FactNameh | فکت‌نامه

10 November 2026 18:58

🎥 صف‌آرایی سیاسی در اینستاگرام ایرانی

🔹تازه‌ترین گزارش داده‌کاوی فکت‌نامه، شبکه ارتباطی بیش از ۸۰۰ صفحه سیاسی پرمخاطب را در اینستاگرام تحلیل کرده است؛ صفحاتی که محتوای سیاسی تولید می‌کنند و هر کدام بیش از ۱۰۰ هزار دنبال‌کننده دارند.

🔹هرکدام از این صفحات، چه صفحات دیگری را دنبال می‌کنند؟ از جریان‌های حامی حکومت ایران، تا اصلاح‌طلبان، جریان‌های اپوزیسیون، رسانه‌های فارسی‌زبان، گروه‌های پادشاهی‌خواه و حتی اکانت‌های منتسب به مجاهدین خلق؛ ویژگی‌های این گروه‌ها چیست؟ مرجعیت کدام گروه‌ها بیشتر و کدام کمتر شده است؟

🔹این تحلیل بر مبنای الگوریتم اجتماع‌یابی لووین و بر اساس داده‌هایی انجام شده که در شهریور ۱۴۰۵ جمع‌آوری شده‌اند.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 لینک نسخه انگلیسی مقاله و نسخه انگلیسی ویدیو

👈 FactNameh/shorts">ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

10 November 2026 17:23

❌ ادعاهای نادرست فواد ایزدی درباره بازدارندگی هسته‌ای در گفتگو با فارس

🔹فواد ایزدی، استاد دانشگاه تهران و از حامیان ایده ساخت بمب اتم در ایران، در گفتگویی با خبرگزاری فارس مجموعه‌ای از ادعاهای نادرست و گمراه‌کننده مطرح کرده است.

🔹ایزدی گفته رهبران کشورهای دارای بمب اتم ترور نمی‌شوند و قربانیان جنگ‌های این‌ کشورها هرگز به پنج هزار نفر نمی‌رسد.

🔹ایزدی ادعا کرده بازدارندگی بمب اتم باعث می‌شود در جنگ تلفات کم باشند و زیرساخت‌ها آسیب نبینند.

🔹او می‌گوید جنگ کشورهای دارای بمب هسته‌ای، مانند جنگ پاکستان و هند فقط چند روز طول می‌کشد.

🔹ایزدی ادعا می‌کند کشورهایی مانند اسرائیل به خاطر مسلح بودن به بمب اتم «هرگز احساس خطر نابودی» نمی‌کنند.

🔹واقعیت‌های موجود این ادعاها را تایید نمی‌کند.

🔹جان اف کندی، رئیس‌جمهور آمریکا و اسحاق رابین نخست‌وزیر اسرائیل و رهبران هند و پاکستان، زمانی ترور یا کشته شدند که سلاح هسته‌ای داشتند.

🔹کشورهایی مانند چین، ایالات متحده و روسیه با وجود مسلح بودن به سلاح هسته‌ای در جنگ‌های مختلف از ده‌ها تا صدها هزار قربانی داشته‌اند.

🔹برخلاف ادعای ایزدی، زیرساخت کشورهایی مانند روسیه و اسرائیل از جانب کشورهایی که سلاح هسته‌ای نداشته‌اند آسیب دیده‌اند.

🔹اسرائیل از دهه‌های قبل تاکنون به طور مداوم می‌گوید موجودیتش در خطر است.

🔹جنگ کشورهای دارای سلاح هسته‌ای می‌تواند سال‌ها ادامه داشته باشد. از جمله جنگ‌های آمریکا با کره و ویتنام، شوروی با افغانستان و روسیه با اوکراین.

🔹جنگ چهار روزه پاکستان و هند در سال ۲۰۲۵ تنها مورد جنگ میان دو کشور مسلح به بمب هسته‌ای نبود؛ این دو کشور پس از اولین آزمایش‌های هسته‌ای در سال ۱۹۹۹ ماه‌ها در جنگ بودند.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به ادعاهای فواد ایزدی مبنی بر اینکه بازدارندگی بمب هسته‌ای مانع ترور رهبران، کشته شدن زیر پنج هزار نفر و عدم تخریب زیرساخت‌ها می‌شود، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

09 November 2026 20:22

😀 صف‌آرایی‌‌های سیاسی در اینستاگرام ایرانی

🔹داده‌کاوی فکت‌نامه (تحلیل شبکه ارتباطی بیش از ۸۰۰ صفحه پرمخاطب با محتوای سیاسی) نشان می‌دهد در یک سال گذشته، هم تعداد صفحه‌های سیاسی پرمخاطب به‌طور چشمگیری افزایش یافته و هم جایگاه و نقش گروه‌های سیاسی در اینستاگرام بازتعریف شده است.

🔹صفحه‌های پرمخاطب سیاسی (با بیش از ۱۰۰ هزار دنبال‌کننده) در سال ۱۴۰۵ به نسبت سال قبل بیش از دو برابر و نرخ رشد این صفحات نزدیک به سه برابر شده است.

🔹سلبریتی-کنشگرها که تا سال ۱۴۰۲ پرشمارترین گروه مرجع سیاسی در اینستاگرام بودند، طی سه سال گذشته به جایگاه سوم تنزل پیدا کرده‌اند.

🔹رشد بلاگرهای سیاسی و افزایش تعداد صفحات خبری از یکسو و کاهش سهم سلبریتی‌-کنشگرها از سوی دیگر نشان می‌دهد که مرجعیت سیاسی در اینستاگرام، بیش از گذشته، از «چهره» و «شهرت» به سمت «تولید مستمر محتوا» و حضور دائمی در فضای رسانه‌ای حرکت کرده است.

🔹بر اساس روش اجتماع‌یابی (Community Detection) بر مبنای الگوریتم لووین، هفت خوشه در این شبکه شناسایی شده‌اند.

🔹این خوشه‌های هفت‌گانه با در نظر گرفتن ویژگی‌های صفحه‌های تشکیل‌دهنده آنها، به این اسم‌ها نامگذاری شده‌اند:‌

🔸هواداران جمهوری اسلامی مشهور ارزشی‌ها (خوشه زرد)، اصلاح‌طلب‌ها (خوشه بنفش)، رسانه‌های فارسی‌زبان و جریان‌های غیرپادشاهی‌خواه (خوشه سبز)، ایران‌اینترنشنال و روزنامه‌نگاران برانداز (خوشه قرمز)، پادشاهی‌خواهان جریان اصلی (خوشه فیروزه‌ای)، بلاگرهای پادشاهی‌خواه (خوشه آبی) و صفحات «خبر فوری» نزدیک به مجاهدین خلق (خوشه نارنجی).

🔹ذکر این نکته ضروری است که جایگاه افراد در خوشه‌بندی ثابت نیست و ممکن است در جریان تکرار اجتماع‌یابی تغییر کند، اما منطق صف‌آرایی‌ها با تکرار روش اجتماع‌یابی، تغییری نخواهد کرد؛ چنانکه با حرکت از سمت راست شبکه به‌سمت چپ، شدت تغییرخواهی و مخالفت با نظام سیاسی افزایش می‌یابد.

❗️برخی نکات مهم درباره صف‌آرایی سیاسی صفحات پرمخاطب:

🔹افزایش سهم شبکه برای خوشه‌های «پادشاهی‌خواهان جریان اصلی» و «هواداران جمهوری اسلامی (ارزشی‌ها)»؛

🔹افزایش سهم «بلاگرهای سیاسی» به‌خصوص در دو سر طیف موافقان و مخالفان جمهوری اسلامی؛

🔹فعالیت جزیره‌ای صفحات نزدیک به مجاهدین خلق که با عناوینی شبیه خبر و اخبار فوری فعالیت می‌کنند؛

🔹توزیع جنسیتی در میان ارزشی‌ها و اصلاح‌طلب‌ها‌ نامتوازن است و تنها ۴ درصد از صفحه‌های شخصی‌ به زنان تعلق دارد؛

🔹توزیع جنسیتی صفحه‌های شخصی در خوشه «رسانه‌های فارسی‌زبان و جریان‌های سیاسی غیرپادشاهی‌خواه» کاملاً متوازن است و مردان و زنان سهم ۵۰ درصدی در این خوشه دارند؛

🔹حدود ۹۰ درصد دنبال‌کنندگان خوشه «حامیان جمهوری اسلامی (ارزشی)» خوشه خودشان را دنبال می‌کنند.

👈 نسخه باکیفیت و اینتراکتیو گراف خوشه‌ها

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

08 November 2026 20:52

❓ آیا باستان‌شناسی کتیبه طلایی داریوش را ذوب کرد تا خودرو پیکان بخرد؟

🔹در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که چند دهه قبل، یکی از مسئولان نگهداری آثار تاریخی ایران، لوحی حدود ۲۵۰۰ ساله را ذوب کرد، طلای آن را فروخت و با پولش یک خودرو پیکان خرید.

🔹داستان چهار لوح طلایی و نقره‌ای داریوش، واقعی است. شهریور ۱۳۱۲ دو صندوق سنگی در پی کاخ آپادانای تخت جمشید کشف شد و در هر صندوق یک لوح زرین و یک لوح سیمین قرار داشت.

🔹کشف این آثار در اسناد معتبر باستان‌شناسی ثبت شده است. چهار لوح دارای متن یکسانی به سه زبان پارسی باستان، عیلامی و بابلی بودند که در آن داریوش خود را معرفی می‌کرد و حدود قلمرو شاهنشاهی هخامنشی را شرح می‌داد.

🔹گزارش‌های تاریخی از ناپدیدشدن یکی از لوح‌های زرین خبر می‌دهند. به روایت رسانه‌ها، شاهرخ رزمجو، باستان‌شناس، سال ۱۳۷۷ متوجه فقدان دو لوح (یکی نقره‌ای و دیگری طلایی) شد. لوح سیمین پیدا شد، اما لوح زرین هیچگاه بازنگشت.

🔹داستان خرید پیکان بر پایه یک «اعتراف» است که در گزارش‌های رسانه‌ای به آن اشاره شده و اینطور آمده که نصرت‌الله معتمدی، از مدیران پیشین موزه ملی، مدعی شده لوح را ذوب کرده و طلای آن را به مبلغ یک میلیون تومان فروخته تا یک خودرو پیکان بخرد.

🔹ذوب‌شدن لوح به‌طور مستقل تأیید نشده و متن رسمی بازجویی‌ها، اسناد معاملات طلا، مدارک خرید خودرو یا حکم قضایی حاوی چنین جزئیاتی، در منابع عمومی یافت نمی‌شود.

🔹احتمال خروج لوح (سالم) از ایران نیز مطرح شده، اما مدرک معتبری برای تأیید این فرضیه نیز پیدا نشد. در نتیجه نمی‌توان با اطمینان گفت لوح، ذوب شده یا همچنان در جایی نگهداری می‌شود.

🔹بنابراین اصل کشف لوح‌ها و ناپدیدشدن یکی از آنها، قابل تایید بوده، اما سرنوشت نهایی لوح زرین و داستان خرید پیکان همچنان اثبات‌نشده است و فکت‌نامه به آن نشان «غیرقابل اثبات» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

06 November 2026 19:45

❌ ادعای «تایید توانایی مهمات ۳۵۸ ایران علیه اف-۳۵ از سوی پنتاگون» نادرست است

🔹برخی حساب‌های شبکه‌های اجتماعی مدعی شده‌اند پنتاگون توانایی «مهمات سرگردان ۳۵۸» برای سرنگونی جنگنده F-35 را تایید کرده است.

🔹در منابع رسمی و عمومی، سندی برای این ادعا یافت نشد و پنتاگون نیز چنین قابلیتی را برای آن اعلام نکرده است.

🔹مهمات ۳۵۸ سلاح تازه‌ای نیست و نمونه‌های آن در سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ در محموله‌های ارسالی به یمن توقیف شدند و حوثی‌ها پیش‌تر نمونه‌ای از آن را علیه پهپادها استفاده کرده‌اند.

🔹این سلاح بیشتر برای مقابله با پهپادها و بالگردها طراحی شده و با موتور توربوجت و سرعت زیرصوت پرواز می‌کند. جست‌وجوگر فروسرخ و الگوی پروازی به شکل ۸ انگلیسی (figure 8) به جست‌وجوی هدف کمک می‌کند، اما توانایی آن علیه جنگنده‌های سریع، اثبات نشده است.

🔹مشاهده حرارتی جنگنده F-35 الزاما به معنای توانایی رهگیری و انهدام آن نیست.

🔹در نتیجه، این مهمات جدید نیست، توانایی اثبات‌شده‌ای برای انهدام اف۳۵ ندارد و پنتاگون چنین چیزی درباره آن اعلام نکرده و در نتیجه این ادعاها از فکت‌نامه نشان «نادرست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

06 November 2026 16:25

✍️ آیا سرطان پانکراس با ایمنی‌درمانی جدید mRNA کاملاً ناپدید می‌شود؟

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده «سرطان پانکراس پس از ایمونوتراپی جدید mRNA به معنی واقعی کلمه ناپدید می‌شود!»

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد واقعا پژوهشی در این زمینه انجام شده و نتایج آن منتشر شده، اما تیتر این پست‌ها گمراه‌کننده است.

🔹پژوهشگران دانشگاه پزشکی ماساچوست در مطالعه‌ای که ژوئن ۲۰۲۶ در نشریه Nature Communications منتشر شد، روش جدیدی برای ایمنی‌درمانی سرطان پانکراس با استفاده از mRNA را آزمایش کرده‌اند.

🔹موفقیت ۵۰ درصدی این آزمایش از یک گروه بسیار کوچک به دست آمده و چهار موش از هشت موش دریافت‌کننده درمان ترکیبی، پاسخ کامل توموری نشان دادند. این عدد برای تعیین میزان موفقیت عمومی درمان کافی، نیست.

🔹«پاسخ کامل» به معنی درمان قطعی نیست. در این مطالعه، شواهد قابل تشخیص تومور در برخی حیوانات ناپدید شد، اما این نتیجه به‌تنهایی نابودی تمام سلول‌های سرطانی یا ناممکن‌بودن بازگشت بیماری را ثابت نمی‌کند.

🔹این درمان هنوز در انسان آزمایش نشده است. تفاوت‌های زیستی میان انسان و موش باعث می‌شود نتایج مطالعات حیوانی مستقیماً به بیماران انسانی قابل تعمیم نباشند.

🔹در متن این پست‌ها به حیوانی‌بودن آزمایش و ضرورت مطالعات انسانی اشاره شده، اما تیتر «سرطان پانکراس به معنی واقعی کلمه ناپدید می‌شود»، گمراه‌کننده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

06 November 2026 05:30

🎙 لینکلن، تورم، آلزایمر

🔹در قسمت ۲۹۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره وضعیت شیوع آنفلوآنزا در ایران و جهان توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه به ادعای مقام‌های نظامی جمهوری اسلامی در مورد هدف قرار دادن ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن آمریکا پرداخته‌ایم و سپس درباره پهپادی صحبت می‌کنیم که سپاه مدعی تصاحب آن شده است.

🔹مرور داده‌های مرکز آمار از تورم خوراکی‌ها در مهرماه امسال و بررسی صحبت‌های رئیس کل بانک مرکزی درباره کاهش رشد نقدینگی، دو سوژه اقتصادی این قسمت هستند.

🔹انتشار مقاله‌ای درباره تاثیر یک قارچ حاوی ماده‌ای روانگردان بر یک بیمار مبتلا به آلزایمر، موجب طرح ادعاهایی در شبکه‌های اجتماعی شده که در این اپیزود به آنها می‌پردازیم.

🔹انتساب یک ویدیو به پرواز جنگنده‌ها در بندرعباس، ادعای فراری دادن زیردریایی آمریکایی، ویدیوی منتسب به اطلاعیه تامین اجتماعی درباره «سرنگونی رژیم» و تصویر وایرل‌شده از یک نوزاد سیبیلو، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاه این هفته‌اند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

05 November 2026 14:38

❌ انتساب یک ویدیوی قدیمی به شادی پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات آمریکا

🔹ویدیویی در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به شادی مردم پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای در ایالت تگزاس است.

🔹این ویدیو قدیمی و مربوط به نوامبر ۲۰۲۲ است و خوشحالی هواداران تیم فوتبال استرالیا پس از صعود به مرحله حذفی جام‌جهانی قطر را نشان می‌دهد.

🔹ویدیوهای واقعی از شادی طرفداران حزب دموکرات‌ در ایالت تگزاس منتشر شده ولی این ویدیوی خاص، ارتباطی با آن ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به انتخابات اخیر آمریکا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

03 November 2026 17:51

❌ ویدیوی منسوب به حمله آمریکا به قشم، ترکیبی از دو ویدیوی قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به حمله آمریکا به جنوب ایران در روز ۱۱ آبان ۱۴۰۵ است.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیوی مورد اشاره از ترکیب دو ویدیوی قدیمی ساخته شده است.

🔹بخش اول ویدیو مربوط به حمله آمریکا به بندرعباس در ۱۶ تیر ۱۴۰۵ است و بخش بسیار کوتاهی که در انتهای ویدیو گذاشته شده مربوط به ویدیویی دیگر از ۱۷ تیر ۱۴۰۵ و منسوب به حمله آمریکا به جزیره قشم است.

🔹با وجود گزارش‌های متعدد و موثق از حمله آمریکا به جزیره قشم و بندرلنگه در شامگاه ۱۱ آبان و بامداد ۱۲ آبان، تا این لحظه هیچ ویدیوی معتبری از این حمله‌های جدید منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به حملات اخیر در قشم نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

02 November 2026 16:27

❌ ویدیوی منسوب به حمله به سفیر پاکستان در تهران، نادرست است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر شده که ادعا می‌شود حمله به سفیر پاکستان در تهران را نشان می‌دهد.

🔹در توضیحات این ویدیو که بدون صدا و با کیفیت پایین منتشر شده، ادعا می‌شود که در جریان یک گردهمایی در تهران، برخی از شرکت‌کنندگان به او حمله کرده‌اند.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد ویدیو مربوط به درگیری فیزیکی نمایندگان ارمنستان در راهروهای پارلمان این کشور روز هفتم آبان ۱۴۰۵ است.

🔹در میان این صداها کلمه‌های ارمنی «Հարձակվեցին» به معنای «حمله کردند» و «Անկանոններով» به معنای «غیرقانون‌مند» قابل تشخیص است.

🔹سفارت پاکستان در تهران هم این ادعای را «بی‌اساس و نادرست» خواند و آن را رسما تکذیب کرد.

🔹سفیر پاکستان در هفته‌های اخیر در دو مراسم حضور داشت و هیچ منبع معتبری از درگیری در این مراسم‌ها خبر نداده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به انتساب ویدیوی مورد اشاره به ضرب و شتم مقام پاکستانی در تهران، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

01 November 2026 14:41

✍️ پشت اعداد نقدینگی بانک مرکزی چه خبر است؟

🔹بانک مرکزی از کاهش رشد سالانه نقدینگی در مهر ۱۴۰۵ به ۵۰٫۹ درصد و قرار گرفتن آن «در آستانه برگشت به کانال ۴۰ درصدی» خبر داده است.

🔹هرچند این نرخ نسبت به شهریور ۰٫۷ واحد درصد کمتر شده، اما همچنان نشان می‌دهد حجم نقدینگی نسبت به مهر پارسال بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است.

🔹در مقابل، نرخ رشد ماهانه نقدینگی از ۱٫۳ درصد در شهریور به ۲٫۷ درصد در مهر رسیده؛ یعنی بیش از دو برابر شده است. کاهش رشد سالانه و افزایش رشد ماهانه می‌توانند همزمان اتفاق بیفتد، زیرا مبنای مقایسه این دو شاخص متفاوت است.

🔹رشد تجمعی نقدینگی در هفت ماه نخست امسال نیز ۲۴ درصد اعلام شده که نسبت به رقم ۲۵٫۹ درصدی دوره مشابه پارسال، ۱٫۹ واحد درصد کمتر است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

31 October 2026 05:56

✍️ آیا شمار مبتلایان آنفلوآنزا رکوردهای تاریخی را شکسته است؟

🔹با آغاز فصل سرد در نیمکره شمالی، بار دیگر خبرهایی از افزایش ابتلا به آنفلوآنزا منتشر می‌شود.

🔹افزایش آنفلوآنزا در سال‌های اخیر، واقعی بوده است. در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ آمریکا حدود ۵۱ میلیون مورد ابتلا، ۷۱۰ هزار بستری و ۴۵ هزار مرگ تخمین زده شد. شمار تخمینی مبتلایان بیشتر از تمام فصل‌های بررسی‌شده از سال ۲۰۱۰–۲۰۱۱ بود.

🔹رکورد بستری‌ها نیز شکسته شد. نرخ تجمعی بستری‌های تأییدشده آزمایشگاهی در شبکه پایش آمریکا به ۱۲۷٫۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر رسید؛ حدود ۲۳٫۵ درصد بیشتر از رکورد قبلی در فصل ۲۰۱۷–۲۰۱۸.

🔹کودکان یکی از گروه‌های آسیب‌پذیر بودند. در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵، تعداد مرگ‌های گزارش‌شده کودکان به ۲۹۰ مورد رسید؛ بالاترین مقدار ثبت‌شده برای یک فصل غیرهمه‌گیر از آغاز پایش ملی در سال ۲۰۰۴.

🔹اما همه شاخص‌ها رکورد نشکستند. شمار مرگ‌های تخمینی کل جمعیت آمریکا در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ کمتر از فصل‌های شدید ۲۰۱۷–۲۰۱۸ و ۲۰۱۴–۲۰۱۵ بود. نرخ بستری افراد ۷۵ ساله و بالاتر نیز به رکورد ۲۰۱۷–۲۰۱۸ نرسید.

🔹فصل ۲۰۲۵–۲۰۲۶ در کل جمعیت آمریکا شدت متوسطی داشت، اما شدت آن در کودکان، بالا ارزیابی شد.

🔹در پاییز ۲۰۲۶، فعالیت آنفلوآنزا در آمریکا زودتر از معمول افزایش یافته، اما هنوز پایین است. در هفته منتهی به ۱۷ اکتبر، ۵٫۷ درصد آزمایش‌های بالینی مثبت بودند و ۲٫۲ درصد مراجعات سرپایی به علائم شبه‌آنفلوآنزا مربوط می‌شد؛ کمتر از آستانه پایه ملی ۲٫۹ درصد.

🔹سویه‌های ویروس تغییر می‌کنند. در آغاز فصل تازه آمریکا، H1N1pdm09 در میان ویروس‌های زیرگونه‌یابی‌شده غالب بوده، اما تغییر سویه یا افزایش موارد ابتلا لزوماً نشانه کشنده‌ترشدن ویروس نیست.

🔹واکسیناسیون همچنان اهمیت دارد. واکسن نمی‌تواند مانع تمام موارد ابتلا شود، اما خطر بیماری شدید و بستری را کاهش می‌دهد. تهویه مناسب، ماسک در موقعیت‌های پرخطر و درمان زودهنگام افراد آسیب‌پذیر نیز از اقدامات مؤثرند.

🔹ویروس‌های غالب در مناطق مختلف جهان یکسان نیستند و نمی‌توان با مشاهده افزایش آنفلوآنزا در یک کشور مانند آمریکا، نتیجه مشابهی برای تمام جهان گرفت.

🔹اثبات رکوردشکنی تاریخی بیماری‌های تنفسی در ایران نیازمند مقایسه آمار دقیق تست‌ها، بستری‌ها و مرگ‌ومیر با دوره‌های قبل است و صِرف افزایش مراجعات یا هشدار در برخی مناطق، این ادعا را تایید نمی‌کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 October 2026 17:24

✍️ بررسی ویدیوی اطلاعیه تعطیلی سازمان تامین اجتماعی شعبه فردیس

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که مدعی است پوستری با سربرگ رسمی سازمان تأمین اجتماعی بر دیوار یکی از شعب این سازمان نصب شده و کارکنان در آن اعلام کرده‌اند شعبه «تا زمان سرنگونی رژیم فعلی» تعطیل خواهد بود.

🔹این ویدیو جعلی، دستکاری‌شده یا حاصل هوش مصنوعی نیست، اما توضیحاتی که همراه این ویدیو منتشر شده، نادرست است.

🔹بر اساس نشانه‌های بصری به نظر می‌رسد این پوستر واقعاً بر روی دیواره بیرونی ساختمان اداره تامین اجتماعی شعبه فردیس (واقع در فردیس کرج، بلوار فضل‌الله داوری) چسبانده شده است، اما سربرگ آن، با سربرگ‌های مصوب و رسمی سازمان تامین اجتماعی و مکاتبات اداری آن تفاوت اساسی دارد.

🔹همچنین این نوشته فاقد شماره ثبت، تاریخ دبیرخانه و روال معمول مکاتبات سازمانی است.

🔹از سویی دیگر، ما گزارشی مبنی بر تعطیلی شعبه فردیس پیدا نکردیم.

🔹در نتیجه، هرچند عملِ چسباندن پوستر روی دیوار این اداره در واقعیت رخ داده، اما این اطلاعیه، غیررسمی و فاقد وجاهت سازمانی است. بنابراین ادعاهایی مثل تعطیلی شعبه با تصمیم کارکنان یا با دستور رسمی سازمان تامین اجتماعی نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 October 2026 10:04

✍️ درباره پهپادی که سپاه مدعی تصرف آن شده، چه می‌دانیم؟

🔹همزمان با ادامه تنش‌ها در تنگه هرمز، سپاه پاسداران اعلام کرده با «یک عملیات جنگ الکترونیک» کنترل یک پهپاد آمریکایی را در اختیار گرفته و آن را سالم در غرب تنگه هرمز فرود آورده است. این در حالی است که سنتکام این ادعا را رد کرده است.

🔹به نظر می‌رسد پهپاد نمایش‌داده‌شده از خانواده MQM-170 Outlaw باشد؛ پهپادی کم‌هزینه که از کاربردهای اصلی آن، ایفای نقش هدف هوایی در تمرین‌های پدافندی است.

🔹این خانواده قابلیت حمل دوربین و حسگر هم دارد و به همین دلیل، کاربرد آموزشی آن، به‌تنهایی ماموریت شناسایی را رد نمی‌کند.

🔹تصاویر منتشرشده برای اثبات تصرف سامانه‌های هدایت و فرود کنترل‌شده کافی نیستند. حتی سالم به نظر رسیدن پهپاد نیز مشخص نمی‌کند چگونه به دست نیروهای ایرانی رسیده است.

🔹نوع ماموریت، تجهیزات نصب‌شده و نحوه فرود آن نیز همچنان به شواهد بیشتری نیاز دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

29 October 2026 16:46

❌ ویدیوی منتسب به پرواز جنگنده‌ و سوخت‌رسان آمریکایی بر فراز بندرعباس، مربوط به هند است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده پرواز هواپیمای سوخت‌رسان و جنگنده‌های آمریکایی بر فراز بندرعباس در روزهای اخیر را نشان می‌دهد.

🔹هیچ رسانه‌ یا منبع معتبری، چنین خبری را منتشر یا تایید نکرده و این ادعا بی‌اساس است.

🔹ویدیو مربوط به نمایش نیروی هوایی هند در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶ به مناسبت سالگرد تاسیس آن، در شهر واراناسی هند است.

🔹پرچم هند بر فراز ساختمانی که در ویدیو دیده می‌شود، قابل تشخیص است و الگوی یکنواخت هواپیما و جت‌های اسکورت، مانور بودن آن را نشان می‌دهد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو به درگیری‌های ایران و آمریکا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

10 November 2026 18:18

❌ چند ویدیوی غیرواقعی منتسب به آبگرفتگی در شهرهای ایران

🔹همزمان با بارش شدید باران در ایران و انتشار ویدیوهای واقعی متعدد از آبگرفتگی در شهرهای مختلف، ویدیوهای ساختگی نیز در شبکه‌های اجتماعی پربازدید شده‌اند.

🔹از جمله آنها، ویدیوی منتسب به آبگرفتگی متروی تهران، گیر افتادن دانش‌آموزان در سیلاب ایلام و قایق‌سواری در خیابان فرهنگ ساری است. این چند ویدیو، جعلی و ساخت هوش مصنوعی هستند.

🔹در ویدیوی منتسب به مترو تهران، خوانا نبودن نام ایستگاه در تصویر، نورپردازی غیرمتعارف سقف و نبود هیچ ویدیوی دیگری از این حادثه، از جمله نشانه‌های ساختگی‌بودن آن است.

🔹گزارش‌هایی از ریزش آب یا آبگرفتگی در چند ایستگاه مترو منتشر شده اما این ویدیوهای منتسب به آن، ساختگی‌اند.

🔹از نشانه‌های جعلی بودن ویدیوی منتسب به ایلام نیز می‌توان به نوشته‌های به‌هم‌ریخته تابلوها و پدیدار شدن ناگهانی افراد اشاره کرد.

🔹ویدیوی قایق‌سواری در خیابان فرهنگ ساری هم جعلی است؛ چهره‌ها و لباس‌ها تکراری‌اند، فرم دست‌ها و پاروها دفرمه است و عمق آب با وضعیت خودروها همخوانی ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این چند ویدیوی ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

10 November 2026 16:00

❌ ادعای نادرست اقامه نماز جماعت در پارلمان اسرائیل

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعای شده صحنه اقامه نماز جماعت در صحن پارلمان اسرائیل را نمایش می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیو ارتباطی به اسرائیل ندارد.

🔹این ویدیو مربوط به برگزاری نماز جماعت در صحن پارلمان اردن در ۱۲ آبان ۱۴۰۵ است.

🔹شباهت معماری سالن، وجود نشان ملی اردن در ویدیو و تطبیق فضای آن با تصاویر پیشین نشان می‌دهد که این محل نه پارلمان اسرائیل، بلکه مجلس نمایندگان اردن است.

🔹گزارش‌ها و تصاویر دیگری نیز در زمان این رویداد منتشر شد و دست‌کم سه وب‌سایت راستی‌آزمایی دیگر نیز این ادعا را نادرست تشخیص داده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به اسرائيل نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

09 November 2026 16:18

❌ ویدیوی نادرست منتسب به لحظه ورود غواصان رزمی آمریکا به خلیج فارس

🔹در شبکه‌های اجتماعی، ویدیویی با ادعای «لحظه ورود غواصان رزمی آمریکایی به آب‌های خلیج فارس» منتشر شده است.

🔹این ویدیو قدیمی است و به درگیری‌های ایران و ایالات متحده در تنگه هرمز ربطی ندارد.

🔹ویدیوی اصلی در یک کانال یوتیوبی در نوامبر ۲۰۲۱ منتشر شده و توضیح می‌دهد که مربوط به تمرین بالگردهای MH-47 شینوک ارتش آمریکا است.

🔹پیش‌تر گزارش‌هایی از استقرار غواصان نیروی دریایی آمریکا (SEAL)، و نه غواصان رزمی ارتش (کلاه‌سبزها)، در تنگه هرمز برای مین‌روبی و شناسایی منتشر شده بود، اما تاکنون ویدیو یا عکسی از این عملیات منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو به تنگه هرمز و درگیری‌های اخیر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

07 November 2026 17:30

❌ ادعاهای شاخ‌دار درباره غضنفر آذرفر، تکاور سابق ارتش ایران

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که ملکه الیزابت به غضنفر آذرفر، تکاور سابق ارتش ایران، یک «انگشتر تکاوری» داده و همچنین او در یک دوره آموزشی با صدام حسین همکلاسی بوده است.

🔹این ادعاها شاخ‌دار است.

🔹غضنفر آذرفر، تکاور سابق ارتش ایران و از فرماندهان شناخته‌شده جنگ ایران و عراق بود که در سال ۱۴۰۲ با درجه سرتیپ دوم درگذشت.

🔹تصاویری که به همراه این ادعاها منتشر شده‌اند احتمالا با هوش مصنوعی ساخته‌ شده‌اند و هیچ سابقه‌ای از آنها در آرشیوهای رسمی وجود ندارد.

🔹در تصویری که ادعا شده آذرفر را در کنار ملکه بریتانیا نشان می‌دهد، نشان‌های نظامی‌ با نمونه‌های واقعی مطابقت ندارند. همچنین، افرادی که در این ویدیوها و تصاویر به اسم آذرفر حضور دارند، عوض می‌شوند که از جمله ایرادات هوش مصنوعی است.

🔹خبرگزاری تسنیم و خبرآنلاین هم در سال‌های گذشته ادعاهای مشابهی را مطرح کرده‌اند.

🔹آذرفر در کتاب خاطراتش نه به بریتانیا، بلکه به فرانسه و آمریکا اشاره کرده و ادعا می‌کند در یک دوره با صدام همکلاسی بوده است.

🔹نه آذرفر به تاریخ و عنوان دوره اشاره کرده و نه تسنیم و خبرآنلاین به زمان برگزاری و حضور او در بریتانیا اشاره کرده‌اند.

🔹در ضمن چیزی به اسم «انگشتر تکاوری»، به عنوان یک جایزه یا مدال نظامی افتخار، در بریتانیا وجود ندارد.

🔹هیچ شاهدی هم وجود ندارد که نشان دهد صدام حسین آموزش نظامی دیده باشد و اسناد معتبر، او را شخصی فاقد هرگونه آموزش نظامی معرفی می‌کنند.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این مجموعه ادعاها نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

06 November 2026 18:25

❌ ویدیوی ساختگی منسوب به واکنش ترامپ به اعلام نتایج انتخابات

🔹ویدیویی به شکل نسبتا گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که مدعی است دونالد ترامپ را پس از اعلام نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای، در حال تخریب وسایل دفتر بیضی کاخ سفید با چوب بیسبال نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده و نخستین‌بار روز چهارم نوامبر ۲۰۲۶ در یک حساب کاربری شبکه ایکس منتشر شد.

🔹واترمارک‌های موجود در نسخه‌های اولیه ویدیو، ساختگی بودن آن را تایید می‌کنند و هیچ رسانه یا منبع معتبری صحت آن را تأیید نکرده است.

🔹بخش راستی‌آزمایی روزنامه لبنانی النهار و وبسایت درستی‌سنجی Newschecker هم این ویدیو را بررسی و ساختگی‌بودن آن را تایید کردند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

06 November 2026 12:30

🎙 لینکلن، تورم، آلزایمر

🔹در قسمت ۲۹۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره وضعیت شیوع آنفلوآنزا در ایران و جهان توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه به ادعای مقام‌های نظامی جمهوری اسلامی در مورد هدف قرار دادن ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن آمریکا پرداخته‌ایم و سپس درباره پهپادی صحبت می‌کنیم که سپاه مدعی تصاحب آن شده است.

🔹مرور داده‌های مرکز آمار از تورم خوراکی‌ها در مهرماه امسال و بررسی صحبت‌های رئیس کل بانک مرکزی درباره کاهش رشد نقدینگی، دو سوژه اقتصادی این قسمت هستند.

🔹انتشار مقاله‌ای درباره تاثیر یک قارچ حاوی ماده‌ای روانگردان بر یک بیمار مبتلا به آلزایمر، موجب طرح ادعاهایی در شبکه‌های اجتماعی شده که در این اپیزود به آنها می‌پردازیم.

🔹انتساب یک ویدیو به پرواز جنگنده‌ها در بندرعباس، ادعای فراری دادن زیردریایی آمریکایی، ویدیوی منتسب به اطلاعیه تامین اجتماعی درباره «سرنگونی رژیم» و تصویر وایرل‌شده از یک نوزاد سیبیلو، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاه این هفته‌اند.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۰ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:00 مقدمه
00:03:41 آیا شمار مبتلایان آنفلوآنزا رکوردهای تاریخی را شکسته است؟
00:10:54 ادعای اصابت موشک به ناو لینکلن؛ شواهد چه می‌گویند؟
00:18:07 درباره پهپادی که سپاه مدعی تصرف آن شده، چه می‌دانیم؟
00:21:22 گزارش تورم غذا در مهرماه ۱۴۰۵؛ ۹ ماه تورم سه رقمی
00:27:15 نگاهی به اظهارات همتی درباره نقدینگی بانک مرکزی
00:31:18 بررسی ادعای درمان آلزایمر با یک دوز قارچ روان‌گردان
00:37:35 ویدیوی «پرواز سوخت‌رسان آمریکایی در بندرعباس»، هند است
00:38:50 ویدیوی قدیمی منتسب به زیردریایی آمریکایی در تنگه هرمز
00:40:00 ادعای اطلاعیه تعطیلی سازمان تامین اجتماعی شعبه فردیس
00:42:27 ویدیو و تصویر ساختگی از نوزادی که با سبیل به دنیا آمده
00:44:17 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

05 November 2026 20:35

✍️ گزارش تورم غذا در مهرماه ۱۴۰۵؛ ۹ ماه تورم سه رقمی

🔹طبق گزارش مرکز آمار ایران نرخ تورم نقطه به نقطه خوراکی‌ها در مهر ۱۴۰۵، اگرچه به نسبت دو ماه گذشته روند کاهشی پیدا کرده، اما برای نهمین ماه متوالی همچنان سه رقمی است.

🔹روغن‌ها و چربی‌ها با افزایش قیمت ۳/۵ برابری و لبنیات و تخم‌مرغ با افزایش ۲/۵ برابری نسبت به پارسال، بیشترین افزایش قیمت را در میان گروه‌های خوراکی داشته‌اند.

🔹بررسی متوسط قیمت مواد غذایی مرکز آمار نشان می‌دهد دو سوم کالاهای خوراکی بیش از دو برابر تورم داشته‌اند و در سطح «فراتر از حد بحرانی» دسته‌بندی می‌شوند.

🔹با احتساب متوسط قیمت‌های مرکز آمار، هزینه تامین سبد ۱۱ قلمی کالابرگ برای یک نفر به ۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و برای خانواده سه‌نفره به بیش از ۱۷ میلیون تومان رسیده است.

🔹با وجود افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ برای ۳۵ میلیون نفر، این اعتبار تنها یک‌چهارم (۲۶ درصد) هزینه سبد را پوشش می‌دهد.

🔹در مهرماه ۱۴۰۵ یک خانوار کارگری حداقل‌بگیر باید بیش از دو سوم کل درآمد خود را با احتساب اعتبار کالابرگ هزینه کند تا بتواند ۱۱ قلم کالای سبد کالابرگ را تهیه کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

04 November 2026 16:10

🔹 اثر آمپول‌های لاغری بر لوزالمعده و کیسه صفرا

🔹به‌تازگی در شبکه‌های اجتماعی مطالبی با عنوان «آمپول‌های لاغری لوزالمعده و کیسه صفرا را نابود می‌کنند» منتشر و در آنها تاکید شده که این «هشدار صریح سازمان غذا و دارو درباره خطرات پنهان داروهای تزریقی لاغری» است.

🔹خبرگزاری مهر در ۱۱ آبان ۱۴۰۵ سخنان ندا خوز، کارشناس معرفی‌شده سازمان غذا و دارو را به نقل از مجله پزشکی رادیو سلامت منتشر کرده؛ اما فایل اصلی مصاحبه یا اطلاعیه مستقلی از خود سازمان پیدا نشد.

🔹بررسی این منبع نشان می‌دهد مضمون اصلی هشدار منتسب به کارشناس سازمان غذا و داروی ایران، درباره عوارض احتمالی داروهای تزریقی کاهش وزن، با شواهد پزشکی معتبر سازگار است؛ با این حال در متن گزارش گفته شده مصرف این داروها «می‌تواند» باعث التهاب لوزالمعده یا مشکلات کیسه صفرا شود اما در شبکه‌های اجتماعی این احتمال به عبارت قطعی «نابود می‌کنند» تبدیل شده است.

🔹عوارض گوارشی بعد از استفاده از این آمپول‌ها شایعند. تهوع، استفراغ، اسهال و یبوست از عوارض شناخته‌شده داروهایی مانند سماگلوتاید، لیراگلوتاید و تیرزپاتاید هستند.

🔹خطر بیماری کیسه صفرا، مستند است. فراتحلیلی از ۷۶ کارآزمایی با بیش از ۱۰۳ هزار شرکت‌کننده نشان داد داروهای گروه GLP-1 با افزایش نسبی ۳۷ درصدی خطر بیماری‌های کیسه صفرا و مجاری صفراوی همراهند. افزایش مطلق خطر در این مطالعه حدود ۲۷ مورد اضافی در هر ۱۰ هزار نفر طی یک سال بود.

🔹مواردی از پانکراتیت حاد در مصرف‌کنندگان این داروها گزارش شده است.

🔹یک فراتحلیل در سال ۲۰۲۵ افزایش نسبی خطر را نشان داد، اما این ارتباط در برخی تحلیل‌های زیرگروهی از نظر آماری معنادار نبود.

🔹همه داروها خطر یکسانی ندارند. میزان بروز سنگ و التهاب کیسه صفرا، پانکراتیت و عوارض گوارشی با توجه به نوع دارو، مقدار مصرف، وضعیت بیمار و مدت درمان متفاوت است.

🔹خرید فرآورده‌های تقلبی یا فاقد نظارت، خطرات مضاعفی دارد. سازمان جهانی بهداشت درباره اوزمپیک تقلبی هشدار داده و سازمان غذا و داروی آمریکا نیز موارد بستری ناشی از اشتباه در مقدار مصرف فرآورده‌های ترکیبی سماگلوتاید را گزارش کرده است.

🔹این داروها در بیماران مناسب فواید اثبات‌شده‌ای دارند. کاهش وزن قابل‌توجه و کاهش بعضی خطرات قلبی‌عروقی از مزایای مستند برخی فرآورده‌هاست. تصمیم درباره مصرف باید بر اساس ارزیابی پزشکی و مقایسه فایده و خطر باشد.

🔹بنابراین فکت‌نامه اصل هشدار پزشکی درباره احتمال عوارض جدی و خطر مصرف غیرمجاز این داروها را معتبر می‌داند اما به تیتر «آمپول‌های لاغری لوزالمعده و کیسه صفرا را نابود می‌کنند» نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

03 November 2026 16:03

✍️ آیا یک دوز قارچ روان‌گردان توانایی‌های از دست‌رفته بیمار مبتلا به آلزایمر را بازگرداند؟

🔹پژوهشگران در ماه مه ۲۰۲۶ گزارشی درباره یک زن بیش از ۸۰ ساله با تشخیص بالینی آلزایمر پیشرفته منتشر کردند که پس از مصرف قارچ حاوی سیلوسایبین، بهبودهایی در گفتار، حرکت، تعامل اجتماعی و کنترل ادرار او مشاهده شده بود.

🔹این گزارش اخیرا با توییت یک اپیدمولوژیست آمریکایی درباره اثر «تقریباً باورنکردنی» این قارچ، و بازتاب آن در فضای فارسی، مورد توجه قرار گرفت.

🔹این گزارش فقط درباره یک بیمار است، نه یک کارآزمایی بالینی. بدون گروه کنترل، ارزیابی‌های استاندارد و تکرار نتایج، نمی‌توان ثابت کرد که سیلوسایبین علت بهبود بوده است.

🔹نویسندگان مقاله در بخش نتیجه‌گیری تأکید کرده‌اند که مشاهده آن‌ها نباید به‌عنوان بازگشت فرایند بیماری آلزایمر تعبیر شود و تنها می‌تواند مبنایی برای طرح فرضیه‌های پژوهشی آینده باشد.

🔹این بیمار ابتدا پنج گرم قارچ و یک ماه بعد سه گرم دیگر دریافت کرد. هرچند تغییرات اولیه پس از نوبت نخست گزارش شدند، اما پیگیری‌های بعدی شامل نوبت دوم نیز بود.

🔹تشخیص آلزایمر با نشانگرهای زیستی تأیید نشده بود و نویسندگان مقاله گفته‌اند تصویربرداری پیشرفته و آزمایش‌های اختصاصی بیماری در دسترس نبوده است.

🔹مقدار واقعی سیلوسایبین، نامعلوم است. پنج گرم قارچ به معنی پنج گرم سیلوسایبین نیست. غلظت ترکیبات فعال در قارچ‌ها متفاوت است و در این گزارش مقدار واقعی آن‌ها اندازه‌گیری نشده است.

🔹مصرف با علائم حاد نگران‌کننده همراه بود. تعریق شدید، احتمال افزایش دمای بدن و یک وضعیت خواب‌مانند طولانی گزارش شدند.

🔹مصرف خانگی و خودسرانه با مصرف در یک پژوهش پزشکی کنترل‌شده تفاوت اساسی دارد. در پژوهش‌های بالینی، غربالگری بیمار، شناسایی و تعیین مقدار ماده، بررسی تداخل‌های دارویی و پایش عوارض بخشی از فرایند است.

🔹فرآورده‌های بازار غیرقانونی، خطرات مضاعفی دارند. شناسایی اشتباه قارچ، غلظت نامعلوم مواد فعال، وجود ترکیبات اعلام‌نشده و احتمال آلودگی یا نگهداری نامناسب از نگرانی‌های مهم هستند.

🔹در نهایت، سیلوسایبین، درمان تأییدشده آلزایمر نیست. پژوهش درباره کاربرد احتمالی آن در برخی اختلالات روانی و شناختی ادامه دارد، اما اثربخشی آن برای بازگرداندن حافظه یا درمان آلزایمر پیشرفته اثبات نشده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

02 November 2026 06:31

🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت سی‌ویکم - این همه دانشگاه / بخش دوم

🔹آیا می‌دانستید به جز دانشگاه‌های زیر نظر وزارت علوم و وزارت بهداشت، بیش از ۷۰ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی دیگر، نیز ردیف بودجه ثابت دارند؟ آیا می‌دانستید بعضی از این دانشگاه‌ها، علاوه بر بودجه ریالی سهمیه نفت خام هم دارند؟‌

🔹آیا شنیده بودید که دانشگاه امام حسین سپاه‌ بعد از دانشگاه تهران بیشترین بودجه را می‌گیرد؟ آیا می‌دانستید بودجه دانشگاه سپاه در سال ۱۴۰۵ حدود ۸۰۰ میلیارد تومان از بودجه دانشگاه صنعتی شریف بیشتر است؟

🔹آیا می‌دانستید دانشگاهی به نام «دانشگاه جامع انقلاب اسلامی بسیج» وجود داره که بودجه‌اش از بودجه ۲۰ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی وزارت علوم بیشتر است؟

🔹موضوع سی‌‌یکمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه»،‌ در ادامه قسمت قبلی، بودجه دانشگاه‌ها و توسعه آموزش عالی است.

🔹این پادکست، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا، یک هفته قبل در رادیو فردا و حساب کاربری هزارداستان بودجه منتشر شد و حالا در اکانت‌های فکت‌نامه نیز در دسترس است.

👈 مقاله مرتبط با موضوع این اپیزود

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

31 October 2026 17:02

📝 ادعای اصابت موشک به آبراهام لینکلن؛ شواهد چه می‌گویند؟

🔹معاون هماهنگ‌کننده ارتش مدعی شده که جمهوری اسلامی در اوایل جنگ توانسته ناو آبراهام لینکلن را با موشک کروز هدف قرار دهد و این حمله موجب تلفات جانی و توقف سه‌روزه پروازها شده است.

🔹این ادعا در حالی مطرح می‌شود که نه از سوی ایران و نه در گزارش‌های مستقل و معتبر، هیچ مدرک قابل راستی‌آزمایی برای این ادعاها ارائه نشده است.

🔹تصاویر منتشرشده، نشانه آشکاری از آسیب جنگی نشان نمی‌دهند و تنها آثار ظاهری مشاهده‌شده، رنگ‌پریدگی و چسبیدن جلبک‌ها به بدنه به دلیل ماموریت طولانی‌مدت است.

🔹ادامه فعالیت ناو، به‌تنهایی ادعای توقف سه‌روزه پروازها را رد یا تایید نمی‌کند و بررسی آن نیازمند اطلاعات دقیق پروازی در بازه مورد ادعاست.

🔹هرچند اصابت موشک به ناو، غیرممکن نیست، اما شناسایی و هدف‌گیری ناو در آب‌های آزاد و عبور از دفاع چندلایه گروه ضربت، عملیاتی پیچیده است.

🔹آبراهام لینکلن پس از ۳۲۱ روز ماموریت، شامل ۲۶۵ روز حضور پیوسته در دریا، روز ۸ اکتبر ۲۰۲۶ به سن‌دیگو بازگشت.

🔹طبق آمار اعلام‌شده از سوی مقامات رسمی در آمریکا، گروه ضربت ناو لینکلن ۳۶۹۳ سورتی رزمی انجام داد، ۷۷ پهپاد و ۲۱ موشک کروز ضدکشتی را منهدم کرد، ۴۵۰ تاماهاوک شلیک و ۶۴ شناور ایرانی را غرق کرد.

🔹رسانه‌ها گزارش‌هایی درباره استقرار طولانی این ناو و در نتیجه مشکلات تدارکاتی، کاهش موقت تنوع غذایی، فشار روانی بر خدمه و هشت مورد اقدام به خودکشی ناموفق خبر داده‌اند اما در هیچ‌کدام از این گزارش‌ها اشاره‌ای به اصابت موشک به این ناو نشده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 October 2026 18:11

📍 مکان‌یابی آتش‌سوزی روز هفتم آبان در غرب تهران

🔹عصر پنجشنبه ۷ آبان تصاویری از یک آتش‌سوزی گسترده در حوالی جاده مخصوص تهران-کرج در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد.

🔹سخنگوی آتش‌نشانی گفته بود «دود مشاهده‌شده ناشی از حریق یک ساختمان در حال ساخت در بزرگراه شهید لشکری است.»

🔹برخی این آتش‌سوزی را با نیروی هوایی مرتبط دانسته‌اند و برخی هم به شرکت مهردارو اشاره کرده‌اند.

🔹بررسی تصاویر و نقشه‌ها نشان می‌دهد این حادثه در محدوده «شرکت داروسازی مهردارو»، حوالی کیلومتر ۱۰ جاده مخصوص تهران-کرج رخ داده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 October 2026 12:05

🎙 اینترنت ایران، اینترنت کره

🔹در قسمت ۲۹۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره درگیری‌های مسلحانه اخیر در جنوب شرق ایران بویژه در سیستان و بلوچستان صحبت کرده‌ایم.

🔹در مناظره پخش‌شده در یکی از رسانه‌های ایران، مقایسه‌ای بین وضعیت اینترنت ایران و کره جنوبی انجام شد و ما در این قسمت درباره آن توضیح داده‌ایم.

🔹اوضاع تردد دریایی در تنگه هرمز طی هفته‌های اخیر و ادعای برخی رسانه‌ها درباره آسیب یک نفتکش در این آب‌ها، سوژه‌های دیگر این قسمت هستند.

🔹در ادامه درباره اظهارنظر رئیس کل بانک مرکزی درباره ذخایر ارزی ایران توضیح می‌دهیم و سپس به ادعاهای اخیر در مورد تولید پنج تن طلای مصنوعی می‌پردازیم.

🔹اعدام یک زن و مرد بنگلادشی در عربستان دستمایه انتشار ادعاها و تصاویر زیادی در شبکه‌های اجتماعی شده که درباره آنها نیز توضیح می‌دهیم.

🔹ماجرای تاسیس حوزه علمیه قم، شایعه مرگ رهبر کره شمالی، یک ویدیوی قدیمی از مراسمی در امارات و دو ادعای پربازدید منتسب به اعتراضات اخیر فرانسه سوژه‌های دیگر فکت‌چک‌های این اپیزود هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۵ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:59 مقدمه
00:02:58 از درگیری‌های اخیر در سیستان و بلوچستان چه می‌دانیم؟
00:10:20 مقایسه گمراه‌کننده اینترنت و شبکه ملی در ایران و کره جنوبی
00:21:06 درباره تشدید حملات به کشتی‌ها در تنگه هرمز چه می‌دانیم؟
00:24:56 ویدیوی نادرست با ادعای انفجار تانکر در هرمز
00:26:32 وضعیت ذخایر ارزی؛ نیاز ۱۰۶ میلیارد دلاری و منابع نامعلوم
00:29:24 ادعای نادرست تولید سالانه پنج تن طلا در نیروگاه هم‌جوشی
00:33:59 درباره اعدام زن و مرد بنگلادشی در عربستان
00:38:25 ادعای نادرست تاسیس حوزه قم به‌دست سیاستمدار بریتانیایی
00:41:58 تصویر منتسب به اعلام مرگ کیم‌‌جونگ‌اون در تلویزیون کره
00:43:48 ویدیوی قدیمی از مراسم «نِدبه شحوح» در امارات
00:45:05 ویدیو و ادعای نادرست حکومت نظامی، تانک و نفربر در پاریس
00:46:47 ویدیوی ساختگی از دادگاه دانش‌آموزان فرانسوی معترض
00:49:10 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 October 2026 05:31

🎙 اینترنت ایران، اینترنت کره

🔹در قسمت ۲۹۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره درگیری‌های مسلحانه اخیر در جنوب شرق ایران بویژه در سیستان و بلوچستان صحبت کرده‌ایم.

🔹در مناظره پخش‌شده در یکی از رسانه‌های ایران، مقایسه‌ای بین وضعیت اینترنت ایران و کره جنوبی انجام شد و ما در این قسمت درباره آن توضیح داده‌ایم.

🔹اوضاع تردد دریایی در تنگه هرمز طی هفته‌های اخیر و ادعای برخی رسانه‌ها درباره آسیب یک نفتکش در این آب‌ها، سوژه‌های دیگر این قسمت هستند.

🔹در ادامه درباره اظهارنظر رئیس کل بانک مرکزی درباره ذخایر ارزی ایران توضیح می‌دهیم و سپس به ادعاهای اخیر در مورد تولید پنج تن طلای مصنوعی می‌پردازیم.

🔹اعدام یک زن و مرد بنگلادشی در عربستان دستمایه انتشار ادعاها و تصاویر زیادی در شبکه‌های اجتماعی شده که درباره آنها نیز توضیح می‌دهیم.

🔹ماجرای تاسیس حوزه علمیه قم، شایعه مرگ رهبر کره شمالی، یک ویدیوی قدیمی از مراسمی در امارات و دو ادعای پربازدید منتسب به اعتراضات اخیر فرانسه سوژه‌های دیگر فکت‌چک‌های این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

28 October 2026 17:33

❌ ادعاهای نادرست درباره مشخص‌شدن نخست‌وزیر بعدی اسرائیل

🔹پس از پایان رای‌گیری در اسرائیل، برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی از نخست‌وزیری دوباره بنیامین نتانیاهو و برخی دیگر از انتخاب گادی آیزنکوت به‌عنوان نخست‌وزیر جدید خبر دادند؛ ادعاهایی که همه نادرستند.

🔹این ادعاها زمانی منتشر شد که شمارش آرا ادامه داشت و مشخص نبود چه کسی نخست‌وزیر آینده اسرائیل می‌شود. در زمان انتشار این ادعاها، هیچ کدام از نامزدها نتوانسته بودند حدنصاب کرسی‌ها یعنی ۶۱ کرسی را تصاحب کنند.

🔹در اسرائیل، پس از شمارش آرا، از آنجا که معمولا هیچ حزبی به تنهایی حد نصاب ۶۱ کرسی را به دست نمی‌آورد، رئیس‌جمهوری پس از مشورت با نمایندگان احزاب، یکی از اعضا (معمولا رهبر حزبی که بیشترین شانس را برای ایجاد ائتلاف دارد) را مامور تشکیل دولت می‌کند. اگر این شخص در مهلت قانونی مقرر نتواند ائتلافی با دست‌کم ۶۱ کرسی تشکیل دهد، ماموریت به شخص دیگری سپرده می‌شود.

🔹پس از شکست تلاش دوم یا اعلام بن‌بست، فرصتی ۲۱روزه برای معرفی نامزدی با درخواست دست‌کم ۶۱ نماینده وجود دارد؛ برای این مرحله هم ۱۴ روز فرصت وجود خواهد داشت. در صورت ناکامی این مراحل، انتخابات تجدید می‌شود. در تمام این مدت، نخست‌وزیر فعلی، اداره کشور را به عهده خواهد داشت.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعاهایی که تا پیش از عصر چهارشنبه ۶ آبان ۱۴۰۵ درباره مشخص‌شدن نخست‌وزیر بعدی اسرائیل منتشر شده، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh