به‌رسمیت‌شناختن وجود یک معماری امنیتی منطقه‌ای ناقص که در دیدار وانگ‌یی و عراقچی نیز مورد اشاره قرار گرفته است، راهکاری چینی برای ایجاد امنیت درون‌زای منطقه‌ای ارائه می‌دهد.
💢چرا اکنون؟
🔸موضع‌گیری چین در معماری امنیت منطقه‌ای غرب آسیا ریشه در خلأ امنیتی ناشی از تضعیف اتکای کشورهای منطقه به آمریکا دارد. درگیری‌های اخیر و اختلال در امنیت خلیج‌فارس و تنگه هرمز اعتماد به تضمین‌های امنیتی واشنگتن را کاهش داده است. اکنون آمریکا دیگر حافظ وضع موجود محسوب نمی‌شود. پکن این وضعیت، به همراه مواردی مثل پیمان مکه را پنجره فرصتی دیده که باید با آن همراه شود.
🔸حتی نزدیکی ایران و عربستان در سال ۲۰۲۳ نشان داد بدون چارچوب بزرگتر نمی‌توان از جنگ‌های بعدی یا سرایت بحران جلوگیری کرد. در این زمینه امنیت درون‌زا و جمعی کشورهای منطقه می‌تواند با دو وجه کاهش نقش قدرت خارجی و استقبال از خوداتکایی راهبردی قدرتهای میانی دنبال شود.
💢نقش فعال پکن در منطقه؟
🔸چین می‌کوشد از تکرار تجربه آمریکا و گرفتار شدن در تعهدات امنیتی فزاینده و بار مسئولیت آن اجتناب کند. ازاین‌رو، پکن ترجیح می‌دهد نقش خود را بیشتر در مقام تسهیل‌کننده، مشارکت‌کننده و شکل‌دهنده به ترتیبات منطقه‌ای ایفا کند.
🔸تنها ماده سوم یعنی پیوند امنیت با توسعه، بر ایفای نقش چین اشاره دارد. بااین‌حال تأکید چین بر حفاظت از مسیرهای کشتیرانی نیز بیش از آنکه نشان‌دهنده تمایل پکن به ایجاد حضور امنیتی مستقیم در منطقه باشد، بیانگر پیوند دادن امنیت با استمرار تجارت و توسعه اقتصادی است.
💢موانع تحقق
🔸اولین مانع توان و ظرفیت چین برای اجرایی کردن طرح است. پیشنهادات چین به‌جز مورد میانجیگری بین ایران و عربستان، عموماً در همان مرحله پیشنهاد باقی‌مانده‌اند.
🔸مانع دیگر را می‌توان اختلاف کشورهای منطقه بر سر تعریف امنیت و حتی تهدید مشترک در نظر گرفت. همچنین ماهیت وجودی کشورهای عربی خلیج‌فارس به‌گونه‌ای است که در بهترین حالت فقط حاضرند تعهد امنیتی مضاعف چین را بپذیرند و حاضر نیستند روابط امنیتی با آمریکا را محدود کنند.
🔸چین در این ابتکار تأکید کرده است که مسئله فلسطین نباید به حاشیه برود. گره خوردن سیاست‌های تهاجمی اسرائیل و آمریکا برای ضربه به محور مقاومت و تعریف آن به‌عنوان تکمیل بخشی از شطرنج مهار چین چیزی نیست که به اراده چین تغییر یابد.
💢جمع‌بندی
✅ پیشنهاد چین به دنبال تغییر تدریجی ساختار قدرت در منطقه است. در حال حاضر چین به لحاظ توان و اراده سیاسی، قصد ندارد جایگزین آمریکا شود، اما با ارائه چارچوب فراگیر، سعی دارد فضای سیاسی لازم را برای تقویت روابط بین کشورهای منطقه باهم و حفظ روابط با همه طرف‌ها ایجاد کند. ترجیح چین این است که آمریکا دیگر تنها ضامن امنیتی منطقه نباشد و همزمان کشورهای منطقه در راستای مسئولیت‌پذیری منطقه‌ای و کاهش وابستگی یک‌جانبه به خارج، نظم منطقه‌ای چندجانبه‌گرایانه را عملیاتی سازند.
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐فعال شدن جبهه یمن چه نسبتی با وضعیت جبهه لبنان دارد؟
#تحلیل_کوتاه
#یمن #لبنان
📝محمدعلی حسن نیا
🔹عربستان سعودی هماهنگ با آمریکا و اسرائیل فشار بی‌سابقه‌ای بر حزب‌الله لبنان وارد کرده و می‌کوشد از طریق طرح «خلع سلاح» و قطع خطوط لجستیک، این نیرو را مهار کند. در همین بازه، انصارالله یمن جبهه دریای سرخ را تشدید کرده و یکبار عبدالملک الحوثی در سال ۲۰۲۴ پایان جنگ با اسرائیل را منوط به پایان جنگ در لبنان دانسته بود. اکنون سوال اصلی آن است که ارتباطات حزب الله و انصارالله چه تاثیری بر تنش های جدید دارد.
💢ماهیت رابطه انصارالله و حزب‌الله
🔸ریشه‌های رابطه انصارالله و حزب‌الله به میانه دهه ۲۰۰۰ بازمی‌گردد. شهید سید حسن نصرالله پایگاهی ثابت ساخت که الگویی قابل تعمیم شد و شهید هيثم الطبطبایی (ابو علی) سال‌ها مدیریت رابطه با انصارالله را بر عهده داشت، بارها به یمن سفر کرد و نیازهای واقعی این نیرو را می‌شناخت. این رابطه، زنجیره فرماندهی–اطاعت نیست؛ بلکه همکاری دو طرف بر اصل «احترام به شرایط داخلی یمن و واگذاری تصمیم‌گیری به نیروهای یمنی» بنا شده و رابطه‌ای مبتنی بر «انتقال تجربه، مشورت و پشتیبانی» است، نه «صدور دستور».
🔸رابطه نظامی انصارالله و حزب‌الله فراتر از هم‌پیمانی سیاسی و به یک همکاری عملیاتی، آموزشی و فنی چندلایه تبدیل شده است. مهمترین سند، اظهارات نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، در مراسم بزرگداشت شهید هيثم الطبطبایی است. او فاش کرد الطبطبایی ۹ سال (۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴) در یمن حضور داشته و مسئول «تدريب، إعداد و بناء قدرات» نیروهای انصارالله بوده است. الطبطبایی پیش‌تر فرمانده قوة الرضوان و مسئول عملیات حزب‌الله در سوریه بود. وجود فرماندهی در این سطح به مدت ۹ سال نشان می‌دهد این رابطه نه مأموریتی مستشاری گذرا، بلکه پروژه‌ای راهبردی برای ساخت توانمندی نظامی انصارالله بوده است.
🔸 روزنامه الاخبار نیز به نقل از منابع نزدیک به انصارالله تأکید کرده هماهنگی‌های سیاسی، نظامی و عملیاتی میان صنعا، حزب‌الله و گروه‌های محور مقاومت هرگز متوقف نشده و در بالاترین سطح قرار دارد. این منابع تصریح کردند صنعا اجازه نخواهد داد لبنان مورد تعرض قرار گیرد و حزب‌الله به‌تنهایی بجنگد. گزارش سازمان ملل نیز حضور مستشاران حزب‌الله در مناطق تحت کنترل انصارالله و ارائه حمایت فنی در برنامه‌های موشکی و پهپادی را تأیید می‌کند.
💢مکانیسم میدانی: از تونل و استتار تا موشک و اطلاعات
🔸تجربه نبرد مأرب و جنگ جنوب، شبکه قبیله‌ای، صنایع موشکی و پهپادی، تونل‌ها و منظومه شنود، همگی الگویی مشابه تجربه حزب‌الله پدید آورد. همان‌گونه که شهید هيثم الطبطبایی سال‌ها مدیریت رابطه با انصارالله را بر عهده داشت و نیازهای واقعی این نیرو را می‌شناخت، این زیرساخت‌ها به انصارالله امکان داد در چارچوب محور مقاومت، تجربه حزب‌الله را جذب و آن را در مقیاس سرزمینی یمن بازتولید کند. اطلاعات چندسطحی و توان پنهان‌سازی، همان الگویی است که حزب‌الله در جنوب لبنان به کار گرفت و انصارالله آن را در برابر شناسایی و حملات هوایی دشمن بومی‌سازی کرد.
💢منطق راهبردی تشدید جبهه یمن: مهار فشار عربستان در لبنان
🔸فشار عربستان بر حزب‌الله در لبنان در سال‌های اخیر به اوج رسیده است. ریاض طرح «انحصار سلاح» را پیش برده، خلع سلاح حزب‌الله را شرط ازسرگیری روابط تجاری و گشایش اقتصادی لبنان قرار داده و هماهنگ با آمریکا و اسرائیل می‌کوشد خطوط لجستیک زمینی حزب‌الله از سوریه را قطع و پروازهای مرتبط با آن را محدود کند. در این چارچوب، اسرائیل نیز حملات خود را تشدید کرده است.
🔸پاسخ انصارالله منطق راهبردی روشنی دارد. سخنگوی این نیرو صریحاً گفت «زمان، عصر جدایی را پایان داده» و «هیچ تجاوزی به یک منطقه محدود نمی‌ماند» و ادعا کرد برای «تحولی بزرگ» آماده است و تنها منتظر درخواست حزب‌الله برای ورود به میدان است. منابع نزدیک به انصارالله گفتند «صنعا اجازه نخواهد داد لبنان به‌تنهایی هدف قرار گیرد».
💢نتیجه
✅ «حمایت» انصارالله از حزب‌الله در اصل یک موازنه‌سازی راهبردی است: با ایجاد فشار نظامی در دریای سرخ، عربستان را وادار می‌کند میان «خلع سلاح حزب‌الله در لبنان» و «امنیت صادرات نفت خود» یکی را انتخاب کند. بنیان نهادی این سازوکار، دو دهه همکاری نظامی حزب‌الله و انصارالله و اعتماد و تجربه عملیاتی انباشته از آن است؛ و کارآمدی آن از جایگاه ویژه انصارالله به‌عنوان نیرویی سرزمین‌دار، دارای دستگاه دولتی، شبکه تونلی و منظومه اطلاعاتی مسلط بر آبراه حیاتی نشات می‌گیرد. برای عربستان این یعنی هر واحد فشار در لبنان، ممکن است در بازی‌ای با برگ امنیت کشتیرانی دریای سرخ، هزینه‌ای معادل به بار آورد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🎥 انصارالله در کدام جبهه‌ها پیش روی می‌کند؟
#تهران_مدیا
#مطالعات_یمن
🔸جنگ داخلی یمن پس از چند سال خاموشی بار دیگر شعله‌ور شده است. نیروهای انصارالله یمن توانسته‌اند با آزادسازی نوار ساحلی غربی یمن در دو استان تعز و الحدیده، کنترل مستقیمی بر این این تنگه پیدا کنند. اکنون انصارالله در حال محاصره شهر راهبردی تعز است.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
☘️🧿☘️ حرفه‌ای‌های مطالعات بین‌المللی
🌓 ویرتو|مطالعات تخصصی اسرائیل (انتخابات و تحولات داخلی)
@virtu_ir
🌖 دانشوران خراسان (مرکز مطالعات راهبردی شرق)
@iess_ir
🌏 اندیشکده تهران
@institutetehran
🌏 مطالعات یمن 🇾🇪
@yemenstudies_ir
🌏 مرکز مطالعات پاکستان
@pakistanstudies_ir
🌏 مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies
🌏 درس‌گفتار علوم سیاسی و روابط بین الملل
@ecopolitist
🌏 آموزش زبان تخصصی رشته علوم سیاسی
@language_political
🌏 مطالعات ترکیه و قفقاز
@turkeycaucasus
🌏 راوی عربستان 🇸🇦
@KSA_Narrator
🌏 اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین الملل
@GovernanceStudies
🌏 اوراسیا پست، اخبار و تحلیل - چین و روسیه، CIS
@EurasiaPost
🌏 لوموند دیپلماتیک Le Monde diplomatique
@mondediplofa
🌏 روسکیی چاس
@RusskiyChas
🌏 مرکز مطالعات عراق
@instituteofiraqistudies
🌏 بانک مقالات علوم سیاسی
@maghalatolomsiasii
🌏 اقتصاد آفریقا
@EcoAfrican
🌏 مرکز تخصصی مطالعات آمریکا
@The_CUSS
🌏 اندیشکده حقوق و روابط بین الملل
@ir_silr
🌏 تحلیل مسائل سیاسی خاورمیانه
@paygah_ejtemayi
🌏 خبری تحلیلی سیاق 🗞
@syaaq_ir
🌏 پژوهشکده علوم سیاسی
@Policyresearcherr
🌏 اخبار و تحلیل مسائل خاورمیانه‌وشمال‌آفریقا
@mena_news_analysis
🌏 اندیشکده ایران نگر
@iran_negar_institute
🌏 مرکز مطالعات تکنوپلیتیک و فناوری‌های راهبردی
@ctst_org
🌏 پایگاه خبری تحلیلی آسیای مرکزی و قفقاز
@CaspianMonitor
🌏 کشورهای آلمانی‌زبان 🇩🇪🇨🇭🇦🇹
@dach_studien
🌏 📚 مجله حقوق بین‌الملل بنیان|Journal of International Law
@Bonianjournal
🌏 فیلادلفیا | مطالعات آمریکا
@philadelphia_america
🌏 تحولات عراق و شامات
@IraqLevant
🌏 ترجمه ی متون تخصصی علوم سیاسی
@Politicianns
🌏 اندیشکده قرار|مطالعات تخصصی مقاومت و فناوری
@gharar_tt
🌏 کانال علوم سیاسی
@politicalsciencce
🌏 کتابخانه ی علوم سیاسی
@Politicalsciennce
🌏 مطالعات آسیا اقیانوسیه در خیزش آسیا🇲🇾🇻🇳🇹🇭🇹🇨🇰🇷🇮🇳🇨🇳🇯🇵🇸🇬
@AsiaRising
🌏 دولت دین
@dolatedin
🌏 ژانوس سیاست
@mousavi2025
🌏 کانال مطالعات سوریه
@hdrhbb1
🌏 چیـــــــــــــــــن و ماچیـــــــــــــــن
@china_Reivew
🌏 سیاستکده
@siyasatkadehh
🌏 ژئواکونومیک نیوز
@GeoecoNEWS
🌏 اکادمی تخصصی روابط بین الملل
@InternationalAcademic
🌏 کانال روش پژوهش در علوم سیاسی
@Policy_researcher
🌏 همه چیز درباره چین 🇨🇳
@chinese10
🌏 ویرایش متون سیاسی✍️
@virast_yar
🌏 کانال مطالعات فرانسه 🇫🇷
@FrenchStudiesChannel
🌏 موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس)
@iras_institute
🌏 دوره فن ترجمه زبان علوم سیاسی و متون مطبوعاتی
@policyinact
🌏 اطلاع‌رسانی رویدادهای رشته علوم سیاسی🏛
@SBU_PoliticalScience
🌓 شناخت دقیق پاکستان؛ اندیشکده اقبال
@andishkadehiqbal
🌖 اتـــــاق آمــــــــریکا 🇺🇸
@OtaqUSA
🌿🧿☘️ هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1
🌐اگر جنگ اوکراین پایان یابد، روابط اروپا و روسیه چگونه خواهد بود؟
#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_اروپا
#جنگ_اوکراین
🔹قبل از حملات چند روز اخیر اوکراین و روسیه به زیرساختهای انرژی یکدیگر، ایالات متحده تحرکات دیپلماتیکی به منظور دستیابی به فرمولی برای پایان دادن به بحران اوکراین داشت. رایزنی‌های نمایندگان ویژه ترامپ با پوتین و سپس زلنسکی، ورود طرفین به مراحل جدی‌تر مذاکرات را نشان می‌داد. صرف‌نظر از تاثیر حملات اخیر بر مسیر مذاکره، نوشتار حاضر به دنبال واکاوی الگوی احتمالی روابط اروپا و روسیه در دوران پساجنگ است تا از طریق پیش‌بینی این پویایی‌ها، درک دقیق‌تری از تحولات بین‌المللی و سمت‌وسوی اقتصاد سیاسی جهان به دست آید؛ موضوعی که به‌ویژه برای ایران به عنوان بازیگری که بحران اوکراین بر محیط امنیتی آن تأثیرگذار شده، واجد اهمیت راهبردی است.
💢سناریوهای محتمل پایان جنگ اوکراین
🔸روابط روسیه با اروپا به شدت تابع چگونگی نوع صلح و پایان جنگ در اوکراین است. به طور کلی چهار سناریوی مفهومی برای پایان جنگ قابل ترسیم است: ۱. صلح پایدار و ساختارمند ۲. آتش‌بس شکننده و حفظ وضعیت موجود ۳. شکست نظامی یا فروپاشی سیاسی روسیه و ۴. شکست نظامی یا فروپاشی سیاسی اوکراین. با توجه به غیرمحتمل بودن سناریوهای صلح جامع یا اضمحلال یکی از طرفین در شرایط فعلی، این تحلیل بر بررسی الگوی روابط در فرض وقوع سناریوی دوم، یعنی «آتش‌بس شکننده و انجماد وضعیت موجود» تمرکز می‌کند.
💢تداوم ادراک تهدیدی از روسیه
🔸عدم شکست مطلق نظامی روسیه بدین معناست که «ادراک تهدید وجودی» در دکترین امنیتی اروپا نسبت به مسکو کماکان باقی خواهد ماند. بحران اوکراین یک گسست ساختاری در روابط دوجانبه ایجاد کرده است که بدون وقوع تحولی بنیادین، بازگشت به روال پیشین را غیرممکن می‌سازد. در نتیجه، الگوی روابط پساجنگ نه شباهتی به مدیریت بحران در زمان جنگ خواهد داشت و نه بازگشت به وابستگی‌های متقابل پیش از بحران خواهد بود.
💢روابط اقتصادی در دوران پساجنگ
🔸در صورت تحقق آتش‌بس، گشایش‌های محدود در مبادلات اقتصادی ایجاد می‌شود، اما تنش‌زدایی جدی رخ نخواهد داد. روسیه با درک آسیب‌پذیری‌های تحریمی، به تقویت کریدورهای جایگزین و چرخش راهبردی به سمت بازارهای آسیایی روی آورده است. در مقابل، اتحادیه اروپا سیاست واگرایی ساختاری را از طریق توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و جایگزینی واردات از حاشیه خلیج فارس و آمریکا پیگیری می‌کند. به عنوان نمونه، مقایسه آمار واردات ال‌ان‌جی اروپا بین سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۵ نشان‌دهنده رشد حدود ۳۰۰ درصدی واردات از آمریکا و کاهش ۷۶ درصدی واردات از روسیه است. بنابراین، اگرچه لغو بخش کوچکی از تحریمها محتمل است، اما ادراک تهدید وجودی و ورود ذی‌نفعان جدید اقتصادی مانع از احیای وابستگی تجاری اروپا به منابع ارزان انرژی روسیه می‌شود.
💢چالش‌ها و پیش‌ران‌های بازتنظیم مناسبات
🔸محوری‌ترین چالش در مسیر بازتنظیم این مناسبات، شکل‌گیری «معمای امنیت» و تعمیق وابستگی به اقتصاد نظامی‌شده است. تخصیص اعتبارات کلان مالی به برنامه‌های نوسازی تسلیحاتی و سودآوری فزاینده مجتمع‌های نظامی-صنعتی در هر دو طرف، ساختاری را پدید آورده که تداوم آن مستلزم بازتولید مداوم انگاره «دشمن‌انگاری» جهت توجیه هزینه‌های هنگفت دفاعی برای افکار عمومی است.
🔸از سوی دیگر، تغییر در موازنه قدرت درونی اتحادیه اروپا و افزایش چشمگیر وزن سیاسی بلوک کشورهای اروپای شرقی و بالتیک در اتحادیه اروپا، مانعی ساختاری و جدی بر سر راه هرگونه ابتکار دیپلماتیک برای تنش‌زدایی ملموس با مسکو ایجاد می‌کند.
🔸در نقطه مقابل این جریان، قدرت‌گیری روزافزون احزاب راست پوپولیست و جریان‌های تجدیدنظرطلب در فضای سیاسی اروپا به عنوان یک پیشران متضاد عمل می‌کند. این احزاب با تعقیب اهدافی چون لغو تحریمها، کاهش هزینه‌های امنیتی و ازسرگیری خریدهای ارزان انرژی از روسیه، می‌توانند انسجام سیاست خارجی اتحادیه اروپا را مخدوش ساخته و بستری برای عادی‌سازی شکننده مناسبات فراهم آورند.
✅حتی با خاموش شدن آتش جنگ در اوکراین، نظم بین‌المللی به سمت چندقطبی‌گرایی سیال و تداوم رقابت‌های ژئوپلیتیکی حرکت می‌کند. خاتمه نبردها به معنای دگرگونی در دکترین‌های امنیتی و ادراک تهدید متقابل میان اروپا و روسیه نخواهد بود. عدم تمایل به بازسازی وابستگی‌های متقابل اقتصادی، تعمیق معمای امنیت و حضور بازیگران متضاد داخلی در اتحادیه اروپا، مانع از شکل‌گیری یک عزم سیاسی برای تنش‌زدایی جامع می‌شود. از این‌رو، مناسبات پساجنگ اروپا و روسیه نه بر پایه «همکاری مسالمت‌آمیز»، بلکه بر محور «مدیریت تنش و موازنه سخت» شکل خواهد گرفت و فرایند هرگونه عادی‌سازی روابط، بسیار تدریجی و در برابر بحران‌های نوظهور کاملا شکننده خواهد بود.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐قانون گراهام: تداوم جنگ علیه صنعت نفت روسیه و ایران
#اکوتهران
#تحریم
🔹لایحه «لیندزی اُ. گراهام درباره تحریم ایران و روسیه 2026» در روز هجدهم سپتامبر با امضای دونالد ترامپ به قانون تبدیل شد و دولت آمریکا در مدت زمانی کوتاهی باید تحریمهای جدید مندرج در این قانون را علیه روسیه و ایران اجرایی نماید. تمرکز این قانون بیشتر بر گسترش تحریمها و خلق ابزارهای تحریمی جدید علیه روسیه است و در خصوص ایران، به جای معرفی رژیم تحریمی جدید به تمدید تحریمهای موسوم به ایسا اکتفا شده است.
💢تمدید تحریمهای ایسا علیه ایران
🔸در بخش 201 قانون گراهام، تحریمهای ثانویه درباره سرمایه‌گذاری در صنعت نفت ایران موسوم به ایسا (ISA) که در سال 2026 منقضی می‌شد تا 2031 تمدید شده است. این تمدید، در واقع تنها ارجاع قانون به ایران است. به موجب قانون ایسا که در سال 1996 و در دوره ریاست‌جمهوری کلینتون به تصویب رسید، تمامی شرکت‌های آمریکایی و غیرآمریکایی از داد و ستد بالای 20 میلیون دلار با ایران در حوزه‌های کلیدی نفت و گاز منع شده‌اند. ایسا از جمله تحریم‌هایی است که در جریان توافق برجام ملغی نشد و رئیس‌جمهور آمریکا بدون تصویب قانون جدید در کنگره، تنها می‌تواند از طریق مجوزهای کوتاه‌مدت اعمال آن را متوقف سازد.
💢تشدید تحریمهای روسیه
🔸بخش‌های 102 تا 117 قانون درباره مقامات، پشتیبانان، بانک‌ها، موسسات دولتی، بازار اوراق و بدهی و نظام بانکی روسیه ممنوعیت‌های شدیدتری وضع کرده‌اند و زمینه قانونی برای اعمال رژیم‌های تحریمی موجود در این حوزه‌ها گسترش یافته است. مهمترین بخش قانون گراهام اما به زعم اغلب تحلیلگران این است که درباره تجارت با روسیه دو ابزار تعرفه‌ای جدید به رئیس‌جمهور آمریکا ارائه می‌کند. اول، اعمال تعرفه‌های اولیه تا سقف 500 درصد بر واردات از روسیه و دوم، وضع تعرفه‌های ثانویه تا سقف 100 درصد علیه برخی کشورهای ثالث در ارتباط با تجارت نفت و گاز روسیه.
💢تعرفه‌های اولیه
🔸متن قانون واردات همه کالاها از روسیه را مشمول این ابزار تعرفه‌ای شمرده و به طور مشخص به نفت، گاز، سوخت، محصولات پتروشیمی و صنایع ذغال‌سنگ اشاره کرده است. در عین حال، آمریکا براساس قانون توقف واردات نفت روسیه در آوریل 2022 خرید نفت از روسیه را تحریم کرده بود و در قانون گراهام، حرفی از جایگزینی این ممنوعیت‌ها با تعرفه 500 درصدی به میان نیامده است. بدین ترتیب، تعرفه‌های اولیه را باید ابزاری برای از میان بردن مزیت اقتصادی معدود واردات باقی‌مانده محصولات روسی در آمریکا دانست.
💢تعرفه‌های ثانویه
🔸کشورهای ثالث به دو صورت ممکن است هدف این تعرفه‌های ثانویه قرار بگیرند. اول، اینکه در دوازده ماه گذشته در زمره پنج واردکننده بزرگ نفت و گاز از روسیه باشند و دوم، اینکه در دوازده ماه گذشته در زمره پنج کشور تسهیلگر اقدامات روسیه برای دور زدن تحریمها اعم از لجستیک یا انتقال وجوه باشند. قانون مذکور سازوکار مشخصی برای شناسایی و رتبه‌بندی پنج کشور اول ارائه نکرده است و بر همین اساس، می‌توان مدعی شد که تصمیم‌گیری درباره کمیت و کیفیت استفاده از این اهرم به دولت آمریکا تفویض شده است. در متن قانون البته استثنایی نیز برای جلوگیری از تسری تعرفه‌های ثانویه به برخی متحدان اروپایی آمریکا گنجانده شده است. قانون گراهام در موضوع واردات گاز طبیعی از روسیه، کشورهایی را که واردات گاز طبیعی آنها از روسیه کمتر از 15 درصد کل واردات آنها باشد و برای کاهش واردات اقدام قابل‌توجهی انجام داده باشند، از تعرفه‌های ثانویه مستثنی نموده است. البته که معنا و مفهوم اقدام قابل‌توجه در قانون مشخص نیست.
🔸دو نکته شایان توجه درباره این تعرفه‌های ثانویه در قانون گراهام وجود دارد. اول، اینکه ارزیابی مجدد دوره‌ای برای بازه‌های 180 روزه درباره کشورها به دولت آمریکا تکلیف شده است تا لیست پنج کشور به شکل مداوم به روز رسانی شود. دوم، اینکه رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند با کاهش یا افزایش تعرفه‌های ثانویه در بازه 0 تا 100 درصد به اقدامات کشورهای ثالث درباره خرید نفت و گاز از روسیه پاسخ دهد. به بیان دیگر، رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند در صورت مشاهده کاهش خرید نفت از روسیه توسط یک کشور مشخص، نرخ تعرفه این کشور را کاهش دهد.
💢جمع‌بندی
✅ابتکار اصلی این قانون علیه روسیه، بسترسازی برای اعمال تعرفه علیه خریداران عمده نفت و گاز این کشور و تسهیلگران فرآیندهای مقابله با تحریم است. درباره ایران نیز، به نظر می‌رسد که با تمدید تحریمهای ثانویه حوزه نفت و گاز موسوم به ایسا، امکان اعطای امتیاز نفتی به ایران در سناریوی توافق احتمالی توسط کنگره محدود شده باشد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐انصارالله و جغرافیای بقا؛ چگونه بازیگران شورای ریاستی عدن دومینووار حذف می‌شوند؟
#مقاله_تحلیلی
#یمن
📝ایمان محمدی؛ مسئول میز یمن اندیشکده مرصاد
🔹بحران یمن مدت‌هاست که از یک نبرد دوقطبی ساده به یک شطرنج پیچیده با بازیگران محلی، منطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل شده است. در جبهه مقابل صنعا، با یک دولت منسجم روبه‌رو نیستیم؛ بلکه با موزاییکی از گروه‌های شبه‌نظامی و سیاستمدارانی مواجهیم که نقطه اشتراکشان، دشمنی با انصارالله و وابستگی به سعودی است. تبلور سیاسی این ائتلاف ناهمگون، در شورای ریاست‌جمهوری مستقر در عدن دیده می‌شود که همزمان با آتش‌بس ۲۰۲۲، برای تجمیع بازیگران زیر یک نهاد قانونی شکل گرفت. اما یک قانون نانوشته و بی‌رحمانه در سیاست امروز یمن وجود دارد: شما تنها به اندازه‌ای در سیاست سهم دارید که جغرافیا در اختیار داشته باشید.
💢جغرافیا؛ بلیت ورود به کلوپ قدرت در عدن
🔸شورای ریاست‌جمهوری که با فشار ریاض و ابوظبی جایگزین دولت عبدربه منصور هادی شد، یک شرکت سهامی است که بیشتر سهام آن نه با پول، بلکه با جغرافیای تسلط خریداری شده است. حضور اعضای این شورا در ساختار قدرت عدن، مستقیماً به تسلط آنها بر یک جغرافیای خاص گره خورده است.
🔸 طارق صالح، به عنوان فرمانده نیروهای موسوم به مقاومت ملی، تمام وزن سیاسی خود را از تسلط بر نوار ساحلی غربی، به‌ویژه المخا و بخش‌هایی از الحدیده، به دست آورده بود؛ جغرافیایی که به دلیل تسلط بر آبراه مهم دریای سرخ و باب‌المندب، به او اهرمی برای حضور در شورای ریاست‌جمهوری داده بود.
🔸در تعز، بخش مهمی از شهر و مناطق اطراف آن در کنترل نیروهای حزب اصلاح، شاخه اخوان‌المسلمین در یمن است؛ جریانی که گرایش‌های قدرتمندی به محور دوحه-آنکارا دارد. تسلط بر جمعیت متراکم و جغرافیای کوهستانی تعز، کارت بازی این جریان برای بقا در معادلات جنوب و مرکز است.
🔸در مأرب، سلطان العراده، استاندار و عضو شورای ریاست‌جمهوری، قدرت خود را مستقیماً از چاه‌های نفت و گاز و حمایت ریاض می‌گیرد. این جغرافیا، تنها دلیل حضور قدرتمند اخوان‌المسلمین هم‌سو با عربستان در ساختار قدرت عدن است.
🔸در مناطق مرزی نیز عثمان المجلی با نفوذ بر قوات الطواری، نقش سپر امنیتی مرزهای جنوبی عربستان را ایفا می‌کند. ابوزرعه المحرمی و نیروهای سلفی او نیز با حمایت عربستان در حال گسترش تسلط جغرافیایی خود در استان‌های جنوبی بوده و قدرت او در شورا، معادل پادگان‌هایی است که در جنوب کنترل می‌کند. در لحج نیز نیروهای قبایل الصبیحه، با نفوذ چهره‌هایی چون محمود الصبیحی، نقش مهمی در امنیت عدن دارند. حضرموت نیز به دلیل مساحت، منابع و خطوط ساحلی طولانی، وزن مستقلی در شورای ریاست‌جمهوری دارد.
💢ساحل غربی و سقوط طارق صالح
🔸انصارالله با پیشروی استراتژیک در منطقه ساحل غربی و تسلط بر باب‌المندب، طارق صالح را از یک فرمانده قدرتمند میدانی به یک ژنرال بدون ارتش و بدون زمین تبدیل کرد. تمام هویت سیاسی طارق به پادگان‌های او در المخا و حمایت‌هایی وابسته بود که به بهانه نظارت بر جنوب دریای سرخ از عربستان و آمریکا گرفته است.
🔸نیروهای او با از دست دادن ساحل متلاشی شدند؛ بخشی به مناطقی چون عدن عقب‌نشینی کردند، بخشی به انصارالله پیوستند و یا به اسارت درآمدند. با از بین رفتن جغرافیای ساحل غربی، کارت طارق صالح در شورای ریاست‌جمهوری سوخت و او اهرم فشار خود بر انصارالله را از دست داد.
💢دومینوی فروپاشی
🔸این منطق مرگبار، یعنی «از دست دادن جغرافیا = مرگ سیاسی»، تنها مختص طارق صالح نیست. استراتژی انصارالله بر این اصل استوار است که با فشردن گلوی جغرافیایی هر بازیگر، شریان حیات سیاسی آن در عدن را قطع کند.
🔸انصارالله با تسلط بر مأرب، تعز، نوار مرزی و لحج، شرایط را بر حزب اصلاح، اخوان‌المسلمین، قوات الطواری و نیروهای درع الوطن سخت کرده و با این کار می‌تواند به حیات سیاسی هر یک از این بازیگران در شورای ریاستی پایان دهد.
💢نتیجه گیری
🔸برای انصارالله، پیشروی‌های جغرافیایی کارکردهای چندگانه‌ای دارد. از یک سو، تسلط بر سواحل و منابع، موقعیت ژئوپلیتیک و اقتصادی این گروه را برای دوران پساجنگ تثبیت کرده و اهرم‌های فشار بین‌المللی آن را افزایش می‌دهد.
✅در لایه پنهان‌تر، هر پیشروی انصارالله یک عملیات مهندسی معکوس برای فروپاشی شورای ریاست‌جمهوری مورد حمایت عربستان است. انصارالله نیاز ندارد به عدن حمله مستقیم کند؛ کافی است زمین زیر پای بازیگران آن را در المخا، مارب، تعز و لحج خالی کند. در ساختاری که قدرت با خط‌کش مساحت تحت کنترل اندازه‌گیری می‌شود، پیشروی انصارالله به معنای باطل شدن بلیت حضور بازیگران ضد انصارالله در سپهر سیاسی آینده یمن است. با هر کیلومتر پیشروی صنعا، یک بازیگر در عدن به تاریخ می‌پیوندد.
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐پروژه بازمهندسی حشد الشعبی و حصر سلاح چگونه پیش می‌رود؟
#مقاله_تحلیلی
#عراق
📝سینا علیزاده
🔹پرونده بازمهندسی حشد الشعبی و حصر سلاح در عراق در سال ۲۰۲۶ به محور اصلی بازتعریف معماری امنیتی این کشور تبدیل شده است. دولت علی فالح الزیدی با ادعای اصل حاکمیت و انحصار تصمیم نظامی تحت فشار دولت دونالد ترامپ، دو لایحه کلیدی «قانون جامع هیئت حشد الشعبی» و «قانون خدمت و بازنشستگی مجاهدان» را همزمان با فرآیند «حصر سلاح» پیش می‌برد. این تحولات نه در قالب خلع سلاح قهری، بلکه در مسیر تدریجی تضعیف گروه های مقاومت و انتقال کنترل عملیاتی از فصائل به دولت تحت نفوذ امریکا و جلوگیری از رویارویی مستقیم شکل گرفته است.
💢قانون خدمت و بازنشستگی
🔸قانون خدمت و بازنشستگی که از ۲۰۲۴ با حدود ۷۸ ماده به پارلمان ارسال و دو قرائت را پشت سر گذاشت، در ۲۰۲۵ به دلیل اختلاف بر سر سن بازنشستگی، خروج ناگهانی حدود چهار هزار نفر از فرماندهان نسل اول و فشار آمریکا پس گرفته شد. نسخه اصلاح‌شده ۲۰۲۶ با تعیین بازه سنی تقریبی ۵۰ تا ۵۷ سال برای مجاهدان عادی، امکان تمدید محدود توسط نخست‌وزیر تا سقف ۶۸ سال و دوره انتقالی برای بازنشستگان، بار دیگر در دستور کار قرار گرفته است. این قانون فراتر از یک قانون عادی، ابزاری برای کنترل چرخه نیروی انسانی و ایدئولوژیک، تغییر نسل فرماندهی و کاهش استقلال عملیاتی حشد و گروه های مقاومت محسوب می‌شود.
💢قانون جامع حشد
🔸قانون جامع حشد نیز مسیری مشابه پیموده است. پیش‌نویس ۱۸ ماده‌ای ۲۰۲۵ که حشد را به‌عنوان نهاد مستقل با بودجه تسلیحاتی گسترده، آکادمی نظامی و شرکت المهندس تعریف می‌کرد، تحت فشار آمریکا و اختلافات داخلی متوقف گردید. نسخه تعدیل‌شده ۲۰۲۶ با حذف بندهای مورد اعتراض واشنگتن، محدود کردن اختیارات عملیاتی، کاهش حضور در شهرها، تقلیل امتیازات فرماندهان و تأکید بر عدم رقابت با ارتش، در پی تثبیت حشد به‌عنوان بخشی رسمی از نیروهای مسلح تحت فرمان مستقیم نخست‌وزیر است. هدف، حفظ موجودیت نهادی حشد همراه با کاهش استقلال سازمانی و فصائلی آن است.
💢فصائل و حصر سلاح
🔸همزمان، مفهوم حصر سلاح از ادبیات خلع و نزع فاصله گرفته و به مدل میانه ثبت و نگهداری سلاح تحت نظارت حشد تبدیل شده است. در این چارچوب، تسلیحات راهبردی از جمله پهپادها و موشک‌ها در ساختار حشد ثبت و در بانک داده متمرکز نگهداری می‌شوند و اختیار نهایی جابه‌جایی و به‌کارگیری به فرمانده کل نیروهای مسلح منتقل می‌گردد. گزارش‌هایی از ثبت حدود شش میلیون قبضه سلاح و تعطیلی ده‌ها مقر، همراه با آغاز فک ارتباط برخی گروه‌ها مانند عصائب اهل الحق و کتائب امام علی، نشان‌دهنده پیشرفت نسبی این مدل است. گروه‌های اصلی مقاومت از جمله کتائب سیدالشهدا و نجباء و حزب الله و انصارالله الاوفیا با طرح شروط چند گانه عملا مخالف و یا وارد مذاکرات سخت شده‌اند. کمیته سیاسی چارچوب هماهنگی با نقش العامری، المالکی و السودانی نقش میانجی و ضربه گیر را ایفا می‌کند.
🔸معیار موفقیت این فرآیند نه تعداد سلاح‌های تحویل‌شده، بلکه میزان واقعی انتقال اختیار تصمیم‌گیری در سه سطح مالکیت، کنترل عملیاتی و تصمیم سیاسی-امنیتی است. دولت در کوتاه‌مدت بیشتر به دنبال انحصار فرماندهی عملیاتی است تا جمع‌آوری کامل ظرفیت های راهبردی. این روند تحت تأثیر فشار آمریکا و محاسبات منطقه‌ای محور مقاومت قرار دارد و با سه مانع توازن سیاسی شیعی، احتمال واکنش فصائل و نقش محوری جبهه مقاومت مواجه است.
💢چشم‌انداز آینده
✅چشم‌انداز تصویب قوانین تا پایان ۲۰۲۶ یا اوایل ۲۰۲۷ محتمل اما مشروط به اجماع درون‌شیعی است. پنج شاخص رصد شامل رفتار دولت در مناطق حساس مانند جرف الصخر، سرنوشت مذاکرات کمیته هماهنگی، متن نهایی قوانین، برخورد قضایی با نیروهای مقاومت و موضع واشنگتن پس از ۳۰ سپتامبر تعیین‌کننده مسیر خواهند بود. در مجموع، پروژه پیش‌رو را باید نه حذف حشد بلکه انتقال تدریجی مرکز ثقل قدرت نظامی از فصائل به دولت، به‌ویژه در سلاح‌های راهبردی و تضعیف استقلال عملیاتی گروه‌های مقاومت تحت فشار خارجی تعریف کرد.
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐کنترل انصارالله بر نوار ساحلی دریای سرخ چگونه معادلات را عوض می‌کند؟
#تحلیل_کوتاه
#یمن
📝علی وحیدی
🔹تحولات اخیر در یمن، نقطه عطفی در تاریخ منازعه ده‌ساله این کشور به شمار می‌رود. آنچه در هفته‌های اخیر با تحرکات ائتلاف سعودی تحت پوشش طرح‌های مشترک غربی برای امنیت دریانوردی کلید خورد، با ضدحملات پیش‌دستانه، عمیق و چند بُعدی صنعا نه تنها خنثی شد، بلکه موازنه راهبردی را به نفع محور مقاومت دگرگون ساخت.
🔸 تثبیت کنترل بر نوار ساحلی، تسلط بر گلوگاه‌های حیاتی در دهانه باب‌المندب نظیر بندر مخا و جزیره میون و فلج‌سازی شبکه‌های نظامی وابسته به دشمن، نشان از گذار انصارالله از یک نیروی مقاومت محلی به یک بازیگر مسلط دریایی و اثرگذار بر امنیت انرژی بین‌الملل دارد.
💢فروپاشی استراتژی فشار نیابتی و بازدارندگی پیش‌دستانه
🔸طراحی اخیر ریاض مبتنی بر یک فرضیه سنتی بود: فعال‌سازی همزمان جبهه‌های داخلی (مأرب، جوف و ساحل غربی) برای کاهش تمرکز صنعا بر پرونده فلسطین، نقش آن در محور مقاومت و کاهش اهرم فشار آن بر باب‌المندب. با این حال، واکنش راهبردی انصارالله متکی بر دو متغیر پیشرفته بود: اشراف اطلاعاتی پیشرفته و ساختاریافته و دکترین ضربه پیش‌دستانه.
🔸 هدف قرار دادن دقیق اتاق‌های فرماندهی، خطوط تدارکاتی و ذخایر تسلیحاتی در عمق ساحل غربی و جبهه‌های شرقی، فرصت هرگونه هماهنگی عملیاتی را از نیروهای وابسته به عربستان و امارات سلب کرد. این تفوق اطلاعاتی، شکاف‌های دیرینه میان گروه‌های تحت امر ریاض و ابوظبی (از جمله نیروهای طارق صالح و شورای انتقالی جنوب) را عمیق‌تر و انسجام آنان را به نقطه فروپاشی نزدیک ساخت.
💢ژئوپلیتیک «یمن مفید» و تثبیت دسترسی به دریا
🔸کنترل بر بخش اعظم مناطق جمعیتی، زیرساختهای انسانی و قلب سرزمینی یمن (که از آن به عنوان یمن مفید تعبیر می‌شود) همچنان در اختیار حکومت صنعا است. آنچه معادلات کنونی را برگشت‌ناپذیر می‌سازد، پیوند موفقیت‌آمیز اقتدار صنعا از ارتفاعات دفاعی به آب‌های آزاد است. با استقرار بر مدخل باب‌المندب، انصارالله عملاً بر یکی از حساس‌ترین گلوگاه‌های جریان انرژی جهان مسلط شده است؛ عاملی که نشان می‌دهد دیگر نمی‌توان راهبرد مهار این جنبش را صرفاً در چارچوب عملیات هوایی یا محاصره اقتصادی تعریف کرد.
💢معادله تنگه‌ها و خطای محاسباتی آمریکا
🔸ایالات متحده و متحدانش در مواجهه با قدرت نوظهور یمن با یک بن‌بست تحلیلی مواجه‌اند. تحمیل هزینه اقتصادی بر بازیگران غربی بدون نیاز به پیروزی نظامی مطلق در یک جنگ کلاسیک، هسته مرکزی دکترین انصارالله است. اکنون واشنگتن و ریاض با پدیده جدیدی در حوزه تنگه‌های مرتبط با انرژی روبه‌رو شده‌اند: تهدید جریان صادرات از تنگه هرمز و همزمان انسداد یا پرهزینه شدن مسیرهای جایگزین در باب‌المندب و دریای سرخ. هدف قرار گرفتن زیرساختهای حیاتی انتقال نفت نظیر خط‌لوله شرق به غرب عربستان نشان داد که سناریوی جایگزینی مسیرهای صادراتی تنگه هرمز برای ریاض عملاً آسیب‌پذیر و پرمخاطره است. این امر گزینه‌های مداخله مستقیم نظامی غرب را به دلیل پرهزینه بودن و پیامدهای تورمی شدید بر بازار انرژی جهانی، به شدت محدود کرده است.
💢ابعاد منطقه‌ای و بین‌المللی
🔸در سطح منطقه‌ای، تلاش رژیم صهیونیستی برای نفوذ اطلاعاتی در ساحل غربی یمن، عمدتاً از طریق شبکه‌سازی با عناصر وابسته به امارات، تاکنون منجر به دستاورد راهبردی معناداری نشده و اولویت اصلی رژیم همچنان معطوف به جبهه‌های لبنان و کرانه باختری است. آمریکا نیز با وجود پشتیبانی از عملیات نیروهای متحد سعودی، از ورود مستقیم یا فرماندهی میدانی احتراز کرده و این تردید را می‌توان ناشی از ارزیابی هزینه-فایده بالای درگیری مستقیم با یک بازیگر غیردولتی دانست که طی بیش از یک دهه توانسته الگوی بازدارندگی نامتقارن مؤثری بسازد. موازی با این، تلاش‌های میانجی‌گرانه کشورهایی چون عمان، مصر، ترکیه و چین نیز تاکنون نتوانسته منطق میدانی حاکم بر بحران را تغییر دهد.
💢نسبت ایران با تحولات جدید یمن
✅نسبت ایران با این تحولات را می‌توان در سه محور کلیدی صورت‌بندی کرد:
۱. هم‌افزایی بازدارندگی بدون مداخله مستقیم: این تحولات، عمق استراتژیک محور مقاومت را توسعه داده و هزینه هرگونه تقابل با تهران را چندبرابر ساخته است.
۲. برهم زدن معماری امنیتی غرب‌محور: پیوند خوردن امنیت خلیج فارس به دریای سرخ، تلاش‌های آمریکا برای تفکیک پرونده‌های منطقه‌ای را ناکام گذاشته و اصرار تهران بر ضرورت یک آتش‌بس و توافق فراگیر و امنیت جمعی بومی در غرب آسیا را تثبیت می‌کند.
۳. تغییر موازنه با ریاض: شکست سعودی در مدیریت جبهه‌های داخلی یمن، ریاض را ناگزیر به سنجش دوباره مواضع خود در تعاملات دیپلماتیک با تهران خواهد کرد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐در بالادست نفت و گاز دریای خزر چه می‌گذرد؟
#اکوتهران
#مطالعات_قفقاز
🔹با افزایش مجادلات بر سر ابعاد مختلف کنوانسیون حقوقی آکتائو یا خزر، مسئله نفت و گاز دریای خزر مجدد در مرکز توجهات قرار گرفته است. منابع مختلف ذخایر نفت قابل استحصال دریای خزر را رقمی بین 19 تا 25 میلیارد بشکه تخمین می‌زنند و مقدار ذخایر گاز طبیعی در این دریا حدود ۳ هزار میلیارد متر مکعب برآورد می‌شود. در این میان، بحث‌های فراوانی نیز درباره الگوی پراکندگی این ذخایر نفت و گاز در دریای خزر وجود دارد؛ به‌طور کلی برآورد می‌شود که میزان ذخایر اثبات شده و محتمل نفت و گاز در مجاورت سه کشور آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان بیش از ایران و روسیه باشد. با تشکیل کشورهای جدید در دو سوی دریای خزر پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و در غیاب یک رژیم حقوقی مشخص، اختلافاتی میان کشورهای ساحلی این دریا درباره مالکیت میادین و منابع مذکور پدیدار شد. این اختلافات در بخش‌های شمالی دریای خزر در قالب توافقات دوجانبه میان کشورهای روسیه، قزاقستان و آذربایجان حل و فصل شد. در جنوب دریای خزر اما ایران، آذربایجان و ترکمنستان برای چند دهه پیشرفت چندانی حاصل نکردند.
💢سهم فعلی بازیگران از نفت و گاز خزر
🔸جمهوری آذربایجان در حال حاضر مهمترین برداشت‌کننده نفت و گاز از دریای خزر است. این کشور به طور متوسط روزانه 650 هزار بشکه نفت و میعانات و 120 میلیون متر مکعب گاز از میادین دریایی خزر برداشت می‌کند. بلوک نفتی آذری-چیراغ-گونشلی (ACG) مهمترین میدان نفتی آذربایجان در دریای خزر و میدان گازی شاه دنیز مهمترین میدان گازی این کشور است. قزاقستان دومین برداشت‌کننده بزرگ از منابع نفت و گاز دریایی خزر است. تنها میدان فعال قزاقستان در محیط دریای خزر، میدان کاشاقان است و قزاق‌ها روزانه حدود 400 هزار بشکه نفت و میعانات و حدود 32.1 میلیون متر مکعب گاز از این میدان برداشت می‌کنند.
🔸ترکمنستان با برداشت روزانه نزدیک به 120 هزار بشکه نفت و میعانات و بین 11 تا 15 میلیون متر مکعب گاز از میادین دریایی خزر سومین بهره‌بردار بزرگ در میان کشورهای ساحلی است. مجموعه میادین موسوم به پروژه بلوک یکم و میدان نفتی چهارکان مهمترین میادین فعال ترکمنستان در دریای خزر به شمار می‌روند. چهارمین ذی‌نفع منابع نفتی دریای خزر از میان کشورهای ساحلی، روسیه است که روزانه حدود 120 هزار بشکه نفت و میعانات از میادین فعال خود در دریای خزر، یعنی میادین نفتی ولادیمیر فیلانوسکی و یوری کورچاگین برداشت می‌کند. بدین ترتیب، ایران را باید تنها کشور از میان کشورهای پنج‌گانه ساحلی در دریای خزر دانست که در حال حاضر انتفاع مشخصی از منابع نفت و گاز دریای خزر ندارد.
💢ترافیک پروژه‌های اکتشاف و توسعه میادین
🔸در آذربایجان، تکمیل توسعه میدان نفتی/گازی آبشورن با سرمایه‌گذاری مشترک شرکت نفت آذربایجان، توتال و بازوی سرمایه‌گذاری خارجی شرکت ملی نفت ابوظبی مهمترین پروژه توسعه‌ای در بستر دریای خزر محسوب می‌شود. در کنار این پروژه، چهار قرارداد دیگر نیز برای پروژه‌های توسعه‌ای در شاه‌دنیز و بلوک نفتی آذری-چیراغ-گونشلی و دو میدان جدید قره‌باغ و شفق-آسمان با شرکت بیریتیش پترولیوم منعقد شده است که در آخرین مورد، شرکت نفت ترکیه نیز سهامدار است.
🔸در قزاقستان، مرحله جدید توسعه میدان نفتی کاشاقان مهمترین پروژه توسعه‌ای در محیط دریای خزر محسوب می‌شود و ساختار مالکیت در این پروژه از حیث ترکیب شرکت‌های حاضر جالب توجه است؛ چرا که شرکت‌های اِنی، اکسون‌موبیل، شل، توتال‌انرژی، سی‌ان‌پی‌سی (چین) و اینپکس (ژاپن) در آن حضور دارند. قزاقستان قرارداد توسعه دو میدان جدید را نیز با شرکت لوک‌اویل روسیه منعقد کرده بود که براساس گزارش‌ها، اجرای آنها به علت تحریمها علیه روسیه معلق شده است.
🔸در ترکمنستان، برای توسعه بلوک یکم قرارداد مشارکت در تولید میان شرکت نفت ترکمنستان، پتروناس و شرکت نفت ابوظبی منعقد شده است و شرکت امارتی دراگن اویل، مسئولیت توسعه میدان چهارکان را بر عهده گرفته است. ترکمنستان همچنین با کنار گذاشتن اختلافات با آذربایجان بر سر میدان دوستی، تفاهمی را برای توسعه مشترک این میدان با طرف آذری منعقد نموده است.
💢جمع‌بندی
✅کشورهای قرار گرفته در دو سوی غربی و شرقی دریای خزر، برخلاف ایران و روسیه، دسترسی وسیع به منابع نفت و گاز در سایر بخش‌های قلمروی خود ندارند و منابع نفت و گاز دریای خزر، علیرغم پیچیدگی‌های فنی موجود، به مسیر تنفس و اهرم توسعه اقتصادی این کشورها در سطوح مختلف مبدل شده اند. از همین روست که صنایع نفت و گاز این سه کشور در دریای خزر، با ترافیک پروژه‌های توسعه‌ای و شبکه‌های درهم‌تنیده شراکت‌های بین‌المللی پیوند خورده اند.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐چرا بلغارستان برای عملیات آمریکا علیه ایران اهمیت دارد؟
#تحلیل_کوتاه
#جنگ_رمضان
📝علی محبی
🔹بلغارستان از جمله کشورهای اروپایی بود که فرودگاه‌ها و پایگاه‌های نظامی‌اش در تأمین پشتیبانی از جنگنده‌های آمریکایی در طول جنگ رمضان نقش داشت. چندی پیش نیز خبر موافقت اکثریت پارلمان بلغارستان با تداوم حضور هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکا در این کشور واکنش‌های زیادی را به دنبال داشت. این مسئله در نهایت با افزایش سطح تهدید از سوی ایران و نگرانی‌های امنیتی در بلغارستان، به تعلیق حضور این هواپیماها منجر شد. اما چرا حضور این هواپیماها برای آمریکا اهمیت دارد و بلغارستان با وجود نگرانی‌های امنیتی، ابتدا حاضر به پذیرش و سپس لغو مجوز حضورشان شد؟
💢پشت پرده حضور و لغو استقرار هواپیماهای آمریکایی
🔸ایالات متحده آمریکا از چند هفته پیش از آغاز جنگ رمضان، چندین فروند هواپیمای سوخت‌رسان خود را در فرودگاه‌های بلغارستان مستقر کرده بود تا از عملیات‌های این کشور در خاورمیانه پشتیبانی کنند. مجوز اولیه حضور این هواپیماها تا ژوئن اعتبار داشت و دولت بلغارستان به دلیل عدم دسترسی بدون ویزا برای سفر شهروندان بلغارستانی به آمریکا اعلام کرد که قصد تمدید آن را ندارد.
🔸پس از آن، دولت بلغارستان مجوز حضور سوخت‌رسان‌های آمریکایی در پایگاه بزمیر را از پارلمان دریافت کرد، اما واکنش ایران، نگرانی از احتمال اقدام نظامی ایران و همچنین مخالفت یا نگرانی برخی سیاستمداران بلغارستانی، در نهایت به لغو این حضور منجر شد. وزیر دفاع بلغارستان نیز اعلام کرد که ایران برای مقابله با حضور این سوخت‌رسان‌ها در بلغارستان، اقداماتی هیبریدی انجام داده است.
🔸مهمترین انگیزه بلغارستان از این اقدام بهره‌مندی از مزایای سیاسی و اقتصادی ناشی از همکاری نزدیک‌تر با واشنگتن و دریافت مزایایی مانند تسهیل سفر شهروندان بلغارستانی به آمریکا، افزایش همکاری‌های نظامی و خرید تسلیحات از آمریکا است. بنابراین، تصمیم این کشور تا حد زیادی بر مبنای محاسبه هزینه و فایده اتخاذ می‌شود و به همین دلیل تا زمانی که منافع سیاسی و امنیتی همکاری با آمریکا از هزینه‌های احتمالی آن بیشتر باشد، انگیزه برای پذیرش این حضور وجود خواهد داشت.
💢مزیت جغرافیایی بلغارستان برای عملیات‌های آمریکا
🔸دولت آمریکا به دلیل ناامن شدن یا کاهش کارایی عملیاتی بخش قابل‌توجهی از پایگاه‌های خود در خاورمیانه و همچنین افزایش حجم عملیات‌های هوایی و انتقال تجهیزات به این منطقه، به پایگاه‌های هوایی جدید و نسبتاً نزدیک به خاورمیانه نیاز دارد. در این میان، کشورهای بالکان و اروپای شرقی به دلیل موقعیت جغرافیایی و دسترسی مناسب به مسیرهای هوایی، ظرفیت قابل‌توجهی برای تأمین این نیاز دارند.
🔸جغرافیای بلغارستان نیز نه‌تنها برای استقرار هواپیماهای سوخت‌رسان مناسب است، بلکه فضای هوایی این کشور می‌تواند به عنوان یکی از مسیرهای پشتیبانی و انتقال هواپیماهای آمریکایی به سمت خاورمیانه مورد استفاده قرار گیرد. به عنوان مثال، پایگاه بزمیر بلغارستان حدود ۲ هزار کیلومتر به خاورمیانه نزدیک‌تر از پایگاه رامشتاین آلمان است. از این منظر، حضور آمریکا در شرق اروپا را می‌توان بخشی از تغییر آرایش پشتیبانی این کشور در برابر ایران دانست؛ تغییری که ارزش راهبردی پایگاه‌های نزدیک‌تر به خاورمیانه را افزایش داده است.
💢چالش‌ها و راه‌های مقابله با حضور آمریکا در بلغارستان
🔸با وجود ظرفیت بیشتر برای اعمال فشار غیرمستقیم در بلغارستان به دلیل ضعف نسبی ساختارهای اطلاعاتی و امنیتی این کشور، هرگونه اقدام علیه حضور آمریکا با چالش‌های جدی روبه‌رو است. مهمترین مسئله، افزایش ادراک تهدید ایران در میان کشورهای اروپایی است که می‌تواند به تقویت همکاری‌های امنیتی و اطلاعاتی علیه ایران منجر شود. عضویت بلغارستان در ناتو نیز می‌تواند در صورت اقدام مستقیم، زمینه افزایش حضور و حمایت این ائتلاف از اعضای خود را فراهم کند. همچنین، فاصله جغرافیایی زیاد بلغارستان، اثربخشی حملات موشکی یا پهپادی را کاهش داده و خطر تشدید کنترل‌نشده تنش با کشورهای اروپایی را افزایش می‌دهد.
🔸از این رو، افزایش فشار سیاسی و دیپلماتیک در کنار تقویت بازدارندگی، گزینه مناسب‌تری برای مقابله با این تهدید است. هدف باید افزایش هزینه سیاسی و امنیتی حضور آمریکا برای کشورهای میزبان باشد؛ به‌گونه‌ای که منافع همکاری با واشنگتن دیگر توجیه‌کننده پذیرش حضور نظامی آمریکا نباشد.
✅حضور آمریکا در بلغارستان بخشی از تلاش این کشور برای ایجاد مسیرهای پشتیبانی جدید از عملیات‌های خاورمیانه است. با توجه به وابستگی این حضور به منافع بلغارستان و هزینه‌های احتمالی آن، افزایش فشار سیاسی و دیپلماتیک در کنار تقویت بازدارندگی می‌تواند مؤثرترین راه برای جلوگیری از تثبیت حضور آمریکا باشد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐پشت پرده سفر رئیس سیا به مسکو چیست؟
#تحلیل_کوتاه
#روسیه #آمریکا
#اوکراین
🔹هفته گذشته، جان رتکلیف، رئیس آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در سفری اعلام‌نشده و غیرمعمول به مسکو رفت تا با ولادیمیر پوتین دیدار کند. این سفر از این جهت غیرعادی محسوب می‌شود که تاکنون مذاکرات صلح در اوکراین بر عهده استیو ویتکاف و جارد کوشنر بوده است. نکته قابل توجه نیز این است که آخرین باری که رئیس سیا به روسیه سفر کرد، نوامبر ۲۰۲۱ بود؛ زمانی که ویلیام جی. برنز به مسکو رفت تا به مقام‌های روسیه اطلاع دهد که ایالات متحده از برنامه‌های ولادیمیر پوتین برای حمله به اوکراین آگاه است. به نظر می‌رسد سفر رتکلیف به مسکو نیز حاوی هشدارهایی جدی به پوتین بوده باشد.
💢اراده پوتین برای تشدید تنش در اروپا
🔸در ماه‌های گذشته گزارش‌های متعددی از حملات پهپادی/راکتی با مبداً ناشناخته به کشورهای عضو ناتو منتشر شده است. چند روز پیش آلمان روسیه را به دست داشتن در حمله پهپادی به فرودگاه لایپزیگ-هاله متهم کرد؛ اقدامی که نشان‌دهنده تازه‌ترین و یکی از جدی‌ترین نقاط تنش در روابط دو کشور از زمان آغاز تهاجم مسکو به اوکراین است. چنین اقداماتی برای تصعید تنش با ناتو ممکن است آمریکا را وادار کرده باشد تا به مسکو هشدار اقدامات تلافی‌جویانه دهد. چه اینکه به گزارش سی‌ان‌ان ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا نشان می‌دهد که ولادیمیر پوتین ممکن است در چند سال آینده تلاش کند با انجام یک حمله محدود به یکی از کشورهای عضو ناتو، میزان عزم و اراده این ائتلاف را بیازماید.
🔸علاوه بر این، گزارش‌های اطلاعاتی غیررسمی دیگری نیز نشان می‌دهند پوتین ممکن است دست به یک اقدام نظامی ناگهانی در اوکراین بزند. مطابق اخبار، اوکراین اطلاعاتی در اختیار دارد که نشان می‌دهد روسیه در حال برنامه‌ریزی برای آغاز حملات زمینی جدید علیه کی‌یف و چرنیهیف است. اخیراً پاول پالیسا، معاون دفتر ریاست‌جمهوری اوکراین، به خبرنگاران گفت بر اساس اطلاعاتی که اوکراین دریافت و صحت آن را تأیید کرده است، مقام‌های سیاسی کرملین به فرماندهان ارشد ارتش روسیه مأموریت داده‌اند برای حمله به این دو شهر برنامه‌ریزی و مقدمات آن را فراهم کنند. حمله زمینی مجدد به کی‌یف می‌تواند نه تنها معادلات میدان نبرد را تغییر دهد، بلکه تلاش‌های ترامپ برای پایان جنگ را نیز از بین ببرد.
🔸نکته جالب توجه این است که به گزارش واشنگتن‌پست، سفر رتکلیف به مسکو نتوانست پوتین را متقاعد کند که تنش‌ها را در جنگ اوکراین کاهش دهد و به نظر می‌رسد که این سفر، برعکس، عزم روسیه را برای دستیابی به پیروزی نظامی تقویت کرده است. رتکلیف به مقامات اطلاعاتی روسیه هشدار داد که اگر جنگ ادامه یابد، موقعیت مسکو تضعیف خواهد شد و خواستار بازگشت به مذاکرات شد؛ اما پوتین این تلاش برای ارتباط را به عنوان نشانه ضعف تلقی کرد. پوتین به طور علنی اعتماد خود را به موقعیت مسکو نشان داد و همچنان معتقد است که زمان به نفع روسیه است.
💢پشتیبانی فنی روسیه از برنامه موشکی ایران
🔸جدای از بحث جنگ در اوکراین، یکی دیگر از محورهای احتمالی دیدار رتکلیف با پوتین، حمایت مسکو از تهران در جنگ با آمریکا می‌تواند باشد. اگرچه از همان ابتدای جنگ گزارش‌های متعددی دال بر کمک اطلاعاتی روسیه برای هدف‌قراردادن نیروهای آمریکایی در منطقه و همچنین ارسال قطعات تولید موشک و پهپاد به ایران دیده شده بود؛ اما اخیراً اخبار جدیدی راجع به پشتیبانی فناورانه روسیه از ایران منتشر شده که طبق آن، مسکو به ایران کمک‌هایی برای ساخت موتور موشک سوپرسونیک ارائه کرده است. این موشک‌ها قابلیت و شانس بیشتری برای آسیب به کشتی‌های نظامی آمریکایی را دارند. ممکن است آمریکا به دلیل نگرانی از ارسال این فناوری موشکی از روسیه به ایران رتکلیف را به مسکو فرستاده باشد.
✅در مجموع، سفر غیرعلنی جان رتکلیف به مسکو را می‌توان تلاشی برای ارسال پیام‌های هشدارآمیز به کرملین درباره تشدید تنش در اروپا، ادامه جنگ اوکراین و احتمال گسترش درگیری به قلمرو ناتو دانست. همزمان، احتمال برنامه‌ریزی روسیه برای حملات جدید در اوکراین نگرانی واشنگتن را افزایش داده است. از سوی دیگر، حمایت فنی و موشکی احتمالی مسکو از تهران، به‌ویژه در زمینه توسعه موتورهای موشکی، می‌تواند محور مهم دیگری در گفت‌وگوهای رتکلیف و پوتین بوده باشد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐 چگونه علی‌الطاهر معادلات مقاومت و اسرائیل را تغییر می‌دهد؟
#تحلیل_کوتاه
#غرب_آسیا #لبنان
📝محمدعلی حسن‌نیا
🔹در ماه‌های اخیر، جنوب لبنان با تغییر محسوسی در معادلات نظامی و سیاسی روبه‌رو شده است. محور این تحولات تپه علی‌الطاهر در نزدیکی نبطیه است؛ ارتفاعی حدود ۶۰۰ متر که بر نبطیه، کفرتبنیت، کفررمان و اقلیم التفاح اشراف دارد و به دلیل توان دیدبانی و کنترل آتش بر منطقه‌ای گسترده، یکی از نقاط کلیدی جنوب لبنان محسوب می‌شود. اهمیت این تپه تنها به موقعیت دفاعی آن محدود نیست، بلکه کنترل آن می‌تواند بر تحرکات نظامی و امنیتی منطقه اثر بگذارد.
💢اهمیت راهبردی علی الطاهر
🔸علی‌الطاهر بخشی از مجموعه‌ای تاکتیکی به مساحت حدود ۴.۵ کیلومتر مربع است که تله دبشه و قلعه شقیف را نیز دربرمی‌گیرد. تسلط بر این ارتفاع، امکان رصد تحرکات تا عمق حدود ۱۰ کیلومتری سرزمین‌های اشغالی را فراهم می‌کند. از این رو، ارتش اسرائیل با اصرار بر تصرف آن، می‌کوشد این موقعیت راهبردی را از مقاومت خارج کرده و خطی تهاجمی در عمق خاک لبنان ایجاد کند. این تلاش با مقاومت حزب‌الله و الگوی جدید نبرد مواجه شده و در محورهایی مانند الخیام، دیر سریان و طیبه به جنگی فرسایشی انجامیده است. استفاده ترکیبی از توپخانه، خمپاره‌انداز و پهپادهای تهاجمی، تثبیت حضور نیروهای اسرائیلی را دشوار کرده است.
💢یگان بدر در علی الطاهر
🔸یگان بدر حزب‌الله که مسئولیت مناطق شمال رود لیتانی، از جمله اطراف صیدا و نبطیه را برعهده دارد، در این نبرد نقشی مهم ایفا می‌کند. حملات اسرائیل به این یگان، از جمله ترور علی‌محمد فخرالدین، مسئول حملات پهپادی، و علی حسن عباس عزالدین، مسئول پدافند هوایی، نشان‌دهنده تلاش برای تضعیف ساختار فرماندهی و کنترل مقاومت در این منطقه است. این محور بخشی از منطقه نظامی «بدر» به شمار می‌رود و از همین رو در محاسبات اسرائیل اهمیت ویژه‌ای دارد.
💢انتخابات اسرائیل و جبهه لبنان
🔸درگیری‌ها در جنوب لبنان همزمان با نزدیک شدن انتخابات کنست در اکتبر ۲۰۲۶، ابعاد سیاسی پیدا کرده است. بنیامین نتانیاهو که با رقابت انتخاباتی دشوار و پرونده فساد قضایی روبه‌روست، به یک دستاورد نظامی برای تقویت جایگاه داخلی خود نیاز دارد. بر این اساس، تشدید حملات و اصرار بر تصرف علی‌الطاهر را می‌توان، علاوه بر اهداف نظامی، تلاشی برای ایجاد یک دستاورد قابل ارائه به افکار عمومی اسرائیل دانست. اعلام پایان عملیات و پاکسازی تپه نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است.
💢حزب الله تغییر رویه داده است
🔸حزب‌الله طی یک سال اخیر در الگوی نظامی خود تغییراتی ایجاد کرده است. قطع مسیرهای تدارکاتی از سوریه و افزایش رهگیری محموله‌های تسلیحاتی، وابستگی این گروه به موشک‌های وارداتی از ایران را کاهش داده و آن را به سمت تولید داخلی سلاح سوق داده است. در این روند، پهپادها و سامانه‌های بدون سرنشین جایگاه فزاینده‌ای پیدا کرده‌اند و به عنوان گزینه‌ای کم‌هزینه‌تر و انعطاف‌پذیرتر در برابر موشک‌های دقیق و پیچیده به کار می‌روند.
🔸یگان ۱۲۷، به عنوان واحدی فوق‌محرمانه، با استفاده از بودجه، مهندسی معکوس و تجربه جنگ اوکراین، در تولید پهپادهای انتحاری و شناسایی نقش دارد. این تحول، هزینه عملیات را کاهش داده و امکان اجرای نبرد غیرمتمرکز و حملات کمین‌گونه را افزایش داده است. در مقابل، حملات پیشگیرانه اسرائیل به زیرساختهای صنعتی و مراکز تولید پهپاد در ضاحیه، حساسیت این رژیم نسبت به گسترش توانمندی داخلی حزب‌الله را نشان می‌دهد.
💢طرح جامع‌تر اسرائیل
🔸تلاش برای تصرف علی‌الطاهر، تله دبشه و قلعه شقیف بخشی از طرحی گسترده‌تر برای تکمیل امنیت کمربند هفت‌کیلومتری «خط زرد» در جنوب لبنان است. این رویکرد با سیاست اسرائیل در سوریه شباهت دارد؛ جایی که اشغال ارتفاعات حرمون و جبل‌الشیخ، امکان نظارت و کنترل بر بخش‌هایی از سوریه، لبنان و اردن را فراهم کرده است. جبل‌الشیخ به دلیل ارتفاع و قابلیت‌های دیدبانی الکترونیکی و میدانی، به یک نقطه راهبردی و خط قرمز تبدیل شده است. اسرائیل در جنوب لبنان نیز با تمرکز بر مرتفعات، در پی تسلط بر مسیرهای حیاتی و پشت‌جبهه‌های مقاومت و ایجاد منطقه‌ای امنیتی با عمق راهبردی بیشتر است.
💢جمع‌بندی
✅نبرد بر سر علی‌الطاهر صرفاً منازعه‌ای بر سر یک ارتفاع استراتژیک نیست، بلکه محل تلاقی تغییر الگوی جنگ، تحول رویکرد نظامی اسرائیل از بازدارندگی به جنگ پیشگیرانه و تلاش برای استفاده سیاسی و انتخاباتی از عملیات نظامی است. از این منظر، تحولات جنوب لبنان هم بر آینده امنیتی و تمامیت ارضی لبنان اثر می‌گذارد و هم نشان می‌دهد که محاسبات میدان نبرد با سیاست داخلی اسرائیل پیوند خورده است. در این معادله، نقش ایران نیز اهمیت دارد و نباید نادیده گرفته شود.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐عراق چه راه‌هایی برای دور زدن تنگه هرمز دارد؟
#مقاله_تحلیلی
#مطالعات_غرب_آسیا
📝سیدرضا قزوینی
🔸اختلال شدید در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز، ضعف‌های ساختاری اقتصاد عراق را آشکارتر ساخت. این کشور اگرچه یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت جهان است، لیکن برای رساندن نفت خود به بازار بین‌المللی، تقریبا به یک مسیر دریایی وابسته است.
🔸در حالی که پیش از جنگ، صادرات نفت عراق ۳.۶ میلیون بشکه در روز بود، تقریبا ۳.۴ میلیون بشکه از این صادرات، از پایانه‌های جنوبی انجام می‌شد؛ یعنی حدود ۹۴ درصد صادرات نفت خام عراق به مسیر خلیج فارس وابسته بود.
🔸نفت حدود ۵۳ درصد تولید ناخالص داخلی، ۸۸ درصد درآمد دولت و ۹۱ درصد صادرات کالایی عراق را تشکیل می‌دهد. بسته‌شدن هرمز موجب کاهش شدید فروش نفت عراق شد. بنابراین این کشور به شبکه‌ای از مسیرها نیاز دارد که بتواند در شرایط بحران، دست‌کم یک تا دو میلیون بشکه در روز را بدون عبور از هرمز صادر کند. در ادامه به این مسیرها خواهیم پرداخت:
💢مسیر ترکیه و بندر جیهان؛ عملی‌ترین گزینه فوری
🔹خطوط کرکوک–جیهان تنها مسیر بالفعل عراق به دریای مدیترانه است. ظرفیت فنی این سامانه حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز برآورد می‌شود، اما جریان واقعی آن حدود ۱۷۰ هزار بشکه در روز بوده است. در کوتاه مدت، امکان افزایش جریان این خط لوله به ۲۵۰ تا ۵۰۰ هزار بشکه وجود دارد. محدودیت اصلی این خط لوله آن است که درحالی‌که بیشتر نفت عراق در جنوب تولید می‌شود، جیهان عمدتا به میادین شمالی متصل است.
💢مسیر سوریه و بندر بانیاس
🔹خط قدیمی کرکوک–بانیاس با ظرفیت تقریبی ۳۰۰ هزار بشکه در روز، سال‌هاست از مدار خارج شده است. بازسازی آن می‌تواند زودتر از احداث خطی کاملا جدید نتیجه بدهد، اما ظرفیتش برای حل چالش عراق کافی نیست. گزینه راهبردی‌تر، احداث خط جدید از جنوب به حدیثه و سپس بانیاس است.
💢 کریدور بصره–حدیثه–عقبه؛ مهمترین گزینه مستقل
🔹پروژه بصره–حدیثه با ظرفیت بیش از دو میلیون بشکه در روز، می‌تواند نفت جنوب را به شبکه‌های صادراتی غرب عراق متصل کند. مرحله دوم، احداث خطی حدود ۹۰۰ کیلومتری از حدیثه به بندر عقبه اردن با ظرفیت یک میلیون بشکه در روز است. مزیت عقبه، دسترسی مستقیم به بازارهای آسیا، اروپا و آفریقا بدون عبور از هرمز است. ضعف آن نیز، هزینه بالا، عبور از مناطق ناامن غرب عراق و نیاز به توافق بلندمدت با اردن است.
💢احیای خط عراق–عربستان
🔹خط موسوم به IPSA در دهه ۱۹۸۰ برای انتقال نفت عراق از طریق عربستان به دریای سرخ ساخته شد و حدود ۱.۶۵ میلیون بشکه در روز ظرفیت داشت. این خط از سال ۱۹۹۰ غیرفعال است. احیای آن مستلزم توافق با ریاض و بازسازی گسترده خواهد بود.
💢مسیر عمان و بندر دقم
🔹عراق و عمان درباره ساخت مخازنی با ظرفیت حدود ۱۰ میلیون بشکه در دقم و امکان احداث خط لوله از بصره گفت‌وگو کرده‌اند. این مخازن بدون خط لوله، بیشتر یک ضربه‌گیر تجاری هستند تا جایگزین هرمز. با این‌حال، دقم برای صادرات به آسیا و ایجاد پایگاه ذخیره‌سازی خارج از خلیج فارس ارزش راهبردی دارد.
💢راه‌های غیرمتعارف: کامیون، قطار و حمل ترکیبی
🔹حمل جاده‌ای نخستین واکنش اضطراری عراق به توقف صادرات از تنگه هرمز بود، اما هزینه بالا و نیاز به تعداد زیاد کامیون و پایانه، این روش را از تبدیل‌شدن به جایگزین خط لوله بازمی‌دارد. راه‌آهن نیز می‌تواند نقش مکمل در شرایط بحران داشته باشد. سوآپ هم گزینه‌ای مکمل است، اما بدون قرارداد مشخص نمی‌توان ظرفیت چندصد هزار بشکه‌ای برای آن در نظر گرفت.
💢جمع‌بندی
🔹عراق هیچ مسیر منفردی ندارد که بتواند فورا جای صادرات ۳.۴ میلیون بشکه‌ای بصره را بگیرد. راهبرد منطقی می‌تواند سه‌لایه باشد:
🔹نخست، افزایش جریان واقعی جیهان به محدوده ۲۵۰ تا ۵۰۰ هزار بشکه در روز و استفاده اضطراری از کامیون، بانیاس و فرآورده‌های نفتی.
🔹دوم، تکمیل بصره–حدیثه به‌عنوان ستون فقرات داخلی و سپس احداث دست‌کم یکی از شاخه‌های عقبه، بانیاس یا اتصال شمالی به جیهان. صادرات پایدار بیش از یک میلیون بشکه در روز خارج از هرمز، عملا بدون این زیرساخت ممکن نیست.
🔹سوم، مطالعه احیای IPSA، توسعه دقم، ایجاد ذخایر راهبردی و استفاده از راه‌آهن به‌عنوان بیمه لجستیکی است. قطار و کامیون می‌توانند هنگام بحران از توقف کامل تولید جلوگیری کنند، اما اقتصاد مقیاس نفت همچنان خط لوله را به گزینه اصلی تبدیل می‌کند.
✅اگر عراق طی پنج تا هفت سال دو کریدور مستقل با ظرفیت عملی مجموعا ۱٫۵ تا دو میلیون بشکه در روز ایجاد کند، می‌تواند سهم هرمز را از حدود ۹۴ درصد به تقریبا ۴۰ تا ۶۰ درصد کاهش دهد. هدف حذف کامل هرمز نیست؛ بلکه جلوگیری از آن است که بسته‌شدن هرمز، تقریبا کل تولید، بودجه و اقتصاد عراق را همزمان متوقف کند.
✅اندیشکده تهران✅
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
هر هفته خلاصه صوتی یک کتاب
در کانال: چکیده ماندگار
@EsfandiarKhodaee
🔹خلاصه هر کتاب را در ۳۰ دقیقه بشنوید
🔹 با روایت دکتر اسفندیار خدایی
◾️ تاریخ و سیاست
هنر معامله‌گری ترامپ، دونالد ترامپ
چرا ملتها شکست میخورند عجم‌اوغلو
لابی اسرائیل، مرشایمر و والت
درباره چین، ON China، کیسینجر
شهریار، نوشته: ماکیاولی
انسان خردمند ۱ و ۲، نوح هراری
جامعه باز و دشمنانش، کارل پوپر
بیست درس استبداد تیموتی اسنایدر
تراژدی سیاست قدرتهای بزرگ مرشایمر
قدرت نرم، جوزف نای
ایدئولوژی‌های سیاسی، آندرو هیوود
هنر تحریمها، ریچارد نفیو
جهان پسا-آمریکا، فرید زکریا
توسعه به مثابه آزادی، آمارتیا سن
◾️ ایران
جامعه‌شناسی نخبه‌کشی علی رضاقلی
رضاشاه، صادق زیباکلام
مقاومت شکننده ایران، جان فوران
ایران بین دو انقلاب، یرواند ابراهامیان
ایران جامعه کوتاه‌مدت، کاتوزیان
شرق‌شناسی، ادوارد سعید
زوال اندیشه سیاسی جواد طباطبایی
تحریمهای ایران، اسفندیار خدایی
◾️ توسعه فردی
آیین زندگی، دیل کارنگی
آیین دوستیابی و نفوذ دیل کارنگی
عادتهای اتمی، جیمز کلیر
هفت اصل ازدواج موفق، جان گاتمن
هر هفته خلاصه‌صوتی یک کتاب👇
t.me/EsfandiarKhodaee
🌐 از محاصره دریایی تا تحریم هوایی؛ چرا اقدام قاطع ضروریست؟
#اکوتهران
#جنگ_ایران_آمریکا
#محاصره_هوایی
🔹آمریکا پس از فروپاشی تفاهمنامه بر شدت فشار لجستیکی/مالی برای ایران از طرق مختلف افزوده است. یکی از مهمترین اجزای این سیاست، که به منظور تشدید شیب اثربخشی محاصره دریایی دنبال می‌شود، محاصره هوایی است. در ادامه به اختصار درباره تحولات حقوقی، ابعاد اجرایی و پیامدهای توقف پروازها بحث می‌شود.
💢تحولات حقوقی
🔸در دوره اخیر، دو تحول حقوقی مهم در تحریمهای مرتبط با هوانوردی ایران پدیدار شده است؛ تسری ریسک تحریمهای ثانویه از اشخاص تحریم‌شده به کل صنعت هوانوردی و لغو مجوزهای عمومی مربوط به فعالیت‌های مشخص (و حداقلی) در هوانوردی غیرنظامی.
🔸در خصوص تحریم بخشی، آمریکا با اضافه نمودن کل صنعت هوانوردی به تحریمهای موضوع فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ بستر حقوقی لازم برای اعمال تحریمهای ثانویه علیه بازیگران ثالث فراهم کرده است و دفتر کنترل دارایی‌های خارجی آمریکا (OFAC) در تاریخ ۸ سپتامبر، ۲۷ شرکت هواپیمایی کشور را در کنار هشت شرکت خارجی ارائه‌دهنده خدمات به ایران و یک شخص حقیقی مرتبط را با دستاویز قرار دادن همین فرمان تحریم نمود تا اعتبار تهدید تحریمی را اثبات کند.
🔸در خصوص مجوزها، مهمترین مورد مجوز عمومی موسوم به J-۱ است. این مجوز به شرکت‌های هواپیمایی غیرآمریکایی اجازه می‌داد با هواپیماهایی که تحت صلاحیت قضایی آمریکا قرار دارند، پروازهای برنامه‌ریزی‌شده به و از ایران انجام دهند. با تعلیق این مجوز، انجام پروازها به ایران با هواپیماهایی که تحت صلاحیت آمریکا هستند، ممنوع خواهد شد؛ چرا که هواپیماها و قطعاتی که در سایر کشورها ساخته شده‌اند اما بیش از ۱۰ درصد محتوای آمریکایی دارند نیز مشمول این صلاحیت قضایی محسوب می‌شوند. مجوز عمومی DD نیز به کشورها تا پایان روز ۲۲ سپتامبر فرصت داده بود تا تراکنش‌های مالی پیشین خود را سازماندهی کنند.
💢ابعاد اجرایی
🔸تعلیق مجوزهای عمومی، در عمل امکان بازگشت پروازهای بین‌المللی به ایران را منتفی خواهد ساخت. پیش از شروع جنگ و توقف پرواز شرکت‌های بین‌المللی به ایران، این شرکت‌ها حدود ۳۰ هزار پرواز در ایران انجام داده‌اند و حدود ۴ میلیون مسافر، ۲۹ هزار تن بار و ۵۶۰ تن محموله پستی جابه‌جا کرده‌اند.
🔸تحریم بخشی صنعت هوانوردی پرواز شرکت‌های ایرانی را به مبادی خارجی متوقف ساخته است. پیش از ورود کشور به شرایط جنگی قریب به ۴۹ هزار پرواز بین‌المللی توسط شرکت‌های هواپیمایی داخلی انجام پذیرفته و حدود ۷ میلیون مسافر، ۴۱ هزار تن بار و ۷۵۸ تن محموله پُستی توسط آنها جابه‌جا شده است. باید توجه داشت که برای شرکت‌های هواپیمایی ایرانی، فرود هواپیما در یک فرودگاه متعلق به کشور ثالث به خودی خود مشمول تحریم نخواهد بود؛ اما ارائه هرگونه خدمت اعم از سوختگیری، مدیریت بار و محمولات، تعمیر و نگهداری و هرگونه تبادل مالی می‌تواند برای شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمت ریسک تحریمی ایجاد کند.
💢پیامدها برای اقتصاد و صنعت
🔸به طور قطع تعلیق پروازهای خارجی در سطح مسافری مسئله‌ای چالش‌آفرین برای کشور خواهد بود. مسئله دیگر اما تاثیر توقف پروازهای باری بر اقتصاد و صنعت کشور است. بخش قابل‌توجهی از حدود ۶۰ هزار تن بار جابه‌جا شده به صورت هوایی در پروازهای بین‌المللی دربرگیرنده محصولات حیاتی همچون مواد اولیه دارویی، داروهای خاص و کالاهای فسادپذیر است که با مختصات فنی مشخصی جابه‌جا می‌شوند و انتقال زمینی آنها واجد پیچیدگی‌های بسیاری است.
🔸براساس برآوردهای موجود، بیش از ۶۰ درصد از واردات پزشکی ایران از طریق هوایی وارد کشور می‌شود. با در نظر گرفتن اینکه حمل‌ونقل هوایی ۸.۴ درصد از کل واردات ایران را تشکیل می‌دهد، می‌توان دریافت که کالاهای پزشکی تقریبا هفت برابر بیشتر از سایر اقلام وارداتی ایران به ارتباطات هوایی وابسته هستند. در این میان، سه فرودگاه دبی، دوحه و شانگهای واجد اهمیت بیشتری هستند؛ چرا که تقریبا نیمی از بار هوایی در دوره پیش از جنگ از این سه فرودگاه به داخل کشور منتقل می‌شد.
💢سخن آخر
✅ باید توجه داشت که در صورتی که اقدام قاطع برای مقابله صورت نگیرد علاوه بر این تبعات لجستیکی، توقف پروازها بر تسلط آمریکا و متحدان بر آسمان کشور خواهد افزود و در واقع، آنها را یک گام به ایجاد منطقه پرواز ممنوع در کشور نزدیک‌تر می‌کند. همچنین، محدود شدن پروازهای ایرانی به چند مقصد محدود، مشابه نمونه یمن، اشراف و کنترل خارجی بر تحرکات و تبادلات بیرونی کشور را نیز افزایش خواهد داد. از همین روست که پذیرش چند استثناء و تحمل توقف پروازها باید به مثابه فرسایش امنیت ملی کشور ادراک شود.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐آیا شی در واشنگتن بر سر ایران معامله کرد؟
#تحلیل_کوتاه
#چین
🔹نشست ۲۳ تا ۲۵ سپتامبر شی با ترامپ، دومین دیدار رهبران دو کشور، پس از نشست مه ۲۰۲۶ بود که به‌دور از توافق‌های بزرگ، عمدتاً بر تشریفات، دیپلماسی شخصی و مدیریت تنش‌ها متمرکز شد. نتایج ملموس محدود بودند و بسیاری از مسائل کلیدی مانند تعرفه‌ها، خاک‌های نادر، فروش تسلیحات به تایوان، محدودیت‌های فناوری حل‌نشده باقی ماندند یا به مذاکرات بعدی موکول شدند. سوال این است در موضوع ایران میان شی و ترامپ چه گذشته است؟
💢توافقات دو دیدار ماه‌های مه و سپتامبر
🔸در سفر ترامپ به چین در مه ۲۰۲۶ آتش‌بس تجاری به سازوکارهای نهادی تبدیل و بر ایجاد هیئت‌های تجارت و سرمایه‌گذاری آمریکا-چین تاکید شده بود. سفر شی به واشنگتن در سپتامبر، رفتار تعرفه‌ای مطلوب‌تر برای ۳۰ میلیارد دلار کالاهای غیرحساس را تثبیت نمود و کارگروه کشاورزی تشکیل شد. چین همچنین واردات سالانه ۱۰ میلیون تن زغال‌سنگ آمریکا در ۲۰۲۸-۲۰۲۷ را پذیرفت و گفت‌وگوی ابرهوش راه‌اندازی شد.
💢تمدید دوماهه؛ دلایل اعلامی و پس‌زمینه
🔸آمریکا و چین آتش‌بس تجاری را تا ۱۰ ژانویه ۲۰۲۷ تمدید کردند. دلیل اعلامی بسنت، دادن زمان بیشتر برای بررسی توافق بزرگتر بوده است. اما در پس‌زمینه، واشنگتن می‌خواهد بر اجرای تعهدات چین در خریدهای کشاورزی و عناصر نادر نظارت کند. چین نیز از حفظ آتش‌بس سود می‌برد، زیرا ضمن قفل وضعیت فعلی، زمان بیشتری برای تقویت موقعیت خود می‌خرد. این تمدید دوماهه مصالحه متقابل برای جلوگیری از تشدید تنش، حفظ اهرم‌ها و آزمودن اجرای تعهدات است.
💢مسئله ایران در دیدار
🔸چین رسما توافقات هشت‌گانه سفر شی را منتشر کرده است که در یک مورد آن «ایران باید به عدم توسعه سلاح هسته‌ای متعهد باشد و هیچ کشور یا نهادی نباید بر آبراه‌های بین‌المللی عوارض وضع کند». هم‌سویی کلامی در این بند، لزوما به معنی توافق الزام‌آور درباره فشار چین بر ایران نیست. بااین‌حال می‌توان در این محورها جهت‌گیری چین را بدین گونه تشریح کرد.
1️⃣میانجیگری و فشار برای باز کردن تنگه هرمز
🔸پکن، خود را قربانی وضعیت آشفته‌ای می‌داند که اقدامات آمریکا منجر به آن شده است. به‌عنوان‌مثال ناامنی در خلیج‌فارس امنیت انرژی پکن را تحت تأثیر منفی قرار داده است. به دلیل اینکه دو طرف درگیری، خواسته‌های کاملاً متضادی را مطرح می‌کنند، چین نمی‌خواهد وارد میانجیگری‌ای شود که دو طرف آمادگی لازم را برای آن ندارند.
🔸تضاد منافع دو کشور چین و آمریکا در جنگ نیز مانع میانجیگری چین است. هدف مطلوب آمریکا سرنگونی جمهوری‌اسلامی‌ایران و هدف حداقلی آن مهار ایران با حذف اهرم هسته‌ای است. در مقابل چین دو ترجیح در وضعیت فعلی جنگ دارد. نخست اینکه جنگ ادامه پیدا کند، اما همزمان تاب‌آوری ایران خدشه‌دار نشود و گسترش دامنه جنگ از کنترل خارج نشود که در دیدار وانگ‌یی با عراقچی نیز برآن تاکید شد.
2️⃣خرید نفت
🔸چین به دلیل منافع ارزان بودن و اهرم دلارزدای نفت ایران، حاضر نیست امنیت انرژی ۱۰ درصدی خود از طریق ایران را کنار بگذارد. طبق آمارهای کپلر واردات نفت چین از ایران کاهش یافته و به ۸۲۳ هزار بشکه در ماه ژوئیه و ۵۳۴ هزار بشکه در ۲۰ روز اول ماه اوت رسیده است. از دلایل آن، محاصره دریایی، بازآرایی در مکانسیم‌های فروش نفت ایران و عدم اطلاعات کافی برای ردگیری دقیق صادرات نفت بوده است. در نتیجه شواهدی مبنی بر تصمیم سیاسی پکن برای همراهی با آمریکا وجود ندارد و کمبود عرضه فیزیکی نفت ایران و نبود اطلاعات کافی در اینجا حائز اهمیت هستند.
3️⃣حمایت‌های نظامی-اطلاعاتی
🔸یکی از خواسته‌های آمریکا از چین این است که از ایران حمایت تسلیحاتی-اطلاعاتی به عمل نیاورد. سفیر آمریکا در چین اعلام کرده، ترامپ در نشست، به شی غیرقابل‌قبول بودن دادن اطلاعات (که منجر به ۳ کشته آمریکایی در حملات ایران به اردن شده) را گوشزد کرده است. بااین‌حال استفاده ایران از شرکت‌های ماهواره‌ای تجاری چین مانند جیلین-۱، خرید-پرتاب-کنترل ماهواره TEE-01B با دفت نیم‌متر و استفاده از مسیرهای هوایی برای انتقال فناوری، ازجمله ابتکارهای ایران و با استفاده از ظرفیت‌های حوزه خاکستری چین است.
💢جمع‌بندی
🔸مهمترین دستاوردهای عملی نشست شی و ترامپ در واشنگتن شامل تمدید آتش‌بس تجاری تا ۱۰ ژانویه ۲۰۲۷، تثبیت برخی تعهدات تجاری-کشاورزی، افزایش خرید انرژی از آمریکا و ایجاد کانال گفت‌وگوی فناوری و مدیریت حوادث بود.
✅در موضوع ایران، هم‌سویی اعلامی دو طرف بر عدم اشاعه هسته‌ای و باز ماندن تنگه هرمز، به‌معنای تعهد چین به اعمال فشار بر تهران نیست و پکن با توجه به منافع انرژی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی خود، همچنان رویکردی مبتنی بر مدیریت بحران، تداوم تاب‌آوری ایران و جلوگیری از گسترش کنترل‌ناپذیر جنگ دارد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐جنگ با ایران چه اثری بر اقتصاد آمریکا گذاشته است؟
#مقاله_تحلیلی
#آمریکا #جنگ_رمضان
🔹جنگ ایران با آمریکا، از ابتدا یک نبرد نامتقارن بوده است. توانمندی نظامی متعارف ایران فاصله زیادی با توانمندی آمریکا دارد. به همین خاطر، ایران در شش ماه گذشته از ابزارهای نامتقارن برای ایجاد بازدارندگی و تغییر اراده سیاسی رهبران آمریکا بهره برده است. می‌توان گفت تاکنون مهمترین ابزار بازدارندگی نامتقارن ایران، انسداد تنگه هرمز بوده است که بر وضعیت اقتصادی آمریکا اثر منفی می‌گذارد. آیا ایران در شش ماه گذشته توانسته هزینه اقتصادی بالایی بر طرف آمریکایی تحمیل کند؟
💢رشد اقتصادی
🔸رشد اقتصادی آمریکا در شش ماه گذشته باثبات بوده است. آمریکا در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ (ژانویه، فوریه و مارس)، رشد اقتصادی ۲.۱% را تجربه کرد که اندکی پایین‌تر از تخمین اقتصاددانان (۲.۲% و ۲.۳%) بود. رشد بخش فناوری اقتصاد و بازگشت مخارج دولتی پس از تعطیلی دولت در سه‌ماهه پایانی سال میلادی گذشته علت اصلی این رشد بود.
🔸رشد اقتصادی آمریکا در سه‌ماهه دوم افت قابل توجهی را تجربه کرد و به ۱.۶% رسید. عوامل متعددی را می‌توان در این افت مشاهده کرد که یکی از آنها اثر جنگ با ایران بر قیمت بنزین و گازوئیل بود. افزایش قیمت سوخت و به‌تبع آن افزایش قیمت برخی محصولات غذایی، قدرت خرید بخشی از جامعه آمریکا را کاهش داد و به افت رشد منجر شد. هرچند، تخمین‌ها، حاکی از افزایش مجدد نرخ رشد در سه‌ماهه سوم دارند.
💢تورم
🔸بررسی نرخ تورم ماهانه از فوریه ۲۰۲۶ تا اوت ۲۰۲۶ نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه (مقایسه با فوریه تا اوت ۲۰۲۵) افزایش یافته است. با این وجود، دولت آمریکا تاکنون توانسته تا حدی روند افزایشی نرخ تورم در شش ماه گذشته را مدیریت کند. نرخ تورم از ماه فوریه (ماه آغاز جنگ) تا ماه مه روند صعودی نسبتاً شدیدی داشت و از ۲.۴% به ۴.۲% رسید. دولت ترامپ در ماه‌های ژوئن (امضای تفاهمنامه) و ژوئیه توانست این افزایش را کنترل کند و به ۳.۴% در انتهای ژوئیه برساند. این رقم در ماه اوت نیز ثابت ماند.
🔸بخش عمده افزایش نرخ تورم ناشی از تورم حوزه انرژی و غذا بوده است، نه سایر کالا و خدمات. طبق آمارهای رسمی، تورم در اقتصاد به غیر از بخش غذا و انرژی در شش ماه گذشته حتی به %۰.۵ هم نرسید. در بخش غذا، تورم شش ماه گذشته ۲.۷% (به دلیل افزایش قیمت گازوئیل و اختلال در تأمین محصولاتی نظیر کود کشاورزی در نتیجه انسداد تنگه هرمز) و در بخش کامودیتی انرژی (بنزین و انواع گازوئیل) رقم بسیار بالای %۲۸ بوده است.
💢اثر افزایش نرخ بهره فدرال
🔸برای کنترل تورم، فدرال رزرو نرخ بهره را ۰.۲۵ واحد درصد افزایش داد و به محدوده ۳.۷۵ تا ۴ درصد رساند و احتمال افزایش مجدد آن تا پایان ۲۰۲۶ وجود دارد. این سیاست اگرچه می‌تواند به مهار تورم کمک کند، با افزایش هزینه تأمین مالی، استقراض و سرمایه‌گذاری در بخش هوش مصنوعی و فناوری را کاهش داده و رشد اقتصادی را محدود می‌کند. همچنین، با توجه به نقش این بخش‌ها در رشد اخیر بازار سهام، افزایش نرخ بهره می‌تواند به افت سهام، به‌ویژه شرکت‌های فناوری، منجر شود.
💢وضعیت بحرانی ذخایر نفت
🔸ذخایر راهبردی نفت آمریکا در حال حاضر در سطح ۲۸۵ میلیون بشکه قرار دارد و به حداقل ظرفیت قانونی برداشت، ۲۵۲ میلیون بشکه نزدیک می‌شود. اگرچه حداقل ظرفیت واقعی در سطح ۷۰ میلیون بشکه است؛ اما باید توجه کرد برداشت در این سطوح می‌تواند آسیب جدی به سازوکار آن وارد کند. البته رسیدن به کمبود واقعی نفت در آمریکا با توجه به میانگین نرخ روزانه برداشت از ذخایر به میزان ۷۰۰ هزار بشکه، حدود ۳۰۰ روز به طول می‌انجامد تا آمریکا به کف واقعی ذخایر نفتی خود برسد. اگر معیار را حداکثر برداشت آمریکا از ذخایر (حدود ۱.۱ میلیون بشکه در روز) در نظر بگیریم، این ذخایر با نرخ کنونی برداشت ظرف ۱۹۰ روز به کف واقعی خود می‌رسد.
✅جنگ با ایران تاکنون هزینه‌هایی برای اقتصاد آمریکا ایجاد کرده، اما اقتصاد آمریکا همچنان وضعیت باثباتی دارد. رشد اقتصادی در سه‌ماهه اول افزایش و در سه‌ماهه دوم کاهش یافت و بالارفتن قیمت انرژی و غذا به تورم دامن زد. واکنش فدرال رزرو از طریق افزایش نرخ بهره نیز می‌تواند سرمایه‌گذاری و بازار سهام را تحت فشار قرار دهد. با این وجود، تداوم وضعیت فعلی اقتصادی فشار چندانی به ترامپ وارد نمی‌کند. اگر ایران می‌خواهد در نهایت به یک توافق با آمریکا برسد، باید ترامپ را به آستانه یک بحران اقتصادی برساند.
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐آیا جنگ ایران تکرار جنگ آمریکا با عراق است؟
#مقاله_تحلیلی
#جنگ_رمضان
📝محمدعلی حسن‌نیا
🔹اگرچه عراق دهه ۱۹۹۰ و ایران امروز از جهات متعددی متفاوت هستند، اما الگوی رفتاری آمریکا در قبال هر دو، شباهت‌های زیادی دارد. کارشناسان بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها در اکتبر ۲۰۲۵ نیز تأکید کردند که عراق آخرین نمونه کشوری بود که پس از شکست در جنگ متعارف، با سطح سخت‌گیرانه‌ای از محدودیت‌های تسلیحاتی و قطعنامه‌های شورای امنیت مواجه شد و باید از تجربه عراق برای مواجهه با ایران درس گرفت.
💢شباهت‌های سیاستی
🔸نخستین شباهت، تغییر هدف از خلع سلاح به تغییر رژیم است. در مورد عراق، واشنگتن ابتدا تحریمها را به خلع سلاح مرتبط کرد، اما در نهایت کنگره با تصویب قانون آزادسازی عراق در سال ۱۹۹۸، تغییر رژیم را به هدف رسمی سیاست خارجی تبدیل کرد.
🔸دومین شباهت، استفاده از مذاکره همزمان با تشدید فشار است. در سال ۱۹۹۸، پس از قطع همکاری عراق با بازرسان UNSCOM، آمریکا عملیات «روباه صحرا» را اجرا کرد. در مورد ایران نیز در ژوئن ۲۰۲۵، در حالی که مذاکرات در جریان بود، اسرائیل حمله خود را آغاز کرد.
🔸سومین شباهت، تخریب زیرساخت‌ها به عنوان ابزار فشار است. در سال ۱۹۹۱، جیمز بیکر، وزیر خارجه وقت آمریکا، به عراق هشدار داد که کشور را به دوران پیش از انقلاب صنعتی بازمی‌گرداند و در ادامه، زیرساختهای این کشور، هدف حملات قرار گرفتند. در مورد ایران نیز در سال ۲۰۲۶ تهدیدهایی درباره هدف قرار دادن زیرساخت‌ها و بازگرداندن ایران به «عصر حجر» مطرح شد.
🔸چهارمین شباهت، تداوم حملات و تبدیل فشار نظامی به یک روند دائمی است. آمریکا و بریتانیا در فاصله سال‌های ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۲ تقریبا هر سال حملات هوایی علیه عراق انجام دادند؛ از حملات سال ۱۹۹۳ و ۱۹۹۶ تا عملیات چهارروزه «روباه صحرا» در سال ۱۹۹۸. در مورد ایران نیز حملات آمریکا و اسرائیل به شکل مستمر ادامه یافته و فشار نظامی به بخشی از روند تقابل تبدیل شده است.
💢تحریمهای مالی
🔸در عراق، تحریمها از اوت ۱۹۹۰ آغاز شد و دارایی‌های دولت عراق در آمریکا مسدود شد. هدف اصلی، قطع دسترسی به درآمدهای نفتی بود. بعدها درآمد حاصل از فروش نفت در چارچوب حساب‌های تحت نظارت بین‌المللی قرار گرفت؛ بنابراین نظام تحریم عراق، کاملا نهادینه‌شده بود.
🔸در مورد ایران، آمریکا در سال ۲۰۲۶ فشار بر شبکه‌های مالی مرتبط با ایران را افزایش داد و نهاد‌هایی را به اتهام ارتباط با شبکه بانکداری سایه تحریم کرد. با این حال، برخلاف عراق، ایران همچنان از مسیرهای غیرمستقیم برای دسترسی به منابع مالی استفاده می‌کند.
💢تحریم هوایی
🔸در عراق، تحریم هوایی بر اساس قطعنامه ۶۷۰ شورای امنیت در سال ۱۹۹۰ شکل گرفت و پروازهای به مقصد یا از مبدأ عراق، جز در موارد بشردوستانه، محدود شد.
🔸در مورد ایران، در سپتامبر ۲۰۲۶ آمریکا شرکت‌های هواپیمایی ایرانی و شرکت‌های خارجی مرتبط با آن را تحریم کرد. این اقدامات، فشار بر شبکه حمل‌ونقل هوایی ایران را افزایش داد، اما برخلاف عراق، تحریم هوایی ایران در چارچوب یک محاصره کامل توسط شورای امنیت قرار ندارد.
💢تحریم زمینی و تجاری
🔸در عراق، محاصره تجاری تقریبا کامل بود؛ واردات و صادرات محدود و دارایی‌های دولت مسدود شد و حتی محموله‌های دریایی عراق امکان بازرسی داشتند. برنامه «نفت در برابر غذا» نیز نتوانست بحران انسانی ناشی از تحریمها را حل کند.
🔸در ایران، تحریمهای تجاری عمدتا صنایع کلیدی را هدف گرفته‌اند. با این حال، ایران از طریق شبکه‌های غیررسمی، بخشی از نیازهای خود را تأمین می‌کند.
💢تفاوت‌های کلیدی
🔸مهمترین تفاوت، نوع واکنش طرف مقابل است. عراق پس از سال ۱۹۹۱ عملا توان حمله مؤثر خود را از دست داده بود؛ اما ایران در سال ۲۰۲۶ با حملات موشکی و پهپادی به مواضع آمریکا در منطقه پاسخ داد. بنابراین سطح بازدارندگی متقابل در ایران و آمریکا با عراق دهه ۱۹۹۰ متفاوت است.
🔸دومین تفاوت، عمق شبکه متحدان منطقه‌ای است. عراق در سال ۱۹۹۱ تقریبا تنها بود، اما ایران شبکه‌ای از متحدان منطقه‌ای دارد که در جریان درگیری‌ها فعال شده‌اند و حتی بر امنیت کشتیرانی در دریای سرخ تأثیر گذاشته‌اند.
🔸سومین تفاوت، هزینه و پیچیدگی جنگ برای آمریکا است. جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ با تهاجم زمینی و اشغال طولانی‌مدت همراه شد، در حالی که مقامات آمریکایی درباره ایران از اعزام نیروی زمینی سخن نگفته و تمرکز بر حملات هوایی و دریایی بوده است.
🔸چهارمین تفاوت، رقابت قدرتهای بزرگ است. در دهه ۱۹۹۰، شوروی فروپاشیده بود و آمریکا عملا قدرت مسلط جهانی محسوب می‌شد. امروز اما چین رقیب اصلی آمریکا و روسیه نیز در تقابل با واشنگتن قرار دارد. این رقابت در مواضع قدرتهای شرقی و غربی درباره قطعنامه‌ها نیز بازتاب یافته است.
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐آمریکا و رومانی؛ نقش پایگاه های رومانی در جنگ علیه ایران
#تحلیل_کوتاه
#جنگ_رمضان
📝علی محبی
🔹پایگاه‌های نظامی رومانی در طول جنگ رمضان به‌تدریج به یکی از مراکز مهم پشتیبانی از عملیات‌های آمریکا علیه ایران تبدیل شدند. موقعیت جغرافیایی این کشور، از یک سو به‌دلیل نزدیکی نسبی به خاورمیانه و از سوی دیگر به‌دلیل فاصله از بخش قابل‌توجهی از توان موشکی ایران، شرایط مناسبی را برای استقرار و پشتیبانی از نیروها و تجهیزات آمریکایی فراهم می‌کرد. نقش آنها در میانه جنگ فراتر از سوخت‌رسانی جنگنده‌ها شد. در این چارچوب، بررسی نقش پایگاه‌های رومانی، انگیزه‌های بخارست برای همکاری نزدیک‌تر با واشنگتن و راهکارهای مقابله با استفاده نظامی از این زیرساخت‌ها، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
💢روابط رومانی و آمریکا پیش و در طول جنگ رمضان
🔸موقعیت جغرافیایی رومانی در مجاورت بالکان، دریای سیاه و روسیه، از ابتدا برای واشنگتن با اهمیت بوده و اخیرا نزدیکی جغرافیایی آن به غرب آسیا نیز بر ارزش جغرافیایی آن افزوده است. در آغاز جنگ رمضان، استفاده آمریکا از این زیرساخت‌ها عمدتاً به سوخت‌رسانی و بهره‌گیری از حریم هوایی محدود بود. با این حال، از میانه جنگ و همزمان با آشکار شدن آسیب‌پذیری برخی پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه و افزایش نیاز به ظرفیت‌های حمل‌ونقل، ارتباطی و اطلاعاتی، نقش رومانی توسعه یافت. پایگاه‌های این کشور به یکی از مراکز پشتیبانی لجستیکی و اطلاعاتی عملیات‌های آمریکا در منطقه تبدیل شدند.
🔸مهمترین نمونه در این میان، پایگاه میهایل کوگالنیچانو است که به‌دلیل موقعیت جغرافیایی و برخورداری از زیرساختهای مناسب، اهمیت ویژه‌ای در شبکه پشتیبانی آمریکا پیدا کرده است. آمریکا از ظرفیت‌های این پایگاه‌ها برای استقرار و به‌کارگیری ۵۰۰ پرسنل نظامی بیشتر، هواپیماهای سوخت‌رسان، سامانه‌های راداری و نظارتی، تجهیزات ارتباطی و ماهواره‌ای و همچنین زیرساختهای لجستیکی و حمل‌ونقل استفاده کرده است؛ این قابلیت‌ها باعث شده تا پایگاه‌های رومانی به یکی از مراکز مهم پشتیبانی از عملیات‌های آمریکا در خاورمیانه تبدیل بشود.
💢دلایل و انگیزه‌های رومانی
🔸همکاری نزدیک‌تر رومانی با آمریکا را می‌توان در چارچوب محاسبات امنیتی و راهبردی بخارست توضیح داد. حمایت ایران از روسیه در جنگ اوکراین و همچنین حادثه حمله پهپادی به یک کشتی در سال ۲۰۲۱ در نزدیکی امارات که به کشته شدن یک شهروند رومانیایی انجامید، از جمله عواملی هستند که در شکل‌گیری ادراک تهدید رومانی از ایران نقش داشته‌اند. از این منظر، بخارست در مواجهه با ایران، دست‌کم در برخی حوزه‌ها، منافع امنیتی مشترکی با واشنگتن دارد.
🔸در کنار این مسئله، رومانی به نوسازی و دسترسی بهتر به تجهیزات نظامی غربی نیاز دارد که با در اختیار قرار دادن پایگاه‌هایش امیدوار است به این موارد برسد. نبود روابط گسترده و مستقیم میان تهران و بخارست نیز تاکنون مانعی جدی برای تعمیق این همکاری ایجاد نکرده است. در نهایت، عضویت در ناتو و نیاز به یک تضمین امنیتی قدرتمند در برابر تهدیدات ناشی از روسیه، انگیزه دیگری برای حفظ حضور نظامی آمریکا در رومانی است.
💢راهکارهای مقابله با حضور نظامی آمریکا
🔸دولت رومانی در واکنش به حضور نظامی آمریکا اعلام کرد که این همکاری تهدید فوری علیه امنیت کشور ایجاد نمی‌کند. در مقابل، مقام‌های ایرانی بر واکنش سیاسی و حقوقی به این حضور تأکید کرده‌اند اما این موارد برای ایجاد بازدارندگی کافی نیست. در این چارچوب، توانایی اعمال اقدام نظامی می‌تواند از خود اقدام نظامی مؤثرتر باشد؛ زیرا تهدیدی معتبر و واقعی ایجاد می‌کند، بدون آنکه الزاماً به واکنش گسترده‌تر ناتو و کشورهای اروپایی منجر شود. با این حال، چنین بازدارندگی‌ای باید به‌گونه‌ای اعمال شود که ادراک رومانی از ایران به‌عنوان یک دولت متخاصم را بیش از حد تشدید نکند. ایجاد بازدارندگی در برابر استفاده عملیاتی از خاک رومانی، بدون تبدیل رومانی به طرف مستقیم درگیری، پیچیدگی اصلی این مسئله است.
✅آمریکا در حال بازتنظیم الگوی حضور نظامی خود در خاورمیانه و اروپا است و رومانی در این میان به یکی از نقاط مهم پشتیبانی از تجهیزات، هواپیماها و نیروهای آمریکایی برای عملیات‌های منطقه‌ای تبدیل شده است. رومانی نیز در مقایسه با بسیاری از کشورهای اروپای شرقی، هم سابقه نظامی گسترده‌تری در همکاری با آمریکا دارد و هم نگاه منفی‌تری به ایران دارد. در نتیجه، مقابله با این حضور صرفاً از مسیر سیاسی و حقوقی دشوار خواهد بود و مستلزم محاسبه دقیق میان ایجاد بازدارندگی، جلوگیری از تشدید ادراک تهدید و پرهیز از فعال کردن سازوکارهای دفاع جمعی ناتو است.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐جامعه و احزاب عربی در اسرائیل چه جایگاهی دارند؟
#مقاله_تحلیلی
#مطالعات_اسرائیل
📝محمدحسین پورعلی اقبالی
🔹بر اساس منابع تاریخی، پیش از تشکیل رژیم اسرائیل در سال ۱۹۴۸، حدود ۱.۲ میلیون عرب فلسطینی در سرزمین فلسطین تحت قیمومیت بریتانیا زندگی می‌کردند. با وقوع جنگ ۱۹۴۸، بخش بزرگی از این جمعیت آواره شده و تنها حدود ۱۵۰ هزار نفر در مناطق تحت حاکمیت رژیم اسرائیل باقی ماندند. دولت اسرائیل به این افراد تابعیت اعطا کرد، اما تا سال ۱۹۶۶ محدودیت‌های گسترده‌ای بر زندگی این افراد وضع شد.
💢جمعیت و مراکز حضور
🔹مطابق آخرین سرشماری‌ها، جمعیت اعراب با تابعیت اسرائیلی اکنون به بیش از ۲ میلیون نفر رسیده و این افراد اکنون حدود بیش از ۲۰ درصد جمعیت رژیم صهیونیستی را تشکیل می‌دهند. تمرکز اصلی این جمعیت در منطقه الجلیل در شمال و نقب در جنوب اراضی اشغالی است.
💢حقوق اجتماعی
🔸شهروندان عرب اسرائیلی در ظاهر از حقوق قانونی یکسانی با یهودیان برخوردارند، اما در عمل، تبعیض‌های ساختاری بر شرایط زندگی این افراد تأثیرات قابل توجهی داشته است. نرخ بالای فقر و بیکاری، ضعف زیرساخت‌ها، مشکلات آموزشی و نرخ بالای جرم و جنایت از مهمترین چالش‌های مناطق عرب‌نشین به حساب می‌آید. مطابق آمار رسمی، حدود ۴۲ درصد از اعراب اسرائیلی زیر خط فقر زندگی می‌کنند. تصویب قانون «دولت-ملت» در سال ۲۰۱۸، اعراب را نسبت به افزایش اعمال تبعیض‌ها از جانب دولت نگران کرد، چرا که این قانون رژیم اسرائیل را رسما دولت ملت یهود اعلام کرده و جایگاه زبان عربی مطابق این قانون در ساختار سیاسی رژیم تنزل یافت.
💢نرخ بالای جرایم در بخش عربی
🔸آمار جرم و جنایت در شهر‌های عربی بسیار بالا است. مطابق گزارشات رسمی، از زمان آغاز دولت فعلی رژیم صهیونیستی، تاکنون بیش از ۸۵۰ عرب اسرائیلی به دلیل خشونت و قتل‌های جنایی، جان خود را از دست داده اند. منتقدان، دولت را به بی‌توجهی نسبت به تأمین امنیت مناطق عربی متهم می‌کنند. برخی مقامات افراطی دولت نظیر اسموتریچ و بن‌گویر، با اظهارات و رفتار نژادپرستانه، مسئولیت تامین امنیت این مناطق را از خود سلب کرده و مقصر این وقایع را خود اعراب معرفی می‌کنند. این مسئله با موجی از اعتراضات مردمی و انتقاد سران احزاب اپوزیسیون مواجه شده است.
💢نقش اعراب در سیاست
🔸میزان مشارکت اعراب اسرائیلی در انتخابات معمولاً کمتر از میانگین مشارکت یهودیان است. بخشی از جامعه عرب با طرح شعار مقاطعه، شرکت در انتخابات را تحریم می‌کنند، اما برخی احزاب عربی همچنان در انتخابات کنست شرکت کرده و موفق به حضور در پارلمان رژیم می‌شوند. چهار حزب مهم عربی عبارتند از: هدش، تعال، بلد و رعم. این احزاب با این که گرایشات و تفاوت‌های زیادی با یکدیگر دارند، اما حمایت از راه‌حل دو دولتی و تشکیل کشور فلسطین، ویژگی مشترک آنها است.
🔸حزب هدش گرایشات چپ‌گرا و غیرصهیونیستی دارد و در ائتلاف با حزب یهودی ماکی، بر همکاری سیاسی اعراب و یهودیان تأکید می‌کند. حزب تعال رویکرد ملی‌گرایی عربی داشته و معمولاً در ائتلاف با دیگر احزاب عربی فعالیت می‌کند. حزب بلد دارای مواضع ملی‌گرایانه‌تر و انتقادی‌تری نسبت به رژیم اسرائیل است و بر برابری کامل شهروندان عرب و یهودی تأکید دارد. حزب رعم نیز گرایشات اسلام‌گرایانه داشته و بیشتر بر مسائل اجتماعی و اقتصادی جامعه عرب تمرکز می‌کند.
🔸در انتخابات سال ۲۰۲۱، حزب رعم برای نخستین بار به ائتلاف دولتی پیوست و نقش تعیین‌کننده‌ای در تشکیل کابینه بنت- لاپید ایفا کرد. این حزب در ازای حمایت از ائتلاف، خواستار تخصیص بودجه برای توسعه مناطق عرب‌نشین و مقابله با جرایم سازمان‌یافته در این مناطق شد.
💢احزاب عربی در انتخابات پیش‌رو
🔸در انتخابات پیش‌رو، سه حزب هدش، تعال و بلد لیست واحدی را به کمیته انتخابات ارائه دادند، اما رعم به صورت جداگانه وارد رقابت‌های انتخاباتی شد. بر اساس نظرسنجی‌ها، احزاب عربی می‌توانند بین ۱۱ تا ۱۶ کرسی در کنست کسب کنند. در صورت کسب این تعداد کرسی توسط احزاب عربی، احزاب دولت ائتلافی فعلی و اپوزیسیون هیچکدام نخواهند توانست بدون مذاکره با احزاب عربی کابینه تشکیل دهند.
✅مطابق برآوردها، وقوع عملیات طوفان الاقصی اکنون شرایط را به گونه‌ای تغییر داده است که هیچ یک از جناح‌های یهودی، تمایلی به مذاکره با احزاب عربی برای حضور در کابینه ندارند. اما حضور سگالوویچ یهودی در حزب عربی رعم، می‌تواند احزاب اپوزیسیون را حداقل ترغیب به مذاکره با این چهره برای حضور در ائتلاف کند، هرچند که سران اپوزیسیون تا این لحظه هرگونه مذاکره با حزب رعم و سگالوویچ را تکذیب کرده‌اند. مطابق نتایج نظرسنجی‌ها، در صورت عدم مذاکره جناح‌های یهودی با احزاب عربی، احتمال برگزاری مجدد انتخابات، دور از ذهن نخواهد بود.
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🎥 آیا نتانیاهو در حال آماده شدن برای شکست در انتخابات است؟
#تهران_مدیا
#انتخابات_اسرائيل
#مطالعات_اسرائيل
🔸انتخابات کنست تنها ترکیب پارلمان اسرائیل را مشخص نمی‌کند، بلکه می‌تواند بر آینده دولت، توازن نیروهای سیاسی و مسیر سیاست داخلی و خارجی این رژیم تأثیرگذار باشد.
🔸اکنون شرایط نتانیاهو در نظرسنجی‌ها به گونه‌ای است که احتمال شکست این چهره سیاسی در انتخابات اسرائیل به شدت افزایش یافته است.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐معادلات جدید قدرت در ونزوئلای پسامادورو چگونه است؟
#تحلیل_کوتاه
#ونزوئلا
🔹دی‌ماه ۱۴۰۴، آمریکا در عملیاتی چندساعته، رئیس‌جمهور ونزوئلا، نیکلاس مادورو را ربود و بلافاصله، دلسی رودریگز، معاون او به قدرت رسید. از آن هنگام، سیاست ونزوئلا و حزب سوسیالیست متحد دچار تحول شده است. این تحول نه در ساختار، بلکه در تغییر و جابه‌جایی نخبگان حاکم مشاهده می‌شود. اگرچه هنوز چشم‌اندازی برای بازگشت اپوزیسیون به نظام سیاسی دیده نمی‌شود؛ پاکسازی‌های رودریگز باعث تضعیف وفاداران به مادورو و مخالفان همگرایی با آمریکا شده است. در عین حال، سیاستمداران قدرتمندی از دوران مادورو در قدرت باقی مانده‌اند.
💢پاکسازی سیاسی و هموار کردن مسیر چرخش به سوی واشنگتن
🔸پس از ربایش مادورو، رودریگز و برادرش خورخه، رئیس مجمع ملی ونزوئلا، مجموعه‌ای پاکسازی سیاسی اجرا کردند. رودریگز ظرف سه ماه پس از عملیات آمریکا، ۱۷ وزیر دولت مادورو را تغییر داد که مهم‌ترین‌شان ولادیمیر پادرینو، وزیر دفاع وفادار به مادورو بود. رودریگز او را به سمتی در وزارت کشاورزی منصوب کرد تا از هسته اصلی قدرت دور بماند. سه تاجر بزرگ نزدیک به مادورو، از جمله الکس ساب، نیز دستگیر شدند. طارق ویلیام ساب، دادستان کل دوران مادورو نیز از سمت خود برکنار و سپس از ونزوئلا اخراج شد. پسر مادورو، نیکلاس مادورو گوئرا و فرزندخوانده او، یوسر فلورس، نیز از قراردادهای بزرگ دولتی کنار گذاشته شدند. هدف اصلی رودریگز، جلوگیری از شکاف در نظام سیاسی بود تا با کمترین مخالفت چاویست‌ها با واشنگتن همکاری کند.
🔸علیرغم چنین تغییراتی، اپوزیسیون ونزوئلا هنوز افقی برای بازگشت به قدرت ندارد؛ زیرا وضعیت سیاسی موجود مورد حمایت واشنگتن است. میان دولت ونزوئلا و هیئت اپوزیسیون به ریاست دینورا فیگوئرا مذاکراتی برای مصالحه سیاسی آغاز شد، اما هنوز پیشرفتی حاصل نشده است. واشنگتن محرک اصلی این مذاکرات است، اما فشارهای آمریکا برای تغییر چشمگیر وضعیت سیاسی شدید نیست. همچنین عناصر قدرتمندی همچنان مخالف بازگشت اپوزیسیون هستند.
💢کابِیو؛ تنها وفادار به مادورو که در قدرت باقی مانده است
🔸اکنون دیوسداد کابِیو، وزیر کشور ونزوئلا و دبیرکل حزب سوسیالیست متحد، تنها بازیگر قدرتمند چاویست است که در ساختار قدرت قرار دارد. علیرغم جایزه ۲۵ میلیون دلاری واشنگتن برای او، کابِیو روابط خوبی با جان بارِت، سرپرست سفارتخانه آمریکا در ونزوئلا و حتی فرانسیس دونوون، فرمانده فرماندهی جنوبی آمریکا نشان داده است. علت این رفتار را باید در نفوذ او میان شبه‌نظامیان چاویستی کولکتیووس جست‌وجو کرد. حذف کابِیو نه‌تنها می‌تواند ثبات نظام سیاسی کنونی را به چالش بکشد، بلکه می‌تواند این گروه‌ها را از کنترل خارج کرده و بقای رودریگز را به خطر بیندازد.
🔸لحن سخنان کابِیو در ماه‌های اخیر تغییر کرده است. او نه‌تنها از اخراج طارق ساب حمایت کرد، بلکه موضع مثبتی در قبال توافق نفتی آمریکا با ونزوئلا گرفت. او کوشیده خود را مقام کشوری دنبال‌کننده رفاه مردم نشان دهد تا یک نظامی. با این وجود، بی‌اعتمادی آمریکا و حتی رودریگز به کابِیو فرض بعیدی نیست و احتمال وقوع شکاف و درگیری میان او و رودریگز را نباید منتفی دانست.
💢صداهای منتقد رودریگز در بیرون از قدرت
🔸در بیرون از نظام سیاسی، هنوز صداهای مخالفت با رودریگز شنیده می‌شود. افرادی نظیر رافائل رامیرز، رئیس پیشین حزب و الیاس خاووآ، معاون پیشین مادورو، علناً با توافق نفتی ونزوئلا و آمریکا مخالفت کرده‌اند. ماریو سیلوا، شخصیت رسانه‌ای مشهور چاویست‌ها نیز اظهار داشت که دلسی در حال تسلیم‌شدن برابر آمریکا است. در هفته‌های اخیر نیز برخی چاویست‌ها تظاهراتی نه‌چندان گسترده در خیابان علیه سیاست‌های دلسی رودریگز انجام دادند.
🔸به لحاظ اجتماعی نیز اکثریت جامعه از عملکرد رودریگز رضایت ندارند. طبق آخرین نظرسنجی‌ها، ۶۸٪ مردم از عملکرد او ناراضی هستند و تنها ۲۴٪ دید مثبتی داشتند. این میزان نارضایتی اگرچه کمتر از دوران مادورو است؛ اما همچنان عدم محبوبیت رودریگز را نشان می‌دهد. بخش اقلیتی از مخالفت مردم با رودریگز ریشه در طرفداری از مادورو دارد، اما بخش اکثریت آن به دلیل وضعیت نابسامان اقتصادی و انحصار قدرت در نظام سیاسی است.
✅در ونزوئلای پسامادورو، توازن قدرت از طریق جابه‌جایی نخبگان در حال تحول است. دلسی رودریگز با پاکسازی وفاداران مادورو و نزدیک‌شدن به واشنگتن، موقعیت خود را تثبیت کرده، اما همچنان با مخالفت بخشی از چاویست‌ها و نارضایتی عمومی مواجه است. در این میان، کابِیو به‌دلیل نفوذش بر نیروهای امنیتی و شبه‌نظامیان، در قدرت باقی مانده و به همکاری با آمریکا روی آورده است. آینده ثبات نظام به تداوم همکاری رودریگز و کابِیو و مدیریت شکاف‌های داخلی وابسته است.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐چالش‌های عربستان برای اجرای توافق هسته‌ای با آمریکا
#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_آمریکای_شمالی
#عربستان
📝عرفان علمشاهی
🔹دو هفته پیش ترامپ توافق هسته‌ای آمریکا با عربستان سعودی را برای بررسی به کنگره ارسال کرد. اگرچه محتوای این توافق محرمانه هنوز در رسانه‌ها منتشر نشده است؛ اما به نظر می‌رسد نوعی از همکاری هسته‌ای میان واشنگتن و ریاض است که مسیر عربستان را برای آغاز غنی‌سازی و بازفرآوری بومی اورانیوم هموار می‌کند. عربستان بیش از هر زمان دیگری به آغاز برنامه هسته‌ای خود نزدیک شده است، هر چند دو چالش جدی پیش رو دارد: عادی‌سازی‌نکردن روابط با اسرائیل و کنگره آمریکا.
💢توافق هسته‌ای و آینده روابط اسرائیل با عربستان
🔸مجوز آمریکا به ریاض برای آغاز برنامه هسته‌ای بومی در اصل امتیازی بود که عربستان قصد داشت در ازای عادی‌سازی روابط با اسرائیل دریافت کند. برای تل‌آویو نیز قابل پذیرش بود یک کشوری که در حال انعقاد صلح با اسرائیل است و روابط امنیتی قابل توجهی با آن دارد، تحت نظارت و چتر آمریکا یک برنامه هسته‌ای غیرنظامی داشته باشد. با این وجود، عملیات طوفان‌الاقصی و کشتار مردم فلسطین توسط اسرائیل، چنان موجی از نفرت در میان افکار عمومی جهان عرب به وجود آورد که عملاً عادی‌سازی را برای حاکمان ریاض ناممکن کرد.
🔸حال به نظر می‌رسد عربستان می‌خواهد بدون آنکه به سمت عادی‌سازی حرکت کند به یک توافق هسته‌ای با آمریکا برسد. علیرغم ادعای کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا مبنی بر اینکه پیمان ابراهیم و توافق هسته‌ای عربستان به طور موازی پیش می‌روند، در سه سال گذشته هیچ پیشرفت و حرکت ملموسی از سمت دو بازیگر برای بهبود روابط سیاسی دیده نشده است. با توجه به تأکید اسرائیل برای تداوم اشغال بخش‌هایی از غزه، به نظر می‌رسد عربستان همچنان نسبت به عادی‌سازی روابط بی‌میل باشد.
🔸عدم عادی‌سازی روابط با اسرائیل چالشی جدی برای عربستان خواهد بود؛ زیرا اگرچه تاکنون ترامپ با پیشرفت این طرح همراهی کرده؛ اما ممکن است تحت فشار حزب خود یا لابی اسرائیل در فرآیند اجرای اختلال ایجاد کند، چه اینکه مدتی است لابی آیپک حملات خود را به این توافق آغاز کرده است. همچنین احتمال می‌رود اسرائیل هرگونه اقدامی (سیاسی، اطلاعاتی یا حتی نظامی) برای جلوگیری از برنامه غنی‌سازی و بازفرآوری بومی در عربستان انجام دهد که خطرات احتمالی جدی برای ریاض به همراه دارد. افزون بر این، عدم عادی‌سازی ممکن است روند تصویب توافق را در کنگره به بن‌بست بکشاند.
💢مخالفت دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان با توافق هسته‌ای
🔸اگر عربستان با فرآیند عادی‌سازی همراه نشود، مخالفت با برنامه هسته‌ای این کشور یکی از معدود موضوعاتی می‌شود که بخشی از دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان کنگره بر سر آن نظر مشترک دارند. براساس قانون انرژی اتمی ۱۹۵۴، اجرای یک توافق همکاری هسته‌ای میان آمریکا و سایر دولت‌ها نیازمند بررسی کنگره است. طبق بخش ۱۲۳ این قانون، اجرای توافق هسته‌ای نیازمند عدم رأی منفی کنگره است نه همچون پیمان‌ها (Treaty) که به موافقت دوسوم سناتورها نیاز دارد. به عبارت دیگر، در صورتی که کنگره ظرف ۶۰ روز قطعنامه‌ای با رأی اکثریت ساده در مخالفت با این توافق تصویب نکند، به صورت خودکار اجرا خواهد شد.
🔸دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان به دلایلی می‌توانند یک اکثریت برای مخالف با توافق هسته‌ای شکل دهند. دموکرات‌های کنگره - که در گذشته نیز به دلایل حقوق بشری رابطه خوبی با عربستان نداشتند – اشاعه هسته‌ای را نگرانی جدی خود می‌دانند. اخیراً سناتور دموکرات، ادوارد مارکی به همراه چند تن از دموکرات‌های دیگر از جمله برنی سندرز طرح قانونی «منع دستیابی عربستان سعودی به سلاح‌های هسته‌ای» را ارائه کرده‌اند که دولت را از هرگونه توافقی منع می‌کند که اجازه غنی‌سازی و بازفرآوری اوراینوم به ریاض می‌دهد. برخی از جمهوری‌خواهان نیز هم به دلیل مسئله اشاعه و به خاطر فشار لابی اسرائیل موضع مثبتی نسبت به توافق ندارند. به همین خاطر نمی‌توان با اطمینان گفت هم‌حزبیان ترامپ با توافق همراهی می‌کنند.
✅در مجموع، توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان در شرایطی وارد مرحله بررسی کنگره شده که نبود پیشرفت ملموس در عادی‌سازی روابط ریاض و اسرائیل، آینده آن را با ابهام مواجه کرده است. اگر توافق امکان غنی‌سازی و بازفرآوری بومی را برای عربستان فراهم کند، مخالفت بخشی از دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان به‌دلیل نگرانی‌های اشاعه‌ای، حقوق بشری و ملاحظات امنیتی اسرائیل می‌تواند شکل بگیرد. بنابراین، حتی با حمایت دولت ترامپ، عبور توافق از فرآیند کنگره قطعی نیست. ریاض برای اجرای این توافق با موانع سیاسی، حقوقی و امنیتی قابل‌توجهی روبه‌رو خواهد بود.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
☘️🧿☘️ حرفه‌ای‌های مطالعات بین‌المللی
🌓 ویرتو | مطالعات تخصصی اسرائیل
@virtu_ir
🌖 دانشوران خراسان (مطالعات راهبردی شرق)
@iess_ir
🌍 کنکور ارشد و دکتری علوم سیاسی
@politicsman
🌍 اندیشکده تهران
@institutetehran
🌍 سیاسیون ایران
@Iranianpoliticianss
🌍 آموزش زبان تخصصی رشته علوم سیاسی
@language_political
🌍 کانال روش پژوهش در علوم سیاسی
@Policy_researcher
🌍 اکادمی تخصصی روابط بین‌الملل
@InternationalAcademic
🌍 اندیشکده مطالعات حاکمیت و روابط بین‌الملل
@GovernanceStudies
🌎 آیسیسِل (فارسی) 🇺🇳🇮🇷🇺🇳
@ISILiranianschool
🌍 سیاستکده
@siyasatkadehh
🌍 « صادرات ترکیه »
@khoshghalb_official
🌍 مرکز مطالعات عراق
@instituteofiraqistudies
🌍 رازفیلم/دانلود فیلم و مستند سیاسی اجتماعی فرهنگی
@razfilmweb
🌍 مرکز تخصصی مطالعات آمریکا
@The_CUSS
🌍 کتابخانه علوم سیاسی
@Politicalsciennce
🌍 زاویه: اندیشکده مطالعات راهبردی قفقاز، ترکیه و کریدورها
@zaviyeinsight
🌍 کانال مطالعات روسیه «بیریوزا» 🇷🇺 🇷🇺 🇷🇺
@Birioza
🌍 ترجمه متون تخصصی علوم سیاسی
@Politicianns
🌍 اخبار و تحلیل مسائل خاورمیانه‌وشمال‌آفریقا
@mena_news_analysis
🌍 اخبار و تحلیل مسائل اسرائیل
@MiddleEastnews21
🌍 جستار میان‌فرهنگی و مطالعات ترکیه 🇹🇷🇹🇷🇹🇷
@j_sabourii
🌍 اتاق آمریکا 🇺🇸 🇺🇸
@OtaqUSA
🌍 مرکز مطالعات تکنوپلیتیک و فناوری‌های راهبردی
@ctst_org
🌍 پایگاه خبری تحلیلی آسیای مرکزی و قفقاز
@CaspianMonitor
🌍 مطالعات کشورهای آلمانی‌زبان (🇩🇪🇨🇭🇦🇹)
@dach_studien
🌍 اندیشکده ایران نگر
@iran_negar_institute
🌍 فیلادلفیا | مطالعات آمریکا
@philadelphia_america
🌍 آیسیسِل (انگلیسی) 🇺🇳🇮🇷🇺🇳
@ISICL_English
🌍 پژوهشکده علوم سیاسی
@Policyresearcherr
🌍 در مسیر ابریشم(آموزش زبان چینی)🇨🇳🇨🇳
@Learningchinesesrpllic
🌍 دیپلماسی و سیاست خارجی
@Iranian_diplomacy
🌍 تحلیل مسائل سیاسی خاورمیانه
@paygah_ejtemayi
🌍 کانال علوم سیاسی
@politicalsciencce
🌍 بانک مقالات علوم سیاسی
@maghalatolomsiasii
🌍 روسکیی چاس
@RusskiyChas
🌍 چیـــــــــــن و ماچیــــــــــن 🇨🇳🇨🇳🇨🇳
@china_Reivew
🌍 لوموند دیپلماتیک
@mondediplofa
🌍 اوراسیا پست، اخبار و تحلیل - چین و روسیه CIS
@EurasiaPost
🌍 میز عربستان 🇸🇦
@KSA_Narrator
🌍 همه چیز درباره چین 🇨🇳
@chinese10
🌍 اقتصاد سیاسی 🏅
@Inter_Politics
🌍 درس‌گفتار علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
@ecopolitist
🌍 مطالعات یمن 🇾🇪
@yemenstudies_ir
🌍 اصطلاحات انگلیسی حقوقی،سیاسی و مطبوعاتی
@policyinact
🌓 شناخت دقیق پاکستان؛ اندیشکده اقبال
@andishkadehiqbal
🌿🧿☘️ هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1
🎥 آیا جمهوری‌خواهان کنگره آمریکا را از دست خواهند داد؟
#تهران_مدیا
#انتخابات_آمریکا
#مطالعات_آمریکا
🔸۱۲ آبان امسال، انتخابات میان دوره‌ای آمریکا برگزار می‌شود؛ انتخاباتی که می‌تواند موازنه قدرت در واشنگتن را تغییر دهد.
🔸در سنا رقابت اصلی در ۷ ایالت چرخشی بر سر کرسی‌هایی است که نتیجه آن می‌تواند بر توازن قدرت میان جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها تاثیر بگذارد.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐 اسرائیل از پیشبرد طرح جنجالی E1 به دنبال چیست؟
#تحلیل_کوتاه
#مطالعات_اسرائیل
📝محمدحسین پورعلی اقبالی
🔹اسرائیل در هفته‌های اخیر به دنبال توسعه شهرک سازی در منطقه موسوم به E1 در قدس شرقی است. طبق طرح جدید، قرار است ۳۴۰۰ واحد مسکونی در این منطقه احداث شود. پس از اعلام رسمی این طرح، بسیاری از کشورهای جهان به مخالفت با آن پرداختند. سوال این است که ماهیت این طرح چیست؟
💢اهمیت منطقه E1
🔹پیشبرد این طرح، گامی حیاتی در جهت الحاق کرانه باختری به اراضی اشغالی است. اجرای این طرح، منجر به جدایی مناطقی نظیر خان‌الاحمر از منطقه فلسطینی کرانه باختری شده؛ ساکنان منطقه E1 را ناچار به کوچ اجباری خواهد کرد؛ منجر به قطع ارتباط شمال کرانه باختری از جنوب آن و در نهایت محاصره قدس شرقی خواهد شد. اسرائيل از دهه ۱۹۹۰ به منظور اتصال شهرک‌های اسرائيلی به یکدیگر، به دنبال تخریب روستاهای فلسطینی واقع در منطقه E1 و کوچاندن اجباری ساکنان آن است. اما در طول این سال‌ها همواره سازمان ملل، دیوان بین‌المللی کیفری، پارلمان اروپا و عفو بین‌الملل اعلام کرده‌اند که تخریب این روستا نقض قوانین بین‌المللی بوده و این اقدام حتی ممکن است جنایت جنگی محسوب شود. این طرح پس از سال‌ها توقف، اکنون بار دیگر در دستور کار رژیم قرار گرفته است.
💢مخالفت‌های بین‌المللی
🔸پس از انتشار این طرح، بسیاری از کشورهای جهان به مخالفت با آن پرداخته و اقدام دولت اسرائیل را به شدت محکوم کردند. در این بین ۱۵ کشور اروپایی با صدور بیانیه‌ای مشترک، اذعان داشتند که طرح جدید اسرائیل با ایجاد محدودیت‌های بیشتر در کرانه باختری، چشم انداز راه‌حل دو دولتی را تضعیف خواهد کرد. وزرای خارجه ۸ کشور اسلامی نیز خواستار توقف طرح E1 شدند. در خصوص دولت آمریکا نیز، اگرچه دولت‌های پیشین این کشور به صراحت مخالفت خود با این طرح را اعلام کرده بودند، اما وزارت خارجه دولت فعلی ایالات متحده، بدون مخالفت صریح با طرح E1 و نام بردن از آن، صرفاً مخالفت خود با الحاق کرانه باختری به اسرائيل را اعلام کرد که این امر نشان‌دهنده باز بودن دست دولت اسرائيل در پیشبرد این امر توسط دولت فعلی آمریکا است.
💢شهرک سازی‌ها در کرانه باختری
🔸اسرائیل در جریان جنگ ۶ روزه در سال ۱۹۶۷، کرانه باختری را به اشغال خود درآورد. اما به موجب قطعنامه ۲۴۲ شورای امنیت سازمان ملل، ارتش اسرائیل پس از پایان جنگ از این منطقه عقب‌نشینی کرده و دولت این رژیم نیز موظف شد تا در منطقه کرانه باختری شهرکی احداث نکند. اما بنابر گزارشات معتبر، رژیم اسرائیل تا به امروز حدود ۱۶۰ شهرک جدید غیر قانونی در منطقه کرانه باختری احداث کرده و حدود ۷۰۰ هزار اسرائیلی نیز اکنون در این مناطق ساکن شده‌اند.
💢نزاع شهرک‌نشینان با ساکنان کرانه باختری
🔸شهرک‌نشینان اسرائيلی که عمدتاً گرایشات نژادپرستانه و ملی‌گرایانه افراطی دارند، در طول این سال‌ها همواره ساکنان فلسطینی کرانه باختری را مورد آزار و اذیت قرار داده و با حمله به روستاهای فلسطینی، بسیاری از ساکنان این مناطق را کشته و یا آواره کرده‌اند. بنابر آمار سازمان ملل، از ابتدای سال جاری میلادی بیش از ۱۴۳۰ حمله از جانب شهرک‌نشینان به فلسطینیان صورت گرفته است که طی آن ۷۶ فلسطینی جان خود را از دست داده، حدود ۹۰۰ فلسطینی مجروح و بیش از ۲۳۰۰ نفر نیز آواره شده‌اند. اخیراً نیز شماری از شهرک‌نشینان با حمله به روستای فلسطینی قصره، این منطقه را به مدت چند روز محاصره کرده و آب و برق ساکنان این منطقه را نیز قطع کردند. این اقدام به حدی مورد هجمه بین‌المللی قرار گرفت که در نهایت حتی نتانیاهو نیز ناچار به موضع‌گیری علیه آن شد.
💢کارکرد انتخاباتی برای نتانیاهو
✅ به ادعای برخی تحلیلگران، نتانیاهو برای جلب رضایت شهرک‌نشینان در تلاش است تا با اعطای برخی از امتیازات نظیر مجوز توسعه شهرک‌سازی در کرانه باختری، این افراد را در انتخابات آتی همچنان با خود همراه سازد. از این رو، بزالل اسموتریچ، رئیس حزب صهیونیسم مذهبی که خود یک شهرک‌نشین است، پس از انتشار طرح توسعه شهرک سازی در منطقه E1، به شدت از این طرح تمجید کرده و آن را «پایانی بر توهم دو کشوری» دانست.
💢جمع‌بندی
✅پیشبرد این طرح، با قطع اتصال مسیر زمینی میان بیت لحم و رام‌الله، عملاً امکان تاسیس یک کشور فلسطینی در کرانه باختری را منتفی می‌کند و گامی دیگر در راستای الحاق کرانه باختری محسوب می‌شود؛ گامی که نتانیاهو به دلیل کسب دستاوردهای انتخاباتی، حاضر شده است فشارهای بین‌المللی ناشی از آن را تحمل کند.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐پروژه کریدوری ترامپ در قفقاز جنوبی در چه مرحله‌ای است؟
#اکوتهران
#مطالعات_قفقاز
🔹کریدور زنگه‌زور که نام آن، پس از نشست سه‌جانبه ارمنستان، آذربایجان و آمریکا در اوت 2025، به «کریدور ترامپ برای صلح و شکوفایی بین‌المللی» یا به اختصار «تریپ» تغییر نام یافت، با عبور از هدف اولیه اتصال جمهوری آذربایجان به نخجوان به یکی از حلقه‌های کلیدی راهبرد آمریکا برای پیوند قفقاز جنوبی، دریای خزر و آسیای مرکزی به شبکه‌های ترانزیتی و انرژی مبدل شده است. علیرغم اینکه عملیات اجرایی برای احداث این پروژه انجام نپذیرفته، ارمنستان و آمریکا گام‌هایی را به سمت عملیاتی‌سازی این پروژه برداشته‌اند که مهمترین موارد آنها انعقاد توافق چارچوب، پیشبرد روندهای قانونی در داخل ارمنستان و تخصیص منابع مالی اولیه از سوی آمریکا است.
💢توافق چارچوب آمریکا و ارمنستان
🔸وزیر خارجه آمریکا اخیرا در اظهاراتی از آغاز بررسی‌های فنی بخش راه‌آهن در این پروژه خبر داده است؛ اما جزئیات این تلاش‌ها مشخص نیست. بدین ترتیب، مهمترین پیشرفت درباره این کریدور انعقاد توافق ارمنستان و آمریکا درباره چارچوب کلی حقوقی و فنی است. مطابق این توافقنامه، یک شرکت مشترک با نام «شرکت توسعه تریپ» تشکیل می‌شود و امتیاز انحصاری توسعه کریدور برای مدت 49 سال از سوی دولت ارمنستان به این شرکت واگذار می‌شود. در این دوره، سهم ایالات متحده 74 درصد و سهم ارمنستان 26 درصد خواهد بود. اگر امتیاز مذکور برای یک دوره پنجاه ساله دیگر تمدید شود، سهم ارمنستان به 49 درصد افزایش خواهد یافت. همچنین، به شرکت توسعه تریپ اجازه داده خواهد شد برای پیشبرد جنبه‌های مختلف پروژه در حوزه ریلی، جاده‌ای، خط لوله و زیرساخت انتقال داده ابزارهای مالی ویژه (SPV) ایجاد نماید.
💢پیشرفت روندهای قانونی داخل ارمنستان
🔸در گام بعد، دولت ارمنستان در ۱۶ ژوئیه با تصویب لایحه‌ای جدید در کابینه، نقش این کشور را در توسعه «مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی بین المللی» موسوم به «تریپ» رسمیت بیشتری بخشید. این لایحه دستورالعمل‌های توسعه‌ای مشخص شده در توافق چارچوب میان آمریکا و ارمنستان را در ارمنستان مصوب می‌سازد و در مراحل بعدی برای بررسی حقوقی به دادگاه قانون اساسی و سپس برای رای‌گیری به پارلمان ارسال خواهد شد. اپوزیسیون ارمنستان با تصویب این لایحه و احداث کریدور با مختصات فعلی مخالفند. علیرغم اینکه پاشینیان در انتخابات ماه ژوئن موفق شد مجدد اکثریت را در پارلمان کسب نماید، هنوز مسیرها و ابزارهایی برای اپوزیسیون و مخالفان پاشینیان وجود دارد که موجب تاخیر یا اختلال در این روند شوند.
💢تخصیص منابع توسط آمریکا
🔸آمریکا برای تامین مالی پروژه و حمایت از توسعه شراکت‌های عمومی-خصوصی حول آن، اقدام به تاسیس «صندوق سرمایه‌گذاری ترانس‌کاسپین» کرده است. هیئت مدیره این صندوق تعیین شده و براساس اظهارات وزیر خارجه آمریکا، مبلغ 201 میلیون دلار از منابع دولت آمریکا به آن تزریق شده است. انتخاب نام «ترانس‌کاسپین» نیز نشان می‌دهد که واشنگتن، تریپ را صرفا پروژه‌ای در محدوده قفقاز جنوبی نمی‌بیند و آن را در پیوند با شبکه بزرگتر ترانزیتی و ژئواکونومیکی خود در دریای خزر و آسیای مرکزی تعریف می‌کند.
💢چشم‌انداز آتی
✅ از نظر فنی گام‌های باقی‌مانده برای ورود تریپ به مرحله عملیات اجرایی و احداث، امضای اسناد تکمیلی همچون موافقتنامه سهامداران اساسنامه شرکت توسعه تریپ و ایجاد ابزارهای مالی ویژه و مهم‌تر از همه تصویب لایحه در پارلمان ارمنستان هستند. چنانچه اشاره شد، پاشینیان اکثریت موردنیاز برای تصویب این لوایح را در انتخابات کسب کرده است. با این وجود، فشارهای سیاسی بر پاشینیان هم از سوی اپوزیسیون و هم از سوی روحانیت ارمنی ادامه دارد و علیرغم پیشرفت‌ها در تسهیل همکاری تجاری و اقتصادی، هنوز موانعی همچون اصرار آذربایجان بر اصلاح قانون اساسی در مسیر امضای نهایی معاهده صلح میان آذربایجان و ارمنستان مشاهده می‌شود. در عین حال، نباید این مسئله را به مثابه عدم عادی‌سازی روابط دو طرف تلقی کرد و روند فعلی، نمایانگر تمایل هر دو طرف به گسترش پیوندهای اقتصادی است. در این میان، جانمایی ویژه تریپ در راهبرد منطقه‌ای آمریکا نقش پیشران و تسهیلگر را ایفا خواهد کرد و بر انعطاف و عملگرایی طرفین در پیشبرد عملی پروژه خواهد افزود.
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🌐وضعیت جبهه‌های مختلف در جنگ اوکراین چگونه است؟
📝محمد حسین معصوم‌زاده
#مقاله_تحلیلی
#روسیه #اوکراین
🔹در طول ماه اوت ۲۰۲۶، جنگ روسیه و اوکراین وارد مرحلۀ تازه‌ای از تشدید درگیری‌ها شده است. در این مقطع، دو جبهۀ اصلی در کانون تحولات قرار دارند: جبهۀ دونباس (به‌ویژه محور اسلاویانسک-کراماتورسک) و جبهۀ زاپوروژیه (محور اوریخیف-مالا توکماچکا). آنچه در این بازۀ زمانی رخ داده، ترکیبی از پیشروی‌های آرام اما نظام‌مند روسیه در شرق و جنوب، و تلاش اوکراین برای حفظ خطوط دفاعی و اجرای ضدحملات محدود در نقاط حساس است.
💢جبهۀ دونباس: حلقۀ محاصره در حال تنگ‌تر شدن
🔸در محور اسلاویانسک-کراماتورسک، نیروهای روسی طی نیمۀ دوم اوت موفق شدند گام‌های تعیین‌کننده‌ای بردارند. سقوط آندریفکا در ۱۷ اوت، نقطۀ عطفی در این جبهه به شمار می‌رود. این روستا در غرب دژ مستحکم و دیرینۀ کراسنوهوریفکا قرار دارد و تصرف آن، راه را برای پیشروی به‌سوی دروژکیفکا و تهدید مستقیم کراماتورسک از شمال شرق هموار کرد. پس از آن، نیروهای روسی با عبور از کانال سیورسکی دونتس-دونباس و تصرف اوریخوواتکا، خود را به فاصلۀ کمتر از ۷ کیلومتری حومۀ جنوبی اسلاویانسک رساندند.
🔸نکته مهم، تغییر رویکرد روسیه در این جبهه است. برخلاف نبردهای پیشین که غالباً با حملات مستقیم و پرهزینه همراه بود، در این مرحله روس‌ها با استفاده از حملات دقیق پهپادی و توپخانه‌ای، زیرساختهای پشتیبانی اوکراین در پشت جبهه را هدف قرار می‌دهند.
💢جبهۀ زاپوروژیه: شکستن خط دفاعی و ورود به اوریخیف
🔸در محور زاپوروژیه، نیروهای روسی پس از ماه‌ها درگیری موضعی، سرانجام موفق شدند مالا توکماچکا را به‌طور کامل تصرف کنند. این پیروزی، خط دفاعی اولیۀ اوکراین در جنوب زاپوروژیه را از هم گسیخت و راه را برای پیشروی به سوی اوریخیف گشود. در ادامه، یگان‌های چترباز روسی با عبور از رودخانۀ کونکا، خود را به حومۀ شرقی اوریخیف رساندند و تا پایان اوت، حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد این شهر زیر کنترل روسیه قرار گرفت.
🔸آنچه این پیشروی را از نبردهای مشابه متمایز می‌کند، استفادۀ گسترده از پهپادهای انتحاری فیبر نوری و سامانه‌های گروه روبیکون برای پشتیبانی نزدیک از پیاده‌نظام است. این پهپادها با توانایی پرواز در ارتفاع پایین و مصونیت نسبی در برابر جنگ الکترونیک، توانسته‌اند سنگرها و خودروهای زرهی اوکراین را یکی پس از دیگری منهدم کنند و پیشروی نیروهای زمینی را تسهیل سازند.
💢حملات متقابل به زیرساختهای حیاتی
🔸در پشت جبهه‌ها، دو طرف به جنگی فرسایشی علیه زیرساختهای یکدیگر ادامه می‌دهند. در این زمینه، دو تحول قابل‌توجه رخ داده است.
نخست، اوکراین با استفاده از پهپادهای دوربرد، حملات گسترده‌ای علیه پالایشگاه‌ها و انبارهای سوخت روسیه در مناطق سامارا، نیژنی نووگورود و آستراخان انجام داده است. در ۲۳ اوت، یک انبار بزرگ نفت در نووکویبیشفسک هدف قرار گرفت و آتش‌سوزی گسترده‌ای را برای چندین روز به‌دنبال داشت. گرچه این حملات خسارت‌های اقتصادی قابل‌توجهی به روسیه وارد کرده‌اند، نتوانسته‌اند روند تأمین سوخت ارتش روسیه را مختل کنند.
🔸دوم، روسیه نیز با تشدید حملات موشکی و پهپادی خود، انبارهای مهمات، جایگاه‌های سوخت و ایستگاه‌های راه‌آهن اوکراین را در سراسر کشور هدف قرار داده است.
💢نوآوری‌های تاکتیکی و تسلیحاتی
🔸در این دوره، دو نوآوری تاکتیکی در صحنۀ نبرد خودنمایی می‌کنند:
1️⃣گران-۴ سیکر: این نسخۀ ارتقایافته از پهپاد گران (ارتقا یافته پهپاد شاهد)، به موتور جت و سامانۀ هدایت خودکار مبتنی بر هوش مصنوعی مجهز شده است. سرعت بالای آن، رهگیری‌اش را برای پدافندهای متعارف اوکراین بسیار دشوار ساخته است.
2️⃣بمب‌های هدایت‌شوندۀ اوکراینی: اوکراین نیز برای نخستین‌بار از بمب‌های هدایت‌شوندۀ بومی با بردی تا ۱۳۰ کیلومتر رونمایی کرده است. هرچند وزن این بمب‌ها (۲۵۰ کیلوگرم) در مقایسه با بمب‌های ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلوگرمی روسیه کمتر است، اما ظهور آنها نشان‌دهندۀ تلاش اوکراین برای جبران ضعف نیروی هوایی است.
✅تاکنون می‌توان گفت روسیه موفق شده است در دو جبهۀ کلیدی (دونباس و زاپوروژیه) ابتکار عمل را به دست گیرد و با بهره‌گیری از برتری آتش و فناوری‌های نوین، به‌آرامی اما پیوسته خطوط دفاعی اوکراین را درهم بشکند. از سوی دیگر، اوکراین با وجود کمبود شدید مهمات و نیروی انسانی، همچنان توانایی اجرای ضدحملات محدود و حملات دوربرد به خاک روسیه را حفظ کرده است. با این حال، چشم‌انداز کوتاه‌مدت برای اوکراین چندان امیدوارکننده نیست. سقوط اوریخیف و تهدید اسلاویانسک-کراماتورسک، دو ضربۀ راهبردی احتمالی هستند که می‌توانند توازن قوا را به‌شکلی اساسی به نفع روسیه تغییر دهند.
🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
🎥 پایگاه‌های آمریکا در اروپا چه نقشی در جنگ ایران داشته‌اند؟
#تهران_مدیا
#جنگ_رمضان
#جنگ_ایران_و_آمریکا
🔸آیا اروپا فقط یک منطقه پشتیبان است یا می‌تواند به یکی از محورهای مهم عملیات نظامی آمریکا علیه ایران تبدیل شود؟
🔸آیا پایگاه‌های آمریکا در اروپا می‌توانند در معادله یک جنگ احتمالی با ایران تعیین‌کننده باشند؟
✅اندیشکده تهران✅
👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام