24784
وب سايت کتابخانه مرکزی: Library.ut.ac.ir آدرس: خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
✴️ برگزیدگان استنادی ۲۰۲۶ کلاریویت؛ از پژوهش‌های بنیادین تا دستاوردهای در تراز نوبل
شرکت کلاریویت در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ فهرست Citation Laureates 2026 را منتشر کرد و ۲۲ پژوهشگر را به دلیل دستاوردهای علمی تحول‌آفرین و اثرگذاری استنادی برجسته معرفی کرد. این پژوهشگران در چهار حوزه فیزیولوژی یا پزشکی، فیزیک، شیمی و اقتصاد انتخاب شده‌اند و آثار آنان از سوی مؤسسه اطلاعات علمی (ISI) در تراز پژوهش‌های شایسته نوبل ارزیابی شده است.
یکی از برجسته‌ترین محورهای امسال، پژوهش‌های Daniel J. Drucker، Jens Juul Holst و Svetlana Mojsov درباره شناسایی، ویژگی‌ها و فعالیت زیستی GLP-1 است؛ پژوهش‌هایی که زمینه علمی توسعه داروهای مؤثر در درمان دیابت و چاقی را فراهم کرده‌اند.
در حوزه پزشکی همچنین James G. Fujimoto، David Huang و Eric A. Swanson به دلیل توسعه «توموگرافی انسجام نوری» (OCT)، فناوری مهم تصویربرداری غیرتهاجمی در پزشکی، مورد توجه قرار گرفته‌اند.
در فیزیک، پژوهش‌های مرتبط با نمایشگرهای OLED با بازده بالا، مواد چندفروئیک برای فناوری‌های کم‌مصرف و مشاهده تجربی «اثر هال کوانتومی غیرعادی» از دستاوردهای شاخص برگزیدگان محسوب می‌شوند.
در شیمی نیز توسعه تک‌لایه‌های خودآرا، مطالعه انتقال الکترون در پروتئین‌ها و فناوری‌های دقیق ویرایش پایه و ویرایش پرایم ژنوم از مهمترین زمینه‌های علمی مورد تقدیر هستند.
در اقتصاد، پژوهش‌های Susan Athey و Hal Varian درباره اقتصاد فناوری اطلاعات، مطالعات Michael Woodford در زمینه سیاست پولی و پژوهش‌های Sidney Winter درباره پویایی اقتصادی و رفتار سازمانی مورد توجه قرار گرفته‌اند.
نکته مهم برای جامعه دانشگاهی، روش انتخاب این پژوهشگران است؛ کلاریویت داده‌های انتشاراتی و استنادی Web of Science Core Collection را با ارزیابی تخصصی کارشناسان ISI تلفیق میکند.
از بیش از ۶۷ میلیون مقاله و مقاله کنفرانسی نمایه‌شده از سال ۱۹۷۰، کمتر از ۰٫۰۲ درصد بیش از ۲۰۰۰ استناد دریافت کرده‌اند و آثار برگزیدگان از میان چنین پژوهش‌های بسیار پراستناد بررسی می‌شوند.
فهرست ۲۰۲۶ همچنین نشان می‌دهد که اثرگذاری پژوهش‌های بنیادین ممکن است دهه‌ها پس از انتشار اولیه آشکار شود؛ چنان‌که بسیاری از فناوری‌های پزشکی و علمی امروز ریشه در تحقیقات چند دهه قبل دارند.
از زمان آغاز برنامه Citation Laureates در سال ۲۰۰۲ تاکنون، ۸۹ نفر از افراد معرفی‌شده در این برنامه بعدها جایزه نوبل دریافت کرده‌اند؛ هرچند کلاریویت تأکید میکند که این برنامه برای پیش‌بینی برندگان نوبل در یک سال مشخص طراحی نشده است.
برای پژوهشگران و مدیران پژوهشی دانشگاه‌ها، این گزارش نمونه‌ای کاربردی از ظرفیت تحلیل استنادی و علم‌سنجی برای شناسایی پژوهش‌های دارای نفوذ علمی پایدار و ردیابی مسیر تبدیل تحقیقات بنیادی به نوآوری‌های اثرگذار است.
در مجموع، Citation Laureates 2026 یادآور این نکته است که سرمایه‌گذاری بلندمدت در پژوهش‌های بنیادی، حتی زمانی که کاربرد فوری آنها آشکار نیست، می‌تواند در آینده به تحولات اساسی در علم، فناوری، سلامت و اقتصاد منجر شود.
Clarivate. (2026, September 17). Clarivate reveals Citation Laureates 2026 recognizing transformative scientific breakthroughs. Clarivate. https://clarivate.com/news/clarivate-reveals-citation-laureates-2026-recognizing-transformative-scientific-breakthroughs/
/channel/UT_Central_Library
بررسی آماری جغرافیای کتابت و تألیف در نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
بررسی اطلاعات ۳۲٬۵۷۴ عنوان کتاب و رساله خطی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، در کنار تاریخ کتابت، امکان نگاهی به جغرافیای تألیف و کتابت این آثار را نیز فراهم میکند. در این مجموعه، محل کتابت یا تألیف برای همه آثار ثبت نشده و تنها در ۹۰۷ عنوان، یعنی حدود ۲٫۸ درصد کل عناوین، اطلاعاتی در فیلد مربوط به محل وجود دارد. ازاین‌رو آمار حاضر را باید گزارشی از عناوین «دارای محل ثبت‌شده» دانست و نه تصویری کامل از جغرافیای همه نسخه‌های کتابخانه.
در یکسان‌سازی نام‌ها، صورت‌های متفاوت یک شهر تا حد امکان در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند؛ برای مثال «اصفهان» و «سپاهان»، «تهران» و «طهران» و نیز «مشهد» و «طوس» در یک گروه محاسبه شده‌اند. همچنین در برخی رکوردها بیش از یک محل ذکر شده است؛ ازاین‌رو جمع فراوانی شهرها الزاماً برابر با ۹۰۷ نخواهد بود.
در میان محل‌های شناسایی‌شده، اصفهان/سپاهان با ۱۷۲ عنوان بیشترین حضور را دارد. پس از آن مشهد/طوس با ۱۱۱ عنوان قرار گرفته است. قزوین با ۵۶، کرمان با ۴۸، یزد با ۴۶، تهران/طهران با ۴۴ و شیراز با ۴۰ عنوان در مراتب بعدی قرار دارند. پس از این شهرها نیز کاشان/قمصر با ۲۶، تبریز با ۲۴، قم با ۲۳ و هرات با ۲۱ عنوان دیده می‌شوند.
این ارقام تنها از نظر تعداد قابل توجه نیستند، بلکه با افزودن عامل زمان، برخی الگوهای تاریخی نیز آشکار می‌شود. برجستگی اصفهان در قرن یازدهم هجری کاملاً محسوس است. از ۱۷۲ عنوانی که اصفهان یا سپاهان در محل آنها آمده، تاریخ ۱۶۳ عنوان به یک قرن مشخص قابل انتساب است؛ از این میان ۶۷ عنوان به قرن یازدهم تعلق دارد. جالب آنکه حضور اصفهان در قرن سیزدهم نیز بسیار چشمگیر است و ۷۰ عنوان از نمونه‌های تاریخ‌پذیر به این قرن تعلق دارند.
مشهد/طوس پیوند حتی آشکارتری با قرن یازدهم دارد. از ۱۱۱ عنوان دارای این محل، ۱۰۶ عنوان از نظر قرن قابل تعیین است و ۷۶ عنوان آنها متعلق به قرن یازدهم است. این تمرکز، مشهد و طوس را در داده‌های موجود به یکی از مراکز برجسته کتابت در قرن یازدهم تبدیل میکند.
در مقابل، تهران چهره‌ای متأخر دارد. از ۴۴ عنوانی که تهران یا طهران به عنوان محل آنها ثبت شده و ۴۰ موردشان از نظر زمانی قابل تعیین است، ۲۷ عنوان متعلق به قرن سیزدهم و ۱۳ عنوان متعلق به قرن چهاردهم است. بنابراین در داده‌های بررسی‌شده، حضور تهران اساساً مربوط به دوره قاجار و پس از آن است.
برخی شهرهای دیگر نیز تمرکز زمانی مشخصی دارند. از ۵۶ عنوان مربوط به قزوین، ۴۲ عنوان به قرن سیزدهم تعلق دارد. در یزد ۴۱ مورد از ۴۵ عنوان تاریخ‌پذیر متعلق به قرن یازدهم است. کرمان نیز الگوی مشابهی دارد و ۴۱ مورد از ۴۸ عنوان آن در قرن یازدهم قرار می‌گیرد. در مقابل، از ۴۰ عنوان مربوط به شیراز، ۲۵ عنوان به قرن دوازدهم تعلق دارد. درباره قم نیز بیشترین تمرکز در قرن دوازدهم، با ۱۸ عنوان از ۲۲ مورد تاریخ‌پذیر، دیده می‌شود.
در کنار مراکز بزرگ، نام شماری از شهرها و آبادی‌های دیگر نیز در محل کتابت یا تألیف نسخه‌ها آمده است؛ از جمله هرات، کربلا، نجف، مکه، سمرقند، لاهور، سمنان، اردبیل، رشت، همدان، بغداد، بروجرد، حلب، کابل، گنجه، کاظمین، نهاوند، سنقر، آستارا و اردوباد. این پراکندگی نشان می‌دهد که جغرافیای نسخه‌های موجود در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران محدود به مرزهای کنونی ایران نیست و بخشی از حوزه گسترده‌تر فرهنگی ایران و جهان اسلام را دربر می‌گیرد.
با این همه، در تفسیر این ارقام باید احتیاط کرد. نخست آنکه محل تنها برای ۹۰۷ عنوان از بیش از ۳۲ هزار عنوان ثبت شده است. دوم آنکه این اعداد شمار عناوین کتاب و رساله هستند، نه شمار مجلدات فیزیکی؛ یک مجلد ممکن است مشتمل بر چندین رساله باشد. سوم آنکه فراوانی یک شهر در این مجموعه لزوماً نشان‌دهنده حجم کلی کتابت در آن شهر در یک دوره تاریخی نیست؛ نحوه شکل‌گیری مجموعه کتابخانه، خرید و اهدای مجموعه‌های خصوصی و بقای نسخه‌ها نیز در این توزیع تأثیر داشته است.
با وجود این محدودیت‌ها، داده‌های موجود تصویری قابل توجه از جغرافیای کتابت به دست می‌دهند: اصفهان و مشهد/طوس در قرن یازدهم، تهران و قزوین در قرن سیزدهم، یزد و کرمان در قرن یازدهم و شیراز در قرن دوازدهم از برجسته‌ترین تمرکزهای جغرافیایی ـ زمانی این بخش از مجموعه‌اند. ادامه این بررسی و استخراج نظام‌مند محل‌ها در کنار تاریخ کتابت می‌تواند زمینه تهیه «اطلس جغرافیایی نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران» را فراهم کند.
/channel/UT_Central_Library
نگاهی آماری به تاریخ کتابت کتاب‌ها و رساله‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
بررسی آماری اطلاعات فهرست کتاب‌ها و رساله‌های خطی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، تصویری جالب از توزیع تاریخی این میراث مکتوب در طول قرون اسلامی به دست می‌دهد.
در این بررسی، اطلاعات مربوط به ۳۲٬۵۷۴ عنوان کتاب و رساله خطی از نظر تاریخ کتابت تحلیل شد. باید توجه داشت که واحد شمارش در این آمار «عنوان کتاب یا رساله» است و نه «مجلد خطی»؛ ازاین‌رو ممکن است یک مجلد خطی مجموعه‌ای مشتمل بر چندین رساله باشد و هر رساله به صورت عنوانی مستقل در فهرست ثبت شده باشد.
برای افزایش دقت، تاریخ‌ها در چند گروه تفکیک شدند. ۱۲٬۸۷۰ عنوان دارای سالی بودند که امکان انتساب آنها به یک قرن مشخص وجود داشت و ۸٬۷۶۹ عنوان نیز در فهرست مستقیماً به یک قرن معین نسبت داده شده بودند. در نتیجه، قرن کتابت ۲۱٬۶۳۹ عنوان را می‌توان با اطمینان تعیین کرد.
نتایج نشان می‌دهد که شمار عناوین موجود از قرون نخستین اسلامی تا قرن ششم نسبتاً اندک است و از قرن هفتم روند افزایش آنها آشکارتر می‌شود. تعداد عناوین دارای تاریخ قابل تعیین در قرن هفتم ۲۴۱، در قرن هشتم ۴۱۴، در قرن نهم ۶۵۴ و در قرن دهم ۱٬۵۰۵ عنوان است.
در قرن یازدهم هجری این روند با جهشی چشمگیر همراه می‌شود و شمار عناوین به ۵٬۹۱۷ می‌رسد. برای قرن دوازدهم ۳٬۰۱۱ عنوان شناسایی شده است و بیشترین فراوانی متعلق به قرن سیزدهم هجری با ۷٬۶۱۶ عنوان است. این رقم حدود ۳۵ درصد همه عناوینی است که قرن کتابت آنها به صورت قطعی قابل تعیین است. قرن چهاردهم نیز با ۲٬۰۸۳ عنوان بخش قابل توجه دیگری از مجموعه را تشکیل می‌دهد.
در مجموع، حدود ۸۶ درصد عناوینی که قرن کتابت آنها قابل تعیین است، به قرون یازدهم تا چهاردهم هجری تعلق دارند. این آمار نشان می‌دهد که از حیث تعداد عناوین باقی‌مانده در مجموعه، تمرکز اصلی گنجینه در این چهار قرن قرار دارد.
بخش دیگری از داده‌ها شامل تاریخ‌گذاری‌های تقریبی است. در ۲٬۶۵۰ عنوان، تاریخ به صورت یک بازه قرنی ثبت شده است؛ برای مثال «سده ۱۱ و ۱۲». بیشترین فراوانی این گروه مربوط به مرز قرن‌های یازدهم و دوازدهم با ۷۳۰ عنوان است. پس از آن مرز قرن‌های دوازدهم و سیزدهم با ۴۷۳ عنوان، دهم و یازدهم با ۴۵۰ عنوان و سیزدهم و چهاردهم با ۴۴۶ عنوان قرار دارند. این موارد در آمار قطعی هیچ‌یک از دو قرن منظور نشده‌اند.
همچنین ۶۲۹ عنوان دارای چند تاریخ متعلق به بیش از یک قرن هستند که برای تعیین دقیق وضعیت آنها نیاز به بررسی موردی وجود دارد. ۷٬۶۵۶ عنوان نیز در داده‌های موجود فاقد تاریخ قابل استفاده برای این نوع تحلیل، یا دارای اطلاعاتی هستند که انتساب خودکار آنها به یک قرن مشخص ممکن نیست.
/channel/UT_Central_Library
معرفی پایگاه «آکادمی امام صادق علیه‌السلام»، پایگاهی برای هزاران کلاس درس از دروس حوزوی قم و نجف
«آکادمی امام صادق علیه‌السلام» یک پلتفرم آموزشی چندبخشی در زمینه علوم و معارف اسلامی است که امکان دسترسی به درس‌های ضبط‌شده، دوره‌های آموزشی، تدریس آنلاین و صفحات اختصاصی استادان و مؤسسات علمی را فراهم میکند. در صفحه اصلی، در حال حاضر بیش از ۳۷۰ استاد، ۶۶۰ دوره ویدیویی و بیش از ۳۳ هزار دانشجو ثبت شده‌اند؛ بنابراین با مجموعه نسبتاً بزرگی از درس‌گفتارهای حوزوی و اسلامی روبه‌رو هستیم، نه صرفاً وبسایت یک مدرسه یا مؤسسه خاص.
از ویژگی‌های مهم این سایت برای کار دانشجویی، طبقه‌بندی نسبتاً تفصیلی موضوعات است. محتوای آموزشی آن در حوزه‌هایی مانند قرآن و تفسیر، حدیث و علوم حدیث، نهج‌البلاغه، عقاید اسلامی، امامت و مهدویت، اخلاق، فقه، اصول فقه، زبان و ادبیات عربی، منطق، تاریخ اسلام، ادیان و مذاهب و رجال و تراجم تنظیم شده است. حتی در برخی رشته‌ها تقسیم‌بندی تخصصی‌تری وجود دارد؛ برای نمونه فقه به مراحل مقدماتی، متوسط، فقه استدلالی و بحث خارج، و اصول فقه نیز به مراحل مقدماتی، متوسط و عالی تقسیم شده است.
برای دانشجویان تاریخ اسلام، حدیث، کلام و مطالعات شیعه، بخش‌های «التاريخ»، «الحديث» و «الرجال والتراجم» اهمیت بیشتری دارند. در بخش حدیث، افزون بر متون حدیثی، درس‌های علوم حدیث، نهج‌البلاغه و شرح ادعیه و زیارات قرار گرفته است. برای مثال، هنگام بررسی فعلی سایت، دوره‌هایی در علم رجال، بحارالانوار، نهج‌البلاغه و شرح متون روایی در دسترس بود. بسیاری از این دوره‌ها نیز رایگان عرضه شده‌اند.
ویژگی مهم دیگر، حضور مؤسسات و حوزه‌های مختلف درون یک پلتفرم واحد است. سایت صرفاً محتوای «حوزه مجازی امام صادق(ع)» را عرضه نمی‌کند، بلکه صفحات و دوره‌های مجموعه‌های دیگری را نیز میزبانی میکند؛ از جمله حوزه‌های علمی مجازی و مراکز مطالعاتی مختلف. فهرست مستقلی نیز برای این مؤسسات وجود دارد.
خود «حوزه امام صادق علیه‌السلام الافتراضية» یکی از مؤسسات فعال در این سامانه است. طبق معرفی رسمی آن، این حوزه مجازی در سال ۲۰۱۲ تأسیس شده و هدف آن ارائه آموزش حوزوی از راه دور بر اساس برنامه سنتی حوزه است. حوزه‌هایی چون فقه و اصول، عقاید و کلام، قرآن و تفسیر، حدیث، اخلاق، منطق، نحو و صرف و بلاغت، تاریخ و سیره، ادیان و مذاهب و رجال در برنامه آن قرار دارند و آموزش از سطح مقدماتی تا متوسط و پیشرفته ارائه می‌شود.
نکته مفید دیگر برای دانشجویان این است که سایت یک نقشه برنامه درسی (Curriculum Roadmap) دارد. در این قسمت دوره‌ها بر اساس مراحل تحصیلی سامان یافته‌اند؛ برای مثال، مراحل اول تا نهم در کنار مسیرهای موضوعی فقه، اصول فقه، ادبیات عربی، عقاید، تفسیر و اخلاق دیده می‌شود. بنابراین دانشجویی که صرفاً به دنبال یک سخنرانی منفرد نیست و می‌خواهد ترتیب آموزشی یک موضوع را دنبال کند، می‌تواند از این بخش استفاده کند.
در کنار دوره‌ها، سایت دارای بخش مقالات و مطالب آموزشی/وبلاگ و همچنین فروشگاه محتوای آموزشی است. در فروشگاه، کتاب و کتاب صوتی در موضوعاتی مانند عقاید، امامت و اخلاق عرضه می‌شود.
ارزش این پایگاه برای دانشجویان
برای کار پژوهشی باید میان دو نوع استفاده از این سایت تفاوت گذاشت. ارزش اصلی آن در آموزش و دسترسی به درس‌گفتارها است؛ یعنی دانشجو می‌تواند برای فهم یک متن یا موضوع، درس‌های استادان حوزوی را پیدا کند و مسیر آموزشی یک علم را دنبال کند. اما این سایت را نباید جایگزین پایگاه‌های کتاب‌شناختی، نسخه‌های خطی یا بانک‌های مقالات علمی داوری‌شده دانست. محتوای آن نیز عمدتاً از منظر حوزه علمی و سنت امامیه ارائه می‌شود؛ بنابراین در پژوهش دانشگاهی تطبیقی باید در کنار منابع و دیدگاه‌های دیگر استفاده شود. این جهت‌گیری را خود آکادمی نیز صریحاً در معرفی مأموریتش، یعنی نشر معارف اسلامی بر اساس مکتب اهل‌بیت(ع)، بیان کرده است.
روش پیشنهادی استفاده برای دانشجویان: ابتدا از منوی «التخصصات التعليمية» رشته مورد نظر، مثلاً «الحديث»، «التاريخ»، «الرجال والتراجم» یا «العقائد الإسلامية» را انتخاب کنید؛ سپس استاد و دوره مناسب را بیابید. برای مطالعه منظم حوزوی نیز مستقیماً به بخش «المنهج الدراسي» بروید، زیرا ترتیب مراحل و دوره‌های آموزشی را نشان می‌دهد. صفحه اصلی همچنین امکان جست‌وجوی مستقیم استاد، کلاس یا مؤسسه را فراهم کرده است.
ورود به نسخه عربی آکادمی امام صادق علیه‌السلام
/channel/UT_Central_Library
Geminihttps://misbar-hadith.com
وبسایت «مسبار الحديث»
(misbar-hadith.com)
یک پلتفرم و ارائه‌دهندهٔ نرم‌افزار تخصصی برای جستجو و پژوهش در احادیث پیامبر (ص) است. این نرم‌افزار به‌صورت رایگان برای رایانه (نسخه دسکتاپ) طراحی شده و امکانات بسیار پیشرفته‌ای را برای پژوهشگران، طلاب و علاقه‌مندان به علوم حدیث فراهم میکند.ویژگی‌ها و مشخصات اصلی این وبسایت و نرم‌افزار عبارت‌اند از:۱. موتور جستجوی ترکیبی و هوشمند (ثلاثی)نرم‌افزار «مسبار الحديث» از سه روش جستجوی هم‌زمان بهره می‌برد:جستجوی متنی (Linguistic): جستجو بر اساس عین عبارت یا کلمات واردشده.جستجوی صرفی (Morphological): درک ریشه کلمات و صرف آنها؛ برای مثال با وارد کردن یک واژه، تمامی مشتقات و فرم‌های مختلف آن کلمه در متن احادیث پیدا می‌شود.جستجوی معنایی (Semantic): با استفاده از هوش مصنوعی و مدل‌های معنایی، حدیث مورد نظر را حتی اگر متنش را دقیقاً به یاد نداشته باشید و فقط مفهوم آن را جستجو کنید (مثلاً «فضل الإحسان إلى الأم»)، پیدا میکند.۲. محتوای غنی و جامعشامل بیش از ۱٬۴۰۰ کتاب حدیثی (از جمله صحاح ستّه، مسندها، معجم‌ها و...).شامل بیش از ۴۶۳,۰۰۰ روایت مسند.دسته‌بندی و گردآوری بیش از ۲۰,۷۰۰ حدیث به همراه بررسی طرق و اسناد مختلف آنها.شامل تراجم و بیوگرافی بیش از ۴۹,۸۰۰ راوی.۳. کارکرد کاملاً آفلاین و حفظ حریم خصوصیپس از نصب نرم‌افزار (حجم اولیه حدود ۵۴۱ مگابایت) و دریافت پایگاه‌داده در اولین اجرا (حدود ۲.۹ گیگابایت)، برنامه بدون نیاز به اینترنت کار میکند.هیچ‌گونه نیازی به ساخت حساب کاربری، اشتراک یا پرداخت هزینه ندارد و اطلاعات جستجوی کاربر کاملاً روی دستگاه خودش باقی می‌ماند.۴. ابزارهای پژوهشیامکان دسته‌بندی احادیث در مجموعه‌های تحقیقاتی مجزا.امکان ذخیره‌سازی و بازتولید سناریوهای جستجوی پیچیده برای پروژه‌ها و مقاله‌های علمی.وضعیت دانلود و پشتیبانی سیستم‌عامل‌هادر حال حاضر نسخهٔ مخصوص ویندوز (Windows 10 / 11) در وبسایت جهت دانلود رایگان قرار دارد و نسخه‌های مربوط به مک (macOS) و لینوکس (Linux) نیز طبق اعلام وبسایت در دست توسعه هستند. Gemini هوشواره است و ممکن است اشتباه کند، ازجمله درباره افراد.
/channel/UT_Central_Library
🔰چگونه بحران مطالعه با دلارهای خرد درمان می‌شود؟
سنگاپور برای کتاب خواندن پول می‌دهد!(ibna.ir/x6Kcs)
🔸سنگاپور در تازه‌ترین آزمون اجتماعی خود دست به ابتکار جالب توجهی زده است: پرداخت پول نقد به شهروندانی که گوشی‌های هوشمند را کنار بگذارند و پای یک کتاب خوب بنشینند. با وجود مبالغ بسیار ناچیز این طرح، روان‌شناسان برجسته‌ای چون جاناتان هایت، نویسنده کتاب تحسین‌شده نسل مضطرب، معتقدند این مشوق‌های به ظاهر ساده می‌توانند جرقه نجات یک عادت روبه‌افول باشند
🔸اثرگذاری روانی پاداش‌ها هرگز ارتباط مستقیمی با ارزش مادی آنها ندارد. در این مدل، ۱ دلار سنگاپور یک «دستمزد» نیست، بلکه یک «ماشه رفتاری» است. ثبت رکوردها و تداوم زنجیره مطالعه، مغز مخاطب را درست مانند بازی‌های رایانه‌ای با دریافت بازخورد سریع پاداش می‌دهد و به تعبیر پاتریک تیلور، مدیر واحد بینش‌های رفتاری، هوشمندی طرح سنگاپور نه در ارزش نقدی، بلکه در «بازی‌وارسازی» اهداف روزانه و بازسازی همان دوپامینی است که پیش‌تر از پیمایش بی‌هدف شبکه‌های اجتماعی به دست می‌آمد.
@ibna_official
سلام
روز به خیر
تقدیم شما
https://www.khabaronline.ir/news/2268208
🔰براساس کتاب «آقای کتابدار» بازخوانی شد؛
ماجرای کتاب‌خوان شدن کامران فانی از زبان خودش(ibna.ir/x6JNx)
🔸کامران فانی، در کتاب «آقای کتابدار» روایت کوتاهی دارد، از دوره کودکی‌اش؛ روزهایی که اولین گام‌های جدی برای کتاب‌خوان شدن را برداشت.
🔸آن دوران کتاب کودک به معنای امروزی مطلقاً وجود نداشت؛ بنابراین کتاب‌هایی که کودکان می‌خواندند آثاری بود که بزرگ‌های عامی هم می‌خواندند. خانه ما نزدیک مسجد شاه قزوین بود و این مسجدی بود که در دوره فتحعلی‌شاه ساخته شده و از مساجد نسبتاً قدیمی شهراست.
🔸قزوین از این نظر مهم است که یکی از مهمترین مساجد به نام «جامع عتیق» در این شهر است که در دوره سلجوقی ساخته شده و بسیار نیز عظیم است. به هر حال در کنار این مسجد، کتاب می‌فروختند اولین کتاب‌هایی را که می‌خواندم، از آنجا تهیه کردم.
🔸بیشترین چیزی که در خاطرم مانده «امیرارسلان نامدار» است. من این کتاب را کلاس دوم یا سوم دبستان خواندم. امروز که به گذشته نگاه می‌کنم فکر می‌کنم برای کودک کلاس سوم یا چهارم دبستان کتاب مشکلی است و نثر سختی دارد.
@ibna_official
📕 رساله انتخابات
🖊 محمدباقر کمره‌ای
📌 رسالهٔ سیاسی-مذهبی که مردم ایران را به درک درست از «آزادی» و «حکومت ملی» فرامیخواند و رأی دادن در انتخابات را نه یک حق صرف، بلکه یک تکلیف شرعی، وجدانی و ملی معرفی میکند؛ نویسنده با استناد به آیات قرآن، سیرهٔ پیامبر و امامان، تأکید دارد که حکومت ملی تنها با دو رکن «انتخابات آزاد و عمومی» و «صلاحیت دینی و کاردانی نمایندگان» تحقق می‌یابد و از علما، احزاب، اتحادیه‌های صنفی و روشنفکران دلسوز می‌خواهد که با بیدارسازی مردم، از تکرار فاجعهٔ کودتاها و استعمارِ نفتی جلوگیری کنند، و هشدار می‌دهد که اگر «انقلاب سوم» (اصلاحات اساسی) با همکاری همگانی و پرهیز از نفاق و کناره‌گیری رقم نخورد، کشور با هرج و مرج، تباهی منابع، و سرخوردگی نسلها روبه‌رو خواهد شد.
کتابخانه مسجد اعظم
@boroujerdilib
❇️ کتابخانه‌های دانشگاهی در ۲۰۲۶؛ از هوش مصنوعی مولد تا خدمات پژوهشی هوشمند
گزارش‌ها و تحلیل‌های منتشر شده در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که کتابخانه‌های دانشگاهی وارد مرحله‌ای تازه از تحول دیجیتال شده‌اند؛ مرحله‌ای که در آن، هوش مصنوعی، تحلیل داده و خدمات پژوهشی هوشمند به محور اصلی نوآوری تبدیل شده‌اند. مهمترین روندهای سال ۲۰۲۶ عبارت‌اند از:
۱. حرکت به سوی «کتابخانه مبتنی بر هوش مصنوعی»
کاربرد هوش مصنوعی از مرحله آزمایشی عبور کرده و در خدماتی مانند جست‌وجوی معنایی، کشف منابع، تولید فراداده، نمایه‌سازی، پاسخگویی به پرسش‌های کاربران و پشتیبانی از پژوهشگران به‌طور گسترده در حال گسترش است. با این حال، تأکید اصلی بر حفظ نقش کتابداران در نظارت بر کیفیت و اعتبار اطلاعات است.
۲. توسعه خدمات پژوهشی مبتنی بر هوش مصنوعی
کتابخانه‌ها به‌تدریج از مراکز امانت کتاب به مراکز پشتیبان پژوهش تبدیل می‌شوند. آموزش استفاده مسئولانه از ابزارهای هوش مصنوعی، کمک به مرور پیشینه پژوهش، مدیریت داده‌های پژوهشی، انتخاب منابع معتبر و ارتقای سواد هوش مصنوعی، از خدمات رو‌به‌رشد کتابخانه‌های دانشگاهی در سال ۲۰۲۶ است.
۳. تأکید بر سواد هوش مصنوعی و ارزیابی انتقادی اطلاعات
با افزایش استفاده از ابزارهای مولد، کتابخانه‌ها آموزش تشخیص خطاهای هوش مصنوعی، اعتبارسنجی منابع، استناددهی صحیح و رعایت اصول اخلاق پژوهش را به یکی از مأموریت‌های اصلی خود تبدیل کرده‌اند.
۴. امنیت سایبری و حفاظت از داده‌ها
افزایش تهدیدهای سایبری، کتابخانه‌ها را به سرمایه‌گذاری بیشتر در امنیت سامانه‌های اطلاعاتی، حفاظت از داده‌های کاربران و تدوین سیاست‌های استفاده ایمن از هوش مصنوعی سوق داده است.
۵. تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و تحلیل رفتار کاربران
استفاده از داده‌های تحلیلی برای شناخت نیازهای کاربران، بهینه‌سازی مجموعه‌ها و طراحی خدمات شخصی‌سازی‌شده، به یکی از مهمترین رویکردهای مدیریتی کتابخانه‌های دانشگاهی تبدیل شده است.
در مجموع، شواهد نشان می‌دهد که کتابخانه‌های دانشگاهی در سال ۲۰۲۶ دیگر تنها محل نگهداری منابع علمی نیستند؛ بلکه به مراکز هوشمند پشتیبان آموزش، پژوهش، نوآوری و توسعه سواد هوش مصنوعی تبدیل شده‌اند. نقش کتابداران نیز از مدیریت مجموعه‌ها به هدایت کاربران در استفاده آگاهانه و مسئولانه از فناوری‌های نوین در حال تغییر است.
• Association of College and Research Libraries. (2026). 2026 Top Trends in Academic Libraries. College & Research Libraries News. https://crln.acrl.org/index.php/crlnews/article/view/27364/35140
• Ayinde, L. (2026). Adoption of artificial intelligence in academic libraries. The Journal of Academic Librarianship.
• Association of Research Libraries. (2026). Strategic Implications of AI Futures for Research Libraries: AI Futurescape Workshop Report.
• Tanzi, N. (2026). Library Tech Trends for 2026. The Digital Librarian.
• Clarivate. (2025). Pulse of the Library: AI Adoption in Libraries.
/channel/UT_Central_Library
🔰روایتی تازه از شمایل‌گونی؛
وقتی ظاهرِ کلمه، معنایش را فریاد می‌زند!(ibna.ir/x6H9b)
🔸پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد که وقتی کلمات به لحاظ بصری شبیه به معنای خود هستند، مغز آنها را با سرعت و دقت بیشتری پردازش میکند.
🔸این یافته‌ها نشان می‌دهد که امتیازدهی‌ها واقعاً بر پایه شباهت بصری میان ظاهرِ کلمه و معنای آن استوار بوده است. اما آیا این مسئله در پردازش واقعی زبان اهمیت دارد؟ برای پاسخ، از سه پایگاه‌داده معتبر در روان‌شناسی زبان استفاده شد که سرعت شناسایی کلمات واقعی از کلمات ساختگی را اندازه‌گیری می‌کردند. نتایج در هر سه پایگاه‌داده یکسان بود: افراد کلماتی را که ظاهرشان شبیه معنایشان بود، سریع‌تر و دقیق‌تر پردازش می‌کردند. این اثر حتی پس از کنترل متغیرهایی چون میزان رواج واژه، طول کلمه و سهولتِ تصویرسازیِ معنای آن نیز پایدار بود. علاوه بر این، چنین کلماتی معمولاً در سنین پایین‌تری آموخته می‌شوند.
@ibna_official
🎓 مکتب امام صادق (ع)؛ الگویی تاریخی برای آموزش، پرسشگری و گفت‌وگوی علمی در دانشگاه امروز
اگر امام جعفر صادق(ع) در دانشگاه امروز حضور داشت، چه چیزی از شیوه علمی و آموزشی ایشان می‌توانست برای دانشگاهیان الهام‌بخش باشد؟
در دوره امام جعفر صادق (ع)، مدینه شاهد شکل‌گیری یکی از برجسته‌ترین حلقه‌های علمی جهان اسلام بود؛ حلقه‌ای که آموزش، پرسشگری و گفت‌وگو در آن جایگاهی محوری داشت.
در برخی منابع تاریخی، شمار کسانی که از دانش امام صادق (ع) بهره برده‌اند، تا حدود چهار هزار نفر گزارش شده است.
اهمیت این مکتب تنها در شمار دانش‌آموختگان آن نبود؛ بلکه در تنوع مباحث علمی و نقش آن در انتقال و گسترش دانش حدیث، فقه، تفسیر، کلام و مباحث عقلی نیز قابل توجه است.
گزارش‌های تاریخی همچنین از ارتباط علمی امام صادق (ع) با چهره‌هایی مانند مالک بن انس و ابوحنیفه حکایت دارند؛ موضوعی که می‌تواند جلوه‌ای از فضای علمی و تبادل دیدگاه‌های آن عصر باشد.
از این منظر، مکتب صادق (ع) را می‌توان نمونه‌ای تاریخی از اهمیت استاد، شاگرد، پرسش، گفت‌وگو و انتقال دانش در شکل‌گیری یک جامعه علمی دانست.
این میراث برای دانشگاه امروز نیز قابل تأمل است؛ زیرا آموزش دانشگاهی زمانی پویاتر می‌شود که دانشجویان به پرسشگری، گفت‌وگوی علمی، نقد دیدگاه‌ها و جست‌وجوی حقیقت تشویق شوند.
Atalan, M. (2011). The scientific and intellectual contributions of Imam Ja‘far al-Sadiq. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 11(2), 35–54.
Daftary, F. (2013). A history of Shi‘i Islam. I.B. Tauris.
Momen, M. (1985). An introduction to Shi‘i Islam: The history and doctrines of Twelver Shi‘ism. Yale University Press.
/channel/UT_Central_Library
مربوط به توضیحات پست قبلی
/channel/UT_Central_Library
اهتمام حضرت آیت الله العظمی شبیری بر شکل گیری مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در سال ۱۳۶۷
(مرحوم آیت الله مصلحی، فرزند مرحوم آیت الله العظمی اراکی بودند).
/channel/D_sadraiy
🎯 ۱۴۰۰ واژه و تعریف جدید به واژه‌نامۀ مریام‌وبستر اضافه شد
♦️مت لاویتس، ان‌بی‌سی‌نیوز — مریام‌وبستر اخیراً ۱۴۰۰ واژه و تعریف جدید به واژه‌نامۀ خود اضافه کرده است. در بیانیۀ این مؤسسه آمده است: «مدخل‌های جدید بازتاب‌دهندۀ واژه‌ها و معناهایی هستند که به‌مرور زمان کاربرد گسترده‌ای پیدا کرده‌اند و می‌توانند پنجره‌ای به جهان امروز بگشایند.» در میان این واژه‌ها می‌توان به «Shapewear» (لباس فرم‌دهندۀ بدن)، «Looksmaxxing» (تلاش افراطی برای به حداکثر رساندن جذابیت ظاهری) و «Meme coin» (ارز دیجیتالی مبتنی بر میم‌های اینترنتی) اشاره کرد.
♦️در میان نگرانی‌های فراگیر اخیر دربارهٔ تأثیر هوش مصنوعی بر انسان، این شرکت واژۀ «Uncanny valley» (درۀ وهم‌انگیز) را نیز به مجموعۀ تعریف‌های خود افزوده است. مریام‌وبستر این اصطلاح را چنین تعریف میکند: «آن احساس انزجارآمیزی که از چیزی مصنوعی ناشی می‌شود که تاحدودی، اما نه کاملاً، شبیه انسان است.»
♦️مریام‌وبستر پیش‌تر نیز در انتخاب واژۀ سال ۲۰۲۵، به نقش هوش مصنوعی در زبان و فرهنگ امروز توجه نشان داده بود. این مؤسسه «slop» را به‌عنوان واژۀ سال برگزید و آن را «محتوای دیجیتال کم‌کیفیتی که معمولاً به‌صورت انبوه به‌وسیلۀ هوش مصنوعی تولید می‌شود» تعریف کرد. مریام‌وبستر هنوز واژۀ سال ۲۰۲۶ خود را اعلام نکرده و معمولاً آن را در سه‌ماهۀ پایانی سال معرفی میکند.
🔗 آنچه خواندید برگرفته از مطلب «Merriam-Webster gives its dictionary a ‘glow-up’ with 1,400 new words and definitions» نوشتۀ مت لاویتس است که در تاریخ ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ در ان‌بی‌سی‌نیوز منتشر شده است.
@tarjomaan
/channel/UT_Central_Library
📚 #معرفی_کتاب
🔺پادشاهی عربی مدرن: بازآفرینی نظم سیاسی عثمانی در خاورمیانه‌ی میان‌دوجنگ
🔺 Modern Arab Kingship: Remaking the Ottoman Political Order in the Interwar Middle East
👈🏻 نویسنده: Adam Mestyan
👈🏻 ناشر: Princeton University Press
👈🏻 سال انتشار : (2023)
👈🏻شابک: 9780691190976
معرفی ناشر
نویسنده در این کتاب افق‌گشا بر این باور است که نظم‌های سیاسی پسا-عثمانی در جهان عرب، برخلاف پندار بسیاری مورخان، زاییده‌ی استعمار اروپا نبود، بلکه از دل فرآیند «بازیافت امپراتوری» سر برآورد. او نشان می‌دهد که در خاورمیانه‌ی پس از جنگ جهانی اول، مقامات دولت‌های متفق و اشراف‌زادگان پیشین عثمانی به منظور بازآفرینی نهادهای امپراتوری با یکدیگر هم‌پیمان شدند. آنان، به استثنای فلسطینِ استعمارزده، کاربست‌های پیشین عثمانی در زمینه تبارشناسی و دین را برای تکوین نظام‌های سیاسی نو مجددا به کار گرفتند. وی بر این باور است که این نظام‌های سیاسی را نباید در قالب مستعمره یا دولت-ملت فهم کرد، بلکه باید آنها را به مثابه «دولت‌های محلیِ دارای حاکمیتِ تابع» در نظر گرفت؛ یعنی رژیم‌هایی بومی‌سازی‌شده که اقتدار امپراتوری‌شان ریشه در مذهب، قومیت و دودمان داشت. در این میان، حکمرانی بدون حاکمیت، به شمایل جدیدی از سلطه غربی بدل گردید.
نویسنده با اتکا بر منابع بکر و پیش‌تر استفاده‌نشده از بایگانی‌های عثمانی، فرانسوی، سوری و سعودی، به واکاوی اندیشه‌ها و روالهای معطوف به خلق نظام‌های سیاسیِ ترکیبی در خاورمیانه‌ی میان‌دوجنگ می‌پردازد. وی از این رهگذر، بر نقش عاملیت‌های بومی در شکل‌گیری پادشاهی فراموش‌شده‌ی حجاز، اردن، مصر، عربستان سعودی و سوریه (نخستین جمهوری مسلمان) پرتو می‌افکند. نویسنده چگونگی سازگاری اسلام امپراتوری با جهانی فاقد یک امپراتوری اسلامی را می‌سنجد و ضمن بررسی پادشاهی مصر در دوران پسا-عثمانی، به روند درهم‌تنیده‌ی تکوین عربستان سعودی و دولت سوریه در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ میلادی می‌پردازد.
تحلیل نوآورانه‌ی این کتاب نشان می‌دهد که چگونه کاربست یک نظریه‌ی مبتنی بر امپراتوری برای تحلیل نظم سیاسی مدرن، می‌تواند به تدقیق و ژرف‌بینی درک ما از پویایی‌های سیاسی در سراسر سده بیستم تا روزگار پرالتهاب کنونی یاری رساند.
فهرست مطالب
۱) بازیافت امپراتوری
بخش اول: نظریه‌ای درباره‌ی دولت‌های محلیِ حاکم
۲) خاستگاه امپراتورگونه‌ی نظم‌های سیاسی جانشین
۳) حکمرانی بدون حاکمیت
بخش دوم: مسیرهای ترکیبی برای خروج از امپراتوری
۴) سیاست‌های تبارشناختی عثمانی
۵) فدرالیسم آرمان‌شهری: امپراتوری‌های پسا-عثمانی
بخش سوم: گذار از اقتدار امپراتوری به اقتدار محلی مسلمانان
۶) اقتدار اشغالگر: پادشاهِ منطقه اداره سرزمین‌های اشغالی دشمن در شرق
۷) اقتدار و دستگاه شریعت در مصرِ پسا-عثمانی
بخش چهارم: مسیرهای رهایی
۸) نقش سوریه در تکوین پادشاهی عربی سعودی
۹) تاج و تخت دمشق، ۱۹۲۶-۱۹۳۹
مؤخره: حاکمیتِ تابع در سده بیستم
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی
@Islamicstudies
بیار آنچه داری ز مردیّ و زور
که دشمن به پای خود آمد به گور
گلستان سعدی باب هفتم در تأثیر تربیت
تک برگ از نسخه‌ای از گلستان
هرات دوره تیموری
حدود ۱۴۹۰ میلادی برابر ۸۶۹ خورشیدی
آبرنگ گواش و طلا بر کاغذ؛ به اندازهٔ ۲۸٫۴ × ۲۰٫۳ سانتی‌متر؛ مجموعهٔ فریر.
@PersianPaintings
⚜️@rezamahdavi51.
♻️ معرفی پایگاه Academic Search Ultimate؛ دروازه‌ای جامع به منابع تمام‌متن پژوهشی برای دانشگاهیان
دسترسی به منابع علمی معتبر و تمام‌متن، یکی از مهمترین نیازهای دانشجویان، اعضای هیئت علمی و پژوهشگران در فرایند آموزش و پژوهش است. Academic Search Ultimate یکی از جامع‌ترین پایگاه‌های اطلاعاتی شرکت EBSCO به شمار می‌رود که مجموعه گسترده‌ای از مقالات علمی تمام‌متن را در طیف وسیعی از رشته‌های دانشگاهی در اختیار کاربران قرار می‌دهد. این پایگاه با پوشش موضوعاتی مانند علوم انسانی، علوم اجتماعی، مدیریت، آموزش، هنر، مهندسی، علوم پایه، علوم پزشکی و بسیاری از حوزه‌های میان‌رشته‌ای، به یکی از منابع اصلی پژوهش در دانشگاه‌های جهان تبدیل شده است.
مزیت مهم Academic Search Ultimate، دسترسی به مقالات تمام‌متن (Full Text) از هزاران نشریه علمی معتبر است. این ویژگی به پژوهشگران امکان می‌دهد بدون نیاز به جست‌وجو در پایگاه‌های متعدد، مقاله‌های موردنیاز خود را به‌صورت یکپارچه بازیابی و در صورت دسترسی سازمانی، متن کامل آنها را دریافت کنند. به همین دلیل، این پایگاه برای انجام مرور ادبیات، تدوین پیشینه پژوهش، نگارش پایان‌نامه، رساله و مقالات علمی، ابزاری بسیار ارزشمند محسوب می‌شود.
امکانات جست‌وجوی پیشرفته، استفاده از عملگرهای منطقی، فیلتر کردن نتایج بر اساس موضوع، سال انتشار، نوع منبع و زبان، موجب افزایش دقت و سرعت بازیابی اطلاعات می‌شود. همچنین اطلاعات کتاب‌شناختی مقالات به‌راحتی قابل انتقال به نرم‌افزارهای مدیریت منابع مانند EndNote و Zotero است که فرایند استناددهی و سازمان‌دهی منابع را تسهیل میکند.
برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پژوهشگرانی که به دنبال جست‌وجوی منابع معتبر و دانلود مقالات تمام‌متن هستند، Academic Search Ultimate یکی از بهترین گزینه‌ها در میان پایگاه‌های اطلاعاتی EBSCO به شمار می‌رود. استفاده هدفمند از این پایگاه می‌تواند کیفیت مرور منابع، دقت استنادها و در نهایت کیفیت تولیدات علمی را به‌طور چشمگیری ارتقا دهد.
نشانی دسترسی:
https://www.ebsco.com/products/research-databases/academic-search-ultimate
/channel/UT_Central_Library
🏛uropeana: دروازه دیجیتال میراث فرهنگی اروپا
🔹 معرفی
Europeana پلتفرمی پیشرو در سطح اتحادیه اروپا است که به‌عنوان کتابخانه، موزه و آرشیو دیجیتال، دسترسی یکپارچه به میراث فرهنگی دیجیتال‌شده اروپا را فراهم میکند. این وبسایت با حمایت کمیسیون اروپا، مجموعه‌های بیش از ۳۵۰۰ مؤسسه فرهنگی را در یک درگاه واحد گرد آورده است.
🔹 تاریخچه
ایده ایجاد Europeana در آوریل ۲۰۰۵ با نامه‌ای مشترک از روسای جمهور و نخست‌وزیران شش کشور اروپایی به کمیسیون اروپا شکل گرفت و نمونه اولیه آن در نوامبر ۲۰۰۸ راه‌اندازی شد.
🔹 گنجینه دیجیتال
دسترسی به بیش از ۵۸ میلیون شیء دیجیتال از ۳۵۰۰ مؤسسه فرهنگی شامل:
۳۳ میلیون تصویر و عکس
۲۷ میلیون محتوای متنی (کتاب، نسخه خطی، روزنامه و اسناد)
۱٫۲ میلیون محتوای صوتی
۳۶۰ هزار ویدئو
۸ هزار مدل سه‌بعدی
🔹 ساختار فنی
یوروپیانا محتوا را ذخیره نمی‌کند، بلکه با گردآوری فراداده (Metadata)، نقش فراهم‌کننده دسترسی (Access Point) را ایفا میکند. کاربران به وبسایت مؤسسه مبدأ هدایت می‌شوند و این مدل غیرمتمرکز، مالکیت محتوا را برای مؤسسات حفظ میکند.
🔹 استراتژی
بر اساس چهار محور اصلی: جمع‌آوری (ایجاد منبع باز معتبر)، تسهیل (حمایت از مؤسسات فرهنگی)، توزیع (دسترسی در هر مکان و زمان) و مشارکت (تعامل کاربران با میراث فرهنگی).
🔹 کاربرد دانشگاهی
یوروپیانا به‌عنوان یکی از ارکان فضای مشترک داده‌های فرهنگی اروپا، منبعی غنی برای تحقیقات میان‌رشته‌ای در تاریخ، هنر، علوم انسانی دیجیتال و کتابداری محسوب می‌شود. برای پژوهشگران ایرانی، این پلتفرم امکان دسترسی به نسخه‌های دیجیتال اسناد تاریخی، نسخه‌های خطی، نقشه‌های باستانی و آثار هنری اروپا را فراهم میکند و به‌ویژه در حوزه مطالعات تطبیقی و تاریخ هنر، منبعی معتبر و بی‌نظیر برای تحقیقات علمی و پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی به شمار می‌رود. همچنین، داده‌های باز آن برای پژوهش در حوزه علوم انسانی دیجیتال و مطالعات میان‌فرهنگی قابل بهره‌برداری است.
آدرس وبسایت:
www.europeana.eu
/channel/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
هو الحقّ
خواجه شیراز :
گوهر مخزن اسرار همان است که بود
حقّهٔ مهر بدان مهر و نشان است که بود
عاشقان زمرهٔ ارباب امانت باشند
لا جرم چشم گهربار همان است که بود
از صبا پرس که ما را همه شب تا دم صبح
بوی زلف تو همان مونس جان است که بود
طالب لعل و گهر نیست و گر نه خورشید
هم چنان در عمل معدن و کان است که بود
کشتهٔ غمزهٔ خود را به زیارت دریاب
زان که بیچاره همان دل نگران است که بود
رنگ خون دل ما را که نهان می داری
همچنان در لب لعل تو عیان است که بود
زلف هندوی تو گفتم که دگر ره نزند
سال ها رفت و بدان سیرت و سان است که بود
حافظا باز نما قصّۀ خونابهٔ چشم
که در این چشمه همان آب روان است که بود
غلام حسین امیرخانی - بهمن ۱۳۷۶
تذهیب : محمّد طریقتی
#غلام_حسین_امیرخانی
#نستعلیق_معاصر
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive
مجموعه ۱۵ جلدی «یونانیان و بربرها؛ روی دیگر تاریخ» اثر امیرمهدی بدیع، نقدی بنیادین و همه‌جانبه بر روایت‌های سنتی تاریخ‌نگاری کلاسیک غربی از دوران باستان ارائه می‌دهد. نویسنده در این اثر سترگ، دوگانه متعارف و کاذب «یونان متمدن، آزاد و عقل‌گرا» در برابر «ایران بربر، مستبد و بنده» را به چالش می‌کشد. او تحلیل میکند که اصطلاح «بربر» چگونه از یک تمایز زبانی ساده به تدریج ابزاری برای داوری تمدنی، سیاسی و تحقیر علیه ایرانیان تبدیل شده است.
بدیع با استفاده از روش‌شناسی علمی و سنجش منطقی، منابع یونانی (به‌ویژه هرودوت و توسیدید) را به دلیل تناقضات آشکار عددی، غرض‌ورزی‌های سیاسی و ناتوانی لجستیکی نقد میکند. او اثبات میکند که روابط هخامنشیان و یونانیان فراتر از خصومت نظامی بوده و این دو تمدن در بستری از تعاملات عمیق اقتصادی، تبادل هنری و دیپلماسی، «دو جهان مکمل یکدیگر» را ساخته بودند. این اثر ماندگار با بازگرداندن سهم فراموش‌‌شده تمدن ایران در عهد باستان، ارزشمندترین و عمیق‌ترین متن پیشگام در نقد علمی اروپامحوری محسوب می‌شود.
/channel/UT_Central_Library
📣 #معرفی_مقاله #مرور_مقاله #اختصاصی
🔺نسخه‌شناسی و تحول حقوق اسلامی: نخستین ارزیابی ترجیحات البینات در مجموعه گرتِ پرینستون🔺
🔺 Codicology and the Transformation of Islamic Law: A First Assessment of the Tarjīḥāt al-bayyināt in the Princeton Garrett Collection 🔺
✍🏻 Tobias Scheunchen
مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی: تاریخ حقوق اسلامی همواره شاهد تقابلی پویا بین پیچیدگی‌های نظری در ساحت اصول فقه و نیازهای عمل‌گرایانه در عرصه‌ی قضاوت بوده است. متون فقهی کلاسیک، با دربرداشتن استدلال‌های غامض و مباحث روش‌شناختی عمیق، اگرچه پشتوانه نظری مستحکمی برای مجتهدان و فقیهان فراهم می‌آوردند، در جریان روزمره‌ی دادرسی‌ها و برای کارگزاران حقوقیِ محاکم همواره کاربرد سریع و آسانی نداشتند. یکی از چالش‌های این عرصه، مسئله‌ی «تعارض ادله» و چگونگی ارزش‌گذاری و ترجیح یک بینه بر بینه‌ی دیگر در هنگام قضاوت بوده است. در همین راستا، پرسش کلانی مطرح می‌شود: قضات و کارگزاران حقوقی در دوره‌های متأخرتر، چگونه این حجم انبوه از دانش نظری را برای پاسخگویی به نیازهای فوری و عملیِ محاکم بهینه‌سازی کردند؟ و مهم‌تر از آن، فرهنگ مکتوب و وضعیت فیزیکیِ نسخه‌های خطی، چگونه این تحول کارکردی و تغییر در روالهای خوانش متن را بازتاب داده است؟
توبیاس شونشن (استاد تاریخ در دانشگاه شیکاگو) در مقاله‌ی «نسخه‌شناسی و تحول حقوق اسلامی: نخستین ارزیابی ترجیحات البینات در مجموعه گرتِ پرینستون» به واکاوی دقیق همین پدیده، با تمرکز بر دست‌نوشته‌های اسلامی در مجموعه رابرت گرتِ دانشگاه پرینستون می‌پردازد. این مطالعه، ظهور و رواج فهرست‌های خلاصه‌وار و کاربردی با عنوان «ترجیحات البینات» را در میان حقوق‌دانان حنفیِ عربی و عثمانی بررسی میکند. این فهرست‌ها که قواعد پیچیده ارزیابیِ ادله را به گزاره‌هایی موجز و فشرده تبدیل کرده‌اند، در قالب‌های متنوعی از جمله چیدمان‌های سه‌ستونی، حاشیه‌نوشت‌ها، برگه‌های الحاقی مستقل و رساله‌های پیوسته در نسخه‌های خطی پدیدار شده‌اند. این بررسی نشان می‌دهد که تدوین این‌گونه فهرست‌ها علاوه بر تلاش برای خلاصه‌سازی، نمایانگر یک دگرگونی معرفت‌شناختی و چرخشی آشکار به سوی عمل‌گرایی در گفتمان حقوقی است. کارگزاران فقهی با استخراج احکام از بستر نظریِ متون مرجع و بازآرایی آنها در قالب ابزارهای سریع و کمک‌حافظه، نه‌تنها بر محدودیت‌های زمانی محاکم غلبه کردند، بلکه ضمن تثبیت جایگاه خود در سنت فقهی، انعطاف‌پذیری مورد نیاز برای مواجهه با اقتضائات و پیچیدگی‌های زمانه را نیز فراهم می‌آوردند.
برای مطالعه‌ی مروری بر این مقاله اینجا کلیک کنید.
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی
@islamicstudies
جستجو در رکوردهای نسخ خطی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
فایل پیوست، مجموعه رکوردهای نسخ خطی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران است. این فایل بر اساس الفبای عناوین نسخ خطی مرتب شده است. کاربران می توانند بر اساس کلیدواژه موردنظر خود در فایل جستجو نموده و رکورد(های) مدنظر خود را پیدا نمایند.
همچنین با کلیک بر روی سرستونها می توان مرتب سازی را بر اساس اطلاعات آن ستون انجام داد.
از طریق لینک زیر نیز می توانید این فایل را دانلود کنید.
https://www.picofile.com/f/pvizBLMdjl
/channel/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
🔹یافته‌های مشترک زیست‌باستان‌شناسان دانشگاه تهران و دانشگاه ورشو در دشت قزوین؛
فرضیه‌های موجود در مورد فلات ایران پیش از شکل‌گیری امپراتوری ماد دگرگون شد
نتایج پنج سال پژوهش‌های مشترک و مستمر گروه باستان‌شناسی دانشگاه تهران و مؤسسه باستان‌شناسی دانشگاه ورشو لهستان بر روی بقایای اسکلت‌های انسانی گورستان عصر آهن ۲ و ۳ (حدود ۱۱۰۰ تا ۷۵۰ پیش از میلاد) در محوطه قره‌تپه سگزآباد، در قالب سه مقاله علمی در نشریات معتبر بین‌المللی منتشر شد. این دستاوردها که با به‌کارگیری دقیق‌ترین روش‌های آزمایشگاهی آرکئومتری (باستان‌سنجی) به دست آمده است، تصویر سنتی و فرضیه‌های پیشین درباره ساختار اجتماعی، رژیم غذایی و میزان تحرک جوامع فلات مرکزی ایران را در آستانه شکل‌گیری امپراتوری ماد دگرگون میکند.
متن کامل خبر را در پیوند زیر بخوانید:
https://news.ut.ac.ir/fa/news/55071
@UT_NEWSLINE
کتاب رؤیاهای طلایی به نویسندگی سارا برومند در سال ۱۳۹۶ برای نخستین‌بار توسط انتشارات امین‌الضرب به چاپ رسید. این اثر به ثبت و بازخوانی خاطرات، تجربیات زیسته و مسیر حرفه‌ای سه کارآفرین برجسته ایرانی یعنی مرتضی سلطانی**، **غلامعلی سلیمانی و محمدمهدی فنایی می‌پردازد. رویکرد محوری کتاب، نشان دادن راه‌ها و متدهای دستیابی به کارآفرینی اخلاق‌مدار، خلاقانه و سالم در بستر چالش‌های اقتصادی ایران است. نوآورانِ داستان با اتکا به نیروی ایمان، تفویض اختیار به متخصصان و مدیریت اصولی توانسته‌اند بر موانعی چون فقر، تحریم‌ها و ساختار اداری غلبه کنند. در نهایت، این اثر با به تصویر کشیدن تلاش‌های خستگی‌ناپذیر این چهره‌ها، گامی ارزشمند برای امیدبخشی به نسل جدید و توسعه اقتصادی ایران برمی‌دارد.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
📖 نخستین فرمان وحی؛ چرا رسالت اسلام با «خواندن» آغاز شد؟
نخستین پیام وحیانی اسلام با واژه‌ای آغاز شد که برای جامعه علمی و دانشگاهی معنایی عمیق دارد: «اِقْرَأْ»؛ بخوان.
آیات آغازین سوره علق، خواندن را در کنار شناخت خداوند، آفرینش انسان و فرایند آموختن قرار می‌دهند.
در این آیات، انسان به خواندن فراخوانده می‌شود و بلافاصله از «قلم» به‌عنوان ابزار آموزش و انتقال دانش یاد می‌شود.
این پیوند نشان می‌دهد که در نگرش اسلامی، دانش تنها گردآوری اطلاعات نیست، بلکه راهی برای فهم انسان، جهان و حقیقت است.
تأکید بر «بِاسْمِ رَبِّكَ» نیز یادآور آن است که دانش باید با مسئولیت، اخلاق و جهت‌گیری انسانی همراه باشد.
در واقع، آغاز رسالت با «خواندن» را می‌توان تأکیدی بر ارزش پرسشگری، یادگیری و گسترش آگاهی در زندگی انسان دانست.
حضور هم‌زمان مفاهیم «خواندن»، «آموزش»، «قلم» و «دانستن» در نخستین آیات، جایگاه بنیادین دانش در فرهنگ اسلامی را برجسته میکند.
قلم نیز در این منظومه صرفاً یک ابزار نوشتن نیست، بلکه نمادی از ثبت، انتقال و تداوم دانش در میان نسل‌هاست.
از همین منظر، کتاب، مدرسه، کتابخانه و دانشگاه را می‌توان ادامه تاریخی تلاش انسان برای تحقق فرهنگ «خواندن و دانستن» دانست.
برای جامعه دانشگاهی امروز، پیام «اِقْرَأْ» تنها دعوت به مطالعه بیشتر نیست؛ بلکه دعوتی به اندیشیدن، پرسیدن، پژوهیدن و یادگیری مستمر است.
دانش زمانی می‌تواند به پیشرفت واقعی انسان کمک کند که در کنار حقیقت‌جویی، با اخلاق، مسئولیت‌پذیری و توجه به کرامت انسانی همراه باشد.
میلاد پیامبر اکرم(ص) فرصتی است تا بار دیگر به یاد آوریم که یکی از نخستین پیام‌های رسالت اسلامی، دعوت انسان به خروج از نادانی و حرکت در مسیر آگاهی و دانایی بود.
Goudarzi, S., & Grami, B. (2016). Qalam. Encyclopaedia Iranica.
/channel/UT_Central_Library