graecia_et_roma | Unsorted

Telegram-канал graecia_et_roma - کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

1107

مجموعه‌ی آثار ادبا، شعرا، اندیشمندان و دانشمندان یونان و روم باستان مدیر کتابخانه: @Hamy1985

Subscribe to a channel

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ ... [دیوتیما] گفت: هرکه دانا نیست باید نادان باشد؟ مگر نمی‌دانی که میان دانایی و نادانی میانگینی هست؟
[سقراط] گفتم: آن کدام است؟
گفت: این است که کسی اعتقادی درست داشته باشد ولی نتواند علل و دلایلِ درستی آن را بیان کند. این حالت نه دانایی است و نه نادانی. دانایی نیست، زیرا شناسایی بی‌وقوف به علل امکان‌پذیر نیست. نادانی هم نیست، چون کسی را که حقیقت را دریافته است نمی‌توان نادان شمرد. پس اعتقادِ درست مرحله‌ای است میان دانایی و نادانی.

✍ افلاطون
مهمانی، ترجمه‌ی محمدحسن لطفی.

✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ فیلوپونوس اسکندرانی در قرن ششم میلادی می‌زیست و شاگرد شارح نامدار ارسطو، آمونیاس هرمیای، بود. از وی در متون عربی با نام یحیی (معرّب جان) نحوی یا محبّ التعب (ترجمه‌ی نام: فیلو (محب) + پونوس (تعب و رنج)) یاد شده است. تسمیه‌ی او به «نحوی» به سبب دو رساله‌ی او در نحو بوده است. شرح و انتقادات فیلوپونوس بر طبیعیات ارسطو حتی بر گالیله هم اثر گذاشت. کما اینکه آثار او در جهان اسلام خوانده می‌شد. به نظر می‌رسد او نخستین کسی است که محرک نامتحرک یا علت نخستین ارسطو را بر خدای متعین مسیحی تطبیق می‌کند (که در همین متن حاضر، شواهد آن را به خصوص در دلیل سوم و چهارم خواهید دید) و ناگفته پیداست که آثار آن در فلسفه و کلام مسلمانان تا چه حد بوده است.


✍ میثم توکلی بینا
فیلوپونوس، ردیه بر پروکلوس در باب قِدم عالم ۱ تا ۵، مقدمه‌ی ترجمه‌ی فارسی، صص ۱۴-۱۵.


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ «هدف بطلمیوس در مجسطی ساختن یک مدل سینماتیکی از منظومهٔ شمسی، آن‌گونه که از زمین دیده می‌شود، است. به عبارت دیگر، مجسطی یک مدل هندسی نسبتاً ساده ارائه می‌دهد که حرکات ظاهری خورشید، ماه و سیارات را نسبت به زمین توصیف می‌کند، اما تلاش نمی‌کند توضیح دهد که چرا این حرکات رخ می‌دهند (از این نظر، مدل‌های کوپرنیک و کپلر مشابه هستند).»

«Ptolemy's aim in the Almagest is to construct a kinematic model of the solar system, as seen from the earth. In other words, the Almagest outlines a relatively simple geometric model which describes the apparent motions of the sun, moon, and planets, relative to the earth, but does not attempt to explain why these motions occur (in this respect, the models of Copernicus and Kepler are similar).»


✒️ Richard Fitzpatrick
[A Modern Almagest An Updated Version of Ptolemy’s Model of the Solar System]


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

بنا به کتاب مقدس، پیش از طوفان نوح پسران خدا دل به دختران انسان باختند و ایشان را به زنی گرفتند. از آمیزش پسران خدا و دختران انسان، پهلوانان دوران گذشته زاده شدند.

بنا به کتاب خنوخ، این پهلوانان غول‌پیکر در طوفان نوح همگی نابود شدند. اما روح ایشان سرگردان بر زمین باقی ماند.

به باور الهیدانان مسیحی، اوریگن و کلمنت اسکندرانی، این ارواح سرشار از امیال شهوانی مختلفند، اما از آن جا که بدنی ندارند، نمی‌توانند امیال خود را ارضا کنند. از این رو همواره گرسنه و حریص به دنبال بدنی می‌گردند تا آن را تسخیر کرده، از طریق آن امیال خود را ارضا کنند. در نظر اوریگن، حیواناتی که امیال شهوانی زیادی دارند، همچون خوک، هدف خوبی برای این ارواح گرسنه‌اند. از این رو کتاب مقدس خوردن گوشت این حیوانات را ممنوع کرده است، چرا که ارواحی که در بدن این حیوانات لانه کرده‌اند، از طریق خوردن گوشتشان به بدن انسان منتقل می‌شوند و می‌توانند انسان را نیز تسخیر کنند. بنا به مواعظ کلمنت، اثری منسوب به کلمنت اسکندرانی، هر گناهی که آدمی مرتکب می‌شود، از بت‌پرستی و قتل تا زنا و نوشیدن شراب، حصاری که مانع ورود ارواح می‌شود را پایین می‌آورد و به ایشان اجازه می‌دهد بدن انسان را تسخیر کنند.

راه حلی که این الهیدانان برای بیرون راندن ارواح از انسان پیشنهاد می‌دهند، شستشوی آیینی است: با شستشوی آیینی، بدن از ارواحی که آن را تسخیر کرده‌اند پاک می‌شود و روح‌القدس دوباره می‌تواند در ظرف بدن آدمی ساکن شود.



منبع:
Purity, Community, and Ritual in Early Christian Literature
Moshe Blidstein

Law Beyond Israel: From the Bible to the Qur'an
Holger M. Zellentin


نقل از هاروت و ماروت


✍کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ فیلم تنها آن چیزی نیست که ما می‌بینیم؛ فیلم خودش هم می‌بیند.

سرانجام پس از مدت‌ها انتظار، ترجمه‌ی فارسی یکی از اثرگذارترین متون پدیدارشناسی فیلم، یعنی کتاب «نشانی چشم: پدیدارشناسی تجربه‌ی فیلم» نوشته‌ی ویویان سابچاک منتشر شد. این کتاب برای هر کسی که بخواهد از سطحِ «تماشاگرِ صرف» فراتر برود و بفهمد در آن تاریکیِ سالن سینما واقعاً چه پیوندِ وجودی‌ای میان ما و پرده برقرار می‌شود، یک متنِ بنیادین و گریزناپذیر است.


✍ علی‌نجات غلامی

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

🎧 بخشی از داستان بر دار کردن حسنک وزیر، با صدای محمود دولت‌آبادی، از کتاب صوتیِ «وزیری امیر حسنک» (انتشارات فیروزی)
💥به مناسبت اول آبان روز بزرگداشت ابوالفضل بيهقی بشنويد!

✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✒️ Vīvāmus (بیا زندگی کنیم)

✍ این قطعه در اصل بر پایه یک شعر عاشقانه و بسیار مشهور لاتین به نام
Vivamus, mea Lesbia, atque amemus
اثر «کاتولوس» (شاعر روم باستان) ساخته شده است.

* معنی و مفهوم: معنی اصلی شعر این است: «ای لسبیای من، بیا زندگی کنیم و عشق بورزیم».
پیام این قطعه، زندگی در لحظه (Carpe Diem) و لذت بردن از عشق است. شاعر می‌‌گوید که عمر انسان کوتاه است (خورشید غروب می‌کند و دوباره طلوع می‌کند، اما نور کوتاه زندگی ما که خاموش شود، فقط خوابی ابدی در پیش است)؛ بنابراین نباید به حرف‌ها و قضاوت‌های پیرمردان سخت‌گیر و حسود اهمیتی داد.

آهنگسازان کُرال متعددی برای این شعر زیبا، آهنگ ساخته‌اند.


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ پادشاهان را همیشه دو خزینه بوده است: یکی خزانه‌ی اصل، و یکی خزانه‌ی خرج، و مالی که حاصل شدی بیش‌تر به خزانه‌ی اصل بردندی و کم‌تر به خزانه‌ی خرج، و تا ضرورتی نبودی از آن خزینه‌ی اصل خرجی نفرمودندی. و اگر چیزی برداشتندی، به‌وجهِ وام برداشتندی و بدل به‌جای بازنهادندی. و چون این اندیشه داشته‌ نیاید، هرچه درآید در اخراجات صرف افتد، و اگر ناگاه به‌ مالی حاجت آید، دل‌مشغولی تولد کند و در آن مهم تقصیر و تأخیر درآید. و هر مالی که آن در وجهِ خزانه نهاده بودندی از دخلِ ولایت، هرگز آن را تحویل و تبدیل نکردندی، تا اخراجات به‌وقتِ خویش می‌رسیدی، و در صلات و مرسومات و تسویغات تقصیر و تأخیر نیفتادی، و همیشه خزانه آبادان بودی.


✍ خواجه نظام‌الملک طوسی
سیاست‌نامه (سیرالملوک)، فصل چهل و هشتم، اندر خزانه‌داشتن و تیمارداشتنِ قاعده و ترتیب آن.


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ کوروش کوچک (Cyrus the Younger) یکی از شاهزادگان هخامنشی و پسر داریوش دوم و پروشات بود. او برادر کوچک‌تر اردشیر دوم بود و نباید با کوروش بزرگ اشتباه گرفته شود.

او حدود سال ۴۰۷ پیش از میلاد از طرف پدرش به عنوان ساتراپ لیدیه، فریگیه و کاپادوکیه و فرمانده نیروهای ایران در غرب آسیای صغیر منصوب شد. در جنگ‌های یونان (پلوپونزی) از اسپارت حمایت کرد.

پس از مرگ داریوش دوم در ۴۰۴ پ.م.، برادرش اردشیر دوم شاه شد. کوروش کوچک علیه او شورش کرد و با استخدام حدود ده هزار مزدور یونانی، معروف به «ده‌هزار» به سمت بابل لشکر کشید.

در سال ۴۰۱ پیش از میلاد در نبرد کوناکسا نزدیک بابل، کوروش کوچک کشته شد. سپاه یونانی‌اش پس از مرگ او عقب‌نشینی کرد؛ این ماجرا در کتاب آناباسیس نوشته گزنفون ثبت شده است.


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

تفسیر علی شاهی از «ادیپ شهریار» اثر سوفوکلس را بشنوید و بهره‌مند شوید.

/channel/agrafoss/470


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ ورزنامه ترجمه‌ای است کهن به فارسی از فلاحة الرّومیّه که اصل یونانی آن را «کاسیانوس باسوس اسکولاستیکوس» دانشمند بیزانسی در قرن ششم میلادی تألیف کرده است. کاسیانوس فرزندی به نام «باسوس» داشته که بخش‌هایی از کتاب برای او تألیف شده است.

«کاسیانوس» در متون اسلامی به صورت «قسطوس» و «قسطوس بن اسکوراستیکه» و «ابن اسکوراسکینا» و... و در نسخه‌ی فارسی به شکل‌های «فسطیوس»، «فسطوس» و «فسطیوس بن اسکوراسیکه» و در منتخب ورزنانه «فستطیوس بن اسکوراسیکه» ضبط شده است. در روزگار ساسانیان با پیشرفت علوم و توجه خاصی که به ترجمه‌ی آثار خارجی از زبان‌های یونانی و سریانی و هندی به پهلوی بود این کتاب نیز با نام ورزنامک مانند دیگر کتب به این زبان ترجمه شد. پس از انقراض دولت ساسانی و تسلط اعراب بر ایران و تشکیل حکومت اسلامی در سرزمین‌های ایرانی در عهد بنی‌عباس، حوزه‌ی علمی بغداد رو به ترقی نهاد و از قرن دوم تا چهارم هجری آثار علمی و فرهنگی ایرانی و یونانی و سریانی در رشته‌های مختلف مانند منطق، مابعدالطبیعه، طب، هندسه، حساب، هیئت، نجوم، کیمیا، فلاحت و... به عربی ترجمه شد و کسانی چون «جورجیس بن بختیشوع گندیشاپوری»، «ابوزکریا یوحنا بن ماسویه»، «ربّن الطبری»، «ابن المقفع»، «نوبخت اهوازی» و... و از مترجمان غیرایرانی «اصطفان القدیم»، «ماسرجیس»، «ابویحیی البطریق»، «حنین بن اسحاق»، «قسطا بن لوقا البعلبکی»، «ثابت بن قرّة الحرّانی» و... بدین کار پرداختند.

کتاب فلاحت یا ورزنامه نیز یکی از این مجموعه آثاری است که به تازی درآمد و دو ترجمه از آن باقی است...

ترجمه‌ی پارسی کتاب فلاحت: با تشکیل حکومت‌های ایرانی در مشرق سرزمین‌های ایران، مانند صفاریان در سیستان و سامانیان در خراسان و ماوراء النهر، زبان پارسی دری که گویش محلی آن نواحی بود، زبان رسمی و درباری آنان شد، و سامانیان برای تحکیم مبانی حکومتی خود به احیای افتخارات و مآثر ملی و فرهنگی و علمی گذشته‌ی ایران برخاستند. و با اظهار علاقه و دادن صلات و جوایز به تشویق دانشمندان و شعرا در راه تصنیف و تألیف و ترجمه‌ی آثار علمی و ادبی به پارسی پرداختند و در این عهد کتب ارزنده‌ای چون ترجمه‌ی تفسیر طبری، تاریخ بلعمی، الابنیه، حدود العالم، هدایة المتعلّمین، دانش‌نامه‌ی علایی، شاهنامه‌ی فردوسی و... به وجود آمد.

بسیاری از کتاب‌ها که امروز از آن‌ها اثری نیست «و از آن جمله است تفسیری از قرآن که ابوعلی جبّائی، معتزلی مشهور قرن سوم (۲۳۵-۳۰۳ ه.ق)، به فارسی نوشت، و دیگر کتاب المعالجة البقراطیة تألیف احمد بن محمد الطبری پزشک رکن الدّوله‌ی دیلمی که بنابر بعضی اقوال نخست به پارسی نگاشت و سپس از پارسی به عربی درآورد.» و یا آن ها که جزیی یا نشانه‌هایی از آن‌ها موجود است مانند شاهنامه‌ی ابومنصوری که مقدمه‌ی آن در پناه شاهنامه‌ی فردوسی از گزند حوادث مصون مانده، یا شاهنامه‌ی منثور ابوالمؤیّد بلخی که قطعه‌ای از آن در تاریخ سیستان آمده و همچنین ابیات متفرقی از منظومه‌ی کلیه و دمنه‌ی رودکی در اختیار داریم که در فرهنگ‌ها و بعض مآخذ دیگر نقل شده است. و باز دسته‌ی دیگری از آثار علمی متقدمان که گذشتگان نامی از آن‌ها نبرده و در جایی معرفی نشده‌اند و کم کم با گذشت زمان از میان رفته‌اند.

یکی از کتب بازیافته از این دوران ورزنامه است که تا سال ۱۳۴۷ خورشیدی هیچ یک از فهرست نگاران و دست‌اندرکاران ادب پارسی از وجود آن اطلاعی نداشتند. و تنها اشاره به وجود نسخه‌ی عربی آن می‌کردند و از نسخه‌ی فارسی کتاب فقط منتخبی با عنوان کشاورزنامه در چهارده صفحه بدون نظم و ترتیب که بعضی موارد هم تکراری است در مجموعه‌ای از کتابخانه‌ی مرکزی دانشگاه تهران شناسایی و معرفی شده بود.

در نسخه‌ی ورزنامهی موجود، صفحاتی از پایان دیباچه و متن افتاده، بدین سبب نام مترجم و تاریخ ترجمه و نام و عنوان آن کس که این اثر بدو اهدا شده یا به دستور وی به پارسی درآمده، مشخص نیست. اما با قرائن توان دریافت که این متن از سده‌ی چهارم یا نخستین سال‌های سده‌ی پنجم هجری است و نویسنده‌ی آن از مشرق ایران، یعنی خراسان بزرگ و ماوراء النهر بوده، زیرا که عامه‌ی مردم ایران در این عهد در نواحی مرکزی و جنوبی و غربی کشور آشنایی چندانی به زبان پارسی دری نداشتند و ترجمه‌ی چنین کتابی به پارسی برای آنان مفید نبود.

عنوان کتاب در مقدمه چنین آمده: «این کتاب را به پارسی ورزنامه خوانند، و معنی آن کتاب الزّرع باشد به تازی، یعنی کتاب کشاورزی.»

هدف از تصنیف و تألیف این اثر: «قسطوس عالم گوید که من این کتاب را از بهر کشتکاران و دهقانان بنهاده‌ام تنها خاصه، و لکن خواستم که خداوندان رای بدان منفعت یابند و کسانی که ایشان حریص باشند بر آنکه سخن نیکو گویند و آنان که اهل سخنان باشند و دوست دارند که طرفگی‌ها شنوند و گوینده...» (باب پنجم، جزو یازدهم)

ادامه

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

آتنی‌ها به حدی در اندیشه و بیانش از دیگر انسان‌ها پیشی گرفته‌اند که تربیت یافتگان مکتبش آموزگاران عالم شدند و این مکتب باعث شد نام هلاس یا هلن، دیگر منتسب به نژاد نماند بلکه «عقلانیت عام» را تداعی کند، پس عنوان هلنی درجه‌ای از تربیت یافتگی است نه اصل و نسب.

✍ ایسوکراتس (۴۳۶ تا ۳۳۸ پیش از میلاد)

✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ «دیگر وقت خود را صرف بحث درباره چیستی انسان خوب مکن. انسان خوبی باش.»


✍ مارکوس آئورلیوس
تأملات

✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍️ و گفت آن کسی که نماز کند و روزه دارد، به خلق نزدیک بود و آن کسی که فکرت کند، به خدا...!


✍ عطار نیشابوری
تذکرة‌ الاولیاء، ذکر شیخ ابوالحسن خرقانی، ص ۶۱۳.

✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ و گفت: سی سال است که استغفار می‌کنم از یک شکر گفتن. گفتند: چگونه؟

گفت: بازار بغداد بسوخت. اما دکان من نسوخت. مرا خبر دادند.
گفتم: الحمدلله!

✍ عطار نیشابوری
تذکرة الاولیاء، ذکر سری سقطی قدس الله روحه


✍ کتابخانه‌‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ اگر اشتباه نکنم، گویا صدای اعتراض فیلسوفان را می‌شنوم که می‌فرمایند: «واقعاً بدبختی از این بزرگتر می‌شود که آدمی تحت فرمان دیوانگی باشد و در اشتباه مطلق و نادانی و تصور واهی به سر برد؟»

اصلاً و ابداً، همه‌ی این‌ها نهفته در ماهیت آدمی است. به نظر من اصلاً بدبختی در این میانه کاری ندارد، زیرا شما برای چنین زندگی تولد یافته‌اید؛ ساختمان و پرورش شما همه در راه رسیدن به این هدف بوده است، و خلاصه سرنوشت عمومی همین است. از طبع خود پیروی کردن اصلاً بدبختی نیست؛ وگرنه مثل این است که آدمی را بدبخت بدانید زیرا نمی‌تواند همچون پرندگان در هوا پرواز کند، یا مانند حیوانات دیگر چهار دست و پا راه برود یا مانند گاو نر شاخ داشته باشد. در چنین حالی می‌توان اسبی اصیل را نیز بدبخت دانست زیرا قواعد صرف و نحو زبان را نمی‌داند یا چون آدمیان نان قندی نمی‌خورد؛ یا گاو نر را بدبخت انگاشت زیرا زورخانه بازی نمی‌تواند. پس اگر اسب به علت بی‌اطلاعی از صرف و نحو زبان بدبخت و بیچاره نیست، آدمی هم به علت دیوانگی بدبخت و بیچاره نیست زیرا دیوانگی مطابق با طبیعت اوست.

... که حالا آدمی باید به دانش متوسل شود که از ابداعات توث* این دشمن بزرگ نوع بشر است. ... و همان طور که در کتاب افلاطون ... آمده است: «مورد استعمال آن درست برخلاف جهتی است که مدعی می‌باشند.»**

پس دانش‌ها نیز همراه با سایر بلاهایی که زندگی آدمیان را تهدید می‌کنند به وجود آمده‌اند، و ابداع‌کنندگان آن‌ها مانند همه‌ی پدران ظلم و ستم از شیاطینی هستند که نام ‌آن‌ها، که از کلمه‌ی دانش مشتق می‌شود، دانشمند است.


✍ اراسموس
در ستایش دیوانگی، ترجمه‌ی حسن صفاری، صص ۶۳-۶۴.

* توث (Theuth)، طبق گفته‌ی افلاطون، خدای مصری است که اعداد و حروف تهجّی را ابداع کرد.

** طبق گفتار افلاطون، توث الفبای خود را به تاموس پادشاه کشور تب عرضه کرد و موارد استعمال آن را نشان داد و شاه به او جواب داد که این ابداع فایده‌ای ندارد جز این که حافظه را معیوب سازد.


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ هنوز ما یک فلسفه‌ی طبیعی خالص نداریم بلکه همه‌اش رنگی و فاسد گشته، یعنی مکتب ارسطو با مکتب افلاطون با الهیات طبیعی و مکتب ثانی افلاطون (مانند پروکلس و دیگران) با ریاضیات به آن صدمه زده‌اند. در صورتی که ریاضیات فقط باید فلسفه‌ی طبیعی را تکمیل کند نه این‌که آن را تکوین و تولید نماید. از یک فلسفه‌ی طبیعی خالص است که انتظارات خوبی توان داشت.

✍ فرانسیس بیکن (۱۵۶۱ تا ۱۶۲۶ میلادی)
نو ارغنون، بند ۸۷، ترجمه‌ی دکتر محمود صناعی

✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

... زیرا وظیفه‌ی ما این است که همانند خدایان شویم نه همانند مردان نیک. شباهتِ ما به مردان نیک مانند شباهت دو تصویر است که اصلِ هر دو یکی است، ولی شباهت به خدایان شباهت تصویر به سرمشق تصویر است.

✍ فلوطین
انئاد نخست، رساله‌ی هفتم، ترجمه‌ی محمدحسن لطفی.


Ad deos enim, non ad homines, nobis est similitudo proposita. Similitudo vero nostra ad homines bonos est, perinde ac si imago assimiletur imagini, cum ab eodem utraque producatur. Sed illa ad aliud velut exemplar similitudo perficitur.

ترجمه‌ی لاتینی مارسیلیو فیچینو (1492م.)، به‌ویراست و اصلاح فریدریش کرویزر (سده‌ی نوزدهم).


نقل از هوامل و شوامل


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ ویویان سابچاک صرفاً یک نظریه‌پردازِ آکادمیک نیست؛ او معمارِ چرخشی است که ما آن را به نام «پدیدارشناسی تن‌یافته» در سینما می‌شناسیم. پیش از او، نظریه فیلم یا درگیر ساختارگرایی‌های صلب بود یا در بن‌بست‌های روان‌کاوی لکانی دست‌وپا می‌زد که تماشاگر را موجودی منفعل و محصور در «ایده‌آل‌های خیالی» می‌دید. سابچاک با تکیه بر سنت پدیدارشناسی (به‌ویژه مرلو-پونتی)، ورق را برگرداند. او در این کتاب به ما یادآوری می‌کند که فیلم نه یک «شیء» برای نگریستن، بلکه یک «سوژه» است که تجربه می‌کند.

ایده‌ی مرکزی «نشانی چشم» تکان‌دهنده است: فیلم یک «تن» دارد. سابچاک استدلال می‌کند که سینما صرفاً بازنمایی جهان نیست، بلکه شیوه‌ای از «بودن در جهان» است. در نگاه او، دوربین فقط یک ابزار تکنولوژیک نیست، بلکه عضوی از بدنِ فیلم است که می‌بیند، لمس می‌کند و حس می‌کند. اینجاست که دیالوگِ میان ما و فیلم، نه یک رابطه‌ی یک‌طرفه، بلکه دیداری است میان دو سوژه‌ی پدیدارشناختی؛ میان چشمان ما و «چشمِ فیلم».

اهمیت تاریخی این اثر در این است که توانست نظریه فیلم را از سیطره‌ی نگاهِ خشکِ نشانه‌شناختی و لکانی نجات دهد. در حالی که جریان‌های غالب (مثل نظریه اسکرین) بر «شکاف» و «فقدان» تأکید داشتند، سابچاک بر «حضور» و «گوشتِ» تجربه سینمایی دست گذاشت. او نشان داد که فیلم دیدن، نه یک فرآیند صرفاً ذهنی، بلکه یک تجربه‌ی کاملاً جسمانی و لمسی است؛ گویی ما با تمامِ تن‌مان فیلم را می‌بینیم.
در فصل‌های این کتاب، سابچاک در عینِ وفاداری به سنت پدیدارشناسی، آگاهانه با غول‌هایی مثل ژیل دلوز وارد گفت‌وگو می‌شود. اگر دلوز با نگاهی برگسونی به «تصویر-زمان» و «تصویر-حرکت» می‌پردازد، سابچاک آن «آناتومی» و ساختارِ زیسته‌ای را به ما نشان می‌دهد که این تصاویر در آن جان می‌گیرند. او پلی می‌زند میان انتزاعِ فلسفی و عینیتِ تجربه، و به ما می‌فهماند که چرا یک نمای لرزان یا یک کلوزآپ، مستقیماً بر سیستم عصبی و درکِ وجودی ما اثر می‌گذارد.

ترجمه‌ی این اثر، با توجه به زبانِ چندلایه و مفاهیمِ پیچیده‌ی پدیدارشناختی سابچاک، کارِ طاقت‌فرسایی بود که خوشحالم بالاخره به ثمر رسید. در این ترجمه کوشیده‌ام نه فقط کلمات، بلکه آن «تجربه‌ی زیسته‌»ای که سابچاک از آن دم می‌زند را به فارسی برگردانم تا خواننده بتواند سنگینی و بافتِ نگاهِ سابچاک را در کلمات حس کند.
برای همه‌ی شما که به سینما نه به مثابه سرگرمی، بلکه به مثابه راهی برای فهمِ جهان و خودتان نگاه می‌کنید، «نشانی چشم» یک دعوت‌نامه است؛ دعوت به تماشایِ دوباره‌ی «تماشا کردن».


✍ علی‌نجات غلامی

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ اول آبان‌ماه، روز بزرگداشت ابوالفضل بیهقی گرامی باد.


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

🎶 قطعه‌ی باشکوه و حماسی «ای الهه‌ی بخت» (O Fortuna) اثر کارل اُرف


✍
گاهی نیازی نیست معنی تک‌تک کلمات را بدانید؛ قدرت و ضرب‌آهنگ این واژه‌های کهن خود مستقیم به روح انسان نفوذ می‌کند:

«ای الهه‌ی بخت، تو همچون ماه، همواره در دگرگونی هستی، گاه قرص کاملی و گاه هلال باریک...»

متن این قطعه از روی دست‌نوشته‌های لاتین قرون وسطی برداشته شده؛ اشعاری که دانشجویان و روحانیان آن دوران در شکایت از بی‌رحمی سرنوشت می‌نوشتند. برخلاف لاتین باستان، این اشعار قافیه و ضرب‌آهنگ فوق‌العاده محکمی دارند و همین ویژگی به «کارل اُرف» اجازه داد تا چنین موسیقی کوبه‌ای و پرقدرتی را دقیقاً بر پایه ریتمِ خودِ کلمات خلق کند.
پیشنهاد می‌کنم چشم‌هایتان را ببندید، صدای موسیقی را زیاد کنید و بذارید ابهت و جادوی این کلمات کهن، شما را با خودش به اعماق تاریخ ببرد.


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ به روزگارِ خسرو اندر وقتِ وزارتِ بزرجمهر رسولی آمد از روم. خسرو بنشست چنانکه رسم ملوک عجم بود و رسول را بار داد. وی را با رسول بار نامه همی‌بایست کند به بزرجمهر، یعنی که مرا چنین وزیری است. پیش رسول با وزیر گفت: ای فلان، همه‌چیز در عالم تو دانی؟ بزرجمهر گفت: نه ای خدایگان. خسرو از آن طیره شد و ز رسول خجل گشت. پرسید که: همه‌چیز پس که داند؟ بزرجمهر گفت: همه‌چیز همگان دانند و همگان هنوز از مادر نه‌زاده‌اند. پس تو خویشتن را از جمع داناترین کس مدان که چون خود را نادان دانستی دانا گشتی و سخت‌دانا کسی باشد که بداند که نادان است و عاجز؛ که سقراط، با بزرگیِ او، همی‌گوید که: اگر من نترسیدمی که بعد از من بزرگانِ اهلِ خرد بر من عیب کنند و گویند: سقراط همه‌ی دانشِ جهان را به یک‌بار دعوی کرد، مطلق بگفتمی که: هیچ‌چیز ندانم و عاجزم؛ ولیکن نه‌توانم گفتن، که این از من دعویِ بزرگ باشد.
و بوشکورِ بلخی گوید و خویشتن را به دانشِ بزرگ در بیتی ستاید و آن بیت این است:
تا بدان‌جا رسید دانشِ من
که بدانم همی که نادانم


✍ عنصرالمعالی کیکاووس‌بن‌اسکندر
قابو‌س‌نامه، به‌کوشش غلامحسین یوسفی، باب ششم، در فزونیِ گهر از فزونی خرد و هنر.


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

نقشه‌ی زندگی ارسطو و سرگذشت آثارش (بدون صدا)

نقل از عدم

✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ آیا کنایه‌آمیز نیست که تمیستوکلس، سردار بزرگ آتنی و معمار نبرد دریایی سالامیس، چند سال بعد، از چنگِ آتنی‌های متمدن گریخت و به اردشیر، پسر خشایارشا و پادشاه ایرانِ به‌اصطلاح بربر پناه برد و در نامه‌ای گفت: "اکنون یونانیان مرا به جهت دوستی با تو تعقیب می‌کنند و من می‌توانم خدمت‌های بزرگ به تو بکنم"؟
یکی دیگر از همین سرداران خیانتکار، پاوسانیاسِ اسپارتی، فرمانده نبرد زمینیِ پلاتایا در جنگ با ایران بود. او قبل از تمیستوکلس با خشایارشا زدوبندی کرده بود و از جمله به دلیل همین اتهام، او را در یکی از همان معابدِ مورد افتخار روبیو حبس کردند تا از فرط گرسنگی از پا درآید.

نک: تاریخ جنگ پلوپونزی، ترجمه‌ی محمدحسن لطفی، کتاب اول، صص ۹۰، ۸۸.

نقل از زانیار ابراهیمی


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

فرسته‌ی پیشین

در ورزنامه گذشته از بحث درباره‌ی کشاورزی و مطالب مربوط به آن، مقداری از واژه‌های کهن و اصیل پارسی ویژه‌ی گیاهان و داروها و کشاورزی و اصطلاحات آن وجود دارد که در کمتر جایی می‌توان به آن‌ها دست یافت.


✍ حسن عاطفی
ورزنامه، فسطیوس بن اسکوراسیکه، تصحیح حسن عاطفی، مقدمه‌ی مصحح


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ عمر جهان در سنت‌های زردشتی ۱۲ هزار سال است. در سه هزار سال نخست، اورمزد آفریدگان را به صورت «مینویی» (نامرئی، نامحسوس، غیرمادی) می‌آفریند. در پایان این دوره اهریمن قصد تجاوز به قلمروی اورمزد را می‌کند. اما باز پس رانده می‌شود و به مدت سه هزار سال بیهوش و بی فعالیت می‌ماند. اورمزد در این سه هزار سال که سه هزار سال دوم از دوران جهان است، موجودات را به صورت «گیتی» (مرئی و محسوس و مادی) می‌آفریند. در پایان این دوران اهریمن حمله می‌کند و دوران آمیزش نیکی و بدی، یعنی جهان کنونی، آغاز می‌گردد و شش هزار سال دوام می‌یابد. زردشت در میانه‌ی این دوران یعنی در آغاز چهارمین سه‌هزاره ظهور می‌کند.


✍ ژاله آموزگار- احمد تفضلی
اسطوره زندگی زردشت

✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ زنون نه‌تنها زندگان آن روزگار، همچون آپولودوروس، سیلوس و دیگران را دشنام می‌‌داد، بلکه سقراط را، که پدر فلسفه بود، با به کار بردن واژه‌ی لاتینِ «اسکورّا» [Scurra]، دلقک آتیکی نامید. او کریسیپوس [Chrysippus] را هرگز با نامی جز «خِسیپوس» [Chesippus] نخواند. و خودِ شما اندکی پیش، هنگامی که به‌اصطلاح، سِنایی از فیلسوفان را برمی‌شمردید، ابایی نداشتید از اینکه بگویید برجسته‌ترینِ این مردان همچون سالخوردگانِ سفیه و متوهم سخن می‌گفته‌اند.

بنابراین، مسلماً اگر همه‌ی آنان در باب سرشت خدایان راه خطا پیموده‌اند، باید بیم آن را داشت که اساساً چنین موجوداتی وجود نداشته باشند. آنچه شما در این باب عرضه می‌دارید، سراسر تصوراتی واهی است که حتی شایسته‌ی تأملِ پیرزنان نیز نیست. چرا که گویی شما ذره‌ای آگاه نیستید که اگر ما را متقاعد سازید تا بپذیریم که خدایان و انسان‌ها دارای صورتی واحد و مشترک‌اند، چه بارِ گرانی را بر دوش خود تحمیل می‌کنید. در این صورت، الوهیت نیز به همان زحمت در لباس پوشیدن و همان مراقبت از تن نیاز خواهد داشت که نوع بشر بدان محتاج است. او باید راه برود، بدود، دراز بکشد، تکیه زند، بنشیند، چیزی را به دست گیرد، سخن بگوید و گفتگو کند. نیازی نیست به شما گفته شود که پیامدِ نر و ماده دانستنِ خدایان چه خواهد بود.


✍ سیسرو
درباره‌ی طبیعت خدایان (De Natura Deorum)

✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ «گویند سبب توبه وی[عطّار نیشابوری] آن بود که روزی در دکانِ عطاری مشغول معامله بود، درویشی به آنجا رسید و چند بار شیءٌ لله[چیزکی در راه خدا] گفت. وی به درویش نپرداخت. درویش گفت ای خواجه تو چگونه خواهی مُرد؟ عطّار گفت: چنانکه تو خواهی مُرد. درویش گفت:  تو همچون من می‌توانی مُرد؟ عطّار گفت: بلی. درویش کاسه‌ای چوبین داشت زیر سرنهاد و گفت «الله» و جان بداد. عطّار را حال متغیر شد، دکان بر هم زد و به این طریق در آمد.»


✍ عبدالرحمن جامی
نفحات الانس


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

✍ وقتی از دیوگنس پرسیدند که فلسفه به چه کار آید، پاسخش چنین بود: «به کارِ آمادگی برابر یورش‌های بخت».


✍ ادواردو اینفانته
جلوی آفتاب نایست، ترجمه‌ی مجدالدین ارسنجانی ص۱۲۹.


✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…

کتابخانه‌ی یونان و روم باستان

سینه‌اش را جُستند و جز قلبش چیزی نیافتند.
قلبش را جُستند و جز مردمش چیزی نیافتند.
آوایش را جُستند و جز اندوهش چیزی نیافتند.
اندوهش را جُستند و جز زندانش چیزی نیافتند.
زندانش را جُستند و جز خودشان را در بند نیافتند.
و شب، شب بود و آوازخوان، آواز می‌خواند.

✍ محمود درویش

✍ کتابخانه‌ی یونان و روم باستان
@Graecia_et_Roma

Читать полностью…
Subscribe to a channel