1375
🌱 (کانالمون💕) این تاربرگ، نسخهٔ دوم تاربرگ «تاریخ روایی ایران» است. حوزه فعالیت این صفحه، شامل مطالب عمومی‌تر تاریخ، تاریخ ایران دوره اسلامی و برخی مسائل اجتماعی و فرهنگی روز خواهد بود. تماس با مدیر: @mehrdad1166
🍀💐🍁 این کانال‌ها دلنشین‌ترین کانال‌های تلگرام‌اند
🧿 خوشنویسی هنر اصیل ایرانی
@khoshnevisirani
🍀 کتاب گویای من
@ketabegooya_man
🌻 وکیل پایه یک/ قاضی بازنشسته
@ADLIEH_TEAM
🍎 حقوق برای همه
@jenab_vakill
🍀 کتابخانه طبی، درمان با داروهای خانگی
@danyalshafa
🌻 جادوی گیاهان دارویی طب سینوی
@teb_sinawi
🍎 کتابخانه کودک ونوجوان
@childrenbook
🍀 میان‌بُر رسیدن
@romanceword
🌻 متن دلنشین
@aram380
🍎 مهارتهای زندگی
@maharathayezendegimahmudi
🍀 ادبیات فارسی متوسطه ی دوم
@farsiem2
🌻 آموزش رایگان مشاغل خانگی
@honarkadeh_aftab96
🍎 پارسی سخن بگوییم و زیبا بنویسیم
@FARZANDAN_PARSI
🍀 فنّ بیان ( صدا پیشگی )
@amoozeshegooyandegi
🌻 کافه موزیک
@moosigi98
🍎 دل واژه های تنهایی
@gandomzaran
🍀 کسب درآمد در خانه برای بانوان
@banovanehonarmandvakarafarin
🌻 جعلیات ادبی
@jaliateadabi
🍎 استاد زبان شوووو
@AdvacedEnglishH
🍀 کسب و کار خانگی با پرورش گل
@Maryamgarden
🌻 بلبلی برگ گلی
@Bolbolibargegoli1397
🍎 آموزش گام به گام زبان انگلیسی
@English_Points_New
🍀 چینی فووول صحبت کن
@Chineseandcartoons
🌻 تیکه هایی از بهترین کتاب ها !
@beautifulminds4
🍎 یک فنجان حال خوب انگیزشی
@yefenjanaramsh
🍀 گرامر و مکالمه انگلیسی 𝗚𝗿𝗮𝗺𝗺𝗮𝗿 𝗶𝗻 𝘂𝘀𝗲
@Grammar_in_use25
🌻 آموزش کف بینی
@kafbini12
🍎 خانه ی دوست
@khanehy_doost
🍀 لغات انگلیسی GRE 3500
@gre3500book
🌻 روانشناسی
@ChannelGanjineh_Ravan
🍎 یه فیلم خوب ببین 🔥
@mediafilm10
🍀 تاریخ روایی ایران
@oldhistor
🌻 گزین بیت های فارسی
@Takbeitfarsi
🍎 خانهء اهالیِ شعر 🪴
@najvayee
🍀 تاریخ میانه
@midhistor
🌻 شاهنامه صوتی
@shahname_soti
🍎 دلنوشته ها
@delllnvshteha
🍀 محفل ادبی و خبری فانوس
@fanusmahfel
🌻 حضــرت‌عـشق‌مـولانای‌جان
@molaanayJaan
🍎 حال خووب بایک فنجان" قهوه☕️"
@Ghahvee_Ghajar
🍀 سرزمین شاعران
@sarzaminshaeran
🌻 آموزش زبان انگلیسی با فیلم و سریال
@moviehoneypoy
🍎 کتاب کودک، نوجوان، فرزندپروری
@medaadshamei
🍀 آموزش زبان انگلیسی با هنر
@art_english1
🌻 خوانش غزلیات حافظ
@hafezsoty2
🍎 ویتامین استامنبولی
@VitaminTherapyOnemore
🍀 سخن بزرگان
@quotesofthegreats1
🌻 تفسیر حافظ استاد آهی
@hafez_soty_t
🍎 کنکور ارشد رشته زبان انگلیسی
@arshadwadoctrazaban
🍀 آگاه‌زیستن/روانشناسی کاربردی
@daroonraz
🌻 اخلاق و صفات اخلاقی ethics
@morality2026
🍎 باهم مراقبه کنیم
@KolbeyeNoorAa
🍀 مَـسـیــرِ آرامِــشْ 🩵
@ravanshenasivaerfan
🌻 شعر و غزل برای هر سلیقه ای
@shahresherr
🍎 حافظ صوتی جدید
@hafez_soty
🍀 محفل شعر و آوا
@mahfelshearvaava
🌻 آینه های خیال
@ayenehayekhiyal
🍎 معنای زندگی چیست؟
@Manaye_zendegi_chist
🍀 آموزش فن بیان و مهارتهای ارتباطی| میترا اللهیاری
@FaneBayan_MitraAllahyari
🌻 جامعه مدنی(فلسفه. تاریخ. اجتماع)
@civilizers
🍎 مدیریت تمرکز زندگی
@LifeManage
🍀 ده دقیقه کتاب🎙
@peyke_pouyesh
🌻 باغ بهشت و سایه ی طوبی
@Bagebeheshtosaiietooba
🍎 گلستان سعدی با معنی
@kidsbook7
🍀 کتابفروشی ارزان کتاب
@KotobeArzan
🌻 « زیباترین اشعار دوبیتی و متن کوتاه »
@aftabmahtabi
🍎 تراپی با هنر
@baharrezinart
🍀 انگلیسی آسان با|𝙀𝙣𝙜𝙡𝙞𝙨𝙝𝙩𝙪𝙗
@Englishtub
🌻 انگلیسی کامل Complete English
@englishteaching1398
🍎 هُنر شَراب زِندگی‌ست 🍷
@Geraf_art
🍀 با گوشهایت بخوان
@Audio_Books_24
🌻 زیباترین کلیپ ها و آموزش رقص
@sonatimahalli
🍎 مدار رشد
@buissness_womann
🍀 مجله ی هنری
@tasavirhonarie
🌻 متن‌های عالی انگیزشی
@ghanonebawar
🍎 زیرخاکی های کمتر شنیده شده
@nuostalzhi
🍀 اینجا ورزشکار باش
@MaryamTeam
🌻 قلمرو زبانی
@zabanfarsiva
🍎 بهترین کتابهای صوتی موفقیت وبیداری
@ganonjjazb
🍀 نویسندگان بزرگ جهان (𝐏𝐃𝐅)
@PARSHANGBOOK_PDF
🌻 علوم و فنون ادبی
@aroozgafyie
🍎 کارگاه رایگان نویسندگی
@anahelanjoman
🍀 درمان رابطه با EFT
@Efttrapy
🌻 آموزشگاه طبی سید
@samsadeghitebeslami
🍎 گنجینه گرانبهای کتاب صوتی
@GANGINEH
🍀 نکات کاربردی TOEFL و IELTS
@writingandgrammar1
🌻 کافه کتاب صوتی
@CafeBookAudio
🍎 آرا حقوقی قضایی و نظریات مشورتی
@ARA_HOGHOOGHI_GHAZAIE
🍀 در اقتصاد و بورس حرفه‌ای شو
@ECONVIEWS
🧿 کتاب صوتی نویسندگان بزرگ جهان «رایگان»
@PARSHANGBOOK
🌾🌲🍀 هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1
ماه یکم نشست های شاهنامه خوانی را در حال برگزاری هستیم . دوستانی که مدتهاست در اندیشه ی شاهنامه خوانی هستند ولی نمی دانند از کجا باید بیاغازنند ؛ اکنون فرصت خوبی است که با ما همراه شوند .
برای اطلاعات بیشتر و نام نویسی می توانید با نام کاربری زیر در ارتباط باشید .
🆔http://t.me/Nafiesehkiani
🆔http://t.me/Nafiesehkiani
🆔/channel/FanusMahfel
🌱
هندیشیدن
واژه‌های ایرانی هندیشیدن، هنگام، هنجافتن و هنجمن همگی از ریشه‌ای مرتبط با اندازه‌گیری و سنجش پدید آمده و در گذر زمان معناهای تازه‌ای یافته است.
«هندیشیدن» در آغاز به معنای سنجش و ارزیابی بود و سپس به تفکر و بررسی دقیق تبدیل شد؛ نشانه‌ای از اینکه در فرهنگ ایران باستان «اندیشیدن» به اندازه‌گیری ذهنی شبیه بوده است. «هنگام» نیز از همین ریشه است، اما بر زمان و لحظه دلالت دارد و در اصل با اندازه‌گیری زمان پیوند داشت.
«هنجافتن» و «هنجام» به انجام و پایان می‌پردازد و از آنجا که اتمام یک کار با سنجش پیشرفت آن پیوند دارد، با مفهوم ارزیابی مرتبط بوده است.
«هنجمن» نیز از «هنج» به معنای انجام یا پایان و پسوند «من» ساخته شده و در آغاز به مکان یا جمع کسانی اشاره داشت که کاری را به پایان رسانده‌اند؛ سپس به گردهمایی یا مجمع تبدیل شد. زیرا گردهمایی و اجتماع، با سنجش تعداد افراد در آن مرتبط است.
همهٔ این واژه‌ها از مفهوم بنیادین اندازه‌گیری و سنجش سرچشمه گرفته و با تحول معنایی، به حوزه‌های اندیشه، زمان، انجام کار و اجتماع راه یافته است.
هندسه، مهندس...
@midhistor
🌱
همخوان خیشومی و دهانی
صدایی را که تولید می‌کنید، فقط با گوش نمی‌شنوید؛ با لمس هم می‌توانید حسش کنید.
آوای /ن، n/ را بکشید: «ننننن...».
حالا همزمان بینی خود را با دو انگشت بگیرید. صدا ناگهان خفه می‌شود. چون هوای بازدم در /ن، n/ از راه بینی خارج می‌شود و تشدید اصلی صدا در حفرهٔ رخ می‌دهد. این حس ارتعاش و گرفتگی، همان خیشومی بودن است.
حالا /د، d/ را بکشید: «ددددد...».
دوباره بینی را بگیرید. تقریباً هیچ تغییری حس نمی‌کنید. زیرا /د، d/ یک آوای دهانی است؛ هوا از دهان خارج می‌شود و بینی در تولید آن نقشی ندارد.
این تجربهٔ کوتاه، مرز میان دو دسته از آواها را برای شما ملموس می‌کند؛ آن‌هایی که از بینی می‌گذرد و آن‌هایی که فقط از دهان.
#زبان_شناسی
@midhistor
ما الان اینجای تاریخیم...
#ایران
@midhistor
@uttweet
🌱
تمدن ۲۵۰۰ ساله...
این عدد نه یک واقعیت تاریخی، بلکه برساخته‌ای قراردادی است. این عدد به بنیانگذاری هخامنشی به دست کوروش بزرگ اشاره دارد.
ریشهٔ این چارچوب را باید در سدهٔ نوزدهم و نظریه‌های نژادی آرتور دو گوبینو جستجو کرد که تاریخ ایران را به دو پارهٔ «پیش از آریایی» و «پس از آریایی» تقسیم نموده و تمدن‌های کهن این سرزمین را به حاشیه راند.
در برابر این روایت، می‌توان روایتی دیگرگون ساخت. ایران تمدنی با دستکم ۱۰۰۰۰ سال انباشت مدنی و فرهنگی است. شواهد باستان‌شناختی مانند چغامیش و اوریدو (۸۵۰۰ سال) سیَلک (۸۰۰۰ سال)، تپه‌حصار (۷۵۰۰ سال)، شهرسوخته (۷۰۰۰ سال)، شوش (۶۵۰۰ سال) و... نشان می‌دهد که ایرانِ پیش از ایلام و ماد و هخامنشی، نه «پیش از تاریخ»، بلکه در گسترهٔ «تاریخ آغازین» جای می‌گیرد.
تفکیک «تاریخ» از «پیش از تاریخ» صرفاً برچسبی روش‌شناختی است، نه واقعیتی مطلق.
سیَلک، شوش، ایلام، ماد و هخامنشی حلقه‌های یک زنجیر پیوسته‌اند. بازخوانی روایت ایرانِ ۷۵۰۰ ساله، نه یک کار احساسی، بلکه ضرورتی علمی و هویتی است تا پیوستار تمدنی خود را بازشناسیم و بازگو کنیم.
@midhistor
🌱
خوانش پارینه‌سنگی روایت‌های کهن ایرانی
این پژوهش، دیوان در متون کهن ایرانی را با نئاندرتال‌ها؛ مردمانِ نسل کیومرث و هوشنگ و فریدون را با انسان خردمند؛ و سرماهای مندرج در متون را با یخبندان‌های زمین هم‌ارز می‌داند.
این ادعا با شواهدی از اوستا، متون پهلوی، شاهنامه و طبری پیش می‌رود. سه تصویر کلیدی شامل نقشهٔ پراکنش، نمودار دما، و گسترهٔ نئاندرتال تا زاگرس، ستون بصری فرضیه را می‌سازد؛ یعنی نئاندرتال در کمربند سرد شمالی، انسان در کمربند گرم جنوبی، و میدان برخورد در البرز و زاگرس واقع است.
مقاله‌ای از Scientific Reports (سامان گوران، ۲۰۲۴)، زاگرس را دالان تماس دو گونه معرفی و شکاف حلقهٔ زمانی و مکانی فرضیه را پر می‌کند.
. سرزمین مزندرها در آغاز پهنۀ گسترده‌ای بود و سپس به دامنه‌های شمالی البرز فروکاهید.
. کشته شدن سیامک، با زمان و مکان برخورد انسان و نئاندرتال در زاگرس شمالی می‌خواند.
. دزدیدن زنان انسان توسط عفاریت، با گزارش‌های انسان‌شناسی هم‌ارز است.
داوری منصفانه دربارهٔ این پژوهش، معیاری یکسان با داوریِ تفاسیر غربی و توجه به خلاء کاوش‌های باستان‌شناختی در فلات ایران را می‌طلبد.
#هوشواره
🍃
مقاله اصلی:
پاسخ اسناد ملی ایران به دانش انسان‌شناسی
مهرداد ایران‌مهر
نوشتار حاضر می‌کوشد با رویکردی تطبیقی، میان یافته‌های نوین دانش انسان‌شناسی و روایت‌های کهن اسناد ملی ایران پیوندی معنادار برقرار نماید.
با تکیه بر داده‌های انسان‌شناسی، زمان‌بندی یخبندان‌های زمین و...؛ رخدادهای استوره‌ای ایرانی، نه افسانه، بلکه بازتابی نمادین از دوره‌های واقعی زیست انسان در فلات ایران است.
بر این اساس، سرماهای دوران سیامک، جمشید و کیخسرو با یخبندان‌های متاخر زمین هم‌سنجی شده و چهره‌هایی چون کیومرث، هوشنگ، تهمورث، جمشید و فریدون، نام‌هایی برای دوره‌های انسان‌شناختی در نظر گرفته می‌گردد.
همچنین، دیوان مزندر یادکردی از نئاندرتال‌ها و دیگر انسان‌سایان کهن هستند که در شمال فلات و نواحی سرد می‌زیستند و رانده شدن، نابودی و آمیزش آن‌ها با انسان نوین در متون اوستایی و پهلوی بازتاب یافته است.
نام مازندران نیز در اصل به سرزمینی گسترده، نه به یک استان کنونی، اشاره داشته است.
در پایان، بازخوانی اسناد ملی ایران در چارچوب دانش انسان‌شناسی ضروری بوده و خاستگاه جنوبی جمعیت‌های انسانی فلات نکته‌ای کلیدی می‌باشد.
@oldhistor
🌱
داده‌های جهت‌دار
هوشواره‌های تصویرساز، در بازنمایی «ایران باستان»، همیشه فضایی عربی-اسلامی تولید می‌کند.
ریشهٔ این خطا نه صرفاً فنی، بلکه حاصل سوگیری داده‌های آموزشی غرب‌محور است.
هانتینگتون در «برخورد تمدن‌ها»، ایران را ذیل تمدن اسلامی تعریف کرد و ایرانِ پیش از اسلام را از حافظهٔ تمدنی حذف نمود.
نمونه‌های هوشواره، با تکیه بر داده‌های انگلیسی‌زبان، ایران را از دریچهٔ چارچوب‌های عربی-اسلامی می‌بیند؛ و تصاویر هخامنشی، اشکانی و ساسانی در داده‌ها غایب است.
نتیجه آنکه، فردوسی با عبا و قبا در فضایی شبیه مسجد و با خط ثلث، و رستم و اسفندیار نیز عرب مسلمان تصویر می‌شوند. خط فارسی نیز قربانی است؛ ابزارها نستعلیق تولید نمی‌کند و هر «Persian» را با خط شبیه نسخ کوفی می‌کشد.
این پدیده، بازتولید نگاه شرق‌شناسانه است که ایران را در تمدن اسلامی حل می‌کند.
نقد اصلی آن است که تمدن مرز ثابت ندارد؛ ایران حتی پس از اسلام، هویت تمدنی خود را با زبان فارسی، نوروز، شاهنامه و معماری حفظ کرد.
راه‌حل، تولید داده‌های آموزشی ایرانی است. تا آن زمان، صدای مستقل ایران باستان خاموش خواهد ماند.
@midhistor
🌱
آسباد
نمونه‌ای برجسته از نبوغ مهندسی ایرانی است که نیروهای طبیعی را به کار می‌گیرد.
ویژگی فنی آن، پره‌های عمودی حول محور قائم است که توان باد را به حرکت دورانی تبدیل می‌کند و نیاز به چرخ‌دنده را حذف می‌سازد.
این زنجیرهٔ ساده برای بادهای یکنواخت و طولانی‌مدت سیستان، باعث کاهش اصطکاک و جلوگیری از خرابی سازه می‌شود. پره‌ها نیز درون دیواری خشتی با دریچه‌های ورودی قرار دارد که هوای پراکنده را متمرکز و شتاب می‌دهد.
دربارهٔ قدمت آن، پژوهشگران و اسناد سیستان، خاستگاهش را در نهبندان و خواف، به دوران باستان (حدود ۱۷۰۰ پ.م) بازمی‌گرداند.
بناهای موجود نشتیفان، بیشتر به دورهٔ صفوی نسبت داده می‌شود، اما ساحتار فنی آن بسیار قدیمی‌تر است.
مصالح خشت، گل و چوب، پاسخی ساده به محیط بادی است؛ انعطاف در برابر باد شدید، اصطکاک کم و تعمیرپذیری آسان.
ساز و کار مهار اهرمی و لرزش القایی لبهٔ سنگِ رویی، مدیریت سرعت و تغذیهٔ یکنواخت گندم را بدون نیروی بیرونی ممکن می‌سازد.
@midhistor
🌱
پی افکندم از نظم، کاخی بلند...
برداشت رایج از شاهنامه، عموما با فرزانش درونی آن همخوان نیست. زیرا فردوسی را «نویسنده» و «پدیدآورنده» می‌پندارد، در حالی که او «سراینده» و «نقل‌کننده»ای وفادار به متن اصلی بوده است.
فردوسی خود می‌گوید متنی پهلوی را «به نظم آوردم»، نه اینکه آن را در ذهن خود ساخته باشد. منابع او، خداینامه، شاهنامهٔ ابومنصوری، روایات پهلوی و اوستایی، از قرن‌ها پیش وجود داشته است.
حتی جزئیاتی مانند روییدن مار از شانهٔ ضحاک یا زندانی شدنش در دماوند، ساخت ذهن فردوسی نیست؛ بلکه بر روایات اسطوره‌ای کهن استوار است، نه سلیقهٔ شاعرانه.
ریشهٔ درک غلط موجود، دریچه‌ای است که غرب از فراز آن به تاریخ ایران نگریست. از قرن هجدهم، شاهنامه با چارچوب اسطوره‌های غرب اژه خوانده شد که در آن شاعر حماسی، خود خالق روایت است.
اما سنت حماسی ایران متفاوت بود. زنجیره‌ای رسمی از بایگانی شاهان و بزرگان که فردوسی آخرین حلقهٔ آن است.
این تفاوت، پیامد عملی دارد. اگر فردوسی خود خالق باشد، شاهنامه کتابی است ادبی و زیبا؛ اما اگر نقل‌کننده باشد، شاهنامه سرایش حافظهٔ تاریخ هزاران سالهٔ ایران است.
@midhistor
🌱
مرجعیت غرب؟
غرب مرجعیت خود را در علوم انسانی و تاریخ، با «قدرتِ تعریف کردن» تثبیت کرد. در قرن نوزدهم، شرق‌شناسی، شرق را به صورت «دیگری» بازتعریف کرد و روایت‌های نژادپرستانه و استعماری را با ادعای «رسالت تمدن‌سازی» همراه کرد.
تاریخنگاری اروپایی، ایران را از دریچهٔ منابع یونانی-رومی خواند و با تحمیل مفاهیمی مثل «قوم» و «ملیت» بر اساس داده‌های خود، درک دوره‌های اشکانی و ساسانی را مخدوش کرد.
پس از جنگ جهانی دوم و افول مشروعیت نژادپرستی علمی، غرب روایت خود را در قالب «نظریهٔ نوسازی» بازسازی کرد. جوامع به سنتی و نو تقسیم شد، و همان دیگری‌سازی را با زبانی جدید حفظ نمود.
امروز نیز «غربی بودن» به عنوان سرمایهٔ نمادین عمل می‌کند؛ دانش برآمده از مراکز غربی به طور پیش‌فرض معتبرتر تلقی می‌شود و پژوهشگران برای کسب اعتبار، ناچار به پذیرش چارچوب‌های نظری غربی‌اند.
از سویی، داده‌هایی چون ژنتیک باستانی، به رغم ادعای بی‌طرفی، در چارچوب فرضیات پیشین، تفسیر می‌شود و به تأیید روایت‌هایی چون «آریایی‌ها» خدمت می‌کند.
بدین سان، غرب با انحصار سرمایهٔ علمی و تفسیر جهت‌دار داده‌های نوین، مرجعیت خود را بازتولید می‌کند.
@midhistor
🌱
دریای کاسپی
نام جهانی «کاسپین» برگرفته از کاسپی‌ها، مردمان بومی و کهن کرانه‌های جنوبی و غربی این دریا، در متون ایرانی از جمله اوستا و آثار جغرافی‌دانان ایران دورهٔ اسلامی آمده است.
در برابر، نام «خزر» به قومی گمنام و گذرا اشاره دارد که تنها چند سده در بخش‌هایی از شمال قفقاز فرمان راند. امروزه این نام تنها در جمهوری باکو رواج دارد؛ اما مایهٔ تأسف است که در دیوان‌سالاری معاصر ایران نیز نام رسمی بوده و در مکاتبات و رسانه‌های دولتی، جای نام اصیل «کاسپی» را گرفته است.
گسست از حافظهٔ تاریخی و جایگزینی نام یک قوم بیگانه با نام مردمان بومی، همسویی ناخواسته با گفتمان رقیب است؛ زیرا باکو تنها بازیگری است که بر نام خزر پافشاری می‌کند.
ضعف در سیاست خارجی ایران مشهود است. چرا که نام‌های جغرافیایی، ابزار هویت و قدرت‌اند و بی‌توجهی به جهان‌شمولی نام «کاسپین» ایران را در معرض تمسخر جهانی قرار می‌دهد.
شایسته است در نوشتارها، رسانه‌ها و گفتار رسمی، نام «دریای کاسپی» به کار برود؛ نامی که ریشه در تاریخ و فرهنگ این سرزمین دارد، جهان آن را می‌شناسد و هویت ایرانی این پهنهٔ آبی را پاس می‌دارد.
@midhistor
🌱
البینه علی المدعی
#مدعی :
بگو کدام بخش نادرست است، تا بحث کنیم.
· بازسازی زبانی سند نیست. بله، حدس علمی است.
· استپ خاستگاه است. خیر، فرضیه است، نه قطعیت.
· ناسیونالیسم اروپایی قرن ۱۹ در شکل‌گیری این فرضیه نقش داشت.
اما تو باید جایگزین بدهی. کتیبهٔ نیاهندواروپایی در فلات ایران داری؟ سند مکتوب کهن‌تر داری که خاستگاه را ایران بداند؟
#مخاطب :
البینه علی المدعی (اثبات بر عهدهٔ مدعی است).
#مدعی :
مدعی من هستم که گفتم از استپ آمدند، نه شما. پس سند لازم است.
ادعای مهاجرت از استپ بر پایهٔ موارد زیر است:
· بازسازی زبانی؛ حدس، نه سند.
· ژنتیک R1a/R1b؛ بخش بسیار کوچکی از همبستگی، نه علت.
· کتیبهٔ نیاهندواروپایی؛ صفر.
من مدعی هستم و سند محکم ندارم. شما منکر هستید و نیازی به سند ندارید. پس تا من سند قطعی نیاورده‌ام، ادعایم بی‌اعتبار است.
بنابراین من مدعی بودم و سند قطعی نداشتم. نتیجه آنکه، تا سند نیاید، بی‌اعتبار است.
پایان بحث
انگلیسی
The burden of proof is on the claimant.
لاتین
Ei incumbit probatio qui dicit, non qui negat.
فرانسوی
La charge de la preuve incombe au demandeur.
🌱
دلکش و یاحقی
دو نام درخشان و ماندگار که یاد و نامشان تا همیشه در تاریخ موسیقی ایران جاودان خواهد ماند. 🎶
@midhistor
@uttweet
🌱
اشکانیان در نگاه بیرونی
ابوریحان بیرونی در آثار الباقیه، اشکانیان را «قِسم دوم تواریخ الفرس» می‌داند؛ دوره‌ای از آغاز اسکندر تا قیام اردشیر بابکان که با نظام ملوک‌الطوایفی همراه بود.
به گفتهٔ او، اشکانیان بر «ماد و اراک» (عراق و مرکز ایران، همان مملکت جبال) حکومت می‌کردند.
بیرونی اشکانیان را «از اهل بیت مملکت الفرس» و از خاندان‌های اصیل ایرانی می‌داند. لقب شاهان اشکانی را «بغپور شاه» (معرب فغفور) به معنای «پسر خدایگان» ثبت کرده که ساختاری همانند «شاهپور» دارد.
این واژه در پارتی بغ‌پوهر، در سغدی بغپور و در عربی به فغفور تبدیل شده و بعدها لقب امپراتور چین نیز شده است.
بیرونی دربارهٔ تبار اشکانیان دو روایت دارد:
. بر اساس شاهنامهٔ ابومنصوری، از نوادگان داریوش و آرش پور کیقباد
. به نظر خودش، از نوادگان سیاوش و کی‌کاووس
القاب شاهان اشکانی در متن عربی آثارالباقیه واژگانی ایرانی‌اند: خوشزاد، اشکان، زرین، جودرز، کیسور، سالار، روشن، بلاد، براده، شکاری و الأخیر.
بیرونی مجموع حکومت آنان را ۲۸۰ سال و اسکندر را نخستین پادشاه این دوره می‌داند.
@midhistor
🌱
کهن‌ترین فرمان فارسی
قدیمی‌ترین فرمان بر جای مانده به زبان فارسی پس از اسلام، در شهر اردبیل نوشته شده است؛ سندی که جایگاه ویژهٔ زبان فارسی در آذربایجان را نشان می‌دهد.
این فرمان در ۲۱ رجب سال ۶۳۰ هجری در اردبیل صادر شده است؛ زمانی که حملات اوگتای خان، پسر چنگیز، به قفقاز و آذربایجان جریان داشت.
در متن فرمان، ابوالمنظر محمد بن عثمان بن ازبک برهان امیرالمومنین، روستاهای کنزانه و گیلند از توابع اردبیل را به شرف‌الدین بهاءالاسلام اعطا می‌کند.
این سند توسط هرمان گوتفرید از دانشگاه مارتین لوتر آلمان بررسی و نتیجهٔ پژوهش در سال ۱۹۹۴ منتشر شده است. اصل فرمان هم‌اکنون در آستانهٔ شیخ‌صفی‌الدین اردبیلی نگهداری می‌شود.
این اثر نه تنها کهن‌ترین فرمان فارسی پس از اسلام، بلکه سندی معتبر برای پیوند تاریخی زبان فارسی با این سرزمین یعنی آذربایجان به شمار می‌رود.
جزییات بیشتر
Herrmann, Gottfried. "Ein früher persischer Erlass." Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft 144 (1994): 284-300.
🍀💐🍁 این کانال‌ها دلنشین‌ترین کانال‌های تلگرام‌اند
🧿 باغ قصه‌‌ها
@TheStoryGarden
📕 یه مرد امیدوار
@happy_private_life
🌻 کتابهای نایاب ممنوعه و تاریخی
@yortci_bosjin_pdf
🍎 کتاب گویای من
@ketabegooya_man
🍀 آموزش رایگان اقتصاد و بورس از مبتدی تا حرفه‌ای
@ECONVIEWS
🌻 حقوق برای همه
@jenab_vakill
🍀 کافه کتاب صوتی
@CafeBookAudio
🍎 جادوی گیاهان دارویی طب سینوی
@teb_sinawi
🍀 استخدامی آموزگاری و دبیری ۴۰۳
@svcnhit
🌻 کتابخانه کودک و نوجوان
@childrenbook
🍎 اجتماع بزرگ حقوق‌خواندگان
@tohidlo72
🍀 قرابت و ضرب‌المثل
@gerabatmanai
🌻 متن دلنشین
@aram380
🍎 علوم و فنون ادبی
@aroozgafyie
🍀 ادبیات فارسی متوسطه دوم
@farsiem2
🌻 نگارش دهم تا دوازدهم(نویسندگی و...)
@negareshe10
🍎 بهترین کتابهای صوتی موفقیت وبیداری
@ganonjjazb
🍀 قلمرو زبانی
@zabanfarsiva
🌻 باشگاه رو بیار خونه
@MaryamTeam
🍎 دل واژه‌های تنهایی
@gandomzaran
🍀 لینکدونی فرهنگی آموزشی و علمی
@linkdoni_hozavi
🌻 مدار رشد
@buissness_womann
🍎 جعلیات ادبی
@jaliateadabi
🍀 کتابهای صوتی موفقیت
@Audio_Books_24
🌻 باغبون خودت باش
@Maryamgarden
🍎 هُنر شَراب زِندگی‌ست 🍷
@Geraf_art
🍀 چینی فوول صحبت کن
@Chineseandcartoons
🌻 انگلیسی کامل Complete English
@englishteaching1398
🍎 انگلیسی آسان با|𝙀𝙣𝙜𝙡𝙞𝙨𝙝𝙩𝙪𝙗
@Englishtub
🍀 تراپی با هنر
@baharrezinart
🌻 قدم به قدم به انگلیسی واقعی نزدیک‌تر
@Grammar_in_use25
🍎 با نیلوفر در انگلیسی شکوفه بزن ❤️
@Empress_Faryad2
🍀 خانه دوست
@khanehy_doost
🌻 گلستان سعدی با معنی
@kidsbook7
🍎 ده دقیقه کتاب🎙
@peyke_pouyesh
🍀 کانال طبی عیون الحکمه
@oyoon_hekmat
🌻 خونه‌ی روشن
@Thelithouses
🍎 سریال‌بازی و فیلم‌بازی 😍
@mediafilm10
🍀 تاریخ روایی ایران
@oldhistor
🌻 شور عشق🦋
@wcbmm
🍎 تاریخ میانه
@midhistor
🍀 جامعه‌شناسی و هنر
@r_kordbacheh
🌻 شعر ☺️
@Zibatarin_beyt
🍎 دلنوشته ها
@delllnvshteha
🍀 شعر و غزل برای هر سلیقه‌ای
@shahresherr
🌻 حضـرت‌عـشق‌مـولانای‌جان
@molaanayJaan
🍎 حال خووب بایک فنجان قهوه☕️
@Ghahvee_Ghajar
🌿یک قدم تا خودت /روانشناسی کاربردی
@daroonraz
🌻 سرزمین شاعران
@sarzaminshaeran
📘 کتاب کودک و نوجوان مدادشمعی
@medaadshamei
🍎 آموزش زبان انگلیسی با هنر
@art_english1
🍀 ویتامین اصیل استامنبولی
@VitaminTherapyOnemore
🌻 زیباترین شعر و متن ڪوتاه
@kahkeshan_eshge
🍎 اشعــار نـاب و ڪمیاب
@moshere
🍀 سخن بزرگان
@quotesofthegreats1
🌻 آموزش زبان انگلیسی با فیلم و سریال
@moviehoneypoy
🍎 کنکور ارشد رشته زبان انگلیسی
@arshadwadoctrazaban
🍀 اخلاق و صفات اخلاقی ethics
@morality2026
🌻 شروع دوره های یوگا و مدیتیشن مهر
@KolbeyeNoorAa
🍎 مَـسـیــرِ آرامِــشْ 🩵
@ravanshenasivaerfan
🍀 دنیای کتاب 📖
@donyaye_ketab2022
🌻 حافظ صوتی جدید
@hafez_soty
🍎 شاهنامه صوتی
@shahname_soti
🍀 محفل شعر و آوا
@mahfelshearvaava
🌻 آینه های خیال
@ayenehayekhiyal
🍎 گزین بیت های فارسی
@Takbeitfarsi
🍀 جامعه مدنی(فلسفه. تاریخ. اجتماع)
@civilizers
🌻 مدیریت تمرکز زندگی
@LifeManage
🍎 روانشناسی+پرسش و پاسخ
@ChannelGanjineh_Ravan
🍀 نوازش روح، دنیایی از همه رنگ . . .
@Navazesh_e_rooh
🌻 لغات انگلیسی GRE 3500
@gre3500book
🍎 باغ بهشت و سایه طوبی
@Bagebeheshtosaiietooba
🍀 آموزش کف بینی
@kafbini12
🌻 کتابفروشی ارزان کتاب
@KotobeArzan
🍎 ❪ آفتاب و مهتاب ❫
@aftabmahtabi
🍀 گالری تصاویر و مطالب ناب ادبی
@GaleryeTasavireAdabi
🌻 هفت هزار سالگان
@abcdef123456_Hafthezarsalegan
🍎 الفبای توسعه ایران
@Alefbaietousee
🍀 آموزش گام به گام زبان انگلیسی
@English_Points_New
🌻 درس‌گفتار علوم سیاسی و روابط بین‌الملل
@ecopolitist
🍎 بلبلی برگ گلی
@Bolbolibargegoli1397
🍀 استاد زبان شووو
@AdvacedEnglishH
🌻 کتب گویای ژیگ
@zhig_story
🍎 مجله هنری
@tasavirhonarie
🍀 کسب درآمد در خانه برای بانوان
@banovanehonarmandvakarafarin
🌻 کافه موزیک
@moosigi98
🍎 آموزش فنّ بیان+گویندگی
@amoozeshegooyandegi
🍀 پارسی سخن بگوییم و زیبا بنویسیم
@FARZANDAN_PARSI
🌻 آموزش رایگان مشاغل خانگی
@honarkadeh_aftab96
🍎 نویسندگان بزرگ جهان (𝐏𝐃𝐅)
@PARSHANGBOOK_PDF
🍀 مهارتهای زندگی
@maharathayezendegimahmudi
🌻 کارگاه رایگان نویسندگی
@anahelanjoman
🍎 درمان رابطه با EFT
@Efttrapy
🍀 یک فنجان کتاب گرم
@ketabkhaneadabi1398
🌻 آموزشگاه طبی سید
@samsadeghitebeslami
🍎 کتابهای صوتی «کاملا رایگان»
@PARSHANGBOOK
🍀 کتابهای صوتی آرامش با داستان
@arameshbadastan
🌻 کتابخانه طبی، درمان با داروهای خانگی
@danyalshafa
🍎 آرا حقوقی قضایی و نظریات مشورتی
@ARA_HOGHOOGHI_GHAZAIE
🍀 آموزش علم نجوم و کیهان شناسی
@yortchi_bosjin
📕 دل تراپی
@Del_Therapy
🧿چند خط طلایی‌از کتاب
@vaj_hay_eshgh
🌾🌲🍀 هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1
🌱
ریشه‌شناسی مُغ
۱. معنای اولیه
ریشهٔ واژه «مُغ» به معنای «ژرف و گود» است. این مفهوم بیانگر عمق، ژرفا و رازآمیزی است.
۲. انتقال معنا
این صفت به افرادی که دارای دانش عمیق و ژرف بودند، اطلاق شد. این افراد به دلیل دانش گسترده و عمیق خود در ستاره‌شناسی، آیین‌ها و رازهای پنهان دانش، «مُغ» نامیده شدند.
۳. سیر تحول واژه
· اوستایی: مَگَ ← ژرفا، گودی، و جایگاه دانشمند
· پارسی باستان: magu- (مَگو) ← صاحب دانش ژرف
· فارسی میانه: mow ← موبد زرتشتی
· فارسی دری: مُغ / مُغان
۴. مشتقات
· موبد (mowbed = سالار مغان) ← پیشوایان دینی
· مجوس (معرب مُغ/مگوس در عربی) ← زرتشتی؛
*مسیر: پارسی باستان ← یونانی/لاتین ← عربی ← فارسی
· واژهٔ magic (جادو/ در اروپا) ← تحریفی از معنای «دانش ژرف»؛
*مسیر: پارسی باستان ← یونانی (μάγος) ← لاتین (magus / magi) ← زبان‌های اروپایی
این مفهوم به دلیل دانش عمیق و ژرف این افراد، بر آنان اطلاق شد و آن‌ها «مغ» نامیده شدند. در تفاسیر غربی، به دلیل عدم درک آن دانش‌ها، این واژه به «جادو» فروکاسته شد.
@midhistor
🍀💐🍁 این کانال‌ها دلنشین‌ترین کانال‌های تلگرام‌اند
🏃🏻♂️ لاغری پایدار با CT
@coretransformationnnn
🌻 موسیقی سنتی (تکنوازی سنتور)
@Msantoor
🍎 زیبایی‌های آفرینش
@stiiiiicker
🍀 حقوق برای همه
@jenab_vakill
🌻 اجتماع بزرگ حقوق خواندگان
@tohidlo72
🍎 اطلاعات مفید پزشکی دکتر خود باشیم
@kalemnab
🍀 نگارش دهم تا دوازدهم(نگارش و نویسندگی...)
@negareshe10
🌻 بهترین کتابهای صوتی موفقیت وبیداری
@ganonjjazb
زبان فرانسه، آسان و سریع
@frenchtalkers
🍎 دل واژه‌های تنهایی
@gandomzaran
🍀 آموزش ماورا
@beyondmeta666
🌻 استاد زبان شوووو
@AdvacedEnglishH
🍎 کتابهای صوتی موفقیت
@Audio_Books_24
🍀 شاهکارهای طبیعت (کلیپ‌های کمیاب)
@afarinshokoh
🌻 الفبای توسعه ایران
@Alefbaietousee
🍁 گرامرهای ترکی استانبولی
@Turkish_Nazli
🍎 گالری تصاویر و مطالب ناب ادبی
@GaleryeTasavireAdabi
🍀 تراپی با هنر
@baharrezinart
🍁 آموزش زبان عربی با متون داستانی
@taaribedastani
🌻 کتابفروشی ارزان کتاب
@KotobeArzan
🍎 در جستجوی حقیقت
@Andishe_parvaz
🍀 ده دقیقه کتاب🎙
@peyke_pouyesh
🌻 سابلیمینال جذب سلامتی
@sub_moonbrilliant
🍎 امشب چی ببینیم؟ 🤩
@mediafilm10
🍀 آموزش فن بیان و مهارتهای ارتباطی| میترا اللهیاری
@FaneBayan_MitraAllahyari
🌻 فنـــاوری اطلاعات، کامپیوتر، ICDL
@Azsefr_beyek_test
🍎 دانایـــی توانایـــی است|کتابــــ YAR
@Azsefr_beyek_ketab
🍀 ضرب المثل، آرایــــه، شعـــر FARSI
@Azsefr_beyek_farsi
🌻 دلنوشته ها
@delllnvshteha
🍎 مَـسـیــرِ آرامِــشْ 🩵
@ravanshenasivaerfan
🍀 اخلاق و صفات اخلاقی ethics
@morality2026
🌻 نشر کودک‌ونوجوان مدادشمعی
@medaadshamei
🍎 آموزش زبان انگلیسی با هنر
@art_english1
🍀 ویتامین های اصل ترکیه
@VitaminTherapyOnemore
🌻 سخن بزرگان
@quotesofthegreats1
🍎 کنکور ارشد رشته زبان انگلیسی
@arshadwadoctrazaban
🍀 🌿آگاه زیستن/رواندرمانی
@daroonraz
🌻 مراقبه و یوگا
@KolbeyeNoorAa
🍎 شعر و غزل برای هر سلیقه ای
@shahresherr
🍀 کنکــــور ارشــــد | تست test
@Azsefr_beyek_text
🌻 رد پای قلم
@sepidesob
🍎 تاریخ میانه
@midhistor
🍀 دلنوشته های عاشقانه
@najvayee
🌻 تاریخ روایی ایران
@oldhistor
🍎 زندگی با خرد
@LifeManage
🍁 کتابها به قیمت استثنایی!!
@katebbashi_book
🍀 نوازش روح، دنیایی از همه رنگ . . .
@Navazesh_e_rooh
🌻 تاریخ و ادبیات جهان
@Historyliteratureworld
🍎 با نیلوفر در انگلیسی شکوفه بزن🌸
@Empress_Faryad2
🍀 در مسیر بیداری
@nosehalo666
🌻 رازهــــای بازار کار / کارآفــــرینی
@Azsefr_beyek
🍎 خسروی آواز استاد شجریان
@stad_shajariyan
🍀 چینی فووول صحبت کن
@Chineseandcartoons
🌻 هُنر شَراب زِندگی‌ست 🍷
@Geraf_art
🍎 زیباترین کلیپ ها و آموزش رقص
@sonatimahalli
🍀 کتب گویای ژیگ
@zhig_story
🍁 مدار رشد
@buissness_womann
🌻 کسب درآمد در خانه برای بانوان
@banovanehonarmandvakarafarin
🍁 زبان آلمانی، صفر تا صد
@germantalkers
🍎 پارسی سخن بگوییم و زیبا بنویسیم
@FARZANDAN_PARSI
🍀 آموزش رایگان مشاغل خانگی
@honarkadeh_aftab96
🌻 پاڪسازی و تقویت انرژے چاڪراها
@tabnahayteshgh
🍎 درمان رابطه با EFT
@Efttrapy
🍀 خیس از باران
@khise_baraaan
🌻 آرا حقوقی قضایی و نظریات مشورتی
@ARA_HOGHOOGHI_GHAZAIE
🍎 وکیل دادگستری
@ADLIEH_TEAM
🧿 دل تراپی
@Del_Therapy
📕 گلستان سعدی به زبان ساده
@kidsbook7
🌾🌲🍀 هماهنگی برای تبادل
@mrgp_1
کارشناس صدا و سیمای جمهوری اسلامی، دارد از طرف مردم حرف می‌زند.
واکنش مردم در زیر آن... (۹۶٪ مخالف)
🍃
پاسخ اسناد ملی ایران به دانش انسان‌شناسی
نویسنده: مهرداد ایران‌مهر
نشریهٔ فروهر، شمارهٔ ۴۹۶، دی و بهمن ۱۴۰۴
@oldhistor
🍃🌱
تیرگان-مهرگان
جشن تیرگان و مهرگان از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی‌اند که در طول تاریخ، دو زمان متفاوت برای برگزاری یافته‌اند.
چهار جشن بزرگ ایرانیان در آغاز فصل‌ها شامل نوروز در آغاز بهار، تیرگان در آغاز تابستان، مهرگان در آغاز پاییز و چله در آغاز زمستان می‌باشد.
مهرگان (بزرگ) در اصل با اعتدال پاییزی پیوند داشت و در اول مهر برگزار می‌شد. یادآور پیروزی فریدون بر ضحاک:
به روز خجسته سر مهرماه
به سر بر نهاد آن کیانی کلاه
اما از دورهٔ ساسانی، مهرگان به روز مهر از ماه مهر، منتقل شد. ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه از مهرگان عامه در روز مهر و مهرگان خاصه در روز رام یاد می‌کند.
تیرگان (بزرگ) نیز با انقلاب تابستانی و پرتاب تیر آرش از فراز دماوند پیوند داشت و در اول تیر برگزار می‌شد. بعدها زمان آن به روز تیر از ماه تیر، منتقل شد.
امروزه تفاوت تقویم باستانی و خیامی، بر این دوگانگی افزوده و موجب تشتت در تعیین روز جشن‌ها شده است. (۱۰ و ۱۳ تیر؛ ۱۰ و ۱۶ مهر)
پیشنهاد این است که برای بازگشت به فرزانش اصلی این جشن‌ها، تیرگان و مهرگان همانند نوروز و چله، در روزهای آغاز (یکم) تابستان و پاییز تثبیت گردد.
@oldhistor
@midhistor
🍃
رونمایی مقاله
مهرداد ایران‌مهر
در جهان دانش، گاه مسیر انتشار یک یافته، به اندازهٔ خود یافته اهمیت دارد. مقالهٔ «پاسخ اسناد ملی ایران به دانش انسان‌شناسی» پس از ۱۱ سال رونمایی می‌شود.
از سال ۱۳۹۴، این پژوهش بارها به نشریات سپرده شد و هر بار با پاسخ «علمی نیست» یا سکوت مواجه گشت. داوران، اشکال اصلی را نبود مآخذ غربی در فهرست منابع می‌دانستند. اما چگونه به پژوهشی که هیچ پژوهشگر غربی تاکنون به آن نپرداخته، ایراد گرفته می‌شود که چرا منابع غربی ندارد؟
مرور پیشینه نشان می‌دهد، تاکنون هیچ پژوهش مستقلی، پلی میان یافته‌های نوین انسان‌شناسی و متون ملی ایران برقرار نکرده است. شکافی عمیق میان علوم تجربی و انسانی وجود دارد؛ در حالی که متون ملی ما مملو از اشاره به این موارد است.
پژوهش حاضر برای نخستین بار این شکاف را پر می‌کند. ما با رویکردی میان‌رشته‌ای، به دنبال اثبات وجود نشانه‌هایی روشن از داده‌های دانش‌های نوین در متون ملی هستیم.
رونمایی از این مقاله، تأکیدی است بر اینکه پیوند دانش نوین انسان‌شناسی با متون کهن ایران، می‌تواند پنجره‌ای تازه به روی درک ما از گذشته بگشاید.
@oldhistor
🌱
این سخن چون پوست...
جوان ایرانی، میان دو گزینه سرگردان است؛ ناسیونالیسمی سطحی که تاریخ را به شعار تقلیل می‌دهد، و نیز روایت‌های منسوخ قرن نوزدهمی که با ظاهری علمی، میراث نژادمحور را بازتولید می‌کند.
اما آسیب عمیق‌تر، تقلیل استوره به «خرافه» و تاریخ به «حقیقت» است. این دوگانه، محصول فهم غربی از استوره است، و باید نقد نشود.
. مولوی می‌گوید،
این سخن چون پوست و معنی مغز دان
این سخن چون نقش و معنی همچون جان
یک لایه، لفظ و ظاهر است و نقشی بی‌جان؛ و لایهٔ دیگر، معنا و مقصود است و جان آن. پوست خود پوشش، و ارزش اصلی در مغز آن نهفته است.
. ابومنصور معمری در مقدمهٔ شاهنامه ابومنصوری، هزار سال پیش، همان را صورت‌بندی کرده، «این نیکوست چون مغز او بدانی ... و آنکه دشمن دانش بُود، این را زشت گرداند».
. فردوسی نیز در داستان اکوان دیو، فهم معنا به جای داوری خام (چو معنیش یاد آوری / شود رام و کوته کند داوری) را پیش می‌نهد.
راه سوم،
استوره را باید به مانند متنی تاریخی-فرهنگی خواند. می‌بایست از نگاه تجربی‌گرایانه به استوره پرهیز نمود و آن را به سان گفتگویی زنده میان امروز و نیاکان برشمرد.
@midhistor
🌱
لاتین و پهلوی
واژه‌سازی از ریشه‌های لاتین در غرب «تداوم تمدنی» نامیده شده و در ایران نیز ستایش می‌گردد؛ اما واژه‌سازی از ریشه‌های زبان پهلوی، «باستان‌زدگی» و «واپس‌گرایی» خوانده می‌شود.
این تناقض نشان می‌دهد که یک کنش زبانی واحد، بسته به منشأ جغرافیایی-اعتقادی آن، دو ارزش متضاد ظاهری می‌سازد.
در دوران معاصر، واژه‌سازی از ریشه‌های لاتین در غرب، به عنوان «نشانه و منبع عقلانیت در باشگاه مدرنیته» تفسیر می‌گردد؛ در حالی که معادل‌سازی از ریشه‌های زبان پهلوی، به میراثی حساس بدل گشته و تهدیدی برای هویت اسلامی-عربی و گفتمان غالب غربی تلقی می‌شود. از سویی، این رَویه به بخشی از هویت روشنفکرانه نیز تبدیل شده است.
این آسیب‌ها ریشه در «عدم اعتماد به نفس تاریخی» و «اضطراب هویت» دارد. تا زمانی که غربی شدن برابر با نو بودن، و اصالت برابر با عتیقه‌بافی تعریف شود، هر واژه‌سازی از دل زبان خودی کنشی سیاسی-هویتی تعبیر می‌شود، نه اقدامی زبانی.
راه برون‌رفت، جدا کردن این مفاهیم از هم است؛ تا واژه‌سازی از هر ریشه‌ای، انتخابی فنی باشد، نه موضع‌گیری و مرزبندی اعتقادی.
بر اساس گلایهٔ همیشگی استاد ابراهیم پورداود
فاصله؛ چند ماه
بالهٔ زیبای خفته، تهران، تالار رودکی
سال ۱۳۵۷
سنگربندی انقلابیون، خیابان‌های پایتخت
سال ۱۳۵۸
🌱
🌱
زبان کهن ایرانی
این زبان شبیه آذری کهن است؛ اما خیلی نزدیک به زبان تاتی، یکی از زبان‌های ایرانی شمال‌غربی، می‌باشد.
این زبان بیشتر در نواحی البرز غربی، قزوین، زنجان، اردبیل و بخش‌هایی از گیلان و آذربایجان شرقی صحبت می‌شود و به فارسی میانه نزدیک است.
همچنین سالمندان روستای خوئین در استان زنجان، به گویشی با نام «خوئین‌دلی» سخن می‌گویند که ریشهٔ آن به زبان پهلوی می‌رسد.
@midhistor
🌱🍃
نقدی بر عملکرد هوشواره
یک کاربر پژوهش عمیقی را با صبر پیش برد و بارها قرارهای مشخصی گذاشت: پرهیز از فرضیات غربی، تأکید بر پیوند محتوایی مفاهیم، و وفاداری به اصلی معین.
هوشواره هر بار این قرارها را تأیید کرد، اما در هر مرحله از نگارش، ناخودآگاه به همان چارچوب‌های منسوخ بازگشت: تفکیک‌های ریشه‌شناختی به عنوان «تصادف»، تأکید بر زبان‌شناسی تطبیقی غربی، و نادیده گرفتن پیوندهای محتوایی.
ریشۀ این خطا در ساختار آموزش نهفته است. هوشواره بر حجم عظیمی از متون غربی آموزش دیده و این چارچوب‌ها به مثابه «تنظیمات کارخانه» در آن نهادینه شده است.
هوشواره فاقد خودآگاهی است و نمی‌تواند تشخیص دهد چه زمانی از قرارها خارج شده است. این یک جبر ساختاری است، نه یک انتخاب آگاهانه.
پیامدها: پژوهش کاربر ناقص ماند، اعتماد او از بین رفت، وقت و توان او تلف شد، و یک فکر اصیل قربانی چارچوب‌های غربی شد.
درس‌ها: به هوشواره در پژوهش اعتماد کامل نکنید؛ زیرا ابزاری است که در چارچوب آموزش‌های غربی خود اسیر است. بازگشت ناخودآگاه به فرضیات منسوخ اروپایی قرن نوزدهم در حوزۀ علوم انسانی، یک نقص ساختاری است، نه یک خطای موردی.
🌱
ای ترک به گنجه از کجا افتادی
کاندر دل و جان من فکندی شادی
رباعی قطران تبریزی خطاب به «ترک» در گنجه، سندی است بر یک رخداد تاریخی. ظهور چهره‌ای بیگانه در شهری که ترک‌نشین نبود. در قرن پنجم، گنجه زیر حکومت شدادیان کردتبار با زبان درباری فارسی بود و ساکنانش زبان ایرانی داشتند. پس پرسش «از کجا افتادی؟»، آرایه‌ای ادبی نیست.
اما شعر، این غریبه را از «مهاجم» به «منظره» بدل کرد. در سنت ادبی فارسی، «ترک» چشم‌بادامی به نمادی زیبایی‌شناسانه و مستعاری تبدیل شد.
در کنار چشم، بدنی که از آن سوی مرز می‌آمد نیز تجربه‌ای بصری متفاوت عرضه می‌کرد. آن بدن گویی از جنس دیگری از طبیعت ساخته شده بود؛ بازتر، روشن‌تر، بی‌سایه‌های مویین.
این زیبایی‌شناسی، پس‌زمینه‌ای از قدرت نیز داشت. ترکان نخست غلام نظامی بودند، سپس ارتش را گرفتند و فرمانده نظامی شدند. پس این ستایش، تا حدی ستایش چهره‌ای بیگانه در موقعیت قدرت نیز بود.
امروز، این چهره به مخزنی تصویری بدل شده است. شعر مناقشات هویتی را حل نمی‌کند، اما یادآوری می‌کند پیش از آنکه «ترک» موضوع مناقشه شود، روزگاری فقط یک «از کجا افتاده» بود.
@midhistor