3335
کانال نشریه چشم‌انداز ایران. تلفن: 02144657459. ارتباط با ما: meisami40@yahoo.com تماس با ادمین: @mehdif1356 نشانی وبسایت: https://cheshmandaziran.ir توئیتر: https://twitter.com/LotfollahMeisam
🔰 چشم‌انداز ثبات در خاورمیانه؛ آینده ایران پس از جنگ
🖊لطف‌الله میثمی
(سرمقاله شماره 159 نشریه چشم انداز ایران)
(به کانال چشم انداز ایران بپیوندید)
🔻به نظر می‌رسد سه جریان هستند که کم‌وبیش برای رقم زدن آینده خود خواهان ثبات در خاورمیانه‌اند ولی یک جریان تمایلی به این ثبات نداشته و خواهان اسرائیل هرچه بزرگ‌تر است که لازمه‌اش جنگ‌افروزی است.
✅ایستادگی جانانه ایرانیان و هم‌افزایی جامعه مدنی و دولت موجب شد که تغییر موازنه‌ای در منطقه و جهان به وجود آید که حاصل آن، دستاوردی به نام مفاهمه‌نامه ۱۴ ماده‌ای اسلام‌آباد شد. در واقع مفاهمه‌نامه مانیفستی است که بیانگر تغییر موازنه در منطقه و به نفع ایران است و نمی‌توان مانند برخی ظاهربینان آن را کاغذپاره تلقی کرد و از اساس زیر سؤال برد.
🔰بلوف بزرگ ترامپ دربارۀ ایران
📝نویسنده: جان میرشایمر
منبع: سایت نویسنده
دولت ترامپ و حامیانش _از جمله صفحهٔ سرمقالات وال‌استریت ژورنال_ این روزها سخت مشغول جهت‌دهی به اخبار مربوط به جنگ ایران هستند تا چنین جلوه دهند که آمریکا در حال پیروزی است و بهتر است تهران پیش از آن که ویران یا حتی «نابود» شود، در برابر خواسته‌های واشنگتن تسلیم شود. در واقع، ترامپ آماده می‌شود تا بعد از انتخابات میان‌دوره‌ای _اگر تهران هنوز تسلیم نشده باشد_ ضربۀ نظامی سنگینی بر ایران وارد کند.
ترامپ و حامیانش در رسانه‌های جریان اصلی یک «کارزار فشار حداکثری» علیه ایران به راه انداخته‌اند. کارزاری که قطعاً شکست خواهد خورد و بیش از هر چیز نشان‌دهندۀ درماندگی دولت ترامپ است. رئیس‌جمهور جنگی را آغاز کرده که در آن آمریکا محکوم به باخت است و دیگر کار چندانی برای تغییر این حقیقت بنیادی از دست او برنمی‌آید.
این راهبرد هنگامی که رسانه‌های جریان اصلی با وظیفه‌شناسی آن را ترویج می‌کنند، قانع‌کننده به نظر می‌رسد. اما با نگاهی دقیق به واقعیت مشکلات نمایان می‌شود و این استدلال از هم می‌پاشد.
🔰چرا حماس وضع موجود را خطرناک‌تر از قمار ۷ اکتبر می‌دانست؟
📝نویسنده: سامی العریان
منبع: میدل ایست آی، ۷ اکتبر ۲۰۲۶
مقاله‌ای که در ادامه خواهید خواند، محدودیت‌های تصمیم حماس در ۷ اکتبر را بررسی کرده است. از دید سامی العریان با استناد به اسنادی که به دست سازمانهای امنیتی اسرائیل افتاده و توسط آنها منتشر شده نشان می‌دهد که وضع موجود فلسطین از دید حماس غیرقابل تحمل بود، زمان به ضرر غزه بود و فلسطین با برنامه‌های مختلف درحال محو شدن از افکار عمومی بود تا در پرتو این حذف، سیاست جابه‌جایی جمعیت و تسخیر غزه عملیاتی شود. در ادامه ترجمه‌ی این مقاله را با اندکی تلخیص خواهید خواند؛
🔻شماره 159 چشم‌انداز ایران منتشر شد؛🔻
🔰 زیاده‌خواهی‌های آمریکا و اسرائیل، در منطقه پایان ندارد. اروپا درگیر بحران است و تابه‌حال مشی حاکم بر جهان و بیشتر حکومت‌ها در منطقه نفت‌خیز خاورمیانه، هم‌نوایی با ارکستر قدرت‌های بزرگ بوده است. ایران تا بدین‌جا ثابت کرد که تنها دلیل قدرت و پیروزی، دلار و اسلحه نیست. ایران تا بدین‌جا مقاومت کرد و با وجود نقدهایی که به برخی سیاست‌ها وارد است، اما تا امروز ایستاده‌ایم. حال باید از پیله بیرون آمد. باید طرحی نو درانداخت. اگر این مرحله از تحول، هوشمندانه باشد، اگر همه جوانب کار سنجیده شود، عبور دردناک از این شرایط می‌تواند دستاورد داشته باشد. تداوم برخی روندهای موجود، شرایط را سخت‌تر خواهد کرد و کشور و مردم را فرسوده خواهد کرد.
✅در سرمقاله این شماره، لطف‌الله میثمی به‌دنبال راهی برای ثبات در خاورمیانه گشته است. در بخش داخلی، هم نقد رویکرد ایران در جنگ را خواهید خواند، هم نقد رویکرد جنگ‌طلبانه غرب در مواجهه با ایران. گزارش‌هایی از فاجعه تلخ دی‌ماه، بخش دیگری از سیاست داخلی این شماره است.
✅در بخش اندیشه، مدیرمسئول نشریه همچنان پیگیر طراحی گفتمانی فراگیر است. تأمل انتقادی بر جریان آخرالزمانگرا و ستیزه‌جو و تأمل انتقادی نسبت به جریان غرب‌گرا و ضدچپ ایرانی، روایتی فرانسلی از «نسل زد» درباره جنگ و نگاهی به ماجرای عاشورا از منظری نو، محتوای این شماره در بخش اندیشه است.
✅در بخش اقتصاد و توسعه در مقالاتی به بررسی اولویت‌های امروز سرمایه‌گذاری در ایران، آثار اجتماعی تورم و تفاوت نگاه علمی و فقهی (در تداوم نقد رویکرد آخرالزمانگرا و ستیزه‌جو) به اقتصاد پرداخته‌ایم.
✅در بخش جامعه، در گزارشی نگاهی به مرجعیت نوظهور در ایران داشتیم. (با اشاره به استقبال نوجوانان و جوانان از «یوتوبر» شناخته شده در ایران‌مال). در تداوم شماره‌های قبل، همچنان به تاب‌آوری در جنگ پرداخته‌ایم، به مناسبت شهریورماه و سالگرد صمد بهرنگی، از او گفته‌ایم، به ضرورت‌های پرورش اخلاقی در مدرسه پرداخته‌ایم و گزارشی از وضعیت کتاب در ایران تقدیم شما کرده‌ایم.
✅بخش تاریخ این شماره، بجز ادامه جذاب خاطرات احمد حاتمی یزد، تبصره‌ای بر ویژه‌نامه «مصدق و نفت ما» داریم. در آن ویژه‌نامه بسیار خواندنی، بحثی مفصل بین همایون کاتوزیان و نیکلای گرجستانی درگرفت که کاتوزیان ادامه پاسخ‌های خود با گرجستانی را در بخش تاریخ چشم‌انداز ایران آورده است.
✅سیاست خارجی نیز به موضوعاتی چون آثار جنگ بر انتخابات آمریکا و اسرائیل، نگاهی به توافق مکه، نگاهی به تفاهم‌نامه‌ای که دستاوردی بزرگ برای ایران بود و چین و تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران پرداخته است. دو مقاله نیز درباره موضوع فلسطین است. یکی کلی‌تر از مسئله فلسطین، به نسل‌کشی به‌مثابه پروژه‌ای سیاسی از بوسنی تا غزه پرداخته و دیگری به‌طور خاص فلسطین را بررسیده است.
در این شماره آثاری از لطف‌الله میثمی، احسان هوشمند، بدرالسادات مفیدی، دکتر هادی خانیکی، دکتر داوود مرادیان، مهدی غنی، فرشاد قوشچی، امیرعلی مالکی، دکتر محمد آقایی تبریزی، دکتر سمانه گلاب، پرفسور احمد علوی، دکتر محمدرضا جلالی، دکتر فهیمه نظری، شهرام اقبال‌زاده، دکتر نورالله اکبری، مهدی فخرزاده، احمد حاتمی یزد، دکتر همایون کاتوزیان، دکتر محمد احمدی، محمدرضا کربلایی، دکتر حسین عادلی، دکتر آزاده ثبوت، ژائو لانک و جوان صفدی خواهید خواند
برای حمایت از این رسانه مستقل می‌توانید به ما در شبکه‌های مجازی بپیوندید یا اینکه با اشتراک نشریه، از پژواک صدایی «دیگر» در جامعه حمایت کنید.
🔰به مناسبت درگذشت مرحوم حجت‌الاسلام والمسلمین حاج شیخ حسن عطایی، بیش از 200 نفر از روحانیون، فعالان سیاسی و کنشگران مدنی در پیامی این ضایعه را تسلیت گفتند. متن پیام را در ادامه خواهید خواند؛
بسم الله الحکیم العلیم
اذا مات العالم ثلم فی الاسلام ثلمه لا یسدها شئ
یک هفته از درگذشت عالم انقلابی، حجت‌الاسلام والمسلمین حاج شیخ حسن عطایی گذشت و این خبر دردناک همچنان برای آنان که نگران ارزش‌ها و میراث مبارزان راستین اسلام و ایرانند باورناپذیر و طاقت‌ناپذیر است.
شرکت در مراسم هفتم آن مرحوم فرصت و بهانه‌ی تأکید بر ارزش‌ها و آرمان‌های اسلامی است و امضاءکنندگان با افتخار از همگان برای شرکت در این مراسم پرشکوه دعوت به عمل می‌آورند.
همراه با سخنرانی مبارز خستگی ناپذیر
مهندس لطف الله میثمی
کل من علیها فان
مرحوم حاج حسن عطایی، کنشگر پرشور اجتماعی که در انقلاب سال 1357، جانبازی‌های فراوان داشت از میان ما رخت بربست. درگذشت این یار دیرین مرحوم آیت‌الله منتظری و همراه شهید محمد منتظری را به خانواده، یاران، همرزمان و دوستان ایشان تسلیت می‌گوییم، از خداوند بزرگ برای ایشان علو درجات و برای خانواده محترم عطایی، به ویژه محمد عطایی، همراه محترم نشریه چشم‌انداز ایران، صبر و شکیبایی و سلامتی و عمر بلند آرزومندیم.
لطف‌الله میثمی، محمود دردکشان، حسین آبادیان، جواد دردکشان، هادی کحال‌زاده، مهدی امینی‌زاده، حامد آهنگری، مهدی فخرزاده، همکاران نشر صمدیه و نشریه چشم‌انداز ایران
مصدق و استقلال خواهی ناهمزمان؟!
✍️ کورش احمدی
یکی از سوال‌ها و ابهاماتی که طی ۲۰-۱۰ سال اخیر در فضای تاریخ پژوهی کشور مطرح شده، این است که آیا استقلال‌خواهی دکتر محمد مصدق در میانه قرن بیستم، موجب نشد تا او به نحوی ناهمزمان و بیگانه با اقتضائات زمانه، نوعی سیاست قرن نوزدهمی را در قرن بیستم بازتولید کرده و کشور را درگیر منازعاتی کند که تناسبی با روح زمانه و اولویت‌های متفاوتی که می بایست در دستور کار کشور قرار گیرد، نداشت؟
طرح این سوال در واقع جزئی از یک پروژه قبح‌زدایی از استعمار قدیم است که طی یکی دو دهه گذشته در ایران توسط یک جزیان خاص شروع شده است. این جریان خاص البته خیلی نگران تاریخ نیست بلکه در حال ایجاد مقدماتی برای پیشبرد اولویت‌های خود در دوران حاضر است؛ اولویت‌هایی که تصور می‌کند بدون قبح‌زدایی از استعمار و تحریف تاریخ ایران پیش‌بردنی نیست.
یک سوال فرعی در زیر مجموعه سوال اصلی فوق این است که آیا مصدق یک سیاستمدار قرن نوزدهمی نبود که بدون اینکه ضرورتی داشته باشد، کشور را به وادی‌هایی کشاند که تناسبی با شرایط و نیازهای کشور نداشت؟ پاسخ ساده و کوتاه من به این سوال‌ها منفی است. کسانی که چنین سوال‌هایی را مطرح می‌کنند، توجه ندارند که اتفاقا از دوره‌ای صحبت می‌کنند که دوره مبارزه با استعمار بود و اوج‌گیری مبارزات ضد استعماری شاخصه و ویژگی اصلی آن زمانه بود. اتفاقا مبارزات ضداستعماری که در اواخر قرن هیجدهم با جنگ‌های استقلال آمریکا شروع شده و در قرن نوزدهم به آمریکای لاتین کشیده شده بود، در قرن بیستم و بویژه بعد از جنگ جهانی دوم، آسیا و آفریقا را درنوردید و از جمله در ایران و منطقه اطراف ایران در حال اوج‌گیری بود.
به عبارت دیگر، نه تنها جنوب جهانی یا به تعبیر رایج تر آن دوره، "جهان سوم" در همه ابعاد و اضلاعش، کم یا بیش، درگیر مبارزات ضداستعماری بود، بلکه جهان توسعه یافته نیز به شدت تحت تاثیر این شاخصه و ویژگی اصلی آن دوره قرار داشت چرا که از یک سو کشورهای استعمارگر درگیر مبارزه و جنگ در مستعمرات بودند و از سوی دیگر کشورهای توسعه یافته غیر استعمارگر مانند آمریکا نیز توجه داشتند که از فرصت‌های ناشی از این مبارزات و جنگ‌ها استفاده کنند و از مخاطرات آن مصون بمانند.
جریانی که در کشور در پی قبح‌زدایی از استعمار است، یا از سابقه دو قدرت استعماری روس و انگلیس در ایران بی‌اطلاع است و اساسا کار آنها تاریخ نیست یا آگاهانه سعی در تحریف تاریخ و توجیه استعمار در گذشته دارد. آنها تلاش می‌کنند که هر گونه اشاره به ستم استعمار در گذشته ایران را مشابه غرب‌ستیزی و شعارزدگی بی‌حاصل چند دهه اخیر قلمداد کرده و به تخطئه و تمسخر آن بپردازند. ویژگی کار این افراد این است که هیچگاه مطلب مکتوب و مستند و مستدلی در ارتباط با مدعای خود ارائه نمی‌کنند.
البته محاسبات این اشخاص نادرست نیست. آنها روی خستگی مردم از شعارهای غرب‌ستیزانه بی‌هدف و خسارت‌بار در چند دهه اخیر برای جلب توجه مخاطبان بی‌اطلاع از تاریخ حساب می‌کنند و امیدوارند با تحریف تاریخ معاصر آنرا به ابزاری برای پیشبرد علائق سیاسی امروز خود تبدیل کنند. کار آنها تاریخ خوانی نیست، بلکه تاریخ پریشی و وارونه خوانی تاریخ است.
در همین رابطه، یکی از مشکلات تاریخ نگاری طی یکی دهه اخیر خارج کردن مفهوم استعمار و جنبش‌های استقلال‌خواهانه مردم ایران در قرن نوزدهم و نیمه نخست قرن بیستم از بستر تاریخی خود و قضاوت در باره آن مفهوم و آن ادوار تاریخی با شرایط و ارزش‌های کاملا متفاوت دوره کنونی است. برخی تصور کرده‌اند که دلزدگی چند نسل از مردم کشورمان از افراط و شعار در همه حوزه ها طی چند دهه اخیر که موجب انزوای کشور شده، محیط مناسبی برای انتشار برداشت‌های نادرست‌شان از تاریخ معاصر فراهم کرده است.
در این مقاله ضمن یادآوری اجمالی سوابق استعمار در ایران، نگاهی به دلایل تمرکز بر استقلال‌خواهی از طریق ملی کردن صنعت نفت افکنده شده است.
(برگرفته از کانال تلگرامی تاریخ تحلیلی)
🗓چشم‌انداز ایران را از کتابفروشی‌های معتبر و کیوسک‌های روزنامه‌فروشی بخواهید.
ما را در اینستاگرام دنبال کنید.
🔰🔰در صورت تمایل می‌توانید با پرداخت هزینه نشریه (۹۰۰ هزار تومان) به شماره کارت 6104337377550239 به نام لطف‌الله میثمی و اطلاع رسانی از طریق پیامک یا حساب تلگرام شماره ی همراه 09101475887 آن را تهیه کنید.Читать полностью…
🔰 جنگ، بحران فقر در ایران را شتاب بخشیده است
📝 هادی کحال‌زاده/برگردان: چشم‌انداز ایران
شورای عالی امنیت ملی ایران، در میانه مذاکرات شکننده با آمریکا و مواجه با تنش‌های داخلی، (نویسنده به دور قبل مذاکرات اشاره دارد) ناگهان به سیاست‌گذاری در حوزه مسکن وارد شده و سقف ۲۵ درصدی اجاره‌بها را در سراسر کشور تعیین کرد. این تصمیم، بیش از آنکه صرفاً یک سیاست‌گذاری قیمتی در حوزه مسکن باشد، نشانه‌ای آشکار و هشداردهنده بود از اینکه بحران هزینه‌های زندگی از یک مسئله اقتصادی فراتر رفته و به قلمرو امنیت ملی وارد شده است.
🔻دیپلماسی دلاری جرد کوشنر
🖊دکستر فیلکینز
🔰منبع: نیویورکر، ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶
به کانال چشم‌انداز ایران بپیوندید
داماد دونالد ترامپ نماینده نوعی تازه از چهره‌های واشنگتن است؛ کسانی که در جهان آنها، منصب عمومی می‌تواند به ابزاری برای دستیابی به ثروتی عظیم تبدیل شود.
🔻۲۵ سال پیش، ۱۱ سپتامبر، بهانه جنگ صلیبی آمریکا برای شکنجه
🖊نورمن سولومون،/۴ سپتامبر ۲۰۲۶
منبع: کانتر پانچ
به کانال چشم‌انداز ایران بپیوندید
✅ بیست‌وپنج سال از حمله تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ می‌گذرد؛ حمله‌ای که نزدیک به ۳۰۰۰ نفر را در ایالات متحده به کام مرگ فرستاد. در هفت سال نخست پس از این فاجعه، بودجه پنتاگون دو برابر شد. پیامدهای ۱۱ سپتامبر همچنین موجب تقویت چشمگیر «جامعه اطلاعاتی» آمریکا شد. سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و آژانس امنیت ملی (ان‌اس‌ای)، به همراه ۱۴ نهاد اطلاعاتی کوچک‌تر، با وجود ــ و تا حدی به دلیل ــ ناکامی‌شان در جلوگیری از کشتار آن روز، با تزریق بودجه‌های هنگفت به‌سرعت گسترش یافتند.
✅در این میان، بخشی از این بودجه صرف برنامه شکنجه‌ای شد که در دوران ریاست‌جمهوری جورج دبلیو. بوش، با عنوان خوش‌آهنگ‌ترِ «روش‌های بازجویی تقویت‌شده» ادامه یافت.
✅مشهورترین محل اجرای این سیاست، بازداشتگاه گوانتانامو در جزیره کوبا بود. سازمان مستقر در لندن، «آزادی از شکنجه» (Freedom From Torture)، گزارش می‌دهد: «آمریکا این بازداشتگاه برون‌مرزی را در تلاش برای دور زدن حاکمیت قانون ایجاد کرد. افرادی که آمریکا آنها را “رزمندگان دشمن” می‌دانست، به نام “جنگ علیه تروریسم” آمریکا در این مرکز بازداشت شدند. بسیاری از آنان شکنجه و از حقوق اساسی بشر و دادرسی عادلانه محروم شدند…
✅از زمان ورود نخستین بازداشت‌شدگان در سال ۲۰۰۲، گوانتانامو ۷۸۰ مرد و پسر از ۴۸ کشور را در خود زندانی کرده است… با این حال، تنها ۱۶ بازداشت‌شده تاکنون به ارتکاب جرمی محکوم شده‌اند؛ یعنی فقط ۲ درصد.»
✅با وجود فشار افکار عمومی، بوش در مارس ۲۰۰۸ نسخه‌ای از «قانون مجوز اطلاعات» را وتو کرد که قرار بود بازجویان سیا را ملزم به رعایت مقررات «آیین‌نامه میدانی ارتش» کند. باراک اوباما، بلافاصله پس از رسیدن به ریاست‌جمهوری، با صدور یک فرمان اجرایی، اختیار گسترده‌ای را که بوش در فرمان ژوئیه ۲۰۰۷ برای رئیس سیا در زمینه بازجویی تأیید کرده بود، لغو کرد. دستور اوباما اختیار بازداشت را از سیا گرفت و این سازمان را ملزم کرد مقررات آیین‌نامه میدانی ارتش را رعایت کند.
✅با این حال، پنج سال و نیم طول کشید تا اوباما در نهایت اعتراف کند: «ما بعضی‌ها را شکنجه کردیم.» او در یک کنفرانس خبری گفت: «وقتی از برخی از این روش‌های بازجویی تقویت‌شده استفاده کردیم؛ روش‌هایی که من معتقدم ــ و فکر می‌کنم هر انسان منصفی نیز معتقد است ــ شکنجه بودند، از یک خط عبور کردیم.»
✅این اعتراف چهار ماه پیش از انتشار گزارش مورد انتظار «کمیته منتخب اطلاعات سنا» در دسامبر ۲۰۱۴ صورت گرفت. این گزارش، هرچند بخش‌های زیادی از آن سانسور شده بود، در واقع کیفرخواستی سیاسی علیه شکنجه بود. سناتور دایان فاینستاین، رئیس کمیته، نوشت: «کارکنان سیا، با کمک دو پیمانکار بیرونی، تصمیم گرفتند برنامه‌ای برای بازداشت مخفیانه و نامحدود و استفاده از روش‌های وحشیانه بازجویی را آغاز کنند؛ برنامه‌ای که ناقض قوانین آمریکا، تعهدات معاهده‌ای و ارزش‌های ما بود.»
از جمله یافته‌های گزارش چنین بود:
«توجیه سیا برای استفاده از روش‌های بازجویی تقویت‌شده، بر ادعاهای نادرستی درباره اثربخشی این روش‌ها استوار بود.»
بازجویی از بازداشت‌شدگان سیا خشن بود و بسیار فراتر از آن چیزی رفت که سیا به سیاست‌گذاران و دیگران اعلام کرده بود.»
«سیا فعالانه از نظارت کنگره بر این برنامه اجتناب کرد یا در برابر آن مانع ایجاد کرد.»
«دو روان‌شناس طرف قرارداد، روش‌های بازجویی تقویت‌شده سیا را طراحی کردند و در اجرای عملیات، ارزیابی و مدیریت برنامه بازداشت و بازجویی سیا نقشی محوری داشتند.»
🔻دمی با استاد پترزبورگ
📝علی بیاتی
به کانال چشم‌انداز ایران بپیوندید
✅ رمان استاد پترزبورگ داستان فقدان و مرگِ پسرِ مردی است که فرزند خویش را نمی‌شناسد و پس از مرگش به پترزبورگ برگشته تا با این اندوه و فاجعه روبه‌رو شود.
✅ اولین کاری که شخصیت اصلی هنگام ورود به پترزبورگ انجام می‌دهد، رفتن به خانه‌ای است که پاول الکساندرویچ در آن اقامت داشته است. وی به یاد می‌آورد که در اولین روزهای مدرسه به پاول گفته بود که او را وانمی‌گذارد، بنابراین وقتی وارد اتاق پسرش می‌شود از زن صاحبخانه می‌خواهد اجازه دهد او هم برای مدتی، در همان فضایی باشد که پسرش روزی در آن زندگی می‌کرده است. او می‌خواهد خود را در خاطرات پسرش غرق کند. در بهت و حیرت و در کشمکش قبولِ این واقعیت، که پاول دیگر در این دنیا نیست، به قبرستان می‌رود و قبر پسر ۲۱ ساله‌اش را می‌بیند. در همه این لحظات «ذهنش مدام به لحظه مرگ پاول برمی‌گردد» و چیزی که رهایش نمی‌کند، این است که او در لحظه سقوط، در آخرین لحظه سقوط حضور نداشت. قول روزهای اول مدرسه شکسته شده و او پسرش را واگذاشته بود.
✅ در ادامه اما، داستان پیچیده‌تر می‌شود. ما متوجه می‌شویم که شخصیت اصلی کتاب فئودور میخایلوویچ داستایفسکی است، کسی که رمان بیچارگان و شیاطین را نوشته که اتفاقاً زن صاحبخانه، در خانه‌اش نسخه‌ای از کتابش را دارد. گفته شده که نویسنده در این رمان هم به تاریخ نظر دارد و هم به زندگی شخصی خویش، چراکه پسر بیست‌وسه ساله‌اش در حادثه‌ای مشکوک از ارتفاع سقوط کرد و جان باخت و این کتاب پاسخی ادبی است به آن فقدان و رنج مهلک و از دل اندوهی تسلی‌ناپذیر، رمانی درجه اول زاده می‌شود.
✅این رمان اثری به غایت پیچیده و عمیق است و به سؤالاتی می‌پردازد که با ملاحظاتی می‌توان آن را به زندگی هر فردی که در یک رژیم توتالیتر و سرکوبگر زیست می‌کند اطلاق کرد و تعمیم داد و درباره پاسخ به آن سوالات بحث روشنگرانه کرد. چنان‌که والتر بنیامین می‌گفت:
«هر داستانی، آشکارا یا نهانی، نکته‌ای سودمند در خود نهفته دارد و گاه این سودمندی به شکل پند اخلاقی بروز می‌کند و گاه به شکل پندهای عملی و زمانی نیز به هیئت ضرب‌المثلی یا اصلی اخلاقی. در همه اشکال، قصه‌گو مردی است که برای خوانندگانش مشورت و اندرز به ارمغان می‌آورد» (ارغنون شماره ۹ و ۱۰، درباره رمان (مجموعه مقالات)، مقاله «قصّه‌گو؛ تأملاتی در آثار نیکلای لسکوف»، نوشته والتر بنیامین، با ترجمه مراد فرهادپور و فضل‌الله پاکزاد، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ چهارم ۱۳۹۳، ص ۴).
🇮🇷 منتشر شد:
مصدق و نفت ما
(ویژه نامه چشم انداز ایران برای بازخوانی جنبش ملی به رهبری دکتر محمد مصدق و کودتای ۱۳۳۲)
▪️گفتگوی انتقادی همایون کاتوزیان و نیکلا گرجستانی
و آثاری از
لطف‌الله میثمی، پوریا پرندوش، رسول رئیس جعفری، علی اصغر سیدآبادی، عباس نعیمی جورشری، فرید دهدزی، کوروش احمدی، رضا ضیاء ابراهیمی، امین بزرگیان، محمدجواد غلامرضا کاشی، فرشاد مؤمنی، دوید اس. پینتر، محمدرضا تفضلی، علیرضا فتاح، رضا صائمی، فرهاد آئیش، حسین امینی، حسن طائی، حمید یوسفی، کریم سلیمانی دهکردی
این ویژه نامه را از کتابفروشی‌های معتبر تهیه فرمایید.
پس از واریز، از طریق پیامک یا حساب تلگرام این شماره به ما پیام دهید؛
09101475887
♦️پنجمین نشست بازرگان‌شناسی
🍀ارزیابی اثر گرانقدر راه طی شده
🎤با سخنرانی:
لطف‌الله میثمی
⏰زمان: چهار شنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۵
ساعت:۱۷ الی ۱۹
🛑مکان: خیابان مطهری، بین خیابان قابوسنامه و مفتح، پلاک ۲۴۰، طبقه پنجم، واحد ۲۲
#مهدی_بازرگان
#لطف_الله_میثمی
#راه_طی_شده
@cheshmandaz_iran
https://cheshmandaziran.ir
🔹گروه تاریخ خانه اندیشمندان علوم انسانی با همکاری مجتمع فرهنگی آیت الله طالقانی برگزار می کند:
📔میراث طالقانی و جهان امروز؛
به مناسبت سالروز رحلت آیت الله سید محمود طالقانی
با سخنرانی استادان(به ترتیب الفبا):
#سیدهاشم_آقاجری
#هادی_خانیکی
#محمدتقی_فاضل_میبدی
دبیر جلسه:
#مهرشاد_کاظمی
🗓 سه‌شنبه 17 شهریور 1405 ساعت 17
🏡تهران، بزرگراه شهید حقانی، بلوار کتابخانه ملی، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، تالار حکمت
💢خانه اندیشمندان علوم انسانی💢
🆔 @iranianhht#خشونت‌پرهیزی #ناجیان_جنگ_حامیان_صلح
www.taleghani.org
telegram
Instagram
X (Twitter)
🔻چرا اسرائیل به مهم‌ترین چالش سیاست خارجی کشور مبدل شده است؟
(بررسی گزارش اسرائیل هیوم درباره فعالیت‌ها و راهبرد موساد در ایران)
🖊گفت‌وگو با احسان هوشمند
به کانال چشم‌انداز ایران بپیوندید
✅اسرائیل هیوم مدعی است که ترکیب عملیات نفوذ، همراه با حملات هوایی آمریکا و اسرائیل که بخشی از آن با استفاده از نیروهای جاسوس غیر اسرائیلی موساد در درون ایران -در قالب حمله به پرتابگرهای موشکی درون ایران و عکس‌برداری از مراکز نظامی و حتی حمله به مراکز نظامی- در دستور کار قرار گرفته بود. این گزارش اضافه می‌کند که در دوره مدیریت بارنیا بر موساد، دستاوردهای این سازمان جاسوسی به‌نحو محسوسی افزایش یافته و عملیات پیجر، ترور سید حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله، و مهم‌تر از همه فعالیت‌های انجام شده در خاک ایران در عملیات‌های «شیر خیزان» و «شیر غران» (به ترتیب عملیات اول و دوم اسرائیل علیه ایران) همگی بخشی از نتایج اصلاحات پنج سال گذشته در درون موساد است. گزارش اضافه می‌کند جنگ روانی یک سلاح غیرمتعارفی است که موساد در جنگ اسرائیل با ایران از آن استفاده کرده و نتایج مثبتی برای اسرائیل در پی داشته است. رسانه‌های جمعی و شبکه‌های اجتماعی به گفته این گزارش، نقش مهمی در راهبرد موساد ایفا کرده است. «O.» در این گزارش می‌گوید، شاخه نفوذ مأموریت داشت افزون بر ایران بر روی لبنان هم متمرکز شود.
✅همکاری با سازمان سیا بخش دیگری از موضوعاتی است که در این گزارش تنها به آن اشاره گذرا شده است. در بخش دیگری از این گزارش تأکید شده که موساد برای سرنگونی سیستم سیاسی حاکم در ایران، مأموریت‌های عملیاتی ازجمله «تسلیح نیروهای کرد در داخل ایران و خارج مرزهای ایران» را طراحی کرده بود. در این گزارش تأکید شده که شعبه مخفی موساد با ایران کارش تمام نشده بلکه اقدامات موساد تازه شروع شده است. این گزارش حتی اقدام به انتشار عکس‌های نیروهای موساد در داخل ایران کرده است، برخلاف سابقه موساد برای فعالیت و کار در تاریکی و همراه با ابهام، این کار ابهت نظام امنیتی ایران را خدشه‌دار و حتی موجب شد بخشی از توان و نیروی امنیتی و نظامی ایران درگیر یافتن این جاسوس‌ها شود.
✅در انتهای گزارش از قول رئیس موساد گفته شده، «در صورت ادامه محاصره اقتصادی و عدم توافق با آمریکا، رژیم ایران تا پایان سال ۲۰۲۶ سقوط خواهد کرد.» البته در این گزارش اشاره می‌شود به دلیل اینکه نظام سیاسی جمهوری اسلامی بعد از عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل و نیز عملیات موساد سقوط نکرده یعنی ایده اصلی بارنیا کاملاً شکست خورده است، پس عملکرد موساد افتضاح بوده و به نتیجه نهایی نرسیده است. به‌خصوص اینکه رئیس موساد هم در راضی کردن ترامپ برای حمله نظامی به ایران از طریق یک تماس ویدیویی نقش داشته است.
✅از محتوای این گزارش و برخی گزارش‌های دیگر می‌توان چنین استنتاج کرد که مقابله با دولت جمهوری اسلامی، مهم‌ترین مؤلفه سیاست تهاجمی و سیاست خارجی اسرائیل است و اسرائیل برای مقابله با این نظام سیاسی به‌صورت مستمر در حال برنامه‌ریزی، خلاقیت و استفاده از تمام ابزارهای در دسترس است و از تمام تجارب پیشین به همراه نوآوری‌های ضروری استفاده می‌کند تا به اهداف خود درباره ایران دست یابد. گزارش تأکید می‌کند بازی تازه شروع شده است، یعنی همچنان دستگاه امنیتی اسرائیل در حال برنامه‌ریزی برای مقابله با سیستم سیاسی در ایران است. اینکه تقابل اسرائیل و ایران به چنین نقطه‌ای رسیده؛ خود نیازمند بحث تفصیلی و ارزیابی واقع‌نگرانه چندوجهی و مستمری است که در رسانه‌های کشور کمتر بدان پرداخته شده است.
✅ در یکی دیگر از رسانه‌های اسرائیلی که چند هفته پس از مقاله اسرائیل هیوم منتشر شد، گزارشی درباره فعالیت جاسوسی ماهواره‌ای اسرائیل درباره ایران منتشر شده است. در این گزارش خبر داده شده که در دوره جنگ 12 روزه در 1404 ماهواره‌های اسرائیلی حدود 12 هزار عکس از ایران جمع‌آوری کرده‌اند. بنا بر گزارش، در جنگ رمضان بیش از 50 هزار تصویر ماهواره‌ای و صدهای میلیون کیلومترمربع از خاک ایران مورد رصد قرار گرفته است.
✅این گزارش می‌افزاید که طی دوره 40 روزه جنگ حدود ۱۸ هزار بمب توسط ارتش اسرائیل بر اهداف مختلف در ایران فروریخته شد؛ رقمی که حدود پنج برابر بیشتر از تعداد بمب‌های به‌کاررفته در جنگ ۱۲ روزه سال ۲۰۲۵ است. گزارش این روزنامه اضافه می‌کند که در مجموع حدود ۱۰ هزار و ۸۰۰ حمله علیه نزدیک به چهار هزار هدف مختلف در ایران توسط ارتش اسرائیل صورت گرفته است.
#احسان_هوشمند
#اسرائیل
#موساد
#کردستان
🔻(متن کامل این گفت‌وگو را در نشریه چشم‌انداز ایران شماره 158 بخوانید)
🗓چشم‌انداز ایران را از کتابفروشی‌های معتبر و کیوسک‌های روزنامه‌فروشی بخواهید.
ما را در اینستاگرام دنبال کنید.
@cheshmandaz_iran
🔰کارنامه نابرابری آموزشی در گیلان
📝نویسنده: نوراله اکبری؛ دانشجوی دکترای اندیشه سیاسی
نتایج امتحانات نهایی پایه دوازدهم گیلان را می‌توان در حد چند معدل و رتبه خواند و از کنار آن گذشت. اما چنین خوانشی، بخش مهم‌تر ماجرا را پنهان می‌کند. امروز که سابقه تحصیلی سهم اصلی در پذیرش دانشگاه را پیدا کرده است، تفاوت چند دهم یا یک نمره فقط اختلافی در کارنامه دانش‌آموز نیست؛ می‌تواند به تفاوت در قدرت رقابت برای ورود به رشته‌ها و دانشگاه‌های بهتر، تفاوت در فرصت‌های شغلی آینده و در مقیاسی وسیع‌تر، تفاوت در میزان انباشت سرمایه انسانی یک استان تبدیل شود. از این منظر، آمار امتحانات نهایی را باید نه فقط کارنامه آموزش و پرورش، بلکه بخشی از کارنامه توسعه گیلان دانست.
اندازه‌گیری، تحلیل، توضیح، هدف‌گذاری، مداخله و پاسخ‌گویی.
🔰نظریه پیروزی ایران
(تلاش تهران برای کسب جایگاه یک قدرت بزرگ در خاورمیانه پساآمریکایی)
📝نویسندگان: نرگس باجغلی، ولی نصر
منبع: فارن افرز، ۹ اکتبر ۲۰۲۶
ولی نصر و نرگس باجغلی در این مقاله استدلال می‌کنند که محاسبات راهبردی تهران با ارزیابی واشینگتن از نتیجه جنگ تفاوتی اساسی دارد. درحالیکه دولت آمریکا بر این باور است که تشدید فشار اقتصادی و ادامه محاصره می‌تواند جمهوری اسلامی را به عقب‌نشینی وادارد، نویسندگان معتقدند رهبران ایران خود را در موضع شکست نمی‌بینند و تصور می‌کنند با افزایش هزینه‌های نظامی و اقتصادی برای آمریکا می‌توانند به اهداف راهبردی خود دست یابند.
بخش مهمی از استدلال مقاله به تغییر افکار عمومی در ایران مربوط است. نویسندگان بر پایه گفت‌وگوهای خود با ایرانیانی از گرایش‌های سیاسی مختلف مدعی‌اند که بمباران‌ها و تهدیدهای آمریکا، خشم بخشی از جامعه از حکومت را تحت‌الشعاع خشم از واشینگتن قرار داده و نوعی همبستگی ملی را تقویت کرده است. از نگاه آنان، این تحول لزوماً به معنای افزایش حمایت از جمهوری اسلامی نیست، اما می‌تواند زمینه اجتماعی اعتراض به حکومت را تضعیف کند و مقاومت در برابر فشار خارجی را افزایش دهد. البته این برداشت، مبتنی بر مصاحبه‌های نویسندگان است و به‌تنهایی نمی‌توان آن را نماینده افکار عمومی کل جامعه ایران دانست.
مقاله همچنین به اختلاف‌نظرهای درون حاکمیت ایران، تلاش تهران برای افزایش هزینه‌های حضور نظامی آمریکا در منطقه و استفاده از اهرم انرژی و تنگه هرمز می‌پردازد. پرسش محوری نویسندگان این است: آیا ایران می‌تواند بدون پیروزی قاطع نظامی، با تداوم مقاومت و تحمیل هزینه به طرف مقابل، به جایگاهی جدید در موازنه قدرت منطقه‌ای دست یابد؟
🔸به بیان دیگر، نظریه پیروزی ایران این است که می‌تواند مقاومت کند و آن‌قدر هزینه و رنج به آمریکا تحمیل کند که واشینگتن به سیاست مهار ایران پایان دهد.
ایالات متحده، بریتانیای کبیر و مصدق
✍️ دیوید اس. پینتر
با وجود آنکه در نبودِ درآمدهای قابل‌توجه نفتی، وضعیت اقتصادی ایران همچنان متزلزل باقی می‌ماند، دستگاه اطلاعاتی ایالات متحده بر این باور بود که دولت خواهد توانست از فروپاشی اقتصادی جلوگیری کند. تحریم (بایکوت) نفت ایران از سوی بریتانیا رو به تضعیف بود. ممنوعیت خزانه‌داری بریتانیا دربارۀ استفاده از پوند استرلینگ برای خرید نفت ایران و تهدید به پیگرد حقوقی، بیشتر خریداران بالقوه را بازمی‌داشت و بریتانیا آمادگی داشت برای مقابله با «شکنندگان محاصره» از زور استفاده کند.
برای نمونه، در تابستان ۱۹۵۲، جنگنده‌های نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا یک نفتکش به نام رزماری را که حامل نفت ایران به مقصد ایتالیا بود، وادار کردند وارد بندر عدنِ تحت کنترل بریتانیا شود؛ جایی که یک دادگاه بریتانیایی در ژانویۀ ۱۹۵۳ حکم داد این نفت همچنان متعلق به شرکت نفت ایران و انگلیس است.
با این حال، اندکی پس از پروندۀ رزماری، دادگاه‌های ایتالیا و ژاپن رأی دادند که واردات نفت ایران از نظر قانونی مجاز است. تعداد زیاد نفتکش‌های در دسترس و نرخ‌های پایین حمل‌ونقل دریایی، وسوسه‌ای جدی برای شرکت‌های مستقل نفتی ایجاد می‌کرد تا از فرصت «نقدکردن» پیشنهاد مصدق برای فروش نفت ایران با ۵۰ درصد تخفیف بهره‌برداری کنند.
هرچند شرکت‌های کوچک مستقلِ غربی احتمالاً مقادیر قابل‌توجهی از نفت ایران خریداری نمی‌کردند و شرکت‌های بزرگ نفتی غرب نیز به دلیل در اختیار داشتن ذخایر کافی نفت خام و وجود موانع حقوقی، اقتصادی و سیاسی، تمایلی به توافق با ایران نداشتند، سیا خاطرنشان می‌کرد که برخی شرکت‌های نفتیِ متوسط در حال بی‌تاب‌شدن‌اند و این امکان وجود دارد که - مگر آنکه دولت ایالات متحده «به‌طور مستقیم و قاطع» مخالفت کند - ترتیباتی برای خرید و انتقال مقادیر قابل‌توجهی از نفت ایران شکل گیرد.
سازمان سیا هشدار می‌داد که بریتانیایی‌ها «احتمالاً هرگونه توافق میان شرکت‌های نفتی آمریکا و ایران را در نبودِ رضایت بریتانیا نقضی جدی از همبستگی آمریکا–بریتانیا تلقی خواهند کرد». هرچند ایران احتمالاً نمی‌توانست به سطح صادرات پیشین خود بازگردد، اما به نظر می‌رسید که در گذر زمان ممکن است بتواند آن‌قدر نفت بفروشد که ملی‌شدن صنعت نفت به‌طور مشروط موفق تلقی شود و تا حدی از وضعیت مالی شکنندۀ ایران بکاهد.
به همین دلایل، دستگاه اطلاعاتی ایالات متحده بر این باور بود که هرچند در نبودِ یک توافق نفتی یا کمک مالیِ گسترده از سوی ایالات متحده، روند تحولات در ایران همچنان به زیانِ غرب ادامه خواهد یافت و فرصت‌هایی را برای حزب توده فراهم خواهد کرد، اما بعید است که حزب توده در طول سال ۱۹۵۳ بتواند کنترل قدرت را به دست گیرد. افزون بر این، سیا خاطرنشان می‌کرد که احتمال آن که شوروی دست به «اقدامی قاطع و شدید در ایران» بزند اندک است. بااین‌حال، این نهاد هشدار می‌داد که شوروی در هر زمان از توانایی آن برخوردار است که میزان مداخلۀ آشکار و پنهان خود در ایران را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.
برای حمایت از این رسانه مستقل می‌توانید به ما در شبکه‌های مجازی بپیوندید یا اینکه با اشتراک نشریه، از پژواک صدایی «دیگر» در جامعه حمایت کنید.
🔰🔰در صورت تمایل می‌توانید با پرداخت هزینه نشریه (۹۰۰ هزار تومان) به شماره کارت 6104337377550239 به نام لطف‌الله میثمی و اطلاع رسانی از طریق پیامک یا حساب تلگرام شماره ی همراه 09101475887 آن را تهیه کنید.
🔰 رابطه حذف، خشونت و توسعه پایدار
📝 احمد علوی/ استاد دانشگاه‌های سوئد
توسعه فراگیر پایدار به معنای دستیابی به رشد متوازن و فراگیر اقتصادی، عدالت سیاسی-اجتماعی و حفاظت زیست‌محیطی برای نسل‌های کنونی و آینده تعریف می‌شود. با این حال، حذف اجتماعی و خشونت ساختاری به‌عنوان موانع کلیدی، این اهداف را به چالش می‌کشند. حذف اجتماعی، محرومیت سیستماتیک گروه‌های گوناگون سیاسی، قومی، جنسیتی، مذهبی از دسترسی به منابع، فرصت‌ها و خدمات پایه‌ای نظیر آموزش، بهداشت-درمان و تأمین اجتماعی است که به کاهش مشارکت اجتماعی و اقتصادی منجر می‌شود. خشونت نیز در اشکال مستقیم، ساختاری و فرهنگی، اثرات منفی گسترده‌ای بر توسعه پایدار دارد. این گزارش به تحلیل رابطه متقابل حذف و خشونت پرداخته و راهکارهای سیاستی برای کاهش نابرابری و تقویت توسعه پایدار ارائه می‌دهد.
🔰 روشنفکران ایرانی و مسئله فلسطین (بخش چهارم)
📝 اکبر ثبوت
🔹نعمت میرزازاده – م آزرم (1317-1404)
🔻شاعر، نویسنده و فعال سیاسی
✅ از دوران دبیرستان به فعالیت‌های ادبی و اجتماعی می‌پرداخت و بعدها تا بهمن سال 57 بارها در زادگاه خود مشهد و نیز در تهران به زندان افتاد. پس از انقلاب در دانشگاه ملی و دانشکده هنر، ادبیات معاصر و تاریخ هنر و فرهنگ ایران را تدریس می‌کرد و اشعارش در روزنامه آزادی ارگان جبهه دموکراتیک چاپ می‌شد. با همه تلاش‌هایش در مبارزه با استبداد شاهی و مصائبی که در این راه دید، در آغاز دهه 60 با قدرت یافتنِ نوخاستگان و نودولتان، با شرایطی دردناک مواجه و ناگزیر به مهاجرت شد و دوران طولانیِ دربه‌دری و آوارگی را تجربه کرد و زندگی خانوادگی‌اش از هم پاشید.
✅نُه مجموعه شعری از آثار او انتشار یافته که هر بیت آن، حاکی از درد و سوزی عمیق است. از سروده‌های او در همدردی با قربانیان تبهکاری‌های اسرائیل، شعری است که پس از جنگ 1967 م (خرداد 1346) سروده.
🔹عباس اسکندری (1276- 1334)
شاهزاده قاجار، روزنامه‌نگار، 🔻سیاستمدار و نماینده جنجالی مجلس
✅پدرش شاهزاده علی خان از مؤسسانِ «جمعیت سرّی جامع آدمیّت» و پدربزرگش محمد طاهر میرزا از نخستین مترجمان آثار نویسندگان جدید اروپا همچون الکساندر دوما بود. خود او پس از ختم تحصیلات، در دوران جنگ جهانی اول به صف مجاهدین پیوست و یازده ماه در اسارت نیروهای انگلیسی به‌سر برد. پس از جنگ جهانی مدتی معاون اداری مشیرالدوله نخست‌وزیر شد و سپس به انتشار روزنامه «سیاست» پرداخت که عشقیِ شاعر، مقالاتِ تند و آتشین خود را در آن منتشر می‌کرد.
✅در حکومت رضاشاه مدتی رئیس دفترِ مخبرالسلطنه هدایت، وزیر فواید عامه، بود. سپس به فرانسه رفت و در رشته حقوق تحصیل کرد و در بازگشت به ایران به وکالت دادگستری پرداخت. پس از شهریور 1320 فعالیت سیاسی و انتشار روزنامه «سیاست» را از سر گرفت و با خواهرزاده‌اش ایرج اسکندری و شوهر خواهرش سلیمان میرزا در تشکیل حزب توده شرکت جست و روزنامه خود را ارگان حزب قرار داد. بعد از یک سال به حزب توده پشت کرد و چند ماهی ریاست هیئت‌مدیره شرکت بیمه ایران با او بود. در 1324 به فرمانداری تهران منصوب شد و به حزب دموکرات که قوام‌السلطنه به راه انداخته بود پیوست و در دوره پانزدهم مجلس شورای ملی، علی‌رغم مخالفت‌هایی که با او شد، به‌عنوان نماینده به مجلس راه یافت و نماینده‌ای جنجال‌آفرین بود چنان‌که با سید حسن تقی‌زاده درافتاد و...از او کتابی به نام «تاریخ مفصل مشروطیت ایران یا کتاب آرزو» برجای ماند.
✅سخنرانی او در مجلس، در 9 خرداد 1327 مشتمل است بر ذکر محبت‌های ایرانیان به قوم یهود در عصر کوروش و داریوش و در مقابل جنایت‌های قدرت‌های بزرگ عصر حاضر از ژاپن، ایتالیا و انگلیس در حق ملل ضعیف و تخطئه اقدام به تقسیم فلسطین و بی‌پایگیِ ادعاهایی که در این باره عرضه شده و اینکه: «عنوان، عنوانِ استعماری است» و «کی اجازه داده است به... مجمع ملل متحد که ممالک را تقسیم کند؟ این‌ها مگر برای تقسیم ممالک آمده‌اند؟» «چگونه در برابر این اعمال بی‌رویه سکوت می‌کنید؟... باید برای جلوگیری از آتشی که در همسایگی ما روشن می‌شود... فوراً اعتراض کنید.»
#اکبر_ثبوت
#نعمت_میرزاده
#عباس_اسکندری
#منوچهر_هزارخانی
🔻(متن کامل این مقاله را در چشم‌انداز ایران شماره 158 بخوانید)
🗓چشم‌انداز ایران را از کتابفروشی‌های معتبر و کیوسک‌های روزنامه‌فروشی بخواهید.
ما را در اینستاگرام دنبال کنید.
🔸واامنیتی‌سازی؛ سازوکار گفتمانی تروریسم در بلوچستان
✍🏼محمدرضا کربلایی
این مقاله به مناسبت هشتم مهرماه، سالگرد جمعه خونین زاهدان (۱۴۰۱) انتشار می‌یابد. چهار سال از آن رویداد تلخ و پردرد می‌گذرد؛ رویدادی که جان شماری از شهروندان بی‌گناه را گرفت و زخمی بر پیکر جامعه نهاد. این حادثه، چالش ادراک هویتی در بلوچستان را پیچیده‌تر کرده و به ماده خامی برای روایت‌سازی و بهره‌برداری توجیه گران خشونت تبدیل شده است. این رویداد نه پایان یک پرونده، بلکه آغاز یک پمپاژ روایت سالانه بود که هر سال در آستانه سالگرد آن، با اوج‌گیری بازنشر تصاویر و روایت‌ها، حادثه‌ای تاریخی را به جراحتی همیشه باز بازنمایی می‌کند.
ضرورت تحلیل مستمر و روشمندِ تحولات پس از جمعه خونین، تا حد زیادی از همین سماجتِ دشمنانِ پیشرفت و همبستگی این جامعه ناشی می‌شود؛ سماجتی که نشان می‌دهد تا چه اندازه برای تکرار فجایعی خونبار برنامه‌ریزی می‌کنند. این نوشتار می‌کوشد در پاسخ به همین ضرورت، ضمن ارائه چارچوبی نظری، در پیشبرد گفتمانی و عملیاتیِ راه‌حل‌های توسعه‌محور و پیشگیرانه سهیم باشد تا چنین فجایعی تکرار نشود.
این مقاله در صدد پاسخ به این پرسش است که گروه‌های تروریستی با چه سازوکاری می‌کوشند، بدون آنکه واقعاً نماینده جامعه بلوچ باشند، با بهره‌گیری گفتاری از ررنج ها، در دل ایشان جا باز کنند و سپس این هویت قومی را به دشمنی با هویت‌های دیگر یا پذیرش خشونت سوق دهند. پاسخ ما، که تروریسم را کنشی ارتباطی و در پی برساختنِ روایتی تهدیدانگارانه از سوژه هدف می دانیم، بر مفهوم «واامنیتی‌سازی» استوار است. مقاله با طرح مفهوم «واامنیتی‌سازی» — فرایندی که در آن تروریسم، جابه‌جایی معنایی تهدید و امنیت را سامان می‌دهد تا به خشونت خود رنگ دفاع از قوم بدهد — می‌کوشد سازوکارهای بهره‌برداری تروریسم از جنگ ادراکی در استان سیستان و بلوچستان را تبیین کند. در امنیتی‌سازی مورد بحث در مکتب کپنهاگ، بازیگر در فرایندی گفتاری سوژه‌ای را نزد افکار عمومی «تهدید» معرفی می‌کند، اما در واامنیتی‌سازی مورد نظر ما، همین فرایند از جهت معکوس مطرح می‌شود. تروریست‌ها هویت جمعی جامعه را «تهدیدشده» و ساختار سیاسی را عامل تهدید بازنمایی می‌کنند تا بتوانند خشونت به کارگرفته‌شده در اقدامات جنایتکارانه خود را توجیه کنند و عرصه همکاری اجتماعی را به عرصه مقاومت و خشونت منتقل کنند. هدف نهایی تروریسم از واامنیتی‌سازی، فراخوان مشارکت جامعه در همراه شدن با تروریسم در انجام اقدامات خشونت‌بار یا همان گرفتن انتقام است. مقاله این مفهوم را با تعریف عملیاتی صورت‌بندی کرده و سازوکار «خودی‌سازی (مانمایی)» را نیز به‌عنوان مکمل آن معرفی می‌کند. سپس چهار پرونده شامل سه پرونده مطرح در این روزها یعنی شایعه ورود نیروهای فاطمیون و زینبیون به استان سیستان و بلوچستان، درگذشت ناباورانه دکتر حبیب‌الله سالارزهی رئیس پارک علم و فناوری سیستان و بلوچستان، ترور مولوی گرگیچ و دیگر عالمان وحدت‌گرا و همچنین پرونده جمعه خونین زاهدان (۸ مهر ۱۴۰۱) بر اساس این چارچوب تحلیل می‌شود. در پایان، راهبرد ضدامنیتی‌سازی فعال در دو سطح، شامل شفافیت اطلاعاتی، سرعت در رسیدگی قضایی و بازپس‌گیری روایت در سطح گفتمانی، و توسعه سیاسی و هویتی در سطح ساختاری پیشنهاد می‌شود.
🔻(متن کامل این مقاله را در سایت چشم‌انداز ایران بخوانید)
🗓چشم‌انداز ایران را از کتابفروشی‌های معتبر و کیوسک‌های روزنامه‌فروشی بخواهید.
ما را در اینستاگرام دنبال کنید.
✳️ به کانال رسمی چشم‌انداز در بله بپیوندید:
👇🏿
http://ble.ir/cheshmandaziran
🔰 پیام تسلیت 472 نفر از روحانیون، فعّالان سیاسی و کنشگران مدنی به مناسبت رحلت آیت الله العظمی شُبیری زنجانی
بسم الله الرحمن الرحیم
إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ
رحلت جان‌گداز مرجع عالی‌قدر جهان تشیّع، فقیه وارسته و عالم ربّانی، حضرت آیت‌الله العظمی سید موسی شبیری زنجانی (قُدِّسَ سِرُّهُ الشَّریف) را به پیشگاه مقدّس حضرت بقیّهالله الأعظم، ارواحنا فداه، حوزه‌های علمیّه، عموم مؤمنان، ارادتمندان، ملّت شریف ایران و بیت مکّرم آن مرجع فقید، به‌ویژه حضرات حجج اسلام والمسلمین، آقای حاج سید محمّد شبیری و آقای حاج سید جواد شبیری، تسلیت و تعزیت عرض می‌کنیم.
آن فقیه بزرگوار، در عمر سرشار از مجاهدت علمی و تلاش خالصانۀ خود در راه ترویج و نشر معارف نورانی اسلام و مکتب اهل‌بیت علیهم‌السّلام و با زیستی آراسته به ساده‌زیستی، وارستگی و پرهیز از مظاهر مادی دنیا و شهرت‌طلبی، همراه با شرح صدر توانستند از شخصیّت خویش اُسوه‌ای شایسته و الگویی ماندگار برای حوزه‌های علمیّه و روحانیت شیعه به یادگار بگذارند. ایشان با تربیت عالمان و اندیشمندانی برجسته، توانستند گامی بلند در توسعه و نشر معارف اسلامی بردارند.
بی‌تردید، سالیان پربرکت حضور علمی و معنوی ایشان در پاسداری از میراث گران‌سنگ فقاهت و صیانت از جایگاه رفیع مرجعیّت و اعتلای حوزه‌های علمیّه، و مقابله با تنگ‌نظری‌ها در حافظۀ تاریخی تشیّع و دل‌های ارادتمندان آن بزرگوار باقی خواهد ماند.
از درگاه خداوند متعال، برای آن فقید سعید، علوّ درجات و حشر با اجداد طاهرینش علیهم‌السّلام، و نیز برای بیت شریف، شاگردان، ارادتمندان و عموم بازماندگان ایشان، صبر جمیل و اجر جزیل مسئلت داریم.
🔻جنگ علیه تروریسم: ۲۰ سال خونریزی و توهم
🖊طارق علی
🔰منبع: نشریه نیشن
به کانال چشم‌انداز ایران بپیوندید
با وجود اینکه این مقاله به مناسبت بیستمین سالگرد ۱۱ سپتامبر در thenathion منتشر شد، اما به خوبی سیاست‌های کلی آمریکا را در منطقه خاور میانه نشان می‌دهد. امروز شاهد هستیم که سوریه سقوط کرده و ایران نیز زیر فشار فزاینده این قدرت‌ها قرار دارد.
⚫️مطلع شدیم که برادرِ گرامیِ جناب آقای محمدرضا کربلایی، همکار قدیمی و عزیز چشم‌انداز ایران و پژوهشگر ارجمند، به دیار باقی شتافتند.
☑️ضمن ارزوی صبر و عمر بلند برای بازماندگان، ضایعه درگذشت آقای عبدالرضا کربلایی را به جناب آقای کربلایی و دیگر اعضای خانواده محترم ایشان تسلیت می‌گوییم.
▪️بدین مناسبت، مراسمی در روز شنبه، 28 شهریور از ساعت 17 تا 18:30 در دفتر نشریه چشم‌انداز ایران به نشانی تهران، شهرک اکباتان، فاز 2، میدان صارمی، بلوک 15، ورودی 1، طبقه 1 واحد 7 برگزار خواهد شد.
🔻درآمدی بر نیهیلیسم ایرانی
(نیهیلیسم و بن‌بست تمدنی دین و توسعه در ایران)
📝سید علی حجازی یزدی/پژوهشگر فلسفه
به کانال چشم‌انداز ایران بپیوندید
✅ این واقعیت را که نقطه آغاز احیای ملت-دولت ایران در دوره جدید، تأسیس دولت صفوی از سوی شاه اسماعیل اول است، می‌توان مورد تأیید قاطبه پژوهشگران تاریخ ایران دانست. نقطه‌ای تاریخی که نظام ملوک‌الطوایفی پیشین برای همیشه در ایران منسوخ و ایده ایران که پس از اضمحلال ایران ساسانی چندین‌بار از سوی دولت‌های محلی ایرانی با شکست مواجه شده بود، تثبیت می‌شود. اگر از زمینه‌های مهم تاریخی رشد هویت ایرانی در دوره مغول -به خصوص دوره تیموری- در گذریم، بر کسی پوشیده نیست که یک عامل مهم و تأثیرگذار در مسیر احیا و تثبیت این ایده، مذهب شیعه و البته نیروی نظامی ترکان قزلباش است.
✅قزلباشان هفت طایفه از سلحشوران ترک بودند که بسیاری از آنان از مناطقی دور از ایران (آناتولی) به آذربایجان مهاجرت کرده بودند. این طوایف از زمان خواجه علی سیاه‌پوش (جد اعلای شاه اسماعیل صفوی) که طریقت صفوی رنگ و بوی شیعیِ غلیظ‌تری به خود گرفت، به گرد صفویان جمع شدند و رفته‌رفته به نیروی نظامی-مذهبی منسجم و قدرتمندی تبدیل گشتند که اگر دلیری آنها در میدان کارزار نبود، معلوم نیست چه گروه نظامی دیگری یارای نبرد با سربازان ینی‌چری عثمانی -به عنوان مخوف‌ترین رسته نظامی در زمان خود- را داشت.
✅ موضوع دیگری که جایگاه دین را در تمدن و فرهنگ ایرانی بی‌همتا می‌سازد، جایگاه نهادی آن است. در تاریخی که سلسله‌های گوناگون بارها به نزاع با یکدیگر برخاسته‌اند، جایگاه اشراف، بازرگانان، دانشمندان و جنگاوران به‌سادگی زیر و زبر شده است، تنها یک نهاد است که انسجام و استمراری بی‌نظیر داشته است؛ نهاد دین و به طور خاص نهاد روحانیت شیعه. بدین ترتیب، دین نه تنها مهم‌ترین عنصر محتوایی فرهنگ ایران در قرون گذشته است، بلکه پایدارترین صورت (فرم) نهادی و اجتماعی در تاریخ و فرهنگ ایران نیز همین نهاد بوده است. از این‌رو، گزاف و اغراق نیست اگر مؤلفه دین و مذهب را محوریت -نه تمامیت- هویت ایرانی در تاریخ قرون گذشته تا چند دهه پیش بدانیم. نقطه‌ای ثابت در تاریخ پرتنش ایران و نقطه ثبات برای جامعه ایرانی تا با گرد آمدن حول آن هویت معنوی، اخلاقی و گاه تمدنی (خاصه در موضوع مهدویت) خود را بازیابد.
✅ به باور نگارنده یکی از خصایص مهم جامعه ایران که سبب شده است مسئله توسعه در ایران تا این اندازه هویتی و ذاتی تلقی شود، عدم توازن زمینه‌های توسعه سخت و نرم در ایران است. بدین معنا که ایرانیان به دلیل داشتن پیشینه فرهنگی، فکری و زبانی، روش اندیشه مدرن را بسیار بهتر و سریع‌تر از روش ساخت ابزارهای مدرن فراگرفتند. آثار فلسفی، عرفانی، ادبی و… که در طول قرون اسلامی از سوی متفکران، دانشندان و شاعران ایرانی برجای مانده است، ویژگی‌های به‌خصوص زبان فارسی به‌عنوان زبانی با سابقه کتابت بسیار کهن، معماری، موسیقی و دیگر وجوه فرهنگی ایران‌زمین جمله بر این گواه‌اند که ایرانِ پیشامدرن به‌رغم ضعف‌های علمی، صنعتی، نظامی و… کشوری صاحب فرهنگ بوده است. این عدم توازن میان وجوه ذهنی و عینی زندگی ایرانی موضوعی است که بسیاری از مستشرقان نیز آن را گزارش کرده‌اند.
✅ حاصل از این تعارض‌ها در وجوه ذهنی و عینی زندگی ایرانیان، وضعیتی به وجود آمد که زمینه برای گسترش اندیشه‌های مدرن در سرزمینی کاملاً پیشامدرن و توسعه‌نیافته فراهم شد. اندیشه‌های متفکران جدید اروپایی بسیار سریع‌تر از کارخانه‌های صنعتی به ایران وارد شدند و سویه‌های ذهنی مدرنیته با شتاب بیشتری نسبت به سویه‌های انضمامی آن در جامعه فراگیر شدند. نتیجتاً ایرانیان توانایی ذهنی سنجش خود بر پایه مؤلفه‌های سازنده جهان مدرن را بسیار سریع‌تر از توانایی آباد کردن سرزمینشان به دست آوردند. شاهدی بر این مدعا تقدم معنادار ورود سنت روشنفکری و نقد اجتماعی به ایران نسبت به صنایع مدرن و زیرساخت‌های ابتدایی و نفس این واقعیت تاریخی است که ایرانیان دومین حکومت مشروطه (مجلس شورا) را در آسیا (پس از ژاپن) تأسیس کردند، حال آنکه در همان زمان وضعیت جاده‌ها -به‌عنوان یکی از پایه‌ای‌ترین زیرساخت‌های مدرن- در ایران به‌مراتب از دیگر کشورهای بزرگ آسیا همچون عثمانی، هند و چین بدتر بود و سفرهای جاده‌ای داخل ایران ماه‌ها به طور می‌انجامید.
#سیدعلی_حجازی_یزدی
#نیهیلیسم
#نیهیلیسم_ایرانی
🔻(متن کامل این مقاله را در نشریه چشم‌انداز ایران شماره 158 بخوانید)
🗓چشم‌انداز ایران را از کتابفروشی‌های معتبر و کیوسک‌های روزنامه‌فروشی بخواهید.
ما را در اینستاگرام دنبال کنید.
@cheshmandaz_iran
🔻فردوسی و آرا متعارض دکتر علی شریعتی
🖊امین یاری/پژوهشگر
به کانال چشم‌انداز ایران بپیوندید
دکتر شریعتی در داوری خود نسبت به فردوسی، رأی یکدست ندارد. گاهی فردوسی را می‌ستاید و متعهد به حفظ و احیا هویت ایرانی می‌داند و به قیام فرهنگی او علیه بیگانگان می‌بالد و گاهی هم، با زبان نکوهش به فردوسی می‌تازد. این نوشته در راستای بررسی همین موضوع، در سه قسمت مختصر به مخاطبین عزیز عرضه می‌شود:
🔻لطف‌الله میثمی در پنجمین نشست بازرگان شناسی:
🔻میراث مهندس بازرگان؛ دین ملی
🔰مهندس بازرگان در مجموع سه ویژگی داشت:
۱-آینده‌اندیش بود؛ چون مسائل دینی، اجتماعی و سیاسی را فقط در چارچوب زمان خود نمی‌دید و می‌کوشید نسبت دین با دنیای جدید، علم، توسعه، آزادی و آینده جامعه را بررسی کند.
۲-ژرف‌اندیش بود؛ چون معمولاً از سطح ظاهری مسائل عبور می‌کرد و به دنبال کشف مبانی، علل و منطق درونی پدیده‌ها بود؛ مثلاً در فهم دین، نظم طبیعت و جامعه.
۳-مصداق‌اندیش هم بود؛ یعنی مفاهیم کلی را در خلأ رها نمی‌کرد و می‌کوشید آنها را با واقعیت‌های عینی و مسائل مشخص زمانه پیوند دهد.
✅شاید تعبیر دقیق‌تر این باشد که:
بازرگان اندیشمندی بود که میان ژرف‌اندیشی، آینده‌اندیشی و مصداق‌اندیشی پیوند برقرار می‌کرد؛ از مفاهیم و مبانی آغاز می‌کرد، به مسائل عینی زمانه می‌رسید و هم‌زمان افق آینده را نیز در نظر داشت.
✅بازرگان دین را از انحصار خارج و ملی کرد همانطور که مصدق نفت را ملی کرد.
✅ اگر مصدق با ملی کردن نفت، انحصار بیگانگان بر یک سرمایه ملی را شکست، بازرگان نیز در عرصه دین کوشید فهم و زیست دینی را از انحصار نهاد رسمی روحانیت خارج و به حوزه عمومی جامعه بازگرداند.
✅آموزه بازرگان در راه طی شده این بود که ایمان به نظم، موتور محرک علم است.
#مهدی_بازرگان
#لطف_الله_میثمی
@cheshmandaz_iran
https://cheshmandaziran.ir
♦️چهل و هفتمین سال درگذشت آیت الله سید محمود طالقانی به میزبانی خانواده ایشان برگزار می‌شود:
🍀ناجیان جنگ و حامیان صلح
🎤با سخنرانی:
سید محمد مهدی جعفری
سعید مدنی
📌این مراسم به یاد مشی روادارانه مرحوم طالقانی به این موضوع خواهد پرداخت.
⏰زمان: پنج شنبه ۱۹ شهریور ۱۴۰۵
ساعت:۱۶ الی ۱۸:۳۰
🛑مکان: کانون توحید، خیابان پرچم
#آیت‌الله_طالقانی #مجتمع_فرهنگی_آیت‌الله_طالقانی #خشونت‌پرهیزی #ناجیان_جنگ_حامیان_صلح
www.taleghani.org
telegram
Instagram
X (Twitter)
🔻بازخوانی اعتراضاتی که به خون کشیده شد
(میزگردی با حضور علیرضا رجایی، آذر منصوری، لطف‌الله میثمی، بدرالسادات مفیدی و مهدی فخرزاده)
به کانال چشم‌انداز ایران بپیوندید
✅ علیرضا رجایی: به گمان من، سال ۱۴۰۱ یک سرفصل جدید بود؛ متفاوت از سال ۷۶ و حتی سال ۸۸.. عنصر تازه‌ای در این دوره وارد میدان شد: رسانه‌های خارجی، به‌ویژه شبکه‌های ماهواره‌ای، نه صرفاً به‌عنوان رسانه، بلکه به‌مثابه کنشگر فعال در میدان؛ کنشگری که در تعیین خط‌مشی و استراتژی نقش‌آفرینی می‌کرد. البته جنبش ۱۴۰۱ خاستگاهی اصیل داشت و از مطالبه‌ای ریشه‌دار به‌ویژه در حوزه حقوق و مطالبات زنان سرچشمه می‌گرفت؛ مطالبه‌ای که از فردای پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران مطرح بوده و انکارشدنی نیست.
✅ بدرالسادات مفیدی: برخی رسانه‌های خارج از کشور ــ به‌عنوان مثال شبکه‌هایی مانند ایران اینترنشنال ــ این رخداد را صراحتاً «انقلاب» نامیدند. این نام‌گذاری بالاخره بر ذهن و روان جامعه اثر می‌گذارد؛ نوعی امید و احساس نزدیکی به پیروزی ایجاد می‌کند. حال آنکه اگر این تصویر تقویت شود و سپس نتیجه‌ای حاصل نشود، پیامدهای روانی آن می‌تواند سنگین باشد: افزایش یأس، سرخوردگی، انفعال اجتماعی و حتی در برخی موارد افزایش آسیب‌های فردی. وقتی جامعه در وضعیت انتظار برای یک «پیروزی قریب‌الوقوع» قرار می‌گیرد و آن اتفاق نمی‌افتد، انرژی اجتماعی فروکش می‌کند. در چنین فضایی، ممکن است حاکمیت نیز از کاهش انگیزه‌های اعتراضی بهره‌مند شود.
✅ آذر منصوری: به باور من، آنچه رخ داد یک خیزش اعتراضی با خصلت‌های انقلابی بود. نظرسنجی‌های پیش از اعتراضات نشان می‌داد که اکثریت بزرگی از جامعه (۹۲ درصد) از وضعیت موجود ناراضی‌اند. این نارضایتی گسترده حاکی از فشار، نگرانی و فقدان افقی روشن برای آینده است. امروز نیز وضعیت تغییر نکرده، بلکه با پدیده‌ای به نام «سوگ جمعی» مواجه‌ایم؛ سوگی که در ادبیات و رفتار رسمی کمتر نشانه‌ای از التیام‌بخشی در قبال آن دیده می‌شود و نوعاً این ادبیات محرک خشونت است. من از نزدیک با برخی از خانواده‌های جان‌باختگان صحبت کرده‌ام. آنها نسبت به آنچه رخ داده آگاهی دقیق دارند و می‌دانند فرزندشان چگونه در خیابان کشته شده است و حتی چه کسانی او را کشته‌اند و خشم و کینه عمیقی در آنها جمع شده و مترصد فرصتی برای بروز این خشم چه در قالب انتقام یا شیوه‌های دیگر هستند. سرکوب نه‌تنها این خشم را مهار نکرده، بلکه آن را انباشته‌تر کرده است. در چنین شرایطی، هرگونه مداخله خارجی می‌تواند وضعیت را به‌مراتب تراژیک‌تر کند.
✅ مهدی فخرزاده: اگر روایت‌های اغراق‌آمیز درباره «نفوذ» را کنار بگذاریم ــ که حتی اگر مصداق‌هایی هم داشته، به گمانم سهم تعیین‌کننده‌ای نداشته ــ باید بپذیریم که در این درگیری‌ها نوعی خشونت متقابل شکل گرفت. حاکمیت به دلیل برخورداری از ابزار قدرت، سطح بالاتری از خشونت را اعمال کرد؛ اما بخشی از نسل جدید نیز در میدان درگیری حضور داشت و تخریب‌ها، آتش زدن بانک‌ها و سایر خشونت‌ها نشان داد که شکاف فرهنگی می‌تواند به رفتارهای رادیکال منتهی شود. مقصودم متهم کردن یک جریان خاص نیست، بلکه تأکید بر این نکته است که اگر این تحولات فرهنگی و مبانی فکری نسل نو زودتر مطالعه و فهم می‌شد و اگر امکان گفت‌وگوی جدی میان جامعه و این نسل فراهم می‌آمد، شاید مسیر وقایع متفاوت می‌بود.
✅ لطف‌الله میثمی: از نگاه من، این حرکت نوعی «مرحله‌سوزی» بود؛ حرکتی شتاب‌زده که بدون فراهم بودن پیش‌شرط‌های لازم برای تغییر بنیادین، وارد فاز تقابل نهایی شد. برخلاف تصور بعضی، انقلاب مراحلی دارد که از تغییر کمی شروع شده سپس به تغییر کیفی و آنگاه به تغییر ماهوی می‌رسد. در نظریه‌های گذار نیز تأکید می‌شود که موفقیت جنبش‌ها نیازمند شکاف در نیروهای امنیتی، همراهی بخشی از ساختار قدرت و فراهم بودن شرایط نهادی است. در اعتراضات اخیر، چنین شرایطی مشاهده نشد.
به نظر من، راه‌حل در تداوم حرکت مرحله‌ای جامعه مدنی، پرهیز از رادیکالیسم شتاب‌زده و جلوگیری از قطب‌بندی‌های کاذب است. تجربه تاریخی ما نشان داده که شعارهای محدود با مقاومت نامحدود، موفق‌تر از شعارهای حداکثری و بدون پشتوانه بوده‌اند. اگر این روند عقلانی و تدریجی حفظ نشود، هر نقدی ممکن است با برچسب «اغتشاش» یا «براندازی» مواجه شود و فضای گفت‌وگو بیش از پیش تنگ گردد. جامعه ما اکنون بیش از هر زمان دیگری به ترمیم اعتماد، کاهش شکاف‌ها و بازسازی پیوندهای مدنی نیاز دارد. ادامه مسیر خشونت، تنها تیغ این چرخه را تیزتر خواهد کرد.
#لطف_الله_میثمی
#بدرالسادات_مفیدی
#علیرضا_رجایی
#آذر_منصوری
#مهدی_فخرزاده
🔻(متن کامل این میزگرد را در نشریه چشم‌انداز ایران شماره 156 بخوانید)
🗓چشم‌انداز ایران را از کتابفروشی‌های معتبر و کیوسک‌های روزنامه‌فروشی بخواهید.
ما را در اینستاگرام دنبال کنید.
@cheshmandaz_iran
🔻هنر علیه فراموشی
(گفت‌وگو با احمد کارگران، کارگردان و بهرنگ عباس‌پور، کارشناس موسیقی درباره پرفورمنس «درجست‌وجوی حقیقت در خاک جنوب»)
تقدیم به کودکان میناب
🖊مهدی فخرزاده
به کانال چشم‌انداز ایران بپیوندید
✅سه نوازنده و یک خواننده از بیرون فضای اجرا، وارد «میدان» می‌شوند و این نقطه آغاز پرفورمنس «درجست‌وجوی حقیقت در خاک جنوب» است. میدانی مارپیچ از خاک و موسیقی. اجرا با «چاووشی‌خوانی» آغاز شد. عباس‌پور که طراح موسیقی این پرفورمنس بود می‌گوید «چاووشی‌خوانی نوعی از موسیقی است که برای بدرقه زائری که می‌خواهد به مکانی مقدس برود خوانده می‌شود». سه ساز «دهل»، «کَسِر» و «پیپه»، کوک می‌شوند و نواخته می‌شوند. خواننده در ادامه آواهای تعزیه را می‌خواند؛ بدرقه‌ای تلخ و تعزیتی ناگوار برای کودکانی که آخرین آوای طنین‌انداخته در گوششان، آوای ناکوک و ناهنجار موشک‌های آمریکایی بود.
✅بهرنگ عباس‌پور نخستین دلیل برای انتخاب این ترکیب از سازها را، همخوانی آنها با فرهنگ جنوب می‌داند: «این سازها و آواها، نشانی از فرهنگ جنوب بود که در ترکیب با عناصری مانند خاک و خاک سرخ (یا به تعبیر مردم محلی «گلک»)، سادگی و رنگارنگی فرهنگ جنوب را نشان می‌داد. این سازها، ریتم زندگی در جنوب هستند و با تمام اجزای زندگی مردم در جنوب ایران رابطه دارند. حتی کودکان این سازها را می‌نوازند. از سویی این موسیقی نسبتی داشت با مفاهیم ضدجنگ که در پرفورمنس توسط آقای احمد کارگران طراحی شده بود».
✅ شاید یکی از وجوه حقیقتی که قرار بود در این برنامه روایت شود، درک واقعی از اتفاقی بود که با حمله به مدرسه «شجره طیبه» میناب، یا هر مدرسه دیگری در هر جای جهان افتاده بود. حالا ابژه‌های جنگجویان آمریکایی فقط اعداد نیستند، آنها کودکانی هستند که جنگ، آرزوها، زندگی و خانواده آنها را ویران کرده است.
✅ کارگران: در این اثر، خاک صرفاً یک عنصر طبیعی نیست؛ خاک به حافظه، تاریخ و هویت جمعی تبدیل می‌شود. در بسیاری از رخدادهای تلخ تاریخی، آنچه دفن می‌شود فقط پیکر انسان‌ها نیست، بلکه حقیقت نیز زیر لایه‌های فراموشی، سانسور، گذر زمان و بی‌تفاوتی پنهان می‌شود. به همین دلیل مخاطب باید برای رسیدن به حقیقت، مانند یک کاوشگر، عمل کند و آن را با تلاش شخصی از زیر خاک بیرون بیاورد.
✅ کارگران: میناب برای من تنها یک نقطه روی نقشه نیست. جنوب ایران فرهنگی غنی، حافظه‌ای عمیق و تاریخی طولانی دارد، اما در بسیاری از روایت‌های رسمی، کمتر دیده شده است. من سال‌هاست در آثارم به عناصر جنوب، خاک، صنایع دستی، موسیقی و حافظه این منطقه پرداخته‌ام و طبیعی بود که این زبان بصری در این اثر نیز ادامه پیدا کند.
برای من مهم بود که این کودکان دوباره صاحب نام، روایت و هویت شوند.
هنر شاید نتواند یک فاجعه را جبران کند، اما می‌تواند اجازه ندهد انسان‌ها در حافظه جمعی به عدد تبدیل شوند.
