Telegram-канал historiumclub - رسانه تاریخی Historium: Unsorted

رسانه تاریخی Historium

16 October 2026 10:51

✍سلطان سلیم عثمانی، با آگاهی از قدرت و شهرت شاه اسماعیل صفوی، درصدد رویارویی با او برآمد. سرانجام، دو طرف در آستانه نبردی سرنوشت‌ساز قرار گرفتند؛ نبردی که در دشت چالدران رخ داد و به یکی از مهم‌ترین رویارویی‌های تاریخ صفوی و عثمانی تبدیل شد.

🔷قبل از جنگ چالدران ، شاه اسماعیل که احتمال می‌داد در جریان نبرد کشته یا اسیر شود، بنا بر روایت، شخصی هم نام خود را به‌عنوان بدل خود معرفی کرد تا در صورت وقوع چنین حادثه‌ای، حکومت ایران بی‌سرپرست نماند. این شخص بعد از شکست در چالدران و عقب نشینی فوری(بنا به قولی فرار) شاه اسماعیل به جنوب کشور، در ظاهر به جای شاه در صحنه سیاست در تبریز حاضر شد و سپاهیان عثمانی وقتی به تبریز وارد شدند او را با شاه اسماعیل اشتباه گرفتند.

🔹مردی که به گمان عثمانیان شاه اسماعیل بود، به اسارت آنان درآمد و او را نزد سلطان سلیم بردند. سلطان از او پرسید که آیا واقعاً شاه اسماعیل هستی و از نسل شیخ صفی و شیخ حیدر می باشی؟

اسیر پاسخ داد که اگرچه هم‌نام شاه است، خود را فرمانبردار او می‌داند و در خدمت سرورش قرار دارد.

🔶سلیم از او خواست شاه و مردمش را انکار کند و به آنان توهین کند، تا جانش را ببخشد؛ اما اسیر از این کار نیز سر باز زد. او با لحنی تند به سلطان پاسخ داد و به جای انکار شاه خود، بر وفاداری‌اش به اسماعیل تأکید کرد. این سخنان خشم سلیم را برانگیخت و، بنا بر روایت، فرمان داد او را سنگسار کنند.

🔸اسیر پیش از مرگ نیز بر وفاداری خود پای فشرد و از اطرافیان خواست پیامش را به شاه اسماعیل برسانند و از او بخواهند انتقام خونش را بگیرد. سپس به فرمان سلطان کشته شد.

🔹مدتی بعد، گروهی از اسیران ایرانی که آزاد شده بودند، ماجرا را برای شاه اسماعیل بازگفتند. شاه با شنیدن خبر مرگ آن مرد، فرمان بسیج نیروها را صادر کرد و برای مقابله با عثمانیان به تدارک سپاه پرداخت. خبر این آمادگی به سلطان سلیم رسید، اما او با تمسخر از احتمال رویارویی دوباره با شاه اسماعیل سخن گفت و سپس راهی شام شد.

♦️اما به هرحال شاه اسماعیل، با سپاهیانش حرکت کرد و به سرزمین عثمانی ها رفت. مناطق بسیاری را ویران و خالی از سکنه کرد و مردم بسیاری را به اسارت گرفت. او جستجو کرد و ترکی به نام سلیم را یافت، فرمان داد که آن مرد به انتقام اسماعیل سنگسار شود و سپس با غنیمتی بزرگ به تبریز بازگشت.

🔺پ. ن : این روایتی است که از قول زکریا کاناکری نوشته شده است، تصویری از وفاداری به فرمانروا و فضای پرتنش روابط صفویان و عثمانیان در پی نبرد چالدران به دست ما می‌دهد.

📚 منبع: بازنویسی و خلاصه شده از کتاب ، وقایع‌نامه زکریا کاناکری شماس ، صص. ۳۱–۳۲، انتشارات طهوری، چاپ ۱۴۰۴.

🌹@HistoriumClub🌹