2843
﷽ مطالعات ترکیه و قفقاز تاریخ، سیاست، اندیشه و اقتصاد کانال خبری تحلیلی میز ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد www.mersadcss.com/fa
⭕️ بنبست جمعیتی ترکیه
🔸اوزگور بایرام سویلو در یادداشت اخیر خود در ینی شفق، به بحران جمعیتی ترکیه پرداخته است. سویلو در یادداشت خود نوشته است: "تصویر جمعیتی ترکیه دیگر فقط یک ستون در گزارشهای آماری نیست؛ اکنون این اصلیترین محدودکننده رشد اقتصادی و ثبات اجتماعی است. عصر «ترکیه جوان و پویا» رسماً به تاریخ پیوسته و جای خود را به واقعیتی داده است که در آن تا سال ۲۰۲۵ تعداد افراد بالای ۶۵ سال به تقریباً ۱۰ میلیون رسیده است. پیشبینیها بیرحمانهاند: سهم جمعیت سالمند تا پایان قرن به ۳۳٪ خواهد رسید که به معنای بازسازی رادیکال تمام نهادها - از تولید تا نظام آموزشی - است. ترکیه دیگر کشور جوانان نیست، بلکه کشوری است که به سرعت بزرگترین برگ برنده خود را از دست میدهد. جمهوری در «آخرین پیچ قبل از پل» قرار دارد و نادیده گرفتن این موضوع به معنای محکوم کردن خود به فروپاشی ساختاری است."
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ گفتگوی تلفنی علی اف و پوتین
🔸ولادیمیر پوتین و الهام علیاف، روسای جمهور روسیه و آذربایجان، تلفنی صحبت کردند. پوتین از علی اف به خاطر کمک به تخلیه شهروندان روسی از ایران و تسهیل انتقال کمکهای بشردوستانه روسیه به این کشور تشکر کرد.
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ ترکیه؛ تهدید بعدی یا شریک ناگزیر؟ جدال تحلیلی میان وال استریت ژورنال و فارین پالسی
🔹 همزمان با جنگ ایران و پیامدهای احتمالی آن برای توازن قدرت در خاورمیانه، دو رویکرد متفاوت در میان تحلیلگران غربی درباره جایگاه آینده ترکیه شکل گرفته است؛ رویکردی که در مقالهای در وال استریت ژورنال نسبت به پیامدهای ژئوپلیتیکی قدرتگیری احتمالی ترکیه در صورت تضعیف ایران هشدار میدهد و در مقابل، تحلیلی در مجله فارین پالسی که این نگرانیها را اغراقآمیز دانسته و آن را ناشی از برداشت نادرست از جایگاه واقعی ترکیه در نظام بینالملل میداند.
🔸 بر اساس این دیدگاه، تجربه خاورمیانه در دو دهه گذشته نشان داده است که خلأ قدرت در این منطقه معمولاً به سرعت توسط بازیگری دیگر پر میشود. این استدلال در مقالهای که در روزنامه وال استریت ژورنال منتشر شده با اشاره به تجربه پس از سقوط حکومت صدام حسین در عراق مطرح میشود؛ تجربهای که در آن حذف یک قدرت منطقهای به افزایش نفوذ ایران در عراق، سوریه و لبنان انجامید. از نگاه نویسنده، چنین سابقهای نشان میدهد که تغییرات ناگهانی در ساختار قدرت منطقهای میتواند پیامدهای ژئوپلیتیکی گستردهای داشته باشد.
🔹 نویسنده این مقاله معتقد است سیاست خارجی ترکیه در سالهای اخیر نشانههایی از جاهطلبیهای فزاینده منطقهای را بروز داده است. حضور نظامی ترکیه در شمال سوریه، نقش فعال آن در قفقاز جنوبی و رقابت با برخی بازیگران در شرق مدیترانه از جمله مواردی است که بهعنوان نشانههای تلاش آنکارا برای گسترش دامنه نفوذ خود در محیط پیرامونی مطرح میشوند.
🔸 بر همین اساس، برخی محافل راهبردی در غرب این احتمال را مطرح میکنند که در صورت تضعیف ایران، ترکیه به بازیگری تبدیل شود که بیشترین بهره را از این تغییر موازنه قدرت ببرد. از دید آنان، چنین وضعیتی ممکن است به تقویت سیاست خارجی مستقلتر آنکارا منجر شود؛ روندی که در نهایت میتواند چالشی تازه برای توازن قدرت در خاورمیانه ایجاد کند.
🔹 در مقابل، مقالهای که در مجله فارین پالسی منتشر شده این برداشت را بهطور جدی مورد نقد قرار میدهد و استدلال میکند که تصور ترکیه بهعنوان «تهدید بعدی» بیش از آنکه مبتنی بر تحلیل ساختاری باشد، بازتاب فضای تنشآلود کنونی در خاورمیانه است. به باور نویسنده این مقاله، مقایسه ترکیه با ایران از اساس دچار خطای تحلیلی است.
🔸 در این تحلیل تأکید میشود که ایران یک نظام ایدئولوژیک است که سیاست خارجی آن تا حد زیادی در چارچوب گسترش یک پروژه انقلابی منطقهای تعریف میشود. در مقابل، ترکیه با وجود انتقادهایی که نسبت به روندهای اقتدارگرایانه در آن مطرح میشود همچنان کشوری است که اقتصاد آن عمیقاً در نظام اقتصاد جهانی ادغام شده و پیوندهای گستردهای با اروپا و نهادهای غربی دارد.
🔹 ترکیه عضو ناتو است و بخش بزرگی از تجارت خارجی و سرمایهگذاریهای آن با کشورهای غربی انجام میشود. از منظر این مقاله، همین پیوندهای ساختاری باعث میشود رفتار راهبردی ترکیه در چارچوبی متفاوت از ایران شکل بگیرد و مقایسه این دو کشور بهعنوان بازیگران مشابه منطقهای از نظر تحلیلی نادرست باشد.
🔸 نویسنده همچنین هشدار میدهد که تبدیل ترکیه به یک «دشمن راهبردی» میتواند پیامدهای معکوس داشته باشد. اگر غرب یا اسرائیل ترکیه را در قالب تهدیدی مشابه ایران تعریف کنند، چنین رویکردی ممکن است به تشدید بیاعتمادی در روابط با آنکارا و سوق دادن این کشور به سمت سیاستهای تقابلیتر منجر شود.
🔹 از این منظر، سیاست مهار نهتنها کمکی به مدیریت اختلافات نخواهد کرد بلکه ممکن است شکاف میان ترکیه و غرب را عمیقتر کند. به همین دلیل، نویسنده پیشنهاد میکند اختلافات موجود میان ترکیه و برخی بازیگران منطقهای باید از طریق سازوکارهای سیاسی و دیپلماتیک مدیریت شود، نه از طریق تلاش برای تعریف آنکارا بهعنوان تهدیدی جدید در ساختار امنیتی منطقه.
🔸 در این چارچوب، ترکیه همچنان یکی از بازیگران کلیدی در بسیاری از بحرانهای خاورمیانه از سوریه تا امنیت انرژی و مسئله مهاجرت به شمار میرود و حذف یا تقابل کامل با آن نه ممکن است و نه با الزامات ثبات منطقهای سازگار خواهد بود.
🔹 جدال تحلیلی میان این دو دیدگاه بازتابدهنده مرحلهای تازه از مباحث راهبردی در غرب درباره آینده نظم خاورمیانه است. در حالی که برخی تحلیلگران نگران ظهور قدرتی جدید پس از تضعیف ایران هستند، دیگران هشدار میدهند که چنین نگاهی میتواند به سوءبرداشتهای راهبردی خطرناک منجر شود.
🔸 مسئله اصلی در این میان نه صرفاً ترکیه، بلکه چگونگی شکلگیری موازنه قدرت در خاورمیانه در دورهای است که نظم منطقهای در حال تجربه دگرگونیهای عمیق ژئوپلیتیکی است.
منبع: The Wall Street Journal / Foreign Policy
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️با نابودی رادارهای آمریکایی در خلیج فارس، ایستگاه راداری کوره جیک ترکیه به مهمترین چشم اروپا تبدیل شده است
🔸مته یارار (کارشناس امنیتی ترکیه) درباره ورود موشکهای اخیر به حریم هوایی ترکیه، سناریوی متفاوتی را از پشتپرده این اتفاقات مطرح میکند.
🔸یارار می گوید: "شلیک موشک از سمت ایران به ترکیه، هیچ توجیه استراتژیکی برای تهران ندارد و بسیار بعید است مقامات ارشد ایران دستور چنین حملهای را صادر کرده باشند. اما ریشه این اتفاق کجاست؟ ایران اخیراً به یک استراتژی دفاعی «موزاییکی» و غیرمتمرکز روی آورده که به فرماندهان بخشهای مختلف استقلال عمل بیشتری میدهد."
🔸به ادعای یارار: "ممکن است عوامل نفوذی سرویسهای اطلاعاتی بیگانه، با سوءاستفاده از این ساختار غیرمتمرکز، دست به یک «عملیات پرچم دروغین» زدهاند؛ به این معنا که موشکها واقعاً از داخل ایران شلیک شدهاند، اما دستور آن توسط عوامل نفوذی صادر شده تا تهران را به یک درگیری ناخواسته و خطرناک با ترکیه و ناتو بکشانند. در پاسخ به این تهدید پیچیده و به دلیل محدودیت پدافندهای ترکیه ای و قبلی ناتو در رهگیری این موشکها، ناتو فوراً پیشرفتهترین نسل از سیستمهای پدافند هوایی پاتریوت (PAC-3) را از آلمان به مالاتیای ترکیه منتقل کرده است."
🔸یارار معتقد است؛ با نابودی یا از کار افتادن حداقل ۴ رادار مشابه در منطقه، اکنون ایستگاه راداری کورهجیک به حیاتیترین و تنهاترین چشمِ هشدار زودهنگام ناتو برای محافظت از اروپا _و اسرائیل_ در برابر موشکهای بالستیک تبدیل شده است. و پاتریوتهای جدید، منحصراً برای محافظت از این شاهرگ اطلاعاتی به مالاتیا آمدهاند."
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ دعوت به اجتماع روز جهانی قدس در استانبول
🔸در روز جهانی قدس، گردهم میآییم تا بار دیگر، صدای رسای همبستگی با مردم فلسطین و مظلومین جهان باشیم و برای حق، آزادی، عدالت و محکومیت حملات رژیم اسرائیل به ایران دوشادوش یکدیگر بایستیم.
از شما ساکنین استانبول، دعوت میشود تا با حضور پرشور خود، در این تجمع معنادار همراه باشید.
🔸زمان: جمعه، ۱۳ مارس (۲۲ اسفند)، بلافاصله پس از اقامه نماز جمعه
🔸مکان: استانبول، مسجد فاتح
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
با افزایش انتقادات نسبت به همکاری تسلیحاتی شرکت رپکون با ایالات متحده، و احتمال تحویل تسلیحات این شرکت به رژیم اسرائیل، خبرگزاری دولتی آناتولی، که روزگاری با افتخار از همکاری رپکون با ایالات متحده سخن می گفت، اخبار مربوط به این شرکت را از سایت خود حذف کرد.
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ ادعای یک پیج اسرائیلی:
🔸"علیاف آنگونه که بسیاری تصور میکنند، تُرک نبوده و وابسته به ترکیه نیز نیست؛ او مستقل عمل میکند و _احتمالا بخاطر تبار کُردی اش_ روابط بسیار خوبی با کردها دارد. بهزودی، زمانی که وقتش فرا برسد، او اولین کسی خواهد بود که به ترکیه پشت خواهد کرد.
تصمیمات گرفته شده است؛ اردوغان سقوط خواهد کرد."
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
سلماً حرباً بايعناك یا قائد ثورة الإسلامية
#لبیک_یا_خامنهای
@mersadcss🔷🔷🔷
⭕️اصابت دو پهپاد ناشناس به نخجوان؛ گمانهزنیها درباره احتمال استفاده از پهپاد «آرش»
✅ به گزارش منابع محلی و مقامات جمهوری آذربایجان، ساعاتی پیش دو پهپاد ناشناس به قلمرو جمهوری خودمختار نخجوان اصابت کردند. بر اساس گزارشهای اولیه، یکی از این پهپادها به ساختمان ترمینال فرودگاه بینالمللی نخجوان برخورد کرده و پهپاد دوم در نزدیکی مدرسهای در روستای شکرآباد سقوط کرده است. اما هنوز هیچ گروه یا کشوری مسئولیت این حمله را بر نگرفته و مبدأ پرتاب نامشخص است، اما برخی منابع احتمال میدهند که این نوع از پهپادهای «آرش» بوده است. این حادثه به وارد آمدن خساراتی به زیرساختهای فرودگاهی و مجروح شدن دو غیرنظامی منجر شد.
⭕️ فیدان: استراتژی ایران این است «اگر سقوط کنم، منطقه هم با من سقوط میکند»
🔹 هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در جریان برنامه افطار «انجمن پیمانکاران ترکیه» در آنکارا (۳ مارس ۲۰۲۶)، مدعی شد که تهران در حال پیگیری «استراتژی زمین سوخته» است. وی هشدار داد که ایران با این منطق که «اگر سقوط کند، منطقه وسیعتر را نیز به سرنگونی خواهد کشاند»، بهطور عامدانه زیرساختهای حیاتی انرژی خاورمیانه را هدف قرار میدهد.
🔸 فیدان تصریح کرد که ایران با ارزیابی حسابشده به این نتیجه رسیده است که هرگونه تهدید موجودیتی علیه خود، باید بیشترین آسیب منطقهای را به همراه داشته باشد. تهران با آگاهی از اهمیت زیرساختهای انرژی همسایگان برای اقتصاد جهانی، از این آسیبپذیری بهرهبرداری کرده و شبکههای به هم پیوسته نفت و گاز خلیج فارس را عملاً به یک سلاح بازدارنده تبدیل کرده است.
🔹 به گفته وزیر خارجه ترکیه، با شدت گرفتن حملات نظامی، ایران حملات به داراییهای انرژی منطقهای را تشدید میکند تا فشار بر نیروهای مقابل خود را افزایش دهد. این قمار بزرگ از سوی تهران، کارزار نظامی محدود را به بحرانی با پیامدهای گسترده برای بازارهای انرژی تبدیل میکند؛ بحرانی که به گفته فیدان: «مانند یک بیماری در سراسر منطقه در حال گسترش است.»
🔸 فیدان میان دو سناریو در کارزار نظامی علیه ایران تمایز قائل شد: نخست، هدف محدود «حذف سیستماتیک تواناییهای دفاعی ایران» با نقطه پایانی مشخص. دوم، هدف گستردهتر «تغییر کامل رژیم از طریق زور». وی هشدار داد که کمپین تغییر رژیم بسیار طولانیتر، غیرقابل پیشبینیتر و بیثباتکنندهتر خواهد بود و شانس موفقیت استراتژی ایران برای کشاندن منطقه به هرجومرج را افزایش میدهد.
🔹 فیدان تأیید کرد که آنکارا برای مهار این پیامدها، دیپلماسی فعالی را با چندین کشور آغاز کرده تا موضعی مشترک ایجاد کند. موقعیت ترکیه به عنوان همسایه ایران، عراق و سوریه و همچنین مسیر کلیدی ترانزیت انرژی، این کشور را در معرض خطرات جدی امنیتی و اقتصادی قرار میدهد و مداخله فیدان نشاندهنده عزم آنکارا برای ایفای نقش فعال در واکنش دیپلماتیک است.
منبع: Türkiye Today
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ جنگ آمریکا-اسرائیل-ایران چه تأثیری بر ترکیه خواهد داشت؟
✍️توگجه نور آجار
🔹 محفی اگیلمز، اقتصاددان برجسته ترکیه، هشدار میدهد که درگیریهای اخیر خاورمیانه و احتمال مسدود شدن تنگه هرمز (که یکپنجم تجارت جهانی نفت از آن میگذرد)، میتواند شریان انرژی جهان را قطع کند. ترکیه به عنوان یک واردکننده خالص انرژی، از نخستین کشورهایی خواهد بود که با شوک قیمت سوخت، افزایش هزینههای تولید و جهش تورم مواجه میشود.
🔸 در صورت بروز این سناریو، خروج سرمایه خارجی از ترکیه سرعت گرفته و تقاضا برای دلار و طلا به شدت بالا میرود. محاسبات اگیلمز نشان میدهد که هر ۱۰ دلار افزایش قیمت هر بشکه نفت، دستکم ۲.۵ میلیارد دلار به کسری تراز جاری و ۱ درصد به تورم میافزاید. در صورت افزایش همزمان نرخ ارز، این ارقام به ترتیب به ۵ میلیارد دلار و ۱.۲ درصد جهش خواهند کرد.
🔹 در «برنامه میانمدت» دولت ترکیه، قیمت نفت برای سال ۲۰۲۶ معادل ۶۵ دلار فرض شده است. اگیلمز هشدار میدهد که رسیدن نفت به بشکهای ۱۰۰ دلار، کسری تراز جاری را ۹ میلیارد دلار و تورم را ۳ تا ۳.۵ درصد افزایش خواهد داد. این وضعیت به معنای تعویق قطعیِ کاهش نرخ بهره، رکود اقتصادی ناشی از کاهش تقاضای اروپا و وارد آمدن ضربه سنگین به بخشهای انرژیبر، هوانوردی و توریسم خواهد بود.
🔸 وی در پایان خاطرنشان میکند که با وجود فرصتهای بلندمدت برای تقویت نقش ترانزیتی ترکیه در حوزه انرژی، در کوتاهمدت تبعات منفی و هزینههای این بحران (از جمله احتمال موج جدید پناهجویان) بسیار سنگینتر از فرصتهای آن است.
منبع: Yeniçağ Gazetesi
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ پیام جدید عبدالله اوجالان: «شهروندی باید بر اساس ارتباط با دولت برقرار شود، نه بر اساس تعلق به یک ملت»
🔹 عبدالله اوجالان، رهبر پکک، در اولین سالگرد فراخوان خود (۲۷ فوریه ۲۰۲۵) مبنی بر انحلال این سازمان و زمین گذاشتن سلاحها، بیانیه جدیدی منتشر کرد. وی تأکید کرد که ریشه بسیاری از مشکلات ترکیه «نبود حکومت دموکراتیک قانون» است و زبان این دوره باید مبتنی بر گوش دادن متقابل باشد؛ روندی که در پایان آن، خشونت فیزیکی و ذهنی پایان خواهد یافت.
🔸 این پیام در آنکارا توسط پروین بولدان، نماینده وان و معاون رئیس پارلمان، قرائت شد. اوجالان با مهم دانستن مشارکت اردوغان، باغچهلی و اوزگور اوزل در این فرآیند، تصریح کرد: «هیچ ترکی بدون کرد و هیچ کردی بدون ترک نمیتواند وجود داشته باشد. ملیت نباید تحمیل شود و رابطه شهروندی باید بر اساس ارتباط با دولت برقرار گردد، نه تعلق به ملت.»
🔹 تولای حاتم اوغلولاری، رئیس مشترک حزب DEM، با تأکید بر اینکه پکک با سوزاندن سلاحهایش در ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۵ در سلیمانیه، الزامات روند را برآورده کرده، گفت: «دوران پنهان شدن پشت آسیبهای گذشته به پایان رسیده و اکنون تدوین بیدرنگ سیاستها و برداشتن گامهای اطمینانبخش، مسئولیت تاریخی دولت و حکومت است.»
🔸 در پی انحلال پکک در ۱۲ مه ۲۰۲۵، «کمیسیون همبستگی ملی، برادری و دموکراسی» متشکل از ۵۱ نماینده (بدون حضور حزب İYİ) در ۵ آگوست تأسیس شد. هیئتی از این کمیسیون شامل حسین یایمان (حزب عدالت و توسعه)، فتی یلدیز (MHP) و گلستان قلیچ کوچ ییگیت (DEM) در ۲۴ نوامبر ۲۰۲۵ با اوجالان در امرالی دیدار کردند.
🔹 گزارش نهایی این کمیسیون در ۱۸ فوریه تصویب شد. این گزارش بدون استفاده از عبارت «مسئله کردها» و صرفاً با اشاره به «مسئله تروریسم»، خلع سلاح پکک را «آستانه حیاتی» فرآیند دانست. همچنین، مفهوم «حق امید» به صورت غیرمستقیم و از طریق رویه قضایی دادگاه حقوق بشر اروپا تعریف شده و خواستار اصلاح تعریف «جرم تروریستی» در قوانین ترکیه شده است.
🔸 رجب طیب اردوغان این گزارش را یک «سند تاریخی» شتابدهنده خواند و انتظار میرود ماه آینده یک «قانون مستقل» موقت به پارلمان ارائه شود. در همین راستا، دولت باغچهلی در ۲۴ فوریه خواستار تعیین تکلیف «وضعیت امرالی» شد و اردوغان مدیریت فعلی آن را بر عهده وزارت دادگستری دانست.
🔹 در نهایت، آکین گورلک، وزیر دادگستری در ۲۶ فوریه اعلام کرد که ممکن است «قانون مدونی» در پارلمان تصویب شود. وی با اشاره به احتمال اصلاح قانون مبارزه با تروریسم، تأکید کرد: «هیچ مقررات شخصیسازیشدهای وجود نخواهد داشت و باید اطمینان حاصل شود که گروههایی مانند فتو (FETÖ) و داعش از این تغییرات حقوقی بهرهمند نمیشوند.»
منبع: بیبیسی ترکی
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ چرا اردوغان در جلسات طرح خاورمیانه بزرگ شرکت نمیکند؟
✍️ بارچین یینانچ
🔹 اردوغان در دو جلسه اول هیئت صلح غیبت کرده است؛ اتفاقی نادر برای رهبری که حتی در جلسات سازمانهایی نظیر سازمان همکاری شانگهای و بریکس، با وجود عدم عضویت کامل ترکیه، به ندرت غایب است. با وجود اینکه ترکیه عضو بنیانگذار هیئت صلح است و رهبرانی چون اوربان و مقامات آسیای مرکزی در نشست واشنگتن حضور داشتند، اردوغان از شرکت در آن امتناع کرد. با توجه به اظهارات رسواکننده سفیر ایالات متحده در اسرائیل، او احتمالاً به این نتیجه رسیده است که «خوب شد در آن شرکت نکردم».
🔸 پروژه خاورمیانه بزرگ ایالات متحده (GMEP) که از اواسط دهه ۲۰۰۰ مطرح شد، همواره بستری برای متهم کردن اردوغان به عنوان «رئیس مشترک» این طرح بوده است. مخالفت پارلمان ترکیه در اول مارس ۲۰۰۳ با حمله آمریکا به عراق، ترک اجلاس داووس در سال ۲۰۰۹ با گفتن «یک دقیقه» به رئیسجمهور اسرائیل، و رأی منفی ترکیه و برزیل به قطعنامه تحریمهای ضدایرانی آمریکا در شورای امنیت در ۹ ژوئن ۲۰۱۰، همگی نشان از کارشکنیهای مداوم حزب عدالت و توسعه در پروژههای خاورمیانهای واشنگتن دارد.
🔹 در جریان بهار عربی نیز این شکافها عمیقتر شد. تغییر اولویت آمریکا از سرنگونی اسد به مبارزه با داعش و ائتلاف واشنگتن با شاخه سوری پ.ک.ک (YPG) که آنکارا آن را تهدیدی وجودی میداند، واگرایی دو پایتخت را تشدید کرد. دولت حزب عدالت و توسعه با نگاه ایدئولوژیک و هویت اسلامگرایانه خود با دیدگاه آمریکا همسو نبود و ضعف در حکمرانی داخلی نیز با بهرهبرداری پوپولیستی از تقابل با آمریکا، مدیریت مؤثر این واگرایی را با شکست مواجه کرد.
🔸 با روی کار آمدن مجدد ترامپ، ساختار جدیدی در قالب «شورای صلح» روی میز قرار گرفته است. واژه کلیدی در این دوره از روابط، همانطور که تام باراک، سفیر آمریکا بیان کرد، «مشروعیت» است. ترامپ با اعتبار بخشیدن به چهرههایی چون احمد الشرع و مجبور کردن YPG به عقبنشینی در برابر دمشق و آنکارا، به دنبال مشروعیتبخشی متقابل بود و در ازای آن، از آنکارا خواست تا طرح تفریحی او برای غزه را در جهان عرب و اسلام دارای مشروعیت کند.
🔹 تصاویر ثبتشده در سپتامبر ۲۰۲۵ در نیویورک و سپس نشست اواسط اکتبر در شرمالشیخ با حضور اردوغان، ترامپ و رهبران قطر و مصر، نقطه عطفی در تأیید این طرح بود. با این حال، طرح ترامپ عامدانه فاقد نقشه راهی روشن برای تضمین حقوق فلسطینیان است تا رضایت اسرائیل جلب شود. آنکارا در این معادله نه تنها از طرح حمایت کرد، بلکه با اهرم فشار قطع حمایتها، حماس را وادار به پذیرش خلع سلاح و عدم دخالت در اداره غزه نمود؛ معادلهای که در یک سوی آن مهار YPG توسط آمریکا و در سوی دیگر مهار حماس توسط ترکیه قرار دارد.
🔸 مرحله دوم طرح ترامپ پس از آتشبس، راهاندازی «شورای صلح» با حضور چهرههایی چون تونی بلر و هاکان فیدان بود. با این وجود، ترامپ در داووس تلاش کرد ساختار این شورا را بسط داده و آن را جایگزین سازمان ملل در حل مناقشات جهانی کند؛ ایدهای که حتی با مخالفت متحدان غربی نظیر ملونی، نخستوزیر ایتالیا مواجه شد. اردوغان در نشست داووس شرکت نکرد و فیدان را به نمایندگی فرستاد و هفته گذشته نیز از حضور در نشست واشنگتن امتناع ورزید.
🔹 غیبت اردوغان دو دلیل راهبردی دارد: نخست، تردید جدی درباره کارایی کمیته صلح در احقاق حقوق فلسطینیان. طرح غزه جرد کوشنر و اظهارات اخیر سفیر ترامپ مبنی بر حق بلامانع اسرائیل برای تسلط بر منطقهای از «نیل تا فرات»، آنکارا را به شدت نگران کرده است. در شرایطی که در داخل ترکیه فشارهای زیادی برای قطع کامل روابط با اسرائیل وجود دارد، حضور اردوغان در قاب عکس مشترک با اسرائیل هزینه سیاسی سنگینی دارد.
🔸 دلیل دوم، محاسبات توازنبخش آنکارا است. اردوغان نمیخواهد تمام تخممرغهای خود را در سبد غیرقابل پیشبینی ترامپ بگذارد. در دوران تشدید اختلافات دفاعی میان آمریکا و اروپا، دولت ترکیه تلاش میکند با حفظ فاصله معنادار از ساختاری که ترامپ برای آن ارزش زیادی قائل است، پیامی مبنی بر عدم دوری از اروپا مخابره کند. ترکیه همزمان بازیگر کلیدی خاورمیانه ترامپ و حامی طرح غزه اوست، اما میداند که ایستادگی بیقید و شرط در کنار ترامپ، همزمان مزایا و معایب خاص خود را به همراه دارد.
منبع: T24
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
✅ از معمای چین تا سلاح جغرافیا، چرا ایران هدف است؟
🔻مصطفی بالبای در تحلیل اخیر خود در جمهوریت، به ابعاد پنهان تنشهای جاری پرداخته و یادآوری میکند که پس از جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل (آمریکا)، اکنون سایه جنگ مستقیم آمریکا و ایران سنگینی میکند؛ تا جایی که همزمان با تداوم دیپلماسی، احتمال آغاز حملات آمریکا نیز وجود دارد. با این حال، ریشه اصلی این تنشها نه در خاورمیانه، بلکه در شرق آسیاست. از زمان بازگشت ترامپ، تنها یک کلمه در کانون توجه او قرار دارد: چین!
🔻پکن با سرعتی خاموش در حال پیشروی است و آمریکا ناتوان از رقابت سازنده، استراتژی مهار و انزوای چین را در پیش گرفته و رفتارهای به ظاهر کاوبوی مآبانه ترامپ نیز احتمالاً ابزاری برای آزمایش همین استراتژی است. در این پازل، ایران به عنوان بزرگترین شریک ۲۰ سال اخیر چین _از فناوری هستهای تا ساخت موشک_ هدف اصلی آمریکا قرار گرفته است. انتقال مداوم نفت ایران با تغییر هویت و مسیر کشتیها در اقیانوس هند به بنادر چین، غیرقابل هضمترین مسئله برای واشنگتن است و آمریکا با ضربه به ایران، در واقع شریک کلیدی چین را هدف قرار میدهد.
🔻در بُعد داخلی، بالبای به شکاف عمیق میان حاکمیت و مردم ایران اشاره میکند و مینویسد دامنه اعتراضات از جوانان فراتر رفته و به کسبه و بازاریان (بستن کرکره مغازهها) نیز کشیده شده است. او تأکید میکند کشوری که در جمع سه دارنده برتر ذخایر نفت و گاز جهان است، و اکنون با اقتصادی ضعیف، بیش از توسعه طلبی، درگیر دغدغه بقای خود است. با این وجود، نویسنده هشدار میدهد که با سقوط دولتهای اقتدارگرا، دموکراسی با چتر نجات از آسمان نمیافتد. به باور او، سر دادن شعار در حمایت از رضا پهلوی و سلطنت نیز نشانگر خروجی دموکراتیک نیست.
🔻نکته قابل تأمل این است که آمریکا نیز به دنبال استقرار دموکراسی در ایران نیست؛ بلکه واشنگتن در شرایط تحریم، صرفاً خواهان یک «حکومت ملایانِ حرفشنو و مطیع» است. از سوی دیگر، بالبای با تغییر اصطلاح معروف «جغرافیا سرنوشت است» به «جغرافیا سلاح است»، توضیح میدهد که تأسیسات هستهای ایران در زیر صخرههای عظیم و نفوذناپذیر پنهان شدهاند و آمریکا هنوز سلاحی برای انهدام کامل آنها نساخته است. به همین دلیل، استقرار ناوهای غولپیکر آمریکایی در فواصل دور، عمدتاً با هدف دور نگه داشتن متحدان منطقهای (بهویژه اسرائیل) از تیررس موشکهای تلافیجویانه ایران صورت میگیرد.
🔻بالبای میگوید: این بحران پیامدهای مستقیمی برای آنکارا دارد. ترکیه با درس گرفتن از تجربه تلخ آوارگان سوری، به استانداران استانهای مرزی دستور داده تا هرگونه موج احتمالی پناهجویان را دقیقاً در نقطه صفر مرزی یا حتی داخل خاک ایران متوقف کنند.
🔻نویسنده مدعی است دولت ترکیه تلاش میکند همان سیاست مصلحتاندیشانه و «توازن» که در قبال جنگ اوکراین و روسیه داشت را پیاده کند؛ هرچند این احتمال وجود دارد که با فشارهایی شبیه به دوران اشغال عراق توسط آمریکا مواجه شود.
🔻بالبای یادداشت خود را با یک واقعیت تاریخی به پایان میرساند: در کشوری که مرزهایش با ترکیه از زمان عهدنامه قصر شیرین (۱۶۳۹) تغییری نکرده، مفهوم «دولت» بسیار بزرگ تر و ریشهدارتر از «رژیم» است و ایران با تکیه بر همین اصالت و عمق تاریخی، توانایی آن را دارد که راه برون رفتی از این بحران برای خود پیدا کند.
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ سازمان اطلاعات ملی ترکیه (MİT) چگونه و کجا ۳۶ میلیارد لیر را خرج کرد؟
✍️ مورات یتکین
🔹 سازمان اطلاعات ملی ترکیه (MİT) با انتشار «گزارش فعالیتهای سال ۲۰۲۵»، جزئیات قابلتأملی از هزینهها و اولویتهای امنیتی خود را آشکار کرده است. در حالی که بودجه اولیه این سازمان حدود ۲۸.۹ میلیارد لیر تعیین شده بود، گزارش نشان میدهد که هزینههای واقعی با افزایشی ۲۵ درصدی به ۳۶.۳ میلیارد لیر رسیده است. البته، ۱۲۷.۶ میلیون لیر از این بودجه به خزانهداری بازگردانده شده است.
🔸 ابراهیم کالین، رئیس MİT، این افزایش هزینه را در چارچوب استراتژی «توازن و استحکامبخشی» توجیه میکند. او با اشاره به اینکه تعداد «درگیریهای داغ» در جهان از ۳۵ مورد در سال ۲۰۱۰ به ۶۰ مورد در سال ۲۰۲۵ (بالاترین رقم پس از جنگ جهانی دوم) رسیده، بر لزوم تقویت «جبهه داخلی» و آمادگی در برابر سناریوهای جنگ سرد جدید تاکید دارد.
🔹 اما این ۳۶ میلیارد لیر دقیقاً کجا هزینه شده است؟ کالین اولویت اصلی را به «دیپلماسی اطلاعاتی» داده است. این شامل میانجیگری در تبادل اسرای روسیه و اوکراین، تلاش برای آتشبس در غزه و جلوگیری از سرایت جنگ اسرائیل به لبنان، سوریه و ایران میشود. علاوه بر این، حمایت از «مدیریت جدید در سوریه»، عملیاتهای ضدجاسوسی و پروژه «ترکیه بدون ترور» (مبارزه با پکک، فتحالله گولن و داعش) از سرفصلهای اصلی هزینهها بودهاند.
🔸 نکته سیاسی مهم گزارش این است که ابراهیم کالین تنها مقام دولتی است که توانسته رضایت تمامی احزاب سیاسی (حتی اپوزیسیون) را در کمیسیونهای پارلمانی جلب کند. رویکرد شفافتر او در ارائه گزارش (هرچند جزئیات عملیاتی محرمانه مانده) و ادبیات غیرتنشزای او، تحسین نمایندگان مجلس را در پی داشته است؛ امری که در فضای قطبی ترکیه نادر است.
منبع: YetkinReport
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ معماری امنیتی و توهم استقلال راهبردی؛کالبدشکافی آسیبپذیری پدافندی ترکیه
✍ ابوالفضل اجلی
پیوستن ترکیه به پیمان آتلانتیک شمالی در سال ۱۹۵۲، معماری دفاعی این کشور را در یک ساختار مرکز - پیرامون تثبیت کرد. استقرار موشکهای هستهای ژوپیتر در ازمیر طی دوران جنگ سرد، آغازگر روندی بود که در آن حفاظت از حریم هوایی و امنیت سرزمینی آنکارا به چتر حمایتی غرب گره خورد. این وابستگی ساختاری، یک تضاد دائمی میان ادراک نخبگان سیاسی از استقلال ملی و واقعیتهای میدانی ادغام نظامی ایجاد کرده است. در دهههای پس از جنگ سرد، هر زمان که بحرانهای پیرامونی به مرزهای ترکیه نزدیک شدهاند، این شکاف نمایانتر شده و نیاز آنکارا به استقرار سامانههای رهگیر خارجی برای دفع تهدیدات، استقلال راهبردی این کشور را به چالش کشیده است.
http://syaaq.com/36459
#ترکیه #دفاعی #ناتو #ایران
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ تغییر نام شعبه یک شرکت تسلیحاتی ترکیه پس از جنجال فروش سلاح به اسرائیل
🔸شعبه آمریکایی شرکت اسلحهسازی ترکیهای «رپکون» (Repkon USA) در پی افشای نقش آن در تامین مهمات برای اسرائیل و بالا گرفتن انتقادات عمومی، نام خود را به «پالیجن تکنولوژیز» (Paligen Technologies) تغییر داد.
🔸پس از آنکه مارکو روبیو (وزیر خارجه آمریکا) با دور زدن کنگره، فروش ۱۵۱.۸ میلیون دلار مهمات به اسرائیل را تایید کرد، مشخص شد که شرکت Repkon USA پیمانکار اصلی تولید ۱۲ هزار بدنه بمب ۱۰۰۰ پوندی (BLU-110A/B) در این قرارداد است؛ بمبهایی که در جنگ غزه استفاده میشوند.
🔸انتشار این خبر خشم گستردهای در شبکههای اجتماعی ترکیه به همراه داشت. معترضان مقابل دفتر مرکزی رپکون در استانبول تجمع کردند و نمایندگان اپوزیسیون نیز با طرح سوالاتی در پارلمان، خواستار شفافسازی و پاسخگویی دولت شدند و دولت ترکیه تاکنون سکوت کرده است.
🔸شرکت مادر در ترکیه هرگونه دخالت در این معامله را رد کرده و میگوید تصمیمات تجاری توسط مدیران شعبه آمریکایی اتخاذ میشود. مقامات شرکت مدعیاند که طرف قرارداد آنها «ارتش آمریکا» است و طبق قوانین ضدتحریم ایالات متحده، نمیتوانند از فروش به اسرائیل امتناع کنند.
🔸کارشناسان نیز تایید میکنند که رد کردن سفارشات نظامی دولت آمریکا میتواند به معنای نابودی یک کسبوکار تسلیحاتی در این کشور باشد.
🔸این شرکت با تغییر نام ناگهانی به "Paligen Technologies" تلاش کرده تا بر هویت حقوقی آمریکایی خود تاکید کند و از فشارهای شدید افکار عمومی در ترکیه فاصله بگیرد.
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ فراخوان تجمع مقابل سفارت آمریکا در آنکارا
🔸اتحادیه جوانان ترکیه با صدور اطلاعیه ای، از کلیه ی میهن پرستان ترکیه دعوت می کند، در محکومیت جنایات آمریکا و اسرائیل، روز شنبه ۱۴ مارس، در مقابل سفارت آمریکا در آنکارا تجمع کنند.
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️بنابر اعلام تلویزیون دولتی سوریه، سیپان حمو، از فرماندهان نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF)، به سمت دستیار معاون وزیر دفاع سوریه (دولت جولانی) منصوب شد.
🔸بر این اساس، حمو به عنوان معاون وزیر دفاع در منطقه شرق سوریه ایفای نقش خواهد کرد.
🔸نام حمو، در لیست قرمز تروریستی (افراد تحت تعقیب) دولت ترکیه قرار دارد.
🔸سیپان حمو، متولد سال ۱۹۷۸ در شهر دریک (المالکیه) در استان حسکه، به عنوان یکی از فرماندهان ارشد یگانهای مدافع خلق (YPG) شناخته می شود.
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ شبکه تی آر تی، حمله آمریکا و اسرائیل به یک مدرسه ابتدایی در میناب که منجر به کشته شدن حداقل ۱۶۵ دانشآموز دختر و معلم شد را با انیمیشن روایت کرده است.
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️تجمع در مقابل ساختمان رپکون
🔸طی روزهای اخیر، در عمرانیه ی استانبول، مقابل ساختمان هلدینگ شرکت Repkon که یکی از شرکتهای تامینکننده تسلیحات برای آمریکا-اسرائیل است، اعتراضات مردمی برگزار می شود.
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ دو هدف موشک شلیک شده به ترکیه
🔹دریاسالار «جهاد یایجی»، تئوریسین نظامی و استراتژیست ارشد ترکیه، در مصاحبه با رسانه ی GZT تحلیل خود را از موضوع موشک شلیک شده به ایران می گوید. او معتقد است هدف قرار گرفتن این موشک بر فراز مدیترانه شرقی و سقوط ترکشهای آن در منطقه «دورتیول» حاتای، پیامی از سوی غرب به ایران بود که: «حمله به ترکیه، فعال کردن ماده ۵ ناتو و ورود رسمی تمام اعضای این پیمان به جنگ است»؛ پروژهای که آمریکا و اسرائیل برای مشروعیت بخشیدن به حملات و تجاوزات خود به آن نیاز مبرم دارند.
🔸 اهداف احتمالی و سناریوی «ایرانِ دوم»
🔹یایجی هشدار میدهد که نه تنها پایگاه «اینجرلیک» (که آن را پایگاهی تحت حاکمیت ترکیه و نه آمریکا میداند)، بلکه نیروگاه هستهای «آک کویو» نیز در بانک اهداف دشمنان قرار دارد. او با استناد به اظهارات چهرههایی چون مایکل روبین، فاش میکند که جریانی در پنتاگون و اسرائیل، ترکیه را «ایرانِ دوم» قلمداد میکنند و معتقدند پیش از آنکه قدرت دفاعی و هستهای ترکیه به نقطه بیبازگشت برسد، باید با همان «بسته ی بهانههای امپریالیستی» (یعنی سلاح هستهای، توان موشکی و رژیم نامطلوب) که علیه عراق،سوریه و ایران استفاده شد، سرکوب شود.
🔸فرضیه نفوذ؛ آیا موشک از درون ایران هدایت شد؟
🔹یکی از ادعاهای یایجی، اشاره به نفوذ عمیق موساد در لایههای امنیتی ایران است. او ادعا میکند که با توجه به شکستهشدن زنجیره فرماندهی و اشراف اطلاعاتی اسرائیل بر مقامات ایران، بعید نیست که شلیک موشک به سمت ترکیه، یک «عملیات فریب» توسط نفوذیهای اسرائیل در داخل ایران باشد تا با قربانی کردن ایران، ترکیه را به نفع محور غرب وارد معرکه کنند. یایجی تأکید میکند که باید دید از این تقابل چه کسی سود میبرد؟ قطعاً ایران از درگیری و تنش با ترکیه سودی نمیبرد، اما برای آمریکا و اسرائیل، این یک برد استراتژیک است.
🔸 باتلاق مدیترانه و تله رسانهای
🔹کارشناس برنامه با اشاره به وضعیت بحرانی قبرس، دولت جنوبی (یونانینشین) را متهم میکند که با واگذاری پایگاه به آمریکا و فرانسه، کل جزیره را به هدف نظامی تبدیل کرده است. وی همچنین به یک «تله ی ادراکی» اشاره میکند: غرب با سانسور خسارات داخلی ایران و همزمان بزرگنمایی حملات و توان تهاجمی ایران، در حال تغییر جایگاه ایران از «مظلوم» به «ظالم» است تا ائتلافسازی علیه تهران را تسهیل کند. یایجی معتقد است حتی حوادثی مثل انفجار آرامکو یا سقوط پهپادهای مشابه مدل ایرانی در کویت، میتواند بخشی از عملیات فریب برای تحریک کشورهای منطقه علیه ایران باشد.
🔸در پایان یایجی نتیجه گیری می کند که معتقد است؛ هدف نهایی این آشوبها، رسیدن به مرزهای ترکیه، ضربه به صنایع دفاعی مستقل و تجزیه اتحاد ملی این کشور است. یایجی هشدار میدهد که در دوران حکومت زور بر حقوق بینالملل، ترکیه باید با هوشیاری کامل از افتادن در دام سناریوهای رسانهای و تحریکات مرزی خودداری کند، چرا که هدف بعدی، بیشک آنکارا خواهد بود.
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ ترکیه متضرر اصلی تضعیف حکومت مرکزی ایران خواهد بود
✍️ محسن جوادی
🔹بر اساس دادههای پراکندگی جمعیت کردها، بر مبنای دادههای آماری «کتاب حقایق جهان» متعلق به سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA)، میتوان به یک گزاره ژئوپلیتیکی و امنیتی دست یافت که نشان میدهد برخلاف برخی تصورات، ترکیه متضرر اصلی تضعیف حکومت مرکزی ایران خواهد بود. این نقشه، گرانیگاه جمعیتی و پتانسیل بحرانهای داخلی در منطقه را به وضوح ترسیم میکند.
🔸 آمار جمعیتی در این معادله به مثابه پاشنه آشیل ترکیه عمل میکند. بر اساس دادههای موجود، حدوداً جمعیت کردها در ترکیه ۱۸ میلیون نفر، در ایران ۸ میلیون نفر، در عراق ۵ میلیون نفر و در سوریه ۲ میلیون نفر است. این ارقام نشان میدهد که جمعیت ۱۸ میلیونی کردهای ترکیه، بیش از دو برابر کردهای ایران و حتی بیش از مجموع کردهای ایران، عراق و سوریه است.
🔹 با توجه به این توزیع جمعیتی، هرگونه ظهور ناسیونالیسم کردی یا تغییر مرزها در منطقه، پیش از هر کشوری تمامیت ارضی ترکیه را هدف قرار میدهد. ترکیه به دلیل در اختیار داشتن بزرگترین اقلیت کرد، بالاترین پتانسیل را برای درگیری با بحرانهای عمیق داخلی داراست و تغییرات ژئوپلیتیک مستقیماً امنیت ملی آن را تهدید میکند.
🔸 مناطق کردنشین این چهار کشور دارای پیوند کامل جغرافیایی هستند که زمینهساز یک اثر دومینوی ویرانگر است. اگر حکومت مرکزی ایران تضعیف شود و منطقه کردنشین آن با ۸ میلیون جمعیت به سمت خودمختاری یا جدایی حرکت کند، یک کمربند قدرتمند و مستقل از شمال عراق تا غرب ایران شکل خواهد گرفت.
🔹 ایجاد چنین موجودیت سیاسی جدیدی در مرزهای شرقی ترکیه، الهامبخش و محرک اصلی ۱۸ میلیون کرد داخل خاک ترکیه برای پیوستن به این بلوک خواهد شد. در چنین سناریویی، جلوگیری از این موج تجزیهطلبانه برای آنکارا عملاً غیرممکن بوده و پیامدهای ویرانگری برای ثبات این کشور به همراه خواهد داشت.
🔸 از منظر استراتژیک، این روند به معنای فروپاشی بلندمدت برنامههای ترکیه خواهد بود. آنکارا دهههاست که به دنبال تبدیل شدن به هژمون منطقهای، هاب انرژی و بازیگر کلیدی در کریدورهای اقتصادی بینالمللی نظیر (کریدور زنگزور) یا (جاده توسعه عراق) است؛ اما تجزیه ایران، فاز استراتژیک ترکیه را از (توسعه) به (بقا) تغییر خواهد داد.
🔹 در صورت بروز خلاء قدرت در ایران، ترکیه مجبور است تمام بودجه نظامی و توان دیپلماتیک خود را از توسعه نفوذ منطقهای، به حفظ بقا و جلوگیری از جنگ داخلی معطوف کند. یک ایران ضعیف به معنای مرز شرقی کاملاً بیثبات برای ترکیه است که تمام سرمایهگذاریهای ترانزیتی و اقتصادی آنکارا در شرق را نابود میکند.
🔸 در معادلات ژئوپلیتیک منطقه و بهرغم رقابتهای تاریخی تهران و آنکارا، یک حکومت مرکزی مقتدر در ایران به عنوان یک «ضربهگیر» و شریک نانوشته برای ترکیه در برابر جریانهای تجزیهطلب عمل میکند. اگر سد امنیتی ایران بشکند، ترکیه باید به تنهایی بار یک جنبش ۳۵ میلیون نفری را به دوش بکشد.
🔹 فشار این جنبش میتواند باعث جدا شدن بخشهای وسیعی از خاک ترکیه شود. دادهها ثابت میکند که تضعیف حکومت مرکزی ایران برای ترکیه نه یک پیروزی، بلکه یک «کابوس امنیتی» است. ترکیه با ۱8 میلیون کرد ساکن در امتداد مرزهای پرالتهاب سوریه، عراق و ایران، بزرگترین بازنده این تغییرات خواهد بود و بیثباتی در تهران مستقیماً به بحران موجودیتی در آنکارا منجر خواهد شد.
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ هشدار باغچهلی: فروپاشی ایران، کاتالیزور طرح «کردستان بزرگ» خواهد بود
✍️ جان آتاکلی
🔹 اگر جنگ ایران به یک جنگ داخلی تبدیل شود، ایران ممکن است تجزیه شود و این امر تأثیر عظیمی بر ترکیه خواهد داشت. تقسیم ایران به فارسها، ترکها و کردها گام بزرگی برای تحقق رویای «کردستان بزرگ» خواهد بود و عوارض بسیاری از جمله ادعاهای ارضی علیه ترکیه به همراه خواهد داشت.
🔸 دولت باغچهلی، رهبر حزب حرکت ملی (MHP) نیز در نشست دیروز فراکسیون خود به خطر مشابهی اشاره کرد. وی تأکید کرد که در صورت تجزیه ایران، سیاست در ترکیه نیز تحت تأثیر منفی قرار خواهد گرفت. باغچهلی دقیقاً چنین گفت: «آینده جمهوری اسلامی ایران را نه تحمیلهای صهیونیستی-امپریالیستی، بلکه صرفاً و منحصراً اراده مردم این کشور میتواند تعیین و تضمین کند.»
🔹 رهبر MHP در ادامه نقلقول خود افزود: «هرگونه اعمال زور عملی، هر دسیسه و هر سناریوی تاریک خلاف این امر، به معنای نقض بنیادین حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد بوده و علاوه بر آن، جنایت علیه بشریت تلقی خواهد شد. ایران متعلق به ایرانیان است. تجزیه قطعهقطعه این کشور به دستههای قومی و مذهبی، علاوه بر ترکیه و کشورهای منطقه، سیاست جهانی را نیز به شدت تحت تأثیر منفی قرار خواهد داد. ما آرامش میخواهیم، صلح میخواهیم و طغیانگری صهیونیستی-امپریالیستی را نیز تا آخر رد میکنیم.»
🔸 رژیم در ایران ممکن است تغییر کند و حکومت فعلی به پایان برسد. اما ایجاد آشوب در داخل کشور برای دستیابی به این هدف و تبدیل آن به یک درگیری داخلی، فاجعهای هم برای ایران و هم برای منطقه خواهد بود. ترکیه باید تحولات را با عقل سلیم عمیق دنبال کند و بدون درگیر شدن در نگرانیهای احساسی و سیاسی، تصمیمات سالمی بگیرد.
🔹 از سوی دیگر، باید به این واقعیت پرداخت که «ایران شگفتزده کرد و آمریکا مضطرب است». در ابتدا محاسبه شده بود که با کشته شدن نزدیک به ۴۰ مقام ارشد ایرانی از جمله رهبر مذهبی، در روز اول حمله آمریکا و اسرائیل، رژیم فرو خواهد پاشید. اما این اتفاق نیفتاد و ایران به شکلی غافلگیرکننده ضدحمله را آغاز کرد و اسرائیل و کشورهای خلیج را زیر باران موشک گرفت.
🔸 اکنون سوال این است؛ موشکها و پهپادها در اختیار ایران تا چه زمانی کافی خواهد بود؟ احتمال اینکه آمریکای مضطرب و حتی وحشتزده در برابر ایرانِ غافلگیرکننده، با قدرت بسیار بیشتری حمله کند، روز به روز بیشتر میشود. این حالت وحشت میتواند نتایج دهشتناکی در پی داشته باشد که به معنای یک بحران جدی و طولانیمدت برای جهان خواهد بود.
🔹 در این میان، کشورهای غربی در حال حاضر نگاه منفی به حمله آمریکا به ایران ندارند؛ آنها از رژیم ایران بسیار ناخشنودند و خواهان پایان آن هستند، اما سه ترس و نگرانی جدی دارند. اول: در طول این جنگ قطعاً موجی از مهاجرت شکل خواهد گرفت و غربیها میدانند که فرار از این موج، حتی با وجود اعتمادشان به ترکیه، چندان ممکن نیست.
🔸 دوم: غرب باور دارد که با پایان این جنگ، ایران به شدت زخمی خواهد شد و آنها میترسند که مبارزات بعدی به سمت تروریسم سوق پیدا کند. آنها نگرانند که سازمانهای تروریستیِ رادیکال و خفته که گمان میرفت نابود شدهاند، دوباره زنده شوند و موجی از ترور را در شهرهای غربی به راه اندازند.
🔹 سوم: غربیها به شدت وحشت دارند که پس از این جنگ، بهویژه کشورهای خلیج دچار آسیبهای سنگینی شوند که این امر به یک بحران اقتصادی بسیار وخیمتر در سطح جهانی منجر خواهد شد.
منبع: Nefes Gazetesi
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ خط لوله باکو-تفلیس-جهان ممکن است هدف ایران باشد
🔹 روز سهشنبه، یکی از مشاوران فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که تهران «خطوط تأمین نفت دشمنان» را هدف قرار داده و اجازه نخواهد داد صادرات نفت از این منطقه ادامه یابد. این بیانیه که در رسانههای ایرانی بازتاب یافت، در بحبوحه تشدید تنشهای منطقهای پس از حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران مطرح شده است.
🔸 منابع ارشد عربی در گفتگو با رسانه «میدل ایست آی» (MEE) تأکید کردند که اظهارات این مقام ارشد، نگرانیهای جدی مبنی بر قصد ایران برای هدف قرار دادن خط لوله «باکو-تفلیس-جهان» را افزایش داده است. این منبع تصریح کرد: «تهدید ایران مبنی بر ضربه زدن به خطوط نفتی دشمن تنها میتواند به معنای خط لوله BTC باشد، چرا که این مسیر تأمینکننده اصلی نفت خام اسرائیل است.»
🔹 نزدیک به ۳۰ درصد از نفت مورد نیاز اسرائیل از طریق خط لوله BTC (متعلق به شرکت BP) تأمین میشود. این منبع مطلع با اشاره به این کریدور مهم انرژی شرق به غرب که نفت خام را از حوضه دریای خزر به مدیترانه میرساند، افزود: «این خط لوله از آذربایجان، از طریق گرجستان و ترکیه به اسرائیل میرسد. با توجه به مجاورت جغرافیایی آذربایجان، هدف قرار دادن آن کاملاً در تیررس و دسترس ایران قرار دارد.»
🔸 روز دوشنبه نیز، ابراهیم جباری، مشاور ارشد فرمانده کل سپاه پاسداران، به رسانههای دولتی گفت: «تنگه هرمز بسته است. اگر کسی بخواهد عبور کند، دلاوران سپاه و نیروی دریایی ارتش آن کشتیها را به آتش خواهند کشید.» این تنگه، آبراهی حیاتی است که در باریکترین نقطه خود تنها ۲۱ مایل عرض دارد و روزانه حدود ۲۰ درصد از مصرف جهانی نفت و گاز از آن عبور میکند.
🔹 در نوامبر ۲۰۲۴، کمپین «توقف سوخت رسانی نسل کشی» شواهدی منتشر کرد که نشان می داد نفتکش ها نفت خام را از بندر جیهان ترکیه به خط لوله ای نزدیک اشکلون در اسرائیل منتقل می کردند. این بندر آخرین ایستگاه خط لوله BTC است که نفت از ترمینال حیدر علی اف در جیهان ترکیه به اسرائیل ارسال می شود.
🔸 محققان، سفرهای نفتکشها میان جیهان و عسقلان را ردیابی کردهاند که بسیاری از آنها حتی پس از اعلام تحریمهای ترکیه علیه اسرائیل در ماه مه ۲۰۲۴ (به دلیل نسلکشی در غزه) صورت گرفته است. در اکتبر ۲۰۲۵ نیز، جنبش جوانان فلسطینی و کمپین «هیچ بندری برای نسلکشی» با استفاده از دادههای ردیابی تجاری تأیید کردند که نفتکشها همچنان برای بارگیری نفت در جیهان پهلو میگیرند. گزارش تحقیقاتی دیگری نیز مستند کرده است که چگونه نفت خام این خط لوله به سوخت جنگندههای اسرائیلی تبدیل میشود.
🔹 این تحولات در شرایطی رخ میدهد که حمله پهپادی ایران در روز دوشنبه باعث ایجاد «آتشسوزی محدود» در پالایشگاه نفتی آرامکوی عربستان در «راس تنوره» شد. پس از آنکه حملات ایران موجب بسته شدن بزرگترین پالایشگاه عربستان و توقف تولید گاز طبیعی مایع (LNG) قطر گردید، قیمت گاز در اروپا با جهشی تقریباً ۵۰ درصدی مواجه شد.
منبع: Middle East Eye
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️جزئیات قابل توجه درباره ترکیه در نقشه پشت سر ترامپ
🔹 تصاویر منتشرشده از اتاق بحران «مار-ئه-لاگو» با حضور دونالد ترامپ و مارکو روبیو در جریان عملیات علیه ایران، حاوی یک سرنخ مهم نظامی است: در نقشه عملیاتی پشت سر ترامپ، در حالی که پایگاههای آمریکا در قطر، بحرین، امارات و عربستان به همراه مسیر پروازی جنگندهها دقیقاً مشخص شدهاند، نام ترکیه و پایگاههای «اینجرلیک» و «کورهجیک» کاملاً غایب است؛ غیبتی معنادار که نشان میدهد واشنگتن در این عملیات هیچ حملهای از مبدأ ترکیه طراحی نکرده و ترامپ نیز تاکنون درباره استفاده از این پایگاه ها اظهارنظری نکرده است.
منبع: Son Dakika
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ آذربایجان و ارمنستان برای صلح آماده میشوند. اما چگونه میتوان بر نفرت میان خلقها غلبه کرد؟
✍️ محرم زینالوف
🔹 باکو و ایروان احتمالاً در سال جاری میلادی توافق صلحی را امضا خواهند کرد که به بیش از سه دهه مناقشه پایان میدهد. با این حال، نمیتوان گفت تمام ارمنیها و آذربایجانیها برای این رویداد آمادهاند. در نوامبر ۲۰۲۵، در جریان مسابقه موسیقی «ستاره جاده ابریشم» در قزاقستان، سمیرا افندی، داور و خواننده آذربایجانی، امتیاز کامل (۱۲) را به سارو گئورگیان، خواننده ارمنی داد و او را در آغوش گرفت. با وجود حمایت پدر جانباز سمیرا، او در بازگشت به باکو با موجی از حملات مواجه شد و یک مجری تلویزیون از او خواست از خانواده شهدا عذرخواهی کند؛ درخواستی که سمیرا با این استدلال که «مردم بالاخره روزی آشتی خواهند کرد»، آن را رد کرد.
🔸 ریشههای این نفرت عمیق است. مناقشه پیش از فروپاشی شوروی با کشتار ارامنه در سومقاییت (۱۹۸۸) و اخراج متقابل شهروندان آغاز شد و در سال ۱۹۹۲ به یک جنگ تمامعیار انجامید. ارمنستان پیروز جنگ اول (۱۹۹۲-۱۹۹۴) و آذربایجان پیروز جنگ دوم (۲۰۲۰) بود. در این ۳۰ سال، نسلی کامل با نفرت و بدون دیدن مردمان همسایه بزرگ شد. آلتای گویوشوف، جامعهشناس، معتقد است دولت آذربایجان در طول سه دهه تصویر «ارمنیِ وحشی» را خلق کرده و اکنون خود به گروگان این روایت تبدیل شده است.
🔹 هر دو طرف با نادیده گرفتن حقایق تلخ، تنها قصد دارند چهرهای قربانی از خود به نمایش بگذارند. ارامنه کشتار مارس ۱۹۸۸ باکو را به یاد میآورند و آذربایجانیها کشتار سپتامبر همان سال را. باکو تلاش میکند مقصر کشتار سومقاییت را خود ارامنه جلوه دهد و ایروان نیز تئوریهایی مبنی بر نقش آذربایجانیها در قتلعام خوجالی (۱۹۹۲) مطرح میکند. بوریس ناواساردیان، روزنامهنگار، یادآور میشود که این کینهتوزی در ورزش نیز مشهود است؛ جایی که پیروزی یک ورزشکار بر رقیب همسایه برای کسب مقام هفدهم، از مدال نقره ارزش بیشتری پیدا میکند.
🔸 در سطح کلان دیپلماتیک، با میانجیگری دونالد ترامپ در آگوست ۲۰۲۵، رهبران دو کشور متن توافق صلحی را برای چشمپوشی از ادعاهای ارضی تأیید کردند. امضای نهایی در گرو تغییر قانون اساسی ارمنستان است. نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان که مسیر طولانیِ از رقصیدن در شوشا تا تشکر از باکو بابت باز کردن مسیرهای ترانزیتی را طی کرده، با نمایش نقشهای دقیق اعلام کرد ایروان هیچ ادعایی فراتر از مرزهای خود ندارد. در پی این تغییر رویکرد، در نوامبر ۲۰۲۵ باکو اجازه ترانزیت کالا به ارمنستان را صادر کرد و در دسامبر فروش بنزین به این کشور را آغاز نمود.
🔹 در مقابل، الهام علیاف، رئیسجمهور آذربایجان، همچنان از جایگاه پیروز میدان، لفاظیهای جنگطلبانه را حفظ کرده است. وی در نوامبر گذشته با استناد به نقشههای اوایل قرن بیستم، دریاچه سوان ارمنستان را با نام ترکی «گویچه» خواند و به طرح ادعاها درباره «آذربایجان غربی» (خاک ارمنستان) ادامه داد. در ماه دسامبر، پاشینیان پیشنهاد کرد در ازای پایان دادن به کمپین «آذربایجان غربی» توسط باکو، ایروان نیز از درخواست بازگشت ارامنه قرهباغ (که در سپتامبر ۲۰۲۳ منطقه را ترک کردند) چشمپوشی کند؛ پیشنهادی که علیاف هنوز به آن پاسخی نداده است.
🔸 در عرصه مدنی، بدبینی دولتها به طرحهای صلحطلبانه معضلی جدی است. اگرچه در پاییز ۲۰۲۵ هیئتهای جامعه مدنی دو کشور در ایروان و باکو دیدار کردند، اما به گفته آلتای گویوشوف، در حالی که هیئت ارمنی شامل چهرههای مستقل بود، هیئت آذربایجانی تنها از افراد وابسته به دولت تشکیل میشد، چرا که باکو دشمن هرگونه ابتکار مستقل است.
🔹 نظرسنجی مؤسسه بینالمللی جمهوریخواه (IRI) در اکتبر ۲۰۲۴ نشان میدهد بیش از نیمی از ارامنه از ایده صلح با آذربایجان حمایت میکنند، هرچند ۳۸ درصد آن را مطلوب اما دستنیافتنی میدانند. در آذربایجان چنین نظرسنجیای برگزار نشده است.
🔸 لارنس بروئر، کارشناس چتمهاوس، روند نزدیک شدن نخبگان حاکم را «ناپیوسته اما تا همین اواخر غیرقابل تصور» میداند. او و مارک گریگوریان (روزنامهنگار) معتقدند صلح پایدار نیازمند مفهوم «صلح روزمره» است. آنها با یادآوری بازار عمدهفروشی «ساداخلو» در مرز گرجستان و ارمنستان در اوایل دهه ۲۰۰۰، تأکید میکنند که بهترین مسیر برای آشتی خلقها، باز کردن راهها و اجازه دادن به مردم عادی برای تجارت و گفتگوی مستقیم است؛ اگر دولتها مانعتراشی نکنند، مردم پراگماتیسم خاص خود را برای همزیستی پیدا خواهند کرد.
منبع: BBC Azeri
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
✅ جروزالم پست: تشکیل ائتلاف سیاسی جدید توسط ۵ گروه کُرد علیه تهران
🔻روزنامه اسرائیلی «جروزالم پست» در گزارشی تازه خبر از یک تحول سیاسی در میان گروههای اپوزیسیون خارج از کشور داده است: پنج گروه مختلف از اپوزیسیون کُرد ایرانی با برگزاری یک نشست خبری مشترک، رسماً تشکیل یک «ائتلاف سیاسی واحد» را اعلام کردند.
🔻این گروهها که پیشتر در قالب یک مرکز گفتوگو، با یکدیگر در ارتباط بودند، اکنون با انتشار تصاویر همبستگی خود، وارد فاز جدیدی از همکاریهای ساختار یافته شدهاند. هدف اصلی این ائتلاف تازه تأسیس، مبارزه با جمهوری اسلامی با محوریت شعار «دموکراسی» و «حق تعیین سرنوشت» عنوان شده است.
🔸اهمیت زمانبندی این ائتلاف در چیست؟
🔻 این اتحاد دقیقاً در سایهی تشدید بیسابقهی تنشها میان واشنگتن و تهران شکل گرفته است. به نظر میرسد اپوزیسیون کُرد در تلاش است تا با ایجاد یک جبهه یکپارچه، از فرصت فشارهای بینالمللی بر ایران به عنوان اهرمی برای پیشبرد اهداف سیاسی و میدانی خود در غرب کشور استفاده کند.
🔹 تشکیل یک بلوک واحد توسط احزاب کُرد، قدرت چانهزنی آنها را برای جلب حمایتهای مالی و لجستیکی از بازیگران بینالمللی مخالف تهران را به شدت افزایش میدهد.
🔻پوشش این خبر توسط رسانههای اسرائیلی نشان میدهد که تحرکات گروههای قومی و مرزی ایران تا چه حد برای بازیگران منطقهای حائز اهمیت است و تقاطع فشارهای خارجی با فعال شدن گسلهای داخلی، همواره یکی از سناریوهای مورد توجه در جنگهای ترکیبی محسوب میشود.
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
✅ نگاهِ ملتِ درگیرِ فقر به سیاستمدارِ ساده زیست
🔻عاکف بکی در یادداشت اخیر خود در کارار، به یک تناقض بسیار جالب و تلخ در روانشناسی رأیدهندگان ترکیه پرداخته است: چرا مردمی که خودشان در تأمین معاش با مشکل روبرو هستند، به سیاستمدارانی که سادهزیست هستند، رأی نمیدهند؟
🔻ماجرا از کمپین انتخاباتی حزب آینده (به رهبری احمد داووداوغلو) آغاز شد که با افتخار اعلام کردند: "ما هم در گذران زندگی مشکل داریم، چون دزدی نکردیم، پاک ماندیم و به حق یتیم دست نبردیم." بکی توضیح میدهد که هرچند مردم در ظاهر سیاستمدارانِ پاکدست را تحسین میکنند و به آنها احترام میگذارند، اما در پای صندوق رأی دچار تردید میشوند و این سؤال را از خود میپرسند که کسی که حتی نمیتواند زندگی و معیشت خودش را مدیریت کند، چطور میخواهد اقتصاد کشور را بسازد و شکم ما را سیر کند؟
🔻در بخش دیگری از این یادداشت، نویسنده به تقابل گفتمانها اشاره میکند؛ در حالی که اوزگور اوزل (رهبر حزب جمهوریخلق) رجب طیب اردوغان را متهم میکند که فقرا را دوست ندارد، عاکف بکی معتقد است مسئله اصلاً این نیست که آیا سیاستمدار، فقرا را دوست دارد یا خیر؛ بلکه واقعیت تلخ این است که فقرا چه کسی را دوست دارند. ظاهراً برای قشر ضعیف جامعه چندان مهم نیست که یک سیاستمدار پس از رسیدن به قدرت ثروتمند شود. در واقع، سیاستمداری که توانسته خودش و اطرافیانش را به نان و نوایی و رفاه برساند، ناخودآگاه این حس اعتماد را به رأیدهنده فقیر القا میکند که «او آنقدر توانمند است که میتواند من را هم از فقر نجات دهد.» در نقطه مقابل، ساده زیستی آگاهانه و انتخابی یک سیاستمدارِ صادق، به جای آنکه ارزش تلقی شود، به پای بی عرضگی و ناکارآمدی او نوشته میشود.
🔻این بیتوجهی جامعه به «پاکدستی»، احمد داووداوغلو را که زمانی نخستوزیر و وزیر خارجه بوده و اکنون به دلیل هزینههای بالای سیاسی با مشکل مالی مواجه است، به شدت آزرده خاطر کرده است. داووداوغلو با گلایه و کنایه به ترولها و منتقدانش میگوید تصویری که آنها از یک نخستوزیر در ذهن دارند، کسی است که فقط خودش و اطرافیانش را ثروتمند کند، در حالی که او هرگز چنین شخصیتی نبود و نخواهد بود. عمق این احساسِ بیعدالتی و بغض داووداوغلو از این قدرناشناسی تا جایی است که اخیراً در یک سخنرانی وصیت کرد: "وقتی تابوت این پاک دست،به مسجد آمد، هرگز اجازه ندهید آن سیاستمداران ریاکار به آن نزدیک شوند." عاکف بکی در پایان یادداشت خود با ظرافت اشاره میکند که حتی مطرح شدن بیدلیل و ناخواسته نام داووداوغلو در ایمیلهای پرونده جنجالی اپستین (صرفاً با تشبیه او به هنری کیسینجر به عنوان یک دیپلمات برجسته)، به اندازه این قدرناشناسی تلخ جامعه نسبت به صداقت مالیاش، برای او سنگین و آزاردهنده نبوده است.
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus
⭕️ تأملاتی پیرامون عادیسازی روابط ترکیه و ارمنستان
✍️ مظفر آیهان کارا
🔹 سیاست خارجی سنتی ترکیه، که بر پایه درسهای تلخ پیش از جمهوری بنا شده بود، همواره بر اصل «تامینکننده ثبات» و اجتناب از مداخله یکجانبه در مناقشات منطقهای استوار بود. اما از نیمه دوم دهه ۲۰۰۰، این رویکرد دستخوش تغییری جدی شد و آنکارا وارد ماجراجوییهایی شد که در نهایت بیش از آنکه به سود خودش باشد، به نفع دیگران تمام شد. با این حال، تحولات اخیر منطقهای و فشارهای ناشی از بحرانهای خاورمیانه و فراتر از آن، ترکیه را ناگزیر به بازگشت تدریجی (و البته چراغخاموش) به همان عقلانیت دیپلماتیک پیشین سوق میدهد.
🔸 در این راستا، سوال کلیدی این است: آیا عادیسازی روابط با ارمنستان میتواند فراتر از یک رابطه دوجانبه، دریچهای به سوی ثبات منطقهای بگشاید؟ پاسخ مثبت است. علیرغم ظاهر سرد روابط و بسته بودن مرزهای زمینی، واقعیتهای جالبی در زیر پوست این رابطه وجود دارد. برای مثال، سد «آرپاچای» بر روی رودخانه ارس، حتی در پرتنشترین دورانها، بدون مشکل و بهصورت مشترک توسط دو کشور مدیریت شده است. همچنین، پس از جنگ دوم قرهباغ، پاشینیان با اخراج نیروهای مرزبانی روسیه (FSB) و جایگزینی ارتش ارمنستان، عملاً مرز مشترک زمینی میان ترکیه و روسیه را برای اولین بار در تاریخ از بین برد.
🔹 اهمیت ژئوپلیتیک و نیازهای اقتصادی ارمنستان، این کشور را به سمت عادیسازی روابط با ترکیه سوق میدهد. برخلاف دیاسپورای ارمنی که «ضدیت با ترکیه» را به سبک زندگی تبدیل کرده، مردم داخل ارمنستان که با مشکلات معیشتی دستوپنجه نرم میکنند، واقعبینتر هستند. تجارت محدود فعلی (عمدتاً از طریق ایران) نشاندهنده نیاز بازار ارمنستان به کالاهای ترکیه است. در سمت مقابل، اگرچه افکار عمومی ترکیه تحت تاثیر حافظه تاریخی ترورهای «آسالا» و مواضع دیاسپورا قرار دارد، اما ابتکارات دیپلماتیک سالهای ۲۰۰۸-۲۰۰۹ و اجازه کار به شهروندان ارمنی در ترکیه، نشاندهنده آمادگی آنکارا برای عبور از این بنبست است.
🔸 احیای پروتکلهای امضا شده در زوریخ (۲۰۰۹) میتواند گام نخست برای خروج از این وضعیت «سورئال» باشد. فراتر از دیپلماسی، یک تهدید مشترک امنیتی نیز وجود دارد که کمتر به آن پرداخته شده است: نیروگاه هستهای «متسامور». این نیروگاه فرسوده با تکنولوژی شوروی سابق که در منطقه زلزلهخیز واقع شده، خطری جدی برای هر دو کشور است. عادیسازی روابط میتواند ارمنستان را وارد شبکه انرژی منطقهای کرده و زمینه را برای تعطیلی این نیروگاه خطرناک فراهم کند.
🔹 اما نگاه صرفاً دوجانبه کافی نیست. استراتژی صحیح، ایجاد یک پروژه منطقهای با مشارکت ترکیه، آذربایجان (نخجوان)، ارمنستان، ایران و گرجستان است. سرمایهگذاری در زیرساختهای لجستیکی برای اتصال دریای سیاه، خزر و خلیج فارس، میتواند منافع اقتصادی متقابل برد برد ایجاد کرده و ثبات سیاسی را به همراه آورد. تامین مالی این پروژه عظیم میتواند از طریق نهادهای بینالمللی یا مدل کنسرسیوم «ساخت-بهرهبرداری-واگذاری» (BOT) انجام شود.
منبع: Bizim TV
🔵کانال مطالعات ترکیه و قفقاز اندیشکده مرصاد
@turkeycaucasus