politicology | Unsorted

Telegram-канал politicology - سیاست شناسی

5366

شناخت مفاهیم سیاست به بیان ساده با هدف تحلیل واقع بینانه رویدادهای سیاسی این کانال هوادار هیچ جناح،حزب و گروهی نیست انتشار مطالب به معنای تایید آنها نیست ارتباط با ادمین @politicoadmin

Subscribe to a channel

سیاست شناسی

❇️✴️ شکاف طبقاتی در ایران بی داد می کند !

✍ جعفر بخشی بی نیاز


🌐 نمی شود قبول کرد که در ایران برخی ها با کار و تلاش متعارف ؛ چنین فاصله‌های نجومی از یکدیگر پیدا کنند. مگر می‌شود تمام این تفاوت‌ها را به حساب هوش ؛ پشتکار و شایستگی گذاشت. ثروت مشروع که حاصل تلاش و خلاقیت باشد محترم است. اما وقتی فاصله‌ها از حد معقول عبور می‌کنند و مسیری صدها کیلومتری می یابند ؛ وقتی راه رسیدن به رفاه برای اکثریت دشوارتر و حتی غیر ممکن تر می‌شود و در مقابل ؛ عده‌ای در زمانی کوتاه به ثروت‌های افسانه‌ای می‌رسند ؛ پرسش از منشأ ثروت ؛ فرصت‌های نابرابر و سازوکار توزیع امکانات دیگر اسمش حسادت نیست که مطالبه شفافیت و عدالت است.

🌐 جامعه‌ای که در آن فقر گسترش می‌یابد و ثروت در دست گروهی محدود انباشته می‌شود ؛ دیگر نمی‌تواند با شعار عدالت ؛ وجدان عمومی را آرام نگه دارد. تلخ‌تر از شکاف اقتصادی اما شکاف اخلاقی ست‌.
آنجا که گاهی پول نه‌ فقط معیار رفاه که معیار شخصیت ؛ اعتبار ؛ احترام و حتی ارزش انسانی افراد می‌شود. کافی ست کسی ثروت چشمگیری به دست بیاورد ؛ ناگهان برایش جایگاه می‌سازند ؛ سخنش را جدی‌تر می‌گیرند ؛ به حضورش افتخار می‌کنند و پیش پایش فرش احترام می‌گسترانند ؛ بی‌آنکه بپرسند این ثروت از کدام مسیر آمده ؛ چه بهایی داشته و آیا با شرافت ؛ قانون و مسئولیت اجتماعی سازگار بوده است.

🌐 در چنین فضایی انسان شریف و آبرومندی که با سال‌ها کار صادقانه زندگی می‌کند ؛ ممکن است در حاشیه بماند. اما کسی که با نمایش دارایی ؛ مصرف‌ زدگی و تظاهر به برتری شناخته می‌شود حتما که در مرکز توجه قرار می گیرد. پرسش اصلی همچنان پابرجاست.

چرا جامعه ما باید به جایی برسد که عده‌ای هر روز فربه‌تر و برخوردارتر شوند و عده‌ای دیگر زیر بار گرانی ؛ بیکاری ؛ اجاره‌ خانه و هزینه‌های ابتدایی زندگی ؛ آرام‌ آرام فرسوده شوند. این دیگر تفاوت ساده میان فقیر و غنی نیست که مسئله تفاوت در فرصت زندگی‌ کردن است.

یکی فرصت انتخاب دارد و دیگری حتی در تأمین ابتدایی‌ترین نیازهایش گرفتار است. عدالت را نمی‌توان در شعارها جست‌وجو کرد‌ وقتی که در زندگی روزمره مردم نشانی از آن نیست.
آقایان مدعی عدالت ! این شکاف را با نصیحت به فقرا ؛ ستایش ثروتمندان و دعوت مردم به صبوری نمی‌توان پنهان کرد.

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️ خرید قسطی با ما چه می‌کند؟

🔰آیا شرکت‌ها واقعا برای رفاه ما خرید قسطی را تبلیغ می‌کنند؟

این روزها خرید قسطی همه‌جا تبلیغ می‌شود؛ از بیلبوردهای شهری تا صفحات کسب‌وکارها. در شرایط فشار اقتصادی، طبیعی است که تقسیم هزینه‌ها به چند ماه را راهی برای کاهش فشار مالی بدانیم. اما آیا خرید قسطی همیشه به نفع ماست؟

➕خرید قسطی چه زمانی مفید است؟
در اقتصاد، تقسیم هزینه‌ها در طول زمان را «هموارسازی مصرف» می‌نامند؛ یعنی بخشی از هزینه‌های امروز را به زمانی منتقل کنیم که انتظار داریم درآمد بیشتری داشته باشیم. این روش می‌تواند هنگام کاهش موقت درآمد، خریدهای بزرگ یا سرمایه‌گذاری در آموزش و شروع یک حرفه مفید باشد.

➕چرا در خرید قسطی آینده را دست‌کم می‌گیریم؟

اقتصاد رفتاری سه عامل را در این زمینه مؤثر می‌داند:
- سوگیری زمان حال
منفعت امروز را بیشتر از هزینه‌های آینده ارزش‌گذاری می‌کنیم.

- ذهنیت کمبود
فشار مالی فعلی تمرکزمان را محدود می‌کند و ممکن است بدهی‌های آینده را نادیده بگیریم.

- وابستگی به نقطه مرجع
برای حفظ سطح زندگی فعلی تلاش می‌کنیم و کاهش مصرف را به تعویق می‌اندازیم، حتی اگر در آینده فشار بیشتری ایجاد شود.

➕خرید قسطی چگونه فریب‌آمیز می‌شود؟
پیش‌پرداخت، تعداد اقساط و نرخ‌های اعلامی می‌توانند هزینه واقعی اعتبار را پنهان کنند. مبلغ پیش‌پرداخت و زمان‌بندی بازپرداخت بر هزینه واقعی وام اثر می‌گذارند؛ بنابراین، حتی اگر مجموع پرداخت نهایی یکسان باشد، ممکن است یکی از روش‌های خرید به‌مراتب گران‌تر تمام شود.

"نرخ مؤثر سالانه" هزینه واقعی اعتبار را با توجه به مبلغ دریافتی و زمان‌بندی بازپرداخت نشان می‌دهد. به همین دلیل، نرخ اعلامی فروشنده یا صرفا اختلاف قیمت نقدی و قسطی، معیار کافی برای سنجش هزینه نیست. گاهی خریدی که در نگاه اول سبک به نظر می‌رسد، در عمل اعتباری بسیار گران‌قیمت است.

➕پیامدهای گسترده‌تر خرید قسطی
خرید اعتباری در بحران‌های موقت می‌تواند قدرت خرید و مصرف را حفظ کند؛ اما در شرایط تورم مزمن، افزایش بدهی ممکن است بازپرداخت را دشوار کند و فشار مالی آینده را افزایش دهد. همچنین، اگر اعتبار قدرت خرید را بالا ببرد، بدون آنکه تولید و عرضه به همان اندازه رشد کنند، می‌تواند به تشدید تورم کمک کند. افزایش بدهی خانوارها نیز ممکن است آن‌ها را در بحران‌های بعدی به کاهش مصرف وادار کند.

➕قسطی بخریم یا نه؟

خرید قسطی ذاتا خوب یا بد نیست؛ مهم این است که با چه هزینه‌ای و برای چه هدفی از آن استفاده کنیم.

- هزینه واقعی را محاسبه کنید
به اقساط ماهانه کم یا پیش‌پرداخت ناچیز اکتفا نکنید و نرخ مؤثر سالانه را بررسی کنید.

- قرارداد را دقیق بخوانید
کارمزدها، جریمه دیرکرد، شرایط تسویه زودهنگام و هزینه‌های جانبی را در نظر بگیرید.

- برای مصرف روزمره بدهی بلندمدت نسازید
به‌ویژه اگر عمر کالا پیش از پایان اقساط تمام می‌شود.

- مراقب انباشت اقساط کوچک باشید
مجموع آن‌ها ممکن است بخش بزرگی از درآمد ماهانه را بگیرد.

- روی افزایش درآمد آینده حساب قطعی باز نکنید
توان بازپرداخت را بر اساس درآمد و هزینه‌های فعلی بسنجید.

صرفا به امید گران‌تر شدن کالا قسطی نخرید
فشار اقساط ممکن است از هزینه خرید نقدی در آینده بیشتر باشد.

✔️جمع‌بندی:

خرید قسطی، قدرت خرید امروز را با بخشی از درآمد آینده جبران می‌کند. این ابزار زمانی مفید است که به مدیریت بهتر هزینه‌ها کمک کند؛ اما اگر اقساط از توان مالی آینده ما فراتر بروند، به‌جای کاهش فشار، فقط آن را به تعویق می‌اندازند و سنگین‌تر می‌کنند.

رضا زارع‌پور؛ نسخه اصلی مقاله
@JameahiBehtarBesazim


✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️ حمایت انتخاباتی ترامپ چقدر در انتخابات دیگر کشورها موثر بوده

از هفت مورد حمایت ترامپ از نامزدهای رهبران کشورهای جهان، شش مورد با پیروزی همراه بوده است


🔰حمایت‌های دونالد ترامپ در انتخابات خارجی تاکنون با نرخ موفقیت 6 از 7 همراه بوده است، به طوری که تنها شکست او، پیروزی ویکتور اوربان در مجارستان بود. حال، او به تازگی از بنیامین نتانیاهو نیز حمایت کرده است.

✅ لهستان: کارول نواوروسکی در انتخابات ریاست‌جمهوری سال 2025 پیروز شد، پس از آنکه مقامات دولتی دولت ترامپ از مردم لهستان خواستند که به او رای دهند.

✅ آرژانتین: حزب خاویر میله در انتخابات میان‌دوره‌ای اکتبر 2025 پیروز شد، پس از آنکه ترامپ تهدید کرد که در صورت شکست، کمک‌ها را قطع خواهد کرد، و ایالات متحده توافقی به ارزش 20 میلیارد دلار برای تبادل ارز نهایی کرد.

✅ هندوراس: ناسری آسفورا پس از آن پیروز شد که ترامپ هشدار داد اگر او شکست بخورد، ایالات متحده به تأمین مالی هندوراس ادامه نخواهد داد، و چند روز قبل از انتخابات، از جان اورلاندو هرناندز، همکار حزب آسفورا و رئیس‌جمهور سابق، عفو کرد.

✅ شیلی: خوزه آنتونیو کاست پس از حمایت۷ ترامپ، به ریاست‌جمهوری رسید.

✅ ژاپن: حزب سانائه تاکایچی در انتخابات زودهنگام فوریه، با کسب اکثریت دو سوم کرسی‌ها پیروز شد، سه روز پس از "حمایت کامل و مطلق" ترامپ، و ترامپ بعدها ادعا کرد که این پیروزی را مدیون او هستند.

✅ کلمبیا: آبِلاردو د لا اسپریلا در دور دوم انتخابات ماه ژوئن پیروز شد، پس از آنکه ترامپ از او حمایت کرد.

🅾 مجارستان: ویکتور اوربان در ماه آوریل در برابر حزب تیسا به رهبری پیتر مجار شکست خورد. این حزب حدود 53 درصد آرا و اکثریت دو سوم کرسی‌ها را به دست آورد، با وجود سفر معاون رئیس‌جمهور، جِی.دی. ونس، به این کشور برای تبلیغات انتخاباتی.

❓ اسرائیل: نتانیاهو، که قبل از انتخابات 27 اکتبر از او حمایت شد، مورد آزمایش بعدی قرار خواهد گرفت.


✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

✴️🔼 بسته شدن تنگه هرمز و توقف تجارت با امارات کم بود که درٍ تجارت با پاکستان هم تخته شد
✍
#حامد_پاک_طینت

همان برادر مسلمان و میانجی گری که هر روز در حال رایزنی با حضرات است و بیچاره بازرگانانی که مسیر پاکستان را برای عبور کالا بعنوان جایگزین امارات انتخاب کرده بودند

پاکستانی ها گفته اند برای امنیت و مقابله با قاچاق کالا چنین کرده اند اما چه کسی است که نداند این موضوع از کجا آب می خورد

تحریم های آمریکا مستقیم و غیر مستقیم در حال بستن تمام مجاری تجاری است و دلار، همان کاغذی که دیروز در خیابانهای تهران آتش زده شد، عامل این انسداد است. ابزاری که تجارت در دنیا را کنترل می کند و متولیانش دنیا و تجارت را!

بیش از ۲ میلیارد دلار حجم صادرات ایران به پاکستان است که غالب آن گاز مایع،فولاد،مصالح ساختمانی و مواد شیمیایی است که باید فعلا این عدد را از چرخه ارزآوری کشور حذف کرد! این حذف عملا به سوختن واقعی همان دلارهای مملکت که محل تامین مالی مایحتاج اولیه مردم است منجر خواهد شد!

در خصوص قاچاق سوخت اما بحمدالله جای نگرانی نیست.سفت و محکم پابرجاست!/


✅ #سیاست_شناسی
🆔 @politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️ علت ناآرامیهای اخیر در فرانسه و بلژیک

این شورشهای فرانسه رو که می‌بینید، فقط دانش‌آموزها نیستن که دارن اعتراض میکنن. اینا بیشتر شورش و تخریبه و پشتش یک شبکه خیلی بزرگتر و سازمان‌ یافته‌ است.

تحقیق فاکس نیوز نشون میده که این اعتراضای دانش‌آموزی (به خاطر بودجه و شرایط مدارس) رو یک شبکه گسترده از کمونیست‌ها، اتحادیه‌های کارگری و احزاب چپ افراطی دزدیدن و دارن هدایت می‌کنن.

همه اینا هم با ماشین پروپاگاندای یه آقایی به نام Neville Roy Singham (یه میلیاردر آمریکایی‌الاصل که الان چین زندگی می‌کنه و حامی حزب کمونیست چین هست) تقویت و پخش میشه.
  از ۵۰ تا گروهی که پشت این ماجرا بودن، فقط ۱۵ تاشون واقعاً گروه دانش‌آموزی یا جوان بودن.
بقیه همه بزرگسال و چپ‌گرا: ۱۲ تا اتحادیه کارگری، ۸ تا سازمان کمونیستی/سوسیالیستی، چند تا گروه حقوق بشری، و احزابی مثل «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» (La France Insoumise) و حزب کمونیست فرانسه، به‌علاوه یه گروه طرفدار فلسطین.
  یعنی همون اتحاد «قرمز-سبز» (چپ + اسلام‌گرا)، که ما ایرانی‌ها بهش میگیم «اتحاد سرخ و سیاه».


  در مورد مدارس هم، برخلاف اون چیزی که میگن، الان سرانه خرج برای هر دانش‌آموز بیشتر از هر وقت دیگه‌‌ای هست، کلاس‌ها کوچک‌تر شدن و درصد فارغ‌التحصیلی خیلی بالاتر رفته.

مشکل اصلی جای دیگریست: بدهی، بدهی خیلی خیلی سنگین. فرانسه الان تقریباً ۱۱۹٪ تولید ناخالص داخلیش بدهیه، هزینه استقراضش داره بالا میره، کسری بودجه داره بیشتر میشه، در حالی که رشد اقتصادیش خیلی کمه.

این وضعیت بیشتر به خاطر عدم تعادل نسلیه. پیرها دارن منابع رو میگیرن و سیستم رفاهی و مالیاتی تحملش رو نداره و تقریباً همه قبول دارن که این بار، برای اینکه این وضعیت بدتر نشه، باید مهاجرت رو کنترل و محدود کرد.


✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️دولت مدرن از نگاه فرانسیس فوکویاما

چرا برخی کشورها به ثبات، آزادی و توسعه دست می‌یابند، درحالی‌که برخی دیگر با وجود منابع طبیعی و انسانی فراوان، گرفتار فساد، ناکارآمدی و استبداد می‌شوند؟

فرانسیس فوکویاما، اندیشمند سیاسی آمریکایی، در آثار خود درباره نظم سیاسی، بر یک نکته اساسی تأکید می‌کند: توسعه پایدار تنها با تغییر رهبران یا نظام سیاسی حاصل نمی‌شود؛ بلکه به نهادهای کارآمد، حاکمیت قانون و پاسخ‌گویی قدرت نیاز دارد.

🔰از دیدگاه او، دولت مدرن بر سه ستون اصلی استوار است:

۱. دولت کارآمد و شایسته‌سالار

دولت مدرن متعلق به یک فرد، خانواده، حزب یا ایدئولوژی نیست؛ بلکه نهادی عمومی برای خدمت به شهروندان است. مدیران باید بر اساس تخصص، تجربه و شایستگی انتخاب شوند، نه وابستگی سیاسی و روابط شخصی. تأمین امنیت، اجرای سیاست‌های عمومی، توسعه اقتصادی و ارائه خدمات درمانی و آموزشی از وظایف چنین دولتی است.

۲. حاکمیت قانون

هیچ‌کس نباید بالاتر از قانون قرار گیرد؛ نه رهبر سیاسی، نه نظامیان، نه روحانیون و نه صاحبان ثروت. استقلال قوه قضائیه، دادرسی عادلانه، حقوق مالکیت، آزادی‌های فردی و برابری شهروندان در برابر قانون، پایه‌های یک جامعه مدرن هستند.

۳. دموکراسی و پاسخ‌گویی

قدرت سیاسی باید در برابر مردم پاسخ‌گو باشد. انتخابات آزاد، رسانه‌های مستقل، احزاب سیاسی و جامعه مدنی امکان نظارت بر حکومت و تغییر مسالمت‌آمیز قدرت را فراهم می‌کنند. هیچ فرد یا گروهی نباید خود را نماینده انحصاری ملت یا حقیقت بداند.

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️ یک سیگنال مهم آغاز درگیری، باز شدن پناهگاه ها در اسرائیل است که از امروز صورت گرفته هست

✍ سلمان کدیور


از امشب تا 5 آبان بیش از هر وقت دیگری باید هشیار بود.

الان چند شب است که جنگنده های اسرائیل تا نزدیکی مرزهای ما تردد می کنند و مانور انجام می دهند. این کار برای خسته کردن نیروهای داخلی و آغاز یک عملیات با غافلگیری است.

برداشت خودم این است که یک حمله چند روزه با بمباران کوه کلنگ، حمله به تاسیسات انرژی و تلاش برای ورود زمینی مجددا فعال خواهد شد.

در بعد ورود زمینی دو مسئله با قبل فرق دارد و آن تجهیز کردها به پهپادهای FPV زیر نظر مستشاران اوکراینی است که در چند ماه گذشته صورت گرفته است.

همچنین در شرق شاهد افزایش حملات تروریستی(به ویژه در سیستان و بلوچستان) و تغییر کمیت و کیفیت عملیات ها هستیم.
این عملیات ها مشخصا با هدایت سرویس اطلاعاتی پاکستان و رياض برای فشار بر ما در ماجرای یمن است که در صورت آغاز جنگ، به حجم آن افزوده خواهد شد. 

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

✴️🔼 دستاورد حوزه‌های علمیه برای جامعه چه بوده که برای اقتصاد هم برنامه دارند؟
اگر واقعاً به فکر ملت هستید؛
آن ۳۲ همت اعتبار سالانه‌ را که حوزه از بودجه عمومی کشور و از محل مالیات مردم دریافت می‌کند را بازگردانید؛
بعید می‌دانم اکثریت ایرانیان راضی به صرف این مبلغ در حوزه باشند!

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️ چگونه حکمرانی‌ها دچار خودویرانگری می‌شوند؟

✍ سیدجواد میرموسوی


پافشاری بر یک عقیده یا روش نادرست، همیشه از ناآگاهی یا ضعف قدرت تشخیص ناشی نمی‌شود؛ گاهی ریشه آن را باید در سازوکارهای ذهنی انسان جست‌وجو کرد.
هنگامی که یک باور به بخشی از هویت تبدیل می‌شود، پذیرش اشتباه ممکن است به معنای زیر سؤال رفتن کلیت یک نظام تلقی شود. در چنین شرایطی، ذهن به‌جای جست‌وجوی حقیقت، به دنبال دفاع از باورهای پیشین می‌رود؛ سازوکاری که در روان‌شناسی شناختی از آن با عنوان «سوگیری تأییدی» (Confirmation Bias) یاد می‌شود.

در این وضعیت، به‌جای آنکه پرسیده شود «آیا این تصمیم درست بوده است؟»، این پرسش مطرح می‌شود که «چگونه می‌توانم ثابت کنم این تصمیم درست بوده است؟»
همین تغییر نگرش، نقطه آغاز فاصله‌گرفتن از واقعیت و حرکت به سمت خودویرانگری است.

هنگامی که تصمیم‌ها با اعتبار حکمرانان یا هویت سیاسی یک جریان گره می‌خورند، پذیرش اشتباه دشوارتر می‌شود. در نتیجه، به‌جای بازنگری در سیاست‌های ناکارآمد، تلاش می‌شود با بهره‌گیری گزینشی از اطلاعات، نادیده‌گرفتن شواهد مخالف یا مقصر دانستن عوامل بیرونی، بر درستی تصمیم‌های گذشته صحه بگذارند.

به این ترتیب، نظام تصمیم‌گیری به‌جای حل مسئله، به توجیه تصمیم‌های گذشته مشغول می‌شود. این همان نقطه‌ای است که یک اشتباه مدیریتی می‌تواند به خطایی ساختاری و در نهایت به بحرانی در حکمرانی تبدیل شود.
یکی از موانع اصلی اصلاح سیاست‌های نادرست، ترس از پیامدهای پذیرش اشتباه است.

در ساختارهایی که اعتراف به خطا نشانه ضعف تلقی می‌شود، ممکن است تصمیم‌گیرندگان به‌جای اصلاح مسیر، برای حفظ اعتبار و موقعیت خود از پذیرش واقعیت طفره بروند. در چنین فضایی، سیاستی که برای حل یک مسئله آغاز شده است، صرفاً برای حفظ اعتبار تصمیم‌گیرندگان ادامه می‌یابد؛ حتی اگر شواهد، ناکارآمدی آن را نشان دهند.

⭐️ناگفته نماند که هزینه‌هایی که در گذشته برای یک سیاست (نادرست) پرداخت شده‌اند، به‌خودی‌خود دلیلی برای ادامه آن نیستند. منابع از دست‌رفته بازنمی‌گردند و آنچه باید مبنای تصمیم امروز باشد، مقایسه هزینه‌ها و منافع آینده است، نه تلاش برای اثبات درستی تصمیم‌های گذشته.

نادیده‌گرفتن این اصل می‌تواند جامعه را گرفتار چرخه‌ای از هزینه‌های فزاینده و ناکامی‌های تکرارشونده کند.
مقابله با این نوع خودویرانگری نیز صرفاً با توصیه به عقلانیت امکان‌پذیر نیست، بلکه به اصلاح ساختار و سازوکارهای تصمیم‌گیری نیاز دارد.

🔰نتیجه‌گیری راهبردی:
⭐️حکمرانی کارآمد، حکمرانیِ بدون خطا نیست؛ حکمرانی‌ای است که خطا را به‌موقع تشخیص می‌دهد، هزینه‌های آن را می‌سنجد و پیش از تبدیل‌شدن آن به بحران، مسیر خود را اصلاح می‌کند.
بااین‌حال، تلخ‌ترین شکل خودویرانگری، اصرار بر ادامه مسیری است که نشانه‌های نادرستی آن آشکار شده‌اند؛ اما صرفاً به این دلیل که عقب‌ نشینی از مسیر طولانی آمده، به‌ منزله شکست یا فروپاشی حکمرانی تلقی می‌شود، از پذیرش اشتباه امتناع می‌ورزند.

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️ اگر می‌خواهید ملتی را نابود کنید، کم‌هزینه‌ترین، راحت‌ترین و پنهان‌ترین ابزار، #تورم است.

یک تورم بلندمدت ایجاد کنید. زیرا آرام آرام تمام بنیان‌های اخلاقی و اقتصادی آن ملت نابود می‌شود.


✍️ جان مینارد کینز

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

◀️ از شمار خرد هزاران بیش:
در سوگ‌  پیروز مجتهد زاده (آنکه ایران را عاشقانه دوست داشت)

✍ یدالله کریمی پور


دیشب پیروز مجتهدزاده در انگلستان درگذشت و ژئوپولیتیک ایران را تنها گذاشت. دلش پردرد بود؛ همواره اندوهی سنگین با خود حمل می‌کرد: غم رنج‌های بی‌پایان وطن. از همین رو، کافی بود دهان باز کند تا مرثیه‌های ایران آغاز شود.
چند باری دیدار داشتیم، هر بار هنگام بازگفتن مصیبت‌های میهن، چنان می‌گریست که هق‌هق گریه امانش نمی‌داد.

پیروز بخش بزرگی از زندگی علمی خود را صرف دفاع از هویت تاریخی و حقوق سرزمینی ایران کرد؛ با رویکردی آکادمیک، خردمندانه و در عین حال میهن‌گرایانه.

۱. فراتر از نقشه‌ها

مجتهدزاده جغرافیای سیاسی و ژئوپولیتیک را به مطالعه مرزها و سرزمین‌ها محدود نمی‌کرد. او در پی شناخت پیوند پیچیده قدرت، تاریخ، جغرافیا و منافع ملی بود. پژوهشگری برخوردار از دانش، تجربه و قدرت استدلال.

۲. خلیج فارس؛ نامی به بلندای تاریخ

پیروز از پژوهشگرانی بود که برای تثبیت نام تاریخی خلیج فارس و مقابله با تحریف آن، پیگیرانه به میدان پژوهش و کنشگری علمی و رسانه‌ای آمد. برای او، خلیج فارس فقط یک پهنه آبی نبود؛ بخشی از حافظه تاریخی، هویت جغرافیایی و میراث ملی ایرانیان بود. در این زمینه، دانش را به دفاع از میهن پیوند زد.

۳. جزایر سه‌گانه؛ حقوق سرزمینی ایران

بخش مهمی از کارنامه علمی او به تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی اختصاص داشت. پژوهش‌هایش درباره این جزایر، ابعاد تاریخی، جغرافیایی و حقوقی حاکمیت ایران را به بحث گذاشت و در برابر ادعاهای امارات متحده عربی، بر اهمیت اسناد و استدلال‌های مستند تأکید کرد. دفاع از حقوق سرزمینی ایران برای او نه تعارفی سیاسی، بلکه مسئولیتی علمی و ملی بود.

۴. تاریخ در خدمت فهم ژئوپولیتیک

پژوهش‌های استاد درباره مرزهای خاوری ایران و رقابت روسیه و بریتانیا نشان می‌داد که چگونه بازی قدرت‌های بزرگ می‌تواند سرنوشت ملت‌ها و قلمروها را دگرگون کند. کتاب بازیگران کوچک بازی بزرگ از آثار شناخته‌شده این حوزه است.
او به ما یادآوری می‌کرد که برای فهم جغرافیای سیاسی امروز، نمی‌توان تاریخ را نادیده گرفت.

۵. ایران؛ دغدغه همیشگی

برای پیروز، ایران تنها موضوع پژوهش نبود؛ دغدغه زندگی و فعالیت سیاسی‌اش بود. تمامیت سرزمینی، هویت تاریخی و منافع ملی ایران در کانون توجه او قرار داشت. در روزگاری که مسائل سرزمینی گاه قربانی مصلحت‌اندیشی‌های زودگذر سیاسی می‌شوند، او بر ضرورت شناخت عمیق تاریخ و جغرافیای کشور پافشاری می‌کرد.

۶. استقلال فکری

دیدگاه‌های سیاسی مجتهدزاده در بسیاری از زمینه‌ها با روایت رسمی جمهوری اسلامی تفاوت داشت. او از انقلاب ۱۳۵۷ و پیامدهای آن انتقاد می‌کرد و در ارزیابی بخش‌هایی از تاریخ ایران پیش از انقلاب، رویکردی متفاوت از روایت رسمی داشت. من، مستقل از داوری درباره درستی یا نادرستی برخی نوشته‌ها و تفسیرهای تاریخی او، مجذوب استقلال فکری‌اش بودم. برای من، توانایی اندیشیدن بیرون از چارچوب‌های مسلط و ایستادگی بر سر دیدگاه خویش، ویژگی کوچکی نبود.

۷. دانشگاه جهانی

تحصیلات و تجربه دانشگاهی بین‌المللی، از جمله در بریتانیا، تسلط بر زبان و آشنایی با روش‌های پژوهش دانشگاهی، به پیروز امکان داد مسائل ژئوپولیتیک ایران را در محیط‌های علمی فراتر از مرزهای کشور مطرح کند. آثار فارسی و انگلیسی او در گسترش مطالعات مربوط به مرزها، جزایر و خلیج فارس سهم داشتند. از همه مهمتر پیروز از شاگردان استاد گنجی افسانه ای بود.
در کنار استادانی چون دره میرحیدر و پاپلی یزدی، مجتهدزاده از چهره‌هایی بود که چراغ کم‌فروغ جغرافیای سیاسی ایران را روشن نگه داشتند.

۸. نقد علمی، نه نفی شخصیت
البته ارج‌گذاری به مجتهدزاده به معنای مصون دانستن آثار و دیدگاه‌هایش از نقد نیست. من نیز منتقد برخی تفسیرهای تاریخی و سیاسی او بوده‌ام و همچنان میان دوستی و احترام شخصی با داوری علمی تفاوت قائلم. اتفاقاً ارزش جامعه علمی در همین است که بتواند اختلاف‌نظر را تحمل کند، بی‌آنکه شخصیت و جایگاه علمی صاحب‌نظر را انکار کند.

پیروز رفت، ولی پرسش او باقی است: با ایران چه کرده‌ایم و با ایران چه می‌کنیم؟
من در سوگ انسانی می‌نویسم که با همه اختلاف‌نظرهایم با او، درد ایران را از نزدیک در چشمان گریانش دیده بودم. برخی آدم‌ها را باید از ورای اختلاف‌ها شناخت؛ از آنچه دوست می‌دارند، برایش رنج می‌کشند و تا پایان عمر از آن دل نمی‌کنند.

در باره او به حق توان‌گفت:
از شمار دو چشم یک‌تن کم
وز شمار خرد، هزاران بیش

مردی که ایران را با همه زخم‌هایش دوست می‌داشت.
یادش گرامی و نام ایران پایدار باد.

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️ کریم‌خان زند و وجوه ممتاز و منحصر به‌فردش در اداره‌ی مملکت

✍️
#یدالله_کریمی‌پور

این مرد را می شناسم؛ بارها در همین جا توضیح داده ام که چقدر پرت و پلا می‌گوید. امروز درباره کریم‌خان زند گفت: لر بی سواد دائم الخمر. لیلاز را می گویم.‌ من تاریخدان نیستم، ولی دوست و دشمن و خودی و بیگانه، کریم خان و... را از جهات زیر برترین حاکم ایران طی ۵۰۰ سال اخیر می دانند. چرا؟

کریم‌خان زند از معدود فرمانروایان ایران است که پس از سال‌ها آشوب و جنگ داخلی، توانست ثبات نسبی، رونق اقتصادی و آرامش اجتماعی را به بخش بزرگی از کشور بازگرداند.

🔰برترین امتیازهای حکومت‌داری او عبارت بودند از:

۱.  کریم خان تنها فرمانروایی بود که از پذیرفتن عنوان شاه خودداری کرد و عنوان «وکیل‌الرعایا» را برای خود به کار برد؛ عنوانی که بر نمایندگی مردم تأکید داشت.
۲. در عصر کریم خانی مردم نسبت به گذشته در محیطی امن تر، مرفه تر و پر از کسب و کار می زیستند.

۳. کریم خان در قحطی وحشتناک سال ۱۷۷۵، دستور داد غله ی انبارهای نظامی برای کمک به مردم عرضه شود؛ حتی به بهای تحمل هزینه سنگین حکومت.
۴. کریم خان سیاست اقتصادی اش را بر احیای تولید و تجارت استوار کرد، نه صرفا افزایش درآمد خزانه از راه فشار بر مردم.

۵. کریم خان امنیت و تسهیلات لازم را برای بازرگانان داخلی و خارجی فراهم کرد و بازرگانان هندی، ارمنی و اروپایی را به فعالیت اقتصادی کشاند. ایران کریم خان به قطب تجارت تبدیل شد‌
۶.کریم خان در توافق تجاری سال ۱۷۶۳ با کمپانی هند شرقی بریتانیا، کوشید مانع خروج تمام درآمد تجارت به شکل پول نقد از ایران شود؛ اقدامی برای جلوگیری از تهی‌شدن ذخایر نقدی کشور.

۷. کریم خان شیراز را به مرکز سیاسی و اقتصادی حکومت تبدیل کرد و با ساخت بازار، مسجد، حمام، کاروانسرا و تأسیسات شهری، شکوفا و در خاورمیانه کم مانند کرد.
۸. در دوره این لر بی سواد پناهندگان، از جمله ارامنه و یهودیان به ایران بازگشتند، و  فعالیت اقتصادی انان به اوج‌ رسید.

۹. کریم خان برخلاف بسیاری از فرمانروایان، به تجملات درباری علاقه افراطی نداشت و در روایت‌های تاریخی به ساده‌پوشی و پرهیز از انباشت شخصی ثروت شهرت یافته است.
۱۰. کریم خان در همه منابع تاریخی، باانصاف‌ترین و انسان‌دوست‌ترین فرمانروا شناخته شده است؛ هرچند حکومتش نیز از مجازات‌های سخت و برخوردهای خشونت‌آمیز کاملاً خالی نبود.

۱۱. کریم خان در اداره مناطق مختلف از سران محلی و مدیران دیوانی بهره می‌گرفت و می‌کوشید میان قدرت ایلات و تجربه اداری شهرها پیوند برقرار کند.
۱۲. کریم خان پس از ترور نادرشاه و سال‌ها کشمکش بر سر قدرت، توانست بخش بزرگی از ایران غربی و مرکزی را زیر اقتدار خود درآورد و شرایط مناسبی برای بازسازی اقتصادی فراهم کند.

مهم‌ترین امتیاز کریم‌خان زند، ترکیب اقتدار سیاسی با توجه به معیشت مردم، رونق تجارت، ساده‌زیستی و مدارا بود. البته حکومت او از نظر جغرافیایی تمام ایران را دربرنمی‌گرفت و در زمینه نهادسازی اداری نیز به نظامی پایدار و مستقل از شخص فرمانروا دست نیافت. با این‌حال، کارنامه او در مقایسه با آشوب‌های پیش و پس از حکومتش، جایگاهی برجسته در تاریخ حکمرانی ایران دارد.
با این حساب کاش همه فرمانروایان ایران مانند کریم‌خان و...بی‌سواد و ... بودند.

🔻منبع: دانشنامه ایرانیکا، مدخل کریم‌خان.

🔼پی‌نوشت: توهین قومیتی یک فرد معلوم‌الحال به یکی از خوشنام‌ترین شاهان ایران، نه از جایگاه کریم‌خان و ویژگی‌های ارزشمند قوم لر چیزی کم می‌کند و نه این بدبخت بینوا را مشهور و صاحب آوازه می‌کند. نهایتا چیزی بیشتر از برادر حاتم طایی کاسب نمی‌شود. افسوس که زدن حرف مفت و مفت حرف زدن در جامعه‌ی ما کار آسانی است و هزینه‌ای برای گوینده ندارد.
این را هم درباره کریم‌خان بدانید بد نیست که در زمان ساختن حصار شهر شیراز، کریم‌خان روزی برای بازدید و نظارت بر کار کارگران رفته بود. متوجه شد که کارگری با دیدن کریم‌خان آهی دور و دراز کشید. بلافاصله کارگر را خواست و از او سبب این آه کشیدن را پرسید. کارگر بعد از مبلغی تعارف و با خجالت بسیار به شاه گفت که من از کار روزانه بسیار خسته بودم و وقتی شما را در حال قلیان کشیدن دیدم، بدجوری دلم هوس قلیان کرد. کریم‌خان بی‌درنگ او را در کنار خود نشاند و قلیان را بدو سپرد تا بکشد. کارگر شرم میکرد که شاه با ملاطفت و مهربانی او را به کشیدن قلیان دستور داد و پس از تمام شدن قلیان‌کشی کارگر، کریم‌خان همان قلیان مرصع‌نشان و جواهرکاری شده را که بسیار گران‌قیمت بود، بدو بخشید.

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️ آدم‌هایی که دیرتر از وقتش کمک گرفتند

تصور بر این است که بیمارستان روانی مخصوص آدم‌های «دیوانه» است  آدم‌هایی که کنترلشان را از دست داده‌اند، از هم پاشیده‌اند، آدم‌هایی که شبیه تو نیستند.

اما پرستاری یک‌بار برایم داستان‌هایی تعریف کرد که هنوز مرا به فکر فرو میبرد

پرستار جمله‌ای گفت که هیچ‌وقت یادم نمی‌ره:
«هیچ‌کس مرز جنون را نمی‌بیند.»
امروز فقط خسته‌ای، فردا جواب پیام‌ها را نمی‌دهی، هفته‌ی بعد در را باز نمی‌کنی، و بعد... آمبولانس می‌رسد.


او آرام گفت:
«اینجا هیچ آدم دیوانه‌ای نیست. فقط آدم‌هایی هستند که دیرتر از وقتش کمک گرفتند.»

یکی‌شان، مدیر سابق بانک بود...
یک روز سر کار نرفت، گوشی‌اش را خاموش کرد، ده روز کامل فقط نشست و به یه نقطه خیره شد، یه کلمه را مدام تکرار می‌کرد. نه مست بود، نه فروپاشی عصبی داشت. سیستم عصبی‌اش منفجر نشد — آروم سوخت.


در اتاق بغلی، مادری با سه تا بچه. سال‌ها فشار، شب‌های بی‌خوابی، هیچ فرصتی برای خسته شدن یا گریه نداشت. برای همه لبخند می‌زد، جز خودش.

بعد شروع کرد با آینه حرف زدن. شب‌ها بیست بار آینه را پاک می‌کرد، از خودش معذرت می‌خواست، با هیچ‌کس دعوا نمی‌کرد، و آخرش بچه‌ها را از او گرفتند. و کسی که باعث فروپاشی او شده بود، آزادانه زندگی‌اش را ادامه می‌داد.


پشت دیوار بعدی، برنامه‌نویس ۲۸ ساله‌ای بود. دو سال بدون استراحت آخر هفته، بدون صبحی که حس شروعی تازه بدهد. می‌گفت: «بعد از این پروژه استراحت می‌کنم.»

و این جمله را بارها تکرار کرد. تا یک روز پابرهنه رفت بیرون، اسم خودش را یادش رفت. وقتی ازش پرسیدند چی شده، فقط گفت: «خسته‌ام.»

بیشتر فروپاشی‌ها از بیرون دراماتیک نیستند
شبیه مسئولیت‌اند
شبیه ادامه دادن
شبیه لبخند زدن در حالی که از درون خالی شده‌ای
شبیه گفتنِ هزار باره‌ی «من خوبم».


ما فکر می‌کنیم فقط «آدم‌های بیمار» باید بهبود پیدا کنند،
اما بیمارستان‌ها پر از کسانی‌ست که خیلی طولانی سکوت کردند.
جامعه از تحمل زیاد تعریف و تمجید می‌کند،تا وقتی که همان تحمل باعث فروپاشی شود.

بیمارستان‌های روانی پر از «دیوانه» نیستند
پر از آدم‌هایی هستند که ساکتِ ساکت، سعی کردند دوام بیاورند.


کمک خواستن ضعف نیست.
بی‌توجهی به درد، چرا.
لطفاً منتظر نمان تا سکوت تبدیل به تنها زبانت شود.

فرسودگی ناگهانی نمی‌رسد
ماه‌ها در گوشت زمزمه می‌کند
و بعد تو را میشکند

خواب دیگر خستگی را از بین نمی‌برد،
غذا مزه ندارد،
همه صداها اذیتت می‌کند،
و سکوت دیگر آرامش نیست، شکنجه است.

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

توسعه‌یافتگی یک تصمیم است...

📽محمود سریع‌القلم


✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

یک شهروند آمریکایی دو رسید خرید را به فاصله ۲۴سال کنار هم قرار داده و گفته قیمت اجناس در این مدت ۳ برابر شده و داریم بدبخت می‌شویم!

به نظر شما اگر بداند قیمت‌ها در ایران، طی همین مدت ۳۳۳ برابر شده، تازه مسئولان از فتح قله‌ها هم می‌گویند؛
نظرشان در مورد تعریف بدبختی عوض نمی‌شود؟
✅ #سیاست_شناسی
🆔 @politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

سومین گفتآمد
بزرگداشت استاد فریدون صدیقی

🔹برنامه دومين ماه نشست:
• سخنرانى ماه نشست
• تقدير از استاد فریدون صدیقی
• گپ گفت دوستانه در فضاى خانه روزنامه نگاران

مكان: انتهاى خيابان طالقاني، تقاطع شريعتى، خانه روزنامه نگاران
(خانه نراقى ها)
زمان: دوشنبه، امروز - ۲۷ مهرماه ۱۴۰۵، ساعت: ١٨ تا ٢٠

گفتآمد، ماه نشست فعالان عرصه ارتباطات ايران - فضايى دوستانه
براى گردهمایی فعالان باتجربه و جوان عرصه ارتباطات براى گپ و گفت هاى صميمانه ارتباطى است. گفتآمد فرصتى براى هم فكرى اهالى رسانه و اساتيد و پژوهشگران عرصه ارتباطى درباره موضوعاتى است كه گریبان گیر فضاى رسانه اى كشور است.

@NewJournalism روزنامه نگاری جدید

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️ ترس از یک جنازه در حاشیه کویر !

✍ جعفر بخشی بی نیاز


🌐 همین ابتدا بپرسیم از یک پیکر بی‌جان چه خطری بر می‌خیزد که حتی آرامگاهش نیز باید از نگاه مردم پنهان بماند؟ اعدام هر اندازه که دستگاه قدرت بر قانونی بودن آن تأکید کند هرگز پایان مسئولیت اخلاقی و انسانی حکومت نیست. پس از مرگ نیز حرمت انسان باقی ست. خانواده حق دارد بداند عزیزش کجا خاک شده تا بر مزارش حاضر شود ؛ سوگواری کرده و با خاطری اندوهگین اما آسوده برای آخرین بار با او وداع کند. مزار یک انسان که ملک شخصی قدرت نیست که بتوان آن را به اراده صاحبان قدرت از خانواده‌اش دریغ کرد. اما دفن پنهانی یک پیکر در بیابان پس از اعدام ؛ اگر با هدف محروم کردن خانواده از حق سوگواری و جلوگیری از دیده‌ شدن مزار صورت گرفته باشد ؛ معنایی فراتر از یک اقدام اداری یا امنیتی پیدا می‌کند. این رفتار می‌تواند به تلاشی برای کنترل حتی خاطره یک انسان تبدیل شود. گویی قرار است نه‌ تنها زندگی او بلکه نشانی از مرگش نیز از حافظه عمومی پاک شود. انگار که اگر پیکری در سکوت کویر مدفون شود ؛ پرسش‌ها هم زیر خاک خواهند رفت.

🌐 سوال بنیادین این است که آیا شما از پیکر مرده یک اعدامی هم می‌ترسید؟ اگر پاسخ منفی ست پس چرا باید محل دفن او به مسئله‌ای امنیتی تبدیل شود؟ اگر پاسخ مثبت است که باید پرسید این هراس از کجاست؟ از سنگی بر مزار؟ از خانواده‌ای که می‌خواهد بر خاک عزیزش اشک بریزد؟ از مردمی که می‌خواهند بدانند بر سر یک انسان چه آمده است؟ یا از خاطره‌ای که ممکن است به پرسشی عمومی تبدیل شود؟ قدرتی که از یک مزار بترسد ؛ ناخواسته این پرسش را پیش می‌کشد که آن مزار چه چیزی را نمایندگی می‌کند. آیا بیم آن می‌رود که یک قبر به نشانه‌ای از اعتراض تبدیل شود؟ آیا نگرانی از آن است که حضور خانواده روایت رسمی را با پرسش‌هایی تازه روبه‌رو کند؟ اگر چنین نگرانی‌هایی وجود دارد پاسخ انسانی و مسئولانه به آن‌ها پنهان کردن پیکر نیست. پاسخ ؛ شفافیت ؛ رعایت حقوق خانواده و احترام به کرامت انسانی ست.

🌐 دردناک‌ترین صحنه شاید نه فقط تنهایی یک قبر در حاشیه دشت کویر ؛ که تنهایی خانواده‌ای باشد که برای یافتن نشانی عزیز خود باید راه بیابان را در پیش بگیرد. خانواده‌ای که به‌ جای آنکه در آرامش بر مزار عزیزش حاضر شود ؛ ناچار است ابتدا جای دفن او را پیدا کند. اینجاست که یک پرسش انسانی به پرسشی جدی درباره حقوق شهروندی ؛ مسئولیت حکومت و حرمت مردگان تبدیل می‌شود. اگر قرار است عدالت نامی داشته باشد ؛ باید در رفتار با انسان زنده و مرده ؛ در رعایت حقوق محکوم و خانواده او و در احترام به حق سوگواری نیز دیده شود. عدالت تنها در صدور حکم خلاصه نمی‌شود. شیوه اجرای حکم و رفتار پس از آن نیز بخشی از مسئولیت اخلاقی و انسانی قدرت است. و سرانجام پرسشی که باید بی‌پرده مطرح شود همچنان باقی است که اگر از یک انسان اعدام‌ شده و پیکر بی‌جان او هیچ هراسی وجود ندارد ؛ چرا باید مزارش در سکوت و برهوت پنهان بماند و اگر هراسی وجود دارد این هراس از چیست؟ خاک می‌تواند پیکری را در خود جای دهد اما یادتان باشد نمی‌تواند پرسش را خفه کند.

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️ بزرگترین انقلاب تاریخ جهان
(چگونه هوش مصنوعی، جمعیت بالای کشورها را از یک فرصت برای توسعه، به مانع و حتی تهدید برای جهان امروز تبدیل کرده و چرا دیگر داشتن جمعیت بیشتر برای کشورها مزیت محسوب نمی‌شود)

🔰راست افراطی در غرب چه چیزی را فهمید که ما هنوز نفهمیدیم؟!

تا همین پارسال، کل جهان التماس نیروی کار و متخصص را می‌کرد. کارخانه‌ها از کمبود کارگر می‌نالیدند، بیمارستان‌ها از کمبود پرستار و پزشک، شرکت‌های فناوری از کمبود برنامه‌نویس، و کشورهای پیر و سالمند از کمبود جوان. مرزها را باز کردند، ویزاها را آسان کردند، کشتی‌ها و هواپیماها پر شدند از آدم‌هایی که می‌رفتند تا چرخ اقتصاد غرب را بچرخانند.

🔰اما ناگهان چه اتفاقی افتاد که همه ملی‌گرا شدند؟!

آن‌هم در اروپا و آمریکایی که ذاتشان بر اساس مهاجرت و استعمار چیده شده است. همان‌هایی که قرن‌ها مردمان دیگر سرزمین‌ها را به زور بردند تا برایشان کار کنند، حالا دیوار می‌کشند و حصار می‌سازند و پاسپورت‌ها را پاره می‌کنند.

چرا؟

⭐️چون فهمیدند جهان آبستن بزرگ‌ترین انقلاب تاریخ خود است.

⭐️⭐️⭐️جایی که جمعیت دیگر امتیاز نیست، بلکه کاملاً برعکس، به یک تهدید عظیم تبدیل خواهد شد. نیروی کار ارزان، همان چیزی که روزی موتور رشد بود، تبدیل می‌شود به باری روی دوش اقتصاد. هر جفت دست اضافه، هر دهان اضافه، هر جفت پای اضافه که باید جایی برود و غذایی بخورد و سقفی بالای سرش باشد.

چون می‌دانستند چه خواهد شد.

این انقلاب، انقلاب سی‌پی‌یوها و مدارها و اینترنت است در برابر انسان. ماشینی که نمی‌خوابد، نمی‌خورد، مریض نمی‌شود، اعتصاب نمی‌کند، حقوق نمی‌خواهد، بیمه نمی‌خواهد، مرخصی زایمان نمی‌خواهد، و شبانه‌روز کار می‌کند بی‌آنکه خسته شود.

در برابر کارگری و حتی تحصیلات؛
در برابر همه نخبه‌ها و تخصص‌ها.

و آخرین مراحل یادگیری و نهایی‌شدنش را پشت سر می‌گذارد. هر روز بهتر می‌شود، هر روز سریع‌تر، هر روز دقیق‌تر. چیزی که دیروز نمی‌توانست، امروز می‌تواند؛ و چیزی که امروز نمی‌تواند، فردا می‌تواند.

🔰انقلاب که آغاز شود،
دیگر کسی پزشک و وکیل و مشاور نمی‌خواهد.
دیگر کسی طراح و حسابدار و گرافیست نمی‌خواهد.
دیگر کسی منشی و بایگانی و کارپرداز نمی‌خواهد.
دیگر حتی معلم و استاد دانشگاه هم کسی نمی‌خواهد.
پژوهشگر، جامعه‌شناس، تحلیلگر اقتصادی و اجتماعی و...
دیگر کسی حتی برای رفتن به سر کار وسیله نمی‌خواهد.
دیگر کسی برای ماشینی که دیگر کاری با آن ندارد، بنزین هم نمی‌خواهد
و...

پس خدمات مربوط به کل آن‌ها نیز از چرخه خارج می‌شوند. رستوران‌ها، کافه‌ها، تاکسی‌ها، فروشگاه‌ها، تعمیرگاه‌ها، همه و همه یکی‌یکی خالی می‌شوند. خیابان‌ها خلوت می‌شوند، شهرها ساکت می‌شوند، و آن شلوغی همیشگی جای خودش را به سکوتی می‌دهد که هیچ‌کس برایش نقشه نکشیده بود.

صنایع وابسته و قطعه‌ساز هم از رده خارج می‌شوند.

حتی شرکت‌های سازنده دستگاه‌های خط تولید هم از کار بیکار می‌شوند و یک موج و زنجیره عظیم بیکاری راه خواهد افتاد.
مثل دومینو، یکی می‌افتد و همه را با خودش می‌برد. از بالاترین مدیر تا پایین‌ترین کارگر، هیچ‌کس در امان نیست.

چون کلی آدم هست که دیگر به آن‌ها احتیاجی نیست.

پس یا باید اخراج شوند و دردسرشان را، که مانند یک آدامس استفاده‌شده بودند، بیندازند گردن کشور مبدأشان.

یا نان مفت بدهند و برای شهروندان خودشان رقیب نان‌خور بتراشند. مالیات بدهند تا کسانی زنده بمانند که دیگر هیچ نقشی در چرخه تولید ندارند. و این یعنی خشم، یعنی نفرت، یعنی شکاف عمیق‌تر بین آن‌هایی که دارند و آن‌هایی که دیگر حتی به کار هم نمی‌آیند.

🔰شاید هم راه سوم:

همه با هم برای کاهش جمعیت جهان اجماع کنند.

اما چیزی که قطعی است این است که این انقلاب رخ خواهد داد و اتفاقی که خواهد افتاد اصلاً در تصور هیچ‌کدام‌مان هم نخواهد گنجید و حتی در فیلم‌های علمی-تخیلی نیز پیش‌بینی آن محال است.

یک دگرگونی کامل در انتظار جهان است. دگرگونی‌ای که نه جنگ‌ها، نه انقلاب‌ها، نه ادیان و نه هیچ ایدئولوژی‌ای نتوانستند به این سرعت و به این عمق ایجاد کنند.

⭕️راستی، یادم رفت بگویم؛ اما با این حال، مسئولان عاری از هر گونه مغز و هوش ما ۱۷ میلیون هم جمعیت سربار افغانی به کشور اضافه کرده‌اند. درست در همان لحظه‌ای که جهان دارد برای انقلابی آماده می‌شود که در آن انسان اضافه، بزرگ‌ترین دردسر تاریخ خواهد بود، ما داریم با دست خودمان بار خودمان را سنگین‌تر می‌کنیم.

#سربدارن


✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

✴️⚛ الیگارشی به چه معناست؟

▫️اولیگارشی به سیستمی گفته می‌شود که در آن قدرت در دست گروه کوچکی از افراد مانند ثروتمندان، نخبگان سیاسی، یا نظامیان متمرکز است. این نظام ممکن است رسمی یا غیررسمی باشد و معمولاً به نابرابری اجتماعی و اقتصادی منجر می‌شود.

▫️ ویژگی‌های اصلی الیگارشی شامل تمرکز قدرت، حفظ آن از طریق ثروت و نفوذ، محدودیت مشارکت عمومی، و تأثیرگذاری بر نهادهای حکومتی و اقتصادی است.

▫️الیگارشی انواع مختلفی دارد، از جمله اقتصادی (نفوذ شرکت‌های بزرگ)، سیاسی (حکومت گروهی از سیاستمداران)، نظامی (کنترل ارتش بر سیاست)، و خانوادگی (قدرت موروثی). این پدیده در طول تاریخ و در جهان معاصر وجود داشته است، از یونان باستان تا روسیه پس از فروپاشی شوروی و کشورهای سرمایه‌داری مدرن.

▫️برای مقابله با اُلیگارشی، تقویت دموکراسی، شفافیت در حکومت، محدود کردن نفوذ مالی در سیاست، تقویت رسانه‌های مستقل و ایجاد قوانین ضد فساد ضروری است.
#علوم_سیاسی #الیگارشی

 ✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️دکتر مجتهدزاده؛ استاد خونگرم!

✍ جواد رنجبر درخشیلر


منظورم از خونگرم آن ویژگی عمدتا ریاکارانه نیست که برخی افراد دارند و بر اثر آن بی وقفه «قربونتون برم» و «دوستتون دارم» نثار ملت می کنند در حالی که خنجرشان را تیز می کنند.

دکتر پیروز مجتهد زاده در جهان علم خونگرم بود. برخلاف برخی استادان که به محیط و تاریخ و وطن جز به عنوان سوژه پژوهشی نگاه نمی کنند!

اولین بار ایشان را در سال ۷۸ در همایش خلیج فارس در وزارت خارجه دیدم. بی تردید از اغلب سخنرانان آن همایش برتر بود؛ حتی از خارجی ها! تسلط ایشان بر مباحث و زبان انگلیسی و قدرت بیان و تی شرت سفیدی که با کت و شلوار پوشیده بود من را متوجه ایشان کرد.

رفتم جلو و این آغازی بود برای آشنایی با استاد.

کمی بعد برای پرسشی علمی به ایشان تلفن کردم، با خجالت و تردید. نیم ساعت در تلفن توضیح دادند. گویی توضیح دادن به من دانشجوی ساده مهم ترین کار استاد پرمشغله بود در آن روز. همین ویژگی است که استاد را از یک متخصص ساده به انسانی برمنش و اجتماعی و خونگرم تبدیل می کند.

من در حد یک علاقه مند اگر پرسشی بشنوم با حوصله و مفصل توضیح می دهم، از دکتر مجتهدزاده آموخته ام.

دکتر مجتهدزاده که دریغا که از میان ما رفت، از جمله استادان واقعی بودند با علم واقعی که نقشی اجتماعی هم در تداوم آن علم بر عهده گرفته بودند.

مذهب مختار در ایران آن است که معمولا کسانی نقش اجتماعی بر عهده می گیرند که هیاهو و فریبکاری را خوب بلد باشند. به ندرت دانشمند خونگرم در ایران داریم. البته در دانش دانشمندان خونسرد هم باید تردید جدی کرد.

دکتر مجتهدزاده همچون مرحوم استاد دکتر طباطبایی دانشمندی خونگرم بود. نوعی لطیف و کارآمد از ترکیب دانش و امر اجتماعی که متاسفانه با حضور فریبنده روشنفکران حسابی آلوده شده است.

آثار دکتر مجتهد زاده را چون هر کار علمی دیگر می توان نقد کرد و در آن سره از ناسره بازشناخت. خود استاد هم نقدپذیر بودند، البته از نااهل و ناوارد سخن نمی پذیرفتند.

ما چون کاروانی هستیم که وقتی راه افتادیم بسیار بزرگ و محتشم بودیم. هر چه پیش می رویم کم می شویم و از شکوه مان کاسته می شود. در هر منزل استادانی و بزرگانی جدا می شوند. کاروان سالارها هم خسته می شوند. نیرویی باید و انگیزه ای و روحیه ای که کاروان را بار دیگر بسازیم.

نفرت کور و ایدئولوژی هایی که چون غبار چشم ها را پوشانده محصول لاغر شدن کاروان علم است. جای استادان باید پر شود و پرگویان پررو که فریبکارانه ایران را به نابودی می برند باید به حاشیه رانده شوند.

عالم ایرانی کسی است که در دفاع از ایران خجل نباشد و تبصره نیاورد. دکتر مجتهدزاده چنین بود.
روانش به مینو!

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

✴️🔼 اولین استفاده عملیاتی از «مادر بمب‌ها» در میدان نبرد

🔹تصاویری از حمله ارتش آمریکا در ۱۳ آوریل ۲۰۱۷ به شبکه تونل‌ها و مخفیگاه‌های گروه داعش خراسان در شهرستان اچین، استان ننگرهار افغانستان، با استفاده از بمب قدرتمند GBU-۴۳/B موسوم به «مادر تمام بمب‌ها» (MOAB) را مشاهده می‌کنید که اولین استفاده عملیاتی در میدان نبرد از این بمب محسوب می‌شود.



✅ #سیاست_شناسی
🆔 @politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

✴️🔼سی بی اس: ایالات متحده قصد دارد از ۳الی۴ بمب مادر در تهران استفاده کند تا جمهوری اسلامی  تسلیم شود


🔰 شعاع تخریب مادر همه بمب‌ها در یک شهر

🔺تا ۵۰۰متری همه چیز نابود می شود
🔺از ۵۰۰تا ۱۵۰۰متری تخریب شدید
🔺از ۱۵۰۰متری تا ۳۰۰۰متری آسیب شدید
🔺از ۳۰۰۰متری تا ۵۰۰۰متری آسیب سبک
🔺از ۵۰۰۰متری تا ۸۰۰۰متری آسیب خفیف

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

🌿🌺 زنده‌یاد پیروز مجتهدزاده ( استاد ژئوپلیتیک ) :

« این ایران من، هرچه درب و داغان هم باشد، عزیز من است، جان من است؛ اینقدر جنگ و جدال نکنید با ناکسان اینطرفی و آن طرفی.‌.»


✅ #سیاست_شناسی
🆔 @politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

⚛❇️ جنگ پیش دستانه

👈حمله یا اقدام یک کنشگر به قصد از میان بردن امکان حملهٔ قریب‌الوقوع طرف دیگر را جنگ پیش‌دستانه یا حمله پیشگیرانه می‌گویند.

🔺جنگ پیش‌دستانه معمولاً زمانی می‌تواند آغاز شود که یکی از طرف‌های درگیر، خطر حمله حریف را اجتناب‌ناپذیر و فوری فرض کند یا برای دست‌یابی به برتری راهبردی مدعی اجتناب‌ناپذیری و فوریت حمله شود.

🔺در متون گاه جنگ پیش‌دستانه را با جنگ پیش‌گیرانه اشتباه می‌گیرند. در تعریف علوم سیاسی فرق جنگ پیش‌دستانه با جنگ پیش‌گیرانه این است که در نوع اول حمله‌کننده، تهاجم حریف را قریب‌الوقوع و فوری می‌داند و بر پایه آن عمل می‌کند ولی نوع دوم در پاسخ به تهدیدات کمتر فوری صورت می‌گیرد.

🔺در حمله پیش‌دستانه، فوری و قطعی‌بودن اصل تهدید، نکته محوری است. حمله پیش‌دستانه، راه‌حلی بر این باور است که حمله دشمن اجتناب‌ناپذیر و فوری است و از این‌رو، فرصت اندکی برای جلوگیری از آغاز آن وجود دارد. حملات پیش‌دستانه از نظر حقوق بین‌الملل تا حدودی قابل قبول است.

#حمله_پیشگیرانه     #جنگ_پیش_دستانه
✅ #سیاست_شناسی
@politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️  شلاق های زبان نفهم !

✍️   جعفر بخشی بی‌نیاز


🌐 در نظام‌های حکومتی که عدالت‌ ستون فقرات آن‌هاست ؛ قانون باید سپرِ کارگر در برابر استثمار باشد. از حقوق کارگر حمایت کند و او را گرامی بدارد. اما آنچه در شهرستان هویزه و در پرونده کارگران اخراجی شرکت پتروپارس رخ داده نشان از یک چرخش فجیع و دردناک در کارکرد نظام قضایی دارد. وقتی قانون نه برای صیانت از حق بلکه برای برخورد با اعتراض به کار گرفته شود بی گمان ما دیگر با عدالت روبرو نیستیم‌ که با توزیعِ خشونتِ کارفرما از طریق دستگاه‌های حکومتی مواجهیم. اجرای حکم ۷۴ ضربه شلاق و جریمه‌های سنگین نقدی علیه کارگرانی که تنها خواسته‌شان حق حیات و تداوم اشتغال بوده‌ ؛ فراتر از یک حکم قضایی که یک پیام سیاسی و اجتماعیِ وحشت‌آور به جامعه است.


🌐 این کارگران که در پی تجمعات مشروع خود برای اعتراض به عدم تمدید قراردادها به جای دریافت پاسخگویی از سوی مدیریت شرکت پتروپارس با ضرب و شتم و حکم دادگاه روبرو شده‌اند ؛ عملا قربانیانِ یک کودتای اقتصادی قضایی هستند. باید پرسید که چرا در این پرونده استیصال کارگر که از حق اولیه خود یعنی کار محروم مانده جرم تلقی شده؟ چرا مراجع قضایی به جای تحقیق در مورد دلایل اخراج و زیر پا گذاشتن حقوق قانونی کارگران به سرعت در خدمتِ شکایت‌های کارفرمایی قرار گرفته‌ تا تازیانه‌ی قانون را بر پشتِ کارگر فرود آورد؟ وقتی کارفرمایی که سودهای کلان خود را از دلِ این خاک بیرون می‌کشد با شکایت‌های خود می‌تواند کارگرِ معترض را به بندِ شلاق بکشاند ؛ یعنی مرز میان سرمایه از یک سو و نهادهای قدرت از سوی دیگر از بین رفته است. در چنین شرایطی قانون دیگر نه یک قرارداد اجتماعی برای نظم بلکه ابزاری برای سرکوبِ اعتراض و تثبیتِ استثمار تدوین شده است. شلاق زدن به پشتِ کارگری که در برابر بی‌عدالتی فریاد زده ؛ نه عدالت است و نه قانون. این تنها یک تارکِ اخلاقی و یک شکستِ ساختاری ست.

🌐 کارفرما با استفاده از نفوذ و قدرت مالی خود قانون را دور زده تا اعتراضات را با دردِ جسمی و فشار مالی خفه کند. اما باید دانست که تازیانه‌ای که بر پشت کارگر فرود می‌آید‌ در واقع بر پیکره‌ی اعتماد عمومی به عدالت کوبیده شده است. این رویکرد به جای حل بحران‌های اشتغال و اصلاح ساختارهای ناکارآمد اقتصادی ؛ تنها به دنبال نمایشِ قدرت است. اما تاریخ نشان داده که هیچ تازیانه‌ای نتوانسته صدایِ گرسنه و معترض را برای همیشه خاموش کند. آنچه در هویزه رخ داده نه اجرای قانون بلکه اجرای انتقام کارفرما با تکیه بر قدرتِ حکم‌های قضایی ست. اگر عدالت ؛ تنها زمانی حضور داشته باشد که کارگر سر تسلیم فرود آورده باشد ؛ این که دیگر نامش عدالت نیست. این صلحِ برآمده از ترس است و صلحی که بر پایه ترس بنا شود سست است و فرو می افتد و از بین می روند.

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

⚫️⚫️ پیروز مجتهدزاده، پژوهشگر جغرافیای سیاسی، درگذشت

دکتر پیروز مجتهدزاده، جغرافی‌دان، پژوهشگر جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک و از چهره‌های شناخته‌شده مطالعات سرزمینی ایران، درگذشت.

او متولد سال ۱۳۲۴ در شهرستان نور بود و تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته جغرافیای انسانی و اقتصادی در دانشگاه تهران آغاز کرد و سپس در دانشگاه‌های منچستر، آکسفورد و لندن به تحصیل و پژوهش در زمینه جغرافیای سیاسی پرداخت.

مجتهدزاده بخش مهمی از فعالیت‌های علمی خود را به بررسی مرزهای ایران، موقعیت ژئوپلیتیکی کشور، مسائل سرزمینی و جایگاه راهبردی خلیج فارس اختصاص داد. او همچنین درباره جزایر ایرانی خلیج فارس و اهمیت تاریخی و سیاسی نام این پهنه آبی آثار متعددی منتشر کرد.

از جمله آثار او می‌توان به کتاب‌های «شیخ‌نشین‌های خلیج فارس»، «جغرافیای تاریخی خلیج فارس» و «جغرافیای سیاسی تنگه هرمز» اشاره کرد.

پژوهش‌های او در حوزه مرزها و مسائل ژئوپلیتیکی ایران، بخشی از فعالیت‌های دانشگاهی و تألیفی چند دهه‌ای او را تشکیل می‌دهد.

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️ آیا خشونت و مطالعه با هم رابطه دارند؟

✍️ ح_درویشی


موسسه مطالعاتی اقتصاد و صلح، تازه‌ترین گزارش خود را با عنوان "شاخص جهانی صلح" را منتشر کرد.

🔰در این بررسی مهربان ترین کشورها عبارتند از:
۱- ایسلند ۲- دانمارک ۳- اتریش ۴- نیوزیلند ۵- سوئیس ۶- فنلاند ۷- کانادا ۸- ژاپن ۹- استرالیا ۱۰- جمهوری چک

🔰قهر آمیز ترین کشورها عبارتند از:
۱۶۲- سوریه ۱۶۱- عراق ۱۶۰- افعانستان ۱۵۹- سودان شمالی ۱۵۸- آفریقای مرکزی  ۱۵۷- سومالی ۱۵۶- سودان ۱۵۵- کنگو ۱۵۴- پاکستان ۱۵۳- کره شمالی ۱۵۲- روسیه ۱۵۱- نیجریه

◀️ جالب اینکه ایران با بیش از 6 میلیون نزاع خیابانی در سال!! و بیش از 15 میلیون پرونده قضایی از زد و خورد و قتل و طلاق و  تجاوز و ... تازه در سال گذشته رتبه ای بهتر از 138 در جدول نیافته است.

در این گزارش، اروپا آرام ترین قاره جهان و آسیا دعوایی ترین قاره ی کره ی زمین است.

جالبتر اینکه 30 کشور آرام جهان، در صدر کشورهای پر مطالعه هستند و بدون استثنا سرانه ی مطالعه کشورهای خشونت آمیز بسیار پایین است!! این بدان معناست که کسانی که کمتر کتاب میخوانند، افراد بی سوادترند! بیشتر دعوا میکنند و آرامش کمتر دارند! که کشور ما از آخر رتبه بیست و چهارم را دارد. مردم ما وقتی در تکاپوی رفتن به ترکیه و آنتالیا هستند در سواحل همین کشورها محال است اروپایی ها را بدون کتاب ببینند. اما ما مسافرت میکنیم تاپاساژگردی کنیم. فرق ندارد کجا! چه ترکیه چه سفر حج، چه قطب شمال یا سفر بی بازگشت به مریخ، کتاب از وسایل چمدان ما نیست.

این درحالیست که فقط و فقط با روزی 30 دقیقه مطالعه، جایگاه ما از صد و سی و چهارمین کشور نزاع دوست دنیا، به جمع 10کشور صلح طلب دنیا میپیوندد!

نکته ی مهم این است که مطالعه حالت ویروسی دارد و اگر یکی از افراد خانواده کتابخوان باشد، سایر اعضای خانواده به این ویروس مبتلا میشوند! پس در مرحله اول باعث رشد و پیشرفت خودمان و نسل آینده شویم و در مرحله بعد باور کنیم که اگر خودمان تغییر کنیم باعث توسعه کشورمان خواهیم شد. خودمان به داد خودمان و آینده کشورمان برسیم.

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️ ‏جنگ سوم؛ جنگ زیرساخت‌های انرژی؟

‏نشانه‌های تحولات اخیر منطقه این احتمال را مطرح می‌کند که در صورت وقوع دور سوم درگیری‌ها، زیرساخت‌های انرژی به یکی از اهداف اصلی تبدیل شوند؛ جنگی احتمالاً کوتاه‌مدت، اما با خسارت‌های بلندمدت.

‏نشانه‌های قابل تأمل:

‏- گزارش‌های مربوط به حملات به نفتکش‌ها و تأسیسات نفتی عربستان در یک هفته کذشته

‏- تقویت و توسعه خطوط لوله جایگزین در عربستان و امارات

‏- افزایش تدابیر اضطراری در صنایع انرژی کشورهای عربی

‏- افزایش ذخیره‌سازی و جابه‌جایی محموله‌های نفتی

‏- احتمال تعدیل محدودیت‌های صادرات نفت و فرآورده‌های روسیه

‏مجموعه این تحولات می‌تواند نشانه‌ای از آمادگی برای سناریوی تشدید درگیری‌های انرژی‌محور باشد؛ هرچند وقوع جنگ قطعی نیست.

‏هشدار اصلی این است: حتی اگر چنین جنگی در مدت کوتاهی پایان یابد، تخریب احتمالی زیرساخت‌های انرژی ایران می‌تواند کشور را سال‌ها درگیر بازسازی کند و منابع و فرصت‌های توسعه اقتصادی را از بین ببرد.

‏کانال تخصصی انرژی- عبداله باباخانی
‏چهاردهم اکتبر ۲۰۲۶

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

✴️🔼 شاید باور نکنید اما
شنیدم برخی روزنامه‌ها و مجله‌ها دیگه چاپ‌شان را به چاپخانه نمی‌دهند، چرا؟
چون به تعداد کمتر از ۱۰۰نسخه منتشر میشوند.

دستگاه کپی وارد کردند که با کاغذ روزنامه هم کار میکنه،
کمتر از ۱۰۰نسخه کپی می‌گیرند تا دهن ارشاد را ببندند که یارانه آنها را قطع نکند.

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @politicology

Читать полностью…

سیاست شناسی

❇️✴️ بن بست خودساخته همه یا هیچ

✍ مرضیه حاجی هاشمی


در یکی از جلسات درس «اقتصاد سیاسی بین‌الملل» هنگام بحث درباره رابطه سیاست داخلی و مشارکت کشورها در اقتصاد جهانی، یکی از دانشجویانم پرسشی مطرح کرد که امروز در میانه تأمل بر وضعیت پیچیده کنونی به یاد آن افتادم.

«آیا یک کشور می تواند با تصمیم‌های سیاسی خود در داخل مرزهایش، به شکلی منفی و مخرب، در اقتصاد بین الملل، مشارکت کند؟».

در آن زمان، هیچ کدام از رویدادهای ماه های اخیر به وقوع نپیوسته بود. به نظر می‌رسد یک بازیگر بین الملل بسته به عواملی چون موقعیت ژئوپلیتیکی خود، توانایی چنین اقدامی دارد؛ اما پرسش اساسی تر این است، آیا این توانایی به قدرتی پایدار تبدیل می‌شود یا پیامدهای آن می‌تواند از کنترل خودِ دولت نیز خارج شود و به ضد خودش در سطح داخلی و بین المللی تبدیل شود؟

در اقتصاد سیاسی بین‌الملل، تصمیم‌های داخلی دولت‌ها بر نوع و گستره مشارکت آنها در اقتصاد جهانی اثر می‌گذارد؛ اما رابطه معکوس آن نیز اهمیت دارد، وابستگی‌های بین‌المللی می‌توانند دامنه انتخاب‌های دولت را محدود کنند و وقتی یک دولت، خود را خارج از این گردونه، فرض کند و وابستگی کمتری بدان احساس کند؛ لذا امکان مختل کردن آن را چندان به زیان خود تصور نمی کند، آنچه که در واقعیت می تواند به خلاف آن منتهی شود.

توانایی یک دولت برای مختل‌کردن جریان‌های اقتصاد جهانی؛ گرچه بازی را در عرصه بین المللی بسیار پیچیده و دشوار می کند؛ ولی بازنده نهایی می تواند بازیگری باشد که نظام بین الملل آن را عامل مخل امنیت و نظم بین المللی بشناسد.

انزوای اقتصادی، محدودیت‌های مالی و تحریم‌ها، ظرفیت مشارکت عادی یک بازیگر در اقتصاد جهانی را هر چه بیشتر محدود می کند، در حالی که موقعیت جغرافیایی می تواند همچنان به آن امکان بدهد بر محاسبات امنیتی و اقتصادی دیگران اثر بگذارد. گاهی یک کشور، به‌جای آنکه از طریق تولید، تجارت یا سرمایه‌گذاری قدرت اعمال کند، از موقعیت جغرافیایی یا توانایی ایجاد اختلال بهره می‌گیرد. بااین‌حال، توانایی ایجاد اختلال را نباید با توانایی کنترل پیامدهای آن یکی دانست.

افزایش هزینه انرژی ممکن است به رقیب فشار وارد کند؛ اما هم‌زمان هزینه‌های اقتصادی و سیاسی را برای کشور ایجادکننده اختلال به مراتب افزایش دهد، انگیزه دیگران برای یافتن مسیرها و منابع جایگزین را تقویت کند و دامنه مانور آینده آن کشور را به شدت کاهش دهد.

گاهی اوضاع چنان پیچیده می شود که یک تصمیم سیاسی داخلی می تواند، پیامدهای متعارضی برای خود و دیگر بازیگران بین المللی داشته باشد. «ترامپ» از توافقی برای عرضه سوخت دیزل روسیه به بازارهای جهانی، از جمله آمریکا، خبر می دهد. این تصمیم با هدف کاهش فشار بر بازار سوخت مطرح می شود؛ اما هم‌زمان انتقادهایی را در آمریکا، اوکراین و حتی اروپایی که خود درگیر افزایش قیمت سوخت است، برمی انگیزد؛ زیرا درآمد حاصل از فروش سوخت می‌تواند به اقتصاد روسیه کمک کند، روسیه ای که «جمهوری اسلامی» را در جنگ اوکراین در کنار خود یافته و حالا برخلاف مقاصد اخلالگرانه آن در بازارهای جهانی عمل می کند و در این معادله پیچیده، اوکراین مخالف این عرضه و در کنار منافع جمهوری اسلامی قرار می گیرد!

این تعارض فقط اختلاف میان چند دولت نیست؛ بلکه نشان می‌دهد، اهداف امنیتی و اقتصادی حتی در میان کشورهایی که در یک ائتلاف قرار دارند، می تواند متعارض باشد. اروپا در موقعیتی دشوار قرار دارد، از یک‌سو، کاهش قیمت و تأمین پایدار انرژی برای اقتصاد و شهروندانش اهمیت دارد، از سوی دیگر، کاهش فشار اقتصادی بر روسیه می‌تواند با اهداف امنیتی و سیاست تحریم‌های اروپا تعارض پیدا کند.

با وجود توانایی برای ایجاد اینهمه پیچیدگی و اخلال، هنوز یک پرسش اساسی باقی می‌ماند، دولت‌ها چگونه می‌توانند هزینه‌های این تصمیم‌ها را در داخل کشور تحمل و توزیع کنند؟ چراکه قدرت یک کشور را نمی‌توان فقط با ظرفیت نظامی، منابع انرژی، موقعیت جغرافیایی یا توانایی مختل‌کردن بازارها سنجید. به بیان دیگر، میان قدرت اخلال در سطح بین‌المللی و قدرت پایدار برای ادامه حکمرانی تفاوت وجود دارد. فضای امنیتی و سرکوبگرانه، موجب می شود قدرت بر ادامه سیاست پرهزینه اصرار ورزد، بی‌آنکه بتواند آستانه تحمل جامعه را بسنجد؛ لذا به سرعت به سمت خودتخریبی پیش می رود.

«قدرت واقعی» نه فقط توانایی تحمیل هزینه به دیگران؛ بلکه توانایی حفظ ظرفیت عمل در برابر پیامدهای تصمیم‌های خود است. قدرتی که بتواند نظم اقتصادی را مختل کند؛ اما نتواند آثار این اختلال را بر جامعه خود و بر شبکه وابستگی‌های جهانی مهار کند، ممکن است به‌تدریج همان ظرفیت‌هایی را از بین ببرد که برای ادامه چانه‌زنی به آنها نیاز دارد و گزینه های آینده را به شدت محدود کند و در انتها گرفتار بن بست خودساخته همه یا هیچ شود.

✅ #سیاست_شناسی
🆔 @Politicology

Читать полностью…
Subscribe to a channel