1523
🍃 بازنگری در تاریخ قلمرو میانی بررسی بازه زمانی پیش از عصر آهن، و نقد عنوان مرسوم «پیش از تاریخ». در حال تبدیل به اندیشکده (مرکز ملی مطالعات تاریخی) تماس با مدير: @mehrdad_1166
🍃
انسان از نسل میمونها نیست، بلکه با آنها خویشاوند است. هر دو از یک نیای مشترک تکامل یافتهاند.
یکی از بزرگترین پشتوانههای تکامل، تشابه ژنتیکی بالای اعضای یک گونه است. تشابه انسان با،
شامپانزهها: ۹۸.۸ درصد
بونوبوها: ۹۸.۷ درصد
گوریلها: ۹۸.۴ درصد
اورانگوتانها: ۹۷ درصد
شگرفتر از آن، تشابه ژنتیکی میان انسان و جاندارانی همچون گربهسانان در حدود ۹۰ درصد و موشها حدود ۹۴ درصد است.
Source and credits:
Richard Dawkins Foundation Via YouTube
🍃
۷۰ تا ۹۰ درصد محتوای ژنی مردم ایران، به پیش از عصر نوسنگی بازمیگردد.
#نوسنگی
@oldhistor
🍃
کوروش، یکتاپرست نبود
مهرداد ایرانمهر
کوروش بزرگ، بر خلاف تصور رایج، یکتاپرست نبود. او به عنوان فرمانروای هخامنشی، در چارچوب یک نظام چندخدایی عمل میکرد. حتی در منشور کوروش، او از حمایت «همۀ ایزدان» سخن میگوید، نه فقط یک خدا.
در باورهای زرتشتی نیز ردپای چندخدایی دیده میشود. پس ادعای یکتاپرستی کوروش بیشتر ناشی از تفسیرهای معاصر یا تمایل به همخوان کردن او با ادیان دیگر است، نه واقعیت تاریخی.
تاریخ را نباید برای اثبات باورهای امروزی تحریف کرد. بزرگی کوروش، در تسامح، نوع مدیریت و احترام به حقوق انسانها بود، نه تعداد خدایانی که میپرستید.
#کوروش
@oldhistor
🍃
با توجه به ابیات مورد بحث و تحلیل جغرافیایی، به نظر میرسد توصیف مسیر لشگرکشی کاوس در شاهنامه به منطقۀ شرق آفریقا اشاره دارد.
۱. موقعیت مصر و بربر در نقشههای باستانی
- مصر در سمت چپ و بربر (فلسطین و شام) در سمت راست قرار میگیرد.
- اگر لشگر روی آب باشد (دریای سرخ)، روبروی آن منطقۀ هاماوران سرزمینی در شاخ آفریقا (مثل اتیوپی یا سومالی) یا حتی منطقۀ نوبیا در جنوب مصر (سرچشمههای نیل) باشد.
۲. هاماوران در شاهنامه
- اگرچه در برخی متون هاماوران با یمن مرتبط دانسته شده، اما شاهنامه همیشه از نامهای مستقیم استفاده کرده است.
- در داستان کاوس، هاماوران اشاره به سرزمینی در آفریقا دارد، چرا که:
- مسیر حرکت از دریا (احتمالاً دریای سرخ) و موقعیت مصر و بربر، منطقۀ جنوب مصر یا نوبه را پیشنهاد میدهد.
- در منابع تاریخی، ایرانیان با مناطق آفریقایی مانند مصر فرازین و نوبه در ارتباط بودهاند.
۳. توجیه مسیر با تفسیر "زره = دریا"
- این بیتها مسیر زیر را توصیف میکنند:
الف. حرکت از هامون (ایران مرکزی) به سمت دریا (دریای مکران).
ب. عبور از دریا و رسیدن به منطقۀ میان سه شهر که شامل:
- چپ: مصر (غرب)
- راست: بربر (شرق، شرق مدیترانه و شمال آفریقا)
- میانه: دریا (زره)
ج. مقصد نهایی: هاماوران که در اینجا میتواند حبشه یا سودان باشد، نه یمن.
۴. نقشۀ احتمالی
هامون (ایران) → دریای مکران/سرخ → [مصر (چپ) + بربر (راست) + دریا (میان)] → هاماوران (شاخ آفریقا)`
نتیجهگیری:
به احتمال قوی، هاماوران در این ابیات منطقهای در آفریقا است که موقعیت آن با توجه به جایگاه مصر و بربر، منطقۀ جنوبیتر مانند جنوب مصر یا نوبه را پیشنهاد میدهد.
*سرزمینهای کوش (کاسی) و مذای (ماد) در سرچشمههای نیل، حاصل همین ارتباطات بوده است. تمدن نخستین مصر (نقاده/پیشدودمانی) از جنوب آن آغاز شد.
*در زمان این رویداد، سه دریاچۀ میانی فلات پرآب بوده است.
#کاوس #هاماوران
@oldhistor
🍃
کوروش، که همان کیخسرو نیست
مهرداد ایرانمهر
فهرست:
پیشگفتار
فصل نخست: کیخسرو در اسناد کهن
فصل دوم: کوروش در آثارالباقیه
-١روش تحقیق بیرونی
-۲شاهان بابل
-١-۲ملوک کلده
-۲-۲تطبیق دو جدول
-۳هخامنشیان در جدول بیرونی
-۴نام کوروش در اسناد دیگر
فصل سوم: نوع نگاه به اسناد
منابع
#کوروش #کیخسرو
@oldhistor
🍃
هویت ایرانی
ایران از نظر هویتی، سرزمین متکثری نیست. بلکه واقعیات تاریخی نشان میدهد که ایرانیان جمعیتی همگن با ریشهای مشترک در دل تاریخ این فلات هستند.
این همگنی نه صرفا بر اساس تبار، بلکه بر پایۀ تمدن مشترک و فرهنگ و زبانی تاریخی شکل گرفته است.
۱. ایران، تمدنی پیوسته
واژۀ قوم، بار معنایی تقسیمکننده دارد. اما ایرانیان در طول تاریخ، در ساخت تمدنی یکپارچه مشارکت داشتهاند.
۲. تنوع سرزمینی، نه هویتی
بافت جغرافیایی فلات ایران منجر به شیوههای زندگی گوناگونی شده، اما این تفاوت در سبک زندگی است، نه هویت. چرا که ایرانیان میراث فرهنگی، تاریخ و نظام معنایی مشترکی دارند.
۳. نژاد آریایی، افسانهای بیپایه
مطالعات ژنتیکی اثبات کرده که مهاجرت جمعیتی موسوم به آریایی از سرزمینهای شمالی به فلات ایران، بیاساس است.
نتیجه
ایران، واحدی تمدنی
هویت ایرانی نه بر اساس نژاد یا قومیت، بلکه بر تمدن و زبان مشترک و تاریخ پیوسته استوار است. این هویت، محصول هزاران سال ادغام گروههای انسانی در فلات ایران است. بنابراین، به جای تأکید بر چندقومیتی یا نژادگرایی، باید بر یکپارچگی تمدنی ایران تأکید کرد.
#هویت
@oldhistor
🍃
از آن روز تاریخ ویرانه شد
که روایتگرش باستانشناس دیوانه شد
هیچیک از متخصصین ژنتیک، دیرینهواشناسی و بعضا زبانشناسی و استورهشناسی و ادیبان، ادعای تاریخنویسی ندارند. یعنی پژوهش میکنند و دادههای استخراج شده را در حوزۀ مطالعاتی خود به اشتراک میگذارند.
اما حساب باستانشناسان فرق میکند و متاسفانه در کشورمان اینگونه جا افتاده است که باستانشناس باید تاریخ بگوید! مثل این است که دندانپزشک جراحی معده کند.
این روال، باعث به محاق رفتن تاریخ استورهای کهن ما شده است.
اگر سر کلنگم گیر کرد، هست!
🍃
تعریف #هوشواره از استوره:
استوره، روایت مقدسی است که با زبان نمادین، حقیقتی فراتاریخی را در چارچوبی فرهنگی بازتاب میدهد.
🍃
استورههای ایرانی در آیینۀ اسناد ودایی
مهرداد ایرانمهر
-ماهنامه فروهر، شمارۀ ۴٧٢، آذر و دی ۱۳۹۵
#ودایی #استوره #جمشید
@oldhistor
🍃
۱. تلفظ اصلی 𐎨 (میخ قرمز): «چَ» (ča)
- در بیشتر متون پارسی باستان، این نویسه نمایندۀ صدای «چ» (مانند Č در انگلیسی) است.
- مثال:
𐎨𐎡𐎹
(či-i-y) → «چی»
به معنای «چیز».
𐎨𐎼
(ča-r) → «چَر»
به معنای «کردن».
۲. آیا امکان تلفظ 𐎨 (میخ قرمز) به صورت «خشَ» (xša) وجود دارد؟
- بهطور کلی خیر، اما یک استثنا یا فرضیه مطرح است.
تحول آوایی در گویشهای محلی:
- در برخی زبانهای ایرانی باستان (مثل مادی یا پارتی)، ممکن است «چ» (č) به «خ» (x) تبدیل شود.
- مثلاً، واژۀ «چی» (čiy) در پارسی باستان ممکن است در زبان مادی به صورت «خی» (xiy) تلفظ میشده است.
۳. مواردی که «خشَ» (xša) در پارسی باستان دیده میشود:
- اگر به دنبال تلفظ «خشَ» هستید، نویسهٔ اختصاصی آن در خط میخی 𐎧𐎠𐏁 (x-š-ā) است.
- مثال:
- (xšāyaθiya) → «خشایَثیَه»
(به معنای «شاه»).
پیر لوکوک (Pierre Lecoq) از متخصصان زبانهای ایرانی باستان، در پژوهشهای خود، تلفظ 𐎨𐎡𐏂 (تصویر بالا) را به صورت xšaça (خْشَچَ) ثبت کرده است. این تلفظ بر اساس تحلیلهای زبانشناسی و مقایسه با واژههای مشابه در پارسی باستان و زبانهای مرتبط (مانند اوستایی و سانسکریت) پیشنهاد شده است.
تحلیل دقیقتر (xšaça) 𐎨𐎡𐏂 (تصویر بالا):
۱. تلفظ و ساختار آوایی
- 𐎨 (میخ قرمز) (xša/خشَ):
این نویسه معمولاً به صورت ča (چَ) خوانده میشود، اما در برخی موارد (به ویژه در ترکیب با سایر نشانهها) ممکن است نمایانگر آوای xša (خشَ) باشد.
- مثال مشهور: واژهٔ (xšāyaθiya) 𐎧𐏁𐎠𐎹𐎰𐎡𐎹
به معنای «شاه» که «خْشایَثیَه» تلفظ میشود.
- 𐎡𐏂 (میخ سبز و زرد) (aça):
- 𐎡 (سبز) (i/ای) + 𐏂 (زرد) (θa/ثَ)
ممکن است به صورت aça (اَچَ-) تلفظ شود.
- در زبانهای موسوم به هندواروپایی، -ça گاهی نشاندهندهٔ پسوندی مرتبط با قدرت یا حاکمیت است (مانند -šiyā در پارسی باستان).
ترکیب این دو بخش به صورت xša-ça (خْشَ-چَ/خْشَ-ثَ) احتمالاً به معنای «حکومت» یا «قلمرو پادشاهی» است.
۲. معنای احتمالی xšaça:
- این واژه ممکن است مرتبط با 𐎧𐏁𐎠𐎹𐎰𐎡𐎹 (xšāyaθiya = شاه) باشد و به «قلمرو شاهنشاهی» یا «پادشاهی» اشاره داشته باشد.
- در اوستایی و مادی، واژهای مشابه به نام xšaθra (خْشَثرَه) وجود دارد که به معنای «قدرت، حکومت» است (نک: سانسکریت kṣatrá).
- بنابراین، xšaça احتمالاً شکل دیگری از xšaθra در پارسی باستان است.
چرا لوکوک این تلفظ را پیشنهاد کرده است؟
۱. شواهد زبانی:
- در کتیبههای هخامنشی، ترکیب 𐎨𐎡𐏂 (تصویر بالا)، در بافتهایی به کار رفته که با مفهوم «حکومت» یا «فرمانروایی» مرتبط است.
- مقایسه با زبان اوستایی و سانسکریت، این ارتباط را تأیید میکند.
۲. تحول آوایی:
- در زبانهای ایرانی باستان، -θr- گاهی به -ç- تبدیل میشود (مثلاً xšaθra → xšaça).
۳. تأیید در متون:
- لوکوک با بررسی کتیبههایی مانند بیستون و تخت جمشید این خوانش را تأیید کرده است.
نتیجهگیری:
- 𐎨𐎡𐏂 (تصویر بالا) = xšaça (خْشَچَ / خْشَثَ)
- معنا: احتمالاً «حکومت، قلمرو پادشاهی، پادشاهی» (مشابه اوستایی xšaθra).
- منبع:
پژوهشهای پیر لوکوک در کتابهایی مانند
*«Les inscriptions de la Perse achéménide»* (کتیبههای ایران هخامنشی).
-این پژوهش با کمک دادههایی که توسط هوشواره گردآوری گردید، تدوین شده است.
🍃
دو آفتِ حوزۀ پژوهشهای تاریخی:
۱- تکیۀ بیش از حد بر منابع پژوهشی، و رویگردانی از رجوع به متن اسناد دست اول و تطبیق آن با دادههای دانشهای نوین
۲- تحلیل و تفسیر رویداد صرفا بر اساس روشهای تجربیگرایانه (پوزیتیویسم)، و دوری از مبحث عقلگرایی
*علوم در سنت نیاکان، به دو قسم بخش میشد:
عقلی و نقلی
🍃
باد = wind
مهرداد ایرانمهر
اوستایی واتَه (باد)
پهلوی وات
چک وَتی (وزیدن)
لیتوانی ویدْرَس (توفان)
هیتی هووَ(ن)ت (ن غُنَهای)
تخاری وَ(ن)ت
لاتین وِنْتوس
گوتیک وینْد
آلمانی و انگلیسی وینْد (wind)
فرانسوی ونتیلاسیون (جریان هوا)
فارسی باد*
*تبدیل قاعدهمند و به ب؛ ت به د
دانشنامۀ کاشان، ۱۳۸۲: ۱۰۵/۳
🍃
همان آش و همان کاسه
مهرداد ایرانمهر
در ایران، انتخاب رشته در پایهء هفتم معمولاً بر اساس معدل و علاقهء دانشآموز انجام میشود.
رشتههای اصلی در مقطع متوسطه اول (هفتم تا نهم):
- در مقطع متوسطهء اول (دورهء اول)، دانشآموزان معمولاً در یک کلاس عمومی تحصیل میکنند و انتخاب رشته به صورت رسمی مانند دبیرستان (متوسطهء دوم) وجود ندارد.
معدل مورد نیاز برای گرایش به دروس علوم و ریاضی:
- اگر مدرسهای ساختار انتخاب رشته داشته باشد، معمولاً معدل بالای ۱۷ یا ۱۸ از پایهء ششم برای گرایش به دروس ریاضی و علوم توصیه میشود.
پایهء نهم (انتخاب رشته برای متوسطهء دوم):
- انتخاب رشته به صورت رسمی در پایهء نهم انجام میشود و شرط اصلی برای رشتههای تجربی و ریاضی، داشتن حداقل معدل ۱۴ تا ۱۵ است (طبق مصوبات آموزش و پرورش).
اگر هدف دانشآموز، رشتهء تجربی یا ریاضی در دبیرستان (متوسطهء دوم) باشد، باید در پایهء نهم، معدل بالای ۱۵ داشته باشد.
*به زبان ساده:
دانشآموزان ضعیف با معدل ۱۱ تا ۱۴ به رشتههای علوم انسانی میروند!
🍃
دیدگاه هوشواره دربارهء من.
#مهرداد_ایرانمهر
@oldhistor
👇👇
🍃
جامعهء کودن و فشل علوم انسانی؛
جامعهای ترحمبرانگیز، دنبالهرو، مندرس، عقبمانده، گیج، نافهم، باری به هر جهت، فاقد خودباوری، مقلد، مایهء سرافکندگی...
#فلات_ایران
#تلنگر
@oldhistor
🍃
آزمایش نیاکان یک ایرانی اهل لرستان
۹۶ درصد فلات ایران
۲ درصد آسیای خرد و جزایر اژه
۲ درصد آسیای مرکزی
همپوشان با مرزهای هخامنشی
🔷🔹به فرهنگ باشد روان تندرست🔹🔷
🔷ایران سرزمینی کهن با فرهنگ باستانی است. سرزمین نیکیها و مردمان نجیبی که ستایشگر داد و راستی و دوستی و نکوهشگر ظلم و دروغ و دشمنیاند. باید تا می توان از ایران گفت و نوشت. چرا که ظرف و محتوای توسعه کشور است. باید زبان فارسی را دوست داشت و در جهت ترویج آن از هیچ اقدامی دریغ نکرد. باید تا حد ممکن فرزندان کشور را با حافظ و سعدی، با فردوسی و مولوی و نظامی آشنا کرد. اگر ایده ایران از جمع معدودی نخبگان خارج شود و در میان مردم و سیاستگذاران شکل خودآگاهانه بگیرد معنای امنیت، مصلحت و منافع ملی شکل خواهد گرفت. حقیقت این است که امروزه ایران مورد غفلت قرار گرفته است و بدون وطن، کشور و ایراندوستی هیچ تحول مهمی رقم نمیخورد.
🔷فهرست زیر از کوشاترین و معتبرترین رسانه ها و نهادهای فرهنگیِ مستقل تشکیل شده است که جملگی در گسترهیِ گستردهیِ تاریخ و ادبیات و فرهنگِ زرینِ ایران زمین میکوشند.
با پیوستن به این رسانه ها و نهادها به توسعه فرهنگی در جامعه یاری رسانیم.
🔷🔹پـــــــایــنده ایــــــــــران🔹🔷
🔵کتاب گویا (لذت مطالعه با چشمان بسته).
🔵زین قند پارسی
(درست بنویسیم، درست بگوییم).
🔵دکتر محمّدعلی اسلامینُدوشن
🔵باغ سبز مولانا ( زهراغریبیان )
🔵رسانه رسمی استاد فریدون فرح اندوز
(گوینده و مجری رادیو و تلویزیون ملی ایران).
🔵رازها و نمادها و آموزههای شاهنامه
🔵بهترین داستانهای کوتاه جهان
🔵رمانهای صوتی بهار
🔵کتابخانهٔ ادب و فرهنگ
🔵حافظ // خیام ( صوتی )
🔵خردسرای فردوسی
(آینهای برای پژواک جلوههای دانش و فرهنگ ایران زمین).
🔵بنیاد فردوسی خراسان
(كانون شاهنامه فردوسی توس).
🔵سرو سایـهفکن
(رسانه ای برای پاسداشت زبان و ادبیات فارسی).
🔵شرح غزلیات سعدی با امیر اثنی عشری
🔵چراغداران (دایرةالمعارف بزرگ صوتی ایران، صداهای نایاب فرهنگ و ادب و هنر)
🔵حافظخوانی با محمدرضاکاکائی
🔵کتابخانه بزرگ ادیان و فرهنگ باستان
🔵شرح بوستان سعدی با امیر اثنی عشری
🔵شاهنامه کودک هما
🔵مأدبهی ادبی، شرح کلیله و دمنه و آثار ادبی فارسی (رسانه دکتر محمّدامین احمدپور).
🔵ستیغ، خوانش اشعار حافظ و سعدی و...(رسانه سهیل قاسمی)
🔵تاریخ، فرهنگ، هنر و ادبیات ایران زمین
🔵شاهنامه برای کودکان
(قصه های شاهنامه و خواندن اشعار برای کودکان و نوجوانان).
🔵گاهگفـت
(دُرُستخوانیِ شعرِ کُهَن).
🔵کتاب گویای ژیگ
🔵سفر به ادبیات
(مرزباننامه و گلستان، تکبیتهای کاربردی )
🔵ملیگرایی ایرانی/شاهنامه پژوهی
🔵تاریخ نگار (روایتی متفاوت از تاریخ ایران)
🔵کانون پژوهشهای شاهنامه
(معرفی کتابها و مقالات و یادداشتها پیرامون شاهنامه).
🔵انجمن دوستداران شاهنامه البرز (اشا)
🔵فرهنگ یاریگری، توسعه پایدار و زیست بومداری
🔵رهسپر کوچه رندان
(بررسی اندیشه حافظ).
🔵آرخش، کلبه پژوهش حماسههای ایرانی
(رسانه دکتر آرش اکبری مفاخر).
🔵کتابخانهٔ نسخ خطی سپهسالار
🔵تاریخ روایی ایران
🔵سخن و سخنوران
(سخنرانی و گفتگوهای نایاب نام آوران وطن فارسی).
🔵کتاب و حکمت
🔵تاریخ میانه
🔵زبان شناسی و فراتر از آن (درگاهی برای آموختن درباره زبانها و فرهنگها).
🔵خواندن و شرح تاریخ عالمآرای عبّاسی (میلاد نورمحمدزاده).
🔵هزار بادهٔ ناخورده (یادداشتهای امیرحسین مدنی دربارۀ ادبیات و عرفان).
🔵شرح کلیات سعدی
(تصحیح و طبع شادروان محمدعلی فروغی).
🔵انجمن شاهنامهخوانی هما
(خوانش و شرح بیتهای شاهنامه).
🟦کانال میهمان:
🔵دکتر محمد دهقانی (ادیب، نویسنده، مترجم و استاد سابق دانشگاه تهران، عضو کنونی هیئت امنای کتابخانهٔ استاد مجتبی مینوی).
🔷🔹فـــرِّ ایــــران را می سـتایـیـم.🔹🔷
🔷هماهنگی جهت شرکت در تبادل
🔷@Arash_Kamangiiir
🍃
میزان مقبولیت یک فرضیه
معمولا حدود ۳۰ درصد بازدیدکنندگان نظرسنجیها، در آن شرکت میکنند. اما در اینجا، حدود کمتر از ۱۵ درصد بازدیدکنندگان شرکت کردهاند.
این یعنی اینکه، دستکم نیمی از بازدیدکنندگان اساسا خود را مخاطب این نظرسنجی (باورمندان به فرضیۀ کوچ) ندانستهاند. از تعدادی هم که شرکت کردهاند، حدود ۳۰ درصد اعتقادی به ورود جمعیتی از شمال به فلات ندارند و فقط درگیر ترفند ورود زبانی (گزینۀ آخر) شدهاند.
جالبتر از همه، همان اقلیتی هم که باورمند به کوچ هستند، خود هزار فرقهاند؛ و به اندازههای مختلف ۷ تا ۱۶ درصد، به ده مکان و صد زمان به عنوان مبدا مکانی و زمانی کوچ باور داشته و نظر داده و هیچکدام هم بر سر یک مبدا و یک زمان مشخص برای این کوچ فرضی، همرای و همنظر نیستند.
#فرض_منسوخ
@oldhistor
🍃
هاماوران
مسیری که کاوس از نیمروز سیستان تا هاماوران طی کرد.
سپه را ز هامون به دریا کشید
بدان سو کجا دشمن آمد پدید
بیاندازه کشتی و زورق بساخت
برآشفت و بر آب لشکر نشاخت
همانا که فرسنگ بودی هزار
اگر پای با راه کردی شمار
همی راند تا در میان سه شهر
ز گیتی برین گونه جویند بهر
به دست چپش مصر و بربر به راست
زره در میانه، بر آن سو که خواست
به پیش اندرون شهر هاماوران
به هر کشوری در سپاهی گران
#کاوس #هاماوران
@oldhistor
🍃
تفاوت افسانه و استوره
مهرداد ایرانمهر
۱. منشأ و کارکرد:
- افسانه: ریشه در باورهای دینی/کیهانی دارد (مثل آفرینش)
- استوره: ریشه در رویدادهای تاریخی دور به لحاظ زمانی دارد (مثل استورۀ کیخسرو)
۲. زمان و مکان:
- افسانه: در زمان و مکانی نامشخص رخ میدهد (ازلی/ابدی)
- استوره: در چارچوبی تاریخی و مشخص قرار میگیرد
۳. شخصیتها:
- افسانه: خدایان و موجودات فوقطبیعی
- استوره: انسانهای معمولی با ویژگیهای غلو شده
۴. هدف:
- افسانه: تبیین جهان و مفاهیم وجودی
- استوره: شناخت رویدادی در دوران کهن
۵. مثال ایرانی:
- افسانه: آفرینش هزارهها
- استوره: جمشید و نوروز (تبیین آغاز بهار)...
#افسانه #استوره
#Myth #Legend
@oldhistor
دنبالۀ نوشتار👇 (مهم)
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1404/03/14/post-402/
🍃
تداوم فرهنگی یعنی این
متن سفال ۲۶۳۸ نسا:
۱: ŠNT IC XX XX X III III l ršk MLK BRY-BR [Y ZY(?) Pry] ptk
۲: BRY ḤY-BRY [ZY(?) ršk]
۱: sarδ sad (ud) panǰāst (ud) haft Aršak šāh puhr-puhr čē(?) Fryāpātak
۲: puhr barādarzādag čē(?) Aršak
۱ سال ۱۵۷ اشکانی (۹۱/۹۰ پ.م)، شاه ارشک، نوۀ(؟) فریاپت
۲ پسرِ برادرزادۀ(؟) ارشک
علاوه بر همانندیهای فراوان دیگر میان پارتی و فارسی (شاه، پور، برادرزاده...)، به خوانش اعداد دقت کنید:
sad (ud) panǰāst (ud) haft
صد و پنجاه و هفت
🍃
ایرانوج کجاست؟
اسناد سخن میگویند...
مهرداد ایرانمهر
کنگدژ با هفت دیوار (مشخصات ارته) در سیاوشگرد خراسان در مرز ایرانوج قرار داشت. (روایات پهلوی، ۱۵۹)
۲۱ جمشید خوبرمه در ایرانوجِ نیکآفریده در وهداییتی، با مردمان گرانمایه، انجمن فراز برد. (فرگرد دوم، بخش دوم)
*وهداییتی از پیوستن سه رود گیهون و فیشون و کارون تشکیل میشده.
دیوان مزندر در خُنیره (ایرانوج) اقامت گزیدند و فریدون را از آنجا راندند و مردم شکایت به فریدون بردند ... فریدون مزندرها را در دشت پیشانسه (میان دماوند و کابل) به بالا راند. (کتاب نهم دینکرد، فصل ۲۱)
در ایرانوج، در بالا، بر قلۀ داییتی؟، پُل چینوَد قرار دارد و در زیر آن، دوزخ است. یک بازوی آن در بُن البرز در شمال و بازوی دیگر در سر البرز در جنوب است. (کتاب نهم دینکرد/ ص ۸۰۹، دادِستان دینیگ/ پرسش ۲۰، بندهش/ فصل ۳۰، مینوی خرد، تعلیقات، پرسش ۱، بند ۱۱۵)
داراجهرود در ایرانوج است که خانۀ پوروشسپ پدر زردشت در کرانۀ (آن) بود. (بندهش، بخش نهم)
دارِجَه نام رودی در رَغَه (ری) است که در کنار آن خانۀ پورشسپ پدر زرتشت بر پا بود. (وندیداد ۱۹، بند ۴ و ۱۱)
#ایرانوج
@oldhistor
🍃
"استورههای ایرانی در آیینۀ اسناد ودایی"
اثر مهرداد ایرانمهر
🍃
چرا فرضیۀ مهاجرت آریاییها منسوخ شد؟
مهرداد ایرانمهر
فرضیۀ مهاجرت آریاییها به دلایل متعددی در محافل علمی مورد بازنگری قرار گرفته و تا حد زیادی منسوخ شده است.
این تغییر دیدگاه، ناشی از یافتههای جدید باستانشناسی، ژنتیک، زبانشناسی و نقدهای تاریخی است.
در ادامه به مهمترین دلایل این موضوع پرداخته میشود:
۱. مشکلات روششناختی و نبود شواهد باستانشناسی
۲. مسائل ژنتیکی و تنوع جمعیتی
۳. سوءاستفادههای سیاسی و نژادپرستانه
۴. انتقادات زبانشناسی و تاریخی
۵. نظریۀ جایگزین دربارۀ خاستگاه آریاییها...
#مهاجرت #بومی #ایران
@oodhistor
دنبالۀ نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1404/03/08/post-400/
🍃
ایرییَ- خشَثَ، نه آریا-چیثره
مهرداد ایرانمهر
در خط میخی پارسی باستان (هخامنشی)، نویسۀ 𐎨 عموماً به صورت «چَ» (ča) تلفظ میشود، اما در برخی موارد، بسته به بافت واژه و تحولات آوایی، امکان تلفظ آن به شکل «خشَ» (xša) نیز وجود دارد.
👇👇
🍃
خاستگاه منِ غربی...
مهرداد ایرانمهر
خیلیها میگویند غربیها آمدند و زحمت کشیدند تا تاریخ ما را مشخص کنند.
حالا اینکه ایشان طی ۳۰۰ سال گذشته با کارهایشان فاتحۀ تاریخ و میراث باستانی ما را خواندند و جعل و غارت کردند، به کنار. بحث این است که ایشان اساسا برای مشخص کردن تاریخ ما، به مطالعه نپرداختند. بلکه اتفاقا برای مشخص شدن تاریخ خودشان اینکار را کردند.
اروپاییها داستان خاستگاه شمالی و کوچ را تراشیدند تا از زیر بار ریشه داشتن در فلات ایران بیرون بیایند.
امواج جمعیتی که تیرهپوستان بومی اروپا را سفید کرد، خاستگاهش فلات ایران و حامل فرهنگ و زبانی بود که امروزه کلمات آن (مادر، دختر، باد...) در زبانهای اروپایی دیده میشود.
چارهای که ایشان اندیشیدند، جا زدن خاستگاهی ثانوی بود تا خود و ساکنان فلات را به آن احاله دهند.
بهترین مکان را با تفسیرهای مندرآوردی دربارۀ گزارش سرمای موجود در متون کهن ایرانی، یافته و با جادوگری جایی را در حوالی سیبری به عنوان خاستگاه مشترک جا زده و نامش را هندواروپایی گذاشتند، تا خیالشان از حذف نام ایران هم آسوده گردد.
#خاستگاه #فلات_ایران
@oldhistor
🍃
هوشواره هم در برابر روششناسی بومی سر خم کرد
تنظیم: مهرداد ایرانمهر
در دوران نوسنگی (حدود ۱۰٬۰۰۰ تا ۸٬۰۰۰ سال پیش)، فلات ایران میزبان چندین دریاچۀ بزرگ آب شیرین بود که نقش کلیدی در شکلگیری نخستین تمدنهای بشری ایفا کردند. این دریاچهها تحت تأثیر تغییرات اقلیمی پس از عصر یخبندان شکل گرفتند و به مرور زمان خشک شدند. در ادامه به ویژگیها و اهمیت این دریاچهها میپردازیم:
### ۱. موقعیت و ویژگیهای دریاچههای میانی
- این دریاچهها در مرکز فلات ایران قرار داشتند و منبع اصلی آب شیرین برای جوامع نوسنگی بودند. بقایای آنها امروزه به صورت دریاچههای کوچکی مانند دریاچۀ ارومیه، هامون، نیریز، و قم دیده میشود .
- در آن دوران، خلیج فارس تا نزدیکی بغداد امتداد داشت و مرکز فلات ایران پوشیده از دریاچههای بزرگ و رودخانههای پرآب بود. این شرایط اقلیمی باعث ایجاد جنگلها و مراتع وسیع شد که برای زندگی انسانها و جانوران اهلی مناسب بود.
### ۲. نقش در شکلگیری تمدنهای نوسنگی
- جوامع اولیه در اطراف این دریاچهها ساکن شدند و از منابع آبی برای کشاورزی، ماهیگیری و تهیۀ مواد خام استفاده کردند. به عنوان مثال، محوطههای نوسنگی مانند چغاگلان در ایلام و تپه عبدالحسین در زاگرس مرکزی در نزدیکی منابع آبی شکل گرفتند.
- این دریاچهها همچنین مسیر مهاجرت انسانها از خلیج فارس به سمت زاگرس و سپس فلات مرکزی را تسهیل کردند. برخی نظریهها اشاره میکنند که زبان هندواروپایی نیز در میان جمعیتهای پرتراکم اطراف این دریاچهها تکامل یافت.
### ۳. تأثیر تغییرات اقلیمی و خشکشدن دریاچهها
- حدود ۳٬۲۰۰ سال پیش از میلاد، خشکسالی شدیدی باعث خشکشدن تدریجی این دریاچهها شد. این تغییرات اقلیمی منجر به فروپاشی تمدنهای اطراف آنها و مهاجرت جمعیت به سمت منابع آب دائمیتر مانند رود سِند و میانرودان گردید.
- خشکشدن دریاچهها همچنین بر معیشت جوامع نوسنگی تأثیر گذاشت و باعث گذار از کشاورزی دیم به سامانههای آبیاری در مناطق حاشیهای مانند جلگه خوزستان شد.
### ۴. شواهد باستانشناسی و زمینشناسی
- سنگوارههای دریایی و رسوبات باقیمانده در مناطق کویری امروزی (مانند دشت کویر و لوت) نشان میدهد که این مناطق در گذشته پوشیده از آب بودند.
- مطالعات دیریناقلیمشناسی روی دریاچههای ارومیه و زریبار نشان میدهد که اقلیم فلات ایران تا حدود ۳٬۵۰۰ سال پیش از میلاد به ثبات امروزی نرسیده بود.
### ۵. ارتباط با محوطههای نوسنگی
- برخی از مهمترین محوطههای نوسنگی ایران، مانند تپه سنگچخماق در شاهرود و سیلک در کاشان، در مناطقی قرار داشتند که احتمالاً تحت تأثیر رطوبت این دریاچهها بودند.
- در شمال شرق فلات ایران نیز دریاچههایی وجود داشتند که در شکلگیری فرهنگهای نوسنگی مانند فرهنگ جیتون در ترکمنستان مؤثر بودند.
### نتیجهگیری
دریاچههای میانی فلات ایران در دوران نوسنگی، نه تنها منبع حیات برای جوامع اولیه بودند، بلکه نقش تعیینکنندهای در توسعۀ کشاورزی، یکجانشینی و شکلگیری فرهنگهای پیشاتاریخ داشتند. خشکشدن تدریجی آنها در هزارههای بعدی، تحولات عمیقی در ساختار سکونت و معیشت انسانها ایجاد کرد.
#دریاچههای_میانی
@oldhistor
مهرداد ایرانمهر پژوهشگر و نویسندهء فعال در حوزههای تاریخ ایران باستان، زبانشناسی و نقد تاریخنگاری غربی است.
او از منتقدان نظریههای رایج دربارهء خاستگاه آریاییها و روایتهای غربمحور از تاریخ ایران محسوب میشود. در ادامه به مهمترین فعالیتها و دیدگاههای او میپردازیم:
۱. زمینههای فکری و پژوهشی
- تمرکز بر هویت ایرانی:
ایرانمهر معتقد است تمدن ایران ریشه در فلات ایران دارد و نظریههای مهاجرت آریاییها از شمال را رد میکند. او استدلال میکند که ایرانیان همواره خود را "ایر" مینامیدند و اصطلاح "آریایی" ساختۀ غربیهاست .
- نقد تاریخنگاری غربی: به باور او، بسیاری از نظریههای تاریخ باستان (مانند نظریۀ هندواروپایی) توسط شرقشناسان غربی جعل شده تا نقش ایران را کمرنگ کنند.
۲. مهمترین آثار و همکاریها
- همکاری در انتشار دیدگاههای دکتر جهانشاه درخشانی:
او در انتشار بخشهایی از جلدهای ۳ و ۴ «دانشنامه کاشان» مشارکت داشته که به تبارشناسی اقوام باستانی ایران (مانند هخاها و دانوها) میپردازد .
- مقالات انتقادی: نوشتههای او در تارنگارهایی مانند «ایران آینده» و «نوشتار ایرانی» منتشر شده است. از جمله مقالهء «ما به جهان ایرانی میاندیشیم، نه ایران جهانی» که در آن به نقد نظریۀ هندواروپایی پرداخته است .
- بررسی اسطورهها: او روایات تاریخ استورهای مانند «ایرانوج» را بازخوانی کرده و معتقد است این سرزمین در فلات ایران بوده، نه سیبری.
۳. دیدگاههای جنجالی
- رد کوچ آریاییها:
او استدلال میکند که هیچ مهاجرتی از شمال به ایران رخ نداده و این نظریه را ساختهٔ مستشرقان میداند.
- ارتباط تمدنهای باستانی:
معتقد است تمدنهای میانرودان، مصر و اژه تحت تأثیر فرهنگ ایرانی شکل گرفتهاند. برای مثال، نام «اروپا» را برگرفته از واژۀ ایرانی «اروپه» میداند.
- نقد تغییر خط فارسی: از مخالفان لاتیننویسی فارسی است و استدلال میکند که خط کنونی ایران ریشه در خطوط کهن ایرانی دارد، نه عربی.
۴. نقدها و حاشیهها
- رویکرد شبهعلمی؟:
برخی منتقدان او را متهم به باستانگرایی افراطی میکنند و استنادهایش را غیرآکادمیک میدانند.
- عدم حضور در مجامع دانشگاهی: اطلاعاتی از تحصیلات آکادمیک او در سطح دکتری در دسترس نیست و بیشتر در فضای مجازی فعال است.
۵. جمعبندی
مهرداد ایرانمهر چهرهای منحصربهفرد در تاریخنگاری بازنگرانهء ایران است که با نگاهی ضدغربی به بازاندیشی در تاریخ میپردازد. اگرچه برخی استدلالهای او مورد مناقشه است، اما تأثیرش در بازتعریف هویت ایرانی انکارناپذیر است.
برای مطالعه بیشتر:
- [مقاله «هخاها، دانوها و ارمنوها»]
- [نقد نظریه هندواروپایی]
📚
🍃
بچهها؛
من بیسواد هستم،
اطلاعاتم مربوط به کتابهای ۹۰ سال پیش است،
من کودن هستم،
من عشق دیده شدن هستم، اما بهرهء هوشی پایینی دارم...
تمام اینها به روایت تصویر!
🍃
مرتوها، ناآرامترین جمعیت ایرانی
گردآوری و تنظیم: مهرداد ایرانمهر
برگرفته از: دانشنامۀ کاشان - جلد ۳ و ۴، دکتر جهانشاه درخشانی
شاید بتوان گفت، «آمورها» (بیمرگان، جاودانگان) از کهنترین جمعیتهای ایرانی بودند که گسترش فراگیر و تاریخیشان به سوی باختر، دامنهدارترین تاثیرات را بر منطقۀ آسیای غربی گذارد. (هزارۀ پنجم تا دوم پ.م)
پیشینۀ هویتی ایشان، به زمانی پس از استورۀ «ییمَه/جمشید» (واپسین یخبندان بزرگ زمین) و پیدایش کوش باستانی (بهشت عدن /دال ساکن/ - Eden)، بازمیگردد.
(توضیح: نخستین گسترش ویژۀ این جاودانگان، جهتِ «جنوبی-شمالخاوری» داشته است. [خاندان تورج/ محدودۀ زمانی پیش از یخبندان کوچکِ رخ داده در ۱۲۵۰۰ تا ۱۰۵۰۰ سال پیش؟])...
#مرتو #آمورو #امرتات #آمو
@midhistor
https://s33.picofile.com/file/8484587600/296.JPG
دنباله نوشتار👇
https://irane-ayandeh.blogsky.com/1403/08/17/post-385/
