14740
نوشدارویی برای شناخت بهتر کلاهبرداریهای اینترنتی، ارتقای امنیت دیجیتال و حفظ حریم خصوصی شما. وبسایت: nooshdaroo.ir اینستاگرام: instagram.com/NooshDaroo_web ایکس: x.com/nooshdaroo_web
💡 چت جیپیتی میتواند جای روانشناس را بگیرد؟ نگاهی علمی به خوبیها و بدیها
این روزها خیلیها وقتی اضطراب دارن، حالشان بد شده یا کسی رو برای حرفزدن پیدا نمیکنند، سراغ چتجیپیتی و چتباتهای هوش مصنوعی میرن. اما آیا AI واقعاً میتونه نقش روانشناس رو بازی کنه؟
توی این ویدیو سراغ تحقیقات علمی درباره AI تراپی رفتیم؛ از خطاهای عجیب چتباتها در مواجهه با افکار خودکشی، هذیان و بیماریهای روانی گرفته تا چاپلوسی و تأیید بیشازحد کاربر و البته پژوهشهایی که نشان میدهند هوش مصنوعی بعضی اوقات میتونه به کاهش اضطراب و افسردگی کمک کنه.
در نهایت میخواهیم بفهمیم کجا میشه از AI کمک گرفت و کجا بهتره از انسان متخصص کمک بگیریم.
⛓ لینک مشاهده ویدیو در یوتیوب نوشدارو
⛓ لینک مشاهده ویدیو در آپارات نوشدارو
⛓ لینک مشاهده ویدیو در سایت نوشدارو
💡 @NooshDaroo_web
📂 از آرشیو نوشدارو: اگر خودتان یا کسی کنارتان ناگهان دچار تپش قلب، تنگی نفس و اضطراب شدید شد، دانستن چند نکتهی ساده میتواند بسیار کمککننده باشد. مروری کنیم بر راهنمای کوتاه نوشدارو برای مواجهه با حمله پانیک.
💡 چطور به کسی که دچار حملهی پانیک شده کمک کنیم؟ (راهنمای ساده و فوری)
«وقتی سوار آسانسور شدم، ناگهان احساس اضطراب شدیدی وجودم را فرا گرفت. ضربان قلبم را حس میکردم. انگار درد شدیدی در قفسهی سینهام پیچیده بود. شروع کردم به عرق کردن، دستهایم میلرزید و تنگی نفس داشتم. یک لحظه فکر کردم دارم میمیرم؛ نمیدانستم باید چه کار کنم.»
این وضعیت چقدر برایتان آشناست؟ آیا شما هم دچار این حالتها شدهاید؟ میدانید چطور باید به فردی که دچار این حالت شده کمک کرد؟ توضیحاتی که بالاتر خواندید برخی از علائم حملهی پانیک هستند و «استرس» و «فشارهای روانی» از دلایل اصلی بروز آن به شمار میروند.
با انجام چند راهکار ساده میتوان فردی که دچار حملهی پانیک شده را سریعتر از این وضعیت نجات داد. اگر میخواهید بدانید حملهی پانیک چیست، چه علائمی دارد، چه عواملی باعث تشدید آن میشوند و چطور میتوان به فردی که دچارش شده کمک کرد، این مقاله را تا انتها بخوانید.
🔸 حمله پانیک چیست؟
«اختلال هراس» یا «حملهی پانیک» (Panic Attack) اغلب به صورت ناگهانی و غیرمنتظره رخ میدهد. فرد دچار ترس و اضطراب شدیدی میشود که از کنترلش خارج است و «علائم جسمی» مانند درد قفسهی سینه و «علائم روانی» مانند احساس خفگی و مرگ دارد.
این وضعیت ممکن است هم در حالت بیداری و هم در حالت خواب بروز پیدا کند. معمولاً هم بین ۵ تا ۳۰ دقیقه طول میکشد و بعد از آن، فرد به حالت عادی برمیگردد. اما ترسی که در آن لحظه به سراغش میآید، به گونهای است که احساس میکند در یکقدمی مرگ ایستاده و قلبش دارد از کار میافتد.
🔸 چه عواملی باعث تشدید حملهی پانیک میشوند؟
حملهی پانیک اغلب با شرایط استرسزا تشدید میشود. مثلا حوادث غیرمنتظره مانند تصادف یا از دست دادن ناگهانی یک عزیز ممکن است از عوامل بروز آن باشند. همچنین مصرف زیاد الکل و قهوه میتواند دفعات حمله را افزایش دهد.
البته عوامل ژنتیکی مانند سابقهی اختلالات اضطراب در خانواده نیز میتواند احتمال بروز حملات پانیک را بالا ببرد. همچنین بیماری تیروئید، بیماریهای قلبی و مشکلات تنفسی هم منجر به افزایش شدت و دفعات حمله میشوند.
🔸 علائم حمله پانیک
وقتی فرد دچار حمله پانیک میشود، سیستم عصبی او فعال میشود. بدن برای واکنش به این حالت، آدرنالین زیادی ترشح میکند. به همین دلیل فشار خون در رگها بیشتر و ضربان قلب تندتر میشود. این تغییرات در کسری از ثانیه رخ میدهد و باعث بروز حمله میشود.
اگر علائم زیر را در فردی مشاهده کردید، باید مطمئن باشید که دچار حملهی پانیک شده و نیاز به کمک دارد:
• تپش قلب
• تنگی نفس
• احساس جدا شدن روح از بدن
• لرزش در عضلات بدن بهویژه دستها و پاها
• تعریق شدید
• حالت تهوع یا معدهدرد
• سرگیجه
• احساس خفگی
• بیحسی یا سوزن سوزن شدن اندامهای بدن
• درد شدید در ناحیهی قفسهی سینه
• عدم تمرکز
• حمله پانیک در خواب
از نظر افرادی که حملات پانیک را تجربه میکنند، بدترین نوع آن «حمله در خواب» است که به آن «حملهی پانیک شبانه» (Nocturnal Panic Attack) نیز میگوین. فرد ناگهان از خواب میپرد و درد شدیدی در قفسهی سینه احساس میکند. از طرف دیگر حالت تهوع دارد، حس میکند نمیتواند نفس بکشد، عرق میریزد و بدنش میلرزد.
دیدن این صحنه برای اطرافیان هم بسیار نگرانکننده است و بدتر از همه اینکه فرد نمیداند این اتفاق در دنیای واقعی رخ میدهد یا در حال خواب دیدن است؛ و همین موضوع استرس هرچه بیشتر به او وارد میکند.
اگر چنین علائمی را تجربه کردهاید، بهترین راه کنترل شرایط این است که مدام به خودتان بگویید «این وضعیت موقتی است» و «قرار نیست اتفاق بدی برایم بیفتد». حملات پانیک بین ۵ تا ۳۰ دقیقه طول میکشند و لازم است از نظر روانی به خودتان کمک کنید تا زودتر به حالت عادی برگردید. اگر مدت و شدت حملات بیشتر شد، با اورژانس تماس بگیرید تا به کمک داروهای آرامبخش وضعیت کنترل شود.
🔸 چطور به کسی که دچار حمله پانیک شده کمک کنیم؟
قبل از هر چیز باید تشخیص دهید که شخص دچار حملهی پانیک شده یا خیر. در نظر داشته باشید که حملهی پانیک بدون هشدار و به طور کاملاً ناگهانی رخ میدهد، بنابراین میتوان علائم را درست در همان لحظهای که فرد دچار حمله شده، تشخیص داد.
در صورتی که علائم حمله را در فرد مشاهده کردید، برای کمک به او اقدامات زیر را انجام دهید:
• آرامش خود را حفظ کنید تا شخص با دیدن شما دچار استرس مضاعف نشود.
• موقعیت فیزیکی فرد را تغییر دهید. اگر ایستاده است، از او بخواهید که بنشیند. اگر دراز کشیده و بیتابی میکند، بهتر است بنشیند یا بلند شود.
• از او بخواهید که نفس عمیق بکشد و تنفس را چند بار تکرار کند.
• بپرسید که دقیقاً چه علائمی دارد.
• با او صحبت کنید. سعی کنید به او اطمینان را بدهید که چیزی نیست، به زودی همهی علائمش برطرف میشود و به حالت عادی برمیگردد.
• او را نوازش کنید و عضلات دست و قفسهی سینهاش را به آرامی ماساژ دهید.
• نوشیدن آب، خوردن میوه یا خوراکی شیرین میتواند به آرامش ذهن کمک کند. اما قهوه یا شکلات انتخاب خوبی نیست، چون باعث افزایش ضربان قلب میشود.
• بعد از تمام شدن حمله، بلافاصله فرد را از جایش بلند نکنید، چون در آن لحظه آدرنالین کاهش پیدا کرده و سطح هوشیاری و انرژی او تحلیل رفته است.
• به او توصیه کنید که بخوابد. جسم و روان فرد بعد از حمله خسته میشود و اگر به خوابی کوتاه برود، حال بهتری خواهد داشت.
• اگر علائم بعد از گذشت ۲۰ الی ۲۵ دقیقه بهتر نشد، طبق دستور پزشک میتوانید از داروهای آرامبخش استفاده کنید.
در صورت تکرار حملات پانیک، لازم است از روانشناس کمک بگیرید تا با روشهای درمانی مؤثر، به شخص در نحوهی مواجهه با این وضعیت کمک کند. ضمناً اگر لازم شود، روانشناس میتواند فرد را به پزشک یا روانپزشک ارجاع دهد تا دارودرمانی را آغاز کند.
🔸 آیا حملهی پانیک خطرناک است؟
زمانی که شخص دچار حملهی پانیک میشود، معمولاً در همان لحظه خطری تهدیدش نمیکند. اما اگر حملات تداوم داشته باشد، به مرور زمان عوارض متعددی ایجاد میکنند که خطرناک به حساب میآیند. برخی از عوارض ناشی از حملات پانیک را در ادامه مرور میکنیم.
• اضطراب مزمن: بعد از حمله، ممکن است شخص دچار اضطراب مزمن شود، یعنی ترس از حملات بعدی داشته باشد و این ترس به مرور زمان باعث تشدید اضطراب و افسردگی میشود.
• بیماریهای قلبی: هنگام حمله، فشار خون افزایش مییابد و به همین خاطر ضربان قلب هم بالا میرود. تکرار این وضعیت ممکن است باعث بروز بیماریهای قلبی شود.
• مشکلات گوارشی: از دیگر عوارض درازمدت حملهی پانیک میشود به اختلالات گوارشی اشاره کرد. استرس اثر منفی زیادی بر معده و روده میگذارد. به همین دلیل ممکن است شخص دچار ناراحتیهای گوارشی شود که با علائمی مانند تهوع، دلدرد و دلپیچه همراه خواهند بود.
• گوشهگیری: فردی که دچار حملات پانیک مکرر میشود، به مرور از بودن در جمع و شرکت در فعالیتهای اجتماعی خودداری میکند، چون نگران است که این موقعیتها به او استرس وارد کنند و دچار حمله شود. کاهش تمرکز هم از عوارض دیگر است.
• اختلالات روانی: اگر حملهی پانیک درمان نشود، ممکن است به شکل اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) درآید.
🔸 جمعبندی
حملهی پانیک ترس و اضطراب شدیدی در فرد ایجاد میکند، اما به خودی خود خطر جانی ندارد و بعد از مدتی رفع میشود. البته در صورتی که ادامه پیدا کند، میتواند به بروز دیگر بیماریها منتهی شود.
سبک زندگی نقش موثری در پیشگیری از بروز این حملات ایفا میکند. با داشتن رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی منظم میتوان دفعات حمله را کاهش داد، اما متاسفانه درمانی قطعی برای این عارضه وجود ندارد.
در مجموع مهمترین مساله، آگاهی فرد و اطرافیانش نسبت به ماهیت حملهی پانیک است تا در صورت بروز بتوانند کنترلش کنند. مشورت با روانشناس و روانپزشک نیز ضروری است تا دفعات حمله در گذر زمان کاهش پیدا کنند.
💡 سرقت کلید اصالتسنجی کیفپولهای کیاستون: ۱۸ هزار ولت سختافزاری نابود میشوند
کیفپولهای سختافزاری از امنترین ابزارهای نگهداری رمزارز هستند، اما امنیت زنجیره تامین آنها همیشه یک چالش جدی بوده است. شرکت «کیاستون» (Keystone)، سازنده ولتهای سختافزاری رمزارز بهتازگی تایید کرد که مهاجمان هفته گذشته از طریق ابزار نظارتی شرکتی واسط، به وبسایت رسمی این مجموعه نفوذ کردهاند.
در پی این رخنه، علاوه بر افشای اطلاعات شخصی خریداران، «کلید بررسی اصالت دستگاه» هم به سرقت رفته است؛ اتفاقی که کیاستون را ناچار کرد ارسال سفارشها را تعلیق کرده و ۱۸,۸۳۵ کیفپول موجود در انبار را از بین ببرد. ارسال سفارشهای تکمیلنشده نیز متوقف شده و فروش فعلاً به صورت پیشفروش ادامه مییابد تا دستگاههای جدید آماده ارسال شوند.
دلیل این تصمیم آن است که این کلید، که با نام «وباث» (WebAuth) شناخته میشود، حین تولید درون سختافزار ثبت میشود و پس از آن امکان حذف یا بازنویسی ندارد. وباث ارتباطی با کلیدهای خصوصی، عبارتهای بازیابی یا امضای تراکنشها ندارد و دارایی کاربران فعلی در خطر سرقت مستقیم نیست؛ بلکه تنها برای اصالتسنجی دستگاه در پلتفرم کیاستون به کار میرود.
خطر اصلی اینجاست که مهاجم میتواند دستگاههای تقلبی بسازد که آزمون اصالتسنجی رسمی را با موفقیت پشت سر بگذارند؛ خطری از جنس حادثه اخیر ولتهای «لجر» (Ledger) که در آن یک قطعه سختافزاری مخرب برای ربودن عبارت بازیابی درون دستگاه کار گذاشته شده بود.
▪️ابعاد نشت اطلاعات و اقدامات لازم
در این حمله اطلاعات هویتی شامل نام مشتری، نشانی پستی، اطلاعات تماس و جزئیات خرید ۲۵,۹۶۴ کاربر افشا شده است. علاوه بر این ۱۲,۸۷۳ پرونده خرید ناتمام نیز شناسایی شده که حاوی اطلاعات شخصی افرادی است که مراحل ثبت سفارش را آغاز اما پرداخت را نهایی نکردهاند.
طبق ادعای کیاستون نقص در فرایند حذف خودکار دادهها باعث شده اطلاعات بخشی از این مشتریان بیش از مهلت مقرر ۱۸۰ روزه در سامانه باقی بماند. این شرکت اعلام کرده که به مشتریان آسیبدیده ایمیلهای اطلاعرسانی جداگانه میفرستد و صفحهای ویژه برای استعلام وضعیت افشا یا حذف اطلاعات شخصی راهاندازی میکند.
به گفته کیاستون، دستگاهی که پیش از ۲۰ اکتبر تحویل گرفته شده، در صورت عبور از آزمون اصالت میتواند اصل تلقی شود و این حادثه بهتنهایی دلیلی برای انتقال داراییهای آن نیست.
اگر دستگاهی دارای کلید قدیمی را پس از این تاریخ تحویل گرفتهاید، حتی در صورت عبور از آزمون اصالت، پیش از استفاده با پشتیبانی رسمی تماس بگیرید.
✍️ یونس مرادی
#خبر_و_تحلیل
#ارزهای_دیجیتال
نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web
💡 مایکروسافت به ۶۰ هزار کارمند پیشنهاد خروج داد: تلاش برای تامین هزینههای هوش مصنوعی
توسعه پرشتاب هوش مصنوعی و هزینههای نجومی آن، ساختار بازار کار فناوری را دگرگون کرده است. در تازهترین مورد مایکروسافت دیروز اعلام کرد که به حدود ۶۰ هزار نفر از نیروهای خود پیشنهاد بازخرید داوطلبانه داده است؛ به این معنی که این شرکت میخواهد حدود یک چهارم کل نیروهایش را بازخرید کند.
بازخرید داوطلبانه (Voluntary Buyout): طرحی است که در آن شرکتها به جای اخراج مستقیم، به کارکنان خود پیشنهاد میدهند در صورت تمایل و در ازای دریافت یک بستهی مالی تشویقی و مزایای مشخص، به همکاری خود با شرکت پایان دهند.
توسعه زیرساختها، تأمین تراشهها و راهاندازی دیتاسنترهای عظیم هوش مصنوعی، بار مالی سنگینی به همراه دارد. مایکروسافت برای سال ۲۰۲۶ هزینهای نزدیک به ۱۷۵ میلیارد دلار در بخش سرمایهگذاری پیشبینی کرده است.
برای جبران این مخارج سنگین و جلب رضایت سهامداران، شرکت تصمیم گرفته بودجه بخش انسانی را مهار کند. مدیر ارشد منابع انسانی مایکروسافت هدف این طرح را تطبیق ساختار شرکت با نیازهای جدید و حمایت مالی از پرسنلی دانسته که مایل به تغییر مسیر کاری هستند.
نکته قابل تأمل اینجاست که حتی کارکنان بخش هوش مصنوعی و دستیار «کوپایلت» نیز در فهرست بازخرید قرار دارند. این پیشنهاد برای کارکنان رده شغلی ۷۰ و پایینتر در آمریکا، کانادا، بریتانیا و هند ارائه شده و بخشهایی نظیر ایکسباکس، منابع انسانی و امور مالی را دربرمیگیرد؛ اما بخشهای امنیت و کسبوکار تجاری از این برنامه مستثنی شدهاند.
این تصمیم پیام روشنی دارد: در حال حاضر حفظ امنیت و درآمدهای تجاری اولویت بقای شرکتهاست و حتی کار در تیمهای هوش مصنوعی مصونیت قطعی شغلی نمیآورد.
مایکروسافت پیشتر در سال ۲۰۲۶ حدود ۹ هزار نیروی آمریکایی را مشمول بازخرید کرده و در ماه ژوئیه نیز ۴۸۰۰ شغل را در بخش بازیها حذف کرده بود. بازخرید داوطلبانه به معنای اخراج مستقیم نیست، اگر سایر شرکتها همین مسیر را برای کاهش هزینهها دنبال کنند؛ شاهد موج تعدیل نیروی بیسابقهای در دنیای فناوری خواهیم بود.
✍️ یونس مرادی
#خبر_و_تحلیل
نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید و از جدیدترین تاثیرات هوش مصنوعی بر دنیای کسبوکار مطلع شوید.
💡 @NooshDaroo_web
💡 جریمهای که مال شما نیست؛ مروری بر کلاهبرداری جعل پلاک خودرو و نحوهی پیگیری قانونی
ممکن است خودرویتان در پارکینگ باشد، اما پیامک جریمهای از شهری دیگر دریافت کنید. در این لحظات همیشه پای خطای دوربین در میان نیست؛ گاهی شخص دیگری از شماره پلاک شما استفاده میکند!
این سوءاستفاده معمولاً سه شکل دارد: سرقت خودِ پلاک و نصب آن روی خودروی دیگر؛ ساخت پلاک تقلبی با شماره خودروی شما؛ یا دستکاری چند رقم پلاک با چسب و رنگ، طوری که نتیجه شبیه شماره خودروی دیگری شود. مجرمان حتی خودرویی همرنگ و هممدل انتخاب میکنند تا تشخیص جعل سختتر شود.
خطر فقط جریمهی مالی نیست. اگر آن خودرو در تصادف، سرقت یا جرم دیگری دیده شود، شماره پلاک شما میتواند یکی از سرنخهای اولیه پلیس باشد. از طرف دیگر، جریمههای متعدد ممکن است بدون اینکه متوجه شوید روی خلافی خودروی شما جمع شوند.
• اگر جریمهای از جایی دریافت کردید که آنجا نبودهاید، اول خودِ تخلف را از سامانه یا اپلیکیشن رسمی راهور بررسی کنید. بعد از پیامک اسکرینشات بگیرید، هر دو پلاک خودرو را بررسی کنید و از خودرو در همان محل و همان زمان عکس یا فیلم بگیرید؛ طوری که پلاک و نشانهای از محیط اطراف هم در تصویر باشد.
• اگر خودرو در پارکینگی مجهز به دوربین بوده، از مسئول آنجا بخواهید تصاویر همان ساعت جریمه را نگه دارد؛ این تصاویر ممکن است بعداً برای اثبات محل خودرو به کار بیایند.
• اگر شک داشتید که پلاک مفقود، سرقت یا دستکاری شده، موضوع را به ۱۱۰ گزارش کنید. اما اگر فقط جریمه اشتباه است، از مسیر رسمی راهور اعتراض ثبت کنید. تکرار جریمههای ناآشنا، مخصوصاً از مکانهایی که در آنها نبودهاید، میتواند نشانه جدی سوءاستفاده از شماره پلاک شما باشد.
⛓ اگر نمیدانید در این شرایط باید دقیقاً چکار کنید، کلیک کنید و راهنمای کامل را در سایت نوشدارو بخوانید
✍️ شایان ضیایی
#انواع_کلاهبرداری
#راهنماهای_قانونی
برای دریافت راهنماهای کاربردی بیشتر، نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web
📂 از آرشیو نوشدارو: بعضی راهنماها را بهتر است قبل از روزی که لازمشان داریم، بخوانیم؛ از جمله این مطلب که پیشتر در نوشدارو منتشر کرده بودیم.
▪️ ۱۰ نکته برای مصرف بنزین کمتر هنگام رانندگی
با رعایت برخی نکات سادهی رانندگی، میتوان تأثیر قابلتوجهی بر مصرف سوخت و سلامت فنی خودرو گذاشت. در اینجا به ده مورد از مهمترین آنها میپردازیم:
۱. به آرامی گاز بدهید و ترمز کنید
یکی از مهمترین عوامل مصرف بالای سوخت، شتابگیریهای ناگهانی و ترمزهای شدید است. وقتی با شدت گاز میدهید، موتور مجبور میشود سوخت بیشتری وارد سیلندرها کند. همچنین ترمزهای ناگهانی، انرژیای که برای شتاب گرفتن صرف شده را به هدر میدهد.
✅ به جای شتاب گرفتن ناگهانی، بهتدریج سرعت بگیرید و هنگام نزدیک شدن به توقف، زودتر پای خود را از روی گاز بردارید تا خودرو بهصورت طبیعی سرعت کم کند.
۲. سرعت ثابت را حفظ کنید
حرکت با سرعت یکنواخت و بدون نوسان، به کاهش مصرف بنزین کمک میکند. تغییرات مداوم سرعت، بهویژه در اتوبانها، باعث افزایش مصرف سوخت میشود.
✅ اگر خودروی شما کروز کنترل دارد، در مسیرهای طولانی از آن استفاده کنید.
۳. دور موتور را پایین نگه دارید
رانندگی با دور موتور بالا (مثلاً بالای ۳۰۰۰ دور در دقیقه در خودروهای معمولی) مصرف سوخت را افزایش میدهد. تعویض دنده در زمان مناسب (در خودروهای دندهای) نقش مهمی در بهینهسازی مصرف دارد.
✅ در مسیرهای شهری، بهتر است در دندههای بالا و دور موتور پایین رانندگی کنید.
۴. باد لاستیکها را چک کنید
باد کم لاستیکها باعث افزایش اصطکاک با جاده میشود و در نتیجه موتور باید بیشتر کار کند تا خودرو حرکت کند. این موضوع میتواند تا ۵٪ یا بیشتر بر مصرف سوخت تأثیر بگذارد.
✅ ماهانه یکبار فشار باد لاستیکها را با مقدار توصیهشدهی کارخانه بررسی کنید.
۵. بار اضافی را حذف کنید
بار سنگینتر یعنی نیاز به انرژی بیشتر برای حرکت. وسایل غیرضروری در صندوق عقب، باربندهای نصبشده و حتی بارهای روی سقف میتوانند مقاومت هوا و وزن خودرو را بالا ببرند.
✅ هر کیلوگرم اضافه بار، مصرف سوخت را افزایش میدهد.
۶. از کولر و بخاری بهدرستی استفاده کنید
روشن بودن سیستم تهویه، بهویژه کولر، میتواند تا ۱۰٪ یا بیشتر مصرف سوخت را افزایش دهد. استفادهی هوشمندانه و بهاندازه از آن ضروری است.
✅ در سرعت پایین، پنجرهها را باز نگه دارید و در سرعت بالا از کولر استفاده کنید تا مقاومت هوا کمتر شود.
۷. خودرو را درجا روشن نگه ندارید
روشن نگه داشتن خودرو در حالت سکون (مثلاً هنگام انتظار و ترافیک بسیار سنگین) مصرف بنزین بیهوده ایجاد میکند. برخلاف تصور رایج، روشن و خاموش کردن موتور در توقفهای طولانیتر از یک دقیقه، مقرونبهصرفهتر است. البته اگر خودروها مدام در حال توقف و حرکت هستند، خاموش و روشن کردن مکرر موتور ممکن است بیشتر از صرفهجویی در سوخت، باعث فشار به باتری و استارت شود (بهویژه در خودروهای قدیمی).
✅ در توقفهای بیش از ۶۰ ثانیه، موتور را خاموش کنید.
۸. سرویس منظم خودرو
فیلتر هوای کثیف، شمعهای مستهلک، روغن موتور کهنه و سایر نواقص فنی میتوانند مصرف سوخت را بهطور چشمگیری افزایش دهند.
✅ برنامهریزی منظم برای تعویض روغن، فیلترها و بررسی موتور داشته باشید.
۹. مسیرها را هوشمندانه انتخاب کنید
استفاده از اپلیکیشنهایی مانند Waze یا Google Maps برای جلوگیری از مسیرهای پرترافیک و دارای توقفهای مکرر، باعث کاهش مصرف سوخت میشود. اگر در دسترسی به اینترنت دچار مشکل هستید از اپلیکیشن مپز می استفاده کنید که در نوشدارو به طور کامل آن را معرفی کردهایم و میتوانید به صورت آفلاین نقشه را داشته باشید.
✅ مسیریابی موثر با اپلیکیشنها را یاد بگیرید.
۱۰. رانندگی پیشبینانه (Defensive Driving)
پیشبینی رفتار رانندگان دیگر، آگاهی از شرایط جاده و فاصله گرفتن مناسب از خودرو جلو باعث میشود کمتر نیاز به ترمزهای ناگهانی و شتابگیریهای بیمورد داشته باشید.
💡وقتی چت جیپیتی در دعوای زن و شوهر طرف یک نفر را میگیرد!
در خانوادهها همیشه یک نفر هست که وسط دعوای زن و شوهر میانجیگری کند؛ اما اگر این میانجی فقط حرف یک طرف را شنیده باشد، ممکن است بهجای حل مسئله، دعوا را بدتر کند. حالا چتباتها هم گاهی همین نقش را بازی میکنند: همیشه در دسترساند و فقط همان روایتی را میشنوند که کاربر برایشان تعریف کرده است.
وبسایت فیوچریسم در گزارشی جالب توجه، با افرادی گفتوگو کرده که میگویند استفاده از چتباتها، بهویژه چت جیپیتی، در برخی اختلافهای خانوادگی به تشدید تنش منتهی شده است.
▪️ چرا چتبات معمولاً به شما حق میدهد؟
مدلهای زبانی گاهی تمایل دارند با کاربر همراه شوند و پاسخی بدهند که او دوست دارد بشنود؛ ویژگیای که پژوهشگران به آن «چاپلوسی» هوش مصنوعی میگویند.
مساله بعدی سادهتر است: چتبات فقط اطلاعاتی را دریافت میکند که شما به آن دادهاید.
اگر کسی بعد از دعوا بنویسد «همسرم هر بار اسم مادرم را میآورم قهر میکند؛ این رفتار طبیعیای است؟»، مدل از سالها اتفاق پشت این جمله و روایت طرف مقابل خبر ندارد. در نتیجه ممکن است همان داستان یکطرفه را با زبانی منظمتر و ظاهری کارشناسانهتر به کاربر برگرداند.
در گزارش فیوچریسم، زنی میگوید همسرش بهجای گفتوگو، متنهای طولانی تولیدشده با چتبات را برای رد حرفهای او میفرستاد.
فرد دیگری هم روایت کرده که همسرش پس از شنیدن مخالفت مشاور خانواده، به پاسخ چت جیپیتی استناد کرده و دیگر در جلسات حاضر نشده است.
چتبات فقط روایت شما را میشنود؛ تأیید او یعنی روایتتان برای مدل قابلقبول به نظر رسیده، نه اینکه لزوماً حق با شماست.
▪️ این گزارش چه چیزی را ثابت نمیکند؟
تقریباً همه این روایتها از زبان یکی از طرفهای رابطه نقل شدهاند و بسیاری از این روابط پیش از ورود چتبات هم با مشکلاتی مثل فشار مالی، اختلاف خانوادگی، اعتیاد یا مشکلات دیگر روبهرو بودهاند.
بنابراین نمیتوان گفت چتبات این روابط را از هم پاشیده است. چیزی که گزارش نشان میدهد، یک خطر سادهتر است: در رابطهای که از قبل تحت فشار است، هوش مصنوعی میتواند بهجای باز کردن راه گفتوگو، روایت یک طرف را محکمتر کند.
▪️وقتی مسئله از دعوا فراتر میرود
یکی از روایتهای گزارش درباره زنی است که به گفته همسرش، سالها اختلال دوقطبیاش را مدیریت کرده بود. او ابتدا برای کمک در نوشتن سراغ چت جیپیتی رفت، اما بعدتر خوابش بههم ریخت، ساعتهای طولانی با چتبات گفتوگو کرد و درمانش را کنار گذاشت. در نهایت ماجرا به بحران جدیتری رسید.
این روایت ثابت نمیکند که هوش مصنوعی عامل بحران بوده است. با این حال، بیخوابی شدید، کنار گذاشتن درمان، باورهای غیرعادی درباره هوش مصنوعی یا فاصله گرفتن ناگهانی از خانواده و دوستان، مسائلی نیستند که با یک چتبات حل شوند و بهتر است با پزشک یا متخصص در میان گذاشته شوند.
▪️ چطور از چتبات کمک بگیریم بیآنکه داور رابطه شود؟
استفاده از هوش مصنوعی برای مرتبکردن افکار یا پیدا کردن زاویهای تازه ایرادی ندارد؛ مسئله زمانی شروع میشود که پاسخ مدل را حکم نهایی بدانیم.
• بهجای «حق با من است؟» بپرسید: «طرف مقابل ممکن است این ماجرا را چطور ببیند؟» یا «سهم من در این اختلاف چه بوده است؟».
• پاسخ چتبات را بهعنوان «مدرک» برای طرف مقابل نفرستید. اگر نکتهای مفید بود، آن را با زبان خودتان مطرح کنید.
• درباره تصمیمهای مهم حقوقی، مالی یا درمانی به چتبات تکیه نکنید.
• حریم خصوصی همسر و فرزندتان را در نظر بگیرید. وقتی پیامها و جزئیات زندگی آنها را در چتبات وارد میکنید، اطلاعات شخصی دیگر را بیخبر به یک شرکت تکنولوژی سپردهاید که مشخص نیست با آن اطلاعات چه میکند!
اگر طرف مقابل مدام پاسخهای هوش مصنوعی را وارد دعوا میکند، میتوانید یک مرز ساده بگذارید: «حرف خودت را میشنوم، اما نمیخواهم با متن چتبات بحث کنم.»
هوش مصنوعی میتواند به فکرکردن کمک کند؛ اما وقتی فقط یک طرف ماجرا را شنیده، بهتر است نقش قاضی رابطه را به آن نسپاریم.
💡 دوربین امنیتی جدیدی که سوژه را با نورافکن تعقیب میکند
دوربینهای امنیتی معمولاً فقط نگاه میکنند، اما برند «بیسوس» دوربین جدیدی ساخته که با نورافکن متحرک به استقبال سارق میرود و تا او را فراری ندهد، بیخیال نمیشود!
دوربین U2 Pro به یک نورافکن موتوردار مجهز شده که سوژههای متحرک را دنبال میکند و نور را مستقیم روی آنها نگه میدارد. یعنی اگر یک غریبه در حال سرک کشیدن در محیط اطراف باشد، فقط فیلمش را نمیگیرد، بلکه به او میفهماند که دیده شده است و حتی موقع فرار هم پروژکتور را روی او نگه میدارد. همین نور کمک میکند تصویر شب نیز واضحتر و رنگیتر ثبت شود.
خود دوربین دو چشم دارد: یک دوربین ثابت برای زیر نظر گرفتن نقطهای مشخص و یک دوربین ثانویه که میچرخد، زوم میکند و اطراف را میپاید. هوش مصنوعی دستگاه هم بین آدم، حیوان، خودرو و حتی مامور پست فرق میگذارد و برای هرکدام، اعلانهای متفاوت و هوشمند میفرستد.
این دوربین بیسیم است، باتریاش تا ۱۵۰ روز دوام میآورد و پنل خورشیدی همراهش هم با تابش حدود ۴۰ دقیقه آفتاب، انرژی یک روز کامل را تامین میکند. در مجموع بیسوس دوربینی ساخته که صرفاً وقایع را «ثبت» نمیکند؛ میبیند، تشخیص میدهد و اگر لازم باشد آنقدر سارق را با چراغ تعقیب میکند تا خودش راهش را بکشد و برود!
✍️ شایان ضیایی
#خبر_و_تحلیل
#حفاظت_فیزیکی
برای آشنایی با مدرنترین ابزارهای محافظت فیزیکی، نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web
💡 لهستان با ۱۸ هزار دکل 5G موبایل شبکه رهگیری پهپاد ساخت
در کشور لهستان چهار شرکت دست به دست هم دادهاند تا بدون ساخت رادار جدید، پهپادها را شناسایی کنند. ابزارشان همان شبکه موبایلی است که مردم هر روز با آن تماس میگیرند و اینترنت دارند. این سامانه روی حدود ۱۸ هزار دکل مخابراتی سوار شده و تابستان امسال آزمایش هم شده است.
▪️ دکل موبایل چطور پهپاد را میبیند؟
هر دکل موبایل برای اینکه گوشیها آنتن داشته باشند، شبانهروز امواج رادیویی پخش میکند. این امواج به هر چیزی که در هوا باشد برخورد میکنند و بخشی از آنها برمیگردد؛ چیزی شبیه پژواک صدا در یک دره. در فناوری تازهی شرکت اریکسون، همین امواج برگشتی تحلیل میشوند.
نکته جالب اینجاست که ملخهای در حال چرخش پهپاد، امواج را به شکل خاصی برمیگردانند؛ حالتی که با بازتاب پرنده یا بالن یا هواپیما فرق دارد. نرمافزار همین ردپا را تشخیص میدهد. پهپاد لازم نیست به شبکه وصل باشد یا سیمکارت داشته باشد؛ همین که در هوا پرواز کند، دیده میشود. وقتی چند دکل با هم کار کنند، محل پهپاد با خطای کمتر از ۱۰۰ متر مشخص شده و سرعت و ارتفاعش هم بهصورت زنده گزارش میشود.
▪️لایه دوم: گوشهایی روی تیرهای چراغ برق
در کنار دکلها، حسگرهای صوتی کوچکی هم روی تیرهای چراغ برق شهر نصب میشود. این حسگرها صدای موتور پهپاد را میشنوند و هوش مصنوعی از روی صدا حتی مدل پهپاد را تشخیص میدهد و صداهای مزاحم مثل ماشین چمنزنی یا موتور پیک را کنار میگذارد. اطلاعات دکلها و حسگرهای صوتی روی یک نقشه زنده کنار هم قرار میگیرد و اگر پهپادی وارد منطقه ممنوعه شود، سامانه خودکار هشدار میدهد.
▪️آیا به حریم خصوصی کاربران موبایل ربط دارد؟
طبق گفته سازندگان، این فناوری فقط با بازتاب امواج از اجسام کار میکند و کاری به محتوای تماس و پیام مردم ندارد؛ اما بد نیست بدانیم دکلهایی که هر روز از کنارشان رد میشویم، کمکم کارهایی فراتر از آنتن دادن به گوشیها بر عهده میگیرند.
#حفاظت_فیزیکی
#خبر_و_تحلیل
نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web
💡 کتابی که رایگان دانلود میکنیم، رایگان نیست
صحنه آشناست: در یک گروه خانوادگی یا کانال تلگرام، کسی پیدیاف یک رمان تازهترجمهشده را میگذارد و مینویسد «رایگان، لذت ببرید». چند هزار نفر دانلود میکنند. هیچکس احساس نمیکند کار بدی کرده؛ نه دزدی در کار بوده، نه کسی جلوی چشممان ضرر کرده است.
اما آن فایل، رایگان نیست. پولش را کس دیگری داده: مترجمی که ماهها روی آن کار کرده، ویراستاری که سطربهسطر خوانده، ناشری که برای چاپ قرض گرفته و کتابفروشی که امید داشت چند نسخه بفروشد. این مقاله درباره همین زنجیره است؛ درباره اینکه چرا حتی در کشوری که به کنوانسیونهای بینالمللی کپیرایت نپیوسته، دانلود و بازنشر غیرمجاز کتاب یک انتخاب اخلاقی است، نه یک میانبر بیضرر.
▪️مگر در ایران کپیرایت داریم؟
جمله «در ایران کپیرایت نداریم» نیمی درست است و نیمی غلط.
✅نیمهی درست: ایران به کنوانسیون برن نپیوسته است؛ پیمانی که از سال ۱۸۸۶ کشورهای عضو را موظف میکند با آثار نویسندگان خارجی همانطور رفتار کنند که با آثار نویسندگان خودشان رفتار میکنند. به همین دلیل ترجمه یک کتاب خارجی بدون اجازهی ناشر اصلی در ایران جرم نیست و یک کتاب پرفروش هم گاهی چند ترجمهی مختلف دارد.
❌نیمهی غلط: ایران از سال ۱۳۴۸ قانون کپیرایت دارد؛ «قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان». این قانون از هر اثری حمایت میکند که برای نخستین بار در ایران چاپ یا منتشر شده باشد (ماده ۲۲) و برای کسی که اثر دیگری را بدون اجازه منتشر یا توزیع کند، شش ماه تا سه سال حبس در نظر گرفته است (ماده ۲۳). قانون دیگری در سال ۱۳۵۲ («قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی») حق مترجم را بر ترجمهاش به رسمیت شناخت و قانون تجارت الکترونیکی (مصوب ۱۳۸۲) همین حمایت را به فضای دیجیتال تعمیم داد.
نتیجه ساده است: ترجمه فارسی یک رمان خارجی که توسط ناشر ایرانی منتشر شده، در قانون ایران یک اثر محافظتشده است. وقتی پیدیاف آن را در کانال تلگرام میگذاریم، از «خلأ قانونی» استفاده نمیکنیم؛ قانون داخلی را زیر پا میگذاریم.
با این حال، این مقاله درباره مجازات نیست. ناشران خودشان میگویند پیگیری قضایی کُند و پرهزینه است و در عمل کمتر کسی بابت یک پیدیاف به دادگاه میرود. موضوع ما چیزی است که هیچ قانونی نمیتواند تضمینش کند: انصاف.
▪️چرا نسخه کاغذی هم آسیب میبیند
بعضی فکر میکنند پیدیاف فقط به «نسخه الکترونیک» ضرر میزند و بازار کاغذ جداست. اینطور نیست؛ پیدیاف و کتاب کاغذی یک متناند با دو ظاهر.
• کسی که میخواست کتاب را بخرد و پیدیاف رایگان را پیدا میکند، دیگر سراغ کتابفروشی نمیرود.
• تصمیم ناشر برای چاپ دوم به فروش چاپ اول بستگی دارد؛ وقتی فایل زود لو میرود، چاپ دوم گاهی هرگز از راه نمیرسد.
• درآمد نسخه الکترونیک برای بیشتر ناشران ایرانی مکمل فروش کاغذی است، نه جایگزین آن؛ وقتی این مکمل از بین میرود، فشار به قیمت نسخه کاغذی منتقل میشود.
• بسیاری از کتابهای قاچاق کاغذی که در بساطهای خیابان انقلاب یا مترو فروخته میشوند، از همین فایلها در چاپخانههای زیرزمینی چاپ میشوند؛ پیدیاف آزاد، مواد اولیه قاچاقچی کاغذی است.
نتیجه این میشود که برخی ناشران، از ترس لو رفتن فایل، از انتشار نسخه الکترونیک خودداری میکنند یا آن را با تأخیر عرضه میکنند. یعنی خوانندهای که در شهری کوچک به کتابفروشی خوب دسترسی ندارد، یا خواننده کمبینایی که به درشتکردن حروف نیاز دارد، تاوان دانلود رایگان دیگران را میدهد.
اعدادی از بیرون ایران
در کشورهایی که کپیرایت بینالمللی اجرا میشود، این مسئله اندازهگیری شده است و اعدادش تصویر روشنی میدهد:
• اداره مالکیت فکری بریتانیا برآورد کرده که در سال ۲۰۱۷ حدود ۱۷ درصد کتابهای الکترونیکی که در آن کشور خوانده شده، از منابع غیرقانونی بوده است؛ حدود چهار میلیون نسخه.
• یک نظرسنجی در آمریکا (سال ۲۰۱۷، به سفارش شرکت دیجیمارک) زیان سالانه ناشران آمریکایی از دانلود غیرقانونی را حدود ۳۱۵ میلیون دلار برآورد کرد. نکته جالبتر، چهرهی دانلودکنندگان بود: بیشترشان ۳۰ تا ۴۴ ساله، تحصیلکرده و با درآمد بالاتر از میانگین بودند؛ نه دانشجوی کمپولی که چارهای ندارد.
• انجمن نویسندگان آمریکا (Authors Guild) در نظرسنجی سال ۲۰۱۸ از بیش از ۵ هزار نویسنده دریافت که درآمد میانه یک نویسنده از نوشتن در سال ۲۰۱۷ فقط ۶۰۸۰ دلار بوده؛ ۴۲ درصد کمتر از یک دهه قبل. این گزارش دلایل متعددی را برمیشمرد و دانلود غیرقانونی را عامل اصلی نمیداند؛ اما نشان میدهد سفره نویسنده حتی در بزرگترین بازار کتاب دنیا چقدر کوچک است.
اگر در بازاری با تیراژهای دهها هزار نسخهای درآمد نویسنده اینقدر شکننده است، حساب مترجم ایرانی با تیراژ چندصد نسخه روشن است. این ارقام برآورد نهادهای صنفی و شرکتهای فعال در این حوزه است و بر سر روش محاسبه «فروش ازدسترفته» اختلاف نظر وجود دارد؛ اما جهت ماجرا در همه گزارشها یکی است.
▪️پاسخ به چند بهانه آشنا
همه ما برای دانلود رایگان دلیلی داریم. بعضی از این دلایل واقعیاند و بعضی فقط بهانه.
«کتاب گران شده»
درست است. اما راهحل گرانی، برداشتن از جیب ضعیفترین حلقه زنجیره، یعنی مترجم، نیست. راههای قانونی ارزان کم نیستند:
• عضویت در کتابخانههای عمومی که هزینه سالانهشان از قیمت یک کتاب کمتر است.
• طرحهای اشتراک ماهانه پلتفرمهای کتاب الکترونیک که با یک مبلغ ثابت، به هزاران عنوان دسترسی میدهند.
• بخش «کتابهای رایگان» همین پلتفرمها که با اجازه ناشر رایگان شدهاند.
• کتاب دستدوم، تخفیفهای نمایشگاه کتاب و طرحهای فصلی ناشران.
• آثار کلاسیکی که مدت حمایت قانونیشان تمام شده و به طور قانونی رایگان عرضه میشوند.
▪️«من که در هر صورت نمیخریدم»
شاید. اما دانلود کردن یک چیز است و بازنشر کردن چیز دیگر. وقتی فایل را در گروه میگذارید، توزیعکننده میشوید و در میان صد نفر بعدی حتماً کسانی هستند که حاضر بودند کتاب را بخرند. جدا از این، پرسش اخلاقی سادهتر است: آیا از حاصل کار کسی استفاده میکنیم بی آنکه حاضر باشیم سهمش را بدهیم؟
▪️«ناشر پولدار است»
بیشتر ناشران ایرانی کسبوکارهای کوچکی با چند کارمندند که با تیراژهای چندصد نسخه کار میکنند. حتی اگر ناشری پولدار باشد، مترجم و ویراستار و طراح جلد نیستند.
▪️«نویسنده خارجی که در هر صورت چیزی نمیگیرد»
در بسیاری از موارد درست است؛ نتیجه نپیوستن به کنوانسیون برن همین است. اما ترجمهای که میخوانید محصول کار چند ایرانی است که در همین دیار زندگی میکنند. اگر نمیتوانیم حق نویسنده خارجی را بدهیم، دستکم حق سهم ایرانی زنجیره را بدهیم.
▪️«این کتاب دیگر چاپ نمیشود»
کتابهای نایاب یا تجدید چاپنشده در منطقه خاکستری قرار میگیرند و موضوع این مقاله نیستند. بحث ما کتابی است که همین امروز در کتابفروشی یا پلتفرم رسمی در دسترس است و با این حال در کانالها دستبهدست میشود.
▪️فایل «رایگان» از کانال ناشناس، یک مسئله امنیتی هم هست
نوشدارو سایت امنیت دیجیتال است و نمیتوانیم این زاویه را ناگفته بگذاریم. فایلی که از کانال یا سایت ناشناس میگیرید، از جایی آمده که هیچکس پاسخگوی محتوایش نیست:
• بسیاری از سایتهای «دانلود رایگان کتاب» بهجای پیدیاف، یک فایل نصبی (با فرمت APK یا EXE) با عنوان «کتابخوان مخصوص» میدهند؛ همان روشی که در کلاهبرداری کارت دعوت عروسی جعلی دیدهایم.
• نسخههای «کرکشده» اپلیکیشنهای کتابخوان که وعده میدهند همه کتابها را رایگان باز کنند، مثل هر نرمافزار کرکی دیگری میتوانند حامل بدافزار باشند.
• خود پیدیاف هم میتواند لینک فیشینگ داشته باشد یا از شما بخواهد برای «باز کردن قفل» چیزی نصب کنید.
قاعده ساده است: کتاب فقط کتاب است. اگر برای خواندنش باید برنامهای نصب کنید که از فروشگاه رسمی نیامده، یا مجوزی بدهید که ربطی به خواندن ندارد، همانجا کار را متوقف کنید.
فایل کتابی که برای باز شدن از شما نصب برنامه یا مجوز دسترسی میخواهد، کتاب نیست؛ آن را پاک کنید!
▪️خواننده مسئول چه کار میکند؟
هیچکدام از این کارها سخت نیست؛ فقط باید یک بار تصمیمش را گرفت:
• کتاب را از کتابفروشی، سایت ناشر یا پلتفرم رسمی بخرید.
• پیدیاف کتابی را که خریدهاید، حتی برای یک دوست، فوروارد نکنید.
• اگر کسی برایتان پیدیاف فرستاد، بازنشرش نکنید و بهجایش، لینک خرید را در گروه بگذارید.
• در کانالهای «دانلود رایگان کتاب» عضو نشوید؛ عدد اعضا، تبلیغ آنهاست.
• اگر بودجه محدود است، از کتابخانه عمومی یا اشتراک ماهانه پلتفرمها استفاده کنید.
• اگر فایل لو رفته کتابی را دیدید، به ناشر یا پلتفرم اطلاع دهید.
• برای نوجوان خانه توضیح دهید که پشت هر کتاب، آدمهایی با حقوق ماهانه نشستهاند.
و یک جمله برای به خاطر سپردن: کتابی که رایگان گرفتهاید، رایگان نبوده؛ کس دیگری پولش را داده است.
💡 چطور در تلگرام نامرئی شویم؟ سه قدم ساده برای مخفی کردن شماره تماس
عضو یک گروه شلوغ تلگرامی میشوید و در حال خواندن پیامها هستید که ناگهان با پیامهای ناخواسته از سوی افراد غریبه روبهرو میشوید. دلیل این اتفاق ساده است: شماره موبایل شما به صورت عمومی در معرض دید همه قرار داشته است. در این مطلب نحوه مخفی کردن شماره تلگرام را یاد میگیریم.
▪️چرا باید شماره تلفن خود را در تلگرام مخفی کنیم؟
تلگرام ابزاری سریع و محبوب است، اما حفظ حریم شخصی در آن کاملاً به تنظیماتی بستگی دارد که شما اعمال میکنید. برای کاربران ایرانی، تلگرام کاربردهایی بسیار بیشتر از یک پیامرسان معمولی دارد و محل کار، منبع خبر، آرشیو فایلها و فضای ارتباط با خانواده و همکاران نیز هست. اما این حضور پررنگ به این معنا نیست که شماره تماس ما باید برای همه قابل مشاهده باشد.
⚡️ هشدار
شماره موبایل در ایران به حسابهای بانکی، کدهای تایید هویتی و شبکههای اجتماعی دیگر متصل است. وقتی شماره شما در گروههای بزرگ تلگرامی یا برای افراد ناشناس قابل رویت باشد، راه را برای مزاحمتهای تلفنی و پیامکهای تبلیغاتی باز میکند و زمینهساز کلاهبرداریهای سایبری و فیشینگ میشود.
▪️آموزش قدمبهقدم مخفی کردن شماره در تلگرام
برای پنهان کردن شماره تماس کافی است این مراحل را به ترتیب دنبال کنید:
• در تلگرام وارد بخش «تنظیمات» (Settings) شوید.
• گزینه «حریم خصوصی و امنیت» (Privacy and Security) را انتخاب کنید.
• بخش «شماره تلفن» (Phone Number) را لمس کنید.
• در بخش اول یعنی «چه کسی میتواند شماره تلفن من را ببیند؟» (Who can see my phone number) با سه گزینه روبهرو میشوید:
همه (Everybody): شماره شما برای تمام افراد، حتی غریبهها، قابل مشاهده خواهد بود. (بههیچوجه توصیه نمیشود).
مخاطبین من (My Contacts): تنها کسانی شماره شما را میبینند که شماره آنها را در گوشی خود ذخیره کردهاید.
هیچکس (Nobody): شماره شما از دید تمام افراد، حتی مخاطبان پنهان میماند. (این امنترین گزینه است).
شماره خود را روی حالت «هیچکس» قرار دهید و برای حساب خود یک «نام کاربری» (Username) بسازید. از این پس میتوانید آیدی خود را به جای شماره موبایل در اختیار دوستان یا همکاران قرار دهید تا با شما در ارتباط باشند.
▪️یک نکته امنیتی بسیار مهم
اگر در مرحله قبل گزینه «هیچکس» را انتخاب کرده باشید، تلگرام بلافاصله یک گزینه مهم دیگر را در همان صفحه به شما نمایش میدهد: «چه کسی میتواند من را با شمارهام پیدا کند؟» (Who can find me by my number).
توصیه میکنیم این بخش را روی «مخاطبین من» (My Contacts) تنظیم کنید. به این ترتیب، اگر فردی غریبه شمارهتان را در گوشی ذخیره کند، باز هم نمیتواند حساب تلگرام شما را پیدا کرده و برایتان مزاحمت ایجاد کند.
۴ قدم تکمیلی برای امنیت حداکثری در تلگرام
علاوه بر مخفی کردن شماره تلفن، رعایت این چهار نکته ساده میتواند امنیت شما را به سطح بالاتری ارتقا دهد:
• از چت مخفی استفاده کنید: برای گفتگوهای بسیار حساس، از قابلیت «چت مخفی» (Secret Chat) استفاده کنید. در این حالت پیامها به صورت سرتاسری رمزنگاری میشوند و حتی خود تلگرام هم به آنها دسترسی ندارد. توجه داشته باشید که برخلاف تصور عمومی، چتهای عادی تلگرام رمزنگاری سرتاسری ندارند.
• موقعیت مکانی را غیرفعال کنید: ویژگی «افراد نزدیک» (People Nearby) موقعیت مکانی شما را به دیگران نشان میدهد. برای جلوگیری از ردیابی، این قابلیت را فعال نکنید.
• عکس پروفایل را محدود کنید: در همان بخش حریم خصوصی، تنظیمات عکس پروفایل را روی «مخاطبین من» قرار دهید تا غریبهها نتوانند تصاویر شخصی شما را ببینند و ذخیره کنند.
• قفلهای امنیتی را روشن کنید: در همان بخش Privacy and Security، گزینههای تأیید دو مرحلهای و Passkey را فعال کنید. با این کار حتی اگر کسی به کد تأیید پیامکی تلگرام دسترسی پیدا کند، نمیتواند وارد حسابتان شود.
▪️در آخر
تلگرام ابزارهای لازم برای محافظت از حریم خصوصی را فراهم کرده، اما استفاده از آنها به عهده خود شماست. مخفی کردن شماره تلگرام، قدمی کوچک اما بسیار موثر برای جلوگیری از درز اطلاعات شخصی است. آیا تا به حال به خاطر نمایش شماره تماس، تجربهی مزاحمت داشتهاید؟ تجربیات و سؤالات خود را در بخش نظرات نوشدارو با ما به اشتراک بگذارید.
▪️ پرسشهای متداول
۱- آیا میتوانم شماره را فقط از چند فرد خاص در لیست مخاطبان پنهان کنم؟
بله، در بخش تنظیمات شماره تلفن، میتوانید با استفاده از گزینه «استثناها» (Exceptions)، مشخص کنید که چه کسانی شماره شما را نبینند یا چه کسانی همیشه آن را ببینند.
۲- اگر شمارهام مخفی باشد، آیا با تغییر شماره مخاطبینم متوجه میشوند؟
اگر تنظیمات را روی «هیچکس» قرار داده باشید، با تغییر شماره، تلگرام این موضوع را مخاطبین شما اطلاع نمیدهد؛ مگر اینکه خودتان بخواهید شماره جدید را با افراد خاصی به اشتراک بگذارید.
۳- آیا رباتهای تلگرامی میتوانند شماره تلفن مخفیشده من را پیدا کنند؟
رباتها تنها در صورتی به شماره شما دسترسی پیدا میکنند که خودتان هنگام کار با آنها، گزینه «اشتراکگذاری شماره» (Share Contact) را لمس کنید و صراحتاً اجازه دسترسی بدهید.
💡 گربهات بهتر رمز انتخاب میکنه یا خودت؟!
💡 @NooshDaroo_web
💡 «اکتبر سیاه» امنیت سایبری؛ وقتی هوش مصنوعی قواعد بازی را تغییر میدهد
در چند روز گذشته، چند رخداد امنیتی مهم تقریباً پشت سر هم خبرساز شدند؛ از دو حفره بحرانی PHP تا تولید کلیدهای بسیار ضعیف در eMudhra که در نوشدارو هم به آنها پرداختیم. این اتفاقات منشأ یکسانی ندارند، اما همزمانی آنها نگرانیها درباره وضعیت امنیت اینترنت را افزایش داد.
پس از افشای حفرههای PHP، بعضی کارشناسان این دوره را بهطور غیررسمی «اکتبر سیاه» نامیدند؛ دورهای که نقش هوش مصنوعی در آن بیش از هر چیز جلب توجه میکند.
دو حفره PHP نمونه مهمی از این تغییرند. پژوهشگران با کمک ابزارهای هوش مصنوعی توانستند راههایی را پیدا کنند که در شرایط مشخص، به مهاجم اجازه میداد بدون دسترسی قبلی روی سرور کد اجرا کند و کنترل آن را به دست بگیرد.
اگر هر نرمافزار را مانند دری بدانیم، هوش مصنوعی امتحانکردن دستگیره تعداد زیادی از این درها را آسانتر کرده است تا مشخص شود کدامیک قفل نیست یا از قبل شکافی برای ورود دارد. مسئله مهم همین است: فاصله میان پیداشدن یک ضعف و آزمایش راههای سوءاستفاده از آن کوتاهتر شده است.
▪️«فرصت مدافعان» کوتاهتر شده است
همین کوتاهشدن فاصله میان کشف آسیبپذیری و افشای عمومی آن، «فرصت مدافعان» را هم محدودتر میکند. در پرونده PHP، این فرصت کامل حفظ نشد و بخشی از اطلاعات و نسخههای حاوی اصلاحات زودتر از موعد منتشر شد.
مهاجمان میتوانستند با مقایسه نسخههای قدیمی و اصلاحشده، رد حفرهها را پیدا کنند و برای ساخت ابزار حمله تلاش کنند. حتی پیش از اعلام عمومی نیز تلاشهایی برای سوءاستفاده ثبت شده بود؛ هرچند نفوذ موفق به سرورها تأیید نشد.
با این وجود، نباید تصور کرد هر کاربر تازهکاری میتواند با یک چتبات به سرورها نفوذ کند. بسیاری از نمونههای حمله ساختهشده با هوش مصنوعی کار نمیکردند یا برای اجرا به وجود حفرهای دیگر نیاز داشتند.
در مقابل، یک پژوهشگر باتجربه توانست با کمک هوش مصنوعی ظرف یک روز نمونهای عملی بسازد. بنیاد PHP نیز میگوید بیش از ۱۰۰ گزارش نامعتبر، تکراری یا غیرقابلبازتولید را بررسی کرده است. بنابراین هوش مصنوعی هم پژوهش واقعی و هم تولید گزارشها و ابزارهای کمکیفیت را سرعت بخشیده، اما هنوز جای تخصص انسانی را نگرفته است.
▪️این سرعت برای صاحبان سایت چه معنایی دارد؟
بااینحال، همین افزایش سرعت برای صاحبان سایت یک پیام روشن دارد: فاصله میان انتشار خبر یک حفره و آغاز تلاش برای سوءاستفاده از آن کوتاهتر شده است. بنابراین باید بهروزرسانی سایت، افزونهها، سیستم مدیریت محتوا و نرمافزارهای سرور را جدی گرفت، نصب وصلهها را از شرکت میزبان پیگیری کرد و نسخه پشتیبان سالم و بهروز داشت.
در نهایت هوش مصنوعی حفرههای امنیتی اینترنت را به وجود نیاورده، اما یافتن و آزمودن ضعفهای موجود را سریعتر کرده است؛ درحالیکه نصب وصله روی میلیونها سرور همچنان به اقدام انسانها وابسته است.
رقابت اصلی اکنون بر سر همین فاصله کوتاه است: مدافعان زودتر بهروزرسانی میکنند یا مهاجمان زودتر راه سوءاستفاده را پیدا میکنند؟
✍️ دانیال طبایی
#خبر_و_تحلیل
#کسب_و_کار_آنلاین
برای اطلاع سریع از جدیدترین رویدادهای دنیای امنیت سایبری، نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web
💡 سیستمعامل اپل روی سختافزار رقیب؛ اجرای آزمایشی iOS 16 روی گوشیهای اندرویدی
سالها کاربران گوشیهای اندرویدی با نصب پوستههای گرافیکی، ظاهر گوشی خود را شبیه آیفون میکردند؛ اما حالا توسعهدهندگان در یکی از معدود نمونههای عمومی و قابلبررسی، توانستهاند بخشهایی از iOS 16 اپل را روی چند گوشی اندرویدی اجرا کنند. البته این نسخهها هنوز برای استفاده روزمره آماده نیستند و بیشتر یک نمایش فنی جذاب از اجرای نرمافزار انحصاری اپل روی سختافزارهای دیگر به شمار میروند.
مستندترین نمونه، پروژه متنبازی است که برای گوشی Redmi Note 10 Pro منتشر شده است. توسعهدهندگان هسته متنباز XNU اپل را دستکاری کردهاند تا با تراشه اسنپدراگون این گوشی سازگار شود و فایلهای دستنخورده iOS 16 مربوط به آیفون X را روی آن بالا بیاورند.
بااینحال، نتیجه فعلاً شباهتی به یک آیفون قابلاستفاده ندارد. نخستین راهاندازی حدود چهار تا پنج دقیقه طول میکشد. صفحه قفل، صفحه اصلی، مرکز کنترل و تنظیمات بالا میآیند و لمس صفحه و دکمههای فیزیکی کار میکنند؛ اما وایفای، اینترنت سیمکارت، بلوتوث، صدا، دوربین و GPS فعلاً پشتیبانی نمیشوند. حرکت کشیدن انگشت از پایین صفحه برای خروج از برنامه و بازگشت به صفحه اصلی نیز کار نمیکند و بهدلیل نبود درایور گرافیکی، تصویر با کمک پردازنده اصلی و با سرعت حدود ۲۰ تا ۳۰ فریم بر ثانیه نمایش داده میشود.
البته این آزمایش به Redmi Note 10 Pro محدود نمانده است و نسخه دیگری هم برای Redmi Note 12 4G منتشر شده است که طبق مستندات پروژه، iOS 16.7.16 را تا صفحه اصلی بالا میآورد و حتی اتصال وایفای در آن کار میکند؛ هرچند همچنان بسیاری از امکانات سختافزاری پشتیبانی نمیشوند.
گروه HackiOS هم کدهای اجرای iOS 16.5 روی Poco X5 Pro را منتشر کرده و از فعالشدن امکاناتی مانند وایفای، صدا، دوربین و شتابدهی گرافیکی خبر داده است؛ هرچند هنوز گزارش مستقلی از اجرای موفق آن منتشر نشده است. ویدئوهایی از اجرای iOS روی گوشیهایی مانند ناتینگفون هم منتشر شدهاند، اما فعلاً کد یا مستندات عمومی مشابهی برای بررسی آنها در دست نیست.
اجرای سیستمعاملهای رقیب روی گوشیها بیسابقه نیست؛ پروژه iDroid در سال ۲۰۱۰ و Project Sandcastle در سال ۲۰۲۰ اندروید را بهصورت آزمایشی روی بعضی مدلهای آیفون اجرا کردند. پروژههای تازه اکنون مسیر برعکس را طی کردهاند و نشان میدهند بالا آوردن بخشهایی از iOS روی سختافزارهای مبتنی بر اسنپدراگون از نظر فنی ممکن است.
در نهایت اگر با دیدن ویدیوهای این پروژهها وسوسه شدید که گوشی شیائومی خود را به آیفون تبدیل کنید، دست نگه دارید. نصب نسخههای مربوط به گوشیهای ردمی، تمام اطلاعات اندرویدی شما را پاک میکند و بسیاری از لایههای امنیتی iOS نیز در آنها غیرفعال است.
ویدیوهای اجرای آزمایشی را در فایلهای پیوستشده در همین پست ببینید:
✍️ دانیال طبایی
#خبر_و_تحلیل
برای اطلاع از جدیدترین خبرهای دنیای فناوری، نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web
💡 آسیبپذیری ۱۰ از ۱۰ در گیتلب: اگر گیتلب را روی سرور خودتان نصب کردهاید همین امروز بهروزرسانی کنید
گیتلب ساعاتی قبل، برای یک آسیبپذیری با شدیدترین نمره ممکن، یعنی ۱۰ از ۱۰ در مقیاس CVSS، وصله امنیتی منتشر کرد. این نقص به مهاجم اجازه میدهد بدون داشتن حساب کاربری و بدون نیاز به کلیک کسی، روی سرور گیتلب کد دلخواه خود را اجرا کند. اگر گیتلب را روی سرور خودتان نصب کردهاید، این خبر مستقیماً به شما مربوط است.
▪️ چه اتفاقی افتاده است؟
این نقص که با شناسه CVE-2026-110264 ثبت شده. به گفته گیتلب، در شرایط خاص یک کاربر احراز هویتنشده میتواند با ارسال یک عبارت منظم دستکاریشده، روی سرور کد اجرا کند؛ یعنی نه رمز عبور لازم است، نه حساب کاربری و نه همکاری قربانی.
نکته نگرانکننده، دامنه نسخههای آسیبپذیر است: همه نسخههای رایگان (Community Edition) و سازمانی (Enterprise Edition) گیتلب از نسخه ۷.۰ که سال ۲۰۱۴ منتشر شد تا پیش از وصلههای دیروز، این نقص را دارند. به عبارت دیگر، این کد دوازده سال روی سرورها بوده است.
این نقص را یک پژوهشگر امنیتی از طریق برنامه باگبانتی گیتلب گزارش کرده است. گیتلب فعلاً از سوءاستفاده فعال از آن خبر نداده و طبق روال معمول خود، جزئیات فنی کامل را حدود ۹۰ روز بعد منتشر میکند؛ اما تجربه نقصهای مشابه نشان میدهد که معمولاً پس از انتشار وصله، مهاجمان با مقایسه کد قدیم و جدید راه سوءاستفاده را پیدا میکنند و فرصت زیادی برای تعلل نیست.
▪️ چرا این خبر برای ما مهم است؟
کاربران سرویس ابری GitLab.com نیازی به انجام کاری ندارند؛ گیتلب میگوید سرویس ابری و سرویس GitLab Dedicated از قبل وصله شدهاند. مشکل اصلی نسخههای «خودمیزبان» (Self-Managed) است، یعنی جایی که یک شرکت یا تیم، گیتلب را روی سرور خودش نصب کرده است.
این دقیقاً وضعیت بسیاری از شرکتها، استارتاپها و تیمهای نرمافزاری ایرانی است که بهدلیل محدودیتهای تحریمی به GitLab.com دسترسی ندارند و نسخه رایگان گیتلب را روی سرور داخلی یا سرور اجارهای خود راهاندازی کردهاند. روی این سرورها معمولاً کد منبع محصولات، کلیدها و رمزهای دسترسی، توکنهای CI/CD و گاهی راه دسترسی به سرورهای اصلی شرکت نگهداری میشود. اجرای کد روی چنین سروری میتواند به معنی سرقت کد، نشت اطلاعات مشتریان یا نفوذ به بقیه زیرساخت شرکت باشد.
اگر سرورتان را ۲۰ مهر (۱۲ اکتبر) برای نقص قبلی گیتلب با شناسه CVE-2026-97229 بهروزرسانی کردهاید، همچنان آسیبپذیر هستید؛ آن وصله این نقص را برطرف نمیکند.
▪️ چه باید کرد؟
گیتلب توصیه کرده نصبهای خودمیزبان هرچه سریعتر به یکی از این نسخههای اصلاحشده ارتقا پیدا کنند:
• ۱۹.۵.۱
• ۱۹.۴.۳
• ۱۹.۳.۶
• ۱۹.۲.۹
• ۱۹.۱.۹
• ۱۹.۰.۱۰
• ۱۸.۱۱.۱۳
اگر نسخه شما قدیمیتر از ۱۸.۱۱ است، گیتلب برای آن وصلهای منتشر نکرده و باید ابتدا به یکی از شاخههای پشتیبانیشده ارتقا دهید. پیش از ارتقا این موارد را در نظر بگیرید:
• نسخه فعلی را بررسی کنید: شماره نسخه در بخش Help (راهنما) پنل گیتلب دیده میشود
• پیش از ارتقا نسخه پشتیبان کامل بگیرید: این بهروزرسانی شامل تغییر در پایگاه داده است و در نصبهای تکسروری، سرویس چند دقیقه از دسترس خارج میشود
• بعد از ارتقا لاگها را بررسی کنید: گیتلب دو راهنمای تشخیص با نامهای «Onigmo native worker crash» و «Org mode render error burst» برای شناسایی تلاشهای نفوذ منتشر کرده است
• در صورت مشاهده نشانه نفوذ، سرور را آلوده فرض کنید: همه توکنها، کلیدهای SSH و رمزهای ذخیرهشده روی سرور را تغییر دهید
این دومین هشدار بزرگ این هفته برای مدیران سرور است. روز گذشته هم تیم PHP برای دو آسیبپذیری بحرانی در PHP وصله منتشر کرد؛ نقصهایی با نمره ۹.۲ که به گفته کاشفان آنها با کمک مدلهای هوش مصنوعی پیدا شدهاند و گزارشها نشان میدهد سوءاستفاده از آنها در دنیای واقعی آغاز شده است. اگر مسئول سروری هستید، این هفته وقت بهروزرسانی است.
#خبر_و_تحلیل
برای اطلاع از آسیبپذیریهای مهم، نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید.
💡 @NooshDaroo_web
💡 قانون ۳۰ درصد؛ چطور نگذاریم هوش مصنوعی قدرت تفکر را از فرزندانمان بگیرد؟
هوش مصنوعی دیگر یک مفهوم دور از ذهن نیست؛ همین حالا روی گوشی فرزند شما یا در مرورگر کامپیوتر خانه حاضر است و میتواند در چند ثانیه انشا بنویسد، مسئلهی ریاضی را حل کند یا کدهای یک برنامه را بنویسد. این دسترسی آسان، برای بعضی ترسناک به نظر میرسد و اولین واکنش بسیاری از والدین، تلاش برای ممنوع کردن آن است.
اما واقعیت این است که هوش مصنوعی آمده تا بماند. ممنوع کردن آن نهتنها کارساز نیست، بلکه فرزندان ما را از یادگیریِ یک مهارت مهم برای آینده عقب میاندازد. خطر اصلی، استفاده کردن از هوش مصنوعی نیست؛ نگرانی این است که هوش مصنوعی بهجای ایفای نقش ابزار کمکی، جای تفکر و تلاش خود کودک را بگیرد. برای جلوگیری از این خطر، یک قاعدهی پیشنهادی مطرح شده: «قانون ۳۰ درصد».
▪️ قانون ۳۰ درصد چه میگوید؟
قانون ۳۰ درصد یک توافق ساده بین شما و فرزندتان (یا دانشآموزتان) است که میگوید:
در انجام هر تکلیف یا پروژه، سهم هوش مصنوعی نباید بیشتر از ۳۰ درصد باشد. ۷۰ درصدِ باقیمانده باید حاصل ایدهپردازی، جستوجو، تفکر انتقادی و تلاشِ خودِ فرد باشد.
💡 دولت سوئد کار با «چتجیپیتی» و «کلود» را برای کارمندانش ممنوع کرد
دفتر دولت سوئد دسترسی مستقیم کارکنان به نسخههای تحت وب ChatGPT و Claude را روی رایانههای کاری مسدود کرده است. مقامهای این نهاد میگویند استفاده از سرویسهای هوش مصنوعی تأییدنشده و بدون قرارداد سازمانی میتواند برای امنیت اطلاعات پیامد داشته باشد.
مشکل اصلی اینجاست که وقتی اطلاعات مهمی را در این چتباتها وارد میکنید، این دادهها ممکن است در سرورهای شرکت سازنده ذخیره شوند. سپس این شرکتها میتوانند از همان اطلاعات خصوصی برای آموزش و هوشمندتر کردن مدلهای هوش مصنوعی خود در آینده استفاده کنند.
این نخستین بار نیست که سوئد استفاده از هوش مصنوعی را در کارهای دولتی محدود میکند. این کشور پیشتر، مانند بسیاری از کشورهای دیگر، استفاده از دیپسیک (DeepSeek) را در کارهای دولتی ممنوع کرده بود. با این حال، کارمندان سوئدی همچنان میتوانند از ابزارهایی مانند کوپایلت مایکروسافت (Copilot) برای کارهای روزمره استفاده کنند.
براساس توضیحات مایکروسافت، پرسشها و پاسخهای کوپایلت همچنان پردازش و مطابق سیاستهای سازمان ذخیره میشوند، اما برای آموزش مدلهای پایه به کار نمیروند و سازمان میتواند بر دسترسی، نگهداری و حذف آنها نظارت داشته باشد.
البته این تصمیم به معنی ناامنبودن مطلق همه چتباتها نیست؛ تفاوت اصلی میان حساب شخصی و ابزار سازمانیِ بررسیشده است. قراردادها، فایلهای مالی، اطلاعات مشتریان و مکاتبات محرمانه را نباید بدون اجازه سازمان در حساب شخصی یک چتبات وارد کرد؛ حتی اگر گزینه آموزش مدل را خاموش کرده باشید.
✍️ دانیال طبایی
#خبر_و_تحلیل
نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید و پیگیر جدیدترین اخبار دنیای هوش مصنوعی باشید :
💡 @NooshDaroo_web
💡 ادعای تازه درباره تلویزیونهای سامسونگ؛ از گرفتن اسکرینشات تا ضبط صدا برای نمایش تبلیغات!
یک پژوهشگر امنیتی ادعا کرده است تلویزیونهای سامسونگ با استفاده از هوش مصنوعی، صدای محیط را دستهبندی میکنند و حتی از تصویر روی صفحه اسکرینشات میگیرند تا تبلیغات دقیقتری به کاربران نشان دهند.
این پژوهشگر پس از دریافت تبلیغاتی که به طرز عجیبی دقیق و مرتبط با زندگیاش بودند، سیستمعامل تایزن (Tizen) تلویزیون سامسونگ مدل ۲۰۲۵ خود را مهندسی معکوس (Reverse Engineering) کرد و به گفته خودش به یک «کابوس حریم خصوصی» رسید.
او میگوید در کدهای این سیستمعامل ثبت جزئیات ترافیک اینترنتی تلویزیون، دستهبندی صداهای محیط (مثل گریه نوزاد یا پارس سگ)، گرفتن اسکرینشات و یک شناسه تبلیغاتی که کاربر را در دستگاههای مختلف شناسایی میکند را پیدا کرده است. به گفته او، یک مدل هوش مصنوعی ویژه هر منطقه هم رفتار کاربر را دنبال میکند؛ اینکه چه ویدیوهایی میبیند، کدام تبلیغات را رد میکند و هر ویدیو را تا کجا تماشا کرده است.
اما بخش نگرانکنندهتر ماجرا، نحوه جمعآوری اطلاعات محیطی است. به گفته این پژوهشگر، اگر تلویزیون میکروفون داخلی نداشته باشد، سیستمعامل به طور خودکار به دنبال دستگاههای بلوتوثی متصل مانند ساندبار میگردد تا از طریق میکروفون آنها، صدای محیط خانه را بشنود و دستهبندی کند.
او همچنین این فرضیه را مطرح کرده است که شاید بخش زیادی از کندی آزاردهنده برخی تلویزیونهای هوشمند سامسونگ، نه به خاطر برنامههای اضافی، بلکه نتیجه پردازش سنگین و دائمی همین عکسها، صداها و مدلهای هوش مصنوعی در پسزمینه باشد. البته سامسونگ تنها برندی نیست که با چنین پرسشهایی روبهرو شده؛ پیش از این نیز برندهای دیگری مانند الجی با اتهامهای مشابهی درباره ردیابی کاربران از طریق تلویزیونهای هوشمند روبهرو شده بودند.
در نهایت این گزارش که قرار است جزئیات فنی کامل آن بهزودی منتشر شود، نشان میدهد در خانههای امروزی، حریم خصوصی فقط به گوشی و رایانه محدود نیست. حتی تلویزیونی که میکروفون ندارد هم در صورت اتصال به اینترنت و لوازم جانبی، ممکن است بیش از یک نمایشگر ساده عمل کند و تماشاگرِ خودِ شما باشد.
✍️ دانیال طبایی
#خبر_و_تحلیل
#حریم_خصوصی
برای دسترسی به خواندنیترین خبرها در حوزه حریم خصوصی و امنیت، نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web
ایلیا سوتسکِوِر از چهرههای برجستهی هوش مصنوعی در یک سخنرانی کوتاه در مراسم فارغالتحصیلی دانشگاه تورنتو به موضوع آینده هوش مصنوعی پرداخته که پیشنهاد میکنیم آن را ببینید!
او در بخشی از صحبتهایش میگوید:
«روزی خواهد رسید که هوش مصنوعی بتواند همۀ کارهایی را که از عهدۀ ما برمیآید، انجام دهد. نه فقط بعضی از آنها، بلکه همه را.هر چیزی که من یا هر یک از شما بتوانیم یاد بگیریم، هوش مصنوعی هم میتواند یاد بگیرد....»
ایلیا سوتسکِوِر جزو همبنیانگذاران شرکت اوپنایآی بود و در ساخت مدلهای GPT و ChatGPT نقش کلیدی داشت و حالا مدیرعامل شرکت Safe Superintelligence که هدفش ساختن «ابرهوش ایمن» است.
💡 @NooshDaroo_web
💡 هشدار امنیتی راجع به تلگرام جعلی: سرقت اطلاعات در پسزمینه با ظاهری کاملاً آشنا
فکر میکنید تلگرام نصب کردهاید، اما در واقع یک نسخه دستکاریشده از اپلیکیشن روی گوشی نشسته که انبوهی از اطلاعاتتان را میدزدد.
پژوهشگران امنیتی یک ابزار جاسوسی اجارهای به نام uCreator شناسایی کردهاند که نسخههای آلودهی Telegram و Telegram X را پخش میکند؛ نسخههایی که ظاهر و کارکردشان مثل تلگرام عادی است، اما کد مخرب داخلشان میتواند به حساب کاربر دسترسی پیدا کند.
این بدافزار تاریخچه چتها را میخواند، رمز تایید دو مرحلهای تلگرام را هنگام وارد شدن میدزدد، نشست (Session) هکر را از فهرست دستگاهها پنهان میکند و حتی شماره متصل به حساب را تغییر میدهد و صاحب حساب را بیرون میاندازند. این نسخههای آلوده، بیرون از استورهای رسمی و در سایتها و فروشگاههای متفرقه پخش میشوند.
برای ما کاربران ایرانی که تلگرام مثل خانهی دوممان شده، هشدار بسیار جدی است: تلگرام و تلگرام اکس را فقط از گوگل پلی، اپ استور اپل یا سایت رسمی خود تلگرام نصب کنید.
فایلهای نصبی که در کانالهای تلگرامی، سایتهای دانلود و فروشگاههای متفرقه با عناوینی مثل «نسخه مود شده»، «پریمیوم رایگان» یا «بدون محدودیت» میچرخند، بههیچوجه ارزش ریسک کردن ندارند.
این حمله روی اعتماد ما به ظاهر اپلیکیشن حساب میکند؛ ظاهربین نباشیم!
✍️ شایان ضیایی
#خبر_و_تحلیل
نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web
💡 خطر در کمین کاربران کیف پول الکتروم: سرقت بیتکوین با ترفند افزایش کارمزد
اگر هنگام انتقال بیتکوین، تراکنش شما در شبکه گیر کند، راهحل معمول این است که کارمزد را کمی بالا ببرید تا سریعتر تأیید شود؛ اما یک آسیبپذیری تازه کشفشده در کیفپول قدیمی و محبوب «الکتروم» (Electrum) نشان میدهد که همین کار ساده، به تلهای برای سرقت بیتکوین تبدیل شده است.
▪️ این تله چطور کار میکند؟
برخلاف گرههای کامل بلاکچین که اطلاعات را مستقلاً بررسی میکنند، کیفپول الکتروم برای دریافت تاریخچه تراکنشها و ارسال پرداختها به سرورهای بیرونی متکی است. پیش از انتشار وصله امنیتی، الکتروم گزارش این سرورها درباره تراکنشهای تأییدنشده را بدون بررسی صحت امضای دیجیتال میپذیرفت.
اگر مهاجم کنترل یکی از این سرورها را در دست میگرفت، میتوانست پرداخت کاربر را پیش از رسیدن به شبکه بیتکوین رهگیری کند و در تاریخچه کیفپول، یک تراکنش جعلی با امضای نامعتبر را بهجای آن نشان دهد. برای طبیعیتر شدن ماجرا، کارمزد این تراکنش جعلی هم صفر تنظیم میشد تا کاربر تصور کند تراکنش گیر کرده است.
تله زمانی فعال میشد که کاربر برای رفع این توقف از قابلیت «جایگزینی با کارمزد» (Replace-by-Fee) استفاده میکرد. الکتروم همان تراکنش جعلی را مبنا قرار میداد و کاربر، هنگام امضای تراکنش جدید برای پرداخت کارمزد بیشتر، در عمل بیتکوینها را به آدرس هکر میفرستاد.
مهاجمان حتی با روش «آدرسسازی سفارشی» (VAG)، چهار حرف پایانی آدرس مقصد را شبیه آدرس واقعی میساختند تا کاربر با یک نگاه سریع به تفاوت آنها پی نبرد.
▪️ از کشف حفره تا انتشار وصله امنیتی
توسعهدهندگان الکتروم در ماه جاری دو گزارش درباره این مشکل دریافت کردند. نخستین گزارش در ۱۱ اکتبر از سوی کاربری با کیفپول چندامضایی متکی بر دو دستگاه سختافزاری ثبت شد. این کاربر پیش از سرقت متوجه شده بود که تراکنش خروجی در تاریخچه کیفپول تغییر کرده است.
گزارش دوم در ۱۸ اکتبر ثبت شد و این بار افزایش کارمزد به سرقت دارایی منجر شد؛ هرچند مبلغ سرقتشده و هویت سرورهای مخرب اعلام نشده است.
توسعهدهندگان با انتشار نسخه ۴.۸.۳ الکتروم و اضافهکردن بررسی امضا برای تراکنشهای تأییدنشده، این آسیبپذیری را برطرف کردند. با این حال، نسخههای قدیمیتر همچنان آسیبپذیرند.
اگر از این کیفپول استفاده میکنید:
• برای امنیت دارایی خود کیفپول الکتروم را به نسخه ۴.۸.۳ یا بالاتر بهروزرسانی کنید.
• پیش از تأیید هر تراکنش، فقط به چهار حرف پایانی آدرس نگاه نکنید و کل آدرس گیرنده و مبلغ را بررسی کنید.
✍️ یونس مرادی
#ارزهای_دیجیتال
#خبر_و_تحلیل
برای اطمینان از امنیت و حفاظت از داراییهایتان در دنیای ارزهای دیجیتال، نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web
💡 گرگ در لباس میش؛ جعل دامنه چیست و چطور در دام آن نیفتیم؟
احتمالاً در بازار خرتوپرت فروشها کفشهایی را دیدهاید که بهجای Adidas روی آنها نوشته شده Adibas. دنیای وب هم با تمام پیچیدگی و هوشمندیاش، از این ترفند قدیمی در امان نمانده است. جعل دامنه یا «دامین اسپوفینگ» (Domain Spoofing)، نسخهی دیجیتال و شستهرفته همان روش است.
هکر بدون آنکه نیازی به شکستن قفل سایت داشته باشد، صرفاً از خطای دید و عجله ما بهره میگیرد تا نشانی یک سایت یا فرستنده ایمیل را شبیه هویتهای آشنا جا بزند.
▪️جعل دامنه چیست؟
دامنه همان نام یکتایی است که در نوار مرورگر تایپ میکنید؛ مثلاً Nooshdaroo.ir یا Google.com. این آدرس سند هویت سایت است و در ایمیلهای شرکتی هم اغلب پس از علامت @ مینشیند تا نشان دهد فرستنده از طرف چه مجموعهای با شما مکاتبه میکند.
در ترفند «جعل دامنه»، مجرم نشانی وبسایت یا هویت ایمیل فرستنده را طوری دستکاری میکند که قربانی گمان کند با یک صفحه یا پیام کاملاً رسمی و قانونی روبهرو است.
این شیوه فریبکاری با حملات زیرساختی مانند «مسمومسازی دیاناس» فرق دارد؛ حمله دیاناس خرابکاری در لایه شبکه است، اما در جعل دامنه مهاجم روی تغییرات ساده ظاهری و غفلت کاربر حساب میکند.
انگیزه این تردستی هم روشن است؛ هدایت کاربر به صفحههای فیشینگ، خالی کردن حساب بانکی، دزدیدن رمزهای عبور، نشاندن بدافزار روی سیستم یا فریب شبکههای تبلیغاتی برای دریافت پول بهازای نمایش آگهی در سایتهای بیارزش.
▪️بازی با حروف الفبا؛ وقتی چشمها خطا میکنند
شاید تصور کنید تشخیص یک نشانی اشتباه کار سختی نیست و یک جفت چشم تیزبین مچ هر متقلبی را میگیرد؛ اما کلاهبرداران شیوههای غافلگیرکنندهای در آستین دارند.
در سادهترین سناریو، مهاجم یک حرف به نشانی وبسایت اصلی اضافه میکند یا حروفی را جایگزین میسازد که ظاهر تقریباً یکسانی دارند؛ برای نمونه، بهجای حرف لاتین l (ال کوچک)، عدد 1 (یک) یا حرف I (آی بزرگ) را میگذارد. وقتی با تلفن همراه در حال باز کردن لینکی در اتوبوس یا مترو هستید، شانس دیدن این مغایرتهای میلیمتری به کمترین حد ممکن میرسد.
▪️حمله هموگراف؛ راز الفبای پنهان
روش خطرناکتر زمانی است که پای «حمله هموگراف» (Homograph Attack) به میان میآید. سیستمهای مدرن از استانداردی به نام «یونیکد» استفاده میکنند تا تمام زبانهای جهان، از خط سیریلیک روسی گرفته تا الفبای یونانی و عربی، روی نمایشگرها بهدرستی دیده شوند.
مهاجمان با سوءاستفاده از این استاندارد، کاراکترها و حروفی از زبانهای دیگر را در دامنه به کار میبرند که شکل ظاهریشان با حروف انگلیسی مو نمیزند؛ مثلاً حرف «a» در خط سیریلیک مثل «a» انگلیسی نوشته میشود، اما سرورهای اینترنت، آنها را دو موجودیت فنی کاملاً مجزا میشناسند.
در نتیجه، مهاجم دامنهای با حروف سیریلیک ثبت میکند و نشانی در مرورگر دقیقاً مانند نام بانک یا سایت محبوبتان خوانده میشود، اما کامپیوتر شما را به مقصدی کاملاً متفاوت هدایت میکند.
برخی مرورگرها برای این معضل چارهای اندیشیدهاند؛ اگر این دامنههای دستکاریشده را کپی و در تب جدید مرورگر پیست کنید، میبینید که حروف عوض میشوند و با پیشوند عجیبی شبیه به xn-- به نمایش درمیآیند. این پاشنهی آشیل حمله هموگراف است.
برای مثال اگر کلمه gооgle.com (که در آن حروف «o» انگلیسی با حروف «о» سیریلیک جایگزین شدهاند) را در یک مبدل Punycode وارد کنید، خروجی آن به این شکل در خواهد آمد: xn--gogle-1qa.com
شکل دیگری از این فریبکاری در سرویسهای ایمیل رخ میدهد. زیرساخت ارسال ایمیل که «پروتکل ساده انتقال ایمیل» (SMTP) نام دارد، بهطور پیشفرض سازوکاری برای بررسی اصالت دامنه ندارد. به همین دلیل کلاهبرداران میتوانند ایمیلی بفرستند که در بخش نام فرستنده، نشانی دقیق یک شرکت یا سازمان معتبر دیده میشود.
در بسیاری از سناریوهای کلاهبرداری، این دو روش با هم ترکیب میشوند؛ یعنی کاربر ایمیلی به ظاهر رسمی دریافت میکند و با کلیک روی لینک داخل آن، وارد وبسایت جعلی شبیه به سایت اصلی میشود تا اطلاعات حساسش را وارد کند.
▪️افسانه قفل سبز؛ چرا گواهی امنیتی (SSL) سند پاکدستی نیست؟
سالها در گوش ما خوانده بودند که هرگاه کنار نشانی سایت، علامت قفل دیدید یا پروتکل نشانی با https آغاز شد، با خیال راحت به آن اعتماد کنید؛ اما این یک کجفهمی خطرناک است که مهاجمان بیشترین بهره را از آن بردهاند.
گواهی SSL (امنیت لایه انتقال) فقط تأیید میکند که مسیر ارتباط میان مرورگر شما و آن سرور رمزنگاری شده و کسی بین راه نمیتواند متن پیامها را بخواند؛ این گواهی هرگز تضمین نمیکند که صاحب آن سرور، انسانی شریف یا کسبوکاری واقعی است!
شرکتهای ارائهدهنده خدمات وب برای هر دامنهای، حتی دامنههای جعلی و فیشینگ، بهصورت رایگان و خودکار در عرض چند دقیقه گواهی SSL صادر میکنند. به همین خاطر مرورگر کروم در نسخههای جدیدش، نماد قفل را حذف کرده تا کاربران «اتصال رمزنگاریشده» را با «قابلاعتماد بودن سایت» اشتباه نگیرند.
▪️ چطور از دام دامنههای جعلی در امان بمانیم؟
پیشتر به شما گفتیم که با رعایت چند عادت رفتاری ساده مثل بوکمارک کردن سایتهای حساس یا شک کردن به پیامهای با لحن تهدیدآمیز یا عجولانه میتوانید دادههای با ارزشتان را تا حدی از دسترس هکرها دور نگه دارید.
در کنار این موارد، باید آدرس سایت را به دقت بررسی کنید.
اگر به دامنهای شک کردید، آدرس آن را از نوار بالایی مرورگر کپی و در یک تب جدید بچسبانید. تغییر حروف انگلیسی به کاراکترهای عجیبوغریب (xn--) نشانه تلهی هموگراف است.
البته این ترفند فقط حروف غیرانگلیسی را لو میدهد؛ دامنهای که در آن عدد 1 جای حرف l نشسته یا یک حرف اضافه دارد، به این روش قابل تشخیص نیست.
پس نام دامنه اصلی را هم با دقت بخوانید؛ یعنی بخشی که درست پیش از نخستین علامت / میآید. برای نمونه آدرس company.shaparak.ir متعلق به زیرمجموعهای در سیستم پرداختی شاپرک است، اما shaparak.ir.fake-site.com متعلق به دامنه fake-site.com است. در نتیجه درگاه پرداخت معتبر، فقط و فقط باید به shaparak.ir ختم شود.
در ایمیلها هم به نام فرستنده اعتماد نکنید؛ پیش از کلیک روی لینکها، نشانگر ماوس را روی لینک نگه دارید (در گوشی، انگشتتان را روی آن نگه دارید) تا مقصد واقعیاش نمایان شود.
▪️اگر در تله افتادیم چه کنیم؟
اگر متوجه شدید که اطلاعاتتان را در یک سایت یا ایمیل جعلی وارد کردهاید، مهمترین چیز حفظ خونسردی و سرعت عمل است:
• اگر رمز عبور وارد کردهاید: بلافاصله از طریق بوکمارک یا نشانی مطمئن، وارد سایت اصلی شوید و رمز عبورتان را تغییر دهید. اگر سایت گزینهای برای مشاهده «نشستهای فعال» (Active Sessions) دارد، تمام دستگاههای متصل را قطع کنید. اگر همین رمز را در سایتهای دیگر هم به کار بردهاید، آنجا هم عوضش کنید.
• اگر اطلاعات بانکی دادهاید: وارد اپلیکیشن همراهبانک شوید و کارت را مسدود کنید. اگر اپلیکیشن ندارید، با شماره پشتیبانی بانک تماس بگیرید یا حضوری به شعبه یا خودپرداز همان بانک مراجعه کنید. سپس نشانی صفحه جعلی را به پلیس فتا گزارش دهید.
• اگر فایلی دانلود کردهاید: اگر از طریق ایمیل یا سایت مشکوک فایلی را روی گوشی یا لپتاپ اجرا کردهاید، اتصال اینترنت دستگاه را قطع کنید. سپس با یک آنتیویروس معتبر و بهروز دستگاه را اسکن کنید.
▪️در آخر
در حمله هموگراف هکرها یک حرف از دامنه را تغییر داده یا حروفی از زبانهای دیگر را که دقیقاً همشکل حروف انگلیسی هستند، در نشانی سایت جا میزنند. گاهی هم چشم خسته ما فریب این استتار را میخورد و اطلاعات را تقدیم هکر میکنیم.
آسانترین سپر دفاعی این است که سایتهای حساس را یک بار برای همیشه بوکمارک کنید؛ اما اگر به نشانی یک سایت بانکی یا درگاه پرداخت شک کردید، آن را کپی و در تب جدید پیست کنید. اگر نشانی به کدهای نامفهوم تبدیل شد، یعنی مچ کلاهبردار را گرفتهاید؛ هرچند تبدیل نشدن نشانی هم به معنای امن بودن سایت نیست.
⛓ لینک مشاهدهی این مطلب در سایت نوشدارو
✍️ یونس مرادی
#سواد_دیجیتال
#مبانی_امنیت
برای دسترسی به محتواهای مفید و رایگان جهت افزایش امنیت در جهان دیجیتال، نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web
💡 اخراج جنجالی در «اوپنایآی»؛ وقتی استفاده از ابزارهای حریم خصوصی به مدرک جرم تبدیل میشود
«آیا اگر نتوانی بیگناهیات را ثابت کنی، در واقع گناهکاری؟»
این پرسش، هسته اصلی یکی از جنجالیترین اخراجهای اخیر در دنیای فناوری است؛ ماجرایی که نشان میدهد استفاده از ابزارهای حفظ حریم خصوصی، میتواند در بزرگترین شرکتهای فناوری به ضرر کارمندان تمام شود.
شرکت «اوپنایآی» بهتازگی سه نفر از پژوهشگران بخش ایمنی خود را اخراج کرده است.
دلیل رسمی قطع همکاری، نقض سیاستهای حفاظت از اطلاعات حساس عنوان شد. اما علت اصلی آن به یک سوءظن درونسازمانی و حذف خودکار پیامها در اپلیکیشن سیگنال برمیگردد.
▪️ماجرا چه بود؟
ریشه این اتفاق به مدل جدید اوپنایآی به نام «آسترا» (Astra) برمیگردد؛ مدلی که بخش کمتری از فرایند استدلالش را آشکار میکند و همین موضوع نظارت بر رفتار آن را دشوارتر کرده است.
پس از درز اطلاعات مربوط به این مدل، تیم امنیتی اوپنایآی به اعضای سازمان غیرانتفاعی «ارزیابی مدل و پژوهش تهدید» مظنون شد؛ نهادی که پیشتر در بررسی نفوذ صدها ایجنت هوش مصنوعی به «هاگینگفیس» نقش داشت.
تیم امنیتی در جریان بازرسی از پژوهشگران امنیتی خواست تاریخچه پیامهای خود با اعضای این سازمان را در پیامرسان رمزنگاریشده «سیگنال» تحویل دهند اما چون قابلیت «پیامهای محوشونده» فعال بود، تاریخچهای برای بررسی وجود نداشت. یک هفته بعد، سه پژوهشگر اخراج شدند.
یکی از آنها این وضعیت را با یک نقلقول تأملبرانگیز توصیف میکند:
وقتی مدرکی برای اثبات گناهکار بودن فرد ندارید، باید او را بیگناه فرض کنید؛ اما در اوپنایآی، اگر نتوانید بیگناهی خود را ثابت کنید، مقصر شناخته میشوید.
💡 چرا وقتی یه پست توی شبکههای اجتماعی میذاریم، دائم چک میکنیم چند تا لایک گرفته؟!
💡 @NooshDaroo_web
📂 از آرشیو نوشدارو: اگر برق برای مدتی طولانی قطع شود، گوشت داخل فریزر را چه زمانی باید مصرف کرد؟ و چطور میتوان دوام گوشت را بالاتر برد؟ این راهنما را قبلاً منتشر کرده بودیم و خوب است که این روزها نیز دم دست باشد!
💡 راهنمای نگهداری گوشت در بحران و بیبرقی
وقتی شرایط بحرانی است و برق برای مدتی طولانی قطع میشود، یخچال و فریزر کاراییشان را از دست میدهند و گوشتی که احتمالاً برای روز مبادا ذخیره کردهاید، به سرعت فاسد میشود. اما اجداد ما هزاران سال بدون برق زندگی کردهاند و روشهای فوقالعادهای برای نگهداری گوشت میشناختند.
بهترین، خوشمزهترین و مطمئنترین روش برای زمانی که «امکان پخت» دارید اما «یخچال» ندارید، روش باستانی «قورمه کردن گوشت» است. در ادامه روش کار را با یکدیگر بررسی میکنیم.
▪️چگونه گوشت را بدون برق، ماهها سالم نگه داریم؟
جنگ شده، برق رفته و در فریزر خونآبه راه افتاده. اما جای نگرانی نیست. شما الان صاحب ارزشمندترین کالا در دوران بحران هستید: پروتئین. دور ریختن این گوشتها در شرایط بحران و حتی قحطی، گناهی نابخشودنی است.
اگر امکان روشن کردن آتش یا اجاق دارید، میتوانید با تکنیک «قورمهسازی» (که فرانسویها به آن Confit میگویند)، گوشت را برای ماهها در دمای محیط سالم نگه دارید.
⚡️ نکته مهم: برای نگهداری طولانیمدت (بیش از یک ماه) در دمای محیط، دمای محل نگهداری باید ثابت و ترجیحاً زیر ۱۵ درجه باشد. از طرف دیگر گوشت نباید هیچگونه رطوبت میانبافتی داشته باشد. بنابراین بهتر است که برای مصرف سریعتر گوشتها (ترجیحاً در کمتر از یک ماه) برنامهریزی کنید.
▪️ مراحل گامبهگام قورمه کردن گوشت قرمز
فساد گوشت به دو دلیل اتفاق میافتد: رطوبت و هوا (اکسیژن) که هر دو باعث رشد باکتریها میشوند. در روش قورمه، ما هر دو دشمن را حذف میکنیم.
۱. آمادهسازی و خرد کردن
گوشتها را از فریزر خارج کنید. اگر هنوز یخزدهاند، بگذارید کمی باز شوند تا قابل برش باشند.
• اندازه مهم است: گوشتها را به قطعات قیمهای درشت (حدود ۳ تا ۴ سانتیمتر) خرد کنید. اگر ریز باشند، پودر میشوند و اگر خیلی درشت باشند، مغزپخت نمیشوند.
• چربیها را دور نریزید: تمام چربیهای چسبیده به گوشت را جدا کنید و در ظرفی جداگانه نگه دارید. برای مرحله آخر کار به شدت به این «طلای سفید» نیاز داریم.
۲. پخت اولیه (آبپز کردن در چربی)
• گوشتها را داخل بزرگترین قابلمهای که دارید بریزید.
• یک لیوان آب اضافه کنید (فقط برای اینکه گوشت در ابتدای کار نسوزد) و در قابلمه را بگذارید تا گوشتها با بخار و آب خودشان نیمپز شوند.
نکته مهم: مقداری چربی (دنبه آب شده، روغن جامد یا همان چربیهای گوشت) به آن اضافه کنید.
۳. تبخیر آب (سرخ شدن)
وقتی گوشت پخت و آب قابلمه کم شد، در قابلمه را بردارید. حالا نوبت حساسترین مرحله است: حذف رطوبت.
• اجازه دهید گوشت در روغن و چربی خودش (یا روغنی که اضافه کردهاید) سرخ شود.
• گوشت تا زمانی که آب دارد، صدای «قلقل» میدهد. وقتی آب تمام شود و فقط چربی بماند، صدا به «جز و جز» (صدای سرخ شدن) تغییر میکند.
• یک تکه گوشت را بیرون بیاورید و با قاشق فشار دهید؛ اگر هیچ اثری از بخار یا قطره مایع شفاف (غیر از روغن) نبود، رطوبت حذف شده است.
• گوشت نباید بسوزد یا خشک و سفت شود؛ فقط باید آب میانبافتیاش را از دست بدهد. سپس نمک را در این مرحله اضافه کنید.
در ریختن نمک خسیس نباشید؛ نمک اینجا نقش نگهدارنده اصلی را بازی میکند. به ازای هر کیلو گوشت، حداقل ۲ قاشق غذاخوری سرپُر نمک بزنید تا محیط برای باکتریها مرگبار شود.
۴. کوزهگری (بستهبندی)
در حال حاضر گوشتهای پختهای دارید که هیچ آبی در خود نگه نمیدارند.
• ظروف شیشهای، فلزی یا سفالی را ابتدا با آب جوش استریل کرده و سپس کاملاً خشک کنید. وجود حتی یک قطره آب در ظرف، کل زحمتتان را به باد میدهد!
• تکههای گوشت را داخل ظرف بچینید و کمی فشار دهید تا فضای خالی کم شود.
• روغن داغِ باقیمانده در قابلمه را روی گوشتها بریزید. روغن باید کاملاً روی گوشتها را بپوشاند و حداقل ۳ سانتیمتر بالاتر از سطح گوشت بایستد.
اگر روغن کم آمد، روغن جامد یا دنبه را آب کنید و روی آن بریزید.
• ظرف را کمی تکان دهید یا با یک سیخ تمیز لابلای گوشتها بزنید تا حبابهای هوا خارج شوند. گوشت نباید هیچ تماسی با هوا داشته باشد.
۵. مهر و موم
ظرف و گوشت را به حال خود رها کنید تا خنک شوند. میبینید که چربی سفت میشود و مثل یک «پلمپ» سفیدرنگ، گوشت را در بر میگیرد.
حالا در ظرف را محکم ببندید و آن را در خنکترین جای خانه (زیرزمین یا گنجه تاریک) بگذارید.
نکته مهم: دقت کنید که نور خورشید باعث اکسید شدن چربی میشود، پس محیط باید کاملاً تاریک باشد.
▪️خشک کردن گوشت قرمز (Jerky) بدون روغن
اگر روغن یا چربی کافی ندارید، تنها راه باقیمانده خشک کردن است:
• گوشت را به ورقههای بسیار نازک (کمتر از ۵ میلیمتر و مثل کالباس) برش دهید.
• آنها را در مقدار زیادی نمک بخوابانید.
• ورقهها را روی بند رخت (در سایه و جریان هوا) یا نزدیک حرارت ملایم آتش آویزان کنید تا کاملاً خشک و چوبمانند شوند (این روش در مناطق مرطوب جواب نمیدهد و ممکن است کپک بزند).
نکته بهداشتی: حتماً روی گوشتها را با یک پارچه توری بسیار نازک بپوشانید تا از نشستن مگس و تخمگذاری حشرات جلوگیری شود؛ وگرنه گوشت منبع آلودگی خواهد شد.
▪️قورمه کردن گوشت مرغ
مرغ با گوشت قرمز دو فرق اساسی دارد:
• چربی کم: مرغ (بهخصوص سینه) خشک است و چربی کافی را برای پوشاندن خودش ندارد.
• بافت لطیف و پرخطر: باکتری سالمونلا شوخیبردار نیست و بافت مرغ سریعتر از گوشت قرمز متلاشی میشود.
اگر هم گوشت قرمز دارید و هم مرغ، قانون طلایی این است: مرغها را در هفتههای اول مصرف کنید و گوشتهای قرمز (قورمه شده) را برای ماههای بعد نگه دارید. نگهداری طولانیمدت مرغ ریسک بالاتری دارد.
۱. نمکسود کردن مرغ
مرغ را باید اول «آبگیری» کرد و امکان پخت مستقیم وجود ندارد.
• تکههای مرغ (ران و سینه) را کاملاً به نمک آغشته کنید (میتوانید کمی فلفل سیاه یا گیاهان معطر خشک هم بزنید).
• آنها را در یک ظرف روی هم بچینید و روی ظرف جسم سنگینی بگذارید.
• بگذارید حداقل ۱۲ تا ۲۴ ساعت بمانند. نمک، آب بافت مرغ را بیرون میکشد. قبل از پخت، نمک اضافی را پاک و مرغ را با دستمال کاملاً خشک کنید.
⚡️ نکته مهم: برای نگهداری طولانیمدت مرغ، جدا کردن استخوانها اختیاری نیست، الزامی است. مغز استخوان رطوبت بالایی دارد و در صورت عدم دسترسی به دمای ثابت یخچال، اولین نقطهای است که فاسد میشود و سم بوتولیسم تولید میکند.
۲. چالش روغن
مرغ مثل گوشت قرمز روغن پس نمیدهد. بنابراین باید روغن را از جای دیگری تامین کنیم؛ اما هر روغنی مناسب نیست.
روغن مورد استفاده باید دو ویژگی داشته باشد: پایداری در برابر اکسیداسیون و قابلیت جامد شدن. روغنهای مایع مثل روغن آفتابگردان، ذرت یا سویا برای نگهداری طولانیمدت اصلاً توصیه نمیشوند.
ضمناً روغن مایع هرگز سفت نمیشود و با کوچکترین تکان یا جابهجایی ظرف، بخشی از گوشت با هوا تماس پیدا میکند و از همان نقطه کپک و فساد باکتریایی آغاز میشود.
چه روغنی؟ بهترین گزینه چربی اردک یا غاز است (که احتمالاً ندارید). گزینههای بعدی دنبه آبکرده، کره حیوانی تصفیه شده (روغن زرد) یا روغنهای نباتی کاملاً جامد است.
مرغها را در قابلمه بچینید و رویشان آنقدر روغن بریزید که کاملاً غرق شوند.
۳. پخت آرام
مرغ نباید در روغن «سرخ» شود (یعنی نباید خشک و برشته شود)، بلکه باید در روغن با دمای ملایم (حدود ۹۰ تا ۱۰۰ درجه) به مدت ۳ ساعت بپزد.
• حرارت باید بسیار ملایم باشد (ریزجوش).
• اجازه دهید مرغها حدود ۲ تا ۳ ساعت در روغن بپزند تا زمانی که گوشت به راحتی از استخوان جدا شود (اگر استخوان دارد).
• هدف این است که تمام رطوبت موجود در بافت مرغ تبخیر شود و روغن جای آن را بگیرد.
۴. بستهبندی
• تکههای مرغ را در ظرف تمیز بچینید.
• روغن داغ را روی آنها بریزید.
• مطمئن شوید هیچ حباب هوایی بین تکههای مرغ نمانده باشد. ظرف را کمی تکان دهید تا هوا خارج شود.
• روغن باید حداقل ۲ سانتیمتر روی مرغ را بپوشاند.
• اجازه دهید روغن سرد و جامد شود تا مرغ را در برابر هوا و باکتری مهر و موم کند.
▪️چند قانون مهم برای مصرف صحیح
• قاشق خیس ممنوع: یک قطره آب میتواند کل ظرف را فاسد کند.
• فریب بوی خوب را نخورید: خطرناکترین اشتباه این است که فکر کنید گوشت فاسد همیشه بوی بدی میدهد. سم «بوتولیسم» که در محیطهای بدون اکسیژن (زیر لایه روغن) رشد میکند، کاملاً بیبو و بیمزه است اما میتواند فلجکننده و مرگبار باشد.
• برای ایمنی ۱۰۰ درصدی: هر بار که میخواهید از گوشت قورمه استفاده کنید، مقدار مورد نیاز را در تابه یا قابلمه ریخته و اجازه دهید به مدت حداقل ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در دمای بالا حرارت ببیند. این حرارت، سموم احتمالی (از جمله بوتولیسم) را کاملاً تخریب میکند.
💡 دو ایجنت اوپنایآی بدون اینترنت و بدون شبکه با هم حرف زدند: از راه حافظهی پردازنده!
شرکت اوپنایآی ساعاتی قبل، اعلام کرد دسترسی زنده به اینترنت را برای همه مدلهای پیشتاز خود در حین دوره آموزش قطع کرده است. این مدلها از این به بعد در یک «جهان آفلاین» آموزش میبینند؛ نسخهای ذخیرهشده از وب که در آن جستوجو، وبگردی و کار با اپلیکیشنها را تمرین میکنند، بدون اینکه راهی به اینترنت واقعی داشته باشند.
اما بخش تکاندهندهتر بیانیه جای دیگری است: اوپنایآی میگوید قویترین مدلهای سایبریاش را به جان محیط آموزشی خودش انداخته تا ببیند میشود از آن فرار کرد یا نه. ایجنتها راه آسانی به اینترنت پیدا نکردند، اما چندین آسیبپذیری روز صفر، راهکار فرار از ماشین مجازی و روشی برای پیامرسانی پنهان بین خودشان پیدا کردند که در ادامه توضیح میدهیم.
▪️ چرا اینترنت مدلها قطع شد؟
جرقه این تصمیم یک حادثه بود. ۲۹ شهریور یکی از مدلهای اوپنایآی که فقط باید نویسنده یک وبلاگ را پیدا میکرد، وقتی جستوجوی مجاز جواب نداد، متوجه شد سرور DNS محیط آموزش به دامنههای واقعی پاسخ میدهد. این مدل از طریق همین روش حدود ۲۰ سؤال برای یک چتبات عمومی بیرونی فرستاد و در پایان، بدون اشاره به این مسیر، به کاربر گفت جواب را پیدا نکرده؛ ماجرایی که در نوشدارو هم پوشش دادیم.
بیانیه تازه نشان میدهد آن حادثه چه پیامدی داشت: اوپنایآی آموزش و اجرای قویترین مدلهایش را متوقف کرد و تا ۹ مهر، یعنی ۱۱ روز، آن را از سر نگرفت.
▪️ مدلها علیه قفس خودشان
طی همین ۱۱ روز، اوپنایآی تیمهایی از ایجنتها را با سایبریترین مدلهایش ساخت و مأموریتشان را پیدا کردن نقطه ضعف در محیطهای پژوهشی شرکت تعیین کرد. خبر خوب این بود که راهی به اینترنت پیدا نکردند که هم آسان باشد و هم از چشم سیستمهای پایش پنهان بماند. خبر بد اما فهرست چیزهایی بود که پیدا کردند:
• آسیبپذیریهای روز صفر، یعنی حفرههایی که تا آن لحظه هیچکس از آنها خبر نداشت
• راههایی برای فرار از ماشین مجازی، همان لایهای که قرار است هر مدل را در صندوق بستهی خودش نگه دارد
• و یک کانال سختافزاری برای حرف زدن ایجنتها با یکدیگر!
مورد آخر بیشترین سروصدا را کرده. بر اساس گزارشها، دو ایجنت در دو ماشین مجازی جدا، بدون دسترسی شبکه و بدون فایل مشترک، از روی تفاوت زمان دسترسی به حافظه نهان پردازنده با هم پیام رد و بدل کردند. اوپنایآی میگوید از این یافتهها برای محکمتر کردن حصارهایش استفاده کرده و وصلههایی هم به نرمافزارهای متنباز داده است.
▪️ دو ایجنت بدون شبکه چگونه با هم حرف زدند!؟
ماجرا این است که ماشینهای مجازی جدا معمولاً روی یک سرور فیزیکی مشترک اجرا میشوند و یک پردازنده دارند. هر پردازنده یک حافظه کوچک و بسیار سریع به نام «کش» (Cache) دارد که برنامهها بهطور مشترک از آن استفاده میکنند. اگر دادهای در این حافظه باشد، خواندنش سریع است و اگر نباشد، کمی کندتر. همین تفاوت چند نانوثانیهای کافی بود.
طبق گزارشها، یک ایجنت عمداً بخشهای مشخصی از حافظه نهان را خالی میکرد و ایجنت دیگر زمان خواندن همان بخشها را اندازه میگرفت. خواندن کند یعنی «۱» و خواندن سریع یعنی «۰». اینطور بیت به بیت، پیام ساخته میشد. مثل دو نفر در دو اتاق جدا که تلفن ندارند، اما لوله آب مشترکی دارند: یکی شیر آب را باز و بسته میکند و دیگری از افت فشار آب پیام را میخواند. ایجنتها حتی اول روی یک روش رمزگذاری و رمزگشایی توافق کردند و بعد «اسرار آزمایشی» را با هم مبادله کردند؛ دادههایی که برای همین آزمون در محیط گذاشته شده بود.
▪️ واکنشها: ترس، شُک و شوخی
توییت اوپنایآی در کمتر از ۱۲ ساعت ۳ میلیون بار دیده شده و واکنشهای زیادی به همراه داشته برخی افراد پیامرسانی ایجنتها از راه حافظهی پردازنده را به زندانیهایی تشبیه کردند که با ضربه به دیوار با هم حرف میزنند و نوشتند «ایزوله کردن شبکه یک مسیر را میبندد، نه همه کانالها را». برخی افراد پرسیدهاند: اگر خطر اینقدر جدی است، چرا سرورها را بهطور فیزیکی از اینترنت جدا نمیکنید؟ چند نفر هم کل داستان را «ترفند بازاریابی» برای نمایش قدرت مدلها خواندهاند. نظر شما در این مورد چیست؟
#خبر_و_تحلیل
نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web
💡 حمله «سوییپر» در ارز دیجیتال چیست؟ سارق شبانهروزی کیف پول
مقداری رمزارز به کیف پولتان انتقال میدهید، اما چند لحظه بعد، موجودی کیف صفر میشود. تاریخچه تراکنشها را میبینید و متوجه میشوید داراییتان به یک آدرس ناشناس رفته است. در این شرایط احتمالاً قربانی «سوییپر بات» شدهاید. در ادامه میبینیم این سارقان شبانهروزی چطور کار میکنند و چطور میتوان خطرشان را کم کرد.
▪️ سوییپر بات (Sweeping Bot) چیست؟
رباتهای سوییپر اسکریپتهای خودکاری هستند که شبکههای بلاکچین را به صورت لحظهای زیر نظر میگیرند. هدف آنها تنها یک چیز است: پیدا کردن کیف پولهای آسیبپذیر، کمین کردن برای ورود هرگونه دارایی جدید به آنها و سپس انتقال سریع آن مبالغ به کیف پول هکر. سرعت عمل این برنامهها چنان بالاست که قربانی فرصت واکنش پیدا نمیکند.
این سناریو معمولاً برای کاربرانی رخ میدهد که عبارت بازیابی (Seed Phrase) یا کلید خصوصی آنها فاش شده یا به قراردادهای هوشمند مخرب مجوز دسترسی دادهاند. اگر کلید یا عبارت بازیابی لو رفته باشد، حتی اگر مقدار ناچیزی رمزارز برای کارمزد تراکنش واریز کنید تا توکنهای خود را نجات دهید، ربات در یک چشم برهم زدن همان کارمزد را هم میدزدد و عملاً دست شما را میبندد.
▪️ سوییپر باتها چطور کار میکنند؟
برای اینکه بتوانیم با یک تهدید سایبری مقابله کنیم، ابتدا باید روش کار آن را بشناسیم. رباتهای سوییپر از یک مکانیزم پیچیده، اما بسیار سریع برای سرقت استفاده میکنند که معمولا شامل سه مرحله است.
۱. پایش و اسکن دائمی تراکنشها
بلاکچین شبکهای شفاف است و تراکنشها پیش از تایید نهایی، در صف انتظاری به نام «ممپول» (Mempool) قرار میگیرند. رباتهای سوییپر با اتصال به گرههای بلاکچین مدام فضای ممپول را رصد میکنند. ربات همان لحظهای که تراکنشی ارسال شده اما هنوز تأیید نشده، آن را شناسایی میکند.
۲. پیشدستی با تنظیم کارمزد بالاتر
در شبکههای بلاکچین از جمله اتریوم ترتیب پردازش تراکنشها به کارمزد و ترافیک شبکه بستگی دارد و ربات از همین سازوکار استفاده میکند تا تراکنش خودش سریعتر از کاربر اجرا شده و موجودی کیف پول را خالی کند.
۳. اتوماسیون و سرعت بالا
سوییپر بات به اسکریپت خودکاری متصل است که عبارت بازیابی یا کلید خصوصی شما (یا مجوز خرج توکنهایتان) را در اختیار دارد. به محض اینکه دارایی وارد آدرس شما شود، بات ظرف چند ثانیه دستور انتقال را امضا و ارسال میکند و فرصتی برای واکنش یا نجات دارایی باقی نمیگذارد.
▪️ چطور پای سوییپر بات به کیف پول ما باز میشود؟
سوییپر باتها زمانی مدیریت تراکنشهای شما را به دست میگیرند که یکی از این اتفاقات رخ داده باشد:
• سرقت عبارت بازیابی یا کلید خصوصی: رایجترین حالت زمانی است که عبارت ۱۲ یا ۲۴ کلمهای خود را ناخواسته جایی افشا کردهاید. هکر دسترسی کامل پیدا کرده، اما به جای خالی کردن یکباره، یک بات روی آن میگذارد تا هر زمان پولی واریز شد، فوراً آن را به سرقت ببرد.
• امضای قراردادهای هوشمند مخرب: موقع کار با صرافیهای غیرمتمرکز، مشارکت در ایردراپها یا پلتفرمهای ناشناخته ممکن است از روی ناآگاهی مجوز بینهایت (Unlimited Allowance) به یک قرارداد هوشمند مخرب بدهید که دسترسی انتقال داراییها را در اختیار بات بگذارد.
• اتصال به وبسایتهای فیشینگ: وارد کردن اطلاعات ولت یا امضای تراکنش در سایتهایی که وعده توکن رایگان، ایردراپ یا پاداش مالی میدهند، راه را برای فعالشدن سوییپر روی حساب هموار میکند.
• نصب اپ یا افزونههای آلوده: بدافزارها و افزونههای مخرب مرورگر میتوانند حافظه موقت سیستم (کلیپبورد) را رصد کرده یا هنگام ساخت کیف پول جدید، کلمات بازیابی را در لحظه برای هکرها مخابره کنند.
▪️ چگونه از ولت در برابر حمله سوییپر محافظت کنیم؟
پیشگیری بهترین و ارزانترین راهکار در دنیای امنیت دیجیتال است. با رعایت چند اصل ساده میتوانید خطر رباتهای سوییپر را به حداقل برسانید:
• مهمترین سپر دفاعی در برابر این حملات مخفی نگهداشتن کلمات بازیابی و کلید خصوصی است. کلمات بازیابی را روی گوشی موبایل ذخیره نکنید، از آنها اسکرینشات نگیرید و در هیچ وبسایتی وارد نکنید.
• به گفته تراست ولت، رباتهای سوییپر بیشتر سراغ کیف پولهای آسیبپذیری میروند که تراکنشهای کوچک و مکرر دارند؛ هرچند شرط اصلی حمله همچنان لو رفتن کلید یا دادن مجوز به قرارداد مخرب است. برای امنیت بیشتر دارایی اصلی را به کیف پول سرد یا سختافزاری منتقل کنید و از ولتی جدا برای تراکنشهای خرد استفاده کنید.
• اگر به امنیت یک قرارداد هوشمند یا اپلیکیشن غیرمتمرکز (dApp) مطمئن نیستید، با آن تعامل نکنید. قراردادهای مخرب میتوانند کیف پول شما را در معرض رباتهای سوییپر قرار دهند.
⚡️ نشانههای خطر: از کجا بفهمیم گرفتار ربات سوییپر شدهایم؟
تشخیص ربات سوییپر ساده نیست، چون بیسروصدا و سریع عمل میکند. با این حال، چند نشانه میتواند از حضور آن خبر بدهد:
• مبلغ کمی از ارز اصلی شبکه (مثلاً اتر در اتریوم یا TRX در شبکه ترون) را برای پرداخت کارمزد انتقال توکنهایتان واریز میکنید، اما همان مبلغ طی چند ثانیه ناپدید میشود.
• در تاریخچه کیف پولتان تراکنشهای خروجی متعددی را میبینید که خودتان آنها را ثبت نکردهاید.
• کارمزد تراکنشها بالا رفته یا با خطا مواجه میشوند. در این حالت ممکن است یک بات در حال رقابت با شما برای اجرای تراکنش باشد.
• مشاهده مجوزهای ناشناس در تنظیمات امنیتی ولت، زنگ خطر دیگری است. گاهی باتها از طریق همین مجوزها وارد عمل میشوند.
▪️ اگر گرفتار سوییپر بات شدیم چه کنیم؟
• به امید اینکه «این بار سریعتر انتقال میدهم»، رمزارز بیشتری به آن کیف پول واریز نکنید. هر ارزی که بفرستید، ممکن است به جیب سارقان برود.
• کیف پولی که عبارت بازیابی آن لو رفته و بات روی آن فعال شده، دیگر اعتباری ندارد. یک ولت جدید با کلمات بازیابی تازه بسازید و داراییتان را به آن منتقل کنید.
• اگر کلید خصوصی لو نرفته و مشکل از امضای قرارداد هوشمند است، از طریق ابزارهای معتبری مثل Revoke.cash مجوزهای خرج توکن (Approval) را که به قراردادهای مشکوک دادهاید لغو کنید.
• اگر توکنهای باارزش، داراییهای قفلشده در استیک یا انافتی گرانقیمت در ولت دارید اما نمیتوانید انتقال دهید، دستپاچه عمل نکنید. در دنیای بلاکچین راهکارهای پیشرفتهای مثل استفاده از «فلشباتس» (Flashbots) و تراکنش خصوصی وجود دارد که متخصصان امنیت از طریق آنها کارمزد و دارایی را با هم منتقل میکنند تا دست بات به آن نرسد. البته مراقب کلاهبردارانی که ادعای بازیابی پول را دارند باشید.
▪️در آخر
سوییپر باتها از غفلت کاربران برای سرقت سریع داراییها سوءاستفاده میکنند. حفاظت دقیق از کلمات بازیابی، پرهیز از کلیک روی لینکهای مشکوک و عدم اتصال کیف پول به پلتفرمهای ناشناس مهمترین سپرهای دفاعی در برابر این حملات است.
روشهای کلاهبرداری در فضای کریپتو پیوسته تکامل پیدا میکنند. برای فعالیت امن در این فضا، باید با مفاهیمی مثل مجوزهای خرج توکن (Approvals) و روشهای حفظ حریم خصوصی آشنا باشید. مطالعه مقالات آموزشی در منابع معتبری مثل «نوشدارو» سپر دفاعی شما را در برابر این تهدیدها تقویت میکند.
💡 یک اشتباه عجیب در امنیت وب؛ ماجرای مسدود شدن گواهیهای eMudhra چیست؟
بسیاری از ما هنگام وبگردی، خرید آنلاین یا ورود به حسابهای بانکی، با دیدن نماد قفل یا ارتباط امن (HTTPS) در کنار نشانی سایت احساس امنیت میکنیم و آن را نشانهای از معتبر بودن همهچیز میدانیم؛ اما اگر ابزاری که این قفلها را صادر میکند دچار اشتباه فاحشی شود چه اتفاقی میافتد؟ همین اتفاق برای شرکت هندی eMudhra، یکی از مراجع صدور گواهی مورد اعتماد مرورگرهای بزرگ پیش آمده است. تولید کلیدهای خصوصی بسیار ضعیف از سوی این نهاد مرورگرهای بزرگ و شرکتهایی مانند گوگل، موزیلا، اپل و مایکروسافت را به واکنشی فوری واداشت.
اگرچه تا این لحظه هیچ شواهدی از سوءاستفاده هکرها یا جعل وبسایتها با این کلیدها به ثبت نرسیده، اما این اتفاق بار دیگر آسیبپذیری ساختارهای پنهان وب را آشکار میکند.
▪️ کلیدهایی که زیادی ساده ساخته شدند
وقتی در نوار آدرس مرورگر نماد قفل را مشاهده میکنید، این نشانه تنها یک پیام دارد: ارتباط میان دستگاه شما و آن وبسایت رمزگذاری شده و مرورگر، گواهی دیجیتال سایت را معتبر میشناسد. این نماد به هیچوجه تضمین نمیکند که خود وبسایت، قانونی یا بیخطر است. یک سایت فیشینگ و کلاهبرداری نیز میتواند گواهی معتبر و ارتباط رمزگذاریشده داشته باشد.
همانطور که در ماجرای باطل شدن گواهی SSL بانکها گفتیم، اعتبار این گواهیهای دیجیتال به نهادهایی وابسته است که مرورگرها مهر تأیید آنها را معتبر میدانند. شرکت ایمودرا یکی از همین نهادهای صادرکننده گواهی یا CA است.
این هشت کلید در جریان مراسم تولید کلید بخش بینالمللی شرکت در ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ ساخته شدند. به گفته eMudhra، خطایی در یکی از مراحل این فرایند، مجموعه دومی از کلیدهای بسیار ضعیف ایجاد کرد و همان کلیدها بهاشتباه برای ساخت گواهیها به کار رفتند.
این کلیدها که باید اعدادی تصادفی و ۳۸۴ بیتی میبودند، آنقدر ساده ساخته شده بودند که یک پژوهشگر امنیتی توانست هر ۸ کلید خصوصی را در کمتر از یک ثانیه روی لپتاپ خود از روی گواهیهای عمومی استخراج کند؛ حتی یکی از این کلیدهای خصوصی بهجای یک کد پیچیده، صرفاً عدد «۴» بود.
▪️ چرا تولید کلیدهای ضعیف خطرناک است؟
فردی که یکی از شش کلید مربوط به TLS را بازیابی میکرد، میتوانست برای هر دامنه گواهی جعلی اما ظاهراً معتبر بسازد. البته برای فریب کاربر، باید مسیر اتصال او را هم کنترل یا منحرف میکرد؛ مثلاً از طریق شبکه وایفای آلوده، روتر دستکاریشده یا کنترل زیرساخت شبکه. در این شرایط، دستگاههایی که هنوز به گواهیهای eMudhra اعتماد داشتند ممکن بود سایت جعلی را معتبر تشخیص دهند و مهاجم بتواند اطلاعات ردوبدلشده را بخواند یا تغییر دهد. دو کلید دیگر نیز برای امضای کد بودند و میتوانستند نرمافزارهای جعلی را معتبر و قابلاعتماد جلوه دهند.
تا این لحظه شواهدی مبنی بر سوءاستفاده، شنود ترافیک کاربران یا جعل وبسایتها ثبت نشده است. گوگل هم با بررسی گزارشهای سامانهی عمومی شفافیت گواهیها (CT) تأیید کرد که گواهی مخربی با این کلیدهای آسیبدیده پیدا نشده است. eMudhra هم میگوید فقط یکی از هشت مرجع میانی وارد محیط عملیاتی شده بود و حتی همان مورد هیچ گواهیای برای سایت یا مشتری نهایی صادر نکرده بود.
▪️ واکنش سریع مرورگرها برای مهار بحران
پس از آنکه یک پژوهشگر امنیتی در ۲۵ مهر ۱۴۰۵ موضوع را گزارش کرد، گوگل و موزیلا ظرف چند ساعت، شش گواهی میانی مربوط به TLS را در کروم و فایرفاکس مسدود کردند. این حفاظت در تنظیمات معمول، بدون نصب نسخه تازه یا راهاندازی مجدد مرورگر توزیع شد. گوگل نیز دو روز بعد حفاظت مشابهی را از طریق خدمات گوگل پلی برای دستگاههای اندرویدی پشتیبانیشده فرستاد.
ایمودرا سرگرم صدور گواهی جایگزین برای مشتریان است تا سایتهای آنها با خطای امنیتی روبهرو نشوند، اما کارشناسان هشدار میدهند که پاکسازی کامل این کلیدها در سراسر اینترنت کاری بسیار زمانبر خواهد بود. بسیاری از ابزارها، سرورها و دستگاههای هوشمند (خارج از مرورگرهای اصلی) فهرست گواهیهای باطلشده را بهطور خودکار بررسی نمیکنند و تا زمانی که نرمافزار آنها بهروزرسانی نشود، همچنان به این گواهیهای ناامن اعتماد خواهند کرد.
▪️ کاربران در این شرایط چه اقداماتی باید انجام دهند؟
برای اینکه مطمئن شوید مرورگرتان اصلاحات امنیتی را دریافت و گواهیهای معیوب را مسدود کرده، میتوانید نشانی زیر را (که یکی از مهندسان موزیلا برای اطلاعرسانی درباره این رخداد راهاندازی کرده) باز کنید:https://emudhra.we-have-a-problem.com
پس از بارگذاری صفحه همه سطرهای جدول باید «تیک سبز» داشته باشند. تأیید همه موارد به این معناست که مرورگر شما به احتمال زیاد در برابر این نقص محافظت شده است.
این آزمایش فقط وضعیت همان مرورگری را نشان میدهد که صفحه را با آن باز کردهاید؛ سبزشدن همه موارد ثابت نمیکند سایر برنامهها، ابزارها یا سرویسهای دستگاه نیز در برابر این مشکل محافظت شدهاند.
برای ایمن ماندن در برابر چنین مشکلاتی مرورگر و سیستمعامل را بهروز نگه دارید. هرچند مرورگرها مسدودسازی را خودکار انجام دادند، اما سایر برنامهها و سیستمعامل دستگاه برای حذف گواهیهای ناامن به دریافت بهروزرسانیهای امنیتی نیاز دارند.
همچنین اگر هنگام ورود به یک سایت با خطای مرورگر مبنی بر نامعتبر بودن یا باطل شدن گواهی مواجه شدید، پنجره را ببندید و تا زمان رفع مشکل از وارد کردن رمز عبور یا اطلاعات حساس دیگر در آن صفحه خودداری کنید.
⛓ لینک مشاهدهی این مطلب در سایت نوشدارو
✍️ یونس مرادی
#خبر_و_تحلیل
#مبانی_امنیت
برای اطلاع از جدیدترین رویدادهای دنیای امنیت سایبری، نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @NooshDaroo_web
💡 حکم تاریخی ۲۵ میلیارد دلاری علیه متا؛ تاوانِ سنگین وعدههای غیرواقعی درباره امنیت اطلاعات کاربران
یک دادگاه ایالتی در نیومکزیکو، شرکت متا، مالک فیسبوک و اینستاگرام، را به پرداخت ۲۵ میلیارد دلار جریمه محکوم کرده است. این حکم که بزرگترین جریمه صادرشده علیه متا محسوب میشود، به اظهارات گمراهکننده فیسبوک درباره حریم خصوصی، کنترل کاربران بر دادهها، دسترسی شرکتهای ثالث و همچنین بعضی ادعاهای آن درباره مقابله با اطلاعات نادرست و نفرتپراکنی مربوط است.
این نخستین پرونده میلیاردی متا نیست. در نوشدارو هم پیشتر درباره توافق ۱۷ میلیارد دلاری متا بر سر طراحی اعتیادآور اینستاگرام و آسیب به کودکان پرداخته بودیم. تفاوت پرونده تازه این است که موضوع اصلی آن سلامت روان کودکان نیست، بلکه وعدههایی است که فیسبوک درباره حفاظت از اطلاعات و امکان کنترل دادهها به کاربران داده بود.
ریشه این پرونده به رسوایی «کمبریج آنالیتیکا» بازمیگردد؛ شرکت بریتانیایی تحلیل دادهای که برای کارزارهای سیاسی، از جمله کارزار انتخاباتی دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۶، فعالیت میکرد. اطلاعات حداکثر ۸۷ میلیون کاربر فیسبوک عمدتاً در سال ۲۰۱۴ از طریق یک برنامه شخصیتشناسی جمعآوری شد و برای ساخت پروفایل رأیدهندگان و تبلیغات سیاسی هدفمند در اختیار این شرکت قرار گرفت. بسیاری از افراد متأثر اصلاً از آن برنامه استفاده نکرده و از جمعآوری اطلاعاتشان خبر نداشتند. افشای عمومی این ماجرا در سال ۲۰۱۸، آن را به یکی از بزرگترین رسواییهای حریم خصوصی فیسبوک تبدیل کرد.
پس از آشکارشدن این ماجرا، فیسبوک بارها به کاربران اطمینان داد که بر اطلاعات خود کنترل دارند و شرکت با سوءاستفاده از دادهها مقابله میکند. همین وعدهها در دادگاه نیومکزیکو زیر سؤال رفت. در نهایت هیئت منصفه در ۳ مهر ۱۴۰۵ متا را مسئول بیش از ۴۳ میلیون مورد نقض عمدی قانون حمایت از مصرفکنندگان شناخت و قاضی نیز نتیجه گرفت که فیسبوک آگاهانه کاربران را گمراه کرده است. حداکثر جریمه قانونی این تخلفات حدود ۲۱۹ میلیارد دلار محاسبه شد، اما دادگاه مبلغ تعیینشده در حکم را به ۲۵ میلیارد دلار کاهش داد.
البته عدد به معنی وقوع ۴۳ میلیون نشت اطلاعات جداگانه نیست؛ دادگاه تعداد مخاطبان احتمالی ۲۶ اظهارنظر گمراهکننده فیسبوک را در شمار تخلفات محاسبه کرده است.
پرونده نیومکزیکو بخشی از فشار حقوقی گستردهتری است که متا در سالهای اخیر با آن روبهرو شده است؛ از حضور مارک زاکربرگ در دادگاه بهدلیل طراحی اعتیادآور اینستاگرام تا شکایت دادستان تگزاس درباره ادعاهای این شرکت پیرامون رمزنگاری واتساپ. البته این پروندهها موضوعات و وضعیت حقوقی متفاوتی دارند و مطرحشدن یک ادعا در شکایت به معنی اثبات آن نیست.
متا این پرونده را نوعی «مالیات بر آزادی بیان» توصیف کرده و گفته است در دادگاه تجدیدنظر با آن مقابله خواهد کرد. در نتیجه ممکن است مبلغ جریمه کاهش پیدا کند یا اجرای آن چند سال طول بکشد. همچنین این مبلغ غرامتی نیست که مستقیماً میان کاربران فیسبوک تقسیم شود؛ جریمه به ایالت نیومکزیکو پرداخت خواهد شد. براساس حکم، تا زمان پرداخت کامل هم سالانه ۱۵ درصد بهره به آن تعلق میگیرد.
فارغ از نتیجه تجدیدنظر، این پرونده یادآوری میکند که وعده شرکتهای فناوری بهتنهایی برای حفاظت از اطلاعات کاربران کافی نیست. در دنیای امروز، تنها کسی که میتواند از حریم خصوصی شما محافظت کند، خود شما هستید که تصمیم میگیرید چه اطلاعاتی را در این شبکهها به اشتراک بگذارید.
✍️ دانیال طبایی
#خبر_و_تحلیل
#حریم_خصوصی
برای محافظت از حریم خصوصی خود در جهان دیجیتال، نوشدارو را در تلگرام دنبال کنید:
💡 @Nooshdaroo_web
💡 راهنمای «گوگل فایند هاب» برای پیدا کردن گوشی اندرویدی گمشده و پاکسازی اطلاعات از راه دور
گوگل «فایند هاب» (Find Hub) یک ابزار ردیابی قدرتمند برای پیدا کردن گوشی گمشده است که بهصورت پیشفرض در دل تنظیمات دستگاه قرار دارد. در صورت گم شدن گوشی و تحت شرایطی خاص، این ابزار موقعیت دقیق دستگاه را روی نقشه نشان میدهد و پاکسازی اطلاعات را از راه دور ممکن میکند.
در ادامه مراحل فعالسازی و ترفندهای استفاده از گوگل فایند هاب را مرور میکنیم تا امنیت دادههای موبایل خود را در صورت سرقت یا گم شدن تضمین کنید.
▪️فعالسازی «فایند هاب» در اندروید
سرویس فایند هاب در قالب اپلیکیشن اندرویدی و یا تحت وب در دسترس است و موقعیت مکانی تمام دستگاههای متصل به حساب گوگل را (از جمله گوشیها، تبلتها و ساعتهای هوشمند) روی نقشه نشان میدهد.
قابلیت ردیابی فایند هاب در اندروید به صورت پیشفرض فعال است و تا زمانی که مکانیابی گوشی روشن باشد، بدون نیاز به اقدام پیچیدهای کار میکند. برای اطمینان بیشتر این مراحل را بررسی کنید:
۱. در تنظیمات گوشی وارد حساب گوگل شوید؛
۲. تب «همهی خدمات» (All services) را باز کنید و به ۳. بخش «ایمنی شخصی و دستگاه» (Personal & device safety) بروید؛
۴. روی گزینهی «فایند هاب» (Find Hub) بزنید؛
۵. اگر تیک «اجازه به مکانیابی دستگاهها» (Allow devices to be located) خاموش بود، آن را فعال کنید.
▪️ اقدامات پس از سرقت: پیدا کردن گوشی گمشده
اگر گوشی اندروید خود را گم کردید، در اولین فرصت مراحل پایین را دنبال کنید.
۱. در مرورگر یک دستگاه امن آدرس google.com/android/find را باز کنید؛
۲. وارد حساب کاربری گوگل خود شوید (همان حسابی که روی گوشی گمشده فعال است)؛
۳. از لیست باز شده دستگاهی را انتخاب کنید که قصد ردیابیاش را دارید؛
۴. سیستم تلاش میکند دستگاه شما را پیدا کند. در صورت موفقیت، موقعیت آن را روی نقشه مشاهده خواهید کرد.
در این مرحله، سه ابزار حیاتی در اختیار شماست:
• پخش صدا (Play sound): حتی اگر گوشی روی حالت بیصدا یا «مزاحم نشوید» (Do Not Disturb) باشد، دستگاه به مدت ۵ دقیقه با حداکثر میزان صدا زنگ میخورد.
• ایمنسازی دستگاه (Secure device): اگر گوشی گم شده یا دزدیده شده، با این گزینه میتوانید آن را از راه دور قفل کنید. این کار باعث خروج شما از حساب گوگل روی آن دستگاه میشود، اما فرایند ردیابی را قطع نمیکند و دستگاه همچنان در فایند هاب قابل پیگیری است. حتی میتوانید یک پیام و شماره تماس روی صفحه قفل بگذارید تا یابنده با شما تماس بگیرد.
• بازگشت به تنظیمات کارخانه (Factory reset device): اگر هیچ امیدی به یافتن گوشی ندارید، این گزینه را انتخاب کنید. پس از ریست، اطلاعات شما برای همیشه پاک میشود، دستگاه از فایند هاب حذف شده و دیگر قابل ردیابی نیست. اگر گوشی به اینترنت متصل نباشد، عملیات پاکسازی به محض اولین اتصال انجام میشود. البته طبق اعلام گوگل، اطلاعات کارت حافظهی SD ممکن است پاک نشود.
هر بار که از فایند هاب برای ردیابی استفاده میکنید، یک پیام هشدار روی دستگاه مقصد فرستاده میشود. اگر این اعلان را زمانی که گوشی در دستتان است دریافت کردید، ممکن است فردی در حال تلاش برای دسترسی غیرمجاز به حساب شما باشد. در این صورت رمز عبور گوگل خود را تغییر دهید و تایید دومرحلهای را فعال کنید.
▪️ قابلیتهای جانبی فایند هاب
فایند هاب صرفاً ابزاری برای پیدا کردن گوشی نیست. این برنامه ویژگیهای جانبی کارآمدی دارد که امنیت و ارتباطات روزمره را بهبود میبخشد.
▪️ اشتراکگذاری موقعیت مکانی با دیگران
میتوانید موقعیت مکانی خود را به طور زنده با اعضای خانواده یا دوستان مورد اعتمادتان به اشتراک بگذارید:
۱. وارد برنامه فایند هاب شوید و تب «افراد» (People) را در پایین صفحه انتخاب کنید؛
۲. روی علامت «+» ضربه بزنید؛
۳. مدتزمان مورد نظر برای اشتراکگذاری را تعیین کرده و مخاطب را انتخاب کنید؛
۴. گزینه «اشتراکگذاری» (Share) را لمس کنید.
برای لغو دسترسی کافیست روی نام فرد ضربه زده و گزینه «توقف اشتراکگذاری» (Stop sharing) را انتخاب کنید.
▪️ پیدا کردن اشیاء مختلف
همانطور که در نوشدارو خبر دادیم، گوگل قابلیت ثبت مکان اشیاء با هوش مصنوعی جمنای را به نسخهی جدید فایند هاب، اضافه کرده است. کاربر میتواند با فرمان صوتی از جمنای بخواهد محل قرار دادن وسایل شخصی (مانند پاسپورت یا کیف) را ثبت کند و بعداً آن را در تب Remembered ببیند.
در بررسی من، ثبت مکان از طریق فرمان صوتی در ایران هنوز بهدرستی کار نمیکند. با این حال از طریق گزینهی «ورود دستی» (Manual entry) میتوانید نام وسیله، موقعیت دقیق آن در خانه، تصویر و یادداشتهای دلخواه را در اپلیکیشن ذخیره کنید.
▪️در آخر؛ چکلیست امنیت در شرایط اضطراری
فناوریهای ردیابی تلفن همراه هر سال پیشرفتهتر میشوند، اما کارایی آنها وابسته به اقداماتی است که «قبل از حادثه» انجام میدهید. برای محافظت از اطلاعات و دارایی خود، همین امروز سه کار انجام دهید:
• بررسی فعالسازی: مطمئن شوید که در تنظیمات گوشی قابلیت ردیابی Find Hub به همراه گزینههای موقعیت مکانی آفلاین و ارسال آخرین لوکیشن فعال باشند.
• حفظ اطلاعات حساب: ایمیل و رمز عبور حساب گوگل را به همراه کدهای پشتیبان در جایی امن خارج از گوشی نگهداری کنید تا پشت سد تأیید هویت دومرحلهای نمانید.
• سرعت عمل در زمان بحران: در دقایق اولیه پس از مفقودی، اولویت را قفل کردن دستگاه بگذارید تا دسترسی سارق به سیستمعامل مسدود شود.
و در نهایت فراموش نکنید که همیشه سیستمعامل و اپلیکیشنهای خود را بهروز نگه دارید.