2426
با موضوعات مرتبط با ژئواکونومیک همراه شما هستیم ارتباط با ادمین کانال: @ecoman66
✴️ سودان؛ پایگاه جدید چین در دریای سرخ
🔸 دولت سودان به تازگی تفاهمنامهای را با «شرکت مهندسی بندر چین» (CHEC) برای مدرنسازی و توسعه بنادر خود در دریای سرخ امضا کرده است. این قرارداد شامل ارتقای زیرساختهای بندری موجود و احداث تأسیسات جدید است.
🔸این تحول در شرایطی رخ میدهد که «بندر سودان» اکنون به دروازه اصلی تجارت خارجی و لجستیک این کشور تبدیل شده است. ناظران سیاسی این اقدام را همراستا با تلاشهای نیروهای مسلح سودان (SAF) برای تثبیت کنترل بر کریدور شرقی کشور ارزیابی میکنند.
🔸تداوم جنگ در مناطق داخلی سودان، دسترسی به دریای سرخ را به موضوعی با اهمیت حیاتی نهتنها برای دولت سودان، بلکه برای قدرتهای خارجی هم تبدیل کرده است. چین پیش از این نیز ریشههای عمیقی در بخش نفت و پروژههای زیرساختی سودان داشته است.
🔸کارشناسان معتقدند امضای این توافقنامه جدید، جایگاه پکن را به عنوان یک بازیگر کلیدی در یکی از مهمترین گرههای غربی دریای سرخ تثبیت میکند؛ آن هم در مقطعی که قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای متعددی برای کسب نفوذ در طول این کریدور حیاتی با یکدیگر در رقابت هستند.
🆔 @EcoAfrican
⭕ ریشههای واقعی افول اقتصادی اروپا؛ آیا چین مقصر است؟
▪️در حالی که اتحادیه اروپا با چالشهای ساختاری در اقتصاد جهانی دستوپنج نرم میکند، گرایش فزایندهای در بروکسل برای مقصر دانستن چین در مشکلات اقتصادی این بلوک شکل گرفته است. با این حال، تحلیلهای اقتصادی نشان میدهد که ریشههای اصلی این افول نه در پکن، بلکه در «خطاهای راهبردی» و «بوروکراسی داخلی» اروپا نهفته است.
▪️آمارها گویای یک واقعیت تلخ برای قاره سبز است: سهم اتحادیه اروپا از صادرات جهانی از حدود ۱۹ درصد در سال ۲۰۰۲ به کمتر از ۱۵ درصد در اوایل دهه ۲۰۲۰ کاهش یافته است. همچنین سهم بخش تولید در تولید ناخالص داخلی (GDP) اروپا از ۲۰ درصد در سال ۱۹۹۰ به حدود ۱۵ درصد در حال حاضر تنزل کرده است. اما آیا چین عامل اصلی این عقبنشینی است؟ کارشناسان معتقدند پاسخ به این پرسش منفی است.
▪️گزارشهای جدید تأکید دارند که بحران توانمندی تولید در اروپا ناشی از دو عامل کلیدی است که ارتباطی با چین ندارند:
۱. بحران انرژی: اتکای بیش از حد به واردات گاز طبیعی و مکانیسمهای معیوب قیمتگذاری انرژی، به طور مستقیم قدرت رقابت تولیدکنندگان اروپایی را سلب کرده است.
۲. باتلاق بوروکراسی: فشار اداری و مقرراتگذاریهای پیچیده، هزینههای سنگینی بر دوش کسبوکارهای اروپایی گذاشته است. بر اساس پژوهش مشترک دانشکده بازرگانی کلمبیا و دانشگاه نیویورک شانگهای، هزینه اقتصادی بوروکراسی در فرانسه به ۳.۹ درصد میرسد. در نمونهای دیگر، شرکت اتریشی RHI Magnesita سالانه حدود ۱ میلیون یورو تنها برای انطباق با قوانین پایداری اتحادیه اروپا هزینه میکند.
▪️در حالی که اروپا درگیر دیوانسالاری است، چین با بهرهگیری از برنامهریزی بلندمدت، توسعه زیرساختها و صرفهجویی در مقیاس، موفق به ایجاد یک سیستم صنعتی کامل شده است. نکته حائز اهمیت این است که چین اکنون در حال گذار به سمت «اقتصادِ دانشبنیان» است؛ به طوری که در سال ۲۰۲۵، شدت هزینههای تحقیق و توسعه (R&D) در این کشور برای نخستینبار از میانگین کشورهای عضو OECD پیشی گرفته است.
▪️کارشناسان معتقدند عدم تعادل تجاری نه به معنای تلاش چین برای تضعیف صنایع اروپایی، بلکه صرفاً نشاندهنده افزایش رقابتپذیری پکن است. این رویکرد بروکسل، نگرانیهایی را در میان قدرتهای متوسط در «جنوب جهانی» ایجاد کرده است که آیا مسیر توسعه آنها نیز در آینده با برخوردهای مشابه مواجه خواهد شد یا خیر.
▪️اتحادیه اروپا برای مقابله با عدم تعادل تجاری، نیازمند جذب سرمایهگذاریهای چین است، اما سیاستهای نظارتی بروکسل مسیر را دشوار کرده است. طبق گزارش «گروه رودیوم» در ماه مه ۲۰۲۵، سرمایهگذاریهای جدید چین در حوزههای سبز اروپا از ۱۶.۹ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۳ به تنها ۵.۲ میلیارد یورو کاهش یافته است.
▪️تحلیلگران هشدار میدهند که تشدید نظارتهای سختگیرانه بروکسل بر سرمایهگذاریهای چینی، اروپا را به مقصدی کمجاذبه برای کسبوکارهای جهانی تبدیل کرده است. در نهایت، سرزنش کردن چین اگرچه از نظر سیاسی برای دولتمردان اروپایی «راهحل آسان» محسوب میشود، اما خطر بزرگی را به همراه دارد: غفلت از اصلاحات ساختاری ضروری که میتواند آینده اقتصادی اروپا را به طور جدی به مخاطره بیندازد./ ترکیه تودی
🆔 @GeoecoNEWS
⭕ تسلط دلار بر ذخایر ارزی جهان
▪️طبق تازهترین دادههای صندوق بینالمللی پول (IMF) در سه ماهه چهارم سال ۲۰۲۴، اقتصاد جهانی همچنان به شدت به دلار ایالات متحده وابسته است. از مجموع ۱۳.۱۴ تریلیون دلار ذخایر ارزی خارجی در جهان، سهم دلار آمریکا با ۷.۴۶ تریلیون دلار، ۵۷ درصد از کل بازار را به خود اختصاص داده است.
▪️نکته حائز اهمیت در این گزارش، میزان فاصله میان دلار و سایر ارزهای اصلی است؛ به طوری که ارزش ذخایر ارزی ایالات متحده به تنهایی، از مجموع ذخایر تمامی ارزهای دیگر جهان فراتر رفته است.
📊 توزیع ذخایر ارزی جهان:
🇺🇸 دلار آمریکا: ۷.۴۶ تریلیون دلار (۵۷٪)
🇪🇺 یورو: ۲.۶۶ تریلیون دلار (۲۰٪)
🇯🇵 ین ژاپن: ۷۶۰ میلیارد دلار (۶٪)
🇬🇧 پوند انگلیس: ۵۸۰ میلیارد دلار (۴٪)
🇨🇦 دلار کانادا: ۳۳۰ میلیارد دلار (۳٪)
🇦🇺 دلار استرالیا: ۲۷۰ میلیارد دلار (۲٪)
🇨🇳 یوآن چین: ۲۶۰ میلیارد دلار (۲٪)
🇨🇭 فرانک سوئیس: کمتر از ۱٪
🆔 @GeoecoNEWS
⭕ به آگهی مخاطبان فرهیخته میرساند که کانال تلگرامی «ژئواکونومیک نیوز» آمادگی تولید محتوی رسانهای و راهبردی در حوزه اقتصاد ایران و اقتصاد بینالملل را دارد، در صورت نیاز به «ادمین» کانال پیام ارسال بفرمایید.
🆔 @GeoecoNEWS
⭕ مقایسه تغییر جمعیت ترکیه و یونان در یکصد سال اخیر
🆔 @GeoecoNEWS
⭕ قیمت نفت به سطح قبل از جنگ رسید
▪️دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا که از کاهش قیمت نفت ابراز رضایت کرده، در پستی در شبکه اجتماعی خود، این کاهش را یک «موفقیت» و «پیروزی» برای ایالات متحده دانست.
▪️بورسهای جهانی روز پنجشنبه از کاهش بیشتر قیمت نفت خبر دادند که اکنون به سطوح قبل از جنگ نزدیک شده است.
▪️اما مطبوعات آمریکایی به شدت از این توافق انتقاد و آن را چارچوبی دانستند که بدون نیاز به برچیدن زیرساختهای هستهای ایران، مزایای مالی قابل توجهی به این کشور اعطا میکند.
▪️ایالات متحده همچنین متعهد میشود که در صورت توافق نهایی، با «شرکای منطقهای» به ویژه در خلیج فارس، برای تدوین یک طرح نهایی مورد توافق مشترک به مبلغ حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار آمریکا برای بازسازی و توسعه اقتصاد جمهوری اسلامی، بدون هیچ گونه کمک مالی از سوی ایالات متحده، همکاری کند.
🆔 @GeoecoNEWS
📌کانال «اقتصاد آفریقا» با هدف بررسی و پایش اخبار اقتصادی قاره ثروتمند آفریقا ایجاد شده است.
این کانال دادههای مفیدی برای پژوهشگران، بازرگانان و علاقمندان ارائه میکند
🔻 به کانال اقتصاد آفریقا بپیوندید 👇👇
🆔 @EcoAfrican
⭕ امضای توافقنامه مشارکت راهبردی آمریکا و ارمنستان
🔹واشنگتن و ایران در آستانه انتخابات پارلمانی ارمنستان، یک توافقنامه مشارکت راهبردی را امضا کردند. در این مراسم، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا و آرارات میرزویان، وزیر امور خارجه ارمنستان، قراردادهایی را در زمینه همکاری در حوزه مواد معدنی حیاتی و همچنین ایجاد یک کریدور ترانزیتی ۴۳ کیلومتری به امضا رساندند. این کریدور منطقه نخجوان را به ترکیه متصل میکند.
🔹این توافقهای راهبردی درست پس از آن صورت گرفت که روسیه ارمنستان را به افزایش قیمت گاز صادراتی تهدید کرد. کارشناسان این اقدام را گامی کلیدی از سوی ایروان برای کاهش وابستگی اقتصادی و سیاسی به مسکو و نزدیک شدن به غرب ارزیابی میکنند
@GeoecoNEWS
📌 «ونزوئلا: بزرگترین ذخایر نفت جهان، کوچکترین سهم از بازار جهانی»
🔹 براساس گزارش مرکز مطالعات زنجیره ارزش؛ ونزوئلا با حدود ۳۰۰ میلیارد بشکه ذخایر نفتی، بزرگترین دارنده ذخایر نفت جهان است؛ اما تحریمهای آمریکا، فروش نفت و جذب سرمایه را بهشدت مختل کرده و تولید این کشور را به حدود ۰.۸ تا ۱٫۱ میلیون بشکه در روز و ارزش صادرات سالانه آن را به نزدیک ۴ میلیارد دلار کاهش داده است.
🔹 نفت ونزوئلا عمدتاً فوقسنگین و ترش است و استخراج آن بدون فناوریهای پیشرفته و استفاده از رقیقکنندهها، عملاً امکانپذیر نیست؛ محدودیتهایی که تحریمها دسترسی به راه حل آنها را نیز دشوارتر کردهاند.
🔹 چین بزرگترین خریدار نفت ونزوئلا بهشمار میرود و پیش از تحولات اخیر، انتظار میرفت صادرات این کشور به چین تا مارس ۲۰۲۶ به حدود ۶۰۰ هزار بشکه در روز برسد.
🔹 در مجموع، تجربه ونزوئلا نشان میدهد وفور ذخایر نفتی، بدون دسترسی به سرمایه، فناوری و ثبات سیاسی، لزوماً به سهم مؤثر در بازار جهانی منجر نمیشود و این کشور بیش از آنکه یک بازیگر تعیینکننده باشد، به عاملی شکننده در معادلات انرژی تبدیل شده است.
🆔 @GeoecoNEWS
📊 بزرگترین شرکتهای اتحادیه اروپا بر اساس ارزش بازار
۱. 🇳🇱 ASML — ۴۱۵.۲۶ میلیارد دلار
۲. 🇫🇷 LVMH — ۳۷۶.۱۹ میلیارد دلار
۳. 🇩🇪 SAP — ۲۸۳.۴۲ میلیارد دلار
۴. 🇳🇱 Prosus — ۲۷۱.۳۲ میلیارد دلار
۵. 🇫🇷 Hermès — ۲۶۱.۳۸ میلیارد دلار
۶. 🇫🇷 L'Oréal — ۲۲۹.۹۱ میلیارد دلار
۷. 🇩🇰 Novo Nordisk — ۲۲۶.۰۸ میلیارد دلار
۸. 🇩🇪 Siemens — ۲۲۰.۰۷ میلیارد دلار
۹. 🇪🇸 Inditex — 206.29 میلیارد دلار
10. 🇪🇺 Airbus — 184.01 میلیارد دلار
📊 منبع: CompaniesMarketCap
🆔 @GeoecoNEWS
⭕ روایت «ابونصر عضدی قاجار» از امتناع احمدشاه از تمدید قرارداد نفت در لندن
یک خاطره دیگر که پدرم [شازده عضدالسلطان، پسر مظفرالدینشاه و عموی احمدشاه] راجع به مرحوم احمدشاه میگفت، خیلی انترسان است.
گفت که احمدشاه دعوت شد به لندن. دعوت شد به لندن از طرف دولت انگلستان و منظور این دعوت هم این بود که احمدشاه قبول کند که شرکت نفت مجدداً قراردادش که تقریباً ده سال دیگر منتفی میشد، آن را تمدید کند برای شصت سال دیگر.
قبل از سر میز شام دعوت که ژرژ سَنک (جرج پنجم) پادشاه انگلیس این دعوت را کرده بود، مرحوم علاالسلطنه، ببخشید مرحوم [ابوالقاسم خان ناصرالملک] قراگوزلو که در واقع احمدشاه وقتی پدرش از بین رفت به روسیه، هفت، هشت سالش بیشتر نبود. مرحوم قراگوزلو این شد نایبالسلطنه و بدیهی است... به احمدشاه نامهای آورد همان شب که شاه، شما باید این نطق را در سر میز شام بکنید.
مرحوم احمدشاه خواند نطق را و گفت: «ناصرالملک، تو چیزهایی که به من گفتی این نامه مخالف آن چیزهایی است که تو به من گفتی. تو به من گفتی من باید یک شاه مشروطه باشم، مثل پدرم به مجلس اقدام نکنم و تابع مجلس بشوم. در این نامه میگوید من باید قبول بکنم که قرارداد نفت [دارسی] باید تمدید بشود و این مخالف آن نظرات است. چون تا مجلس موافقت نکند من نمیتوانم موافقت بکنم.»
ناصرالملک اشک آمد در چشمش و گفت: «من به شما گفتم، صحیح هم گفتم. ولی امروز بسته به سلطنت قاجاریه است. اگر قبول کنید، سلطنت قاجاریه میماند، اگر قبول نکنید، سلطنت قاجاریه از بین خواهد رفت و انگلیسیها مصمماند در این باره.»
احمدشاه کمی فکر کرد و گفت: «ناصرالملک، من فکر میکنم که ترجیحی دارد که من این نطق را نکنم و بگویند احمدشاه آدم پفیوزی بود، بیخودی بود. ولی خیانت به مملکتم نکنم. من صلاح میدانم که قاجاریه از بین برود، ولی نگویند که قاجاریه خائن بود و به مملکت خیانت کرد.»
مرحوم پدرم این حرف را وقتی به من زد که بعد از این که احمدشاه برگشت به فرانسه...
س: خودشان آنجا بودند آن شب؟
ج: نه نه. آن شب نه، مرحوم پدرم [آنشب آنجا] نبود. بعد گفت احمدشاه این تعریف را برای ما در فرانسه کرد و گفت من این حرف را زدم به این دلیل...
س: پس پدر شما خودشان این را از دهان احمدشاه شنیدند؟
ج: بله. خودش از دهان احمدشاه شنید و دیگران هم این موضوع را، ناصرالملک هم این موضوع را گفته که [حسین] مکی هم گویا در کتابش این موضوع را نوشته.
و آنجا احمدشاه گفت: «عموها، حالا شما خواهید باز به من خواهید گفت که من بیعرضه بودم چرا قبول نکردم و مملکت را از دست دادم، یعنی قاجاریه را مسلماً به وسیله رضاخان که آمده بود در تهران و نخستوزیر شده بود و سردار جنگ، وزیر جنگ، این ما را مضمحل خواهد کرد. ولی من به شما بگویم چون رضاشاه نوکر شما بوده و در خانه فرمانفرما بوده به شما اذیت نخواهد کرد و میتوانید به راحتی برگردید به ایران.»
ولی اگر من این کار را نکنم و بر علیه رضاشاه خزعل آدمی فرستاده بود پیش مرحوم احمدشاه که اجازه بدهید من رضاشاه که میآید به خوزستان بکشمش. احمدشاه هم جواب داده بود که نه.
س: به شیخ خزعل؟
ج: بله [به] شیخ خزعل [گفته بود] که این حق را ندارید و هیچ به گزندی به رضاشاه چیزی... و گفت: «اگر من قبول کرده بودم که شیخ خزعل این را بکشد، انگلیسیها یکی دیگر را درست میکردند و و و... پس ترجیح دارد که من این حرف را نزنم و بالاخره برای شماها هم گزندی پیش نیاید.»
این موضوع مال مرحوم احمدشاه بود.
🔹تاریخ مصاحبه: ۲۹ اردیبهشت ۱۳۶۱
مصاحبهکننده: حبیب لاجوردی
🔻منبع: پروژه تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد
🆔 @GeoecoNEWS
⭕ نقشه جدید صادرات نفت روسیه: «چرخش به سوی شرق»
🔻براساس گزارش مرکز مطالعات زنجیره ارزش، پس از تحریمهای غرب علیه روسیه، صادرات نفت روسیه به اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال ۲۰۲۱ تا ۸۹ درصد کاهش یافته است؛ در حالی که صادرات به هند ۱۸۰ درصد و به چین ۵۰ درصد افزایش داشته است.
🔻این تغییر نشان میدهد روسیه مسیرهای تازهای برای ادامه صادرات پیدا کرده، اما افت قیمت اورال و محدود شدن مقاصد صادراتی در بلندمدت بر صادرات نفت این کشور فشار زیادی خواهد گذاشت.
🔻 روسیه اکنون روزانه حدود ۱.۴ میلیون بشکه از طریق دریا و ۹۰۰ هزار بشکه از طریق خط لوله به چین صادر میکند و قصد دارد انتقال مسیر خط لوله را تا سال ۲۰۳۳ به حدود ۲.۵ میلیون بشکه در روز افزایش دهد.
🔻 اما این وابستگی چین را تبدیل به تعیینکننده بازار نفت روسیه خواهد کرد که به این کشور قدرت بیشتری برای اثرگذاری بر قیمت نفت اورال میدهد. این موضوع در کوتاهمدت راهی برای دورزدن تحریمهاست، اما در بلندمدت ریسکی جدی ایجاد میکند، زیرا هر تغییر در سیاست انرژی چین یا فشار برای تخفیف بیشتر میتواند روسیه را در موقعیت آسیبپذیر قرار دهد.
🆔 @GeoecoNEWS
⭕ مازاد تجاری چین رکورد زد
🔻 مازاد تجاری چین برای اولین بار در تاریخ از ۱ تریلیون دلار فراتر رفت، که ناشی از بهبود قوی صادرات با وجود تقاضای ضعیف داخلی بود.
🔻 هرچند صادرات چین به ایالات متحده تحت تعرفههای دونالد ترامپ ۲۹ درصد کاهش یافت، در مقابل صادرات به جنوب شرق آسیا و اروپا افزایش چشمگیری داشت.
🆔 @GeoecoNEWS
⭕ ایران در نظم جهانی؛ از دهلی تا ژوهانسبورگ
✍️ اسماعیل رزاقی، کارشناس روابط بینالملل
🔻نشست آتی گروه بیست در ژوهانسبورگ، نقطهعطفی در مسیر تحولات نظم نوین جهانی است. این نخستینبار است که قاره آفریقا، نه در حاشیه بلکه در متن یکی از مهمترین مجامع اقتصادی و سیاسی جهان، نقش میزبانی را بر عهده میگیرد. این میزبانی، فراتر از یک اتفاق نمادین است؛ نشانگر گذار تاریخی از نظم تکقطبی به نظمی است که در آن جنوب جهانی، از جایگاه دریافتکننده سیاستها به بازیگر و تصمیمساز اصلی بدل میشود.
🔻گروه بیست که در سال ۱۹۹۹ در واکنش به بحران مالی آسیا تشکیل شد، در آغاز نهادی برای هماهنگی میان قدرتهای اقتصادی بزرگ بود؛ اما امروز، بستر گفتوگویی میان اقتصادهای نوظهور و توسعهیافته است. در این چارچوب، پذیرش اتحادیه آفریقا بهعنوان عضو دائم گروه بیست، نقطهعطفی در مسیر چندقطبیگرایی محسوب میشود. آفریقا با جمعیتی بیش از ۱.۳میلیارد نفر، سهمی قابلتوجه از منابع طبیعی جهان و نرخ رشد اقتصادی نزدیک به پنجدرصد در سال، دیگر صرفا دریافتکننده سیاستهای جهانی نیست، بلکه به یکی از بازیگران فعال در شکلدهی به آینده اقتصاد و انرژی جهانی تبدیل شده است.
🔻در مقایسه با گروه بیست، بریکس چهرهای متفاوت اما مکمل از این روند را نشان میدهد. این گروه با محوریت اقتصادهای نوظهور، در سال ۲۰۲۴ با گسترش عضویت خود - از جمله با ورود مصر و اتیوپی - توانست صدای جنوب را رساتر کند. بریکس در تلاش است نظم مالی و تجاریای بسازد که بهجای وابستگی به ساختارهای غربمحور، بر مبادلات متقابل جنوب - جنوب، سرمایهگذاری مشترک و ایجاد نهادهای مالی مستقل مانند «بانک توسعه جدید» استوار باشد. برای کشورهای آفریقایی، عضویت در بریکس به معنای دسترسی به منابع مالی با شروط کمتر سیاسی، انتقال فناوری، و مشارکت در زنجیرههای جدید تولید جهانی است.
🔻در همین راستا، سازمان همکاری شانگهای نیز هرچند تمرکز اصلیاش بر امنیت و همکاری منطقهای در حوزه اوراسیا بوده، در سالهای اخیر توجه فزایندهای به قاره آفریقا نشان داده است. کشورهای آفریقایی از جمله مصر و آفریقای جنوبی بهعنوان شرکای گفتوگو در نشستهای شانگهای حضور یافتهاند. این سازمان با تکیه بر مفاهیم «امنیت جمعی» و «توسعه متوازن»، تلاش دارد بستری برای پیوند ژئواکونومیک میان آسیا و آفریقا فراهم کند. از منظر چین، هند و روسیه، این پیوند نهتنها مسیرهای انرژی و تجارت را متنوع میسازد، بلکه در برابر فشار ساختارهای انحصاری غرب نیز نوعی تعادل راهبردی ایجاد میکند.
🔻مجموعه این تحولات نشان میدهد که آفریقا بهتدریج به قلب ژئواکونومی جهان تبدیل میشود. موقعیت جغرافیایی ممتاز، منابع معدنی حیاتی، زمینهای حاصلخیز و جمعیت جوان و پویا، این قاره را به محور راهبردهای قدرتهای جهانی بدل کرده است. سرمایهگذاری در زیرساخت، انرژیهای تجدیدپذیر، دیجیتالیسازی اقتصاد و امنیت غذایی در آفریقا، رقابت میان قدرتها را از سطح ژئوپلیتیک به سطح ژئواکونومیک منتقل کرده است. در این رقابت، بریکس و شانگهای تلاش دارند الگویی چندجانبه و برابر از همکاری ارائه دهند؛ درحالیکه G20 میکوشد میان رویکردهای شمال و جنوب جهانی توازن برقرار کند.
🔻در چنین شرایطی، ایران اگرچه عضو گروه بیست نیست، اما میتواند با شناخت درست از این تحولات، جایگاه خود را در نظم جدید جهانی بازتعریف کند. سیاست خارجی ایران میتواند از مسیر همکاری جنوب - جنوب و مشارکت فعال در ابتکارات منطقهای بریکس و شانگهای، به تعامل راهبردی با کشورهای آفریقایی بپردازد. تقویت دیپلماسی اقتصادی، ایجاد مسیرهای مالی مستقل، توسعه همکاریهای علمی و فنی، و حضور هدفمند در پروژههای زیرساختی در شرق و جنوب آفریقا، از جمله اقداماتی است که میتواند پیوند تهران با روند چندقطبیگرایی جهانی را عمیقتر سازد.
🔻در نهایت، برگزاری اجلاس گروه بیست در آفریقای جنوبی، نمادی از تغییری ژرف در نظام بینالملل است: جهانی که در آن، قدرت دیگر در دستان یک بلوک محدود نیست، بلکه در میان مجموعهای از بازیگران متنوع توزیع شده است. آفریقا، با رشد جمعیتی، انرژی انسانی و منابع طبیعی خود، یکی از مهمترین اضلاع این نظام چندقطبی است.
🔻بیتوجهی به این قاره، به معنای غیبت در فصل تازهای از تاریخ جهان خواهد بود؛ فصلی که در آن، صدای جنوب نه پژواکی ضعیف، بلکه یکی از محورهای اصلی تصمیمسازی جهانی است.
🆔 @GeoecoNEWS
🚨 #راهبردی/ راهآهن چین-ایران چالشی برای تسلط دریایی غرب
▪️مسیر ریلی جدید به طول ۷۵۰۰ مایل اکنون عملیاتی است و شیآن چین را به تهران ایران متصل میکند. این تنها راهآهن نیست؛ بلکه یک تغییر دهنده بازی ژئوپولیتیکی است.
▪️مسیر از شش کشور چین، قزاقستان، ترکمنستان، ازبکستان، ایران و ترکیه عبور میکند. همچنین، زمان عبور را به ۱۵ روز کاهش میدهد که نصف زمان مورد نیاز از طریق دریاست.
▪️این خط به طور راهبردی از گلوگاههای دریایی تحت کنترل غرب مانند تنگه مالاکا، هرمز و کانال سوئز اجتناب میکند.
▪️این کریدور حرکتی حسابشده برای بازسازی تجارت اوراسیا و به چالش کشیدن قرنها هژمونی دریایی غرب است.
▪️این مسیر ایران را به عنوان هاب محوری ترانزیت بین شرق و غرب قرار میدهد، نقشی که به طور تاریخی داشته است.
▪️زیرساخت فیزیکی برای دنیای چندقطبی است و وابستگی به مسیرهای دریایی تحت کنترل غرب را کاهش میدهد.
▪️این خط در تضاد آشکار با کریدور «آیمک» حمایت شده توسط آمریکا بوده که متوقف شده است. اما کریدور چین-ایران در حال حاضر در حال اجرا است که گواهی بر هماهنگی راهبردی و برنامهریزی بلندمدت پکن و تهران.
🆔 @GeoecoNEWS
🚨 چین رکورد صادرات ماهانه خودرو را شکست: بیش از یک میلیون خودرو در ژوئن
▪️در اقدامی بیسابقه، چین در ماه ژوئن سال 2026، برای اولین بار در تاریخ خود، بیش از یک میلیون خودرو را صادر کرد. طبق آمار منتشر شده، مجموع صادرات خودروی چین در این ماه به 1.07 میلیون دستگاه رسید که این رقم، رشدی خیرهکننده 73 درصدی را نسبت به ماه مشابه سال قبل نشان میدهد.
▪️این دستاورد مهم، جایگاه بلامنازع چین را به عنوان بزرگترین صادرکننده خودرو در جهان بیش از پیش تثبیت میکند. چین از سال 2023، با پشت سر گذاشتن ژاپن، این عنوان را از آن خود کرده بود و این رقم جدید، برتری روزافزون این کشور را در صنعت خودروسازی جهانی به نمایش میگذارد.
▪️تحلیلگران بر این باورند که عامل اصلی این رشد چشمگیر، خودروهای انرژی جدید (NEVs) شامل خودروهای برقی و هیبریدی با قابلیت شارژ است.
▪️روند رو به رشد صادرات چین در این بخش، شگفتانگیز است؛ به طوری که میزان صادرات ماهانه از 390,000 خودرو در ماه مارس سال 2023، تنها در طول سه سال به بیش از یک میلیون دستگاه در ماه رسیده است.
🆔 @GeoecoNEWS
⏺️ ورود فرزندان دونالد ترامپ به بازار مواد معدنی قزاقستان؛ سرمایهگذاری استراتژیک در پروژه تنگستن
🔻شرکت سرمایهگذاری آمریکایی «دومیناری سکیوریتیز» (Dominari Securities) که بخشی از سهام آن متعلق به اریک ترامپ و دونالد ترامپ جونیور، فرزندان رئیسجمهور آمریکا است، با خرید ۲۰ درصد از سهام شرکت «کاز ریسورسز» (Kaz Resources)، رسماً وارد پروژه استخراج تنگستن در قزاقستان شد.
🔻شرکت «کاز ریسورسز» که در ایالات متحده مستقر است، در نوامبر ۲۰۲۵ قراردادی راهبردی با شرکت معدنکاری دولتی قزاقستان «تاو-کن سامروک» (Tau-Ken Samruk) برای توسعه مشترک ذخایر تنگستن این کشور امضا کرد. سرمایهگذاران دومیناری سکیوریتیز در خلال مذاکرات این قرارداد، سهام خود را در این پروژه تثبیت کردند.
🔻پروژه مورد نظر بر توسعه ذخایر تنگستن در قزاقستان متمرکز است. پیش از این و در آوریل ۲۰۲۵، شرکت دولتی «تاو-کن سامروک» اعلام کرده بود که ۷۰ درصد از سهام ذخایر تنگستن «کاتپار» (Katpar) در منطقه کاراگاندا را به شرکت «کاو کاز کپیتال گروپ» (Cove Kaz Capital Group)، که یکی از زیرمجموعههای «کاز ریسورسز» محسوب میشود، واگذار کرده است.
🆔 @GeoecoNEWS
#تحلیل
⭕رقابت بانکهای مرکزی برای انباشت طلا/ طلای جهانی در مسیر رکوردهای تاریخی
▪️ بررسیهای اخیر شورای جهانی طلا نشان میدهد که بانکهای مرکزی در سراسر جهان با تغییر استراتژی در مدیریت ذخایر ارزی خود، طلا را به عنوان سنگر اصلی امنیت اقتصادی در کانون توجه قرار دادهاند. این روند که از سال ۲۰۲۲ شدت گرفته، تحولی بنیادین در نظام ذخایر جهانی ایجاد کرده است.
خریدهای بیسابقه در مقیاس جهانی
▪️طبق دادههای رسمی شورای جهانی طلا، بانکهای مرکزی جهان تنها در بازه زمانی ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، حدود ۴۰۰۰ تن طلا به ذخایر خود افزودهاند. اگرچه میزان خریدها در سال ۲۰۲۵ با رقم ۸۶۳ تن، اندکی نسبت به رکورد سال ۲۰۲۴ (۱۰۹۲ تن) کاهش داشت، اما همچنان با فاصله معناداری بالاتر از میانگین سالانه دوره ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۱ (۴۷۳ تن) قرار دارد.
▪️روند صعودی خریدها در سال ۲۰۲۶ نیز تداوم یافته است؛ بهطوریکه گزارش ۳ ژوئن ۲۰۲۶ حاکی از بازگشت بانکهای مرکزی به جایگاه «خریداران خالص» در بازار جهانی است.
پیشتازان خرید طلا: از لهستان تا چین
▪️در سال ۲۰۲۵، بانک مرکزی لهستان با خرید ۱۰۲ تن طلا و رساندن مجموع ذخایر خود به ۵۵۰ تن، رتبه نخست خریداران را به خود اختصاص داد. در حال حاضر سهم طلا در کل ذخایر لهستان به ۲۸ درصد رسیده است.
سایر بازیگران کلیدی در سال ۲۰۲۵ به شرح زیر بودهاند:
* قزاقستان: ۵۷ تن
* برزیل: ۴۳ تن
* صندوق دولتی نفت آذربایجان: ۳۸ تن
* ترکیه و چین: هر کدام ۲۷ تن
* جمهوری چک: ۲۰ تن
در چهار ماه ابتدایی سال ۲۰۲۶ نیز لهستان با خرید ۴۵ تن دیگر، به پیشروی خود ادامه داده و مجموع ذخایرش را به ۵۹۵ تن رسانده است. همچنین، بانک خلق چین با خرید ۸ تن در ماه آوریل، هجدهمین ماه متوالی افزایش ذخایر را ثبت کرد تا مجموع دارایی طلای این کشور به حدود ۲۳۲۲ تن (معادل ۹ درصد از کل ذخایر) برسد.
چرا بانکهای مرکزی طلا میخرند؟
▪️کارشناسان معتقدند اقبال دوباره به طلا فراتر از یک رویکرد نوسانگیری قیمتی است. انگیزههای استراتژیک متعددی پشت این رفتار نهفته است:
۱. کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک: حفاظت در برابر تنشهای سیاسی.
۲. مصونسازی در برابر تحریمها: کاهش وابستگی به داراییهای مبتنی بر دلار آمریکا.
۳. تنوعبخشی به ذخایر: جایگزینی داراییهای کاغذی با داراییهای فیزیکی امن.
▪️نتایج نظرسنجی سال ۲۰۲۵ شورای جهانی طلا از مدیران بانکهای مرکزی نیز این تغییر رویکرد را تایید میکند؛ بهطوری که ۹۵ درصد از شرکتکنندگان پیشبینی کردهاند که ذخایر طلای بانکهای مرکزی در ۱۲ ماه آینده روند صعودی خواهد داشت و ۴۳ درصد نیز از تداوم سیاستهای خرید توسط موسسات متبوع خود خبر دادهاند.
▪️این آمارها نشاندهنده آن است که طلا پس از دههها، بار دیگر جایگاه خود را به عنوان «دارایی استراتژیک» در ساختار اقتصادی دولتها بازیابی کرده است.
🆔 @GeoecoNEWS
⭕ تفاهمنامه راهبردی قزاقستان و «مصدر» امارات برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و زیرساختهای هوش مصنوعی
▪️ دولت قزاقستان در راستای تقویت زیرساختهای دیجیتال و تأمین انرژی پایدار برای توسعه فناوریهای نوین، نقشه راه همکاری مشترکی را با شرکت انرژی پاک «مصدر» (Masdar) امارات امضا کرد.
▪️ این سند همکاری که روز ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶ به امضا رسید، چارچوبی برای توسعه پروژههای مشترک در حوزه انرژیهای پاک و زیرساختهای دیجیتال ترسیم میکند.
▪️هدف اصلی از این توافق، ارائه راهکارهای انرژی پایدار برای پشتیبانی از مراکز داده (Data Centers) و تأسیسات مرتبط با هوش مصنوعی در قزاقستان است. با توجه به اینکه زیرساختهای پیشرفته هوش مصنوعی نیازمند قدرت محاسباتی بالا و منابع مطمئن و بلندمدت برق هستند، آستانه بر آن است تا با بهرهگیری از تجربه بینالمللی مصدر، انرژی مورد نیاز برای اقتصاد دیجیتال خود را فراهم کند.
▪️این نقشه راه که در ادامه مذاکرات پیشین دو کشور در امارات تدوین شده است، جزئیات مراحل عملیاتی برای بررسی ظرفیتهای تولید انرژی تجدیدپذیر و تعیین مؤثرترین چارچوبهای همکاریهای آتی را مشخص میکند.
🆔 @GeoecoNEWS
⭕ پاکستانیها به سرعت در حال خرید ارز ایران هستند؛ دو تریلیون ریال ایران در چهار روز خریداری شد
▪️در چهار روز پس از توافق صلح بین ایران و ایالات متحده، دو تریلیون ریال ایران در سراسر پاکستان خریداری شده است، در حالی که تقاضا برای ریال ایران و قیمت آن همچنان رو به افزایش است.
▪️مالک بوستان، رئیس انجمن شرکتهای صرافی پاکستان، به این خبرنگار گفت که در اولین روز پس از توافق ایران و آمریکا، ریال ایران به ارزش چهل میلیارد روپیه خریداری شده است.آنها معتقد هستند که ریال ایران تقویت خواهد شد و در حال خرید آن هستند.
🆔 @GeoecoNEWS
⭕ترکیه به دنبال احیای راهآهن حجاز است تا به عنوان جایگزینی برای تنگه هرمز معرفی کند
⏺️ این مسیر با ایجاد شبکه ترانزیتی گسترده، ترکیه را از طریق سوریه، اردن و عربستان به خلیج فارس و در نهایت عمان متصل خواهد کرد
🆔 @GeoecoNEWS
⭕ پس از جنگ اخیر و تحولات در جنوب کشور، اهمیت بنادر شمالی و و بخش دریایی کریدور شمال-جنوب برای افزایش مبادلات تجاری به ویژه غلات افزایش یافته است.
🔻این امر میتواند تجارت ایران با همسایگان شمالی به ویژه اتحادیه اقتصادی اوراسیا را تقویت، و از وابستگی بیش از حد به بخش جنوبی کشور جلوگیری کند.
🆔 @GeoecoNEWS
⭕ کشورهایی که بیشترین وابستگی را به تأمین نفت از طریق تنگه هرمز دارند:
1- چین
2- هند
3-ژاپن
4-کره جنوبی
🆔 @GeoecoNEWS
🌐 بزرگترین صادرکنندگان کالا و خدمات جهان
۱) چین - ۳۷۹۲ میلیارد دلار
۲) ایالات متحده - ۳۲۳۲ میلیارد دلار
۳) آلمان - ۱۹۳۹ میلیارد دلار
۴) بریتانیا - ۱۱۴۲ میلیارد دلار
۵) فرانسه - ۱۰۷۰ میلیارد دلار
۶) هلند - ۱۰۰۱ میلیارد دلار
۷) سنگاپور - ۹۷۸ میلیارد دلار
۸) ژاپن - ۹۲۲ میلیارد دلار
۹) ایرلند - ۸۸۲ میلیارد دلار
۱۰) کره جنوبی - ۸۳۵ میلیارد دلار
۱۱) هند – ۸۲۲ میلیارد دلار
۱۲) ایتالیا – ۷۷۵ میلیارد دلار
منبع: بانک جهانی
🆔 @GeoecoNEWS
💰 پیشبینی بزرگترین اقتصادهای جهان برای سال ۲۰۲۶
۱. ایالات متحده - ۳۱.۸ تریلیون دلار
۲. چین - ۲۰.۶ تریلیون دلار
۳. آلمان - ۵.۳ تریلیون دلار
۴. هند - ۴.۵ تریلیون دلار
۵. ژاپن - ۴.۴ تریلیون دلار
۶. بریتانیا - ۴.۲ تریلیون دلار
۷. فرانسه - ۳.۵ تریلیون دلار
۸. ایتالیا - ۲.۷ تریلیون دلار
۹. روسیه - ۲.۵ تریلیون دلار
۱۰. کانادا - ۲.۴ تریلیون دلار
۱۱. برزیل - ۲.۳ تریلیون دلار
۱۲. اسپانیا - ۲.۰ تریلیون دلار
۱۳. مکزیک - ۲.۰ تریلیون دلار
۱۴. استرالیا - ۱.۹ تریلیون دلار
۱۵. کره جنوبی - ۱.۹ تریلیون دلار
۱۶. ترکیه - ۱.۵ تریلیون دلار
۱۷. اندونزی - ۱.۵ تریلیون دلار
۱۸. هلند - ۱.۴ تریلیون دلار
۱۹. عربستان سعودی - ۱.۳ تریلیون دلار
۲۰. لهستان - ۱.۱ تریلیون دلار
▪️منبع: صندوق بینالمللی پول
🆔 @GeoecoNEWS
🌐 «اندیشکده زاویه»:
🌀 در «اندیشکده زاویه»، آخرین و جدیدترین تحلیلها، مقالات تخصصی و دیدگاههای واقعبینانه در حوزهها مسائل قفقاز جنوبی، ترکیه، روسیه، کریدورها و انرژی را از زاویهای متفاوت و دقیق دنبال کنید.
🌀 ما در اندیشکده تحلیلی و تبیینی زاویه، تلاش میکنیم با ارائه پژوهش و تحلیلهای کاربردی و راهگشا و برنامههای آموزشی و ...، به درک عمیقتر مسائل پیچیده حوزههای مذکور کمک کرده و بستری برای فهم راهبردی و دقیق تحولات این حوزه و کمک به سیاستگذاری و تصمیمسازی در سطح ملی از زاویهای متفاوت و متمایز فراهم آوریم.
🔗 لینک دسترسی به کانال اندیشکده زاویه👇👇
/channel/zaviyeinsight
🔗 لینک دسترسی به وبسایت اندیشکده زاویه:👇
https://zaviyeinsight.com/
🚨 چگونه مازاد تجاری چین رکورد زد؟
🔻مازاد تجاری چین از ۱ تریلیون دلار عبور کرد و جدیدترین دادههای گمرکی نشاندهنده یک دستاورد مهم برای چین است که صادرات آن با وجود تعرفههای بالای آمریکا، روند قابل توجهی نشان میدهد.
🔻صندوق بینالمللی پول پیشبینی رشد چین در سال ۲۰۲۵ را به ۵ درصد افزایش داده است که اعتماد به مسیر میانمدت اقتصاد را تقویت میکند.
🔻اما الگوهای تجاری نشاندهنده یک چرخش راهبردی جهانی هستند:
🔸صادرات چین به اتحادیه اروپا: +۱۴.۸٪
🔸صادرات به استرالیا: +۳۵.۸٪
🔸صادرات به جنوب شرق آسیا: +۸.۲٪
🔸صادرات به آمریکا: -۲۹٪
🔻این تغییر جهت، قرار گرفتن در معرض بازارهای تکمحصولی را کاهش داده و مقاومت تجاری چین را در برابر افزایش حمایتگرایی جهانی تقویت میکند.
🔻بازار سهام چینی که زمانی توسط سرمایه جهانی نادیده گرفته میشد، اکنون توجه مجدد سرمایهگذاران داخلی و خارجی را جلب کرده است.
🔻شاخص بازار سهام کامپوزیت شانگهای اوایل این ماه به بالاترین حد در یک دهه رسید.
🔻شاخص «هنگسنگ» هنگکنگ در سال ۲۰۲۵ تا کنون ۳۰ درصد رشد داشته و در مسیر بزرگترین پیشرفت سالانه خود از سال ۲۰۱۷ قرار دارد.
🆔 @GeoecoNEWS
⭕ به تخصصیترین کانال حوزه آفریقا بپیوندید
🔻کانال «اقتصاد آفریقا» با هدف بررسی و پایش اخبار اقتصادی قاره ثروتمند آفریقا ایجاد شده است.
🔻 به کانال اقتصاد آفریقا بپیوندید 👇👇
🆔 @EcoAfrican
✴️ شاخصهای نفوذ فزاینده ترکیه در شاخ آفریقا
🔸 چندین شاخص وجود دارد که نشان دهنده افزایش نفوذ ترکیه در شاخ آفریقا است، مهمترین آنها عبارتند از:
▪️۱. توافقنامه همکاری دفاعی با سومالی: در فوریه ۲۰۲۴، ترکیه و سومالی یک توافقنامه جامع برای همکاریهای دفاعی و اقتصادی در آنکارا امضا کردند.
▪️۲. همکاری نظامی با جیبوتی: همزمان با مشارکت در سومالی، #ترکیه با امضای سه توافقنامه همکاری مهم، روابط خود را با جیبوتی تقویت کرد.
▪️۳. صادرات پهپاد به سومالی و اتیوپی: ترکیه به طور فعال به دنبال صادرات سلاحهای پیشرفته خود، به ویژه پهپادها، به کشورهای شاخ آفریقا است.
▪️۴. قراردادهای سرمایهگذاری انرژی: نفوذ ترکیه فراتر از همکاریهای نظامی به بخش انرژی نیز گسترش یافته است. در مارس ۲۰۲۴، ترکیه و #سومالی توافقنامه همکاری برای اکتشاف، ارزیابی، توسعه و تولید نفت و گاز در مناطق ساحلی و فراساحلی سومالی امضا کردند.
▪️ ۵. میانجیگری بین سومالی و اتیوپی: ترکیه نقش دیپلماتیک مهمی را به عنوان میانجی بین سومالی و #اتیوپی ایفا کرده و به اختلافات پس از امضای توافقنامه اتیوپی با سومالیلند رسیدگی کرد.
🆔 @EcoAfrican
✴️ فرصتهای همکاری در نظم چندقطبی جهان؛ آفریقا در سیاست خارجی نوین ایران
✍️اسماعیل رزاقی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد:
🔸تحولات سالهای اخیر در نظام بینالملل نشان میدهد که نظم تکقطبی غربی بهتدریج جای خود را به نظمی چندمرکزی و سیال میدهد؛ نظمی که در آن قدرتهای منطقهای و اقتصادهای نوظهور، نقش فزایندهای در شکلدهی به قواعد جدید جهانی ایفا میکنند. در این میان، قاره آفریقا با دارا بودن منابع عظیم معدنی و ظرفیتهای بیبدیل انرژی و کشاورزی، به یکی از کانونهای مهم توجه قدرتهای جهانی تبدیل شده است.
🔸برای ایران نیز، که در دهه اخیر سیاست متنوعسازی روابط خارجی و حرکت به سوی تعاملات جنوب–جنوب را در دستور کار قرار داده است، آفریقا نه تنها بازار اقتصادی بلکه عرصهای برای بازتعریف جایگاه ژئوپلیتیکی و فرهنگی خود در نظم جهانی جدید به شمار میآید.
ادامه مطلب در دیپلماسی ایران 👇👇
http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/2036133/%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%82%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86