1456
جهت ارتباط با ادمین به ایدی زیر مراجعه کنید @mohammad_13788
⚪گرامر زبان بلوچی
فعل : خواندن
مصدر:وانگ
گذشتهٔ دور:
من وانتگ اَت /خوانده بودم من نہ وانتگ اَت/نخوانده بودم
تو (تہ )وانتگ اَت /خوانده بودی تو (تہ) نہ وانتگ اَت/ نخوانده بودی
آ وانتگ اَت/خوانده بود آ نہ وانتگ اَت/نخوانده بود
ما(امّا) وانتگ اَت /خوانده بودیم. ما(امّا) نہ وانتگ اَت /نخوانده بودیم
شما وانتگ اَت /خوانده بودید شما نہ وانتگ اَت /نخوانده بودید
آیاں وانتگ اَت/خوانده بودند آیاں نہ وانتگ اَت/آنها نخوانده بودند
@amozesh_balochi
مقایسه زبان بلوچی گویش بلوچ ها شمال عمان با زبان عربی گویش مصری
@amozesh_balochi
/channel/balochi_diwan
گروه گفتگو آزاد در مورد زبان بلوچی و بلوچستان
⚪گرامر زبان بلوچی
فعل : خواندن
مصدر:وانگ
گذشتهٔ ساده:
من وانت /خواندم من نہ وانت/نخواندم
تو (تہ )وانت /خواندی. تو (تہ) نہ وانت/ نخواندی
آ وانت/خواند. آ نہ وانت/نخواند
ما وانت /خواندیم. ما نہ وانت /نخواندیم
شما وانت /خواندید. شما نہ وانت /نخواندید
آ وانت اَنت/خواندند. آ نہ وانت اَنت/آنها نخواندند
@amozesh_balochi
جملات کاربردی زبان بلوچی گویش رخشانی
@amozesh_balochi
جملات کاربردی زبان بلوچی گویش معیار
@amozesh_balochi
☀️روزها در زبان بلوچی
باندا/bándá : فردا
زی zi : دیروز
مروچیmaróchi : امروز
پوشی/póshi: پس فردا
پریری /parērī: پریروز
@amozesh_balochi
⚪آموزش مکالمه زبان بلوچی گویش رخشانی
سلام چون ئے ماسی : سلام چطوری مادر
والیک سلام زبر اُن تہ چون ئے نی زاگ : علیک سلام خوبم تو چطوری پسرم
من هُم زبر اُن ماسی : منم خوبم مادر
ماسی شام جوڑ نہ بوت : مادر شام درست نشد
نہ انون لوٹین جوڑ کنین :نه میخوام الان درست کنم
کدی جوڑ بیت ؟ کی درست میشه؟
تا چُنت ساهتے دگہ جوڑ بیت : تا چند ساعت دیگه درست میشه
من انون باز گشنگ اُن : من الان خیلی گرسنمه
یک چیزی بور تا ورگ جوڑ بیت : یه چیزی یخور تا غدا درست میشه
@amozesh_balochi
⚪جملات و کلمات پرسشی زبان بلوچی گویش رخشانی
پَچے: چرا
چُنت گشت : چند بار
کُجام : کدام
:پچے نہ اَت : چرا نبود
چے بوت : چیشد
چٗون اَت : چطور بود
چیْنْکَس اَت : چقدر بود
کُجام اَت ؟ کدام بود
کدین کاو ئے؟ کی میایی
چون أ کن ئے؟ چیکار میکنی
کجا رو ئے: کجا میری
شه کجا کاو ئے: از کجا میایی
کجا اَت ئے: کجا بودی
کُجا شُت ئے: کجا رفتی
@amozesh_balochi
ساخت مصدر در زبان بلوچی
مصدر در بلوچی به دو گونه ماضی و مضارع می باشد 👇👇👇👇👇
ساخت گونہ مضارع : بن مضارع ( اکنون ) + نشان مصدری ag
مثال هایی از مصدر گونه مضارع 👇👇
وَر + ـَگ =》 وَرَگ ( Warag ) =》 خوردن
مِر + ـَگ =》مِرَگ ( Mirag ) =》 مردن
بَر + ـَگ =》 بَرَگ ( Barag ) =》 بردن
چِن + ـَگ =》 چِنَگ ( Chinag ) =》 چیدن ، برداشتن و ...
-------------------------------------------------
ساخت گونہ ماضی : بن ماضی ( گذشته ) + نشان مصدری in
مثال هایی از مصدر گونہ ماضی 👇👇
وارت + ـِن =》 وارتِن ( Wārtin ) =》 خوردن
مُرت + ـِن =》 مُرتِن ( Murtin ) =》مُردن
بُرت + ـِن =》 بُرتِن ( Burtin ) =》 بُردن
چِت + ـِن =》چِتِن ( Chitin ) =》چیدن ، برداشتن و ...
@amozesh_balochi
آموزش زبان بلوچی گویش رخشانی
به نام خداوند بخشندہ و مھربان
پـہ خُـدا (ھُـدا) ءِ پـاکـیں نـام ءَ
( كدام غذا را میخواهید صرف كنيد؟ )
* کجام نان ءُ ورگ ءَ لوٹ ئے بور ئے؟
- میخواهید چيزی بخورید آقا؟
* لوٹ ئے چیزے بور ئے واجہ؟
+ نخير تشكر، من سير هستم.
* ناں تی(تئی) دست درد مہ کنت، من سیر اُں.
- نوشيدنی میخواهید؟
* نوشتنی ءَ لوٹ ئے؟
+ بله، لطفاً يک پياله شیر چای بیاور.
* ھاں، دسبندی ءَ کنیں یک پیالہ شیرچاھے بیار-
- ببخشيد آقا، فعلاً چای نداريم.
* بشخا(بخشا، بشکا) واجہ، اَنوں شیرچاہ ندار اَں۔
+ درست است، پس لطفاً يک لیوان آب.بیاور
* جْوان اِنت(ءَ)، نپہ دسبندی (ءَ) کنیں یک لیوان(گلاس) آپے بیار۔
بفرما: بپرما
تشکر: منتوار
@amozesh_balochi
" ﺀَ "
ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﮬﺮ ﭼﯿﺰ ﺩﯾﮕﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﮧ ﺍﯾﻦ
ﻋﻼﻣﺖ ﯾﮏ ﺣﺮﻑ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﮧ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﮧ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﺷﺒﺎﮬﺖ ﺩﺍﺭﺩ .
ﺳﯿﺪ ﻇﮭﻮﺭ ﺷﺎﮦ ﻧﯿﺰ ﺍﺯ ﮐﻠﻤﮧ ﯼ
"ﮔﺎﻝ : ﮐﻠﻤﮧ "
ﺑﺮﺍﯼ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺮﺩﻥ ﺁﻥ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﮦ ﮐﺮﺩﮦ ﺍﺳﺖ .
ﺍﯾﻦ ﮐﻠﻤﮧ ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﺑﻠﻮﭼﯽ ﮬﻤﺎﻧﻨﺪ " ﺭﺍ " ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﺳﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﯾﻦ ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻥ ﮔﻔﺖ ﻧﻘﺶ ﻧﻤﺎﯼ ﻣﻔﻌﻮﻟﯽ ﺍﺳﺖ .ﺍﻣﺎ ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﺑﻠﻮﭼﯽ ،ﺑﺮ ﺧﻼﻑ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ، ﺍﯾﻦ ﻧﻘﺶ ﻧﻤﺎ ﮔﺎﮬﯽ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻓﺎﻋﻞ ﮬﻢ ﻣﯽ ﺁﯾﺪ:
ﻧﻘﺶ ﻧﻤﺎﯼ ﻣﻔﻌﻮﻟﯽ :
ﻓﺎﺭﺳﯽ | ﺑﻠﻮﭼﯽ
ﮐﺘﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﯿﺎﻭﺭ | ﮐﺘﺎﺏ ﺀَ ﺑﯿﺎﺭ
ﻧﻘﺶ ﻧﻤﺎﯼ ﻓﺎﻋﻠﯽ:
ﻓﺎﺭﺳﯽ : ﺳﻌﯿﺪ ﺍﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺭﺍ ﺁﻭﺭﺩﮦ ﺍﺳﺖ
بلوچی: ﺳﻌﯿﺪ ﺀَ ﺍﮮ ﮐﺘﺎﺏ ﺁﺅﺭﺗﮓ!
ﺩﺭ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺍﯾﻦ ﻧﻘﺶ ﻧﻤﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟﮧ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﮧ ﮬﻤﯿﺸﮧ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﮧ ﺍﺯ ﮐﻠﻤﮧ ﻗﺒﻞ ﺧﻮﺩ ﻧﻮﺷﺘﮧ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ ﯾﻌﻨﯽ ﺍﯾﻦ
ﮐﮧ ﮐﻠﻤﮧ ﯼ ﻣﺎ ﻗﺒﻞ ﺧﻮﺩ ﻧﻤﯽ ﭼﺴﺒﺪ!
ﮐﺘﺎﺏﺀَ ﺑﻮﺍﻥ ✘
ﮐﺘﺎﺏ ﺀَ ﺑﻮﺍﻥ ✔
ﻧﮑﺘﮧ : ﻧﺒﺎﯾﺪ "ﺍ " ﻭ "ﺀَ " ﺑﮧ ﺍﺷﺘﺒﺎﮦ ﺑﮧ ﺟﺎﯼ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ
ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﮦ ﺷﻮﻧﺪ :
ﺩﯾﻤﺎ ﺑﺮﻭ ✘
( ﮐﻠﻤﮧ ﺍﯼ ﺑﮧ ﻧﺎﻡ " ﺩﯾﻤﺎ " ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ)
ﺩﯾﻢ ﺀَ ﺑﺮﻭ ✔
("ﺩﯾﻢ " ﺑﮧ ﺗﻨﮭﺎﯾﯽ ﯾﮏ ﮐﻠﻤﮧ ﯼ ﻣﺠﺰﺍ
ﺍﺳﺖ ﮐﮧ ﻧﻘﺶ ﻧﻤﺎﯼ "ﺀَ " ﺑﮧ ﺁﻥ ﺍﺿﺎﻓﮧ ﺷﺪﮦ ﺍﺳﺖ )
ﻧﻤﻮﻧﮧ ﯼ ﺍﻭﻝ ﺍﺷﺘﺒﺎﮦ ﺍﺳﺖ ﭼﺮﺍ ﮐﮧ ﻣﺮﺯ ﻣﯿﺎﻥ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﺍﺯ ﺑﯿﻦ ﺭﻓﺘﮧ ﺍﺳﺖ.
ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ، ﺩﺭ ﻧﻤﻮﻧﮧ ﯼ ﺩﻭﻡ ﻣﺮﺯ ﻣﯿﺎﻥ ﺩﻭ ﮐﻠﻤﮧ ﯼ " ﺩﯾﻢ" ﻭ "ﺀَ " ﮐﺎﻣﻼ ﻣﺸﺨﺺ ﺍﺳﺖ.
ﺍﺩﺍ ﺑﯿﺎ ✘ | ﺍﺩ ﺀَ ﺑﯿﺎ ✔
ﺭﻧﺪﺍ ﺑﺮﻭ✘ | ﺭﻧﺪ ﺀَ ﺑﺮﻭ ✔
ﭘﺪﺍ ﺑﭽﺎﺭ✘ | ﭘﺪ ﺀَ ﺑﭽﺎﺭ ✔
ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟﮧ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﮧ "ﺀَ " ﯾﮏ ﺣﺮﻑ ﻧﯿﺴﺖ ﻟﺬﺍ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﮦ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﮧ ﺟﺎﯼ "ﺍ " ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﯾﮏ ﮐﻠﻤﮧ ﺍﺷﺘﺒﺎﮦ ﺍﺳﺖ.
ﺍﯾﻦ ﻋﻼﻣﺖ ﺧﻮﺩ ﯾﮏ ﮐﻠﻤﮧ ﺍﺳﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﯾﻦ ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﮐﻠﻤﮧ ﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺑﮧ ﮐﺎﺭ ﻧﻤﯽ ﺭﻭﺩ:
ﺭﺽﺀَ ✘ | ﺭﺿﺎ ✔
ﮐﺖﺀَﺏ ✘ | ﮐﺘﺎﺏ ✔
ﺍﯾﻦ ﻧﻘﺶ ﻧﻤﺎ ﺑﺮ ﺳﺮ ﮐﻠﻤﺎﺕ " ﺗﻮ،ﺷﻤﺎ،ﻣﺎ " ﻧﻤﯽ ﺁﯾﺪ.
ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﯾﻦ ﺍﯾﻦ ﺳﮧ ﮐﻠﻤﮧ ﺍﺯ ﻗﺎﻋﺪﮦ ﻓﻮﻕ ﻣﺴﺘﺜﻨﯽ ﮬﺴﺘﻨﺪ.
ﺗﻮ ﺀَ ✘ | ﺗﺮﺍ ✔
ﻣﺎ ﺀَ ✘ | ﻣﺎﺭﺍ✔
ﺷﻤﺎ ﺀَ ✘ | ﺷﻤﺎﺭﺍ✔
@amozesh_balochi
⚪مکالمه کاربردی زبان بلوچی گویش رخشانی
سلام زبر ھست ئے : سلام خوب هستی
هاں زبر اُں : بله خوبم
دوشی کجا اَت ئے: دیشب کجا بودی
دوشی من وتی پس ءِ گس ءَ اَت اُں : دیشب خونه پدرم بودم
من لوٹینں شہ اد ءَ برئیں؛ من میخوام از اینجا برم
گڑا من ترا کدین ءَ گندیں ؟بعد من شما را کی ببینم
شپی من تئی گس ءَ کائیں: امشب من خانه شما میام
چہ ساهتیے امے گس ءَ کا وئے : چه ساعتی خونه ما میاین
من ساهت ده ءَ توانیں بیائیں: من ساعت ده میتونم بیام
ماسی گس ءَ اِنت؟ مادر خانه است
هاں گس ءَ اِنت لوٹ اِیت ترا گند اِیت : بله خانه است میخواد شما رو ببینه
شپی نان چے جوڑ اَکنت؟ امشب غذا چی درست میکنید
تئی گوهار ءَ گُشت اُں شپی نان اَتُّک جوڑ کنت: به خواهرت گفتم امشب غذا آب گوشت درست کنه
چینکہ مردم شمے ءَ کاو اَنت ؟ چقد آدم پیشتون میاد
باز اَنت من نزانیں چینکس اَنت : زیاد هستن نمیدونم چقد هستن
@amozesh_balochi
مضاف و مضاف الیه در زبان بلوچی
بخش اول :
مضاف و مضاف الیه در زبان بلوچی همانند انگلیسی و برعکس زبان فارسی است که مضاف علیه اول میاد و بعد آن مضاف و بین این دو ( ءِ / e ) اضافه میشود۔
* نکته : (ءِ /e) نقش کسره را در جملات زیر دارد
به مثال های زیر توجه کنید :
مثال 1-
مکران ءِ زِر => Makoràn Sea => دریای مکران
مثال 2-
تپتان ءِ کۏه ءِ نما=>
Taptàn Mountain Show=>
نمای کوه تفتان
----------------------------------------------------
بخش دوم : صفت ملکی
* نکته : برای ملکیت و صفات ملکی مانند انگلیسی ضمایر ملکی در آغاز آورده میشوند اما به این نکته توجه داشته باشید که کَسره یا نقش نمای ( ءِ/e ) مانند کلمات بالا در این صفت های ملکی نمیگیرد۔
مثال 1-
منی برات=> My Brother=> برادر من
-
تئی برات=> Your Brother=> برادر تو
-
مَئی/مئے گُهار => Our Sister=> خواهر ما
-
شُمَئی/شُمئے گُهار=>Your Sister=>خواهر شما
اما صفت ملکی او و آنها طبق قاعدهی اصلی عمل میکنند یعنی جزو استثنا ها و کسره یا نقش نمای (ءِ/e) میگیرد
آیی ءِ پِت=>Her Father=> پدر او
-
آیان ءِ مات=>Their Mother=>مادر آنها
یک استثنای دیگر این است که اگر مضاف الیه آخرش ای/i باشد ءِ/e حذف میشود
مثال:
سْواری ماشین=> ماشینِ سواری
----------------------------------------------------
بخش سوم : صفت و موصوف
* صفت و موصوف در زبان بلوچی هم همانند انگلیسی و برعکس فارسی هست و به صفت پسوند ݔن/èn اضافه میشود
مثال :
سُهرݔں سۏپ/سُهرݔں سْرۏپ=>
Red Apple=> سیبِ قرمز
-
گْوَنڈݔں کَوش =>
Shorten Shoes=> کفش کوتاه
@amozesh_balochi
🟢جملات و اصطلاحات کاربردی زبان بلوچی گویش سرحدی (رخشانی)
تہ چون آت ئے: تو چطور آمدی
اول گوش کن چے اَگُشین: اول گوش کن چی میگم
توان این شہ تہ سوجے کنین: میتوانم ازت سوال کنم
ادن ءَ کجا اِنت: اینجا کجاست
نا واب ءَ نہ کیت: خوابم نمیاد
ترا دوشی دیست اُن: دیشب دیدمت
هبر دے: حرف بزن
تہ گنوکے ئے: تو دیوانه ای
گوشی ءَ زور: گوشی رو بردار
شما گس ءَ وِت: شما خونه اید
زی کجا اَت ئے: دیروز کجا بودی
زان این چے اَگُش ئے: میدونم چی میگی
انون ناں: الان نه
خدا اَزانت: خدا میدونه
مگہ واب ئِے گندئے: مگه خوابشو ببینی
نی دنتان درد اَکنت: دندانم درد میکنه
@amozesh_balochi
🟢کلمات عامیانه برای صدا کردن اعضای خانواده در زبان بلوچی گویش سرحدی
مادر: مامه/māma
پدر:بابه/bāba
عمو ، دایی:کاکه/kāka
عمه ، خاله : تاتی /tāti
خواهر:داده/dāda
برادر:لاله/lāla
مادر بزرگ :بلی/ballī
پدر بزرگ:بابو/bābū
@amozesh_balochi
⚪گرامر زبان بلوچی
فعل:خواندن
مصدر:وانگ
ماضی نقلی:
من وانتگ، (ونتگ)/من خواندهام
من نہ وانتگ /من نخواندهام.
تو(تہ) وانتگ، (ونتگ)/تو خواندهای
تو نہ وانتگ، (ونتگ)/تو نخواندهای
آئی ءَ وانتگ،(ونتگ)/او خوانده
آ نہ وانتگ،( ونتگ)/او نخوانده
ما(اَمّا) وانتگ، (ونتگ)/ما خواندهایم
ما(اَمّا) نہ وانتگ، ونتگ/ما نخواندهایم
شما وانتگ، (ونتگ)/شما خواندهاید
شما نہ وانتگ، ونتگ/شما خواندهاید
آ وانتگ اَنت، (ونتگ) اَنت/آنها خواندهاند
آ نہ وانتگ اَنت،(ونتگ) اَنت/آنها نخواندهاند
@amozesh_balochi
⚪گرامر زبان بلوچی
فعل:خواندن
مصدر:وانگ
گذشتهٔ استمراری:
من وانگ ءَ اَت (اُن) آں /من میخواندم. من وانگ ءَ نہ اَت (اُن) آں /من نمیخواندم.
تو(تہ) وانگ ءَ اَت ئے /تو میخواندی. تو (تہ) وانگ ءَ نہ اَت ئے /تو نمیخواندی.
آ وانگ ءَ اَت/او میخواند. آ وانگ ءَ نہ اَت/او نمیخواند
ما وانگ ءَ اَت ایں /ما میخواندیم. ما وانگ ءَ نہ اَت ایں /ما نمیخواندیم.
شما وانگ ءَ اَت اِت /شما میخواندید. شما وانگ ءَ نہ اَت اِت /شما نمیخواندید.
آ وانگ ءَ اَت اَنت/آنها میخواندند. آ وانگ ءَ نہ اَت اَنت/آنها نمیخواندند.
@amozesh_balochi
⚪کلمات پرسشی در زبان بلوچی گویش رخشانی
چی ؟: Çē/چے!
کجاست؟:کجا اِنت /kujā int
کی؟:کدین،کدی/kadīn/kadī
چرا:Çiyā/paçē/چیا،پچے
چگونه:؟Çōnakā/چونکا
چندتا ؟:چُنت دانگ/Çunt dānag
کدامیک؟Kujāmyakk/کجامیک
@amozesh_balochi
جملات کاربردی زبان بلوچی گویش رخشانی (سرحدی)
تی هال چون اِنت؟ حال تو چطور است
من نان ءِ سر ءَ اُن: من دارم غذا میخورم
تی(تئی) نام کے اِنت؟اسم تو چیست
مروچی موسم باز دلکش اِنت: امروز هوا خیلی خوب است
من ءَ ماشینے ھست اِنت: من یک ماشین دارم
منی براس بازار ءَ شت:برادرم به بازار رفت
منی ماس گس ءَ اِنت.:مادر من در خانه است
من وانگجاھ ءَ روان اُن: من دارم به مدرسه میروم
اے کی(کئی) کتاب اِنت؟این کتاب مال کیست
مھرْوانی کن در ءَ پاچ بْکن: لطفا در را باز کن
من باز ژند اُن: من خیلی خسته هستم
منی پس واب اِنت:پدرم خوابیده است
بیا چائی [اَ] ور اَن: بیا باهم چای بخوریم
@amozesh_balochi
جملات کاربردی زبان بلوچی معیار (گویش مکرانی)
تئی جاور چون اِنت؟ : حال تو چطور است
من نان ورگ ءَ یاں: من دارم نان میخورم
تئی نام کے اِنت؟: اسم تو چیست
مروچی موسم باز دلکش اِنت: امروز هوا خیلی خوب است
من ءَ گاڑی یے ھست اِنت: من یک ماشین دارم
منی برات بازار ءَ شت: برادرم به بازار رفت
زاناں تو آپ لوٹ ئے؟: آیا آب میخواهی؟
منی مات لوگ ءَ اِنت.: مادر من در خانه است
من وانگجاھ ءَ روگ ءَ یاں: من دارم به مدرسه میروم
اے کئی کتاب اِنت؟این کتاب مال کیست
مھروانی کن در ءَ پچ بہ کن: لطفا در را باز کن
من سک ژند آں: من خیلی خسته هستم
منی پت واب اِنت: پدرم خوابیده است
بیا چاہ بور ایں: بیا باهم چای بخوریم
@amozesh_balochi
شباهت بین گیلکی و بلوچی یکی از جذابترین مباحث در زبانشناسی ایرانی است.
هر دو زبان متعلق به شاخه ایرانی شمالغربی هستند (برخلاف فارسی که ایرانی جنوبغربی است). این یعنی گیلکی و بلوچی نسبت به فارسی، به هم نزدیکترند.
در اینجا مهمترین شباهتهای این دو زبان را بررسی میکنیم:
۱. ساختار مضاف و مضافالیه (ترتیب کلمات)
در فارسی معیار، مضافالیه بعد از اسم میآید (کتابِ علی)، اما در گیلکی و بلوچی، مضافالیه قبل از اسم میآید. این یکی از بارزترین شباهتهای دستوری آنهاست.
در گیلکی: می کتاب (mi kitāb) علیَ کتاب alī kitāb
در بلوچی: الی ءِ کتاب (Ali e ketáb)
در فارسی: کتابِ علی / کتابِ من
۲. جایگاه صفت و موصوف
دقیقاً مانند مورد قبلی، در هر دو زبان صفت معمولاً پیش از اسم میآید، در حالی که در فارسی صفت بعد از اسم قرار میگیرد.
در گیلکی: سؤرخِ گول (Surxe gul)
در بلوچی: سھریں پل (Sohrén poll)
در فارسی: گلِ سرخ
۳. حفظ واجهای باستانی (آواشناسی)
هر دو زبان در برابر تغییرات شدیدی که در زبان فارسی رخ داده، مقاومت کرده و ویژگیهای آوایی دوران پارتی (اشکانی) را حفظ کردهاند. یکی از این موارد، حفظ حرف «و» (w) یا تبدیل آن به صامتهای دیگر به شکلی مشابه است.
کلمه «برف»:
در گیلکی: ورف (Varf)
در بلوچی: بَرپ (البته در برخی گویشهای قدیمیتر نزدیکی آوایی بیشتری مشهود است).
کلمه «خار»:
در گیلکی: خار (Khar)
در بلوچی: خار یا کَنتَگ (اما ریشههای مشترک در بسیاری از کلمات روزمره دیده میشود).
۴. نظام ارگاتیو (ساختار فعل)
هر دو زبان در گویشهای اصیل خود، بقایایی از نظام ارگاتیو یا «حالت غیرفاعلی» را دارند. یعنی وقتی در مورد زمان گذشته صحبت میکنید، فاعل تغییر شکل میدهد. این ویژگی در فارسی کاملاً از بین رفته است.
۵. شباهت در واژگان پایه
بسیاری از کلمات ریشهای که در فارسی تغییر کردهاند، در این دو زبان تقریباً یکسان باقی ماندهاند:
@amozesh_balochi
تلفظ کلمات و جملات پرسشی به زبان بلوچی
@amozesh_balochi
یه کار خفن رپ به زبان بلوچی گویش رخشانی🔥
🎤خواننده :majidkara
@amozesh_balochi
مکالمه کاربردی زبان بلوچی
@amozesh_balochi
ﺍﻭﻝ ﺷﺨﺺ ﻣﻔﺮﺩ :
" ﺍﮞ " ﺑﺮﺍﯼ "ﻣﻦ " یا " ـَم در فارسی"
ﻣَـﻦ ﺳﻌﯿﺪﺍﮞ : مَـن سعیدم/من سعید هستم
" ﺍﮞ" ﺑﻪ ﮐﻠﻤﻪ ﯼ ﻣﺎﻗﺒﻞ ﺧﻮﺩ ﻣﯽ
ﭼﺴﺒﺪ
ﺩﻭﻡ ﺷﺨﺺ ﻣﻔﺮﺩ:
"ﮰ " ﺑﺮﺍﯼ " ﺗﻮ " یا " ـی در فارسی "
ﺗﻮ ﺳﻌﯿﺪ ﮰ :
تو سعیدی/تو سعید هستی
ﺳﻮﻡ ﺷﺨﺺ ﻣﻔﺮﺩ :
"ﺍِﻧﺖ " ﺑﺮﺍﯼ " ﺍﮮ، ﺍﯾﺶ، ﺁ " یا " است در فارسی "
ﺍﮮ ﺳﻌﯿﺪ ﺍِﻧﺖ : این سعید است
ﺍﻭﻝ ﺷﺨﺺ ﺟﻤﻊ :
" ﯾﮟ یا ﺍﯾﮟ" ﺑﺮﺍﯼ " ﻣﺎ " یا " ایم در فارسی "
ﻣﺎ ﺑﻠﻮﭼﯿﮟ یا ما بلوچ ایں : ما بلوچیم/ما بلوچ هستیم
(ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺕ ﺍﺗﺼﺎﻝ ﺑﻪ ﮐﻠﻤﻪ ﯼ ﻣﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ
" ﯾﮟ " ﻭ ﺩﺭﻏﯿﺮ ﺍﯾﻦ ﺻﻮﺭﺕ ﺍﺯ "ﺍﯾﮟ" ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ )
ﺩﻭﻡ ﺷﺨﺺ ﺟﻤﻊ:
" ﺍِﺕ " ﺑﺮﺍﯼ " ﺷﻤﺎ " یا " اید در فارسی "
ﺷﻤﺎ ﺑﻠﻮﭺ ﺍِﺕ : شما بلوچید/شما بلوچ هستید
ﺳﻮﻡ ﺷﺨﺺ ﺟﻤﻊ :
"ﺍَﻧﺖ " ﺑﺮﺍﯼ " ﺍﯾﺸﺎﻥ،ﺁﯾﺎﻥ " یا "اَند"
ﺍﯾﺸﺎﻥ ﺑﻠﻮﭺ ﺍَﻧﺖ : این ها بلوچند/اینها بلوچ هستند
@amozesh_balochi
مکالمه کاربردی زبان بلوچی
@amozesh_balochi
عنوان┇ وضع زبان بلوچی در حوالی مرزهای ایران -
دکتر موسی محمودزهی استاد زبان شناسی دانشگاه ایرانشهر
@amozesh_balochi
اصطلاحات کاربردی زبان بلوچی
@amozesh_balochi
تلفظ کلمات بلوچی
@amozesh_balochi