FactNameh | فکت‌نامه

31 July 2026 06:30

🎙 موج اعدام

🔹در قسمت ۲۸۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا آمارهایی از اعدام‌ها در ایران را مرور می‌کنیم و سپس درباره دو ادعای منتسب به اعدام‌های اخیر توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه، درباره حمله چند روز قبل آمریکا به اسکله نظامی در بندرعباس با استفاده از قایق‌های بدون سرنشین صحبت کرده‌ایم.

🔹دو ادعای شباهت بیانیه اخیر منتسب به مجتبی خامنه‌ای با سخنان پیشین حسن نصرالله و نیز اعزام ثبت‌نام‌کنندگان «پویش جانفدا» به مناطق جنگی، از موضوعات پربازدید هفته قبل بودند که در این قسمت به آنها پرداخته‌ایم.

🔹تصمیمات دولت برای وضعیت مصرف برق صنایع، با تیتر نادرستی از سوی برخی رسانه‌ها بازتاب پیدا کرده بود که درباره آن توضیح می‌دهیم.

🔹ادعای تعطیلی سفارت فرانسه در تهران، انتساب تصاویری از پیکر کشته‌شدگان اعتراضات دی‌ماه به اراک، ویدیوی منتسب به اعتراضات مردمی در اهواز و دو ویدیو با ادعایی درباره دونالد ترامپ، سوژه‌های دیگر این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 July 2026 18:31

❌ ویدیوی منسوب به حملات آمریکا و عربستان به مقر حشدالشعبی، مربوط به جنگ اوکراین است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه انفجارهای ناشی از حملات اخیر آمریکا و عربستان و پایگاه حشدالشعبی در عراق است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به این حملات ندارد.

🔹ویدیو صحنه انفجار یک انبار مهمات در روسیه در پی حمله پهپادی اوکراین در شهریور ۱۴۰۴ است.

🔹آمریکا و عربستان سعودی شامگاه هشتم مرداد حملاتی علیه مواضع حشدالشعبی در عراق انجام دادند، اما این ویدیو ربطی به آن ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

29 July 2026 19:36

❌ ویدیوی منتسب به لحظه اعدام یکی از متهمان پرونده علیخانی اصفهان، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند لحظاتی پیش از اجرای حکم یکی از متهمان پرونده میدان علیخانی اصفهان را نمایش می‌دهد.

🔹در این ویدیو، فردی که قرار است اعدام شود، طناب دار را به گردن خود می‌اندازد و به جمعیت حاضر، علامت قلب نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به اعدام‌های اخیر ندارد.

🔹ویدیوی مورد اشاره، صحنه اعدام محمود انصاری، متهم به قتل پزشک یاسوجی در ملاءعام در آبان ۱۴۰۴ است.

🔹ابوالفضل سپاهی و امیرحسین صفری دو تن از متهمان پرونده میدان علیخانی و از معترضان بازداشتی دی‌ماه ۱۴۰۴ بودند که بامداد ششم مرداد در ملاءعام در اصفهان اعدام شدند.

🔹اجرای این حکم به صحنه اعتراض حاضران تبدیل شد.

🔹خبرگزاری هرانا دست‌کم سه ویدیو از این اعتراضات و برخورد پلیس و نیروهای امنیتی منتشر کرده که هیچ‌کدام، ویدیوی منتسب به این ادعاها نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به اعدام‌های اخیر در اصفهان، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

27 July 2026 20:08

❌ ویدیوی منتسب به تجمع اعتراضی اخیر در اهواز، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به «اعتراضات مردمی در اهواز» در تاریخ ۳ مرداد ۱۴۰۵ است.

🔹این ادعا بی‌اساس است. ویدیو قدیمی است و به اعتراضات ضدحکومت یا شهر اهواز ارتباطی ندارد.

🔹ویدیو مربوط به شادی هواداران تیم فوتبال تراکتور در خیابان‌های تبریز است که اولین‌بار روز ۶ اردیبهشت ۱۴۰۴ منتشر شده بود.

🔹در این ویدیو، حضور پلیس در کنار مردم بدون هیچ تنشی و همچنین پرچم‌ها و بادکنک‌های قرمز نشان‌دهنده جشن خیابانی است، نه تظاهرات اعتراضی.

🔹بررسی تابلوی مغازه‌ها نشان می‌دهد ویدیو در خیابان کنارگذر آزادی در نصف راه تبریز (میدان جهاد) فیلم‌برداری شده است.

🔹این ویدیو پیش از این نیز بارها با توضیحات جعلی به اعتراضات خیابانی در تبریز نسبت داده شده بود اما در ادعاهای تازه، اسم شهر هم به اهواز تغییر داده شده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

26 July 2026 06:53

📝 درباره عملیات قایق بدون سرنشین آمریکا در بندرعباس چه می‌دانیم؟

🔹در جریان درگیری‌های نظامی تیر ۱۴۰۵، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد که برای نخستین‌بار از سه شناور سطحی بدون سرنشین «کورسیر» در یک عملیات تهاجمی استفاده کرده است.

🔹به گفته سنتکام، این شناورها به تاسیسات تعمیر و نگهداری شناورهای رزمی و زیردریایی در پایگاه دریایی بندرعباس حمله کردند.

🔹این عملیات، نخستین استفاده عملیاتی آمریکا از شناورهای سطحی بدون سرنشین در نقش آفندی به شمار می‌رود؛ هرچند پیش از آن، اوکراین از این فناوری در جنگ با روسیه استفاده کرده بود.

🔹کورسیر یک شناور بدون سرنشین ساخت شرکت آمریکایی Saronic Technologies است که بردی بیش از هزار مایل دریایی، سرعتی بالاتر از ۶۵ کیلومتر بر ساعت و توان حمل حدود ۴۵۰ کیلوگرم محموله دارد. این شناور می‌تواند به‌صورت خودکار یا از راه دور هدایت شود، از حسگرهای پیشرفته و ارتباطات ماهواره‌ای بهره ببرد و بسته به مأموریت، تجهیزات شناسایی، جنگ الکترونیک یا محموله انفجاری حمل کند.

🔹طراحی ماژولار این شناور باعث شده برای مأموریت‌های شناسایی، گشت‌زنی، نجات و حملات یک‌طرفه قابل استفاده باشد.

🔹آمریکا از اوایل سال ۲۰۲۶ این شناورها را در قالب Task Force 59 در خلیج فارس مستقر کرده بود. کورسیر پیش از حمله به بندرعباس، در عملیات نجات خلبانان یک بالگرد آپاچی نیز به کار گرفته شده بود.

🔹استفاده از این شناورها در عملیات بندرعباس نشان می‌دهد سامانه‌های بدون سرنشین و هوش مصنوعی به‌سرعت در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین ابزارهای جنگ دریایی هستند؛ فناوری‌هایی که می‌توانند با کاهش ریسک برای نیروهای انسانی، شیوه انجام عملیات نظامی در مناطق حساسی مانند خلیج فارس و تنگه هرمز را تغییر دهند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

25 July 2026 07:32

📝 آیا دستور پزشکیان، مشکل قطعی برق صنایع را حل کرده است؟

🔹برخی رسانه‌ها پس از جلسه دولت اعلام کردند که با دستور مسعود پزشکیان، برق صنایع در مرداد و شهریور قطع نمی‌شود؛ اما متن تصمیم‌های دولت چنین چیزی را تایید نمی‌کند.

🔹بررسی تصمیم‌های هفت‌گانه دولت نشان می‌دهد ادعای «قطع نشدن برق صنایع در مرداد و شهریور» دقیق نیست.

🔹طبق یکی از بندهای رسمی، قطعی برق شهرک‌های صنعتی فقط از دو روز به یک روز در هفته کاهش پیدا می‌کند.

🔹دولت همچنین می‌خواهد بخشی از برق مورد نیاز صنایع را از طریق کاهش مصرف پاساژها و مراکز خرید بزرگ تامین کند.

🔹تغییر ساعت فعالیت کارخانه‌ها، کارکردن در شب و روزهای جمعه و الزام صنایع بزرگی مانند پتروشیمی‌ها به خرید برق سبز از بورس انرژی نیز از دیگر تصمیم‌هاست.

🔹بخش زیادی از این اقدامات قبلا هم در قوانین یا برنامه‌های مدیریت مصرف وجود داشته‌اند.

🔹این تصمیم‌ها ظرفیت تولید برق را افزایش نمی‌دهند و بیشتر برای جابه‌جایی ساعات مصرف و مدیریت خاموشی‌ها طراحی شده‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 July 2026 13:16

❌ انتساب نادرست یک ویدیو به حمله اخیر ایران به یک پایگاه آمریکایی در اردن

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی با این ادعا منتشر شده که حمله ۳۰ تیر ۱۴۰۵ ایران به یک پایگاه آمریکایی در اردن را نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیو، قدیمی است و پیش‌تر نیز با ادعای حملات آمریکا به یمن منتشر شده بود.

🔹اصل ویدیو به سال ۲۰۱۵ و حمله ائتلاف عربی به رهبری عربستان به پایگاه موشکی کوه فج عطان در جنوب غربی صنعا بازمی‌گردد.

🔹هرچند در روزهای گذشته گزارش‌هایی از حملات ایران به مواضع آمریکا در اردن منتشر شده اما این ویدیو ارتباطی با آن حملات ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو به این حملات نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 July 2026 06:31

🎙 کلنگ، سپاه، اسپوتنیک

🔹در قسمت ۲۷۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره «کوه کلنگ» که این روزها نامش در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی زیاد تکرار می‌شود، صحبت می‌کنیم.

🔹خسارت‌های نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران در جنگ ۴۰ روزه موضوع دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

🔹در ادامه، عملکرد بخش فارسی اسپوتنیک روسیه بویژه در مورد اعتراضات دی‌ماه و جنگ و تنش‌های ماه‌های اخیر را مرور می‌کنیم.

🔹تصمیم جدید بریتانیا برای مقابله با فعالیت‌های مرتبط با سپاه، به شکلی غیردقیق در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا کرد که در این قسمت درباره آن توضیح داده‌ایم.

🔹چند تجمع پراکنده در ایران موجب شده ویدیوهایی قدیمی با ادعای شروع اعتراضات در پاساژ علاءالدین و مجتمع چارسوی تهران منتشر شود که ما آن‌ها را فکت‌چک کردیم.

🔹همزمان با پایان جام جهانی فوتبال، ادعاهای تازه‌ای در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که موضوع چند فکت‌چک دیگر این اپیزود هستند.

🔹از تصویر منتسب به یک لانچر در بیمارستانی در اهواز و عکس پرحاشیه یک مجری صداوسیما، تا چند ویدیوی منسوب به حملات اخیر ایران، سوژه فکت‌چک‌های مرتبط با رویدادهای اخیر ایران هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

23 July 2026 19:16

❌ خبر اعدام دو خواهر معترض دی‌ماه به نام‌های رومینا و ترانه رحیمی، نادرست است

🔹خبر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی مبنی بر اعدام دو خواهر به نام‌های «رومینا رحیمی» و «ترانه رحیمی» از معترضان دی‌ماه، نادرست است.

🔹تاکنون هیچ منبع موثقی این خبر را اعلام یا تایید نکرده است.

🔹شهرزاد شهبازی، کسی که اعلام کرده وکیل این دو خواهر است، خبر اعدام را «کذب محض» خواند و گفت جلسه رسیدگی به اتهامات یکی از آنان دوشنبه در دادگاه اصفهان برگزار خواهد شد.

🔹طبق گزارش هرانا و اظهارات وکیل، اتهامات این دو خواهر «محاربه» و «معاونت در محاربه» است، اما هنوز خبری مبنی بر صدور حکم منتشر نشده است.

🔹رومینا و ترانه رحیمی از متهمان پرونده «میدان شهدای اصفهان» هستند؛ پرونده‌ای که در مجموع ۱۶ متهم دارد.

🔹حکومت مدعی است دو نفر در اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ در میدان شهدای اصفهان کشته شده‌اند: یک عضو سپاه و یک فرد بی‌خانمان.

🔹با این وجود، در کیفرخواست متهمان اتهام قتل مطرح نشده و مدرکی دال بر نقش آنان در مرگ این دو نفر نیز در دادگاه ارائه نشده است.

🔹با توجه به اطلاعات موجود، فکت‌نامه به ادعای اعدام این دو خواهر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

22 July 2026 21:09

🔹 بازنشر گسترده یک ویدیوی نادرست، با انتساب شلیک تیر خلاص در ایران

🔹در روزهای اخیر ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که در آن پیکر سه زن تیر خورده مشخص است و یکی از آن‌ها که هنوز زنده است، با شلیک به سرش کشته می‌شود. ادعا شده که این ویدیو مربوط به ایران است.

🔹این ویدیو اوایل بهمن ۱۴۰۴ هم به شکل گسترده منتشر شد و به سرکوب اعتراضات دی‌ماه نسبت داده شده بود.

🔹همان زمان در فکت‌نامه این ویدیو را بررسی کردیم و توضیح دادیم که ارتباطی با ایران ندارد و مربوط به تنش‌های آن زمان میان دولت مرکزی و یگان‌های مدافع خلق (ی‌پ‌گ) در سوریه است.

🔹نسخه کامل‌تری از ویدیو وجود دارد که لباس‌های زنان و نیروهای نظامی درآن واضح‌تر است و صدای حرف زدن آنها به زبان عربی نیز به گوش می‌رسد.

جسد یکی از زنان در این ویدیو، لباسی شبیه یگان‌های مدافع خلق به تن دارد.

🔹یکی از وبسایت‌های درستی‌سنجی متمرکز بر اخبار سوریه نیز همان زمان توضیح داده بود که احتمالا این رویداد مربوط به شمال‌شرقی سوریه باشد.

🔹بعد از سرکوب اعتراضات دی ۱۴۰۴، درباره شواهد شلیک تیر خلاص، مقاله‌ای در فکت‌نامه منتشر کردیم، اما این ویدیوی خاص که در روزهای اخیر دوباره بازنشر شده، ربطی به ایران ندارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

21 July 2026 20:46

📝 درباره تاسیسات «کلنگ کوه» در نزدیکی نطنز چه می‌دانیم؟

🔹این روزها همزمان با مطرح شدن احتمال حمله دوباره آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران، نام «کوه کلنگ» یا Pickaxe Mountain بار دیگر در رسانه‌ها و تحلیل‌ها شنیده می‌شود.

🔹این کوه حدود دو کیلومتری جنوب مجتمع غنی‌سازی نطنز قرار دارد و ساخت مجموعه زیرزمینی آن پس از انفجار سالن مونتاژ سانتریفیوژهای نطنز در سال ۲۰۲۰ آغاز شد.

🔹ایران اعلام کرده این مجموعه برای تولید و مونتاژ سانتریفیوژهای پیشرفته ساخته می‌شود.

🔹کوه کلنگ به‌دلیل قرار گرفتن در دل سنگ گرانیت و عمق زیاد، یکی از محافظت‌شده‌ترین تاسیسات مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران به‌شمار می‌رود.

🔹پس از آسیب دیدن برخی دیگر از مراکز هسته‌ای در حملات سال‌های اخیر، این مجموعه به یکی از مهم‌ترین دارایی‌های بالقوه ایران برای بازسازی ظرفیت تولید سانتریفیوژ تبدیل شده است؛ هرچند هنوز شواهدی مبنی بر آغاز کامل فعالیت هسته‌ای در آن منتشر نشده است.

🔹کارشناسان نظامی معتقدند حمله به این تاسیسات بسیار دشوار است و حتی بمب سنگرشکن GBU-57 آمریکا هم ممکن است نتواند سالن‌های اصلی را که در عمق سنگ گرانیت قرار دارند، به‌طور کامل نابود کند.

🔹موقعیت جغرافیایی ویژه، عمق زیاد و مقاومت ساختاری آن باعث شده برخی کارشناسان که درباره این حمله احتمالی اظهارنظر کرده‌اند، آن را نیازمند ترکیبی از روش‌های هوایی، زمینی و اطلاعاتی بدانند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

21 July 2026 13:25

❌ صداوسیما ویدیوی مصاحبه با ریوالدو را دستکاری نکرده است

🔹همزمان با پخش مصاحبه ریوالدو بازیکن سابق تیم فوتبال برزیل از شبکه سه سیما، در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که صداوسیما تصویر همسر او را دستکاری کرده و روی عکس نصب‌شده پشت سرش چادر گذاشته است.

🔹این ادعا با انتشار گسترده ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی همراه شده، اما نادرست است.

🔹همین عکس، بدون هیچ تغییری، دست‌کم از سال ۲۰۲۳ در مصاحبه ریوالدو با شبکه برزیلی Itatiaia Esporte نیز دیده می‌شود.

🔹آنچه در عکس پس‌زمینه مصاحبه صداوسیما دیده می‌شود، واقعی است و دستکاری نشده است.

🔹به نظر می‌رسد عکس روی دیوار، نسخه سیاه‌وسفید تصویری از ریوالدو در کنار همسرش است که سال ۲۰۱۹ در اینستاگرام این بازیکن فوتبال منتشر شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که عکس پشت سر ریوالدو در صداوسیما دستکاری شده، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

20 July 2026 22:13

❌ ویدیوی نادرست منتسب به گرداندن پرچم فلسطین در جشن قهرمانی اسپانیا در جام جهانی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده در جشن قهرمانی تیم ملی اسپانیا در جام جهانی ۲۰۲۶ فردی با پرچم فلسطین در زمین چمن حضور یافته است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به جام جهانی ۲۰۲۶ و تیم ملی اسپانیا ندارد.

🔹ویدئو اولین‌بار در ماه مه ۲۰۲۶ منتشر شده و مربوط به یک مسابقه فوتبال در جاکارتای اندونزی است.

🔹پرچم‌ها و شعارهای روی لباس تماشاگران متعلق به باشگاه فوتبال «پرسیجا جاکارتا» است که تایید می‌کند ویدیو در جریان بازی‌های این تیم ضبط شده است.

🔹لامین یامال، بازیکن اسپانیایی، پیش‌تر در ماه مه ۲۰۲۶ در جشن قهرمانی بارسلونا در لالیگا پرچم فلسطین را در دست گرفت، اما در جریان مسابقات جام جهانی هیچ حرکت مشابهی از سوی تیم اسپانیا در گزارش‌ها و تصاویر دیده نمی‌شود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

20 July 2026 20:45

❌ ادعای دست ندادن یامال با رئیس‌جمهور آمریکا نادرست است

🔹ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود که در آنها ادعا می‌کنند لامین یامال، فوتبالیست اسپانیایی، در مراسم اهدای مدال جام جهانی ۲۰۲۶ از دست دادن با دونالد ترامپ خودداری کرده است.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹ویدیویی که به عنوان مدرک برای این ادعا منتشر شده، از زاویه‌ای است که دست‌های بازیکنان در آن مشخص نیست.

🔹ویدیوهای منتشرشده از این مراسم از زوایای متفاوت و نزدیک‌ نشان می‌دهد که لامین یامال با دونالد ترامپ دست داده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

18 July 2026 19:09

❌ تصویر ساختگی منتسب به وجود لانچر در مقابل بیمارستان بقایی اهواز

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند یک لانچر را در محوطه بیمارستان بقایی اهواز نشان می‌دهد.

🔹این تصویر ساختگی است.

🔹تابلوهای سردرهای بیمارستان بقایی اهواز، با آنچه در این تصویر دیده می‌شود، شباهتی ندارند.

🔹در این عکس، ساختمان‌های بلندتر از بیمارستان در اطراف آن دیده می‌شود، اما در حوالی محل واقعی بیمارستان، چنین ساختمان‌هایی وجود ندارد.

🔹زاویه آفتاب و سایه‌های روی لانچر و ساختمان بیمارستان در تصویر سازگار نیستند.

🔹ایراد دیگری که در عکس ساختگی به چشم می‌خورد این است که در این تصویر، سر لانچر وجود ندارد.

🔹بیمارستان بقایی زیرمجموعه «دانشگاه علوم‌پزشکی جندی‌شاپور» است و در تابلوهای این مجموعه آموزشی درمانی، برخلاف آنچه در این عکس دیده می‌شود، از واژه «دانشكده» استفاده نشده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این عکس و ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 July 2026 20:03

❌ ویدیوی منتسب به آزمایش موشک قاره‌پیمای ایران، مربوط به فضاپیمای چینی است

🔹ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی با ادعای «آزمایش موشک قاره‌پیمای ایران» منتشر شده و توضیحاتی درباره ویژگی‌هایی مانند برد و کلاهک آن‌ها داده شده است.

🔹این ادعا بی‌اساس است و ویدیو مربوط به پرتاب فضاپیمای باری «تیانژو-۹» چین است که در ژوئیه ۲۰۲۵ در شبکه CGTN منتشر شد و ارتباطی به ایران ندارد.

🔹شکل نورانی و چتری‌شکل موشک در آسمان، یک پدیده شناخته‌شده علمی به نام «شفق موشکی» است.

🔹این پدیده زمانی رخ می‌دهد که بخار آب خروجی از موتور موشک در ارتفاعات بسیار بالا به کریستال‌های یخ تبدیل شده و نور خورشید را منعکس می‌کند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با موشک‌های ایرانی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 July 2026 15:04

🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و پنجم - چاه ویل مصلی

🔹۳۸ سال پیش آیت‌الله خمینی با تاکید بر اینکه مصلی تهران باید به دور از زرق‌وبرق و یادآور سادگی مساجد صدر اسلام باشد، دستور ساخت آن را صادر کرد؛ پروژه‌ای که بیش از همه مساجد پر زرق و برق جهان برای آن هزینه شده و هنوز به اتمام نرسیده است.

🔹این پروژه که قرار بود نماد شکوه و اقتدار جمهوری اسلامی باشد، حالا تبدیل به نمادی از تلاش نافرجام برای تظاهر و خودنمایی شده است.

🔹موضوع بیست و پنجمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، مصلی تهران است

🔹هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

28 July 2026 19:08

❌ انتساب ویدیوهای واقعی از سردخانه کهریزک، به سردخانه اراک

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیوهایی به‌عنوان تصاویر جان‌باختگان ۱۸ و ۱۹ دی در اراک منتشر شده است.

🔹این انتساب نادرست است و ویدیوها در واقع مربوط به سردخانه و محوطه پزشکی قانونی کهریزک در تهران هستند و ارتباطی با اراک ندارند.

🔹این ویدیوها پیش‌تر در منابع موثق و شبکه‌های اجتماعی بارها با توضیح اینکه کهریزک را بعد از ۱۸ و ۱۹ دی نشان می‌دهد، منتشر شده بود.

🔹بررسی ساختمان سردخانه، سوله اصلی، ورودی پزشکی قانونی، محوطه اطراف و کامیون‌های حمل پیکرها هم نشان می‌دهد محل فیلم‌برداری پزشکی قانونی کهریزک است.

🔹با وجود گزارش‌های موثق از ده‌ها کشته در اراک طی ۱۸ و ۱۹ دی، تاکنون هیچ ویدیوی معتبری از سردخانه یا پزشکی قانونی این شهر منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای جدید بودن این ویدیوها و انتساب آنها به اراک، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

27 July 2026 19:24

❌ ویدیوهای ساختگی منتسب به وخامت حال ترامپ

🔹ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کنند صحنه وخامت حال یا زمین خوردن دونالد ترامپ را نشان می‌دهند.

🔹این ویدیوها واقعی نیستند و با هوش مصنوعی ساخته شده‌اند.

🔹دو مامور سمت چپ و راست ترامپ در یکی از ویدیوها به وضوح تغییر چهره می‌دهند و از زن به مرد و از مرد به زن تبدیل می‌شوند.

🔹در ویدیوی دیگر، درِ خودرو به کاپوت متصل است و محافظ یا راننده ترامپ هنگام کمک در بدنه خودرو فرو می‌رود.

🔹هیچ خبر معتبری از هیچ خبرگزاری رسمی، گزارشی از وخامت حال ترامپ، آن‌گونه که در این ویدیوها نمایش داده می‌شود، منتشر نکرده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ویدیوهای ساختگی نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

25 July 2026 17:24

🎥 راستی‌آزمایی تصاویر جنگ / بخش هشتم

🔹همزمان با آغاز دور تازه درگیری‌های نظامی میان آمریکا و ایران، عکس‌ها و ویدیوهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی و حتی برخی رسانه‌ها منتشر شده که نادرست و ساختگی‌اند.

🔹در قسمت هشتم از سری‌ویدیوهای راستی‌آزمایی تصاویر جنگ، چند نمونه از این موارد را مرور می‌کنیم؛ از تصاویر منتسب به حمله ایران به نقاطی از بحرین و دبی تا ویدیوی منسوب به حمله‌ای تازه علیه آرامکو.

👈 FactNameh/shorts">ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 July 2026 17:19

❌ خبر تعطیلی سفارت فرانسه در ایران نادرست است

🔹خبری در شبکه‌های اجتماعی و برخی سایت‌های خبری منتشر شده که ادعا می‌کند سفارت فرانسه در تهران تعطیل شده است.

🔹این ادعا نادرست است و وزارت خارجه فرانسه آن را تکذیب کرده است.

🔹پس از بازداشت دو دیپلمات فرانسوی در تاریخ ۱۹ ژوئیه (۲۸ تیر ۱۴۰۵)، تنش‌ها در روابط دو کشور افزایش یافت.

🔹فرانسه بازداشت و بدرفتاری با دیپلمات‌هایش را تایید کرده و آن را «بسیار جدی» خواند، اما ایران این روایت را رد کرده و می‌گوید دیپلمات‌ها به دلیل رفتار «غیرمتعارف» تنها برای مدت کوتاهی مورد پرسش قرار گرفته‌اند.

🔹با وجود افزایش تنش‌ها، کارکنان سفارت فرانسه همچنان در تهران حضور دارند.

🔹بریتانیا از دی ۱۴۰۴ سفارت خود را به‌طور موقت تعطیل و تمامی کارکنانش را از ایران خارج کرد. آلمان نیز فعالیت‌های حضوری و خدمات ویزای خود را محدود کرده، اما هنوز گزارش رسمی از تخلیه کامل سفارت وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای تعطیلی سفارت فرانسه در ایران نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 July 2026 12:34

🎙 کلنگ، سپاه، اسپوتنیک

🔹در قسمت ۲۷۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره «کوه کلنگ» که این روزها نامش در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی زیاد تکرار می‌شود، صحبت می‌کنیم.

🔹خسارت‌های نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران در جنگ ۴۰ روزه موضوع دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

🔹در ادامه، عملکرد بخش فارسی اسپوتنیک روسیه بویژه در مورد اعتراضات دی‌ماه و جنگ و تنش‌های ماه‌های اخیر را مرور می‌کنیم.

🔹تصمیم جدید بریتانیا برای مقابله با فعالیت‌های مرتبط با سپاه، به شکلی غیردقیق در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا کرد که در این قسمت درباره آن توضیح داده‌ایم.

🔹چند تجمع پراکنده در ایران موجب شده ویدیوهایی قدیمی با ادعای شروع اعتراضات در پاساژ علاءالدین و مجتمع چارسوی تهران منتشر شود که ما آن‌ها را فکت‌چک کردیم.

🔹همزمان با پایان جام جهانی فوتبال، ادعاهای تازه‌ای در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که موضوع چند فکت‌چک دیگر این اپیزود هستند.

🔹از تصویر منتسب به یک لانچر در بیمارستانی در اهواز و عکس پرحاشیه یک مجری صداوسیما، تا چند ویدیوی منسوب به حملات اخیر ایران، سوژه فکت‌چک‌های مرتبط با رویدادهای اخیر ایران هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۲ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:59 مقدمه
00:03:17 درباره تاسیسات «کلنگ کوه» در نزدیکی نطنز چه می‌دانیم؟
00:08:28 خسارت‌های نیروی دریایی ایران در جنگ ۴۰ روزه
00:12:23 اسپوتنیک فارسی؛ از سلاح اتمی و تئوری توطئه تا جانشینی و جنگ
00:25:30 آیا سپاه در «فهرست تروریستی بریتانیا» قرار گرفته است؟
00:29:39 ویدیوی اعتراضات در چارسو، بازار موبایل و علاءالدین، قدیمی است
00:32:38 ادعای دست ندادن یامال با ترامپ نادرست است
00:34:22 ویدیوی منتسب به پرچم فلسطین در جشن قهرمانی اسپانیا
00:36:20 صداوسیما ویدیوی مصاحبه با ریوالدو را دستکاری نکرده است
00:37:58 تصویر ساختگی منتسب به لانچر در بیمارستان بقایی اهواز
00:40:30 تصویر نادرست منتسب به مجری مسلح صداوسیما
00:42:10 انتساب تصویر یک ناو بازنشسته به ناو آبراهام لینکلن
00:43:34 ویدیوی منتسب به حمله به فرودگاه کویت، قدیمی است
00:44:36 ویدیوی قدیمی منتسب به حمله ایران به آرامکو و فرودگاه ابها
00:45:31 انتساب تصاویر قدیمی و بی‌ربط به حمله ایران به بندر جبل‌علی
00:46:40 انتساب ویدیوی اوکراین، به انفجار پل ملک فهد عربستان
00:48:46 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

23 July 2026 19:58

❌ آیا بیانیه مجتبی خامنه‌ای، کپی بیانیه سال ۹۷ حسن نصرالله است؟

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که بیانیه ۲۷ تیر ۱۴۰۵ مجتبی خامنه‌ای حاوی ۱۲ عبارت همسان با نامه یا بیانیه حسن نصرالله در سال ۱۳۹۷ است.

🔹بررسی و مقایسه این دو متن نشان می‌دهد این ادعا نادرست است.

🔹این ادعا پس از یک برنامه تفسیر خبر در رسانه صدای آمریکا وایرال شد. در آن برنامه گفته شده بود برخی از عبارت‌های این بیانیه، به سخنان حسن نصرالله در سه سخنرانی او در سال ۱۳۹۷ شباهت دارد.

🔹صدای آمریکا از ۱۲ عبارت مشابه و کپی کامل عبارت‌ها سخن نگفته و به سه سخنرانی حسن نصرالله در سال ۹۷ استناد کرده بود، نه یک نامه یا بیانیه واحد.

🔹از میان ۱۲ عبارت منتسب به مجتبی خامنه‌ای در شبکه‌های اجتماعی تنها سه مورد در بیانیه اخیر او وجود دارد؛ آن هم نه به صورت کاملا همسان.

🔹عباراتی مثل «زوال رژیم صهیونیستی»، «آینده از آن جوانان است»، «ملت‌های منطقه از همیشه بیدارترند» و شش مورد دیگر، اصلا در بیانیه اخیر منتسب به مجتی خامنه‌ای وجود ندارند.

🔹هیچ‌کدام از ۱۲ عبارت یاد شده در ترجمه عربی سه سخنرانی حسن نصرالله وجود ندارد.

🔹بخش‌هایی از سخنان نصرالله از نظر مضمون به تعدادی از عبارت‌های موجود در این ادعا نزدیک هستند اما کپی دقیق آنها در هیچ‌کدام از سخنان او وجود ندارد.

🔹نزدیکی ایدئولوژیک جمهوری اسلامی و حزب‌الله ممکن است در مواردی به شباهت واژگان یا مضامین در بیانیه‌ها و سخنرانی‌ها منجر شود.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا که ۱۲ عبارت بیانیه مجتبی خامنه‌ای بدون تغییر از نامه یا بیانیه حسن نصر‌الله در سال ۱۳۹۷ برگرفته شده است، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

22 July 2026 21:30

❌ خبر اعزام اجباری اعضای پویش «جان‌فدا» به مناطق جنگی، نادرست است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده افرادی که در سامانه «جان‌فدا» ثبت‌نام کرده‌اند، در صورت وقوع درگیری زمینی، به مناطق جنگی اعزام خواهند شد و در صورت سرپیچی، با «اعدام صحرایی» مواجه می‌شوند.

🔹هیچ منبع معتبری این خبر را تایید نکرده و هیچ مقام رسمی در نهادهای نظامی یا دولت، طرحی برای اعزام اعضای این پویش به مناطق جنگی ارائه نکرده است.

🔹این ادعا از چند مطلب طنز و کنایه‌‌آمیز با همین موضوع آغاز شد و کم‌کم در شبکه‌های اجتماعی به عنوان یک «خبر جدی و واقعی» منتشر شد.

🔹«پویش جان‌فدا» از فروردین ۱۴۰۵ از سوی «سازمان هیات و تشکل‌های دینی» با هدف «نمایش انسجام ملی» راه‌اندازی شده است.

🔹ثبت‌نام در این سامانه تنها با یک شماره تلفن و بدون ارائه اطلاعات هویتی امکان‌پذیر است و از سوی دیگر سازوکار رسمی برای لغو ثبت‌نام در آن وجود ندارد.

🔹پیش‌تر در فکت‌نامه به عضوگیری و ادعاهایی که درباره ثبت‌نام این پویش شده بود، به‌طور مفصل پرداخته بودیم.

🔹با این توضیحات، به ادعای اعزام اجباری اعضای این پویش به مناطق جنگی، نشان «نادرست» می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

22 July 2026 16:23

🎥 ادعای تازه درباره واکسن کرونا، همزمان با تشییع خامنه‌ای

🔹از زمانی که علی خامنه‌ای واردات برخی از معتبرترین واکسن‌های کرونا به ایران را ممنوع کرد، حدود پنج سال می‌گذرد؛ اما ادعاها برای توجیه این تصمیم همچنان ادامه دارد.

🔹همزمان با تشییع جنازه خامنه‌ای، محمدرضا کلانتر معتمدی دبیر پیشین فرهنگستان علوم پزشکی، در صداوسیما ادعا کرد که واکسن کرونای فایزر موجب نازایی می‌شود؛ ادعایی که از سوی فکت‌نامه شایسته نشان «شاخ‌دار» بود.

🔹در این ویدیو، مرور کوتاهی کرده‌ایم بر دستوری که پنج سال قبل صادر شد و دلایل بی‌اساسی که همچنان در توجیه آن ساخته می‌شود.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 FactNameh/shorts">ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

21 July 2026 19:16

❌ ویدیوی قدیمی منتسب به حمله و نابودی فرودگاه کویت

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه ویرانی فرودگاه کویت در پی حملات اخیر ایران است.

🔹این ویدیو، قدیمی است و آثار حمله پهپادی ایران در ۱۳ خرداد امسال به فرودگاه کویت را نشان می‌دهد و ارتباطی با دور جدید درگیری‌ها ندارد.

🔹ایران در دور جدید درگیری‌ها تاکنون فرودگاه کویت را هدف قرار نداده است. نه ایران و نه کویت، از فرودگاه بین‌المللی کویت به عنوان یکی از اهداف نام نبرده‌اند.

🔹در حمله ۱۳ خرداد بخشی از ترمینال یک فرودگاه کویت آسیب جدی دید و یک نفر کشته شد؛ اما فعالیت فرودگاه از طریق سایر ترمینال‌ها ادامه پیدا کرد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به انتساب این ویدیو به درگیری‌های نظامی اخیر، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

20 July 2026 23:27

❌ ادعای نادرست انتساب یک ویدیو به حمایت زنان جنوب ایران از حملات نظامی آمریکا

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه تشویق زنان بندرعباسی برای تداوم حملات نظامی آمریکا به جنوب ایران است.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیوی اصلی، نخستین‌بار اواسط خرداد در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود.

🔹زنان در ویدیو دو ترانه «گیر اکری تو تنگه» و «بزن که خوب می‌زنی» را می‌خوانند؛ ترانه‌هایی که برخلاف ادعای مطرح‌شده، ارتباطی با حمایت از تداوم حملات نظامی آمریکا ندارد.

🔹«گیر اکری تو تنگه» شعری است که در تجمعات حکومتی به صورت شعار علیه آمریکا استفاده می‌شود و «بزن که خوب می‌زنی» سرودی است که یک مداح حکومتی در اسفند ۱۴۰۴ آن را منتشر کرد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

20 July 2026 21:26

❌ تصویر نادرست منتسب به المیرا شریفی‌مقدم مجری صدا و سیما

🔹تصویری که در برخی سایت‌ها (مانند ایرنا و تابناک) و شبکه‌های اجتماعی از المیرا شریفی‌مقدم، مجری صداوسیما با کلاه‌خود و آرپی‌جی در دست منتشر شده و ادعا می‌شود برای اعلام آمادگی نبرد با دشمن گرفته شده، ساختگی است.

🔹هیچ عکس یا ویدیوی معتبری از این صحنه وجود ندارد و نشانه‌های دستکاری نیز در تصویر دیده می‌شود.

🔹خود شریفی‌مقدم هم اعلام کرده که این عکس با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹این تصویر در فضایی منتشر شد که پس از آغاز جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل، پخش تصاویری واقعی از آموزش کار با سلاح به مجریان صداوسیما، واکنش‌های گسترده‌ای در فضای مجازی برانگیخته بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه ضمن اشاره به اینکه تصاویری مشابه و واقعی پیش‌تر از صداوسیما پخش شده بود، اما به ادعای واقعی‌بودن این عکس، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

19 July 2026 17:45

📝 آیا سپاه پاسداران در «فهرست تروریستی بریتانیا» قرار گرفته است؟

🔹همزمان با انتشار خبر «قانون امنیت ملی» بریتانیا درباره ممنوعیت همکاری با سپاه، بسیاری از رسانه‌ها اعلام کردند «سپاه پاسداران در فهرست تروریستی بریتانیا قرار گرفته است».

🔹این تعبیر رسانه‌ها، دقیق نیست و نیاز به توضیح بیشتر دارد.

🔹مرور فهرست گروه‌های تروریستی از نگاه بریتانیا (مربوط به قانون سال ۲۰۰۰) نشان می‌دهد با وجود اینکه نام‌هایی چون «داعش»، «القاعده»، «حزب‌الله لبنان»، «حماس» و «بوکوحرام» در آن وجود دارد، اما نام «سپاه» در این فهرست نیست.

🔹اقدام جدید دولت بریتانیا درباره سپاه، بر اساس «قانون امنیت ملی (تهدیدهای دولتی) ۲۰۲۶» انجام شده است. این قانون برای مقابله با تهدیدهای منتسب به «دولت‌های خارجی» تدوین شده و اختیار اضافه کردن نام‌ سازمان‌های جدید را به دولت داده است. بر همین مبنا، سپاه در فهرست نهادهای مشمول این قانون قرار گرفته است.

🔹با اجرای این قانون، حمایت از سپاه در بریتانیا، از ابراز حمایت و تبلیغ گرفته تا همکاری، تامین منافع یا فعالیت به نمایندگی از آن، جرم محسوب می‌شود و می‌تواند تا ۱۴ سال زندان داشته باشد. ضمن اینکه در موارد سنگین دیگر مانند خرابکاری، حتی می‌تواند حبس ابد در پی داشته باشد.

🔹تفاوت اصلی این دو قانون، در مبنای حقوقی آنهاست. قانون سال ۲۰۰۰ برای گروه‌های تروریستی است، اما قانون ۲۰۲۶ بر تهدیدهای امنیتی ناشی از دولت‌های خارجی، جاسوسی، خرابکاری و مداخله خارجی تمرکز دارد.

🔹بنابراین از نظر حقوقی و رسانه‌ای، توصیف سپاه به عنوان «سازمان مشمول قانون تهدیدهای دولتی» بریتانیا تعبیر دقیق‌تری به نظر می‌رسد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

18 July 2026 17:21

📝 درباره تلاش‌های ایران برای خرید جنگنده‌های سوخو از روسیه چه می‌دانیم؟

🔹همزمان با ادامه تنش‌های نظامی بین ایران و آمریکا، خبرهای مربوط به «خرید سوخو از روسیه» همچنان در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان مطرح می‌شود. سوال این است: آیا ایران جنگنده سوخو خریده و تحویل گرفته است؟

🔹مرور گزارش‌های رسمی و رسانه‌ای نشان می‌دهد هرچند پرونده تلاش ایران برای خرید جنگنده‌های روسی، سال‌ها پیش با مطرح شدن احتمال خرید سوخو-۳۰ آغاز شد، اما هنوز هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که جمهوری اسلامی این جنگنده را تحویل گرفته باشد.

🔹پرونده خرید سوخو-۳۵ از سال ۲۰۲۱ جدی‌تر شد و گزارش‌هایی درباره سفارش این جنگنده‌ها انتشار یافت. در سال‌های بعد، بارها ادعا شد که سوخو-۳۵ها «به‌زودی» به ایران تحویل داده می‌شوند، اما بسیاری از این خبرها بدون سند معتبر بودند.

🔹مقام‌های جمهوری اسلامی از خرید و نهایی‌شدن قرارداد سخن گفته‌اند، اما تاکنون شواهد عمومی و قابل راستی‌آزمایی از تحویل عملیاتی گسترده این جنگنده‌ها منتشر نشده است.

🔹یکی از مهم‌ترین شواهد، اسناد لو‌رفته‌ای است که ایران را با کد مشتری «۳۶۴» به‌عنوان سفارش‌دهنده ۴۸ فروند سوخو-۳۵ معرفی می‌کند و زمان تحویل را بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ قرار می‌دهد. با این حال، ادعاهای تازه‌تر درباره تکمیل تعدادی از این جنگنده‌ها و نگهداری آنها در روسیه هنوز به‌طور مستقل تایید نشده‌اند.

🔹به نظر می‌رسد این تاخیر در تحویل، دلایل مختلفی داشته باشد؛ جنگ اوکراین، محدودیت ظرفیت صنایع نظامی روسیه، تحریم‌ها و ملاحظات سیاسی. تجربه تاخیر چندساله در تحویل سامانه اس-۳۰۰ هم نشان می‌دهد که حتی وجود قرارداد نظامی با روسیه، لزوما به معنی تحویل سریع تجهیزات نیست.

🔹حتی اگر ایران در نهایت ده‌ها فروند سوخو-۳۵ دریافت کند، این جنگنده‌ها به‌تنهایی نمی‌توانند نیروی هوایی فرسوده ایران را متحول کنند. نبود سامانه‌های مکمل مانند آواکس، تانکرهای سوخت‌رسان و شبکه یکپارچه نبرد هوایی، در کنار مشکلات آموزشی و لجستیکی، باعث می‌شود تاثیر این خرید، محدودتر از چیزی باشد که در برخی روایت‌های رسانه‌ای مطرح می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh