-
سفر به پیش از تاریخ دگرگشت انسان فرهنگ‌های اولیه کانال میراث باستان @Mirase_Bastan
حدود ۷۵ هزار سال پیش، زنی نئاندرتال در غار شانیدر، در کوهستان‌های شمال عراق امروزی زندگی می‌کرد؛ زنی که امروز با نام شانیدار زد (Shanidar Z) شناخته می‌شود. بقایای جمجمه او در غار شانیدر کشف شد؛ اما جمجمه در اثر گذشت هزاران سال به صدها قطعه شکسته بود. پژوهشگران با صرف زمان و دقت فراوان، این قطعات را کنار هم قرار دادند و توانستند ساختار جمجمه او را بازسازی کنند.
بر اساس بررسی‌ها، شانیدر z هنگام مرگ حدود ۴۰ سال داشت؛ سنی قابل‌توجه برای یک نئاندرتال در آن دوران.
امروزه، با کمک فناوری‌های پیشرفته و بازسازی چهره، می‌توانیم تصویری از ظاهر احتمالی یکی از انسان‌های نئاندرتال که حدود ۷۵ هزار سال پیش در زاگرس زندگی می‌کرد، ببینیم.
#شانیدر #نئاندرتال #غار_شانیدر #باستان_شناسی #دگرگشت_انسان
آیا رشته‌کوه زاگرس در ایران، محل ملاقات و آمیزش دو گونه انسانی، یعنی نئاندرتال‌ها و انسان‌های خردمند بوده است؟
بیش از ۱۰۰ هزار سال پیش، نئاندرتال‌ها و انسان‌های خردمند در بخش‌هایی از جهان با یکدیگر روبه‌رو شدند و آمیزش ژنتیکی میان آنها رخ داد. آثار این پیوند باستانی هنوز هم در DNA انسان‌های امروزی دیده می‌شود.
اما این برخوردها کجا اتفاق افتادند؟
در این ویدئو، به بررسی پژوهشی می‌پردازیم که با تحلیل ۸۳ محوطه باستانشناسی و شبیه‌سازی شرایط اقلیمی گذشته، رشته‌کوه زاگرس را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق احتمالی تلاقی زیستگاه‌های نئاندرتال‌ها و انسان‌های خردمند معرفی می‌کند...
در این ویدیو خواهید دید:
- شهر سوخته کجاست و چه زمانی شکل گرفت؟
- مردم این شهر چگونه زندگی می‌کردند؟
- چرا شهر سوخته یکی از مهم‌ترین مراکز تمدنی شرق ایران به شمار می‌رود؟
- یافته‌های مربوط به پزشکی و جراحی در این محوطه چه چیزی را نشان می‌دهند؟
- داستان چشم مصنوعی کشف‌شده در شهر سوخته چیست؟
- آیا می‌توان از یک ظرف سفالی به‌عنوان نمونه‌ای از نخستین پویانمایی جهان یاد کرد؟
- اقتصاد، صنعت، تجارت و صنایع دستی در شهر سوخته چگونه بود؟
- مردم این شهر چگونه مردگان خود را دفن می‌کردند؟
- چه عواملی ممکن است در ترک یا نابودی شهر سوخته نقش داشته باشند؟
https://youtu.be/20sMbt5C3cw?is=fA6_lKqIkp6Eup3M
پیکرک‌های ترکیبی، مجموعه باستان‌شناختی بلخی مروی (BMAC) که بازه زمانی ۲۲۰۰ تا ۱۷۰۰ پیش از میلاد را در بر می‌گیرند، نشان‌دهنده یک سنت هنری متمایز در عصر برنز متأخر هستند. این تندیس‌ها که با ترکیب بدنه کلریتی (سنگ صابون) و سرِ مرمر یا سنگ آهک ساخته شده‌اند، از نظر شمایل‌نگاری با سنت‌های پیکرسازی واقع‌گرایانه در میان‌رودان و عیلام تفاوت بنیادین دارند. این فرهنگ
فراتر از مراکز هسته‌ای در ترکمنستان و افغانستان، شواهد باستان‌شناختی در محوطه‌های فلات ایران نظیر چلو و کریم‌آباد، تداوم و نفوذ این الگوی فرهنگی را تأیید می‌کند که بازتاب‌دهنده تعاملات گسترده اقتصادی و اشتراکات آیینی در مقیاس منطقه‌ای در اواخر هزاره سوم و اوایل هزاره دوم یپش از میلاد است.
غالب این پیکرک‌ها دارای ویژگی‌های مشترک است. این پیکرک‌ها همگی حالت نشسته دارند و در اغلب آنها دست‌ها روی سینه جمع شده یا روی زانو است. بدن پیکرک. به صورت یکپارچه از سنگ صابون، اما شامل سر و گردن و گاه دست‌ها از آرنج تا انگشتان از جنس دیگری معمولا سنگ آهک یا مرمر به صورت جداگانه ساخته و به بدنه‌ی اصلی متصل شده
محوطهٔ باستانی سیلک در نزدیکی شهر کاشان، یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی ایران است؛ محوطه‌ای که لایه‌های تاریخی آن، بخش‌هایی از زندگی انسان در فلات مرکزی ایران را از دوران پیشاتاریخ تا عصر آهن روایت می‌کند.
نخستین کاوش‌های علمی سیلک در سال ۱۳۱۲ خورشیدی، توسط هیئتی فرانسوی به سرپرستی رومن گیرشمن آغاز شد. این محوطه از چهار بخش اصلی تشکیل شده است: تپهٔ شمالی یا سیلک کوچک، تپهٔ جنوبی یا سیلک بزرگ، گورستان الف و گورستان ب.
تپهٔ شمالی بقایای دوره‌های ۱ و ۲ سیلک را دربر دارد. تپهٔ جنوبی شامل دوره‌های ۳ تا ۶ است. گورستان الف در جنوب و شرق تپهٔ جنوبی، به دورهٔ ۵ و گورستان ب در غرب تپهٔ جنوبی، به دورهٔ ۶ سیلک مربوط می‌شود.
گورستان ب با بیش از دویست گور، سفال‌های منقوش، ظروف لوله‌دار، جنگ‌افزارها، زیورآلات و یراق‌آلات اسب، اطلاعات ارزشمندی دربارهٔ آیین‌های تدفین، هنر سفالگری و زندگی مردم عصر آهن در اختیار ما گذاشته است.
#سیلک #باستان_شناسی #کاشان
متعلق به دوره آغاز نگارش و حدود ۳۱۰۰ تا ۳۴۰۰ پیش از میلاد.نقش این شناور، یکی از کهن‌ترین شواهد حمل‌ونقل آبی در ایران است. درون آن، دو پاروزن، دو فرد احتمالاً اسیر و شخصیتی با جایگاه اجتماعی بالاتر دیده می‌شوند؛ صحنه‌ای که شاید روایتی از نبرد یا انتقال اسیران باشد. این اثر با شماره ۲۷۲۹ در موزه ملی ایران نگهداری می‌شود.
#باستان_شناسی #چغامیش #خوزستان #موزه_ملی
بازسازی چهره یکی از نخستین انسان‌های مدرن که حدود ۳۰۰ هزار سال پیش می‌زیست.
این بازسازی بر اساس بقایای کشف‌شده در محوطه باستانشناسی جبل ایرهود در مراکش انجام شده و اکنون در موزه Moesgaard دانمارک به نمایش درآمده است.
بازسازی چهره توسط Kennis & Kennis Reconstructions انجام شده است.
مجسمه‌ی نَپیرَسو، شهبانوی عیلامی، سندی از مهندسی، هنر و جایگاه سیاسی زنان در سلسله‌ی «ایگه‌هالکی» است. این اثر که اکنون در موزه لوور پاریس (با کد Sb 2731) نگهداری می‌شود، ما را به حدود ۱۲۵۰ پیش از میلاد بازمی‌گرداند.
این تندیس به دلیل تکنیک ساخت و جرمِ خیره‌کننده‌اش، یکی از عجایبِ فلزکاری باستان محسوب می‌شود:
🔸 قدمت: حدود ۳۲۰۰ سال (دوره عیلام میانه)
🔸 ابعاد: ۱۳۰ سانتی‌متر ارتفاع و ۷۰ سانتی‌متر عرض.
🔸 وزن: ۱۷۵۰ کیلوگرم! (این وزنِ سنگین ناشی از هسته‌ی مسیِ توپر و لایه‌ی مفرغی روی آن است).
🔸 تکنیک ساخت: استفاده از روش «موم گمشده» (Lost-wax casting)، که نشان‌دهنده‌ی مهارتِ خارق‌العاده‌ی صنعتگران ایلامی در ریخته‌گری است.
🔸 محل کشف: ژانویه ۱۹۰۳ میلادی، طی کاوش‌های «ژاک دو مورگان» در تپه‌ی آکروپلِ شوش.
ناپیر-آسو (نَپیرَسو) همسر «اونتاش-ناپیریشا» (سازنده‌ی بنای عظیم چغازنبیل) بود. این تندیس با پوششِ لباسِ فاخر، دستبندهای ظریف و حلقه‌ای که در دست چپ دارد، بازنمایی دقیقِ یک شهبانوی مقتدر است...
یک میمون، با تدفینی کاملاً مشابه انسان‌ها؛ یکی از شگفت‌انگیزترین یافته‌های باستانشناسی ایران.
یافت شده از گور شماره ۹۳۱۹ در شهر سوخته می‌رویم؛ در آن یک ماکاک رزوس 5 ساله، با تشریفاتی مشابه تدفین انسان‌ها به خاک سپرده شده است. این کشف، علاوه بر نشان دادن ارتباطات تجاری گسترده شهر سوخته با تمدن‌های دشت سند، پرسش‌های مهمی درباره جایگاه جانوران، حیوانات غیربومی و باورهای مردم عصر مفرغ مطرح می‌کند.
#شهر_سوخته #عصر_مفرغ #باستانشناسی_ایران #تاریخ_جهان
در اعماق تاریک غار «رایزینگ استار» در آفریقای جنوبی، استخوان‌های گونه‌ای مرموز به نام هومو نالدی پیدا شده که بین 236,000 تا 335,000 سال قدمت دارند.
اما تازه‌ترین آزمایش‌ها روی پروتئین دندان 20 فرد کشف‌شده، یک شگفتی بزرگ به همراه داشت: تقریباً تمام آنها ماده هستند! تاکنون حتی یک فسیل قطعی از جنس نر پیدا نشده است.
آیا موجوداتی با مغزی به اندازه یک شامپانزه (فقط 460تا 610 سانتی‌متر مکعب)، آن‌قدر درک پیچیده‌ای داشته‌اند که مردگان خود را دفن کنند؟
دیدن ویدیو در یوتیوب
https://youtu.be/AsOMESpkCus?is=QgIqbC78DO4jAXvV
خاستگاه انسان
@pishaztarikh
#انسان_خردمند #دگرگشت_انسان
بر اساس گزارش‌های باستانشناسی منتشرشده از کاوش‌های تپه بازگیر، مجموعه فلزی کشف‌شده در این محوطه شامل ۷۵۹ شیء مس‌پایه با وزنی بیش از دو تن است که در یک لایه بسته و کاملاً هدفمند زیر کف یک فضای معماری عصر مفرغ پایانی قرار داشته‌اند.
مطالعات آزمایشگاهی از جمله XRF و XRD نشان داده‌اند که این آثار عمدتاً از مس با ناخالصی‌های طبیعی فلزی ساخته شده‌اند و تکنیک ساخت آنها ترکیبی از ریخته‌گری در قالب و سپس چکش‌کاری سرد بوده است.
نکته مهم این مجموعه، نظم فضایی چیدمان اشیا در محل دفن است؛ به‌گونه‌ای که جنگ‌افزارها، ابزارهای خانگی و اشیای تشریفاتی در کنار هم اما با تفکیک نسبی قرار گرفته‌اند، موضوعی که می‌تواند به ساختار اجتماعی یا آیینی ناشناخته‌ای در اواخر عصر مفرغ اشاره داشته باشد.
با وجود اهمیت این کشف، هنوز تفسیر قطعی درباره چرایی دفن این حجم از اشیای فلزی ارائه نشده و بازگیر همچنان یکی از بحث‌برانگیزترین محوطه‌های عصر مفرغ در شمال شرق ایران محسوب می‌شود.
دیدن ویدیو در یوتیوب
https://youtube.com/shorts/fekxt3H8IkA?is=SXFmb146HNXNagwL
آخرین نتایج بخش پارینه سنگی میانی پناه گاه صخره ای باوه یوان امروز در نشریه (QSR) منتشر شد. انتشاری که کمی من را خوشحال کرد، اما غم از دست دادن باوه یوان که سالها در آن با همکارانم تلاش کردیم، نگذاشت که شادی این کار به کامم بنشیند. مشکل نه از بی پولی بود و نه از کمبود دانش و نه چیزی دیگر...مشکل خود باستان شناسان بودند، آنها نگذاشتند این پروژه به پایان برسد، به هر بهانه ای که سعی کردند درست کنند....اما نمی توان جلوی این کاروان را گرفت، این کاروان بسیار طویل است ....در مورد نتایج این تحقیق در مجالی دیگر سخن خواهم گفت. مقاله باز است و قابل دسترس. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0277379125003439
Читать полностью…
منطقه برخورد و آمیزش دو گونه انسانی، یعنی نئاندرتال‌ها و انسان‌های خردمند
@Mirase_Bastan
#نئاندرتال #هومو_ساپینس #انسان_خردمند #زاگرس
دیدن ویدیو در یوتیوب
https://youtu.be/ekeHxVl7CyM
ساختار انتزاعی این پیکره‌ها، شاخصه اصلی فرهنگ مرغاب در گذار از «نمازگاه V» به «نمازگاه VI» محسوب می‌شود.
نمازگاه محوطه‌ای شاخص در دشت‌های شمالی کوه‌های کپت داغ در ترکمنستان امروزی است.
دوره نمازگاه پنج: 2300 تا 1850 پ. م
دوره نمازگاه شش: 1850 تا 1100 پ. م
تورنگ‌تپه، در دشت گرگان، یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی شمال شرق ایران است؛ محوطه‌ای که توالی استقرار در آن از حدود هزارهٔ پنجم پیش از میلاد آغاز می‌شود و تا دورهٔ اسلامی ادامه دارد.
نخستین حفاری‌های علمی در این محوطه در سال ۱۳۱۰ خورشیدی / ۱۹۳۱ میلادی به سرپرستی فردریک وولسین انجام شد. کاوش‌های گسترده‌تر از سال ۱۳۴۰ خورشیدی با هیئت فرانسوی به سرپرستی ژان دهه آغاز شد و در سیزده فصل، لایه‌ها و بقایای معماری دوره‌های گوناگون را آشکار کرد. اوج اهمیت تورنگ‌تپه در عصر مفرغ دیده می‌شود؛ زمانی که معماری خشتی یادمانی، پیکرک‌های سفالیِ پرجزئیات، مواد ارزشمند وارداتی و شواهد سازمان اجتماعی، جایگاه برجستهٔ این محوطه را در شبکه‌های فرهنگی دشت گرگان نشان می‌دهند.
#تورنگ_تپه #باستان_شناسی #دشت_گرگان #عصر_مفرغ
کشفی جدید و ۱۱ هزار ساله در کاراهان‌تپه! 🐆
در جریان کاوش‌های باستانشناسی کاراهان‌تپه، مجسمه‌ای مرکب با ارتفاع حدود ۷۰ سانتی‌متر کشف شده که انسانی نشسته بر پشت یک پلنگ را به تصویر می‌کشد.
این اثر که پس از حدود ۱۱ هزار سال از زمان قرار گرفتن در محل، تا امروز باقی مانده، به دلیل ترکیب هم‌زمان پیکره انسان و حیوان در یک ترکیب‌بندی، توجه ویژه‌ای را به خود جلب کرده است.
این مجسمه در سکویی پیدا شده که در امتداد دیوار سازه‌ای با قطر حدود ۳ متر قرار داشته و کف آن با سنگ‌های تخت پوشانده شده بود.
این کشف پرسش‌های تازه‌ای درباره جهان باورها، نمادها و رابطه انسان و حیوان در دوران نوسنگی مطرح می‌کند.
سنگواره انسان خردمند 300 هزار ساله در مراکش آفریقا | جبل ایرهود
#دگرگشت #فرگشت_انسان #هومو_ساپینس
شهداد، در حاشیه جنوب‌شرقی کویر لوت، یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی ایران در عصر مفرغ است. کاوش‌های این محوطه نشان داده که حدود ۴۵۰۰ سال پیش، این منطقه یکی از مراکز پیشرفته فلزکاری در فلات ایران بوده و آثار فراوانی از گورستان‌های آن به دست آمده است.
یکی از زیباترین یافته‌های شهداد، این بشقاب مفرغی با نقش‌برجسته دو آهو است که حدود ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سال پیش از میلاد ساخته شده است. در مرکز ظرف، دو آهو به شکلی کاملاً متقارن و با شاخ‌های بلند و پیچان نقش شده‌اند؛ ترکیبی که علاوه بر زیبایی، مهارت کم‌نظیر صنعتگران شهداد را در چکش‌کاری، برجسته‌کاری و قلم‌زنی نشان می‌دهد. این اثر در سال ۱۳۵۰، از گور شماره ۱۱۵ گورستان شهداد کشف شد و امروزه در موزه ملی ایران نگهداری می‌شود؛ شاهکاری که جایگاه شهداد را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز فلزکاری عصر مفرغ به‌خوبی نشان می‌دهد.
محوطه کنار صندل جیرفت مجموعه‌ای شامل تپه کنار صندل جنوبی و محوطه استقراری محطوط آباد و تپه کنار صندل شمالی است
4 لوح گلی از تپه کنار صندل جنوبی جیرفت یافت شده، طی کاوش‌های انجام شده در جیرفت به سرپرستی دکتر یوسف مجیدزاده، الواح گلی پخته شده کشف شدند که نمایانگر استفاده از خطی جدید در این منطقه بود.
روی آنها دو سیستم متفاوت نگارش حک شده بود، یکی نگارش هندسی که تاکنون از محل دیگری پیدا و گزارش نشده است و دیگری خط عیلامی خطی که در زمان پوزور اینشویناک پادشاه عیلامی مورد استفاده قرار گرفته است. احتمالا در اوسط و اوایل هزار سوم پیش از میلاد در جیرفت رایج بود
دیدن ویدیو در یوتیوب
نام املش از ترکیب دو واژه باستانی «اَم» و «لش» (به معنای رود راکد) گرفته شده است، برای درک این تاریخ باید جلگه را رها کنیم و ۵۵ کیلومتر به سمت جنوب در دل کوهستان پیش برویم؛ تا ارتفاع ۱۷۰۰ متری و روستای ییلاقی تماجان.
درست در کمرکش شیب تند کوه‌های تماجان، یکی از مهم‌ترین گورستان‌های عصر آهن قرار گرفته‌است. حبیب‌الله صمدی در گورهای آن، ابزارهای جنگی، و حتی یک صندلی مفرغی ظریف، آینه مفرغی، ظروف سفالی شبیه گورستان ب سیلک کاشان که مربوط به دوره آهن سه است مشف کرده بود. متاسفانه سوداگری و حفاری‌های غیرمجاز، زخم‌های عمیقی بر پیکره این محوطه تاریخی وارد کرده و بخش زیادی از هویت آن را برای همیشه نابود کرده است..
سیر دگرگشت انسان از نیاکان میمون‌مانند؛ از پروکنسول تا هومو هایدلبرگنسیس
#دگرگشت #فرگشت #انسان
@Mirase_Bastan
پیش از تاریخ چه اتفاقی افتاد؟ خاستگاه انسان
#دگرگشت #فرگشت #انسان
@PishAzTarikh
هومو نالدی (Homo naledi) یکی از مرموزترین انسان‌تباران شناخته‌شده است که فسیل‌های آن در سال ۲۰۱۳ در غار رایزینگ استارِ آفریقای جنوبی کشف شد. این گونه حدود ۳۳۵ تا ۲۳۶ هزار سال پیش زندگی می‌کرد و با وجود مغز کوچک، برخی رفتارهای پیچیده مانند استفاده احتمالی از آتش و شاید دفن عمدی مردگان را از خود نشان داده است. اسکلت آن ترکیبی از ویژگی‌های کهن و مدرن را در کنار هم حفظ کرده بود.
قد: حدود ۱۴۴ تا ۱۵۰ سانتی‌متر
وزن: حدود ۴۰ تا ۵۶ کیلوگرم
حجم مغز: حدود ۴۶۰ تا ۶۱۰ سانتی‌متر مکعب (بسیار کوچک‌تر از انسان امروزی)
#هومو_نالدی #دگرگشت #فرگشت_انسان
@Mirase_Bastan
انسان فلورسی یکی از اسرارآمیزترین انسان‌تباران شناخته‌شده است که در جزیره فلورس اندونزی زندگی می‌کرد. قدی حدود یک متر داشت، اما با وجود مغز بسیار کوچک، دست‌افزار سنگی می‌ساخت، شکار می‌کرد و در محیطی زندگی می‌کرد که شکارچیانی مانند اژدهای کومودو در آن حضور داشتند.
فسیل‌های این گونه بین حدود ۱۰۰ تا ۶۰ هزار سال قدمت دارند، اما شواهدی قدیمی‌تر نشان می‌دهد که نیاکان آنها احتمالاً بیش از ۷۰۰ هزار سال پیش نیز در این منطقه حضور داشته‌اند. این انسان‌تبار چگونه به جزیره فلورس رسیده است. فلورس حتی در دوران یخبندان نیز از خشکی‌های اطراف جدا بوده و برای رسیدن به آن باید از دریا عبور می‌کردند؛ آن هم بدون هیچ ابزار قطعی برای دریانوردی.
با این حال، بیشتر دانشمندان معتقدند نیاکان آنها احتمالاً از گونه‌ای شبیه هومو ارکتوس بوده‌اند که به‌صورت اتفاقی یا با عبورهای اولیه دریایی به این جزیره رسیده و سپس در اثر انزوای طولانی و کمبود منابع غذایی دچار پدیده کوتولگی جزیره‌ای شده‌اند...
دیدن ویدیو در یوتیوب
مستند کیهان
Cosmos
زنده‌یاد کارل ساگان
مستند Cosmos: A Personal Voyage ساخته‌ی اخترفیزیک‌دان برجسته کارل ساگان یکی از تأثیرگذارترین مجموعه‌های علمی قرن بیستم است.
این مجموعه در سال ۱۹۸۰ پخش شد و در ۱۳ قسمت، روایتی علمی و در عین حال شاعرانه از تاریخ کیهان، شکل‌گیری حیات، تکامل انسان و جایگاه ما در جهان ارائه می‌دهد. ساگان با زبانی ساده اما دقیق، مخاطب را از انفجار بزرگ تا کتابخانه اسکندریه، از تکامل زیستی تا مسئولیت اخلاقی بشر در عصر فناوری همراهی می‌کند.
مستند کیهان بیانیه‌ای است درباره اهمیت علم، شک‌گرایی و روش علمی در برابر خرافه.
#مستند #کارل_ساگان #کیهان #علم #فیلم_مستند