نکات مهم اورژانس🚑

28 February 2026 08:06

رفتار درست هنگام حمله هوایی

🔹با شنیدن آژیر یا انفجار:
🔹فوراً به محل امن بروید (فرصت: کمتر از ۶۰ ثانیه)
🔹از پنجره‌ها و دیوارهای بیرونی دوری کنید
🔹روی زمین دراز بکشید و دهان را کمی باز نگه دارید
🔹سر را با دست یا بالشت بپوشانید تا از ترکش محافظت شود
🔹اگر در فضای باز هستید:
🔹سریعاً نزدیک‌ترین پناهگاه مستحکم را بیابید
🔹در صورت عدم دسترسی، روی زمین دراز بکشید و سر خود را بپوشانید

نکات مهم اورژانس🚑

27 February 2026 13:38

🔖مسمومیت با ویتامین D در کودکان


⬅️در سال‌های اخیر به‌دلیل دسترسی آسان به فرآورده‌های پر دوز ویتامین D، بروز مسمومیت حاد و مزمن در کودکان افزایش یافته است. مسمومیت ناشی از خود ویتامین D نیست، بلکه در اثر هیپرکلسمی ایجاد می‌شود.

💊 اشکال دارویی در دسترس

قطره‌های 400، 1000 و 12000 واحد در میلی‌لیتر، پرل 50000 واحدی و آمپول 300000 واحدی از شایع‌ترین منابع مصرف بیش از حد هستند.

🔬 پاتوفیزیولوژی

افزایش ویتامین D باعث افزایش جذب روده‌ای کلسیم و فسفر می‌شود. در نتیجه هیپرکلسمی ایجاد شده و می‌تواند منجر به کلسیفیکاسیون بافتی شود. کلیه‌ها شایع‌ترین ارگان درگیر بوده و نفروکلسی‌نوز و کاهش عملکرد کلیه ممکن است رخ دهد.

سطوح سمی

سطح 25 هیدروکسی ویتامین D بیش از 100 نانوگرم/میلی‌لیتر با خطر توکسیتی همراه است و سطوح بالاتر از 150 نانوگرم/میلی‌لیتر مسمومیت محسوب می‌شود. شدت علائم بیشتر با میزان هیپرکلسمی ارتباط دارد تا سطح ویتامین D.

تظاهرات بالینی

علائم ممکن است حاد یا مزمن باشند.

علائم گوارشی:
بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ، یبوست و درد شکم

علائم عمومی و نورولوژیک:
بی‌حالی، خستگی، تحریک‌پذیری، ضعف عضلانی، سردرد و در موارد شدید کاهش سطح هوشیاری

علائم کلیوی:
پلی‌اوری، پلی‌دیپسی، دهیدراتاسیون

علائم قلبی:
در هیپرکلسمی شدید آریتمی و کوتاه شدن فاصله QT ممکن است دیده شود.

🧪 بررسی‌های پاراکلینیک
• کلسیم سرم
• فسفر
.  آلكالين فسفاتاز
•   اوره و کراتینین
• سطح 25(OH) ویتامین D
• نسبت کلسیم به کراتینین ادرار

در صورت هیپرکلسمی قابل توجه:
انجام ECG توصیه می‌شود.
در افزایش پایدار کلسیم خون، سونوگرافی کلیه جهت بررسی نفروکلسی‌نوز انجام گردد.

درمان مسمومیت با ویتامین D (هیپرکلسمی) در کودکان

درمان بر کنترل هیپرکلسمی، اصلاح دهیدراتاسیون و پیشگیری از آسیب کلیوی متمرکز است.

مرحله1️⃣: قطع منبع

در اولین اقدام باید تمام منابع ویتامین D قطع شوند. مصرف مکمل‌های کلسیم و مولتی‌ویتامین‌ها متوقف گردد و دریافت کلسیم رژیمی تا زمان اصلاح هیپرکلسمی محدود شود.

مرحله2️⃣: اصلاح کم‌آبی و افزایش دفع کلیوی کلسیم

اکثر بیماران به علت استفراغ، پلی‌اوری و کاهش دریافت مایعات دهیدراته هستند. مایع‌درمانی با نرمال سالین ایزوتونیک باید آغاز شود. در صورت دهیدراتاسیون واضح می‌توان ابتدا بولوس 10 تا 20 میلی‌لیتر به ازای هر کیلوگرم تجویز کرد. سپس انفوزیون مایع با سرعت حدود ۱٫۵ تا ۲ برابر نیاز نگهدارنده (maintenance) ادامه می‌یابد. این اقدام با افزایش GFR باعث افزایش دفع ادراری کلسیم و کاهش سطح سرمی آن می‌شود. در طول مایع‌درمانی باید ورودی و خروجی ادرار، وزن و علائم اضافه بار مایع پایش شوند.

مرحله3️⃣: افزایش دفع کلسیم با دیورتیک لوپ

پس از اصلاح کم‌آبی و اطمینان از هیدراسیون کافی، می‌توان از فوروزماید برای افزایش دفع ادراری کلسیم استفاده کرد. دوز توصیه‌شده ۰٫۵ تا ۱ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وریدی هر ۶ تا ۱۲ ساعت است. پایش پتاسیم و وضعیت حجم بدن ضروری است. فوروزماید نباید قبل از اصلاح حجم تجویز شود زیرا می‌تواند دهیدراتاسیون را تشدید کند.

مرحله4️⃣: درمان دارویی در هیپرکلسمی متوسط تا شدید یا عدم پاسخ به درمان اولیه

اگر کلسیم سرم بالاتر از 14 mg/dL باشد، بیمار علامت‌دار باشد، تغییرات ECG دیده شود یا به مایع‌درمانی پاسخ کافی داده نشود، درمان دارویی باید اضافه گردد.

کلسی‌تونین باعث مهار برداشت استخوانی کلسیم و کاهش سریع سطح کلسیم می‌شود. دوز توصیه‌شده ۴ واحد به ازای هر کیلوگرم به صورت SC یا IM هر ۱۲ ساعت است و در صورت نیاز می‌توان آن را هر ۶ ساعت تجویز کرد. اثر دارو طی ۴ تا ۶ ساعت آغاز می‌شود، اما ممکن است پس از ۴۸ ساعت کاهش یابد.

گلوکوکورتیکوئیدها با کاهش جذب روده‌ای کلسیم و کاهش متابولیت فعال ویتامین D به اصلاح هیپرکلسمی کمک می‌کنند. پردنیزولون با دوز ۱ تا ۲ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم در روز (خوراکی یا وریدی) قابل استفاده است.

بیس‌فسفونات‌ها در موارد متوسط تا شدید یا مقاوم استفاده می‌شوند و اثر پایدارتر دارند. پامیدرونات با دوز ۰٫۵ تا ۱ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم (حداکثر ۶۰ میلی‌گرم) به صورت انفوزیون وریدی طی ۴ تا ۶ ساعت تجویز می‌شود. زولدرونیک اسید با دوز ۰٫۰۲۵ تا ۰٫۰۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وریدی نیز گزینه مؤثری است. اثر این داروها طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت آغاز می‌شود.

ادامه مطلب ⬇️

نکات مهم اورژانس🚑

25 February 2026 14:23

اگر آنژیوکت (کانولا) را بیرون کشیدی و دیدی این‌طور جدا شده، چه کار باید بکنی؟

باقی ماندن قطعه‌ای از کاتتر داخل ورید (retained IV catheter fragment) یک وضعیت خطرناک است و نیاز به اقدام فوری دارد.

اولین قدم:
به‌هیچ‌وجه سعی نکن دوباره سوزن را وارد کنی؛ چون این کار ممکن است باعث بریدن بیشتر کاتتر یا هل‌دادن آن به عمق ورید شود و خطر آمبولی به قلب یا ریه‌ها را افزایش دهد.

دومین قدم:
محل ورود را ثابت نگه دار و اجازه حرکت اندام را نده. با یک فشار ملایم (gentle compression) احتمال حرکت قطعه جداشده در جریان خون را کاهش بده.

سپس:
محل ورید را بررسی کن تا ببینی آیا بخشی از کاتتر هنوز قابل مشاهده است یا نه.

اگر حتی قسمتی از آن دیده می‌شود، می‌توان با پنس استریل و به‌آرامی آن را خارج کرد، بدون اینکه روی ورید فشار وارد شود.

اما اگر قابل مشاهده نیست یا به نظر می‌رسد به داخل حرکت کرده، به‌هیچ‌وجه تلاش برای خارج کردن دستی انجام نده.

نکات مهم اورژانس🚑

24 February 2026 07:48

👩‍💻 یک همکار عضو کانال برایم تعریف می کرد:

بیماری به مطبم مراجعه کرد که تنها شکایتش این بود که فشار خونش پایین است. مدام می‌گفت:
«دکتر، فشارم از ۹۰ روی ۶۰ بالاتر نمی‌رود.

قرص خوردم، قطره خوردم، هرچقدر هم نمک خوردم باز هم فشارم اصلاً بالا نمی‌رود! تازه هر وقت این داروها را می‌خورم سردرد شدید می‌گیرم، صورتم قرمز می‌شود و حس می‌کنم سرم دارد می‌ترکد!»

این شکایت در خیلی از مطب‌ها تکرار می‌شود، با این تفاوت که اغلب بیمار خانمی در میانسالی است و معمولاً درمان هم تا حد زیادی محافظه‌کارانه انجام می‌شود.

معاینه را شروع کردم و خواستم فشار را در دست چپ بگیرم. گفت:
«نه دکتر، بیایید از دست راست بگیرید، از چپ بلد نیستند بگیرند»

گفتم: «نه، ما هم از راست می‌گیریم هم از چپ، حتی از پا هم»

فشار دست راست: ۹۰/۶۰
دست چپ: به‌زور ۶۰/۴۰

پرسیدم: «الان مشکلی داری؟ حالت بده؟»

گفت: «نه، اصلاً هیچ علائمی ندارم!»

نبض را چک کردم؛ بسیار ضعیف، مخصوصاً در سمت چپ. گوشی را گذاشتم، یک سوفل (bruit) واضح شنیده شد!

با خودم گفتم: «واقعاً؟! من فکر می‌کردم این فقط یک بیماری کتابی و مخصوص امتحان دکتراست!»

به بیمار گفتم:

«ببین عزیزم، ما باید برایت سونوگرافی داپلر (Duplex)، بعدش سی‌تی‌اسکن و چند آزمایش انجام بدهیم. چون احتمالاً فشار تو پایین نیست… ما فقط نمی‌توانیم درست اندازه‌اش بگیریم. حتی ممکن است فشارَت بالا هم باشد! و این داروهایی که می‌خوری فشار را بیشتر بالا می‌برند و به همین خاطر این علائم را پیدا می‌کنی.»

بعد از انجام تصویربرداری و آزمایش‌ها، تشخیص قطعی شد و درمان را برای یکی از نادرترین بیماری‌ها که شیوعش در بسیاری از منابع پزشکی حدود یک در یک میلیون نفر ذکر شده، شروع کردیم:

آرتریت تاکایاسو (Takayasu arteritis)

نکات مهم اورژانس🚑

23 February 2026 13:24

دوره‌ی جامع آموزش هوش مصنوعی کاربردی حوزه پزشکی و سلامت

ویژگی‌های دوره:

👤با حضور اساتید و منتورهای:

برخی از چالش‌های این دوره:

نکات مهم اورژانس🚑

21 February 2026 12:54

✅ مشاوره رایگان لیسانس به پزشکی👇👇

@lisans_be_pezeshkie
@lisans_be_pezeshkie

نکات مهم اورژانس🚑

21 February 2026 08:26

داروهای رایج در درمان دیابت

نکات مهم اورژانس🚑

19 February 2026 20:45

تسهیل مهاجرت و تحول درآمد قطعی با دوره جامع مدیریت زخم👆

نکات مهم اورژانس🚑

18 February 2026 21:10

تسهیل مهاجرت و تحول درآمد قطعی با دوره جامع مدیریت زخم👆

نکات مهم اورژانس🚑

17 February 2026 22:21

🕯آموزش کامل تفسیر نوار قلب از مبتدی تا پیشرفته
@daneshe_parastari

🕯جدیدترین فایلهای (رایگان) کتاب و جزوات علوم پزشکی
@medicalfile

🕯لذت داروشناسے ونسخه خوانے رایگان
@pharrm_2018

🕯آموزش داروشناسی با داروخانه آنلاین
@majazidrug

🕯بزرگترین گروه پرسش و پاسخ زنان مامایی
@zananozaimans

🕯داروشناسی * چربیسوزی*تفسیرآزمایش خون
@foryatepezeshki

🕯جزوات و کُتُب پرستاری کل دروس
@bank_jozve_nurse

🕯فراخوان دانشگاه ها و استخدام های علوم پزشکی
@niazmanditabriz

🕯آموزش پرستاری از ۰ تا ۱۰۰
@nursefacts

🕯❣جزوات #دستنویس، pdf و #کتب_رایگان علوم پزشکی 👇
@psarayedaneshjo

🕯کانال نسخ تمرینی آموزشی
@noskhehayetamrini

🕯بانک سوالات استخدامی عمومی
@publicteest

🕯داروشناسی
@pharmacy_med

🕯آموزش کامل CPR پایه و پیشرفته 
@man_parastaram

🕯آموزش تفسیر پاپ اسمیر و سونوگرافی حرفه ای رایگان
@pulse_medicall

🕯کانال تخصصی فوریت پزشکی، جزوات استخدامیـ 👇EMS
@medical_urgency

🕯بیماریهای زنان، اطفال، مامایی
@mamaniniya

🕯کانال علوم پزشکی PDF
@med_mid_nurs

🕯کانال تخصصی  مامایی
@clinic_midwifery

🕯فقط کادر درمان عضو شوند
@treatmentstaff_land

🕯سلام دکتر
@doctoorsalam

🕯آکـــســــــــار
@axar404

🕯کانال تخصصی  آموزش زخم 👇#رایگان
@zakhmcare

🕯دانشکده غیر آزاد علوم پزشکی
@medicalsciences403

🕯کافه جزوه
@cafejozve2024

🕯سرزمین مامایی
@new_midwifery

🕯فایل ها و کلیپ های پرستاری و پزشکی💥اصطلاحات پزشکی💊داروشناسی
@parstare_pezeski

🕯فایل و pdf همه درساتو اینجا پیدا کن
@teluniversity

🕯زایمان طبیعی و سزارین، نکات مامایی و زنان
@sample_midwife

🕯كامل ترين مرجع سوالات پرستارى در امتحانات:ارشد،استخدامى،دانشگاهى و RN
@tip_top_nurses

🕯هر روز یک بیماری یک موضوع علمی
@doctor24emami

🕯 با ما اورژانسیی شو در کانال طب اورژانس
@emergency_medicine1402

🕯هر چه pdf پرستاری و مامایی میخوای اینجا دانلود کن
@nursing_pdf99

🕯جدید ترین مطالب مامایی_پزشکی_پرستاری فایل های رایگان کتاب و نمونه سوالات
@pdf_nursmid

🕯کلیپ انیمیشن_پزشکی
@topmedical

🕯فایل #رایگان کتاب ونمونه سوالات تمام رشته های پزشکی، پرستاری، ازمایشگاهی، دارو
@pdffille

🕯با ما یک اورژانسی حرفه‌ای شوووووو
@emergencynursee

🕯جزوات علوم پزشکی
@medical_jozve

🕯شناخت کامل داروها،اشکال، دوز، طریقه مصرف، کاربرد مصرف.......
@mydrugstoree

🕯آموزش جراحی از راه دور ، آموزش تزریقات و بخیه
@olumpezshki

🕯با ما نسخه پیچ حرفه ای شوووو
@medi_pharm

🕯فارماکولوژی و نسخه‌خوانی
@daruu_2020

🕯اصلا کتاب نخرین!!! بیاین اینجا مفتی دانلود کنید هر رشته ای که هستین
@medfile_pharma

نکات مهم اورژانس🚑

16 February 2026 20:12

🎉 دوره آموزشی جامع  مدیریت زخم، پانسمان های نوین، وکیوم تراپی، ماگوت تراپی، فتوتراپی، PRP، سوختگی و دبریدمان  » 

⭕️ رزومه معتبر مهاجرتی و کاری

✨ استقلال کاری و افزایش درآمدی قطعی در پرستاری
⬆️ «طراحی شده بر اساس کیس‌های واقعی کلینیکی»


🧾 صدور سرتیفیکت از :
🇺🇸 موسسه توماس (مدیریت زخم) ⭐️
🇺🇸 امدیکس (Wound PRP) ⭐️
🇸🇪 سوربکت (پانسمان نوین)
🇺🇸اسمیت اند نفیو (وکیوم تراپی)  ⭐️
🇩🇪 لوهمن اند روشه (ماگوت تراپی)
🇨🇭 بایوپترون (فتوتراپی)
🇮🇷 شفا گستر

🔜 ارسال سرتیفیکت ۲۰ روزه و رایگان درب منزل

🎁 کامل ترین آموزش  :
     💎  تدریس تمامی مباحث مدیریت زخم و پانسمان های نوین
     💎 کارآموزی بالینی و آنلاین

🗓 دسترسی در هر ساعت و هرجا به سامانه آموزشی

🎉 تخفیف ویژه جشنواره 🛍


📞 اطلاعات بیشتر:
👨‍💻 @DrFayyazmehr_Admin ثبت نام : ⭐
📱 @DrFayyazmehr

نکات مهم اورژانس🚑

15 February 2026 18:34

🎉 دوره آموزشی جامع  مدیریت زخم، پانسمان های نوین، وکیوم تراپی، ماگوت تراپی، فتوتراپی، PRP، سوختگی و دبریدمان  » 

⭕️ رزومه معتبر مهاجرتی و کاری

✨ استقلال کاری و افزایش درآمدی قطعی در پرستاری
⬆️ «طراحی شده بر اساس کیس‌های واقعی کلینیکی»


🧾 صدور سرتیفیکت از :
🇺🇸 موسسه توماس (مدیریت زخم) ⭐️
🇺🇸 امدیکس (Wound PRP) ⭐️
🇸🇪 سوربکت (پانسمان نوین)
🇺🇸اسمیت اند نفیو (وکیوم تراپی)  ⭐️
🇩🇪 لوهمن اند روشه (ماگوت تراپی)
🇨🇭 بایوپترون (فتوتراپی)
🇮🇷 شفا گستر

🔜 ارسال سرتیفیکت ۲۰ روزه و رایگان درب منزل

🎁 کامل ترین آموزش  :
     💎  تدریس تمامی مباحث مدیریت زخم و پانسمان های نوین
     💎 کارآموزی بالینی و آنلاین

🗓 دسترسی در هر ساعت و هرجا به سامانه آموزشی

🎉 تخفیف ویژه جشنواره 🛍


📞 اطلاعات بیشتر:
👨‍💻 @DrFayyazmehr_Admin ثبت نام : ⭐
📱 @DrFayyazmehr

نکات مهم اورژانس🚑

14 February 2026 19:20

🎉 دوره آموزشی جامع  مدیریت زخم، پانسمان های نوین، وکیوم تراپی، ماگوت تراپی، فتوتراپی، PRP، سوختگی و دبریدمان  » 

⭕️ رزومه معتبر مهاجرتی و کاری

✨ استقلال کاری و افزایش درآمدی قطعی در پرستاری
⬆️ «طراحی شده بر اساس کیس‌های واقعی کلینیکی»


🧾 صدور سرتیفیکت از :
🇺🇸 موسسه توماس (مدیریت زخم) ⭐️
🇺🇸 امدیکس (Wound PRP) ⭐️
🇸🇪 سوربکت (پانسمان نوین)
🇺🇸اسمیت اند نفیو (وکیوم تراپی)  ⭐️
🇩🇪 لوهمن اند روشه (ماگوت تراپی)
🇨🇭 بایوپترون (فتوتراپی)
🇮🇷 شفا گستر

🔜 ارسال سرتیفیکت ۲۰ روزه و رایگان درب منزل

🎁 کامل ترین آموزش  :
     💎  تدریس تمامی مباحث مدیریت زخم و پانسمان های نوین
     💎 کارآموزی بالینی و آنلاین

🗓 دسترسی در هر ساعت و هرجا به سامانه آموزشی

🎉 تخفیف ویژه جشنواره 🛍


📞 اطلاعات بیشتر:
👨‍💻 @DrFayyazmehr_Admin ثبت نام : ⭐
📱 @DrFayyazmehr

نکات مهم اورژانس🚑

13 February 2026 08:45

تسهیل مهاجرت و تحول درآمد قطعی با دوره جامع مدیریت زخم👆

نکات مهم اورژانس🚑

12 February 2026 15:47

🔖 نکات کلیدی در اورژانس برای پزشکان جوان


۱- اگر کودکی یا جوانی با درد شکم و استفراغ (Abdominal pain & vomiting) مراجعه کرد، حتی اگر گفتند دیابت ندارد، برایش قند خون تصادفی (RBS) درخواست کنید؛ چون ممکن است دیابت داشته باشد و خودش نداند و با DKA مراجعه کرده باشد. خیلی از بیماران اولین تظاهرشان DKA است.

معمولاً این بیماران دچار کم‌آبی (دهیدراته) هم هستند.

۲- هر بیماری با استفراغ و فشار خون بسیار بالا که دچار گیجی است، نیاز به سی‌تی‌اسکن مغز (Brain CT) دارد. وقت را تلف نکنید. اگر نتیجه نشان‌دهنده خونریزی مغزی (ICH) بود، باید فوراً فشار خون به‌صورت کنترل‌شده کاهش یابد.

معمولاً وضعیت این بیماران طی چند دقیقه جلوی چشم شما بدتر می‌شود.

۳- هر بیمار دیابتی با درد اپی‌گاستر یا درد شکم حتماً برایش ECG بگیرید؛ چون ممکن است سکته قلبی (MI) باشد.

گاهی اطرافیان می‌گویند «معده اش عصبی است» یا چیزهای مشابه؛ اما شما علمی عمل کنید و ECG بگیرید.

۴- هر بیماری با درد قفسه سینه را جدی بگیرید. حتی اگر همه چیز طبیعی بود، او را تحت نوار قلب سریالی (Serial ECG) نگه دارید.

۵- در سکته مغزی ایسکمیک فشار خون را سریع پایین نیاورید، چون ممکن است وسعت ناحیه انفارکتوس بیشتر شود.

۶- هر بیماری با تنگی نفس و سرگیجه را از نظر نبض بررسی کنید؛ ممکن است فیبریلاسیون دهلیزی (AF) یا تاکی‌کاردی فوق بطنی (SVT) داشته باشد.

۷- بیماری با کاهش سطح هوشیاری و خرخر تنفسی را سریعاً مانیتور و در صورت نیاز شوک الکتریکی (DC shock) بدهید؛ ممکن است فیبریلاسیون بطنی (VF) داشته باشد.

۸- در بیمار ترومایی دستپاچه نشوید و اصول ABC را فراموش نکنید و ارزیابی کامل انجام دهید، مخصوصاً اگر تروما شدید بوده است.

۹- هر بیمار با درد بیضه را فوراً به اورولوژی اطلاع دهید؛ احتمال زیاد تورشن بیضه (Testicular torsion) است. ممکن است فقط حدود ۶ ساعت از شروع درد فرصت داشته باشید تا بیضه را نجات دهید.

۱۰- هر بیماری که می‌گوید ادرار ندارد، فوراً لازیکس ندهید؛ ممکن است احتباس ادراری (Urinary retention) داشته باشد و با دادن لازیکس وضعیت بدتر شود.

۱۱- در بیمار ترومایی که خون در دهانه مجرا (blood at meatus) دارد، سوند فولی نگذارید؛ احتمال آسیب مجرا (Urethral injury) وجود دارد و ممکن است آسیب را بدتر کنید. با اورولوژی تماس بگیرید.

۱۲- بیماری که نفت خورده را گاستریک لاواژ نکنید و فراموش نکنید بعد از ۶ ساعت برایش عکس قفسه سینه درخواست کنید.

۱۳- در شوک آنافیلاکسی، اولین اقدام تزریق آدرنالین عضلانی (IM) در سطح قدامی-خارجی ران است. وقت را فقط با آنتی‌هیستامین و هیدروکورتیزون تلف نکنید.

۱۴- اگر کودکی با تشنج (Fit) مراجعه کرد و نتوانستید لاین بگیرید، وقت را تلف نکنید؛ دیازپام رکتال بر اساس وزن کودک بدهید.

موفق باشید

نکات مهم اورژانس🚑

27 February 2026 13:39

⏺انواع محصولات ویتامین D در بازار ایران


✍️ خانم دکتر فاطمه سادات طباطبایی (فوق تخصص نوزادان)

نکات مهم اورژانس🚑

25 February 2026 14:23

در این حالت:
بلافاصله تیم جراحی عمومی یا جراحی عروق را خبر کن و برای تعیین محل قطعه گمشده، تصویربرداری انجام بده (مثل X-ray یا سونوگرافی اندام درگیر).

اگر کاتتر نزدیک محل ورود باشد، ممکن است با جراحی ساده خارج شود.

اگر به سمت مرکز حرکت کرده باشد، ممکن است نیاز به خارج کردن از طریق رادیولوژی مداخله‌ای (interventional radiology) تحت هدایت فلوروسکوپی داشته باشد.

در نهایت:

حادثه باید به‌طور کامل در پرونده بیمار ثبت شود و گزارش incident نوشته شود.

همچنین قطعه جداشده کانولا را نگه‌دار تا برای بررسی علت جدا شدن (نقص ساخت کارخانه‌ای یا تکنیک نادرست خارج کردن) ارسال شود.


موفق باشید و مراقب بیماران باشید!

نکات مهم اورژانس🚑

24 February 2026 15:46

🔖 هیپوگلیسمی در کودکان: دستورالعمل سریع و کاربردی برای اورژانس

⬅️هیپوگلیسمی می‌تواند علائم مختلفی داشته باشد که به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

الف) علائم نوروژنیک (پاسخ خودکار بدن)

این‌ها ناشی از واکنش سیستم عصبی خودکار به کاهش قند خون هستند و معمولاً زمانی ظاهر می‌شوند که گلوکز پلاسما کمتر از 55-60 mg/dlباشد. این علائم مثل زنگ خطر هستند و قبل از افت شدید قند، بدن را هشدار می‌دهند:تعریق،لرزش بدن یا دست‌ها ،تپش قلب یا افزایش ضربان،احساس گرسنگی

ب) علائم نوروگلایکوپنیک (ناشی از کمبود گلوکز مغز)

این علائم زمانی دیده می‌شوند که مغز به اندازه کافی گلوکز دریافت نکند، معمولاً وقتی گلوکز پلاسما کمتر از 50mg/dL باشد،بی‌حالی و خواب‌آلودگی،گیجی و اختلال تمرکز،تحریک‌پذیری،کاهش سطح هوشیاری یا غش،تشنج

برای تشخیص هیپوگلیسمی، به این نکات توجه کنید:

1. عدد تشخیصی: گلوکز پلاسما کمتر از 50mg/dL به عنوان آستانه تشخیصی برای جمع‌آوری داده‌های ضروری و نمونه «critical sample» استفاده می‌شود.

2. عدد هدف درمانی: هنگام درمان، هدف این است که گلوکز پلاسما بالاتر از 70mg/dL نگه داشته شود تا مغز و دیگر اندام‌ها آسیب نبینند

فرض کنید یک کودک با قند خون پایین وارد اورژانس می‌شود. هیپوگلیسمی در کودکان یک اورژانس واقعی است و باید سریع، امن و مرحله‌ای عمل کنیم.

وضعیت کودک و ایمن‌سازی اولیه

اگر کودک بیهوش است یا هوشیاری کم دارد، او را به پهلوی چپ بخوابانید تا در صورت استفراغ یا ترشح، خطر خفگی و آسپیراسیون کم شود. راه هوایی کودک را بررسی و ایمن کنید، مخصوصاً اگر احتمال تشنج یا قفل شدن دندان‌ها وجود دارد.

دسترسی وریدی و جایگزین گلوکز

سریع یک کانولا وریدی در نزدیک‌ترین ورید قرار دهید.

اگر ورید در دسترس نیست و کودک بیهوش است، می‌توان از گلوکاگون عضلانی استفاده کرد:
• زیر 25کیلوگرم: 0.5 میلی‌گرم
• بالای 25 کیلوگرم: 1 میلی‌گرم

این دارو فقط در هیپوگلیسمی ناشی از انسولین مؤثر است و هم برای درمان سریع و هم تشخیص کاربرد دارد.

⬅️درمان با گلوکز

کودک هوشیار و قادر به بلع:
یک کربوهیدرات سریع‌الاثر بدهید: 15گرم یا برای شیرخواران 0.2گرم به ازای هر کیلوگرم وزن. این مقدار می‌تواند از طریق آبمیوه، ژل گلوکز تأمین شود.

کودک بیهوش یا عدم امکان بلع:
• بولوس وریدی: دکستروز 10% ،2میلی‌لیتر به ازای هر کیلوگرم وزن ( معادل 0.2gr/kg)
• اگر پس از 15 تا 20دقیقه قند خون بالا نرفت، بولوس دوباره تکرار شود
• از دکستروز غلیظ‌تر برای بولوس اولیه استفاده نکنید تا از هیپوگلیسمی بعدی ناشی از ترشح انسولین جلوگیری شود.

انفوزیون نگهدارنده گلوکز در کودکان

بعد از اینکه بولوس اولیه داده شد و قند خون کودک به حد مناسبی رسید، هدف این است که قند خون کودک ثابت بماند و دوباره افت نکند.

چگونه محاسبه و تجویز کنیم:
• شیرخواران: نیاز به حدود 5تا 6 میلی‌گرم گلوکز به ازای هر کیلوگرم در دقیقه دارند. معمولاً با دکستروز ده درصد این مقدار تأمین می‌شود

• مثال: شیرخوار پنج کیلوگرمی حدود 25-30 mg/min گلوکز لازم است. با دکستروز ده درصد می‌توان نرخ انفوزیون را محاسبه و تنظیم کرد

• کودکان بزرگ‌تر: نیاز کمتر است، حدود 2تا3 mg/kg/min، معمولاً با دکستروز پنج درصد.

⬅️روش محاسبه دقیق: GIR شاخص

GIR = (درصد دکستروز × سرعت انفوزیون [mL/hr]) ÷ (6 × وزن [kg])

مثال :شیرخوار 4 کیلویی با دکستروز 10%

فرض کنید دکستروز 10%با سرعت 12mL/hr انفوزیون می‌شود.

فرمول:

GIR = (درصد دکستروز × سرعت انفوزیون) ÷ (6 × وزن)

GIR = (10 × 12) ÷ (6 × 4)
GIR = 120 ÷ 24
✅ GIR = 5 mg/kg/min

مثال :تنظیم GIR برای رسیدن به 3 mg/kg/min در کودک 20 کیلویی

می‌خواهیم بدانیم دکستروز 5%با چه سرعتی باید انفوزیون شود.

فرمول را معکوس می‌کنیم:

سرعت = (GIR × 6 × وزن) ÷ درصد دکستروز

سرعت = (3 × 6 × 20) ÷ 5
سرعت = 360 ÷ 5
✅ 72 mL/hr

در مورد پایش قند خون، ابتدا هر 20-15دقیقه باید چک شود تا تثبیت شود، بعد می‌توان هر ساعت و سپس هر 3-4 ساعت کنترل کرد.

نکات مهم:

• از دکستروز غلیظ‌تر از 12.5% از ورید محیطی استفاده نکنید. در صورت نیاز، از ورید مرکزی استفاده شود.

• گلوکز 50%هرگز برای انفوزیون نگهدارنده در کودکان استفاده نشود؛ خطر ادم مغزی و هیپرسمولاریته دارد.

• اگر فقط دکستروز 25%یا 5%در دسترس دارید، می‌توانید دکستروز 10%درصد بسازید.

• 200میلی‌لیتر دکستروز 25%را با 300میلی‌لیتر سرم نرمال سالین مخلوط کنید :500میلی‌لیتر دکستروز 10%

• یا 375میلی‌لیتر دکستروز 5%+ 125میلی‌لیتر دکستروز 25%: 500میلی‌لیتر دکستروز 10%


✍️ خانم دکتر رزا مصطفایی (متخصص کودکان)

نکات مهم اورژانس🚑

23 February 2026 16:47

🔖 هیپوگلیسمی در کودکان: دستورالعمل سریع و کاربردی برای اورژانس

⬅️هیپوگلیسمی می‌تواند علائم مختلفی داشته باشد که به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

الف) علائم نوروژنیک (پاسخ خودکار بدن)

این‌ها ناشی از واکنش سیستم عصبی خودکار به کاهش قند خون هستند و معمولاً زمانی ظاهر می‌شوند که گلوکز پلاسما کمتر از 55-60 mg/dlباشد. این علائم مثل زنگ خطر هستند و قبل از افت شدید قند، بدن را هشدار می‌دهند:تعریق،لرزش بدن یا دست‌ها ،تپش قلب یا افزایش ضربان،احساس گرسنگی

ب) علائم نوروگلایکوپنیک (ناشی از کمبود گلوکز مغز)

این علائم زمانی دیده می‌شوند که مغز به اندازه کافی گلوکز دریافت نکند، معمولاً وقتی گلوکز پلاسما کمتر از 50mg/dL باشد،بی‌حالی و خواب‌آلودگی،گیجی و اختلال تمرکز،تحریک‌پذیری،کاهش سطح هوشیاری یا غش،تشنج

برای تشخیص هیپوگلیسمی، به این نکات توجه کنید:

1. عدد تشخیصی: گلوکز پلاسما کمتر از 50mg/dL به عنوان آستانه تشخیصی برای جمع‌آوری داده‌های ضروری و نمونه «critical sample» استفاده می‌شود.

2. عدد هدف درمانی: هنگام درمان، هدف این است که گلوکز پلاسما بالاتر از 70mg/dL نگه داشته شود تا مغز و دیگر اندام‌ها آسیب نبینند

فرض کنید یک کودک با قند خون پایین وارد اورژانس می‌شود. هیپوگلیسمی در کودکان یک اورژانس واقعی است و باید سریع، امن و مرحله‌ای عمل کنیم.

وضعیت کودک و ایمن‌سازی اولیه

اگر کودک بیهوش است یا هوشیاری کم دارد، او را به پهلوی چپ بخوابانید تا در صورت استفراغ یا ترشح، خطر خفگی و آسپیراسیون کم شود. راه هوایی کودک را بررسی و ایمن کنید، مخصوصاً اگر احتمال تشنج یا قفل شدن دندان‌ها وجود دارد.

دسترسی وریدی و جایگزین گلوکز

سریع یک کانولا وریدی در نزدیک‌ترین ورید قرار دهید.

اگر ورید در دسترس نیست و کودک بیهوش است، می‌توان از گلوکاگون عضلانی استفاده کرد:
• زیر 25کیلوگرم: 0.5 میلی‌گرم
• بالای 25 کیلوگرم: 1 میلی‌گرم

این دارو فقط در هیپوگلیسمی ناشی از انسولین مؤثر است و هم برای درمان سریع و هم تشخیص کاربرد دارد.

⬅️درمان با گلوکز

کودک هوشیار و قادر به بلع:
یک کربوهیدرات سریع‌الاثر بدهید: 15گرم یا برای شیرخواران 0.2گرم به ازای هر کیلوگرم وزن. این مقدار می‌تواند از طریق آبمیوه، ژل گلوکز تأمین شود.

کودک بیهوش یا عدم امکان بلع:
• بولوس وریدی: دکستروز 10% ،2میلی‌لیتر به ازای هر کیلوگرم وزن ( معادل 0.2gr/kg)
• اگر پس از 15 تا 20دقیقه قند خون بالا نرفت، بولوس دوباره تکرار شود
• از دکستروز غلیظ‌تر برای بولوس اولیه استفاده نکنید تا از هیپوگلیسمی بعدی ناشی از ترشح انسولین جلوگیری شود.

انفوزیون نگهدارنده گلوکز در کودکان

بعد از اینکه بولوس اولیه داده شد و قند خون کودک به حد مناسبی رسید، هدف این است که قند خون کودک ثابت بماند و دوباره افت نکند.

چگونه محاسبه و تجویز کنیم:
• شیرخواران: نیاز به حدود 5تا 6 میلی‌گرم گلوکز به ازای هر کیلوگرم در دقیقه دارند. معمولاً با دکستروز ده درصد این مقدار تأمین می‌شود

• مثال: شیرخوار پنج کیلوگرمی حدود 25-30 mg/min گلوکز لازم است. با دکستروز ده درصد می‌توان نرخ انفوزیون را محاسبه و تنظیم کرد

• کودکان بزرگ‌تر: نیاز کمتر است، حدود 2تا3 mg/kg/min، معمولاً با دکستروز پنج درصد.

⬅️روش محاسبه دقیق: GIR شاخص

GIR = (درصد دکستروز × سرعت انفوزیون [mL/hr]) ÷ (6 × وزن [kg])

مثال :شیرخوار 4 کیلویی با دکستروز 10%

فرض کنید دکستروز 10%با سرعت 12mL/hr انفوزیون می‌شود.

فرمول:

GIR = (درصد دکستروز × سرعت انفوزیون) ÷ (6 × وزن)

GIR = (10 × 12) ÷ (6 × 4)
GIR = 120 ÷ 24
✅ GIR = 5 mg/kg/min

مثال :تنظیم GIR برای رسیدن به 3 mg/kg/min در کودک 20 کیلویی

می‌خواهیم بدانیم دکستروز 5%با چه سرعتی باید انفوزیون شود.

فرمول را معکوس می‌کنیم:

سرعت = (GIR × 6 × وزن) ÷ درصد دکستروز

سرعت = (3 × 6 × 20) ÷ 5
سرعت = 360 ÷ 5
✅ 72 mL/hr

در مورد پایش قند خون، ابتدا هر 20-15دقیقه باید چک شود تا تثبیت شود، بعد می‌توان هر ساعت و سپس هر 3-4 ساعت کنترل کرد.

نکات مهم:

• از دکستروز غلیظ‌تر از 12.5% از ورید محیطی استفاده نکنید. در صورت نیاز، از ورید مرکزی استفاده شود.

• گلوکز 50%هرگز برای انفوزیون نگهدارنده در کودکان استفاده نشود؛ خطر ادم مغزی و هیپرسمولاریته دارد.

• اگر فقط دکستروز 25%یا 5%در دسترس دارید، می‌توانید دکستروز 10%درصد بسازید.

• 200میلی‌لیتر دکستروز 25%را با 300میلی‌لیتر سرم نرمال سالین مخلوط کنید :500میلی‌لیتر دکستروز 10%

• یا 375میلی‌لیتر دکستروز 5%+ 125میلی‌لیتر دکستروز 25%: 500میلی‌لیتر دکستروز 10%


✍️ خانم دکتر رزا مصطفایی (متخصص کودکان)

نکات مهم اورژانس🚑

21 February 2026 18:07

داروی آدرنالین یا اپی نفرین یک داروی سمپاتومیمتیک است که برای درمان اضطراری واکنش‌های حاد آلرژیک، آنافیلاکسی، آنژیوادم، درمان با بی‌حس کننده‌های موضعی، پیریاپیسم، خونریزی لثه و احیای قلبی- عروقی مصرف می‌شود.
این دارو با تنگ کردن عروق خونی از افت فشارخون جلوگیری کرده و راههای هوایی را باز می‌کند. به این ترتیب تنفس فرد راحت‌تر شده و فشارخون او به حالت طبیعی بازمی‌گردد تا از خطر مرگ نجات پیدا کند.

نکات مهم اورژانس🚑

21 February 2026 12:54

تمام جزوات لیسانس به پزشکی رو رایگان از اینجا دانلود کن👇👇

/channel/lisans_be_pezeshkie
/channel/lisans_be_pezeshkie

نکات مهم اورژانس🚑

20 February 2026 10:02

🔖 وقتی آزمایش جلوتر از بالین حرکت می‌کند


⬅️گاهی آزمایش مدفوع بیشتر از اینکه به تشخیص کمک کند، ما را از مسیر درست دور می‌کند. بارها دیده‌ام والدین با یک برگه آزمایش وارد اتاق می‌شوند و انتظار دارند درمان فقط بر اساس همان برگه شروع شود. اما یادتان باشد: تشخیص بیماری در کودکان نه به عهده آزمایشگاه است و نه به عددها و گزارش‌ها.

اجازه بدهید چند مثال رایج را مرور کنیم تا ببینید کجا ممکن است مسیر اشتباه برویم.

کرمک (Enterobius vermicularis) یکی از مواردی است که اغلب گزارش آزمایش مدفوع، به‌تنهایی تشخیص را تایید نمی‌کند. اگر کودکی خارش شبانه اطراف مقعد دارد، تشخیص تقریباً روشن است، حتی اگر آزمایش منفی باشد. روش استاندارد، تست نوار چسب صبحگاهی در سه روز متوالی است. منفی بودن آزمایش مدفوع، کرمک را رد نمی‌کند و نباید فقط بر اساس آزمایش درمان کرد.

آمیب کیست‌دار موضوع دیگری است که اغلب باعث اشتباه می‌شود. بیشتر آمیب‌هایی که در کودکان گزارش می‌شوند، در واقع Entamoeba dispar هستند؛ این گونه غیر بیماری‌زا است و درمان نمی‌خواهد. ولی اگر گونه بیماری‌زا، یعنی E. histolytica تأیید شود، حتی اگر کودک بی‌علامت باشد، درمان لازم است.

حالا فرض کنید آزمایش فقط نشان داده «کیست آمیب» و کودک هیچ علامتی ندارد. در این شرایط، قبل از هر تصمیم درمانی باید گونه دقیق مشخص شود. تست‌های آنتی‌ژن مدفوع یا PCR می‌توانند بین histolytica و dispar افتراق ایجاد کنند، چون میکروسکوپ معمولی قادر به تمایز آن‌ها نیست. اگر گونه بیماری‌زا تأیید شد، درمان شروع می‌شود و این کار برای جلوگیری از انتقال و پیشگیری از بیماری مهاجم ضروری است. اما اگر گونه غیر بیماری‌زا بود، درمان لازم نیست و فقط نظارت بالینی و آموزش والدین کافی است.

خون مخفی در مدفوع (FOBT)
در نوزادان بدون علامت، مثبت شدن این تست می‌تواند به دلایل بی‌اهمیت رخ دهد: بلع خون مادر(هنگام زايمان يا شقاق نوك پستان هنگام شيردهي)، شقاق مقعد، تحریک مخاط یا حساسیت‌های گذرا. این تست برای غربالگری روتین توصیه نمی‌شود. در بیماری واقعی روده‌ای، کودک معمولا علامت‌دار است، نه فقط آزمایش مثبت!در اينجا چه چیزی مهم است آزمايش يا وضعيت واقعي شيرخوار ؟

بقایای غذا در مدفوع
کودکان خردسال کامل نمی‌جوند و عبور روده‌ای سریع‌تری دارند. دیدن تکه‌های غذا در مدفوع طبیعی است و نشانه سوءهاضمه یا بیماری محسوب نمی‌شود.

ازمايش Reducing substances و pH مدفوع
این نتایج به تنهایی عدم تحمل لاکتوز را ثابت نمی‌کنند. بدون علائم بالینی، ارزش تشخیصی محدودی دارند.

هلیکوباکتر پیلوری
وجود این باکتری در مدفوع کودک بدون علامت شایع است. درمان زمانی مطرح است که بیماری واقعی پس از اندوسكوپي زخم معده و يا دوازدهه وجود داشته باشد. حضور باکتری به تنهایی بیماری محسوب نمی‌شود و نياز به درمان ندارد .

اينا حرف من نيست حرف علم است .يادبگيريم در اطفال، تفسیر آزمایش‌ها باید در بستر شرح حال و معاینه انجام شود. بسیاری از یافته‌های آزمایشگاهی بدون علائم بالینی ارزش تشخیصی ندارند و درمان غیرضروری می‌تواند به کودک آسیب برساند.

و در نهايت اگر ميخواهي فقط براساس آزمايش دارو بدي ، مي توني در وهم طبابت و زندگي كني اما ما نميگذاريم مردم در سردرگمي بمانند و جلوي درمان هاي غيرضروري و استرس زياد والدين و محروم شدن از شير مادر با فرهنگ سازي و آگاهي ساختن والدين ميگيريم.


✍️ خانم دکتر رزا مصطفایی (متخصص کودکان)

نکات مهم اورژانس🚑

19 February 2026 20:45

🎉 دوره آموزشی جامع  مدیریت زخم، پانسمان های نوین، وکیوم تراپی، ماگوت تراپی، فتوتراپی، PRP، سوختگی و دبریدمان  » 

⭕️ رزومه معتبر مهاجرتی و کاری

✨ استقلال کاری و افزایش درآمدی قطعی در پرستاری
⬆️ «طراحی شده بر اساس کیس‌های واقعی کلینیکی»


🧾 صدور سرتیفیکت از :
🇺🇸 موسسه توماس (مدیریت زخم) ⭐️
🇺🇸 امدیکس (Wound PRP) ⭐️
🇸🇪 سوربکت (پانسمان نوین)
🇺🇸اسمیت اند نفیو (وکیوم تراپی)  ⭐️
🇩🇪 لوهمن اند روشه (ماگوت تراپی)
🇨🇭 بایوپترون (فتوتراپی)
🇮🇷 شفا گستر

🔜 ارسال سرتیفیکت ۲۰ روزه و رایگان درب منزل

🎁 کامل ترین آموزش  :
     💎  تدریس تمامی مباحث مدیریت زخم و پانسمان های نوین
     💎 کارآموزی بالینی و آنلاین

🗓 دسترسی در هر ساعت و هرجا به سامانه آموزشی

🎉 تخفیف ویژه جشنواره 🛍


📞 اطلاعات بیشتر:
👨‍💻 @DrFayyazmehr_Admin ثبت نام : ⭐
📱 @DrFayyazmehr

نکات مهم اورژانس🚑

18 February 2026 21:10

🎉 دوره آموزشی جامع  مدیریت زخم، پانسمان های نوین، وکیوم تراپی، ماگوت تراپی، فتوتراپی، PRP، سوختگی و دبریدمان  » 

⭕️ رزومه معتبر مهاجرتی و کاری

✨ استقلال کاری و افزایش درآمدی قطعی در پرستاری
⬆️ «طراحی شده بر اساس کیس‌های واقعی کلینیکی»


🧾 صدور سرتیفیکت از :
🇺🇸 موسسه توماس (مدیریت زخم) ⭐️
🇺🇸 امدیکس (Wound PRP) ⭐️
🇸🇪 سوربکت (پانسمان نوین)
🇺🇸اسمیت اند نفیو (وکیوم تراپی)  ⭐️
🇩🇪 لوهمن اند روشه (ماگوت تراپی)
🇨🇭 بایوپترون (فتوتراپی)
🇮🇷 شفا گستر

🔜 ارسال سرتیفیکت ۲۰ روزه و رایگان درب منزل

🎁 کامل ترین آموزش  :
     💎  تدریس تمامی مباحث مدیریت زخم و پانسمان های نوین
     💎 کارآموزی بالینی و آنلاین

🗓 دسترسی در هر ساعت و هرجا به سامانه آموزشی

🎉 تخفیف ویژه جشنواره 🛍


📞 اطلاعات بیشتر:
👨‍💻 @DrFayyazmehr_Admin ثبت نام : ⭐
📱 @DrFayyazmehr

نکات مهم اورژانس🚑

16 February 2026 20:12

تسهیل مهاجرت و تحول درآمد قطعی با دوره جامع مدیریت زخم

نکات مهم اورژانس🚑

15 February 2026 18:34

تسهیل مهاجرت و تحول درآمد قطعی با دوره جامع مدیریت زخم

نکات مهم اورژانس🚑

14 February 2026 19:20

تسهیل مهاجرت و تحول درآمد قطعی با دوره جامع مدیریت زخم

نکات مهم اورژانس🚑

14 February 2026 10:08

⏺خلاصه مدیریت ترومای کودکان در اورژانس

نکات مهم اورژانس🚑

13 February 2026 08:45

🎉 دوره آموزشی جامع  مدیریت زخم، پانسمان های نوین، وکیوم تراپی، ماگوت تراپی، فتوتراپی، PRP، سوختگی و دبریدمان  » 

⭕️ رزومه معتبر مهاجرتی و کاری

✨ استقلال کاری و افزایش درآمدی قطعی در پرستاری
⬆️ «طراحی شده بر اساس کیس‌های واقعی کلینیکی»


🧾 صدور سرتیفیکت از :
🇺🇸 موسسه توماس (مدیریت زخم) ⭐️
🇺🇸 امدیکس (Wound PRP) ⭐️
🇸🇪 سوربکت (پانسمان نوین)
🇺🇸اسمیت اند نفیو (وکیوم تراپی)  ⭐️
🇩🇪 لوهمن اند روشه (ماگوت تراپی)
🇨🇭 بایوپترون (فتوتراپی)
🇮🇷 شفا گستر

🔜 ارسال سرتیفیکت ۲۰ روزه و رایگان درب منزل

🎁 کامل ترین آموزش  :
     💎  تدریس تمامی مباحث مدیریت زخم و پانسمان های نوین
     💎 کارآموزی بالینی و آنلاین

🗓 دسترسی در هر ساعت و هرجا به سامانه آموزشی

🎉 تخفیف ویژه جشنواره 🛍


📞 اطلاعات بیشتر:
👨‍💻 @DrFayyazmehr_Admin ثبت نام : ⭐
📱 @DrFayyazmehr

نکات مهم اورژانس🚑

12 February 2026 15:47

👩‍💻 یک همکار عضو کانال برایم تعریف می کرد:

اواخر شیفت بود، نزدیک ساعت ۱۱ شب. مادری وارد شد که دختر حدوداً ۷ ساله‌اش را در آغوش داشت. کودک به‌شدت خسته به نظر می‌رسید؛ دنده‌هایش مشخص بود، چشم‌هایش گود افتاده بود و طوری نفس می‌کشید انگار تازه از یک ماراتن برگشته است.

دختر را روی تخت گذاشتند. مادر با صدایی پر از ترس گفت:
«دخترم دو هفته است طبیعی نیست… خیلی زیاد آب می‌خوره، روزی بیشتر از ۱۰ بار میره دستشویی، اشتهاش کم شده و هر روز بیشتر لاغر میشه. امروز دیدم خوابه و به سختی بیدار میشه.»

راستش از همان لحظه اول نگران شدم. علائم واضح بودند. فقط نکته عجیب این بود که خانواده از منطقه‌ای دورافتاده آمده بودند و هیچ‌کس در فامیل سابقه دیابت نداشت. به گفته مادر، بچه همیشه سالم و پرانرژی بوده.

علائم حیاتی را گرفتم و فوراً قند خون را اندازه گرفتم:
۴۸۰ mg/dL
استون ادرار: +++ مثبت
تشخیص مشخص بود: کتواسیدوز دیابتی (DKA)

اما ابهام از جایی شروع شد که بقیه آزمایش‌ها آمد:
HbA1c = 6.9%

این عدد خیلی با یک دیابت مزمن جور درنمی‌آمد. انگار بیماری ناگهانی ظاهر شده بود.

با خودم فکر می‌کردم:
آیا این دیابت نوع ۱ است که خیلی سریع بروز کرده؟
آیا محرکی باعث فعال شدن سیستم ایمنی شده؟
یا ممکن است شکل نادرتری مثل دیابت منوژنیک باشد؟
نکند عفونت ویروسی نقش داشته؟

این سؤالات در ذهنم می‌چرخید در حالی که بیمار را در بخش مراقبت بستری و درمان DKA را شروع کرده بودیم.

چند روز بعد جواب آزمایش‌ها برگشت:
تمام autoantibody ها منفی بودند.
اینجا بود که فهمیدم داستان مطابق سناریوی کلاسیک دیابت نوع ۱ نیست.

با اینکه کودک با تابلو DKA مراجعه کرده بود، اما پاسخ به درمان عجیب بود؛
با دوزهای خیلی کم انسولین، قند به سرعت پایین می‌آمد و مجبور شدیم سریع دوز را کاهش دهیم.شدت حساسیت به انسولین، فراتر از آن چیزی بود که انتظار داشتم

همان موقع به یاد نوع نادری از دیابت افتادم:
MODY (Maturity-Onset Diabetes of the Young)

یک دیابت غیرخودایمنی که به علت جهش ژنتیکی ایجاد می‌شود و معمولاً در خانواده وجود دارد، حتی اگر کسی تشخیص داده نشده باشد.

برای دختر درخواست آزمایش ژنتیک دادم.

مادر متعجب بود و گفت:
«یعنی ممکنه دیابت باشه ولی دیابت واقعی نباشه؟»

خندیدم و گفتم:
«دیابت، دیابته… ولی همه‌شون شبیه هم نیستن.»

دو هفته بعد نتیجه آمد:

جهش در ژن HNF1A
یعنی MODY نوع ۳

اینجا بود که حس کردم واقعاً در زندگی کسی تفاوت ایجاد کردم.

چرا؟

چون این کودک قرار نبود تمام عمرش انسولین تزریق کند.
درمان را به سولفونیل‌اوره (قرص) تغییر دادیم.
قند خون کاملاً کنترل شد.
بدون تزریق، بدون پمپ، بدون فشار روانی انسولین.

نکته جالب اینجا بود که وقتی مادر تشخیص را شنید گفت:
«همیشه حس می‌کردم درباره قند خواهرم یه چیزی عجیبه. وقتی باردار بود قرص می‌خورد و دکتر می‌گفت حالتت خاصه.»
همان‌جا HbA1c مادر را هم درخواست کردم…

و همان‌طور که حدس می‌زدم، او هم همان جهش ژنی را داشت.

این بیمار باعث شد دوباره خودم را مرور کنم!

درس بگیریم:

هر کودک با قند بالا = لزوماً دیابت نوع ۱ نیست.

هر DKA پایان داستان نیست.

گاهی پشت یک مورد مبهم، یک بیماری خانوادگی پنهان است.

و بعضی وقت‌ها، شک بالینی درست می‌تواند زندگی یک خانواده را تغییر دهد.