2229
—« گلچینی از نُسَخِ خطّیِ فارسی »—
#نسخه_خوانی
تشبیهِ قدّ دوست، به سروِ سَهی نکرد
طـبـع بلـنــد همّتِ ما کوتَهی نکرد
در وصفِ آن میان که هیولای حیرت است
نازم به فکر خویش که پهلو تُهی نکرد!
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 #سامعا_مازندرانی ، شاه سامعای مازندارانی (محمدصالح مازندرانی) یکی از شاعران و درویشان نامدار ایرانی در قرن یازدهم هجری (دوران صفویه).
📕 نسخه خطی سفینه محمد تقی مازندرانی ، مجلس.
#️⃣ ️#عاشقانه #عرفانی #توصیف #تشبیه #دوست #سرو #حیرت
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 از آثار برکت در عدالت: دانه گندم به بزرگی یک دانه خرما!
#نسخه_خوانی
منقول است که :
در خزانۀ کسری، کیسه‌ای یافتند که در آن دانه‌های گندم بود [اندازۀ] هر یک قریب به به هر یک دانۀ خرما؛ و بر آن کیسه نوشته بود که:
- در زمانی [که] پادشاهان، عادل بوده‌اند ، برکت در این مرتبه بوده.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 نویسنده: #جلال_الدین_دوانی / رساله تحقیق العدل
📕 یک مجموعه خطی محفوظ در دانشگاه استانبول.
#️⃣ #حکمت #حکایت #عدالت #حاکم_عادل #آثار_عدل #برکت_عدالت #گندم #خرما
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 وا فریادا ز عشق، وا فریادا!
#نسخه_خوانی
ز عشق زاده‌ام و عشق، زار کُشت، دریغ!
خبر نداد به رُستَم کسی، که سُهرابم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 شاعر: #محمد_عیسی_جونپوری_صفری ، شاعر هندی فارسی‌سُزا ، متوفی در 1018 قمری.
📕 نسخه خطی تذکره همیشه بهار ، محفوظ در کتابخانه ملی ، تاریخ کتابت 1027 ق.
#️⃣ #عاشقانه #عشق #رستم #سهراب #جور_معشوق #سرانجام_عشق
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 با عشق غیور، «غیر» دیدن، ممنوع.
#نسخه_خوانی
«انّی بریءٌ ممّا تشرکون»
نیک معلوم کن، که سلطان عشق از بدایت تا نهایت، نیک غیور است. از آن، مر عاشقان را به سیوفِ غیرت، سَرِ غیر-بین بردارد ...
💠 صحبت ناجنس...
#نسخه_خوانی
حضرت داوود (ع) می‌فرمود:
خداوندا! پناه می‌برم به تو:
- از مالی که بوده‌باشد فتنه بر من؛
- و از پسری که بر من مسلّط شود؛
- و از زنی که مرا پیر کند، پیش از وقت؛ [یعنی پیش از زمان پیری]
- و از همسایه‌ای که چشم او مرا ببیند و گوش او پانیده¹باشد مرا؛ اگر امر خیری بیند، مستور دارد، و هرگاه بدی [ببیند] مشهور سازد.
و حکماء گفته‌اند:
- هرگاه بخواهی مرد عالِم را عذاب کنی، مردی جاهل را با او قرین می‌کن، به سبب آنکه مقارنه با جاهل، عذاب روح است.
روح [را] صحبتِ ناجنس، عذابیست الیم
زینهار از قرینِ بَد، زنهار
و قنا ربّنا عذاب النّار
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📕 یک مجموعه دست‌نوشته‌های محفوظ در کتابخانه ملی.
✍️ ¹- پانیدن : حفظ کردن و پاییدن. در اینجا احتمالا به معنای استراق سمع و فضولی شنوایی بکار رفته‌است.
برای توضیح بیشتر در باره این واژه، این فرستۀ کانال محترم فرهنگِ ریشه‌شناختیِ نوواژگانِ همگانی و دانشی را مطالعه بفرمایید.
#️⃣ #حکمت #حضرت_داوود_ع #دعا #صحبت_جاهل #فرزند_ناصالح #همسر_ناسازگار #همسایه_بد #فتنه_مال #صحبت_ناجنس #عذاب_دانا
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
چرا شکـفـتــه نباشم؟ خدا سبب‌ساز است
به هر طرف که نظر می کنم، دری باز است
طلوع صبح تجلّی به طور موسی گفت
که کار مردم بی‌دست‌وپا، خداساز است
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
#نسخه_خوانی
عمریست که چون صورت فانوس خیالم¹
بر دَوْرِ تو می گردم و از خود خبرم نیست
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 شاعر: در این نسخه مشخص نیست. اما در دو دیوان چاپی #غنی_کشمیری (تصحیح احمد کرمی و نیز چاپ پاکستان) دو بیت از او هست که بیت اولش مشابهت با بیت بالا دارد:
بر گِردِ تو می‌گردم و از خود خبرم نیست
شمعی تو و من صورت فانوس خیالم
چون شمع، در این باغ، نچیدم گل عیشی
تا برگ برآورد غنی سوخت نهالم
📕 جُنگ نظم و نثر 1431 مجلس.
✍️ ¹- فانوس خیال: ابزاری که با حرارت شمع یا چراغ به‌صورت دَوَرانی به حرکت درمی‌آمد و تصاویر نقش‌شده از بیرون آن به‌صورت متحرک دیده می‌شد. این ابزار را «فانوس خیالی»، «فانوس گردون» و «فانوس گردان» نیز خوانده‌اند. (برای مطالعه بیشتر رجوع کنید به وبسایت مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی، ذیل مدخل فانوس خیال ).
و یک رباعی منسوب به #خیام :
این چرخ فلک که ما در او حیرانیم/گردانیم
فانوس خیال از او مثالی دانیم
خورشید چراغ‌دان و عالم فانوس
ما چون صُوَریم کاندر او حیرانیم
#️⃣ #فانوس_خیال #حیرت #بیخودی #عاشقانه #عرفانی
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 حسبنا الله ونعم الوكيل.
#نسخه_خوانی
اللّه بَس باقی هَوَس
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📕 یک نسخۀ خطی
#️⃣ #الله_بس #باقی_هوس #فقط_خدا
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
#نسخه_خوانی
میر #صیدی_طهرانی
جـامـه‌ی دولت که از تـنـگی ، نمی‌آیــد به بَر
[حیرتی] دارم که خود را چوُن¹ در آن گُم می‌کنند؟!
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 شاعر: #صیدی_تهرانی / میر علی صیدی تهرانی شاعر قرن یازدهم ق.
📕 یک مجموعۀ خطی مجلس.
✍️ ¹- چوُن ( choon ) : چگونه، چطور.
#️⃣ #نقد #دولت #دولتیان #مسئولیت #تکبر_ریاست #فساد
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 در منقبت امام جعفر صادق علیه‌السّلام
#نسخه_خوانی
... نخست گفت به من با زبانِ شکّربار
که ای تو طوطی شیرین‌زبانِ خوش‌گفتار
همان قصیده که جام جهان‌نما گوئیش
بیار آخر و از بهر ما بخوان یک بار
بچشم! گفتم و خواندم ز خواهش دلدار
کتاب منقبت نقد سیّد ابرار
امام جعفر صادق که هست خاک رَهَش
چو سُرمه نوردِهِ دیده‌ی اولوالابصار
به هر محال بُوَد قدرتش چنان بسیار
که خواهد از دو جهان، آورد به کف، یک بار
شدم ز عالم غیبت، به کشور احضار
که در خطاب کنم حال خود چنین اظهار
گَرَم چو شمع، به پروانگی قبول کنی
کنم به طوف دَرَت، نقد جان خویش، نثار
شوند متّفق ار کائنات لیل و نهار
وگر کنند ز هر مو زبان پِیِ گفتار
که تا صباح قیامت نمی‌توان گفتن
حدیث گلشن فضل تو را یکی ز هزار...
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 شاعر: در این نسخه، نامشخص است.
📕 جنگ خطی، 47 س ، مجلس.
✍️ #منقبت #امام_صادق_علیه‌السلام
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 فرارسیدن میلاد باسعادت پیامبر اکرم (ص) و امام جعفر صادق (ع)، و نیز هفتۀ وحدت را تبریک و تهنیت عرض می‌کنیم. 🌺
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 از حواشی جالب نسخ خطی
#نسخه_خوانی
دستنوشتۀ استاد جلال‌الدین همائی:
بسمه تعالی
نسخۀ حاضر را از روی نسخۀ دوست دانشمند شاعرم آقای #ملک_الشعرای_بهار نویساندم.
کاتب، خلیل خزان بود و اجرت فراوان گرفت!
به تاریخ آبانماه 1315 شمسی هجری
(جلال‌الدین همائی)
ـــــــــ
دستنوشتۀ کاتب:
تمام شد استنساخ دیوان مجد همگر شیرازی از نسخۀ متعلفه به آقای میرزا محمد تقی بهار ملک الشّعرا جهت آقای همائی بدست این بنده خلیل خزان اردبیلی در عرض چهار شبانه روز، با وجود کسالتی که از ترک تریاک عارض شده بود.
شب سه شنبه 12/8/15
[ بخش دیوان مجد، 148 صفحه 17 تا 20 سطری ، شبانه‌روزی 37 صفحه]
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📕 مجموعه خطی 2320678 محفوظ در کتابخانه ملی. این مجموعه متعلق به استاد #جلال_همائی بوده‌است.
#️⃣ #حواشی_نسخ #کتابت #اجرت_کاتب
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
#نسخه_خوانی
گر چشم یقین تو نه کج مَج باشد
ترسا به کلیسیا رَوَد، حج باشد
هرچیز که هست، آنچنان می‌باید
ابروی تو گر راست بُوَد، کج باشد
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 شعر : منسوب به #خواجه_نصیر_طوسی
📕 مجموعه خطی 14053 مجلس
#️⃣ #حکمت #فلسفه_زندگی #نسبیت_ادراک #چشم_یقین #نظام_احسن
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 در عشق خودت نیست کن و هستم کن.
(خواجه عبدالله انصاری)
#نسخه_خوانی
گفتم که رَسَم به وصل، فُرقت نگذاشت
گفتم که کَنَم دل از تو حسرت نگذاشت
گفتم که کُنَم جان خود ای عمر عزیز!
قربان تو بَختِ بی‌مروّت نگذاشت
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 شعر از: #میر_داماد ، سیدمحمدباقر میرداماد استرآبادی مشهور به میرداماد، معلم ثالث، متخلص به اشراق، فیلسوف، متکلم، فقیه و شاعر برجسته دوره صفویه (حدود۹۶۰-۱۰۴۱ق).
📕 یک مجموعه خطی مجلس.
✍️ #عاشقانه #وصل #فراق #دوری_و_نزدیکی
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 حکمت
#نسخه_خوانی
[سقراط حکیم] فرمود که:
- قبول نمای، سخن خوب [را] از هر که بشنوی، اگرچه آن مرد، بی‌قدر و اعتبار بوده‌باشد، که قیمت دُر از خواریِ غوّاص، نقصان نپذیرد.
شاعری فرموده‌است:
نظاره بر سخن باید، نه بر گوینده‌اش کردن
که بس گوهر که در کان بیابان‌ها همی‌باشد
💠 امیرالمومنین علی علیه السلام:
«هَلَكَ امرؤٌ لَم يَعرِفْ قَدرَهُ» (کسی که قدر خود را نشناخت، هلاک شد)
#نسخه_خوانی
جائی که قدردان نَبُوَد ، قدر خود بِدان
مفروش خویش را که ندانی خَرَندِه کیست
ایضا مولوی:
منگر به هر گدایی که تو خاص از آن مایی
مفروش خویش ارزان که تو بس گران بهایی
و متنبی شاعر عرب نیز می‌گوید:
«وَ مَنْ جَهَلَتْ نَفْسُهُ قَدْرُهُ / رَأَى غَيْرُهُ مِنْهُ مَالًا يَرَى»
(کسی که ارزش خود را نداند، دیگران از او چیزی می‌بینند که او خود نمی‌بیند)
#نسخه_خوانی
جوانی چه آورد و پیری چه بُرد؟
بتِ خُردسال و مَیِ سالخورد
بت خُردسالی کز اندیشه‌اش
شود محو اندیشۀ خواب و خورد
مَیِ سالخوردی که یک جرعه‌اش
نَمُرد آنکه خورد و نخورد آنکه مُرد
دو چیز از دو کس ناملایم بُوَد
گزاف از بزرگ و بزرگی ز خُرد
همین شاهد فضلت ای دوست، بس
که عیب تو دشمن تَوانَد شِمُردْ
نه از سفله بِتْوان دنائت زُدود
نه از رنگ، شاید سیاهی سِتُرد
بجز مَیْ امینی ندارم سراغ
که بِتْوان به وی راز پنهان سِپُرد
صبا از زبانِ مَنِ بی‌زبان
بگو آن صبی را که ای شوخِ کُرد
که از حسرتِ آن لب و آن دهن
بسا کَس که دندان به دندان فِشُرد
اگر زهر اگر شهد باشد، بِنوش
ندارد مَیِ جامِ دوران، نخورد
ز یک خُم دهد ساقیِ روزگار
به آن صاف صاف و به این، دُردِ دُرد
ز «داعی» دعا، دعوی از مدّعی
ببینیم تا گو ز میدان که بُرد!
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 شاعر: #داعی_دزفولی ، سید عبدالله بن سید محمدباقر الموسوی الدزفولی، مشهور به «داعی» ( متوفی در 1256 ق)
📕 یک مجموعه خطی مجلس
✍️ #جوانی #پیری #عشق #حسرت_عشق #می #تقدیر
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 ز مکر دشمنِ بَد رَگ مشو ایمن.
#نسخه_خوانی
آزمودَستیم، از بیگانگان خویشی نیاید
اَبله آن کس، کآزموده بار دیگر آزمایَد
هر که خوانَد در حریم خویش مَحرَم، اجنبی را
دشمنِ ناموسِ خویشش در زمانه خوانْد باید ...
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 شاعر: #ناظر_اصفهانی که کاتب، سهوا ناصر اصفهانی نوشته، در واقع نام مستعار مرحوم استاد #وحید_دستگردی است که برخی اشعار انتقادی خود در مجله ارمغان را با این نام، چاپ و منتشر می‌کردند. ( ر.ک ← کتاب مرگ ستارگان ، تالیف دکتر سیف اله وحیدیان، نشر آئینه ادراک، چاپ اول 1379 ، ص 275 )
- ضمنا تفصیل این شعر با عنوان «غزل وطنی» در مجله ارمغان ( دوره دوم، شماره 8و9 آبان و آذر 1300 ، ص 322 و 323 ) چاپ و منتشر شده بود.
📕 نسخه خطی طرب المجالس به شماره ۱۴۱۹۲ کتابخانه مجلس، تاریخ کتابت 1313 شمسی.
#️⃣ #ادبیات_تعلیمی #وطن #دشمن #مکر_دشمن #دشمن_شناسی #بصیرت #اجنبی_پرست #دیوث_سیاسی
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 ذهق الدّولة ببولة.
#نسخه_خوانی
حکایت تاریخی
گویند مروان حمار، آخرین خلیفۀ اموی، در هنگام جنگ، پیاده شد که بول [یا ادرار] کند. لشکریانِ او [ با ندیدن او بر روی اسبش] به توهّمِ آنکه [او] کُشته‌شد، از هم پاشیده [و] رو به هزیمت نهادند!
ظریفی گفت:
ذهق الدّولة ببولة.
دولتی به شاشی رفت!
و این عبارت، ضرب‌المثل شد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📕 یک مجموعه دست‌نوشته‌های محفوظ در کتابخانه ملی.
#️⃣ #حکایت #مروان_حمار #قدرت_شکننده #ضرب‌المثل
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 و گر ناسزا را بسایی به مُشک
نپویَد، نَرویَد گُل از خارِ خشک
( #فردوسی )
#نسخه_خوانی
با بَدان، نیکی، بَدی بار آوَرَد ای هوشیار
آب حیوان در دهانِ مار، گردد زهرِ مار!
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 شاعر: میرزا #طاهر_قزوینی ، محمدطاهر قزوینی، متخلص به وحید (1112-1015 ق) ، مورخ، ادیب و صدراعظم شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی.
📕 یک مجموعه خطی مجلس.
#️⃣ #حکمت #ادبیات_تعلیمی #بصیرت #نیکی #بدی #بد_گوهر #دشمن
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
#نسخه_خوانی
توکّل به لطف خدایی کنیم
بکوشیم و بخت‌آزمایی کنیم
ببینیم تا این شتابان سپهر
در این داوری بر که¹ گردد به مِهر
ز بازیچه‌ی چرخِ گیتی فروز
که فیروز گردد، که برگشته روز
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 شعر از: ظفرنامه شرف الدین علی یزدی (وفات: 858)، از تاریخ نگاران و معما پردازان نامدار قرن نهم هجری است.
📕 یک مجموعه خطی مجلس.
✍️ ¹- در ابیات 2 و 3 ، «که» به معنی «چه کسی» به‌کار رفته‌است.
#️⃣ #توکل #امید #جهان_فانی #اقبال
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 سلامٌ علیکم و قلبی لَدَیکُم
#نسخه_خوانی
ربّ یسّر
علیکُم سلامی ؛ سلامٌ علیکُم
و روحی فداکُم، و قلبی لدیکُم
عیونی دواتی، و دمعی مدادی
و طالت فراقی، و شوقی اِلیکُم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📕 یک مجموعه خطی مجلس.
#️⃣ #سلام
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
#نسخه_خوانی
بدان که به ازای هر یکی از فضایل، رذیله‌ای است که ضدّ آن است و چون اجناسِ فضایل، چهار [دسته] است، اجناسِ رذایل در بادی‌الرّای همین عدد تواند بود:
- اول، جهل به ازای حکمت
- دویّم، جُبن به ازای شجاعت
- سیّم، شَرَه به ازای عفّت
- چهارم، جور به ازای عدالت است.
و آنچه به حسب وقت ظاهر شود آن است که هر فضیلت را حدّی است که چون از آن تجاوز نماید (خواه به افراط و خواه به تفریط)، به رذالت گراید. پس، فضایل به منزلۀ اوساط‌‌ند که رذایل به منزلۀ اطراف، مانند مرکز و دایره که مرکز متعین است با آنکه ابعد نقاط از محیط است و دیگر نقاط غیر متناهی از جوانب او هر یک از طرفی به محیط نزدیکتراند؛ پس بنابراین: به ازای هر فضیلتی، رذائلی غیرمتناهی باشد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 محمد بن محمد سعید بهایی لاهیجی (قرن 14 هـق)
📕 یک مجموعۀ خطی رسائل ، به شماره 1803 محلس
#️⃣ #حکمت #فضائل #رذائل
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 چرا پیامبر اکرم (ص) سایه نداشتند؟!
#نسخه_خوانی
(ملا ولی دشت بیاض)
امّی لقبی کز انبیا اعلم بود
احمد نامی که سَروَرِ عالَم بود
زان سایه به او نبود همره، که بُوَد
مَحرَم جائی که سایه نامَحرَم بود
(فیضی)
شاهی که بلند ازوست دین را پایه
بَربَسته به نعت نبوی پیرایه
از شخص بُوَد سایه مثالیّ و نبی
بی‌مِثل آمد، از آن نبودش سایه
(ملا عبدالرزاق فیاض)
گر سایه نداشت همره آن شمع یقین
گویم به تو سِرِّ آن به برهان متین
او سایۀ حق است و بُوَد ظاهر این
کز سایه دگر سایه نیفتد به زمین
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📕 بیاض بنده علی خان باسطی، محفوظ در کتابخانه بریتانیا.
#️⃣ #پیامبر_اکرم_ص #سایه #ولی_دشت_بیاض #فیضی_دکنی #فیاض_لاهیجی
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 توجیه لطیف شاعرانه در معجزات و نیز اعجاز ولادت عیسی علیه‌السّلام و ارتباط آن با مژدۀ آمدن پیامبر آخرالزّمان حضرت محمد صلّی اللّه علیه و آله.
#نسخه_خوانی
(ملا مؤمن حسین یزدی)
عیسی نَفَسی کز دمِ جبریل آمد
با بـیّـنـه و کتاب و انجیل آمد
چون قاصد مژدۀ محمّد گردید
موقوف پدر نشد، به تعجیل آمد!
(مجد الدین همگر رحمةالله)
ز من ز روی تعصّب، معاندی پرسید
پدر ز روی چه معنی نداشت روح اللّه؟
جواب دادم و گفتم که او مبشّر بود
به احمد قُرَشی جمله خلق را ز اِلٰه
مبشّر از پیِ آن را که مژده زود آرَد
روا بُوَد که دو منزل، یکی کند در راه
(کمال اسماعیل رحمةالله)
عیسی ز مَقدَمِ تو به ایّام، مژده داد
از یُمنِ آن سخن، نَفَسَش جان به مُرده داد
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📕 از دو مجموعۀ خطی
✍️ #پیامبر_اکرم_ص #عیسی_ع #مژده_عیسی #مجد_همگر #کمال_اسماعیل
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 در مکتب عشق.
#نسخه_خوانی
ما چو طفلیم و جهان، مکتب و عشق تو ادیب
هجر و وصل تو بُوَد شنـبـه و آدینــه‌ی ما
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 شاعر: #میر_والهی_قمی ، میریوسف متخلص به والهی ( نیمه دوم قرن دهم و ربع اول قرن یازدهم هجری)
📕 یک مجموعۀ خطی
#️⃣ #عاشقانه #هجر_و_وصل #شنبه #آدینه #طفل_مکتب_عشق
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 دو بیت ناب از میرمحمد مومن استرآبادی، واقف بزرگ‌ترین موقوفه امام رضا (ع) در هند¹.
#نسخه_خوانی
خوشم که در دل من عشق، مدّعا نگذاشت
مرا به بوالهوسی‌های خویش وانگذاشت
چه آفتی تو؟! ندانم؛ که در همه عالَم
محبّت تو دو کس باهم آشنا نگذاشت
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 شعر از: #میر_محمد_مومن_استرآبادی (میر محمد مومن بن شرف‌الدین علی حسینی سماکی استرآبادی) دانشمند، شاعر و فقیه سده دهم و یازدهم هجری.
- ضمنا یز اساس گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب شرح احوال و آثار «میرمحمد مومن استرآبادی» ، به نگارش و پژوهش جناب آقای علی بایزیدی، به همت نشر استارباد در سال 1404 منتشر شده‌است.
📕 یک جُنگ خطی مجلس.
✍️ ¹- ر.ک ← این گزارش قدس آنلاین.
#️⃣ #عشاقانه #عرفانی #محبت #تنهایی_عاشق #حیرت_عارفانه #رنج_عشق
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
#نسخه_خوانی
حضرت میرزا حبیب‌الله!
گر نیایَم بَرِ تو معذورم
دارویَت بُرده نورِ چشم مرا
چه کنم؟ از خجالتت کورم
ــــ
ایضا نقل قولی است منتسب به حکیم لعلی تبریزی:
ملک الموت رفت پیش خدا
گفت سبحان ربّی الاعلی
یک طبیبی است در فلان کوچه
من یکی قبض و او کند صد تا
یا بفرما که جان او گیرم
یا مرا خدمتی دگر فرما
💠 عشق پیری گر بجنبد...
#نسخه_خوانی
عشق مجازی بیشتر در دل غفلت‌پیشگان به بازی خیزد و در سرهای ارباب ثروت ( اگرچه به پیری رسیده‌باشند)، شرار شوق ریزد.
دیری است که گفته‌اند:
پشتِ خَم، مویِ سفید اشکِ دمادم «یحیی»!
تو به این هیأت اگر عشق نبازی چه شود؟!¹
آن یک با ضعف پیری و انکسار قُوا از عشقِ قوی سیر نگشته با عینک مهر و ماه، جوانان مرغوله مویِ سیاه‌چشم [را] جُسته، می‌گوید:
بیا پیش ای جوان و دیدن خود بر من آسان کن
که من پُر پیرم از نزدیک هم دشوار می‌بینم²
دیگری از طول حیات، افسرده نگردیده باز با عصا به سراغ خوبان دلربا گردیده و گفته:
خوش آن زمان که به امّید دستگیری‌ها
به پاش افتم و سازم بهانه پیری‌ها³
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 نویسنده و مؤلف: عبدالرزاق بیک دنبلی متخلص به مفتون از نویسندگان، مترجمان و شاعران فارسی زبان عصر زندیه و قاجار (1242-1167 ق).
📕 نسخه خطی نفیس «حدائق الادباء» به دستخط خود مؤلف، کتابخانه مجلس.
✍️ ¹- #یحیی_لاهیجانی (قرن دهم قمری) / مجمع الخواص + دهخدا / ذیل یحیی لاهیجانی.
²- #مسیح_کاشانی ( 985 - 1066 ق) / نشتر عشق
³- #نیکی_اصفهانی ، زین‌الدین مسعود (متوفی در 1000 قمری) / نشتر عشق
#️⃣ #نقد_حال #عاشقانه #عشق #عشق_مجازی #عشق_پیری
@manuscript_ir
〰️🍃🌺
💠 دانستنی‌هایی از جن
#نسخه_خوانی
... »مشّائین»، انکارِ جن کنند و گویند:
- نفوس ناطقه که از اَبدانِ انسان مفارقت کردند، اگر خیّراَند معاونت نفوس خیّرۀ متعلق به اَبدان می‌کنند و ایشان را جن گویند. و اگر شریراَند، معاونتِ نفوسِ شریره می‌کنند و ایشان را شیاطین خوانند.
و شیخ مقتول [سهروردی] به وجود ایشان قائل است و در حکمت اشراق گوید اهل دربند و اهل مدینه که او را میانه گویند، مشاهدۀ جن بسیار می‌کنند.
و صوفیه گویند ، جن روحی چنداَند قوی متجسّد در اجرام لطیفه که آتش و هوا بر آن اجرام غالب است، چنانچه بر انسان، آب و خاک؛ و ایشان بواسطۀ لطافت اجساد و قوّت ارواح، قادراَند بر تشکّل اشکال مختلفه و مزاولۀ اعمال خارجِ از وُسعِ بشر....
و گویند ایشان دوازده قبیله‌اند و حرب‌ها میانۀ ایشان واقع می‌شود؛ و بعضی گویند که گِردبادها از حربِ ایشان است! و چون به صورتِ حقیقت ظاهر شوند، مادام که کسی نظر به ایشان داشته‌باشد، غایب نتوانند شد و مقیّد باشند ...
و هر جنّی که عاصی است، شیطان است. و اول کسی که به «شیطان» مسمّی شد، «حرّاث» نام داشت؛ و بعضی گویند نسبت ابلیس به جن، چون نسبت آدم است به بشر؛ و صحیح این است که او [یعنی ابلیس] اوّل اشقیایِ جنّ ست، چنانچه قابیل، اوّل اشقیای بشر بوده.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 مؤلف: ناشناخته.
📕 مجموعۀ خطی 8914 مجلس.
#️⃣ #جن #ابلیس #شیطان
@manuscript_ir
