manuscript_ir | Unsorted

Telegram-канал manuscript_ir - نُسخۀ خطی

1773

—« گلچینی از نُسَخِ خطّیِ فارسی »—

Subscribe to a channel

نُسخۀ خطی

💠 در ضمن ذکر سلطنت اباقاآن بن هلاکو

#نسخه_خوانی

... حکایت ملاقات شیخ سعدی با وی [یعنی اباقاآن] و محاوراتی که فیمابین ایشان واقع شده‌است و در رسایل کتاب کلیات شیخ سعدی مشروح و مسطور است و به‌خواهش اباقاآن، شیخ بزرگوار سعدی، این قطعه را به‌طریق اندرز گفته و الحق دُرّی گران‌بها سُفته‌است.

قطعه:

شهی که پاس رعیّت نگاه می‌دارد
حلال باد خراجش که مُزدِ چوپانی است

و گر نه راعی خلق است، زَهرِ مارش باد!
که هر چه می‌خورَد از جزیه‌یِ مسلمانی است

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: سعدی شیرازی.

📕 از یک نسخۀ خطی مجلس

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

اگر عذار تو از آفتاب، تابی یافت
گمان مبر که عذارت بر آفتاب بسوخت

ولی چو در رهت افتاد آفتاب به مهر
جمال رویِ تو را دل بر آفتاب بسوخت

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: سلمان ساوجی (قرن 8 هجری).

📕 سفینۀ خطی محمد تقی مازندرانی، مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

💠 حسبنا اللّه و نعم الوكيل.

#نسخه_خوانی

جان چیست؟ غم و درد و بلا را هدفی
دل چیست؟ درونِ سینه تابیّ و تَفی

القصّه پِیِ شکستِ ما بسته صفی
مرگ از طرفیّ و زندگی از طرفی

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: مؤمن حسین بن باقی یزدی ( ح 948- 1018 هـ . ق)، از سرآمدان رباعی‌سرایان عصر صفوی.

📕 یک مجموعه خطی مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

گفته‌اند:

اگر توقّع بخشایش از خدا داری
ز روی عفو و کَرَم، بر گناهکاران بخش

آورده‌اند که اسکندر ذوالقرنین از وزیر خود ارسطو سؤال نمود که:
- در حقّ فلان گناهکار چه می‌گویی؟
ارسطو گفت:
- اگر عفوِ گناه نبودی، فضیلتِ عفو که بهترین خصلت است، کی ظاهر شدی؟ پس گناه، آینۀ عفو است و گناهکاران، سببِ ظهورِ آن.


[ گر عظیم است از فرودستان، گناه
عفو کردن از بزرگان، اعظم است]

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 نویسنده و مؤلف: محمد اسماعیل بن سید مهدی حسنی حسینی.

📕 مجموعه خطی 162 فیروز، کتابخانه مجلس، رساله «مرآة الملوک و ارشاد الولاة» ، تاریخ کتابت: قرن13 -14 ق.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

بدان که صوم [روزه] بر سه قِسم است:

- اول: صومِ عام است و آن امساک از اکل و شرب و جماع و طعام است از اولِ فجر تا آخرِ نهار [یعنی روز] مع النیّه.
- دوم: صومِ خاصان است که مجموع قوی و اعضای، از جمیع ذنوب ز عیوب دایم و صائم باشید.
- سیّم: صوم مقرّبان درگاه رحمان و ملازمان بارگاه سبحان که به آشکار و نهان، از غیرِ محبّتِ حق، همه روزه، روزه دارند و خلعت لطیف و تشریف شریف [این] مژده نیوشیده که «الصوم لی و انا اجزی به»¹.

از غیر تو دارم همه‌روزه روزه
هر شب کنم از عطای تو دریوزه

تا روزۀ من تو را قبول افتاده
جان و دل من به روزه‌اند هر روزه

ــــــــــــــ

🔸 شاه نعمت الله ولی، رسالۀ حق.

📕 مجموعۀ خطی 3064 مجلس.

✍️ ¹- حدیث قدسی: «الصَّوْمُ‏ لِي‏ وَ أَنَا اُجْزَي بِه‏»
( (من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص ۷۵.)

این حدیث در معنای قسم سوم، یعنی خدای تعالی می‌فرماید: روزه عبد را شبیه من می‌کند و پاداشش «خود من» هستم. یعنی روزه می‌تواند انسان را به مقام لقاء و به مقام فناء برساند، به گونه‌ای که خدا بر دلش حکومت کند و آن دل، عرش الرّحمان شود.

- اینجا شرحی خواندنی بر این حدیث قدسی.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

خاموش نشین ای دل گُمگَشته که این درد
از دست کسی نیست که فریاد توان کرد

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر در نسخه: قاضی نور ذکر شده، اما در تذکره عرفات العاشقین این بیت ( با اندک تفاوتی در متن ← سرگشته به جای گُمگَشته) از آنِ مولانا علاجی صفاهانی (قرن 10 ق) ، پزشک جراح و نیز شاعر دورۀ شاه طهماسب صفوی است. (عرفات، نشر میراث مکتوب، ج5 ، ص 2959 )

📕 سفینۀ خطی محمد تقی مازندرانی، مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

در چگونگی «نظر کردن» و « نظر یافتن»؛ و اینکه چه می‌شود که از دل برَوَد هر آنکه از دیده رَوَد؟!

#نسخه_خوانی

[در ضمن شرح ابیاتی منسوب به امیرالمؤمنین (ع) ]

نکته

«روح» ، آفتابی است که بر بدن تابیده و نورِ او از روزن چشم و گوش و غیر آن پیدا می‌شود.
هرگاه که دو شخص را «چشم به چشم» است، اتّصالی خاص میان روح ایشان هست. بنابراین گویند فلان، «نظر یافته‌است»؛ و این است سِرّ محبّت مردم در وقت ملاقات؛ و زوال آن در حین مفارقت.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸حسین بن معین الدین علی میبدی یزدی، ملقب به کمال الدین ( قرن 9 و 10 ق)

📙 از نسخۀ خطی شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين على‌بن‌ابى‌طالب (ع) , تاریخ کتابت: 1063هـ.ق ، دانشگاه میشیگان (آمریکا) .

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

عاشق شوی و ز بیم جان اندیشی
دزدی کنی و ز پاسبان اندیشی

دعویّ محبّت کنی ای بی‌معنی!
وانگه ز زبان این و آن اندیشی

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: سراج‌الدین قمری آمُلی معروف به سراج قمری یا قمری آملی (درگذشتهٔ ۶۲۵ ق.) از شاعران قرن ششم و اوایل قرن هفتم.

📕 جنگ خطی شماره 487 کتابخانه لالا اسماعیل. ترکیه.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

بیا که زُلف کج و چشم سُرمِه‌سا اینجاست
نگاه گرم و اداهای آشنا اینجاست

کرشمه، تیغ و مژه، خنجر و نگه، الماس
شهادت ار طلبی، دستِ کربلا اینجاست

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: زيب النساءبيگم (قرن 11 ق، دختر اُوْرَنگ‌زیب عالَمگیر، ششمین امپراتور گورکانی هند.

📕 یک مجموعه خطی مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

به‌خُردَکی، زدنِ مادر و پدر، که بِدان
به‌کودکی، زدنِ هر معلمی، که بخوان

به روزگار جوانی، غمِ معیشت و جُفت
که از بلا به بلا وُ که از فغان به فغان

به کهل¹، اندُهِ پیری، به پیری غُصّۀ مرگ
عَفَاللَّه آنکه جهان خواهد و غنای جهان!

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: در این نسخه، نامشخص است.

📕 یک جنگ خطی مجلس.

✍️ ¹- « کهل» [کَ] : سالخوردگی، پیری.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

لطف و دُشـنـامِ تو تـسکیـنِ دلِ بـیـهـوش است
آتش از آب، چه گرم و چه خُـنَـک، خاموش است

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: عالم بیک کابلی متخلص به سروری (بر وزن ظهوری) ، از شعرای دربار جهانگیر خان در هند.

📕 نسخۀ خطی معدن الجواهر، محفوظ در کتابخانه ملی.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

🌺سالروز ولادت با سعادت حضرت قائم، صاحب العصر و الزّمان (عجّل اللّه تعالی فرجه) را تبریک و تهنیت عرض می‌کنیم.🌺

#نسخه_خوانی

مهدی که امام عصر و عالی شان¹ است
سرچشمۀ فیض و مظهر احسان است

هر چند به چشم مردمان جا دارد
چون نورِ نظر ز دیده‌ها پنهان است


[ اللّهمّ عجّل لولیّک الفَرَج]

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: میرزا محمود ادارجه نویس. بیشتر و دقیق‌تر شناخته نشد. همین قدر معلوم است که او یک حسابدار مالی بوده‌است.

📕 یک مجموعۀ خطی مجلس.

✍️ ¹- شان: شأن، جایگاه، مقام.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

به دشمن چو غالب شوی زینهار
تامل مکن؛ وقت، فرصت شمار

چو خصم اوفتد خفته در چنبرت
سرش گر نکوبی، بکوبد سرت

که مار قوی چون بدست آیدت
بکُش بی‌درنگش که بگزایدت

[ نظیره
سر خصم دون گر نکوبی، بکوبد
به هنگامِ فرصت، سرت ناگهانی

نه حقّ است در حقّشان نرم‌خویی
نه زیباست با کیدشان مهربانی¹ ]

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر در این نسخه، نامشخص.

📕 یک نسخه خطی مجلس

✍️ ¹- التّفاصیل، فریدون توللی، انتشارات کانون تربیت-شیراز، چاپ سوم 1348 ، ص 32 /

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

بی روی تواَم کی هوس روی مَیْ است؟
بی لعلِ لبت، دلم کجا سوی مَیْ است؟

رفتی تو و دل، لبالب از یاد تو مانْد
چون شیشۀ بی مَیْ که پُر از بوی مَیْ است

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: #میرزا_مهدی_مستوفی ، معروف به میرزا مهدی مستوفی موقوفات، قرن 13 ق.

📕 یک مجموعه خطی مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

حکیمی فرموده که دوستان بر سه قِسم‌اند:

- یک قِسم از بابتِ غذااَند که از ایشان مستغنی نمی‌توان بود و در هر حال، آدمی به آنها محتاج است؛

- و قِسمی از عالمِ دَوااَند که در بعضی اوقات، به ایشان احتیاج اُفتَد؛

- و طبقۀ سیّوم [سوّم] همچو دَردَند که اصلا احتیاجی به آنها نیست، بلکه احتراز از ایشان واجب است.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 مؤلّف: میر محمد سعید اردستانی، که در تاریخ هند با لقب مشهور «میر جمله» و یا «جملة‌الملک» شناخته می‌شود. او یکی از قدرتمندترین، ثروتمندترین و باهوش‌ترین وزرا و فرماندهان نظامی (اصالتا ایرانی) قرن یازدهم قمری در دکن و هند بود.

📕 جنگ خطی منسوب به میر محمد سعید اردستانی با لقب مشهور «میر جمله» و یا «جملة‌الملک» ، محفوظ در کتابخانۀ منچستر.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

💠 وطنم! ایران عزیزم! 🇮🇷

#نسخه_خوانی

تا بُوَد دورِ زمان، واسطۀ ماتم و سور
تا بُوَد نافِ زمین، حاملۀ شادی و غم

غمِ هر کس که نِکوخواهِ تو، بادا شادی!
سورِ هر کس که بَداندیشِ تو، بادا ماتم!

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: میرزا رضا قلی متخلص به مشرق، مشرق تهرانی، دوره قاجار.

📕 نسخۀ خطی تذکرۀ ایلخانیه ، به شمارۀ 8588 کتابخانۀ مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

از بهرام گور حکایت شده‌است که به دَرِ باغی رفت و آبِ اناری خواهش نمود. باغبان به زودی آورد. [بهرام] به وی گفت:
- چه زود آمدی! این [آب] از چند انار است؟
گفت:
- یکی.
بهرام گفت:
- سالی چند حاصل از این باغ می‌کنی؟
گفت:
- سیصد دینار.
گفت:
- چند به خراج می‌دهی؟
گفت:
- از درخت [یا باغداری]، سلطان چیزی نمی‌گیرد؛ از زراعت می‌گیرد.

[بهرام] با خود اندیشه کرد که عشر [ یعنی 10% به عنوان خراج] بگیرد و گفت:
- قدرِ دیگر [آب انار] بیاور.
[باغبان] چون رفت، دیرتر از [نوبت] اول آورد.
بهرام گفت:
- چرا دیر آمدی و کم آوردی؟!
گفت:
- سلطان عزم ظلم کرد و [ در نتیجه انار] برکت نداشت.
پس ثانیا [بهرام] از نیّت ظلم، منحرف شده گفت:
- برو قدری دیگر بیاور.
چون [باغبان] رفت، به زودی قدح پُر آورد.
[بهرام] گفت:
- چگونه [ یا چه شد که] زود آمدی و زیاد آوردی؟!
[باغبان] گفت:
- سلطان، قطعِ عزیمت [ یا تصمیم] نمود، برکت، زیاده شد.

ــــــــــــــــــــ

🔸 نویسنده و مؤلف: محمد اسماعیل بن سید مهدی حسنی حسینی.

📕 مجموعه خطی 162 فیروز، کتابخانه مجلس، رساله «مرآة الملوک و ارشاد الولاة» ، تاریخ کتابت: قرن13 -14 ق.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

کوزه هرچند که استاد نکو ساخته‌است
دستِ آن رِند بنازم! که سبو ساخته‌است

نه همین شرطِ وضو، شستن دست است «یقین»!
هرکه دست از دو جهان شُست، وضو ساخته‌است

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: «یقین جرفادقانی» (گلپایگانی)، محمد صادق متخلص به یقین، از شاعران قرن 12 ق.

📕 مجموعه خطی 14053 مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

چه نیکو به زن گفت دهقانِ دِه
که نانی به ایتام همسایه دِه

که چون ما نمانیم، زانعام ما
گرسنه نمانند ایتام ما

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: حسین خان اسیری اصفهانی، متخلص به «اسیری»، از شعرای قرن 12 هـ.ق.

📕 نسخۀ خطی انجمن‌آرا، مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

🌺 پیشاپیش حلول ماه مبارک رمضان بر شما مبارک باد.🌺 التماس دعا.

#نسخه_خوانی

داد عیش از مَهِ شعبان بِسِتان، ورنه که باز
رمضان آمد و ابوابِ طرب مسدود است

[صبح وصل تو اگر زود بیاید، دیر است
شام هجر تو اگر دیر بیاید، زود است ...]

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: در این نسخه فقط شهاب ذکر کرده. اما طبق نقل حدیقة الشعراء، این شعر از میرزا عبدالله خان معروف به شهاب ترشیزی (متوفی به سال 1215 قمری) است.
(حدیقة الشعراء، تالیف سید احمد دیوان بیگی شیرازی، تصحیح دکتر عبدالحسین نوائی، انتشارات زرین، چاپ اول 1364، جلد دوم، ص 907 )

📕 یک مجموعه خطی مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

💠 اندر ناله‌های پدر و پسر از جفای دوست!

#نسخه_خوانی

[ فتحعلی شاه قاجار می‌گوید:]

نالیدنِ من برای آن است
کین ناله چرا اثر ندارد؟!

ـــــــ

[اما پسرش دولتشاه (میرزا محمد علی) نظر دیگری دارد:]

نالم ز جفای تو و دارم به دعا دست
کان ناله مبادا که اثر داشته باشد!

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

📕 نسخۀ خطی تذکرۀ ممیّز؛ مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

💠 البته مصادیق این حکایت (چنین قضاوتی از زن و شوهر نسبت به یکدیگر) بسیار بسیار معدود است.

#نسخه_خوانی

آورده‌اند که مردی پیش ابوالعینا گفت:
- زنی دارم بغایت سلیطه [یعنی بدزبان] و زشت‌روی و بدخوی و کهن‌سال و همیشه بیمار.
ابوالعینا گفت:
- مشتاق مرگ او هستی؟
[آن مرد] گفت:
- نه والله!
ابوالعینا گفت:
- چرا؟!
[آن مرد] گفت:
- می‌ترسم از غایت شادی، [خودم نیز] بمیرم!

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

📕 یک مجموعه خطی.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

وزیر شاهی و صد اسب پیلتَن به کمندت
بگو که رُخ به که آرم؟ پیاده مانده و ماتَم¹

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: احتمالا فروغی بسطامی.

📕 یک مجموعه خطی مجلس.

✍️ ¹- مات: هم به معنای حیران، گیج و مبهوت است و هم به اصطلاح شطرنج‌بازان ، گرفتار و مقید شدن شاه شطرنج است.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

💠 انوار #حکمت.

#نسخه_خوانی

از سخنان #سقراط است که:

بر سه کس رحم باید کرد:
- بر دانایی که محکوم [خدمت به شخص] نادانی باشد؛
- و بر زبردستی که گرفتار زیردستی باشد؛
- و بر کریمی که [بناچار،] هم‌صحبت لئیمی باشد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

📕 یک مجموعۀ خطی مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

💠 وارونگی ارزش‌ها!

#نسخه_خوانی

ابنـای زمـان که جز دورویی نکنند
ممکن نَبُوَد که فـتـنـه‌جـویی نکنند

از بس که به خوبی بد و با بد، خوبَـنـد
تا بد نـشـوی با تو نکـویی نـکـنـنـد!

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: میرزا ابوالحسن حامد. احتمالا دورۀ قاجار.

📕 مجموعه خطی شماره 14053 مجلس، تاریخ کتابت قرن 13 ق.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

💠 ویژگی‌های صدقۀ درست و مقبول درگاه الهی.

#نسخه_خوانی

در «مفتاح الجنان» آورده‌اند که:

در «صدقه» پنج شرط است. اگر آن پنج شرط موجود شود، بی‌شک آن صدقه مقرون به اجابت گردد. از آن جمله [شروط]:
- دو [شرط] قبل از عطاست.
- و دو [شرط] در حالت عطاست.
- و یکی بعد از عطاست.

و آن دو که پیش از عطاست:
- یکی از آن، آن است که آنچه بدهد از وجه «حلال» باشد.
- دوم آنکه به «اهل صلاح» بدهند تا در محلّ فساد، صَرف نکند.

و آن دو شرط دیگر [که] در حال عطاست:
- یکی از آن، آن است که « به تواضع و بشّاشت¹ و انشراح² و هشّاشت³ » دهد.
- دوم آنکه «خفیّه⁴ » دهد.

و آن یک شرط که بعد از عطاست:
- آن است که آنچه بدهد، او [یعنی آن صدقه] را بر زبان نیاوَرَد و ذکر آن نکند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

📕 نسخۀ خطی کتاب نفحات، تألیف سید محمد گیسو دراز (از عرفای مشهور قرن هشتم در هند) ، محفوظ در کتابخانۀ مجلس به شماره 1303 س.

✍️ توضیح واژگان:
¹- بشّاشت: گشاده‌رویی.
²- انشراح: گشاده‌دلی، دلخواهانه.
³- هشاشت: شادمانی.
⁴- خفیّه: پنهانی.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

💠 گر نبودی ذوالفقار مرتضای نامدار
کس نگفتی هیچ وقت «الله اکبر» آشکار
(جامع مفیدی)¹

#نسخه_خوانی

گر نبودی در ولایت، ذوالفقار نامدار
کس نگفتی هیچ بار «الله اکبر» آشکار

گر بلایی پیشَت آید این بخوان هفتاد بار²
لا فتی الّا علی لاسیف الّا ذوالفقار

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: در این نسخه نامشخص است.

📕 مجموعه خطی 1296907 کتابخانه ملی.

✍️ ¹- جامع مفیدی ، تالیف محمد مفید مستوفی بافقی (قرن 11 ق) ، جلد سوم (بخش اول)، به کوشش ایرج فشار، انتشارات اساطیر 1384، ص 6 .

²- در کتاب ثواب الاعمال آمده است که از ختم های بسیار مجرب و پر فیض برای گشایش کارهای مادی که نزد عده ای از مشایخ اهل سلوک سنت می باشد. صبح ها بعد از نماز صبح، 70 مرتبه گفتن لا فتی الا علی لا سیف الا ذوالفقار و شب ها بعد از نماز مغرب 110 مرتبه صلوات فرستادن است

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

💠 اولین وزیر تاریخ.

#نسخه_خوانی

بر ارباب خُبرت و اصحاب بصیرت پوشیده نمانَد که اهل تاریخ، اوّل کسی را که در سِلکِ وزرا انتظام داده‌اند «آصف بن برخیا» است و آن جناب، وزیر و منشی حضرت سلیمان نبی علیه السّلام بوده؛ لهذا تا نهایت سرآمد متکفّلان منصب وزارت را به آن جناب منسوب ساخته‌اند؛ و در توصیف و تعریف، ایشان را به «آصف» مخاطب می‌سازند؛ و اهلِ سِیَر در مصنّفات و مؤلّفات خود ذکر کرده‌اند که چون تخت رسالت و مسند خلافت به وجود حضرت سلیمان [علیه السّلام] زیب و زینت یافت، قامت قابلیّت آصف را به خلعت وزارت آرایش، و زمام مُلک و ملّت در قبضۀ اختیار و کف اقتدار او نهاد و جمیع مهمّات مُلک و مملکت را به وقوف او فیصل [یا فیصله] می‌داد.

[ و گفته‌می‌شود که هم او اسم اعظم خداوند را می‌دانست و به اذن الهی تخت بلقیس را پیش از چشم بر هم زدنی، در نزد حضرت سلیمان علیه السّلام حاضر ساخت.]

ــــــــــــــــــــــــ

🔸 مؤلّف: عبدالنّبی بن خلف‌بیک قزوینی، ملقب به فخرالزّمانی (قرن 10 و 11 هـ.ق)،
از دیگر آثار ارزشمند اوست: تذکره میخانه، تذکره پیمانه و طراز الاخبار.

📕 نسخۀ خطی نوادرالحکایات ، ش 3171 مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

#نسخه_خوانی

- طغا تیمور خان بن ارپاخان که از اولاد چنگیزی بود، این قطعه را به خواجه یحیی کرائی که از [سران] سربداران بود نوشته ارسال داشت. الحق که خواجه، شجاعِ زمانه و شیعه مذهب بود.

گردن بِنِهْ جفای زمان را و سر مکش
کار بزرگ را نتوان داشت مختصر

سیمرغ‌وار چون نتوان کرد قصد قاف
چون صعوه خرد باش [و] فروگیر بال و پَر

بیرون کن از دماغ، خیالِ محال را
تا در سرت نرود صدهزار سر

- خواجه در جواب خان این قطعه را موزون کرده به خان مشارٌالیه فرستاد:

گردن چرا نَهیم جفای زمانه را؟
راضی چرا شویم به هر کار مختصر؟

دریا و کوه را بگذاریم و بگذریم
سیمرغ‌وار زیر پَر آریم بحر و بَر

یا بر مراد، بر سر گردون نهیم پای
یا مَردوار بر سَرِ همّت نهیم سَر

[ و جالب اینکه یحیی کرایی با همین ارادۀ قوی، در جنگ با طغای تیمور، او و بسیاری از سپاهیان مغول را کُشت و به پیروزی رسید.]

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔸 شاعران: #طغا_تیمورخان و #خواجه_یحیی_کرابی

📙مجموعه خطی 9381 مجلس. بخش « در بیان بدیهات شاهان و وزرا و امراء و سایر شاعران».

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…

نُسخۀ خطی

به نام خدا

با سلام و احترام

عذرخواه تاخیر طولانی در نشر مطلب به دلیل قطع اینترنت بین الملل. بالاخره پس از کلنجار چند ساعته با انواع پروکسی‌ها، یکی با کلی انتظار و قطع و وصل، اتصال به تلگرام را ممکن ساخت. امیدوارم دیرتر از کار بیفتد و بتوانیم کماکان در خدمت شما عزیزان باشیم.


ارادتمند شما: کانال نسخۀ خطی

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

Читать полностью…
Subscribe to a channel