ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 08:57

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛
نفس‌تنگی کتابفروشان؛ مطالبه ویترین‌دارن کتاب چیست؟
مطالبه از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی

🔸جمعی از ناشران و کتابفروشان در نامه‌ای خطاب به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، درباره توسعه آسیب‌زای پدیده قاچاق کتاب به فعالیت ناشران و کتابفروشان هشدار دادند و اقدام عاجلی را مطالبه کردند.

🔸یکی از مهم‌ترین پیامدهای قاچاق کتاب، ایجاد رقابتی نابرابر میان فعالان قانونی نشر و عرضه‌کنندگان نسخه‌های غیرمجاز است، ناشر رسمی برای تولید و انتشار یک کتاب، هزینه‌هایی مانند حق‌التألیف، ویرایش، صفحه‌آرایی، طراحی جلد، چاپ، توزیع و تبلیغات را متحمل می‌شود؛ درحالی‌که عرضه‌کننده نسخه غیرمجاز ممکن است، بدون پرداخت حقوق قانونی پدیدآورنده و ناشر، همان اثر را با قیمتی متفاوت وارد بازار کند.

🔸️نامه جمعی از ناشران و کتابفروشان به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، بار دیگر ضرورت تعیین تکلیف مسئله قاچاق کتاب و ساماندهی عرضه غیررسمی آثار در مراکز مهم فروش کتاب را مطرح کرده است و اکنون یکی از پرسش‌های اصلی فعالان نشر این است که پیگیری‌های انجام‌شده تا چه اندازه به برنامه‌ای اجرایی، هماهنگ و مستمر برای مقابله با تخلفات منجر خواهد شد.

ibna.ir/x6KV4

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 07:38

🔰ورود هوش مصنوعی به رقابت ادبی؛
فرانسه جایزه‌ای ادبی برای آثار نوشته‌شده با هوش مصنوعی راه‌اندازی کرد

🔸جایزه ادبی جدیدی با عنوان «جایزه ادبیات هوش مصنوعی پاسکال» در فرانسه راه‌اندازی شده است که با هدف انتخاب و انتشار بهترین آثار نوشته‌شده با همکاری هوش مصنوعی برگزار می‌شود. شرکت‌کنندگان در این رقابت باید ابزارها و روش‌های به‌کاررفته در فرایند نگارش اثر خود را به‌طور شفاف اعلام کنند

🔸متقاضیان باید علاوه بر نسخه دست‌نوشته، اطلاعات فنی مربوط به فرایند نگارش را نیز ارائه کنند. این اطلاعات شامل مدل هوش مصنوعی مورد استفاده، دستورهای متنی (پرامپت‌ها) و روش‌های به‌کاررفته در تولید اثر است. استفاده از مدل‌های زبانی بزرگ، از جمله چت‌جی‌پی‌تی، کلود، جمینای و لاما، مجاز اعلام شده است.

ibna.ir/x6KTX

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 07:32

🔰موزه ادبیات نیلوفر در شهر بورسا ترکیه؛
موزه نویسندگان ترکیه در ۹ماه، ۱۸ هزار بازدیدکننده داشت

🔸موزه ادبیات نیلوفر در شهر بورسا ترکیه، طی ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ میزبان ۱۸ هزار بازدیدکننده بوده است. این موزه با نمایش دست‌نوشته‌ها، کتاب‌های چاپ نخست و وسایل شخصی حدود ۲۴۰ نویسنده ترک، تصویری از زندگی و آثار چهره‌های ادبی این کشور ارائه می‌دهد

🔸️از جمله آثار به‌نمایش‌درآمده در این موزه می‌توان به کلاه یاشار کمال، رمان‌نویس سرشناس ترک، شعری دست‌نویس از بهجت نجاتی‌گیل، دست‌نوشته‌ها و کتاب‌های منتشرشده ناظم حکمت در صوفیه و وسایل شخصی فاضل حسنو داغلارجا، شاعر ترک، شامل عینک، قلم و ساعت زنگ‌دار او اشاره کرد. همچنین طرحی از کتاب منتشرنشده عدالت آغائوگلو، رمان‌نویس نامدار ترکیه، در این مجموعه نگهداری می‌شود.


ibna.ir/x6KTY

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 07:26

🔰تصویری متفاوت از اثری کلاسیک؛
انتقاد استادان دانشگاه کلمبیا از اقتباس نولان از «اودیسه»

🔸شماری از استادان مطالعات کلاسیک دانشگاه کلمبیا با انتقاد از اقتباس سینمایی کریستوفر نولان از حماسه «اودیسه» هومر، معتقدند حذف بخش‌هایی از روایت، تغییر شخصیت‌های کلیدی و ساده‌سازی پیچیدگی‌های اخلاقی داستان، تصویری متفاوت از اثر کلاسیک ارائه کرده است

🔸«اودیسه» از سال ۱۹۵۶ و به‌صورت دوره‌ای، یکی از متون الزامی درس «علوم انسانی ادبیات» در برنامه درسی اصلی دانشگاه کلمبیا بوده است. اکنون، پس از ساخت نسخه سینمایی این اثر توسط نولان، شماری از استادان این دانشگاه درباره تفاوت‌های فیلم با متن اصلی بحث کرده‌اند.

🔸به گفته این استادان، وجه مشترک تغییرات نولان، ساده‌سازی روایت و شخصیت‌ها است؛ به‌گونه‌ای که روایت غیرقابل‌اعتماد اودیسئوس، روابط او با زنان، پیچیدگی شخصیت هلن و حتی شخصیت پولیفموس، غول یک‌چشم، در فیلم تا حد زیادی تغییر کرده است.
🔸بیشترین انتقاد استادان متوجه نحوه نمایش اودیسئوس در فیلم است. هاولی معتقد است اودیسئوس در نسخه نولان شخصیتی «از نظر اخلاقی کامل و درستکار» است، در حالی که قهرمان هومر بسیار پیچیده‌تر است.

🔸در شعر هومر، اودیسئوس هنگام بازگویی ماجراهای سفر خود برای فائیاسیان، راوی‌ای غیرقابل‌اعتماد است که برای تامین امنیت و امکانات لازم جهت بازگشت به ایتاکا، روایت خود را تغییر می‌دهد. به گفته «روزا آندوجار»، دانشیار مطالعات کلاسیک و مطالعات باستانی در کالج بارنارد، حذف این بخش‌ها باعث شده اودیسئوس در فیلم بیش از اندازه «بی‌عیب‌ونقص» به نظر برسد.


ibna.ir/x6KxG

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 07:15

🔰گزارش نشست نقد و بررسی «مارکسیسم و انقلاب در ایران»؛
پروبلماتیک چپ در ایران

🔸هاشم آقاجری گفت:‌ مسئله اصلی چپ ایران از انقلاب مشروطه تا امروز، همواره این پروبلماتیک بنیادین بوده است: آیا جامعه ایران در مرحله «انقلاب دموکراتیک» به سر می‌برد یا در آستانه «انقلاب سوسیالیستی»؟ تمامی منازعات درونی جریان‌های مارکسیستی به این پرسش بازمی‌گشت.

🔸سیاوش شوهانی
دبیر جلسه: متاسفانه برخی جریان‌های چپ‌گرا بدون مطالعه و با سرعت در باره این کتاب قضاوت کردند. این واکنش‌ها نشان می‌دهد که تمایلی به بحث و نقد و نظر نداشته‌اند. نکته مهم این است که شما وقتی مقدمه کتاب را می‌خوانید، متوجه می‌شوید نویسنده کوشیده است تا حد امکان موضوع را از زاویه کنشگران ببیند و بفهمد. در این کتاب، فهمِ زمینه‌مند و نزدیک به موضوع همراه با فاصله تحلیلی و تحلیل انتقادی به چشم می‌خورد. این دقیقاً وجه تمایزی است که یک پژوهشگر می‌تواند داشته باشد؛ یعنی ضمن همدلی، رویکردی انتقادی نیز داشته باشد

🔸علیرضا مرادی نویسنده اثر :
تمام چپ‌های ایرانی به دنبال یک انقلاب بودند؛ همه این سازمان‌ها نظریه‌پردازی می‌کردند که انقلاب سوسیالیستی در ایران چگونه می‌تواند اتفاق بیفتد. برای این منظور ابتدا باید روشن می‌شد که مارکسیسم به عنوان نظریه‌ای که از بیرون وارد جامعه ایرانی شده است، چه قابلیت‌هایی برای توضیح بسترهای جامعه ایرانی در مسیر انقلاب دارد. و حتی پیش از آن باید روشن می‌شد که آیا آنچه را شماری از اصحاب علوم اجتماعی به عنوان نظریه‌های وارداتی می‌نامند، می‌تواند در جامعه مقصد کار کند؟ به ویژه که در ایران این نکته مکرر تکرار شده است که نظریه در جایی دیگر(مثلا در غرب) تولید می‌شود، بعد ترجمه می‌شود و سرانجام به طور تصنعی تلاش می‌شود مسائل این جامعه با چنان نظریه‌ای توضیح داده شود و ما فقط مخاطب منفعل آن نظریه هستیم و صرفا در معرض آن قرار گرفته‌ایم. به باور من این‌گونه نبوده است.

🔸️هاشم آقاجری: رسالتی که این کتاب بر عهده گرفته، مطالعه و بررسی تئوری‌های انقلابی است، نه تئوری‌های انقلاب. یعنی گروه‌هایی که از حزب عدالت باکو و فرقه کمونیست ایران تا چریک‌های فدایی خلق و دیگر سازمان‌ها شکل گرفتند، می‌خواستند از جامعه زمانه خود تحلیلی به دست دهند و بر پایه آن، استراتژی مبارزه برای تحول را تعیین کنند. در اینجا ما با سه سطح روبه‌رو هستیم که تفکیک آن‌ها ضروری است: نخست، سطح نظری و ایدئولوژیک. چنان‌که می‌دانید همواره این بحث مطرح بوده که آیا آموزه‌های مارکس علم است یا ایدئولوژی؟ لویی آلتوسر با طرح گسست معرفت‌شناختی، میان مارکس متقدم و مارکس متأخر قائل به تفکیک شد و مارکس متأخر را برگزید، چراکه در پی مارکسیسم علمی بود و اندیشه متقدم او را ایدئولوژیک می‌دانست. اما در هر حال، چه علم باشد و چه ایدئولوژی، گروهی که خواهان تحول اجتماعی است ابتدا باید بر اساس چارچوب نظری به تحلیل شرایط موجود بپردازد؛ سپس از کاربست آن تئوری در موقعیت‌های انضمامی و معین تاریخی، استراتژی متولد می‌شود.

🔸️علیرضا ملائی توانی:یک دستاورد مهم کتاب، تبیین تلقی خاص جریان چپ از مفهوم انقلاب است؛ یعنی فرایندی که از دگرگونی در شیوه تولید و روابط تولیدی و ساختارهای اقتصادی-اجتماعی آغاز می‌شود و در نهایت به یک دگرگونی سیاسی یا انقلاب سیاسی می‌انجامد. برای رفع ابهامات نظری، پیشنهاد می‌شود در طلیعه کتاب تفکیکی مفهومی میان دو برداشت از انقلاب صورت گیرد: انقلاب در معنای مارکسیستی و انقلاب در مفهوم متعارف علم سیاست.


ibna.ir/x6KTZ

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 07:03

🔰آموزش مسئولیت‌پذیری اجتماعی به کودکان؛
کتابی که از یک کودک، شهروندی مسئول می‌سازد

🔸گاهی یک داستان ساده می‌تواند نخستین جرقه‌ آگاهی را روشن کند؛ آگاهی از اینکه مسئولیت‌پذیری اجتماعی یعنی نه‌فقط خوب زندگی‌کردن برای خود، بلکه کمک به ساختن جهانی که دیگران نیز بتوانند در آن بهتر زندگی کنند.

🔸مسئولیت‌پذیری اجتماعی به معنای اطاعت بی‌چون‌وچرا از بزرگسالان یا پذیرفتن تمام قواعد موجود نیست. کودک مسئولیت‌پذیر باید بتواند پیامد رفتارهای خود را درک کند، نسبت به حقوق دیگران حساس باشد، در کارهای مشترک مشارکت کند و هنگام مواجهه با یک مسئله اجتماعی، برای یافتن راه‌حل مناسب بیندیشد. او باید بیاموزد که زندگی جمعی بر پایه احترام متقابل، همکاری و پذیرش مسئولیت شکل می‌گیرد و تصمیم‌های فردی، گاهی پیامدهایی فراتر از زندگی شخصی دارند. کتاب می‌تواند زمینه‌ای برای آشنایی تدریجی با این مفاهیم فراهم آورد؛ به‌ویژه هنگامی که کودک با شخصیت‌هایی روبه‌رو می‌شود که انتخاب‌هایشان بر دیگران اثر می‌گذارد و باید با پیامدهای آن مواجه شوند.

🔸کودک درمی‌یابد که شهروند مسئول بودن الزاماً به اقدامات بزرگ و استثنایی وابسته نیست، بلکه از مجموعه‌ای از انتخاب‌های کوچک و آگاهانه شکل می‌گیرد. در این مسیر، شیوه استفاده از کتاب به‌اندازه محتوای آن اهمیت دارد. اگر مطالعه تنها به حفظ پیام‌های اخلاقی یا تکرار پاسخ‌های مورد انتظار بزرگسالان محدود شود، ممکن است کودک واژه‌های مسئولیت‌پذیری را بیاموزد، بی‌آنکه معنای عملی آن را درک کند.

🔸کتاب زمانی اثر تربیتی عمیق‌تری پیدا می‌کند که مفاهیم آن در زندگی واقعی نیز تجربه شوند؛ برای مثال، پس از خواندن داستانی درباره همکاری، اعضای خانواده می‌توانند مسئولیت انجام یک کار مشترک را میان خود تقسیم کنند یا پس از مطالعه داستانی درباره محیط زیست، فعالیتی ساده برای مراقبت از فضای زندگی خود انجام دهند.

ibna.ir/x6KR7

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 06:45

🔰روایتی از یک کنشگری اجتماعی؛
شهر کتاب ایلام و تجربه یک ارتباط فرهنگی

🔸 شهر کتاب ایلام، علاوه بر ارائه محصولات متنوع فرهنگی، جایی برای برگزاری نشست‌های ادبی، تعامل با ناشران و مولفان، نقد و بررسی آثار ادبی و برقراری ارتباط فرهنگی، ادبی و نشاط اجتماعی در این شهر است

🔸شکیبا عزیزبیگی، مدیر شهرکتاب ایلام: یکی از اهداف اصلی ما از تأسیس شهرکتاب ایلام این بود که فضایی فراتر از عرضه کتاب ایجاد کنیم؛ فضایی که در آن کتاب بهانه‌ای برای گفت‌وگو، آشنایی با اندیشه‌های تازه و ارتباط میان نویسندگان، هنرمندان و مخاطبان باشد. از ابتدای فعالیت در سال ۱۴۰۰ تلاش کردیم این نگاه را در برنامه‌های مجموعه دنبال کنیم.

🔸بازخوردهای مستقیم مردم نیز برای ما اهمیت زیادی دارد. بسیاری از مخاطبان پس از شرکت در برنامه‌ها از ما تشکر می‌کنند و درباره زمان و موضوع برنامه بعدی می‌پرسند. گاهی خانواده‌ها فرزندانشان را همراه خود به شهرکتاب می‌آورند تا آن‌ها نیز با فضای ادبی، شعرخوانی و چهره‌های فرهنگی آشنا شوند. این اتفاق برای ما بسیار ارزشمند است؛ چون نشان می‌دهد چنین برنامه‌هایی می‌توانند تجربه‌ای مشترک میان نسل‌ها ایجاد کنند و خاطره‌ای مثبت از کتاب و ادبیات در ذهن کودکان و نوجوانان بسازند.

🔸شهرکتاب ایلام از ابتدا با این نگاه شکل گرفت که مردم برای دسترسی به کتاب و محصولات فرهنگی متنوع، مجبور نباشند نیازهای خود را فقط از طریق خرید اینترنتی یا مراجعه به شهرهای دیگر تأمین کنند. ما نخستین مجموعه در ایلام بودیم که با الگوی هایپر فرهنگی فعالیت خود را آغاز کردیم و امروز در فضایی بیش از ۴۰۰ مترمربع، مجموعه متنوعی از کتاب‌های بزرگسال، کودک و نوجوان و کالاهای فرهنگی را عرضه می‌کنیم.

🔸یکی از ویژگی‌های شهرکتاب ایلام، تنوع بالای محصولات آن است. در کنار کتاب، بخش‌هایی برای نوشت‌افزار، بازی‌های فکری و آموزشی، صنایع دستی، قلم و کتاب‌های نفیس در نظر گرفته‌ایم. تلاش ما این بوده که شهرکتاب فقط محل خرید کتاب نباشد، بلکه فضایی باشد که هر فرد، متناسب با سن، علاقه و نیاز خود، بتواند محصول فرهنگی موردنظرش را پیدا کند. خوشبختانه این تنوع با استقبال مردم روبه‌رو شده و مراجعه حضوری مخاطبان نشان می‌دهد که وجود چنین مجموعه‌ای توانسته بخشی از نیازهای فرهنگی خانواده‌های ایلامی را در داخل شهر تأمین کند.

🔸دوست داریم شهرکتاب ایلام برای نویسنده و شاعر بومی فقط یک محل عرضه کتاب نباشد، بلکه فضایی باشد که بتواند آثارش را به مخاطب معرفی کند، با خوانندگان ارتباط بگیرد و برای ادامه مسیر نوشتن و انتشار آثارش انگیزه بیشتری پیدا کند. به باور من، حمایت از ادبیات بومی زمانی مؤثرتر خواهد بود که کتاب‌فروشی‌ها، ناشران، نهادهای فرهنگی و خود مخاطبان در کنار هم قرار بگیرند و کمک کنند آثار ارزشمند این سرزمین دیده شوند و به دست خوانندگان برسند.


ibna.ir/x6KMZ

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 06:33

🔰ایبنا از مزایده باغ کتاب گزارش می‌دهد؛باغت آباد کتاب!
مزایده بهره‌برداری از فضای فروشگاهی باغ کتاب

🔸تهران با اجاره‌بهای ماهانه حداقل ۲۶ میلیارد ریال، مباحثی درباره نسبت میان مأموریت فرهنگی این مجموعه و رویکرد اقتصادی آن در قبال فعالان حوزه کتاب ایجاد کرده است.

🔸باغ کتاب تهران، صرفاً یک فضای تجاری یا مرکز عرضه کالا نیست؛ این مجموعه با هویت و کارکرد فرهنگی خود، در ارتباط مستقیم با کتاب، کتاب‌خوانی، صنعت نشر و ترویج فرهنگ کتابخوانی قرار دارد. علاوه براین باغ کتاب به مجموعه مدیریت فرهنگی شهرداری تهران وابسته است و فعالیت آن در چارچوب مسئولیت‌های عمومی و فرهنگی مدیریت شهری معنا پیدا می‌کند، به همین دلیل انتظار می‌رود تصمیم‌های اقتصادی این مجموعه نیز با توجه به اهداف فرهنگی و اجتماعی آن اتخاذ شوند.

🔸خبر برگزاری مزایده در شرایطی اعلام می‌شود که فعالان بازار کتاب، با مشکلات متعددی ازجمله افزایش هزینه‌های جاری، رشد هزینه‌های تأمین و توزیع کتاب، کاهش قدرت خرید خانوارها و دشواری حفظ پایداری اقتصادی کتاب‌فروشی‌ها مواجه‌اند. در چنین فضایی، هزینه‌های سنگین اجاره، می‌تواند فشار مضاعفی بر کسب‌وکارهای مرتبط با کتاب وارد و ادامه فعالیت را برای برخی از آن‌ها دشوارتر کند.

🔸اگر قرار باشد، غرفه‌های فرهنگی در چنین مجموعه‌ای همانند واحدهای تجاری صرف، و بدون توجه به کارکرد اجتماعی آن‌ها ارزیابی شوند، تفاوت رویکرد باغ کتاب با سایر فضاهای تجاری در کجا نمایان خواهد شد؟ مزیت حضور در یک مجموعه فرهنگی نباید تنها به موقعیت مکانی و دسترسی به مخاطب محدود باشد؛ بلکه لازم است در سیاست‌های مالی، قراردادها و نحوه تعامل با بهره‌برداران نیز جلوه پیدا کند.

🔸مزایده اخیر باغ کتاب تهران، فرصتی برای بازنگری در نسبت میان اقتصاد و فرهنگ در یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های فرهنگی پایتخت است، مدیریت اقتصادی یک مجموعه عمومی ضرورتی انکارناپذیر است؛ اما زمانی که موضوع فعالیت، کتاب و ترویج فرهنگ مطالعه باشد، درآمدزایی نباید به تنها معیار تصمیم‌گیری تبدیل شود.

ibna.ir/x6KSD

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

24 October 2026 08:30

🔰یک پژوهشگر جنگ مطرح کرد؛
«اولین جنگ با آمریکا»؛ عنوانی که پیشگویی شد

🔸یک پژوهشگر جنگ گفت: جالب اینکه زاتارین در بخشی از مقدمه اش، رویدادهای جنگ نفتکش‌ها را پنجره ای روی به سوی جنگ احتمالی آتی با ایران در خلیج فارس می‌داند. از همین‌جا وجه عنوان‌گذاری کتاب، مشخص می‌شود که چرا از آن به عنوان «جنگ اول» یاد شده است. زاتارین معتقد است تا این احتمال وجود دارد، یعنی تا زمانی که خلیج فارس برای منافع آمریکا اهمیت دارد، این پنجره باز است...


🔸کوین خود در مقدمه اذعان می‌کند که این کتاب، به افشای برخی از زوایای ماهیت رژیم بعث و رهبر آن می‌پردازد که پیش از این، ممکن نبود. در مثالی دیگر، شما در کتاب «جنگ ایران و عراق از دیدگاه فرماندهان صدام» که با محوریت مصاحبه با تعدادی از افسران عالی‌‏رتبه عراق، در همین سال و به دست همین پژوهشگر و همکاران منتشر شد، روایت‌هایی را می‌بینید که جالب توجه است، مثلا آنجا که سپهبد عبید محمد الکعبی، فرمانده نیروی دریایی ارتش عراق در سال‌های 1982-1988 از آمادگی عراق برای این جنگ پیش از وقوع، کمک‌های خارجی، حمله به پایانه‌های نفتی ایران می‌گوید و نیز آنجا که سرلشکر علوان حسّون علوان العبوسی، فرمانده اسکادران و تیپ هوایی، از نحوه استفاده از سلاح‌های شیمیایی و جنگ شهرها می‌گوید.


🔸همچنان قائل به این تقسیم‌بندی پنج مرحله‌ای تاریخ‌نگاری غربیان از جنگ ایران و عراق تا به امروز هستم. اما با توجه به جنگی که در حال حاضر بین ما و جبهه غربی- عبری به سرکردگی آمریکا در جریان است، اگر موقعیتی فراهم می‌شد که شما این پرسش را پس از این جدال، مثلا یک دهه بعد می‌پرسیدید فکر می‌کنم پاسخم متفاوت بود. به این معنی که پس از آن پنج مرحله، یک مرحله دیگری نیز قائل بودم. به نظرم از این پس، روایت‌های غربی در ثبت و تحلیل روایت‌های جنگ ایران و عراق، از منظر سیاست خارجی آمریکا، مثلا با تأکید بیشتری بر ظرفیت‌ها و توانایی‌های ایرانیان در این جنگ، خصوصا در عرصه ساخت پرتابه‌ها و تجهیزات موشکی و نیز جنگ دریایی شکل خواهد گرفت. یعنی رویکردی که در مرحله پنجم تاریخ‌نگاری جنگ ایران و عراق در عرصه خصوصا جنگ نفتکش‌ها مورد توجه بود، قطعا در آینده، از جهت کمّی و کیفی رو به صعود خواهد گذاشت و همین، ویژگی اصلی و مخرج مشترک غالب پژوهش‌هایی می‌شود که بعد از این جنگ فعلی ظهور خواهند کرد.

ibna.ir/x6KSK

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

24 October 2026 08:01

🔰پایان کار «رولینگ استونز» ادبیات ژاپن؛
ریو موراکامی درگذشت

🔸ریو موراکامی، نویسنده و فیلم‌ساز ساختارشکنی که با رمان‌های تیره، طنز سیاه و نگاه بی‌محابا به تاریک‌ترین زوایای جامعه ژاپن میلیون‌ها خواننده در سراسر جهان داشت، در ۷۴ سالگی درگذشت. ناشر ژاپنی او، انتشارات گنتوشا، اعلام کرد که او در ۱۷ اکتبر در خانه‌اش چشم از جهان فرو بسته است.

🔸موراکامی بیش از ۴۰ رمان و مجموعه داستان خلق کرد که آثار برجسته‌ای چون بچه‌های کمد سکه (Coin Locker Babies)، در سوپ میسو (In the Miso Soup) و استودیشن (Audition) را در بر می‌گیرد. رمان او الهام‌بخش فیلم ترسناک و ماندگار تاکاشی میک در سال ۱۹۹۹ شد. ایروین ولش نثر او را به چاقوی جراحی یا تیغ قصابی تشبیه کرده بود که در عین مرثیه‌گونه بودن، برنده و نافذ است. رمان بچه‌های کمد سکه نیز جایزه ادبی نوما را برایش به همراه داشت و به عنوان اثری سوررئال درباره اوج و فرودهای بشری ستایش شد.

ibna.ir/x6KSz

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

24 October 2026 07:56

🔰در کتاب «جامعه‌شناسی کار صنفی در مراکش» بررسی می‌شود؛
اتحادیه‌های کارگری مراکش؛ میان مطالبه‌ی صنفی و مبارزه‌ی سیاسی

🔸وب‌سایت مراکشی «الأواصر» در مطلبی به قلم یوسف الادریسی، منتشرشده در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، کتاب «جامعه‌شناسی کار صنفی در مراکش؛ شرکت شریف فسفات به‌عنوان نمونه» نوشته‌ی عبدالرحیم بودلال را معرفی کرده است؛ پژوهشی درباره‌ی شکل‌گیری اتحادیه‌های کارگری، تحولات مطالبات اجتماعی و نسبت میان مبارزه‌ی صنفی و سیاست در مراکش.

🔸بخش مهمی از کتاب به تاریخ پیدایش اتحادیه‌های کارگری در مراکش اختصاص دارد. بنا بر روایت بودلال، فعالیت اتحادیه‌ای در این کشور به سال ۱۹۲۰ بازمی‌گردد؛ با این حال، شکل‌گیری سازمان‌دهی صنفی در صنعت فسفات تا سال ۱۹۳۳ به تأخیر افتاد. در آغاز، سازمان‌های کارگری این بخش عمدتاً در اختیار کارکنان و کارگران فرانسوی بودند و نیروی کار مراکشی از مشارکت برابر در آن‌ها محروم می‌ماند. پس از جنگ جهانی دوم و با گسترش مطالبات کارگری، شرایط به‌تدریج تغییر کرد. از سال ۱۹۴۵، مشارکت کارگران مراکشی در چارچوب‌های سازمان‌یافته‌ی اتحادیه‌ای امکان بیشتری یافت؛ هرچند این مشارکت همچنان زیر نظارت ساختارهای استعماری قرار داشت.

🔸به روایت کتاب، استقلال مراکش به پایان تنش‌ها در جنبش اتحادیه‌ای منجر نشد. پس از استقلال، اختلاف‌های سازمانی و ایدئولوژیک و رابطه‌ی پیچیده‌ی میان احزاب سیاسی و اتحادیه‌ها بر فعالیت‌های کارگری سایه انداخت. بودلال در این زمینه، روند شکل‌گیری اتحادیه‌ی ملی کارگران فسفات در شهر خریبکه و رابطه‌ی آن با اتحادیه‌ی کار مراکش (UMT) و حزب اتحاد سوسیالیست نیروهای مردمی را بررسی می‌کند. این بخش نشان می‌دهد که جنبش کارگری در کنار پیگیری مطالبات اقتصادی و حرفه‌ای، درگیر رقابت‌های سیاسی و مناقشه بر سر استقلال تشکیلاتی نیز بوده است.

الادریسی در جمع‌بندی خود، کتاب بودلال را تلاشی برای ثبت حافظه‌ی کارگری مراکش از دریچه‌ی تجربه‌ی صنعت فسفات ارزیابی می‌کند. در این نگاه، تاریخ اتحادیه‌ها مجموعه‌ای از تاریخ‌ها، تشکل‌ها و مذاکرات نیست؛ بلکه روایتی از تغییر جایگاه کارگران، شکل‌گیری آگاهی جمعی و مبارزه بر سر حقوق و شرایط زندگی است. اهمیت این پژوهش در پیوند دادن تاریخ اجتماعی با تحولات اقتصادی و سیاسی مراکش قرار دارد. تمرکز بر صنعت فسفات به نویسنده امکان می‌دهد مسیر دگرگونی روابط کار را در یکی از بخش‌های راهبردی اقتصاد کشور دنبال کند و نشان دهد که توسعه‌ی اقتصادی تا چه اندازه به کیفیت روابط میان مدیریت و نیروی کار وابسته است.

ibna.ir/x6KSC

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

24 October 2026 07:47

🔰رضا شعبانی در گفت‌وگو با ایبنا از کریم‌خان زند گفت؛
نکونامی کریم‌خان زند ریشه در مردم‌نوازی او دارد

🔸رضا شعبانی، چهرۀ ماندگار تاریخ گفت: آنچه که به کریم‌خان اهمیت داد و نام او را با وجود تمام پیشامدهای انقلاب اسلامی ایران به عنوان تنها شخص و تنها حکومت ایران بر روی یک خیابان باقی گذاشت، همین خوبی، انسانیت، اخلاق خوب و مردم‌نوازی او بود.

🔸️کریم‌خان آدم خوبی بود و به مردم سخت نمی‌گرفت. شادی مردم را می‌خواست و به همین دلیل این شعر ظهیر فاریابی در مورد او صدق می‌کند: «جزای حسن عمل بین که روزگار/ خراب می نکند بارگاه کسری را». این‌گونه است که نام همه پادشاهان و سلاطین از خیابان‌های ایران حذف شده است الا کریم‌خان زند که نامش بر یکی از مهم‌ترین خیابان‌های تهران باقی مانده است. این ماندگاری به همین دلیل رأفت، انسانیت، بزرگواری، مردم‌خواهی و شفقت کریم‌خانی است.

🔸کریم‌خان می‌گفت من وکیل رعایا در دستگاه پادشاهی هستم. در دوره مشروطیت بود که برای نخستین بار انسان ایرانی و رعیت‌ وارد تاریخ شد و اسم و رسم پیدا کرد.

🔸وکیل‌الرعایا، اینکه باید می‌گفت من وکیل‌الدوله یا وکیل‌السلطنه هستم نه وکیل‌الرعایا، چون رعایا هنوز شناخته نشده بود. به یک معنا از طرف شاهرخ افشار که هیچ اختیار و اقتداری بر روی حوزه حکمرانی نداشت، از طرف او خودش را وکیل بداند یا وکیل‌السلطنه و وکیل‌الدوله باشد.

ibna.ir/x6KQK

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

24 October 2026 07:40

🔰مهدی محبتی به مناسبت روز بزرگداشت ابوالفضل بیهقی مطرح کرد؛
بازخوانی جایگاه بیهقی و بحران میراث نثری در ایران

🔸مهدی محبتی در گرامی‌داشت روز بیهقی، از دورویه‌ی تاریخ و ادبیات در آثار او می‌گوید. وی با نگاهی نقادانه، ریشه‌های حاشیه‌رانی نثر و تقابل آن با «روح استبداد» را بررسی کرده و هشدار می‌دهد که اگر نثر از رسالت عقلانی خود فاصله بگیرد، میراث تمدنی ما رنگ می‌بازد. او همچنین از فقدان نویسنده‌ای در تراز جهانی و چالش‌های یادگیری بیهقی در نظام آموزشی امروز سخن می‌گوید.

🔸️بسیاری از مورخان و تاریخ‌نگاران، برای ثبت وقایع، ترجیح می‌دهند که تاریخ‌ دیگری را انتخاب کنند و کمتر به بیهقی استناد می‌نمایند؛ تا مبادا روایت را بیش از حد شاعرانه کنند. چرا که تاریخ، نیازمند صراحت و دقت است و نوعی خشکی دارد تا وقایع را همان‌گونه که هستند منتقل کند. اما بیهقی بسیار شیرین، بسیار دلنشین و هنرمند است؛ و همین سوق دادنِ نثر به سمت شاعرانگی، ممکن است از دقت و صراحت بکاهد و آن روح علمی و صراحت را اندکی کاهش داده و نگارش را به سمت سبک رمان و روایت داستانی ببرد.

🔸«تاریخ بیهقی» مانند سکه‌ای دورو است که یک سمت آن تاریخ و سمت دیگرش ادبیات است. ببینید، آنچه بیهقی را در میان مورخان سرآمد کرده است، طرح و پلات‌های اوست؛ همان طرح‌هایی که برای قصه‌ها می‌ریزد و برای کل تاریخش نیز چنین کرده است. او در ابتدا می‌گوید که می‌خواهد تاریخی پایه بنویسد تا مبنایی برای تاریخ‌نویسی باشد و [به دلیل این تلاش است که] در جایی می‌گوید: «شرم باد این پیر را» [اگر نتواند این هدف را برآورند]. به نظر می‌رسد آنچه روایت را شیرین می‌کند، این واقعیت نیست، بلکه بیهقی با طرح‌هایی که می‌ریزد، روایت را بسیار شیرین و جذاب می‌کند؛ و درست در همین‌جاست که وقتی روایت جذاب می‌شود، گویی مقداری از واقعیتِ محض دور می‌شویم و به سمت جلوه‌های هنری می‌رویم که البته ایرادی هم ندارد. به هر حال، شاید همین وجهِ بیهقی بیشتر به عنوان «مردِ قلمِ» به کار آید.


ibna.ir/x6KSB

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

24 October 2026 07:31

🔰رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا در گفت‌وگو با ایبنا؛
هشدار؛ تاب‌آوری تولیدکنندگان کاغذ به حداکثر رسیده است

🔸رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا معتقد است؛ تداوم چالش‌های ارزی، موانع واردات و اختلال در لجستیک، هزینه‌های تولید کاغذ را افزایش داده و استمرار فعالیت این صنعت استراتژیک را با بحران جدی مواجه کرده است.

🔸 نباید منتظر وقوع بحران ماند، بلکه باید پیش از تشدید محدودیت‌ها برای مسیرهای جایگزین تأمین کالا، مواد اولیه و تجهیزات برنامه‌ریزی کرد،  در چنین شرایطی، حفظ و تقویت منابع ارزی کشور اهمیت ویژه‌ای دارد و تأمین ارز برای مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای باید در اولویت قرار گیرد.

🔸اگر محدودیت‌های ارزی، مشکلات واردات و دشواری تأمین مواد اولیه ادامه پیدا کند، صنعت کاغذ نیز قطعاً تحت تأثیر قرار خواهد گرفت، البته میزان آسیب‌پذیری بخش‌های مختلف این صنعت یکسان نیست و برخی محصولات به دلیل وابستگی بیشتر به واردات، با ریسک بالاتری مواجه هستند.

🔸سیاست‌گذاری در حوزه صنعت کاغذ باید از نگاه مقطعی فاصله بگیرد، تأمین ارز برای مواد اولیه و تجهیزات ضروری، تسهیل واردات اقلامی که امکان تولید داخلی آنها وجود ندارد، تسریع در فرآیندهای گمرکی، حفظ مسیرهای حمل‌ونقل و حمایت از صادرات می‌تواند به استمرار فعالیت این صنعت کمک کند.


ibna.ir/x6KHY

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

23 October 2026 09:50

🔰نگاهی به خاطرات یک خلبان؛
سمفونی پرواز؛ روایتی که در گزارش‌های رسمی نیست

🔸متن «سمفونی پرواز» اجازه می‌دهد انسان پشت کابین خلبان با ترس‌ها، تردیدها و پناه بردنش به چوب و موسیقی دیده شود. شاید همین بخش‌هاست که کمک می‌کند محمد رحیمی را نه فقط به عنوان یک خلبان، بلکه به عنوان انسانی با تجربه‌های خاص خودش بشناسیم

🔸قوت اصلی کتاب در ثبت وقایعی است که در روایت‌های رسمی کمتر دیده می‌شوند. در صفحه ۸۵، رحیمی از لحظه‌ای می‌گوید که در آستانه بمباران یک هدف بوده است: «ناگهان دیدم که درست روی خانه‌های سازمانی هستم... می‌دانستم در آن‌ها زن و کودکان بی‌گناه زندگی می‌کنند... بمب‌ها را در فاصله دورتری رها کردم.» این تصمیم‌های آنی در کابین خلبان، کتاب را از یک گزارش نظامی صرف خارج کرده و به یک مطالعه موردی در باب وجدان انسانی در دل جنگ تبدیل می‌کند.

🔸«سمفونی پرواز» در پرداخت به جزئیات فنی دچار افراط شده و از بسط دادن تجربه‌های احساسی پس از حوادث تلخ، سرسری گذشته است. با این حال، ارزش کتاب در لحظاتی است که این جزئیات فنی کنار می‌روند و متن اجازه می‌دهد انسان پشت کابین خلبان با ترس‌ها، تردیدها و پناه بردنش به چوب و موسیقی دیده شود. شاید همین بخش‌هاست که کمک می‌کند محمد رحیمی را نه فقط به عنوان یک خلبان، بلکه به عنوان انسانی با تجربه‌های خاص خودش بشناسیم.

ibna.ir/x6KSm

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 07:56

🔰مروری دوباره بر «شهر زیرزمینی تهران چگونه ساخته شد؟»؛
آیا تاریخ یک پروژه بزرگ، فقط تاریخ عبور از موانع است؟

🔸کتاب‌هایی از جنس «شهر زیرزمینی تهران چگونه ساخته شد؟» یادمان می‌آورند که هیچ چیز به7 اندازه‌ای که در زندگی روزمره ساده به نظر می‌رسد، ساده ساخته نشده است. پشت هر مسیر کوتاه، سال‌ها تصمیم و تلاش ایستاده و پشت هر ایستگاه، داستان آدم‌هایی وجود دارد که ممکن است نامشان را ندانیم، اما هر روز از حاصل کارشان عبور می‌کنیم.

🔸فخرزاده در این کتاب ۴۹۶ صفحه‌ای، با تکیه بر اسناد، خاطرات و مصاحبه‌ها، مسیر شکل‌گیری متروی تهران را از نخستین ایده‌ها تا توسعه و بومی‌سازی تجهیزات دنبال می‌کند. روایت از سال‌های دور آغاز می‌شود؛ از روزگاری که تهران هنوز آن کلان‌شهر گرفتار ترافیک امروز نبود و ایده راه‌آهن شهری بیشتر شبیه رویایی برای آینده به نظر می‌رسید. بعد، قدم‌به‌قدم به سال‌هایی می‌رسیم که این رویا باید از کاغذ بیرون می‌آمد و در دل خاک، سنگ و سفره‌های آب زیرزمینی شکل می‌گرفت.

🔸ارزش کتاب فخرزاده در این است که تلاش می‌کند تاریخ مترو را از دل خاطرات و تجربه‌های کسانی بیرون بکشد که بخشی از آن بوده‌اند؛ تجربه‌هایی که اگر ثبت نشوند، ممکن است همراه با صاحبان‌شان از حافظه شهر پاک شوند. تاریخ شفاهی، در چنین پروژه‌ای، فقط شیوه‌ای برای جمع‌آوری اطلاعات نیست؛ راهی است برای اینکه پشت سازه‌های عظیم، انسان‌های معمولی را دوباره ببینیم. البته کنار هم نشاندن خاطرات و اسناد، نیازمند فاصله‌گذاری و سنجش روایت‌ها هم هست؛ چون حافظه آدم‌ها، به اندازه ارزشمند بودنش، می‌تواند ناقص و متاثر از تجربه شخصی باشد.


ibna.ir/x6KV2

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 07:38

🔰مصطفی حیدری از رویکرد متفاوت کتاب جدیدش می‌گوید؛
عبور از معرفی مشاهیر به تجربه مکان

🔸مصطفی حیدری، گردآورنده کتاب چهل روایت ناتمام از یک مکان ناتمام، با تأکید بر اینکه هدف این اثر تکرار زندگی‌نامه مشاهیر یا معرفی جداگانه بناهای تخت فولاد نیست، گفت: در این کتاب تلاش کرده‌ایم تجربه نویسندگان از معماری، هنر، معنویت و فضای این مجموعه را روایت کنیم

🔸نسل امروز بیش از گذشته با قصه و روایت ارتباط برقرار می‌کند. در محیط دانشگاهی، مقاله‌های پژوهشی معمولاً با رویکردی آکادمیک و ساختاری تخصصی نوشته می‌شوند. این ویژگی برای تولید دانش ضروری است، اما ممکن است برای بخشی از مخاطبان، به‌ویژه نوجوانان و جوانان، فاصله‌ای با موضوع ایجاد کند. من احساس کردم روایت می‌تواند راهی برای نزدیک کردن این مخاطبان به تاریخ و هویت مکان باشد؛ به‌خصوص در شرایطی که با حجم گسترده‌ای از اطلاعات و روایت‌های گوناگون در فضای حقیقی و مجازی مواجهیم.

🔸در انتخاب روایت‌ها، هم شناخت و علاقه نویسندگان اهمیت داشت و هم ویژگی‌های خود مکان. بعضی تکیه‌ها مانند میرفندرسکی، سیدالعراق، مادرشاهزاده، خوانساری و خاتون‌آبادی به دلایل مختلف، از جمله حضور شخصیت‌های شناخته‌شده یا ویژگی‌های معماری و فضای آن‌ها، بیشتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. طبیعتاً نویسندگانی که با این فضاها آشنایی داشتند یا تجربه‌ای از حضور در آن‌ها داشتند، بیشتر به سراغشان رفتند.

🔸️من معتقدم روایت‌های شخصی می‌توانند مکمل روایت‌های تاریخی و مستند باشند. هیچ‌یک نباید جای دیگری را بگیرد. وقتی این دو در کنار هم قرار می‌گیرند، امکان شکل‌گیری مواجهه‌ای جذاب‌تر و چندلایه‌تر با یک مکان تاریخی فراهم می‌شود.


ibna.ir/x6KV5

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 07:30

🔰شکارچیان گنج در عصر آشوب؛
غارت صومعه‌های اروپا بزرگ‌ترین کتابخانه‌های بریتانیا را ساخت

🔸پشت جلدهای چرمی سرمه‌ای، راز تاراج کتابخانه‌های صومعه‌ای اروپا توسط ثروتمندترین مجموعه‌داران بریتانیایی پنهان مانده بود؛ امروز با کمک تصویربرداری چندطیفی، مشخص شد که گنجینه‌های کتابخانه‌های لندن و نیویورک وام‌دار بی‌عدالتی تاریخی و خرید زیر فشار راهبان مستأصل در عصر «جنون کتاب» است.

🔸امروزه این کتاب‌های غارت‌شده قفسه‌های معتبرترین کتابخانه‌های پژوهشی در لندن، نیویورک و کالیفرنیا را زینت بخشیده‌اند. مؤسسات فرهنگی برجسته جهان انگلیسی‌زبان بدهی سنگین و اذعان‌نشده‌ای به صومعه‌های تاریخی آلزاس، سوابیا و توسکانی دارند. در روزگاری که وجدان جهانی بر سر بازپس‌گیری و استرداد آثار باستانی غارت‌شده به خاستگاه اصلی‌شان بیدار شده است، نادیده گرفتن ریشه‌های مجرمانه، غیرقانونی و غیراخلاقی تصاحب کهن‌ترین کتاب‌های جهان دیگر ممکن نیست. هرچند نهادهای غارت‌شده سال‌هاست از میان رفته‌اند، اما زمان آن فرا رسیده که جامعه موزه‌داران و دانشگاهیان به این بی‌عدالتی تاریخی در شکل‌گیری امپراتوری‌های کتاب انگلیسی‌زبان اعتراف کنند.

ibna.ir/x6KTV

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 07:22

🔰«ایبنا» چالش‌ها و ظرفیت‌های اقتباس در سینمای ایران را بررسی کرد؛
ضعف بنیان‌های نظری؛ مانعی در مسیر اقتباس ادبی در سینمای ایران

🔸معتقدم یکی از مشکلات اصلی ما از همان نقطه آغاز شکل می‌گیرد. یعنی زمانی که فیلمساز تصمیم می‌گیرد سراغ اقتباس برود، اما شناخت کافی از مبانی آن ندارد. البته مسائل مدیریتی و ساختاری نیز در این وضعیت مؤثرند، اما اگر بخواهیم از منظر خود فرایند اقتباس به موضوع نگاه کنیم، شناخت ناکافی یکی از مهم‌ترین موانع است

🔸وقتی فیلمسازی اثری اقتباسی تولید می‌کند، ممکن است فیلم او به‌نوعی در ارتباط با اثر مبدأ خوانده و ارزیابی شود. این ارتباط، نوعی رفت‌وبرگشت میان اثر ادبی و فیلم ایجاد می‌کند. بنابراین، فیلم‌ساز باید بداند که اثرش در مواجهه با متن اصلی چه معنایی پیدا می‌کند و چه نسبتی با آن دارد. منظورم این نیست که فیلم‌ساز حتماً باید به متن اصلی وفادار بماند یا الزاماً از آن فاصله بگیرد مسئله این است که باید نسبت خود را با اثر مبدأ بشناسد و از ظرفیت‌های اقتباس آگاه باشد.

🔸در حوزه اقتباس نیز مطالعات متعددی در جهان انجام شده و پرسش این است که آیا در ایران نیز مطالعاتی با چنین گستردگی و عمقی انجام می‌شود و آیا سینماگران از نتایج آن‌ها بهره می‌گیرند؟ ارتباط میان پژوهشگران و بدنه اصلی تولید سینما بسیار محدود است. کمتر پیش می‌آید که تهیه‌کننده یا فیلم‌سازی برای پیشبرد یک پروژه، به‌طور جدی سراغ پژوهشگر حوزه ادبیات، سینما یا اقتباس برود و از او بخواهد درباره ظرفیت‌های یک اثر تحقیق کند.

🔸اگر امروز از من بپرسید که در میان رمان‌های ایرانی دهه اخیر کدام آثار ظرفیت چشمگیری برای اقتباس دارند، پاسخ روشنی برایش ندارم. چون علاقه و ارتباط من با ادبیات معاصر ایران از بین رفته است. ترجیح می‌دهم داستان‌های مدرن روسی یا آثار نویسندگان دیگر کشورها را بخوانم تا اینکه سراغ متنی بروم که احساس می‌کنم تلویزیون می‌تواند همان را بسازد. ما نظریه‌پردازان خودمان را پرورش نداده‌ایم یا اگر افرادی را پرورش داده‌ایم، به‌جای استفاده از دانش آن‌ها، آنها را تحقیر کرده‌ایم. اما در مقابل سال‌ها به کسانی فرصت داده‌ایم که بیاید جای تحلیل به دیگران فحش و ناسزا بگویند.

🔸اگر قرار است اقتباس در سینمای ایران جدی گرفته شود، باید ارتباط میان پژوهشگران، دانشگاه‌ها، منتقدان، تهیه‌کنندگان و فیلم‌سازان از حالت اتفاقی خارج شود و به بخشی از سازوکار تولید تبدیل شود.

🔸گاهی فیلم‌ساز می‌بیند فرد دیگری از یک متن اقتباس کرده و موفق شده پس من همین مسیر را تکرار می‌کنم. با این‌ حال، در سینمای ایران گاهی پژوهش به‌عنوان کاری غیرضروری یا هزینه‌ای اضافه تلقی می‌شود. اگر تهیه‌کننده تصور کند که می‌تواند بدون بررسی و شناخت کافی فیلم بسازد، ممکن است از همان ابتدا تصمیم‌هایی بگیرد که بعداً اصلاح آن‌ها دشوار باشد.


ibna.ir/x6KTP

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 07:06

🔰بررسی مجموعه کتاب‌های انسان ۱۲۰ ساله؛
مسیر تازه پیشگیری از بیماری‌ها با تکیه بر مبانی طب ایرانی

🔸مجموعه کتاب‌های انسان ۱۲۰ ساله با تلفیق مبانی طب ایرانی و تحقیقات نوین پزشکی، راهکاری کاربردی برای پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر و اصلاح تغذیه جامعه ارائه می‌دهد و آگاهی عمومی را ارتقا می‌بخشد

🔸محمد حسین چمن‌آرا نویسنده این اثر در مقدمه‌ای که برای این کتاب نوشته است، به یک نکته بسیار کلیدی اشاره می‌کند؛ وی معتقد است، در جوامع مختلف، برای مهارت‌هایی مانند رانندگی، ساعت‌ها آموزش‌های نظری و عملی در نظر گرفته می‌شود تا بتوان آسیب‌های فردی و اجتماعی را به حداقل رساند، اما در مقابل، برای حفظ سلامت جسم انسان، هیچ‌گونه آموزش کلاسیک یا برنامه‌های مدون و سازمان‌یافته‌ای در نظر گرفته نشده است. در حالی که یکی از مهم‌ترین و اصلی‌ترین علل بروز مشکلات سلامتی در جوامع امروزی، نبود آگاهی از علم تغذیه و در نتیجه عملکرد نادرست در این حوزه است.


ibna.ir/x6KTD

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 06:57

🔰به مناسبت ۲ آبان ماه سالروز درگذشت عباس میرزا؛
اولین کسی که شروع به اصلاحات در ایران کرد

🔸محمد محمودهاشمی، نویسنده و پژوهشگر تاریخ گفت: راهی که عباس‌میرزا شروع کرد الگویی برای قائم مقام فراهانی، امیرکبیر، سپهسالار، امین‌الدوله و سایر کسانی بود که دل در گرو اصلاح ساختار سیاسی و اجتماعی ایران البته با حفظ سلطنت قاجاریه داشتند. راهی که سرانجام با مقاومت ساختار سلطنت استبدادی و ضعف روزافزون سیاسی و اقتصادی ایران به جنبش مشروطیت منجر شد

🔸در اروپای قرن هجدهم چنان جهش علمی و صنعتی و نظامی به وجود آمده بود. که عباس میرزا در ابتدای قرن نوزدهم در آذربایجان که هم مرز با روسیه و عثمانی بود نمی‌توانست از اخبار ارسالی از اروپا بی‌تفاوت باشد. او فهمید که راز قدرتمند شدن ایران به جهش علمی و صنعتی وابسته است به همین خاطر عده‌ای را به اروپا فرستاد تا علوم جدید را فراگیرند و همچنین دستور داد تا مترجمان آثاری از تاریخ و تمدن اروپای جدید را ترجمه کنند تا ایرانیان بدانند در دنیای مدرن چه می‌گذرد و راهی برای پیشرفت علمی و صنعتی ایران باز شود.

🔸عباس میرزا با دستور به اعزام محصلان به خارج کشور، تلاش برای نوسازی نظامی، حمایت از فعالیت صنعتی و دستور به ترجمه آثار دنیای جدید برای اولین بار اقدام به آوردن و وارد کردن دستاوردهای دنیای مدرن به ایران کرد. او آرزو داشت که ایران دوباره قدرتی قابل ملاحظه در دنیای جدید شود. گرچه که تلاش او در زمان خودش به نتایج دلخواه او نرسید.

🔸اصلاحات او در همان زمان با مخالفت رجال سنتی و شاهزادگان رقیب همراه شد و بعد هم مرگ زودهنگام او و مخالفت ساختار سیاسی و اجتماعی ایران با تغییراتی که برای حفظ ایران به عنوان یک قدرت منطقه‌ای ضرورت داشت عملا تلاش عباس میرزا را تا حد زیادی با بن بست روبرو کرد

ibna.ir/x6KST

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

25 October 2026 06:37

🔰از مارک تواین تا ابن‌اثیر؛ کارنامهٔ یک کنجکاوی بی‌مرز؛
ابوالقاسم حالت به اقتضای هر متن، راه خودش را پیدا می‌کرد

🔸محمدامین احسانی، پژوهشگر و استاد دانشگاه، در مصاحبه‌ای دربارهٔ ابوالقاسم حالت، مترجم و طنزپرداز، کارنامهٔ او را نشانهٔ کنجکاوی گسترده دانست. به گفتهٔ او، حالت میان معنویت و ظاهرسازی تفاوت می‌گذاشت و طنزش حساسیتی اخلاقی را پشت خنده پنهان می‌کرد.

🔸به نظرم، در کارنامهٔ ترجمهٔ ابوالقاسم حالت، بیش از آنکه با پراکندگی روبه‌رو باشیم، با کنجکاوی گسترده و ذهنی روبه‌رو هستیم که خودش را به یک حوزهٔ خاص محدود نمی‌کرد. او هم به ادبیات داستانی و آثار تخیلی علاقه داشت، هم سراغ متون تاریخی می‌رفت و هم آثار اخلاقی و دینی را ترجمه می‌کرد. این انتخاب‌ها نشان می‌دهد که برای او، ترجمه صرفاً انتقال واژه‌ها از زبانی به زبان دیگر نبود؛ راهی برای آشنا کردن خوانندهٔ فارسی‌زبان با جهان‌های فکری و ادبی متفاوت بود.

🔸️ یکی از نکات مهم در شناخت حالت این است که طنز او را صرفاً شوخی با اشخاص یا موقعیت‌های روزمره ندانیم. در بسیاری از موارد، پشت خندهٔ آثار او نوعی حساسیت اخلاقی وجود دارد؛ حساسیتی که هم می‌تواند به دفاع از فضیلت‌های انسانی بینجامد و هم ریاکاری و فریب را هدف بگیرد.

🔸وفاداری حالت به قالب‌های کهن به معنای بی‌اعتنایی او به زندگی معاصر نبود. او از ظرفیت قالب‌هایی مانند بحر طویل، قصیده، مثنوی و رباعی برای پرداختن به مسائل اجتماعی و اخلاقی روزگار خود استفاده می‌کرد. به‌ویژه در بحر طویل‌های طنزآمیزش، زبان و قالبی قدیمی در خدمت بیان موضوعاتی قرار می‌گرفت که برای مخاطب آن روز کاملاً آشنا و ملموس بود.

ibna.ir/x6KPw

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

24 October 2026 09:01

🔰ورزشگاهی برای ذهن؛
چگونه چند صفحه کتاب مغز را جوان نگه می‌دارد؟

🔸دانشمندان با بررسی تأثیر سبک زندگی بر سلامت ذهن دریافتند که مغز تا سنین بالا انعطاف‌پذیر باقی می‌ماند و با ادغام سرگرمی‌هایی مثل کتاب‌خوانی و حل جدول در زندگی روزمره، می‌توان روند پیری شناختی را به‌طور کامل معکوس کرد.

🔸️نکته غافلگیرکننده این مطالعه، اثرِ عمیقِ رفتارهای ساده است. پژوهشگران دریافتند که صرفِ «حضور در اجتماع»، «گوش دادن به موسیقی» و از همه مهم‌تر «کتاب‌خوانی و حل جدول»، می‌تواند روند اختلالات شناختی را نه تنها متوقف، بلکه در بسیاری از موارد معکوس کند. تفاوت میان گروه کنترل (که تنها توصیه‌هایی دریافت کردند) و گروه‌های تحتِ مراقبتِ ویژه، بسیار اندک بود؛ این یعنی صرفِ «آگاهی از ضرورت فعالیتِ ذهنی»، خود به عنوان یک کاتالیزور عمل کرده و شرکت‌کنندگان را به تغییر رفتار واداشته است.


ibna.ir/x6KyL

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

24 October 2026 08:07

🔰نسبت گروه‌های ذینفع و اقتصاد در گفت‌وگو با جعفر خیرخواهان؛
سیاست‌گذاران در تله باورهای اقتصادی ناکارآمد
مشکل اقتصاد ایران «ثبات» نیست؛ مشکل ثباتِ همراه با انحصار است

🔸جعفرخیرخواهان گفت:‌ در ایران، ایدئولوژی‌های انقلابی، نگاه بدبینانه تاریخی به بازار و سرمایه‌دار، و توهمات خودکفایی هزینه‌ساز، نقشی محوری در مشروعیت‌بخشی به رانت و انزوا بازی کرده‌اند. سیاست‌گذار گاه از سر منافع مادی عمل نمی‌کند، بلکه در تله باورهای اقتصادی ناکارآمد گرفتار است.

🔸جان‌مایه نظریه منسر اولسون در کتاب «فراز و فرود ملت‌ها» توجه به یک تمایز اساسی است: تمایز میان «بزرگ کردن کیک اقتصاد» (خلق ارزش) و «تلاش برای تصاحب بُرش بزرگ‌تری از کیک» (بازتوزیع رانت). اولسون پرسش ساده اما مهمی مطرح می‌کند: چرا برخی کشورها پس از دوره‌های طولانی ثبات، به‌جای رشد سریع‌تر، کند و ناکارآمد می‌شوند؟

🔸پاسخ او این است که اگر جامعه‌ای به حال خود رها شود و دهه‌ها ثبات و صلح داشته باشد، با گذشت زمان گروه‌ها و صنف‌های خاصی تشکل می‌یابند. این گروه‌ها، که اولسون آن‌ها را «ائتلاف‌های توزیعی» می‌نامد، انگیزه‌ای برای افزایش تولید کل جامعه ندارند بلکه منافع آن‌ها در این است که از طریق لابی، نفوذ در دولت و وضع مقررات تبعیضی، سهم بیشتری از ثروت جامعه را به جیب اعضای خود سرازیر کنند.

🔸تحریم‌ها یکی از تلخ‌ترین مصادیق ظهور «کاسبان رانت و وضع موجود» در چارچوب اولسون هستند. تحریم‌ها معمولاً اثر یکسانی بر همه گروه‌ها ندارند. وقتی کانال‌های رسمی تجارت و بانکی مسدود می‌شوند، هزینه مبادله به‌شدت بالا می‌رود (تخفیف‌های سنگین نفتی، هزینه‌ تراستی‌ها، دور زدن پول). به‌بهانه ضرورت‌های دور زدن تحریم، شفافیت از بین می‌رود و به تاریک‌خانه تبدیل می‌شود. در چنین فضایی، حلقه‌ای بسته از بازیگران اقتصادی با پیوندهای خاص سیاسی، انحصار کانال‌های واردات، صادرات و انتقال ارز را در دست می‌گیرند. دسترسی به مجوز، ارز ترجیحی، مجاری واردات و شبکه‌های توزیع به یک امتیاز کمیاب تبدیل می‌شود؛ بنابراین برخی گروه‌های دارای ارتباط نهادی یا اطلاعاتی می‌توانند از شرایط تحریم سود ببرند، درحالی‌که هزینه آن به مصرف‌کنندگان، تولیدکنندگان خرد و عموم جامعه منتقل می‌شود.

🔸از منظر کلان، کسری بودجه، اتکا به درآمدهای نفتی، تحریم‌ها و انتظارات تورمی زمینه تورم را فراهم می‌کنند. اما در سطح سیاست‌گذاری، گروه‌های منتفع‌شونده از ارز چندنرخی، یارانه پنهان، انحصار واردات، تسهیلات ارزان یا قیمت‌گذاری دستوری، معمولاً در برابر اصلاحات مقاومت می‌کنند. چندنرخی بودن ارز، رانت شکاف میان نرخ ارز آزاد و دولتی سالانه صدها هزار میلیارد تومان رانت تولید می‌کند. چه کسی از این رانت منتفع می‌شود؟ همان گروه‌های سازمان‌یافته‌ای که با شعار «حمایت از معیشت مردم» سیاست‌گذار را برای تداوم ارز ترجیحی تحت فشار می‌گذارند.


ibna.ir/x6KQY

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

24 October 2026 07:59

🔰تلفیق خاطره و تاریخ؛
چرا بعضی‌ها پیش از خواندن کتاب، صفحات آن را بو می‌کنند؟

🔸بوی کاغذ و کتاب، به‌ویژه در کتاب‌های قدیمی، برای بسیاری از افراد تداعی‌کننده خاطرات و حس نوستالژی است؛ اما پژوهش‌های علمی نشان می‌دهد این عادت صرفا یک رفتار عجیب یا تفریحی نیست و می‌تواند ریشه در ترکیبی از شیمی، حافظه و ارتباط انسان با اشیای تاریخی داشته باشد.

🔸بوی خاص کتاب، حاصل ترکیبی از شیمی، حافظه و ارتباط انسان با اشیایی است که حامل تاریخ هستند. حتی عطرسازان نیز تلاش کرده‌اند رایحه کتاب‌های قدیمی را در قالب شمع و عطر بازسازی کنند؛ موضوعی که نشان می‌دهد این بو برای بسیاری از افراد جذابیت ویژه‌ای دارد.

🔸اما هنگام استشمام بوی آشنای یک کتاب قدیمی دقیقا چه اتفاقی رخ می‌دهد؟

🔸بر اساس پژوهشی با عنوان «بوی میراث: چارچوبی برای شناسایی، تحلیل و ثبت رایحه‌های تاریخی» که توسط سسیلیا بمبیبره و ماتیا استرلیچ از دانشگاه کالج لندن انجام شده، بوها می‌توانند ارتباط نزدیکی با تجربه انسان از تاریخ داشته باشند و حتی به‌عنوان بخشی از میراث فرهنگی در نظر گرفته شوند.

🔸️البته هر بوی کتابی خوشایند نیست. آسیب ناشی از آب، برای مثال، معمولا بویی نمناک یا کپک‌زده ایجاد می‌کند و می‌تواند نشانه آسیب‌دیدگی کاغذ باشد.

ibna.ir/x6KxF

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

24 October 2026 07:51

🔰فضایی برای تمرین اندیشیدن؛
کتاب؛ نخستین مدرسه تفکر انتقادی کودکان

🔸هدف از آموزش تفکر انتقادی این نیست که کودکان را به منتقدانی دائماً معترض تبدیل کنیم؛ هدف آن است که بتوانند با ذهنی پرسشگر، نگاهی منصفانه و قدرت ارزیابی شواهد با جهان روبه‌رو شوند. کتاب در این مسیر، فضایی برای تمرین اندیشیدن فراهم می‌کند؛ فضایی که در آن کودک می‌تواند بدون شتاب، با دیدگاه‌های متفاوت آشنا شود و به‌تدریج صدای فکری مستقل خود را پیدا کند.

🔸️تفکر انتقادی به معنای مخالفت با همه‌چیز یا بدبین‌بودن به سخنان دیگران نیست؛ بلکه توانایی بررسی منطقی ادعاها، تشخیص تفاوت میان واقعیت و نظر، ارزیابی دلایل و رسیدن به قضاوتی آگاهانه است.

🔸️کودک برخوردار از این مهارت، هر سخنی را صرفاً به دلیل بیان‌شدن از سوی یک بزرگسال نمی‌پذیرد، اما مخالفت را نیز هدف خود قرار نمی‌دهد. او می‌آموزد بپرسد چرا باید یک ادعا را درست بدانیم، چه شواهدی از آن حمایت می‌کنند و آیا می‌توان موضوع را از زاویه‌ای دیگر نیز دید. چنین توانایی‌ای به‌تدریج و از طریق تجربه، گفت‌وگو، مطالعه و مواجهه با پرسش‌های متناسب با سن کودک شکل می‌گیرد.

🔸️از منظر حقوق کودک نیز آموزش تفکر انتقادی با حق آموزش و حق ابراز آزادانه دیدگاه‌ها ارتباط دارد. ماده‌ ۱۲ کنوانسیون حقوق کودک بر حق کودک برای بیان آزادانه نظرات خود در موضوعات مرتبط با او و توجه متناسب به این نظرات تأکید می‌کند. ماده‌ ۱۳ نیز حق آزادی بیان و جست‌وجو، دریافت و انتقال اطلاعات و افکار را به رسمیت می‌شناسد. تحقق عملی این حقوق مستلزم آن است که کودک نه‌تنها فرصت سخن‌گفتن، بلکه امکان شکل‌دادن به دیدگاه مستقل و ارزیابی اطلاعات را نیز پیدا کند. بنابراین، کتاب می‌تواند یکی از ابزارهای مهم توانمندسازی فکری کودک و تقویت مشارکت آگاهانه او در زندگی اجتماعی باشد

ibna.ir/x6KR6

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

24 October 2026 07:44

🔰یدالله آقاعباسی در گفت‌وگو با ایبنا بیان کرد؛
از «اسب کهر» تا «گیل‌گمش»، وقتی اقتباس دوباره آفریدن است

🔸یدالله آقاعباسی، که نمایشنامه تازه‌ منتشر شده «اسب کهر» را با وفاداری به رمان امریک پرس‌برگر و «رازهای گیل‌گمش»، را با فاصله گرفتن از روایت اصلی اسطوره نوشته، معتقد است، این دو تجربه‌ نشان می‌دهد اقتباس می‌تواند به آفرینشی مستقل تبدیل شود

🔸️اقتباس دارای شیوه‌های مختلف است. گاهی اقتباس کاملاً نعل‌به‌نعل و وفادار به متن است، گاهی از متن استفاده می‌کنید و گاهی فاصله بسیار زیادی از متن می‌گیرید و با استفاده از یک عنصر اثر به بازآفرینی می‌رسید. در این شکل رمان یا داستان به فیلم، فیلمنامه، سریال یا نمایشنامه تبدیل می‌شود. بارها آثار بزرگ جهان به نمایشنامه تبدیل شده‌اند، از جمله مثلاً «جنایت و مکافات» بارها به نمایشنامه تبدیل شده و در صحنه‌های مختلف به اجرا درآمده است.

🔸️اینکه بخواهیم دقیقاً متن اصلی را رعایت کنیم، خیلی با آن موافق نیستم و آن را چندان موثر نمی‌دانم. اما اینکه از اثر اصلی استفاده کنیم و در عین حال حرف زمانه را بزنیم که اگر مثلاً شکسپیر امروز بود، این‌طور می‌نوشت و به اصطلاح شیوه‌های زمان خودمان را به کار ببریم، به‌شرط آنکه به متن اصلی خیانت نکنیم، روش بهتری است. این نوع اقتباس می‌تواند به آفرینش هنری و ادبی مستقل تبدیل شود، در هر صورت اقتباس نوعی آفرینش است.

🔸او این نمایشنامه را از نظر دراماتیک، بسیار خوش‌ساخت دانست و افزود: شخصیت‌ و موقعیت‌ها مشخص هستند و از تصویری که گفته شد استفاده کردم. البته خود رمان و فیلم سینمایی نیز این موضوع را به شکل بسیار خوبی تصویر کرده‌اند. بنابراین بسیار ساده به آن نگاه می‌کنم، یعنی یک شعله دوستی، خیانت نکردن، صداقت و حفظ یک مرام و یک شیوه انسانی.


ibna.ir/x6KmT

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

24 October 2026 07:39

🔰دانشنامه البرز؛ پلی میان حافظه تاریخی و نسل‌های آینده؛
تاریخ البرز در انتظار روایتی جامع و مستند

🔸 استان البرز با وجود پیشینه تاریخی کهن، تنوع فرهنگی و نقش‌آفرینی در تحولات صنعتی، علمی و اجتماعی کشور، همچنان با خلأ یک مرجع جامع و مستند برای معرفی هویت و ظرفیت‌های خود روبه‌روست؛ خلأیی که تدوین دانشنامه البرز با تکیه بر پژوهش‌های علمی، اسناد معتبر و مشارکت صاحب‌نظران، در پی پر کردن آن و ثبت میراث این سرزمین برای نسل‌های امروز و آینده است

🔸شناخت نظام‌مند استان البرز مستلزم نگاهی ساختاریافته و پیوسته به گذشته و حال آن و نیز به زیست‌بوم استان است؛ نگاهی که پدیده‌ها را جدا از یکدیگر بررسی نمی‌کند. چنین شناختی زمانی شکل می‌گیرد که پیوند میان جغرافیا، تحولات جمعیتی، اقوام، میراث معنوی و نقش البرز در توسعه مدرن کشور، بر اساس منطق مدخل‌نگاری دانشنامه‌ای تبیین شود. دانشنامه با طبقه‌بندی موضوعی، ایجاد ارجاعات متقابل میان مدخل‌ها و دسته‌بندی علمی داده‌ها، امکان بررسی این پیوندها را فراهم می‌کند و از شکل‌گیری قضاوت‌های شتاب‌زده می‌کاهد. حاصل این رویکرد، تصویری یکپارچه و به‌دور از تعصبات مقطعی است که پژوهشگران و سیاست‌گذاران می‌توانند به آن اتکا کنند.

🔸در میان حوزه‌هایی که کمتر به آن‌ها پرداخته شده، دو موضوع اهمیت ویژه‌ای دارند. نخست، میراث ناملموس، خرده‌فرهنگ‌ها و گویش‌های بومی مناطق مختلف استان که در پی گسترش شتابان شهرنشینی در معرض فراموشی‌اند. دوم، تاریخ شفاهی و تحولات اجتماعی و صنعتی معاصر البرز؛ از جمله روندی که این استان را از منطقه‌ای ییلاقی و باغ‌شهری به یکی از قطب‌های صنعتی، دارویی، علمی و فناوری کشور تبدیل کرد. شناخت و ثبت این دو حوزه به مستندسازی میدانی نیاز دارد و بخش مهمی از تمرکز پژوهشی دانشنامه به آن‌ها اختصاص یافته است.

🔸دانشنامه  یک پروژه مقطعی نیست، بلکه یک فرآیند علمی زنده و پویا است. ساختار طرح به گونه‌ای طراحی شده که همگام با نسخه‌های چاپی، پایگاه داده دیجیتال و پلتفرم آنلاین دانشنامه البرز راه‌اندازی شود. در این بستر، امکان مدخل‌افزایی، بازنگری در داده‌های تاریخی با کشف شواهد جدید باستان‌شناسی و افزودن دستاوردهای نوین معاصر استان فراهم خواهد بود. به‌روزرسانی منظم، ارتباط مداوم با دانشگاه‌ها و حفظ دبیرخانه علمی دانشنامه، مانع از ایستایی و کهنگی این اثر خواهد شد.

ibna.ir/x6KQt

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

24 October 2026 06:08

🔰یک پژوهشگر تاریخ و جغرافیای تاریخی مطرح کرد؛
«رسم وزیرکشی» روایت ۶۰ سال از تاریخ و فرهنگ خراسان است

🔸️ مؤلف کتاب «رسم وزیرکشی» با اشاره به شکل‌گیری ایده نگارش این اثر گفت: این کتاب با محوریت زندگی حسنک وزیر، به روایت حدود شش دهه از تاریخ ایران و خراسان، از سال ۳۷۰ تا ۴۳۰ هجری قمری، می‌پردازد. دوره‌ای سرنوشت‌ساز که در آن، فردوسی سرودن شاهنامه را آغاز کرد و به پایان رساند، سامانیان از قدرت کنار رفتند و غزنویان به قدرت رسیدند


🔸مؤلف کتاب «رسم وزیرکشی» با بیان اینکه زندگی حسنک وزیر محور روایت این دوره تاریخی قرار گرفته است، اظهار کرد: حسنک در سال ۴۲۲ هجری به دار آویخته شد و بنا بر روایت تاریخی، پیکر او تا سال ۴۲۹ همچنان بر دار بود. ما روایت کتاب را تا سال ۴۳۰ ادامه دادیم تا سرانجام این ماجرا نیز در بستر تاریخی خود بازگو شود. در واقع، زندگی حسنک بهانه‌ای برای روایت دوره‌ای گسترده‌تر از تاریخ ایران و خراسان است.

🔸️حکمت تقی‌آبادی پژوهشگر تاریخ با اشاره به جایگاه نیشابور در کتاب گفت: یکی دیگر از اهداف ما، معرفی نیشابور و اهمیت تاریخی آن بود. شناخت تاریخ این شهر کار ساده‌ای نیست و برای دستیابی به تصویری جامع از گذشته آن، باید منابع متعددی درباره دوره‌های مختلف تاریخی، از دوران اسلامی تا دوره مغول و تیموری، بررسی شود. هنوز اثری جامع که مخاطب بتواند با مطالعه آن تصویری کامل از تاریخ و جغرافیای تاریخی نیشابور به دست آورد، در اختیار نداریم.

🔸️تقی‌آبادی درباره علت انتخاب عنوان «رسم وزیرکشی» برای این کتاب توضیح داد: عنوان اولیه کتاب «حسنک وزیر و روزگارش» بود، اما در جریان روایت با نمونه‌های متعددی از وزیرانی مواجه می‌شویم که در طول این دوره به شیوه‌های مختلف کنار گذاشته شدند، به بند افتادند یا کشته شدند. از این منظر، می‌توان از الگویی تکرارشونده در مناسبات قدرت سخن گفت که وزیرکشی یکی از جلوه‌های آن است.


ibna.ir/x6KSq

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

23 October 2026 08:18

🔰دیدار معاون امور فرهنگی با رئیس کتابخانه ملی تاجیکستان؛
تأکید ایران و تاجیکستان بر گسترش همکاری‌های کتابخانه‌ای

🔸معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در حاشیه چهاردهمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب دوشنبه با رئیس کتابخانه ملی این کشور دیدار و درباره توسعه همکاری‌های فرهنگی، پژوهشی و کتابخانه‌ای و تبادل منابع علمی گفت‌وگو کرد.

🔸️در این دیدار، دو طرف با اشاره به اشتراکات تاریخی، زبانی و تمدنی ایران و تاجیکستان، ظرفیت‌های همکاری در حوزه‌های فرهنگی، پژوهشی و کتابخانه‌ای را بررسی کردند.

🔸️در این دیدار همچنین پیوندهای فرهنگی دو ملت، به عنوان بستری برای توسعه همکاری‌های دوجانبه در حوزه کتاب، تبادل منابع علمی و حفاظت از میراث مکتوب معرفی شد.

ibna.ir/x6KSc

@ibna_official