وُهومَن اَمشاسِپَند

08 January 2026 06:50

✅ ۷ - دانش پذيری.

دانش اندوزی و گسترش دانایی پيشنهاد ويژه و ارزشمند آموزه‌های اشوزرتشت است که در جهان امروز نيز راه کاری مناسب برای دست يافتن به نا ديدنی‌ ، نا آگاهی و ناشناخته هاست.
بدین شیوه گزینه ی سرنوشت از پیش آماده شده برای هر کس نیز جایگاهی نخواهد داشت.
نیک بختی و نیک اختری را گزینش آزاد بر پایه ی نادانی فراهم می کند.
اشوزرتشت پيش رفت و توانايی مرتوگان را به دانش اندوزی و میزان دانایی آنان نسبت می دهد.

❇️ چنان چه فردوسی سترگ می فرمايد :

توانا بود هر که دانا بود ،
ز دانش دل پير برنا بود.

❇️ و ناصر خسرو :
درخت تو گر بار دانش بگيرد ،
به زير آوری چرخ نيلوفری را.
توچون خود کنی اختر خویش را بد ،
مدار از فلک چشم ، نیک اختری را.

✅ ۸ - خردمندی.

با انديشه ی اشوزرتشت همه ی مرتوگان در جهان بایستی از خرد بهره بگیرند زيرا با پیام اوستایی «یتا اهو وَییریو» بالاترين پیشکش هستی مند (:اهورا) به انسان هوش و انديشه است که مرتو می تواند بر پايه‌ ی آن و با بهره‌گيری از دانش ، به خردمندی برسد.
در اين بينش نهادِ مرتوی دانشمند و بينشور از خرد رسا سرشار خواهد شد و تنِ مرتو تنها برای شادی و آرامش در زندگی و دريافت داده‌ ها با ياری چشم و گوش و احساس‌ های ديگر برای دست یابی به دانش و آگاهی بیشتر است تا خردمندی در همبودگاه (:اجتماع) فراگیر شود.

❇️ چنان چه مولانا مي‌فرمايد :

ای برادر تو همه انديشه‌ای ،
مابقی خود استخوان و ريشه‌ای.
گر بُود انديشه‌ات گل گلشنی ،
ور بود خاری تو هيمه گلخنی.

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.
۶
@khashatra
ادامه دارد.....

وُهومَن اَمشاسِپَند

08 January 2026 06:45

✅ ۳ - ناسازگاری با پندارهای نادرست
بينش و آموزش‌های اشوزرتشت بر پايه‌ ی اشا (:هنجار درست) استوار است ، در راستای هماهنگی با اشا ، دانش و آگاهی نیز پیوسته در حال پیش رفت خواهد بود و دانایی مرتوگان هيچ گاه پايانی نخواهد داشت.
❇️ چنان که بزرگمهر دانا نیز می فرماید :
« همه چيز را همگان دانند و همگان هنوز از مادر نزاده‌اند».
از اين ديدگاه استوره باوری ، خرافه پرستی ، پندارهايی که بر احساس نادرست و باورهای خشک اندیشی (:تعصب انگيز) باشد جایگاهی نخواهد داشت.

✳️ ۴ - جايگاه دين.

در بينش اشوزرتشت واژه‌ ی دين که در اوستا نیز به ریخت (:شکل) «دَاِنَه» آمده است به چم (:معنی) وجدان آگاه يا نيروی بازشناختن خوب از بد است ، از اين رو مرتویی دين دار است که بر پايه ی دانش انديشه می کند و با ياری وهومن(:منش نیک) و نيروی درونی آگاه خويش (:دین) در راه بهزيستی و رستگاری خود و ديگران کوشش می کند.
دین داری برای جوان کنونی نیز بایستی هماهنگی با وجدان بیدار و آگاه سفارش شود.
ناگفته پیداست کسانی که غير از اين را باور داشته باشند و در کنار گزینه ی دين ، بازار برتری جويی در جهان ساخته‌ باشند و به گفته‌ ی حافظ حقيقت را نيافته‌اند.
جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه ،
چون نديدند حقيقت ره افسانه زدند.
۴
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

08 January 2026 06:38

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز دین ایزد از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

پنج شنبه ۱۸ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۸ ژانویه سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ دین = دئنا ، وژدان ، نگرش درونی.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 January 2026 07:13

#چهارمین_جشن_دیگان_خجسته_باد

۱۷ دی‌ ماه خورشیدی، برابر است با بیست و سومین روز از گاه شمار زرتشتیان  روز «دی‌به‌دین» است
یکی از روزهای #جشن_دیگان 🔥

🍃روزهای یکم«#اورمزد»
هشتم «دی به آذر»
پانزدهم «دی به مهر»
وبیست‌وسوم «دی به دین»
به نام دی نام گذاری شده‌اند.

🍃پس در هر ماه، چهار روز به نام «دی» شناخته می‌شود و در گاه شمار زرتشتی برابر شدن نام ماه با نام روز را جشن می‌گیرند.
در ماه دی، چهار بار جشن #دیگان برگزار می‌شود.

🍃ایرانیان قدیم، گذشته از جشن‌هایی كه به مناسبت‌های گوناگون برگزار می‌كردند، هم نام شدن روز و ماه را هم در هر ماه جشن می‌گرفتند.

🍃اما دی ماه با ماه های دیگر تفاوت هایی دارد.
از یک سو، «دی» نام هیچ یک از امشاسپندان یا ایزدان آیین زرتشت نیست،
در حالی كه دیگر ماه‌های سال و بیشتر روزهای ماه با نام این نیروهای مینوی نام گذاری شده‌اند كه هنوز هم این نام‌ها در گاه شمار مزدیسنی باقی است.
دی از چنان اهمیتی برخوردار بوده كه سه روز در هر ماه را به نام خود اختصاص داده است.

چهارمین جشن  دیگان بر همه ی ایرانیان ایران دوست خجسته و همایون باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 January 2026 07:11

#جشن_دیگان_برهمگان_خجسته_باد

✅ چهارمین جشن دیگان از جشن های چهار گانه ی دیگان ، بر همه ی ایرانیان ،
ایران دوست شاد و خجسته و همایون باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 January 2026 07:06

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز دی به دین از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

چهار شنبه ۱۷ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۷ ژانویه سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ دی به دین = آفریدگار.

✔️ روز استراحت و نیایش همگانی زرتشتیان.

✔️ چهارمین جشن از جشن های چهارگانه ی دیگان ، بر همگان خجسته و همایون باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

06 January 2026 21:33

✅ ۲ - جايگاه خداوند.

انديشه ی اشوزرتشت برای نخستين بار به سرآغاز و سرانجام هستی اشاره می کند که از ویژگی یکتایی برخوردار بوده و این فروزه را «اهورامزدا» نام گذاشته است.
اَهو (:هستی) ، اهورا (:هستی مند= دارای هستی) و مزدا (: دانایی و آگاهی بی کران) با این برداشت از خدای بینش اشوزرتشت ، مرتوگان تنها به دنبال خدایی در آسمان نخواهند بود که با دستورهای او ادامه ی زندگی داده باشند بلکه یار و هم کار اهورامزدا در پیش رفت دانش و آگاهی خواهند بود تا گام به گام به رازهای بیشتری در هستی پی ببرند.
هنگامی که جوانی آرمان دارد تا خداوند را به یاری فرخواند ، اندیشه دارد تا دانش و آگاهی بیشتری را در خویش پویا گرداند.

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.
۳
@khashatra
ادامه دارد...

وُهومَن اَمشاسِپَند

06 January 2026 20:24

#جایگاه_بینش_زرتشت_در_چالش_اندیشه_های_جهانی

✅ پیش گفتار :

باید پذیرفت که جهان کنونی با چالش اندیشه ها روبرو شده و در این رویداد ، اندیشه و باور جوانان هر کشوری بیش از دیگران به پیدایش این چالش دامن زده است.
زیرا جوان کنونی که در دوران رسانه و دنیای مجازی به سرمی برد ، با بهره گیری از بهترین و تند ترین شیوه ی آگهی رسانی به تازه ترین دیدگاه ها دست یافته و پیوسته بر دانش و آگاهیش افزوده می شود.
بدین روی دختران و پسران روزگار کنونی نه تنها بی سوادِ روزگار سده های گذشته نیستند بلکه با پژوهش های دانشگاهی در رشته های گوناگون ، هر پندار نادرست و خرافه ای را به سادگی نمی پذیرند.
به ویژه این که سفارش های زندگی درباره ی خدا ، دین و گفته ی پیامبران باشد.
نسل کنونی مایل است تا نخست به فلسفه ی ، چگونگی و چیستی هر پیام و پیشنهادی پی ببرد.
آن اندیشه را درک کند ، سازگار با زندگی خویش بداند ، پیروی از آن آسان و شدنی باشد ، اندیشه ای دست و پا گیر نباشد تا او را از پیش رفت در دانش اندوزی و کار کوشش باز دارد.
آن گاه خواستار چنین اندیشه ای خواهد بود.
یکی از انگیزه های چالش برانگیز پیش روی جوانان آموزه ها ، سفارش ها و دستورهای پیشنهادی برخی از ادیان است که از هزاران سال پیش فراهم گشته و در نوشته های سپند یا به گفته ی دیگر در نسک های آسمانی هر دینی گردآوری شده و بدون کم و کاست بایستی پذیرفته شود.
چنین سفارش ها گاهی در باور جوانان ناخوش بوده و به خرافات شباهت دارد.
گفتنی ست با پافشاری پیشوایان دینی در پذیرفتن این گونه اندیشه ها ، فرآیند دین گریزی نیز در نسل کنونی مشاهده می شود.
این گونه پافشاری سبب شده تا نیایشگاه های برخی از ادیان از این پس کاربری بنیادی و پیشین خود را نداشته و کمتر جای نماز و نیایش باشد به ویژه این که کمتر جوان و نوجوانی را در بناهای بلند و آراسته به کاشی های خوش نقش و نگار دینی خواهیم دید که به پاس دین داری آمده باشند و چنان چه با پافشاری خانواده نیز همراه شوند. لبخند و پوزخند چهره ی آنان نمایان گر کشمکش اندیشه ی آنان در پذیرش باورها و یا بی هویتی دینی آنان است.
با رویکرد چالش اندیشه ها که در بسیاری از کشورها پیش آمده است چه باید کرد چون اگر چاره ای اندیشه نشود چنین چالشی پیوسته پر رنگ تر شده و آینده ی نگران کننده ای را برای مرتوگان (: بشر) در پی خواهد داشت.
یکی از شیوه های گرایش نسل کنونی به اندیشه های راستین پیام آوران ، پالوده کردن آموزه های درست دینی از وابستگی هایی است که پیوسته با گذر زمان دیگران برآن افزوده اند و شاید نیاز همان دوران بوده و کاربری خود را در این روزگار از دست داده باشد.
در این راستا چنان چه به فرازهایی از آموزه های اشوزرتشت در سروده هایش ، گات ها اشاره کنیم به جایگاه بینش این آموزگار و پیام آور راستی پی خواهیم برد که چگونه می توان بر پایه ی آن و به دور از چالش هایی در اندیشه ، در بستر روزگار کنونی نیز جوانان را به پیروی از هنجاری درست و سازنده فرا خواند تا دریابد دین داری سبب ایستایی ، خمودگی ، تنبلی ، سرافکندگی ، پس رفت یا جنگ و ستیز برتری جویی بین مرتوگان نشده ، پیروی از آن در آینده نیز برای زندگی به سامان و با هنجار مرتوگان شایستگی دارد.
۱
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

06 January 2026 07:32

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز باد ایزد از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

سه شنبه ۱۶ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۶ ژانویه سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ باد = وای ، وایو ، باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

05 January 2026 07:51

#چهار_روز_نبر


✅ روزهای نبر در کیش زرتشت چهار روز در هر ماه است.
به عبارت دیگر ، زرتشتیان ۴۸ روز در سال نبر یا (پرهیز از خوردن گوشت و کشتار حیوانات سودمند) را می‌گیرند اما نه پشت سرهم.
زرتشتیان برای زیاده روی نکردن در خوردن گوشت جانوران ، روزهای #دوم و #دوازدهم و #چهاردهم و #بیست_و_یکم هر ماه زرتشتی از خوردن گوشت پرهیز می کنند.

این چهار روز متعلق به چهار امشاسپندِ و ایزدان  #وهمن #ماه #گوش و #رام می‌باشد.
در نزد زرتشتیان برای هر سی روز ماه اسم خاصی وجود دارد.
یکی از این روزها «وهومن» است که بعدها به نام بهمن تغییر ریخت داده و به چم‌ منش نیک است.
روز «ماه» ، روز «گئوش» یا گوش و روز «رام» نیز به همراه روز «وهومن» روزهایی هستند که گوشت خوردن درآن نکوهیده شده و به آن نبر(Nabor) می گویند.

"نبُر" فعلی جزو سنت زرتشتیان می‌باشد.
به چمار نبریدن و منظور از آن نکشتنِ حیوانات و سر آن ها را نبریدن بوده است.
در قدیم ، برخی از زرتشتیان در کلِ ماه بهمن نیز لب به گوشت نمی زدند.
نیک است بدانید که نمادِ بهمن ، سپیدی و پاکی است از همین رو موبدان زرتشتی سپید می پوشند چرا که ؛
منش نیک به چم سپیدی ست.
هم چنین برای اطلاعاتِ عمومی می‌ گویم که وهومن نزدِ مزدیسنان بزرگی زیادی دارد.
چرا که با وهومن است که یک مزدیسن هوخت/Hovakht و هورشت/Hovarasht را می فهمد و رعایت می کند.
به چم این که با اندیشه ی نیک به کردار نیک و گفتار نیک نیز می رسد و منطقی می شود.
زرتشتیان باید در سه بخش #مینویِ #شنوایی ، #اندیشه و #احساس همیشه کوشا باشند.
به آن چم که با این سه حس ،
از نیکی و "امر نیک" دور نشوند.
و “اندیشه و احساس و شنوایی” باید همیشه سرشار از نیکی باشد.

@khashatra‌

وُهومَن اَمشاسِپَند

05 January 2026 07:47

#امروز

نَبُر

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز رام ایزد از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

دو شنبه ۱۵ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۵ ژانویه سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ رام = رامش ، آرام ، آرامش.

✔️ نَبُز : پرهیز از کشتن حیوانات سودمند،
و پرهیز از خوردن خوراک های گوشت دار

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

04 January 2026 03:10

✅ کار و کوشش را فراموش نکنیم ، چون تنبلی و بیکاری و خمودگی از گناهان است.

✍ از آزردن جانوران و فدیه (:قربانی کردن) آن ها بپرهیزیم ، چون وهومن(:اندیشه ی نیک) خشم به جانوران را نیز نکوهیده می‌داند.

✍ به مهر ودوستی روی آوریم ، چون سرود "مزده یسنواهمی" از اوستا سفارش می کند که جنگ و خونریزی را نکوهیده دانسته ، ستایشگر آشتی و مهربانی باشیم.

✍ باور کنیم که زن و مرد بودن بر دیگری برتری ندارد ، چون با پیام "ینگهه هاتام" اوستایی ، هر زن و مردی که در انجام کار نیک از دیگری پیشی بگیرد ، شایسته‌تر خواهد بود.

✍ باور کنیم که بنده و برده خدا نبوده تا از او وحشت داشته باشیم ، چون اهورامزدا به‌چم (:معنی) دانایی و آگاهی بی کران هستی مند است. فروزه ی دانایی به خردمند نیاز دارد.

✍ به دانایی روی آوریم ، چون در بینش اشوزرتشت ، توانایی مرتو (:انسان) در دانایی اوست.

✍ آب ، خاک ، هوا و آتش را گرامی داریم و آلوده نسازیم چون ؛ نیاکان ایرانی ما ، آن ها را پاک کننده می‌دانستند و روشنایی آتش را پرتوی از اشغ و پاکی و پیش رفت می‌دانستند.

✍ اندیشه ی خود را نیک گردانیم ، چون در بینش اشوزرتشت توهم و خرافه و پندار نادرست نکوهش شده‌است.
۲
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

04 January 2026 03:08

#ورهرام_یشت

با آوای روان شاد ؛

موبد مهربان فیروزگری.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

04 January 2026 03:04

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز ورهرام ایزد از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

یک شنبه ۱۴ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۴ ژانویه سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ ورهرام = پیروزی ، سرافرازی.

✔️ دیدار در شاه ورهرام ایزد یزد.

✔️ آخرین روز گاهنبار چَهره میدیاریم گاه.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

03 January 2026 10:51

#فروردین_ایزد

✅ نخستین ماه هر سال و نیز نوزدهمین روز هر ماه به نام فروردین (فروهر یا فروشی) است.
بر گرفته از فرَه وَهر fravahr به چم (: معنی) پیش برنده و پیش کشنده است.
«فروردین» به زبان پهلوی «فرورتن»، گرفته شده از پارسی باستان ؛ «افرورتینام» و به چم فروردهای پاکان و فروهرهای پارسایان است.
فروردین همان فروهر است.
فروهر ذره‌ای نور اهورایی ست که در بدن هر کس نهاده شده تا روان را به راه راست راهنمایی کند.
فروهر هیچ گاه آلودگی به خود نمی‌پذیرد.
این ذره در آغاز پاک و بدون آلودگی بوده و همیشه هم پاک خواهد ماند و هرگز هیچ آلودگی و ناپاکی را به خود نخواهد گرفت.
پس از مرگ بدن ، فروهر راه بالا را می‌پیماید ، به سرچشمه ی خود می‌پیوندد.

چه نیکو ست در این  روز جامه ی نو پوشیدن و به یاد درگذشتگان بودن.

زرتشتیان در این روز جامه (: لباس) نو می‌پوشند و از درگذشتگان خود یاد می‌کنند.

👈 فروردین نوزدهمین روز ماه و نخستین ماه سال در گاه شماری زرتشتی است.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز فروردین در ماه فروردین را جشن فروردین گان می‌نامند.

بنا بر اندیشه ی زرتشتیان فروهر روان مردگان و نیز روان آنانی است که هنوز زاده نشده‌اند.

جایگاه فروهر نزد خداست و هنگامی که کسی می‌میرد ، روان او به فروهر او می‌پیوندد.
و هنگامی که کسی زاده می‌شود نیز روان از فروهر جدا و به تن او در جهان مادی می‌پیوندد.

بنابر اوستا انسان دارنده‌ی پنج نیروی ست که بخشی از آن ها میرا و بخشی دیگر نامیرا هستند این نیروها چنین‌اند :

◀️ ۱ - نیروی اَهو : در فارسی این واژه را می‌توان به جان معنی کرد که نیروی پویایی ، جنبش و زندگی است.
این نیرو با جسم انسان پدید آمده و با مرگ تن ، نابود می‌شود.

◀️ ۲ - نیروی دَئِنا : در فارسی این واژه را به دین یا وجدان ، معنی کرده‌اند.
وارونه (: برخلاف) «اهو»، این نیرو را آغاز و پایانی نیست.
این نیرو با زاده شدن انسان ، در او دمیده می‌شود و با مرگ انسان به جهان مینوی می‌رود.
وجدان نهاد آگاه و خدایی انسان است و انسان را از کار‌های ناشایست و ناروا ، باز‌می‌دارد.

◀️ ۳ - نیروی بئوذ : نیروی ادراک، فهم و هوش است.
این نیرو قوه‌ ی تشخیص نیک از بد است.

◀️ ۴ - نیروی اورون : این نیرو در فارسی، به روان معنی شده است.
بر روان است تا به یاری نیروی بئوذ ، راه نیک را بپذیرد و از بدی پرهیز کند چرا که در جهان واپسین ، روان است که بازخواست می‌شود.
در پی نیکی ، فرجامی نیک و در پی بدی ، سرانجامی بد خواهد داشت.

❇️ سروده‌ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش :

فروردین است و روز فروردین ،
شادی و طرب را کند تلقین.

ای دو لب تو چو می ، مرا مِی ‌ده ،
کان باشد رسم روز فروردین.


❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

سوگند مخور و آن روز ، یزش فروهر ،
پارسایان کن تا خشنودتر باشد.


◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

مخور هیچ سوگند در (فروردین) ،
که زشت است ، ویژه به روزی چنین.

🌺 گل تاج خروس نماد فروردین ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

08 January 2026 06:47

✅ ۵ - جايگاه مرتو(: انسان).

انسان در انديشه ی اشوزرتشت ياور و ياری دهنده ی اهورامزدا برای گسترش راستی و رزم (:مبارزه) با دروغ است. هنگامی که مرتو می تواند برخی از فروزه‌های نيک اهورايی را در خود پرورش دهد و به ياری آن ها در بستر زمان حرکت کند ، پس پاسخ ده (:مسوول) است و خویش کاری دارد.
زن و مرد در بينش اشوزرتشت با يک ديگر برابرند و بر يک ديگر هيچ برتری ندارند ، مگر آن که با پیام اوستایی «ینگهه هاتام» در پيش رفت جهان هستی با دانايی و کردار نيک سهم بيشتری داشته باشند.

✅ ۶ - گزینش برپایه ی آزادی.

بينش اشوزرتشت بدون کم و کاستی از اختيار و يا آزادی گزينش سخن می‌گويد و گزینه ی ناچاری (:جبر) را نمی‌پذيرد.
از اين ديدگاه گناه آغازين نيز جايگاهی ندارد و مرتو ، بی گناه و پاک به جهان هستی آمده است.
هر کس با گزينش راه خويش خوب و بد را در زندگی تجربه می‌کند تا زندگی را با گزینشی آزادانه و نه با سفارش و دستور ديگری برای خود به سامان آورد.
گزینش دین ، گزینش جای زندگی ، گزینش همسر ودوست ، گزینش پیشه و کار همه با آزادی همراه است.
۵
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

08 January 2026 06:40

‍ #دین_ایزد

✅ «دین» واژه‌ای پارسی و به چم (:معنی) وجدان ، بینش و نگرش درونی است که از سوی اهورامزدا در نهاد هر انسان جای داده شده تا در زندگی با نیروی آن بتواند راه درست و راست را یافته و در آن گام بردارد.
دین ، نام روز بیست‌ و‌ چهارم از هر ماه در گاه شمار زرتشتی ست و نگهبانی روز بیست‌ وچهارم ماه به ایزد دین سپرده شده است.
دین نام ایزدی از ایزدان آیین زرتشتی ، نگهبان خامه هست.
در این روز فرزند به درس و آموزگار سپرند.

❇️ پورریحان بیرونی در فهرست نام‌ های روزهای ایرانی نام این روز را «دین» و در سغدی هم «دین» و در خوارزمی نیز «دین» یاد کرده است.
دین که از واژه‌ی دئنا گرفته شده به چم سروش كه همان وجدان آمده است.
نگرشی درونی که از سوی اهورامزدا در نهاد هر آدمی مى‌باشد ، تا در زندگی با نیروی آن بتواند راه راست و درست را یافته و در آن گام بردارد.

در سانسکریت و گات ها و دیگر بخش‌های اوستا بارها واژه‌ِ ی «دئنا» آمده كه هشت بار مى‌شود.
دین در گات ها به چم‌ های گوناگون کیش ، و آیین و سروش و … معنا شده است.


❇️ فردوسی سترگ پیرامون این ایزد می‌سراید :

همه مردمی باید آیین تو ،
همه  رادی و راستی دین تو.


❇️ مسعود سعد پیرامون آن می‌سراید :

دین‌روز ای روی تو آکفت دین ،
مَی خور و شادی کن و خرم نشین.

🌺 گل سد برگ نماد دین ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 January 2026 07:14

#سالمرگ_جهان_پهلوان_تختی_بیاد_باد

در دنیای امروزی و هتا گذشته ، زاد روز و مرگ ی انسان ،
همه ی زندگی او را تشکیل نمی دهـد !
آن چه که زندگیِ ی انسان را از نقطه ی آغاز ،
از زاد روزِ تا هنگامه ی مرگش را می سازد ؛
اندیشه ، گفتار و کردار نیک اوست که در بر گیرنده ی ؛
شخصیت ، روحیه ی جوانمردی ، مهرورزی ،
انسانیت و اخلاقیاتِ اوست ...

۱۷ دی ماه خورشیدی ، سالمرگِ استوره ی اخلاق ، جهان پهلوان تختی ، پوریای ولیِ معاصر ،
نمادِ اخلاق و گذشتت و پهلوانی بیادباد.

روانش شاد و سرای نور و شادی جایگاهش باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 January 2026 07:12

#جشن_دیگان.

✅ واژه ی دی به چم آفریدن و آفریدگار می باشد.
در ماه دی، غیر از نخستین روز ماه که اورمزد نامیده می شود و نام خداوند است ، سه روز دیگر به نام های دی به آذر ، دی به مهر و دی به دین نیز وجود دارد. بنابراین جشن دیگان برابر است با یکی از این روزها در ماه دی ، که روز دوم ، نهم و هفدهم در گاه‌شماری خورشیدی است.
در فرهنگ ایران باستان ، نخستین جشن دیگان ، در ماه دی یعنی روز اورمزد از ماه دی ، خرم روز نیز نام داشته است.
این روز پس از شب چله پیش می آید که بزرگ ترین شب سال است.
در زمان گذشته پادشاه کشور و سردار شهر ، دیدار همگانی با مردم داشته اند.
اکنون نیز مزدیسنان به باور ترادادی (:سنتی) خود در برخی از شهرها و روستاها ، یکی از روزهای دی در ماه دی و یا همه آن را جشن می گیرند.
همانند جشن های ماهیانه ب دیگر ، کوشش می‌کنند تا در مکانی همگانی مانند ؛ تالار آدریان و آتشکده گردهم آیند و جشن دیگان را با سرور و شادمانی برگزار کنند.
یکی از سرود هایی که در این جشن برای ستایش جایگاهِ اهورامزدا خوانده می شود اورمزد یشت است که در خورده اوستا جای گرفته است.
برگردان بخشی از آن چنین است:


او را که هم راهبر هستی و هم راهبر زندگی است.
به من بنما و همان گونه که خود خواستاری
پیروی از دین والا و اندیشه ی نیک را به او برسان.
درود به فر کیانی.
درود به ایران ویچ.
درود به خوش بختی مزدا داده.
درود به رود دائیتی و درود به اردویسور  آناهیتا.
درود به همه ی آفرینش راستین.

📚 بن مایه :

برگرفته از : نسک یادگار دیرین
آیین ها، مراسم و باورهای مذهبی ترادادی(:سنتی) زرتشتیان ایران
پژوهش و نگارش روان شاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 January 2026 07:08

#دی_به_دین

✅ دی به دین ، روز بیست و سوم از هر ماه در گاه شماری زرتشتیان است.
دی یکی از نام های اهورا مزداست.

«دی» اوستایی «دَثوش» به چم (:معنی) پروردگار و دادار ، آفریننده و جهان دار زیبایی ها است.

در گاهشماری زرتشتی ، روز نخست هر ماه اورمزد روز نامیده می شود و سه روز دیگر  به نام اهورامزدای بی همتاست که به واژه ی دی آمده و از آن سخن گفته شده است.

👈 در هر ماه سه روز با نام «دی» شناخته می‌شود.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز دی  در ماه دی را جشن دیگان می‌نامند.
روزهای هشتم ، پانزدهم و بیست و سوم ماه زرتشتی به نام «دی» است مانند دی به آذر ، روز هشتم هر ماه ، دی به مهر ، روز پانزدهم از هرماه ، دی به دین ، روز بیست و سوم از هر ماه.
برای باز شناختن هر یک از این سه روز ، نام روز پس از آن به واژه‌ی دی پیوند داده شده است برای نمونه فردای روز دی به آذر روز آذر است.

❇️ روزهای دی در هر ماه روزهای نیایش همگانی ، به آتشکده رفتن و آسایش و دست از كار كشیدن زرتشتیان است.

❇️ «سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش»

روز دی است خیز و بیار ای نگار مِی ،
ای ترک ، مِی بیار كه تركی گرفت دی.
مِی ده برطل و جام كه در بزم خسروی ،
بنشست شاه شاد ملک ارسلان به مِی.

🌺 گل شنبلید نماد دی به دین (آفریدگار) است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 January 2026 06:36

💠 ایریسْ تَنامْ اورْوانُو یَزَمَئیدِه یا اَشَه اُونامْ فْرَوَشَه یُو.

۱۶ دی ماه خورشیدی سال روز درگذشت روان شاد ارباب جمشید جمشیدیان.

(زاده‌ی ۱۲۲۹ خورشیدی در یزد – درگذشته ۱۶ دی ماه ۱۳۱۱ خورشیدی در تهران)
از بازرگانان و ثروتمندان و ملاکان نامی زرتشتی در روزگار قاجاریه، و نخستین نماینده ی زرتشتیان.
ارباب جمشید از بنیان گذاران بانک ملی ایران به‌شمار می‌آید.

💠 به روان پاک ارباب جمشید جمشیدیان و همه ی درگذشتگان پارسا درود باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

06 January 2026 21:33

✅ ۱ - جهانی بودن اندیشه.

انديشه و پیام اشوزرتشت برای تیره (:قوم) و مرتوها (:مردم) ويژه ای در جهان نيست ، او هیچ بخشی از مرتوگان (:بشر) را برگزيده‌ تر از ديگران نمی‌داند که خداوند آنان را به رهبری برگزيده باشد.
آموزگار و پیام آور ایرانی ، سخنان خود را برای رستگاری مرتوگان گیتی بیان کرده و مرتو (:انسان) بودن و پرورش ارزش‌های نيک را به هر کس سفارش کرده است. آرمان دارد تا همه ی مرتوها با خودسازی در پرتو اندیشه ی نيک ، سخنانی با ارزش و شیوا داشته باشند و رفتاری شايسته بر جهان هستی پويا و پايدار گردد.

❇️ مولانا نیزدر مثنوی خود آرزو دارد تا مرتو به جایگاه مرتوگانی (:انسانی) خویش دست یابد.

دی شيخ با چراغ همی گشت گرد شهر ،
کز ديو و دد ملولم و انسانم آرزوست.

گفتند که يافت می نشود گشته‌ايم ما ،
گفت آن که يافت می نشود آنم آرزوست.
۲
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

06 January 2026 07:38

#باد_ایزد

✅ «باد» ، نام بیست‌ و‌ دومین روز ماه در گاه شمار زرتشتی ست.
باد ، به چم هوا ست. در فرهنگ زرتشتی هوا از چهار آخشیج ستودنی و سپندینه مانند آب و آتش و خاک است.
در فرهنگ ایران پاک نگهداشتن چهار آخشیج خویش کاری هر انسان است.

در اوستا ایزد وَیو (باد) همراه و همکار ایزدان آب و آتش و خاک است.
ایزد وَیو (ایزد «باد» یا «هوا») همواره با ایزد رام آمده است.

❇️ در اوستای سی‌روزه آمده : «…یاری باد به همه رزم و کارزار برساد.
هر که را باد پشتیبان است پیروزی همیشه با اوست.

ایزد وَیو یا ایزد باد همواره با ایزد رام آمده است. ” وای یا وایو ”باد” چهره‌ای دوگانه دارد ، خوب و بد زیرا باد از هر دو جهان نیک و بد می‌گذرد.
او نیکوکار است و در عین‌حال می‌تواند با نیروی ویران گر خود همه‌ چیز و همه ‌کس را نابود سازد.

در ادبیات پهلوی دارای دو نیمه‌ ی بد و خوب است که در اوستا نیمه‌ ی نیک او که دشمن دیوان است ستوده شده.
ایزد وایو در یشت پانزدهم اوستا به عنوان ایزدی مهم مورد ستایش قرار گرفته و این ستایش تا دوران اشکانی و ساسانی ادامه داشته‌است.
در فرهنگ ایران قدیم ایزد یا الهه ی باد است.
این خداوندگار نه تنها برای تمام موجودات زنده روح حیات بوده بلکه روح دنیا و گیتی نیز محسوب می شده است.
وایو هم چنین هوایی است که در آن تمام موجودات زنده در هنگام مرگ نابود می شوند.

❇️ ایزد باد در اوستا چنین گزارش شده : جوینده ، نیک‌كردار ، چیره‌ شونده ، پس‌رونده ، پیش‌رونده ، پاینده‌ فر ، سخت‌ ترین ، قوی‌ترین ، شكست‌ دهنده ، موج‌ ریزنده ، زبانه‌ كشنده و ….
 
❇️ سروده‌ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی نسک (:کتاب) بندهش ؛

چون باد‌ روز ، روز نشاط آمد ای نگار ،
شادی فزای هین و بده باده و بیار.

باده است شادی دل پیوسته باده خور ،
بی‌ باده هر چه بینی باد هوا شمار.

❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

در بخش (نیایش خواندن سرود و ادعیه) از بر کن و به کار نو مَپیوند.

 
◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

وگر با شدت کار ، با داوران ،
در این روز رو ، تا شوی کامران.

سزد روز (باد) ار درنگی شوی ،
نپیوندی امروز کار از نوی.

🌺 گل باد رنگ بویه نماد باد ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

06 January 2026 07:29

#نحوه_ی_وضو_گرفتن_زرتشتیان

✅ وضو گرفتن زرتشتیان برای نماز چگونه است؟

✔️ واژه ی وضو پارسی نیست به جای آن نیاکان ما واژه ی«پادیاو» را داشته اند.

پادیاو به چم (:معنی) پاکیزگی تن و روان است.
در‌ روزگاران گذشته هرگاه تن ، پوشش و یا زیست گاه نیاکانمان آلوده می گشته است ، با کمک پاک کننده هایی که در پرتو دانش آن روز دریافته بودند به پادیاو کردن هر یک می پرداخته اند.

آب ، بیشترین استفاده در پادیاو را‌ داشته هم چنین از خاک و شوینده های دیگر نیز بهره می گرفته اند.
چون بینش اشوزرتشت برپایه ی تازه شدن و پیش رفت دانش استوار شده است ، هرگونه شوینده و پاک کننده ای تازه که سفارش دانش روز بوده و در دسترس نهاده می شود ، بی گمان بایستی جایگزین گردد.
در ‌شیوه ی پادیاو نیز نگرش دینی نیامده است که نخست از کجای تن و بدن آغاز گردد و هر جا چند بار و چگونه شستشو داده شود.

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

05 January 2026 07:51

#رام_ایزد

✅ واژه‌ی رام به معنای آرام ، خوشحال ، فرمان بردار آمده‌است و هنوز هم این واژه به همین صورت یا به صورت رامش در معنی صلح و شادی و سازش به کار می‌رود.

👈 ایزد رام در آیین مزدیسنی ، پاسدار و موکّل روز بیست و یکم هر ماه خورشیدی است و در اوستا با صفت «بخشنده ی چراگاه و اغذیه‌ ی خوب» از وی یاد شده‌است.
رام یا ایزد رام ، که در اوستا به صورت رامه یا رامن آمده و در زبان پهلوی به صورت رامشن یا همان رام خوانده شده‌است.

❇️ در آیین زرتشت یکی از ایزدان یا فروزه‌ی درخور نیایش است.
این ایزد که آن را وای وه نیز گفته‌اند ، بر روز بیست و یکم هر ماه که آن را رام روز می‌نامند، موکّل است. چهارمین روز نَبُر یا پرهیز از خوردن گوشت است.

❇️ در کنار بهمن (وهمن یا وهومانا از امشاسپندان) سه دستیار او قرار می‌گیرند که نخستین آن ها ماه ، دومین گؤشورون و سومین رام است که قرینه ی وای محسوب می‌شود و در زندگی پس از مرگ نقش خاصی را ایفا می‌نماید.
در واقع در زندگی پس از مرگ ، رام به ارواح نیکوکار و عادل مدد می‌رساند تا مشکلات و موانع را پشت سر بگذارند.
رام یکی از جنبه‌ های زمان نیز به شمار می‌رود او نخستین پزشک مینوی است که چاره و درمان دردها به دست او سپرده شده است.

❇️ فردوسی سترگ می‌سراید :

ترا روز رام از جهان رام باد ،
همان باد را با تو آرام باد.

🌺 گل خیری زرد نماد رام ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

04 January 2026 03:10

✅ به سرنوشت از پیش نوشته شده باور نکنیم.
چون اهورامزدا دشمن کسی نیست که گلیم بخت ما را سیاه ببافد پس بکوشیم تا سرنوشت مان را با اراده ی خویش برگزینیم.

✍ گفتار خود را نیک و اثر بخش سازیم ، چون راه گسترش آیین راستی سخن گفتن نیکوست.

✍ کردار خویش را بر پایه ی خرد رسا و دانش نیک استوار سازیم ، آن چه از مرتو به یادگار خواهد ماند نام نیکی ست که با کردار نیک فراهم شده باشد.

💠 پس زرتشتی بودن ، برگزیدن راه خود سازی و گزینش شناسه و هویت انسانی ست و نیازی نخواهد داشت تا پیشوایی و یا نهادی پروانه زرتشتی شدن را به دیگری بدهد!

💠 زرتشتی شدنی نیست وانگه با اراده و خواستن هر کس بودنی است.

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.
۳
@khashatra
پایان🔺🔺

وُهومَن اَمشاسِپَند

04 January 2026 03:09

#چگونه_زرتشتی_باشيم

✅ درپرتو آزادی اراده کنیم تا پیوسته راستی پیشه کنیم ،
چون اشاوهیشتا(:بهترین راستی) در پیام اشوزرتشت مرتوگان(: مردم ، بشر) را شناسه و هویت می‌بخشد و در این نگرش هرگونه دروغی ناشایست است.

✍ شادی را در زندگی برگزینیم ، چون سوگواری روان مرتو(:انسان) را پریشان خواهد کرد.

✍ به تازگی و نو شدن بپردازیم ، چون اشوزرتشت می‌گوید :
از کسانی شویم که زندگانی را تازه می‌کنند و جهان را نو می‌سازند.

✍ از آزردن تن مانند ریاضت‌کشی ، روزه گرفتن و خوراک نخوردن پرهیز کنیم ، چون تن جایگاه روان است و روان نباید آزرده بماند.

✍ به آسایش دیگران نیز بیاندیشیم ، چون در بینش اشوزرتشت خوش بختی از آن کسی است که در پی خوش بختی دیگران باشد.

✍ داد و دهش را فراموش نکنیم ، چون زندگی مادی برای همیشه پایدار نبوده و شایسته نیست تا انسانی گرسنه و دریوزه بماند.
۱
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

04 January 2026 03:07

#ورهرام_ایزد

✅ ورهرام ، ایزد پیروزی و سرافرازی ست.
در ادب مزدیسنا و آریایی کهن ، بهرام ایزد در پیکره‌های بسیار زیبا ، نیرومند ، تیزرو ، برنا ، شاداب ، شاهین تیز پرواز ، مرد رایومند و …. دادگری و درستی و خوشی و یک رنگی مى‌دارد و اهریمن زدایی مى‌کند ، به نیکان و ستایندگان نیرو مى‌دهد و بر دشمنان خشم مرگ مى‌آورد و در کار آشتی هم کوشاست.
آشتی که از راه درست اشوزرتشت سپنتمان آن را ستود و همواره در آرزوی برپایی‌اش بود و از برای پیروزی خود و پیش بردن آواژگان بهرام ایزد را ستایش کرد.

👈 بیستمین روز از هر ماه در گاه شماری ایرانی «وَرَهرام» نامیده می‌شود، در اوستا ورترغن آمده و در پهلوی ورهران و درپارسی بهرام آمده، ورهرام به چم پیروزی و کامیابی قابل ستایش است. فروزه‌ ی پیروزی است.
ورهرام ایزد به چم (:معنی) پیروزی قابل ستایش است و به سبب جایگاه پر اهمیتش «شاه ورهرام ایزد» نامیده می‌شود.

❇️ در باور ایرانیان پیروزی همواره با ارزش و قابل ستایش بوده است به همین دلیل در اوستا سرود‌های زیبایی در ستایش پیروزی آمده است.
ایرانیان باستان پیش از آغاز هر کار گروهی، در نیایش‌گاه ویژه‌ای گردهم می‌آمدند و سرود‌های ستایش پیروزی را با هم می‌خواندند و با روانی نیرومند و اراده‌ای استوار ، برای پیروزی ، پای به میدان مبارزه‌ ی زندگی می‌گذاشتند.
این مکان‌ ها به تدریج به نیایش‌گاه ورهرام ایزد شناخته شد.
اکنون زرتشتیان دست‌کم ماهی یک بار ، در روز ورهرام ، در نیایشگاه شاه ورهرام ایزد گردهم می‌آیند و اهورا مزدا را نیایش می‌کنند و از او می‌خواهند که پیروزی را در زندگی ، بهره‌ ی آنان گرداند و نیز همه‌ ی کسانی را که به پیروی از پیام اشو زرتشت در«تازه گردانیدن ِ زندگانی‌» ، «پیش بردن جهان هستی» و «گسترش آیین راستی» می‌کوشند ، پیروز و سر افراز گرداند.

❇️ در بهرام‌ یشت آمده‌است که :
بهرام آفریده ی اهورا نیرومند و فرهمند است و نیروی بینایی شگفت‌انگیزی دارد.
او یورش همه ی دشمنان را ، چه جادوان و پریان ، و چه کَوی‌ها و کَرَپان‌های «ستمگر» را در هم می‌شکند ، جهان را تازگی و آشتی می‌بخشد و به خوبی آرمان‌ها را بر آورده می‌کند.
بهرام هم‌چنین توانایی فرزندآوری و بازوان نیرومند و تندرستی و دلیری می‌بخشد.

❇️ آذر بهرام همان سومین آتشکده‌ ی بزرگ ایران هست آذر برزین مهر در ریوند خوراسان ، در آتش بهرام نیایش ، بند شش آن ، کوه نام برده شده است.

❇️ نیایشگاه‌ های شاه ورهرام ایزد در خرمشاه یزد ، زین‌آباد یزد ، شریف‌آباد اردکان ، امیریه‌ ی تهران ، تهران پارس ، کرج ، کرمان و اهواز وجود دارد.
از آیین‌های این روز پختن آش ، سیروگ و پخش شیرینی و نخود مشکل‌گشا است.

🌺 گل قاسدک نماد ورهرام ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

04 January 2026 03:03

#جایگاه_الهه_ها_در_دین_زرتشتی.

✅ جایگاه الهه ها در دین زرتشت چیست؟

آیا الهه ی اناهیتا مربوط به دین زرتشت بوده یا پیش و پس از آن؟

✔️ در بینش اشوزرتشت از پدیده ای به نام فرشته (:الهه) یاد نشده است.
نیاکان ما برای هریک از پدیده های نیک و ارزشمند که در کنار زندگی آنان بوده است ، نامی را برگزیده و «ایزد» می نامیدند (ایزد= یَزَت= یَسنَه= ستایش کردن) نمادهایی بوده اند که در باور نخستین بایستی آن ها را درود فرستاد و نیایش کرد.
برپایه ی همین باور ، ایزدانی در استورهای کهن ایرانی وجود داشته اند که نام آن ها در اوستای «برساد» (بخشی ازخرده اوستا) آمده است.

◀️ ایزد « میترا»(مهر).

◀️ ایزد بانوی «آناهیتا» (ناهید).

◀️ ایزد «رشن» (دادگری).

◀️ ایزد «اشتاد» (فرمان برداری)

◀️ ایزد «ورهرام» (بهرام) و...

از ایزدان باستانی ایران بوده که هریک به دلیلی مورد ستایش بوده اند.

◀️ ایزد «مهر» برای ارزش پیمان و دوستی ،

◀️ ایزد «آناهیتا» نماد آب های پاک و بالنده ،

◀️ ایزد «ورهرام» برای پیروزشدن در زندگی و... 
که درپیام اشوزرتشت جایگاهی ندارند ولی در استوره های ایرانی از آن ها یاد شده است.
هنگامی که اشوزرتشت خدای یکتا «اهورامزدا» (:خداوند جان و خرد) را سرآغاز و سرانجام هستی نامید ، از اعتبار ستایش ایزدان کاسته شد ، از آن پس ستایش نشدند.
ولی نام آن ها و «یشت ها» سرودهایی که برای آن ها وجود داشت هم چنان در بخش هایی از اوستا به یادگار مانده است. 

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

03 January 2026 10:49

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز فروردین ایزد از دی ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

شنبه ۱۳ دی ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۳ ژانویه سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ فروردین = فروهر ، پیش برنده.

✔️ چهارمین روز گاهنبار چَهره میدیاریم گاه.

@khashatra