FactNameh | فکت‌نامه

04 July 2026 17:34

📝 بررسی چند ادعا درباره پهپاد شاهد و تقابل آن با اف-۱۵

🔹یک صفحه اینستاگرامی با انتشار ویدیویی، مجموعه ادعاهایی درباره پهپاد شاهد ایرانی و تقابل آن با جنگنده اف-۱۵ مطرح کرده و مجموعه‌ای از نکات درست، نیمه‌درست و اغراق‌آمیز را در کنار یکدیگر قرار داده است.

🔹در این ویدیو ادعا می‌شود رهگیری پهپاد شاهد-۱۳۶ به‌دلیل مسیر پروازی و سرعت پایین آن دشوار است و همچنین درباره هزینه رهگیری، درگیر شدن گسترده جنگنده‌های اسرائیل و امکان نصب موشک هوا‌به‌هوا روی این پهپادها ادعاهایی مطرح می‌شود.

🔹گزارش‌ها و شواهد قابل تایید نشان می‌دهد هرچند شاهد-۱۳۶ واقعا می‌تواند بر اساس مسیر از پیش برنامه‌ریزی‌شده تغییر جهت و ارتفاع دهد و سرعت پایین آن نیز رهگیری با جنگنده را دشوارتر می‌کند، اما این ویژگی‌ها به معنای مانور واکنشی، فرار هوشمندانه از رهگیر یا ناتوانی جنگنده در انهدام آن نیست.

🔹کاهش سرعت جنگنده به کمتر از ۵۰۰ کیلومتر بر ساعت الزاما به استال (خطر واماندگی) منجر نمی‌شود و تاکنون هیچ مورد تاییدشده‌ای از سقوط جنگنده بر اثر استال هنگام تعقیب پهپاد شاهد ثبت نشده است.

🔹استفاده از موشک‌های گران‌قیمت هوا‌به‌هوا برای انهدام شاهد، در برخی درگیری‌ها واقعیت دارد، اما تعمیم آن به تمام رهگیری‌ها نادرست است. راکت‌های هدایت لیزری ارزان، توپ جنگنده و بالگردهای تهاجمی به‌طور گسترده در مقابله با این پهپادها به کار گرفته شده‌اند.

🔹ادعای اختصاص «بخش بزرگی» از ناوگان جنگنده‌های اسرائیل به مقابله با پهپادها فاقد شواهد کافی است. قطعا مقابله با حملات پهپادی بخشی از ظرفیت دفاعی اسرائیل را درگیر کرده، اما داده‌ای وجود ندارد که نشان دهد «بخش بزرگی» از آن به این مأموریت اختصاص یافته است.

🔹برای ادعای تجهیز شاهد-۱۳۶ به موشک هوا‌به‌هوا نیز شواهد کافی وجود ندارد. نصب موشک هوا‌به‌هوا روی پلتفرمی مثل شاهد-۱۳۶ از نظر فنی ممکن و در نمونه روسی آن مشاهده شده، اما تاکنون هیچ تصویر یا سند معتبری از وجود چنین نسخه‌ای در ایران منتشر نشده است.

🔹در نهایت این پست اینستاگرامی، دشواری‌های واقعی مقابله با پهپادهای شاهد را با ادعاهای اثبات‌نشده درباره توان مانوری، آسیب‌پذیری جنگنده‌ها و قابلیت‌های تسلیحاتی این پهپاد درآمیخته و تصویری بزرگ‌نمایی‌شده از توان رزمی آن ارائه می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

03 July 2026 12:34

🎙 جرم اهانت به آمریکا

🔹در قسمت ۲۷۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ادعای ممنوع شدن هرگونه اهانت به آمریکا از سوی قوه قضائیه توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه درباره یکی از موضوعات مهم این روزهای ایران یعنی اختلال خدمات بانکی صحبت می‌کنیم.

🔹گزارش مرکز آمار ایران از نرخ بیکاری و ادعایی درباره میزان ارزهای صادراتی که به ایران برنگشته، دو سوژه اقتصادی دیگر این اپیزود هستند.

🔹ویدیویی از درگیری نیمکت‌نشینان تیم‌های فوتبال اتریش و الجزایر و ادعای تبانی این دو تیم و ویدیوی منتسب به مسلمان شدن ارلینگ هالند، دو سوژه مرتبط با جام جهانی هستند.

🔹مجموعه ادعاهای روزنامه کیهان درباره دلایل پایان جنگ اخیر موضوع دیگری است که در این قسمت بررسی کرده‌ایم.

🔹ویدیوی ساختگی از انبوه تابوت‌ها در اسرائیل، انتساب نادرست یک ویدیو به گورستان کشته‌های اسرائیلی جنگ اخیر و یک ادعای مرتبط با تنش‌های اخیر تنگه هرمز، از فکت‌چک‌های کوتاه پادکست این هفته‌اند.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۱ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:46 مقدمه و توضیح درباره اجلاس سالانه گلوبال فکت
00:06:06 ادعای تعیین مجازات برای اهانت به آمریکا در قوه قضاییه
00:09:29 اختلال بانک‌ها؛ آنچه می‌دانیم و آنچه هنوز نمی‌دانیم
00:18:28 درباره زمان ویدیوی درگیری نیمکت اتریش و الجزایر چه می‌دانیم؟
00:21:58 چرا کاهش نرخ بیکاری در ایران گمراه‌کننده است؟
00:27:09 اظهارنظر گمراه‌کننده درباره ۱۳۰ میلیارد دلار ارز صادراتی
00:32:46 بررسی ادعاهای کیهان درباره «تسلیم آمریکا و اسرائيل»
00:36:51 ویدیوی ساختگی انبوه تابوت‌ اسرائیلی‌های کشته‌شده در جنگ
00:38:03 یادمان ۷ اکتبر، محل دفن کشته‌شدگان اخیر در اسرائیل نیست
00:39:42 ویدیوی قدیمی منتسب به اصابت پرتابه به کشتی در تنگه هرمز
00:40:53 ویدیوی ساختگی منتسب به مسلمان شدن ارلینگ هالند
00:43:40 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

03 July 2026 00:46

❌ ادعای شاخ‌دار صداوسیما درباره به گل نشستن یک کشتی «خارجی» در تنگه هرمز

🔹صداوسیما در گزارشی ادعا کرده «یک فروند کشتی که از مسیری غیر از مسیر تعیین‌شده در قالب نظم ایرانی در تنگه هرمز تردد می‌کرد، به گل نشسته است.»

🔹این ادعا که به شکل گسترده در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازنشر شده، فاقد شواهد معتبر است.

🔹در این گزارش هیچ اشاره‌ای به نام، پرچم، مالکیت یا موقعیت دقیق کشتی کانتینربر نشده؛ با این حال داده‌های «تانکر ترکرز» نشان می‌دهد این شناور، کشتی «آریستا» است که عضو ناوگان سایه ایران و تحت تحریم آمریکاست.

🔹این کشتی از اسفند ۱۴۰۴ در همان نقطه‌ای که در گزارش صداوسیما مشاهده می‌شود، در شمال جزیره هرمز، متوقف مانده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

02 July 2026 17:33

❌ ویدیوی جعلی اعلام عضو ارشد حماس برای شرکت در مراسم تشییع علی و مجتبی خامنه‌ای

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که در آن خالد مشعل، از رهبران حماس، می‌گوید در مراسم تشییع علی و مجتبی خامنه‌ای شرکت می‌کند.

🔹این ویدیو با این ادعا که «حماس مرگ مجتبی خامنه‌ای را لو داده» بارها در اینستاگرام بازنشر شده است.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد این ویدیو با دستکاری یک ویدیوی قدیمی و صداگذاری آن تولید شده است.

🔹ویدیوی اصلی مربوط به سخنرانی خالد مشعل در کنفرانس «مجمع الجزیره» است که ۸ فوریه ۲۰۲۶ یعنی ۲۰ روز پیش از آغاز جنگ و کشته شدن علی خامنه‌ای برگزار شد.

🔹در ویدیوی جعلی، با کمک هوش مصنوعی، پس‌زمینه صحنه حذف شده و پس از صداگذاری، حرکت لب‌ها نیز تغییر داده شده است.

🔹صحبت‌های اصلی خالد مشعل در آن کنفرانس درباره موضوعات مختلفی مثل خلع سلاح حماس و وضعیت غزه بوده و اشاره‌ای به جمهوری اسلامی نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو و ادعای آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 June 2026 20:55

📝 اختلال بانک‌ها؛ آنچه می‌دانیم و آنچه هنوز نمی‌دانیم

🔹خدمات بانک‌های ملی، صادرات، تجارت‌ و توسعه‌صادرات از ۲۳ خرداد دچار اختلال گسترده شده و با اینکه دست‌کم دو اطلاعیه‌ رسمی با مضمون رفع مشکل منتشر شده، اما مشکل همچنان ادامه دارد.

🔹گفته می‌شود این اختلال «نتیجه حمله سایبری هدفمند» بوده، اما جزئیات مستندی از این حمله ارائه نشده است.

🔹در روزهای نخست گفته شد محدودیت‌های ایجادشده، اقدامی داخلی و برای حفاظت از داده‌های مشتریان در جریان حمله سایبری است.

🔹برخی گمانه‌زنی‌ها و گزارش‌ها این حمله را به اسرائیل و گروه هکری «گنجشک درنده» نسبت دادند.

🔹برخی در شبکه‌های اجتماعی از احتمال عمدی بودن اختلال برای کنترل بازارهای ارز، طلا، سکه یا مشکلات دولت برای پرداخت حقوق کارکنان صحبت می‌کنند. فعلا شواهدی در تایید این ادعا وجود ندارد.

🔹برخی نمایندگان مجلس هم بدون ارائه شواهد معتبر، بازگشایی اینترنت بین‌الملل را عامل اختلال معرفی می‌کنند. وزارت ارتباطات اما می‌گوید عمده خدمات حوزه بانکی کشور، داخلی است و قطع و وصل بودن اینترنت روی آن تاثیر نمی‌گذارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 June 2026 18:26

❌ ویدیوی منتسب به حمله به نتانیاهو، قدیمی و مربوط به سیاستمدار بلغار است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی با ادعای «حمله به بنیامین نتانیاهو در حین سخنرانی» منتشر شده و در ویدیو فردی در حال سخنرانی است که مورد حمله قرار می‌گیرد و سپس حاضران مهاجم را می‌زنند.

🔹در انتهای ویدیو، تصویری بسیار کوتاه از نتانیاهو در موقعیتی متفاوت نشان داده شده که باعث ایجاد شبهه شده است.

🔹این ادعا «نادرست» است و ویدیو هیچ ارتباطی به اسرائیل یا نتانیاهو ندارد.

🔹ویدیو مربوط به حادثه‌ای در یک سخنرانی در پایتخت بلغارستان ۱۹ ژانویه ۲۰۱۳ (۳۰ دی ۱۳۹۱) است.

🔹فردی که در ویدیو به او حمله می‌شود، «احمد دوغان»، رهبر وقت حزب «جنبش حقوق و آزادی‌ها» در بلغارستان است.

🔹مهاجم قصد داشت با یک کلت گازی به احمد دوغان شلیک کند که اسلحه عمل نکرد و حاضران و نیروهای امنیتی موفق شدند مهاجم را مهار کنند.

🔹خبرگزاری‌های مانند آسوشیتدپرس، رویترز، بی‌بی‌سی و فرانس‌۲۴ در همان زمان این رویداد را به طور کامل پوشش داده و مستندات آن را منتشر کرده بودند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

29 June 2026 20:12

🔹 درباره زمان ویدیوی درگیری نیمکت اتریش و الجزایر چه می‌دانیم؟

🔹ویدیویی از درگیری نیمکت‌نشینان تیم‌های الجزایر و اتریش در جام جهانی ۲۰۲۶ به‌طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده که این درگیری بعد از گل سوم «الجزایر» رخ داده و دلیل آن، ناراحتی نیمکت «اتریش» از به ثمر رسیدن این گل و بر هم خوردن یک «توافق» یا «تبانی» بوده است.

🔹این ادعا درباره زمان درگیری، «نادرست» است و بررسی ویدیو و مقایسه آن با دیگر ویدیوها از این لحظه نشان می‌دهد درگیری نیمکت‌ها بعد از گل سوم اتریش و در جریان شادی بازیکنان این تیم برای گل تساوی ۳-۳ رخ داد، نه بعد از گل سوم الجزایر.

🔹یکی از نشانه‌هایی که از شادی تیم اتریش در ویدیو دیده می‌شود، بازگشت دروازه‌بان اتریش از محوطه کرنر الجزایر پس از جشن گل است. همچنین ویدیوهای دیگری که از زاویه‌های مختلف توسط تماشاگران ثبت شده‌اند، همزمانی شادی تیم اتریش با درگیری نیمکت‌ها را به‌وضوح نشان می‌دهند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که درگیری نیمکت‌نشینان اتریش و الجزایر مربوط به بعد از گل سوم الجزایر بوده، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

27 June 2026 17:43

📝 ادعاهای کیهان درباره «تسلیم آمریکا و اسرائيل»؛ گزارش‌ها چه می‌گویند؟

🔹روزنامه کیهان در مطلبی با عنوان «آنچه آمریکا و اسرائیل را به تسلیم واداشت؛ انگار گنبد آهنین را خاموش کرده بودند»، روایت‌هایی درباره دلایل توقف جنگ مطرح کرد.

🔹بخش‌هایی از این روایت به واقعیت‌هایی اشاره دارد اما اغلب ناقص، با تعمیم‌های نادرست و اغراق‌آمیز بازتاب یافته‌اند.

🔹ادعای «خاموش بودن گنبد آهنین»، از نظر فنی نادرست است و نگرانی درباره کاهش ذخایر مهمات نیز به معنای پایان یافتن آن‌ها نیست.

🔹ارقام ارائه‌شده درباره تلفات هواگردهای آمریکا، موارد مختلفی از جمله آتش خودی و انهدام عمدی را هم شامل می‌شود، نه صرفاً موارد منهدم‌شده به دست جمهوری اسلامی.

🔹شواهد، ادعای کیهان درباره «تسلیم» را تایید نمی‌کند. توقف و کاهش درگیری، حاصل مجموعه‌ای از ملاحظات متعدد است نه لزوما عملکرد موشکی.

🔹گزارش کیهان، روایتی گزینشی است که برخی داده‌های واقعی را در خدمت نتیجه‌ای از پیش تعیین‌شده گرفته و مرز بین «خسارت»، «کاهش توان عملیاتی» و «تسلیم» را نادیده گرفته است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

26 June 2026 15:06

❌ یادمان هفت اکتبر، محل دفن کشته‌شدگان اخیر در اسرائیل نیست

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده محل دفن کشته‌شدگان اسرائیلی در جنگ با ایران را نشان می‌دهد.

🔹ویدیو با عبارت‌هایی مثل «اين‌ها مى‌گفتند ما كشته نداشتيم»، «تاسیس گورستان جديد در اسرائيل» و «در جنگ با ایران بیش از ۲۵۰۰ نفر در اینجا خوابیدن» و «کارخانجات صابون‌سازی سید مجید و شرکا» منتشر شده است.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیو مربوط به محل یادبود کشته‌شدگان فستیوال موسیقی نُوا در هفتم اکتبر است.

🔹آنچه در ویدیو می‌بینیم، محل دفن اجساد نیست، بلکه محل یادمان قربانیان فستیوال موسیقی نُوا در پارکینگ «رِعیم» در نزدیکی مرز غزه است.

🔹شواهد تصویری از جمله وجود تابلوی «Nova Festival» و تصاویر قربانیان در ویدیو، این مساله را اثبات می‌کنند. بنابراین هیچ ارتباطی با ادعای «محلی تازه‌تاسیس برای دفن کشته‌های جنگ اخیر» ندارد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

26 June 2026 06:30

🎙 نفت و جنگ

🔹در قسمت ۲۷۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ویژگی‌های اقتصادی برخی از بندهای تفاهم‌نامه موقت ایران و آمریکا صحبت می‌کنیم.

🔹در ادامه، به بهانه صحبت‌های اخیر مسعود پزشکیان، به موضوع اعطای سهمیه نفت به نیروهای مسلح در ایران می‌پردازیم.

🔹عکس‌های پربحث منتسب به محمد محبی و نقل قول منسوب به بیرانوند، سوژه‌های مرتبط با جام جهانی فوتبال در این قسمت هستند.

🔹شستن مرغ خام، خوب است یا بد؟ در این اپیزود به این پرسش نسبتا قدیمی و پرتکرار پاسخ می‌دهیم.

🔹چند ویدیوی جدید از سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، ویدیوی منتسب به بازداشت چند سپاهی در اسرائيل، ادعای نادرست انهدام بالگرد آمریکا با یک سامانه پدافندی و باز هم دو ادعا درباره زنده نبودن مجتبی خامنه‌ای، از دیگر سوژه‌های این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

25 June 2026 15:58

❌ اظهارنظر گمراه‌کننده درباره ۱۳۰ میلیارد دلار ارز صادراتی

🔹سعید لیلاز می‌گوید: «راجع به خسارت‌های جنگ و تحریم اغراق می‌شود. کسانی که برای خسارت صنعت فولاد سوز جگر می‌زدند کلمه‌ای درباره این نمی‌گویند که از سال ۹۷ تا الان ۱۳۰ میلیارد دلار از صادرات ایران رفته و برنگشته است.»

🔹اول، این آمار دقیق نیست و بزرگ‌نمایی شده است.

🔹دوم، تردیدی در فساد گسترده ارزی وجود ندارد، اما نمی‌توان آن را از موضوع تحریم و مشکلات ناشی از رویارویی جمهوری اسلامی با کشورهای دیگر جدا کرد.

🔹آمارهای متفاوتی درباره میزان ارزهای صادراتی بازنگشته وجود دارد. یکی از آنها آمارهای برخی نمایندگان مجلس است که طبق آن، تا پایان خرداد ۱۴۰۵ مجموع «ارزهای برنگشته به چرخه رسمی صادرات» حدود ۱۳۰ میلیارد است.

🔹البته این عدد کلی است که بخشی از آن طبق قانون تعهد صادرکننده نیست یا هنوز سررسید بازگشت آن نرسیده، وگرنه طبق همین آمار میزان واقعی ارز برنگشته، ۸۱ میلیارد دلار است.

🔹به جز این، آمارهای دیگری هم وجود دارد. مثلا قوه قضائیه می‌گوید «بر اساس بررسی سامانه‌های بانک مرکزی، حدود ۹۴ میلیارد یورو عدم رفع تعهد ارزی شناسایی شده است.»

🔹دلیل این اختلاف، پیچیدگی‌های قانونی محاسبه تعهد ارزی و روش‌های مختلف رفع تعهد آن و اختلاف نحوه محاسبه این تعهدات است.

🔹بعد از خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌ها، دولت جمهوری اسلامی تصمیم گرفت با وضع قوانین، صادرکنندگان را متعهد کند ارز صادراتی را به قیمت نیما یا مرکز مبادله بانک مرکزی بفروشند.

🔹با توجه به اختلاف قیمت آزاد و نیمایی، همواره این شبهه وجود داشته که صادرکنندگان ارز را به کشور بازنمی‌گردانند، اما صادرکنندگان می‌گویند مشکل از تحریم‌هاست.

🔹پیچیدگی دور زدن تحریم‌ها و استفاده از شبکه شرکت‌های تراستی و صرافی‌ها به جای بهره بردن از مبادلات رسمی بانکی، یکی از دلایل و بهانه‌های اصلی طولانی شدن فرایند بازگشت ارز صادراتی می‌شود.

🔹با این حساب فکت‌نامه به این گفته سعید لیلاز درباره میزان ارز صادراتی که به کشور باز نگشته نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 June 2026 19:50

✅ بررسی ویدیوهای سرکوب و تیراندازی به معترضان دی‌ماه ۱۴۰۴ در منطقه ۱۹ تهران

🔹مجموعه ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که گفته می‌شود مربوط به تیراندازی نیروهای امنیتی و سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ در منطقه ۱۹ تهران است.

🔹این ادعا درست است و این ویدیوها صحنه واقعی تیراندازی به معترضان در این اعتراضات را نشان می‌دهند.

🔹به نظر می‌رسد این ویدیوها از یک دوربین تلفن همراه در جیب روی سینه یکی از ماموران حاضر در صحنه ضبط شده باشد.

🔹چهار ویدیوی اول صحنه‌هایی از تیراندازی با اسلحه وینچستر به معترضان در بلوار شکوفه در منطقه عبدل‌آباد تهران است.

🔹در این چهار ویدیو نیروهای پلیس پیشگیری، یگان امداد، سپاه پاسداران و لباس شخصی حضور دارند و از شرق به غرب این بلوار حدفاصل خیابان رحمان تا خیابان ایمان حرکت می‌کنند.

🔹دست‌کم چهار نشانه مشخص از اماکن موجود در صحنه، محل چهار ویدیوی اول را تایید می‌کنند.

🔹ویدیوهای پنجم تا هفتم صحنه‌هایی از سرکوب در منطقه خانی‌آباد نو، محدوده سه‌راه شریعتی، خیابان مهران و خیابان واشقانی را نشان می‌دهند.

🔹نوع سلاح و لباس نظامی نیروها، با گزارش‌های معتبر درباره سرکوب اعتراضات دی‌ماه منطبق است.

🔹اگرچه آمار دقیقی از جان‌باختگان این اعتراضات وجود ندارد، اما دست‌کم سه تن از شهروندان در محدوده خانی‌آباد و عبدال‌آباد طی ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه کشته شده‌اند.

🔹با توجه به مجموعه اطلاعاتی بدست‌آمده از ویدیوها، انطباق آنها با گزارش‌های پیشین و این‌که هیچ شاهد و سابقه‌ای از قدیمی یا ساختگی بودن آنها وجود ندارد، فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیوها به اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نشان «درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

23 June 2026 22:02

✍️ پزشکیان از کجا ۲۰ میلیون بشکه نفت به «هوافضای سپاه» داده است؟

🔹مسعود پزشکیان می‌گوید: «۲۰ میلیون بشکه نفت که مال دولت بود را به هوافضای سپاه دادیم. ارزهایی که داشتیم را به این عزیزان دادیم.»

🔹دقیقا معلوم نیست ارجاع مسعود پزشکیان به کدام پول نفت است؛ اما در بودجه امسال، نفت به سه قسمت تقسیم می‌شود.

🔹بخش ناچیزی از درآمدهای نفتی برای هزینه‌های بودجه عمومی در اختیار دولت است که با احتساب نرخ محاسباتی بودجه کل آن به زحمت به ۲۰ میلیون بشکه می‌رسد.

🔹این پول صرف پرداخت حقوق کارکنان دولت، نظامیان، بازنشستگان و تامین هزینه‌های اجرایی در بخش سلامت، آموزش و برنامه‌های اجرایی و عمرانی وزارتخانه‌ها و نهادها می‌شود.

🔹بخش دوم سهمیه نفت خام نیروهای مسلح و اجرای «طرح‌های خاص» نظامی، امنیتی و هسته‌ای است که بر اساس برآوردها با احتساب فرضیات بودجه معادل ۷۵ تا ۱۰۰ میلیون بشکه است.

🔹به دلیل عدم شفافیت، معلوم نیست چقدر از این سهمیه نفت خام به نیروی هوافضای سپاه می‌رسد.

🔹بخش سوم منابع نفتی به تهاتر بدهی‌های دولت به تسویه بدهی با طلبکاران حقیقی و حقوقی اختصاص دارد که البته جزئیات آن مشخص نیست.

🔹احتمال دارد منظور پزشکیان، اختصاص دادن سهمیه طلبکاران دولت به نیروی هوافضای سپاه باشد که در این صورت این مبلغ به بدهی‌های آینده دولت موکول خواهد شد.

🔹در بخش‌های مختلف بودجه،‌ به جز ردیف‌های اصلی و سهمیه نفت خام، منابع دیگری هم برای نیروهای مسلح در نظر گرفته شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

23 June 2026 14:20

❌ ویدیوی قدیمی منتسب به سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه سرکوب و تیراندازی به معترضان در دی‌ماه ۱۴۰۴ را نمایش می‌دهد.

🔹این ویدیو قدیمی است و پیش‌تر در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود.

🔹نسخه قدیمی و کامل‌تر این ویدیو ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ با توضیح حمله با دوشکا در رشت منتشر شده بود.

🔹در همان زمان اعتراضات گسترده‌ای به تغییر نرخ ارز ترجیحی در شهرهای مختلف ایران از جمله در رشت در جریان بود.

🔹در دوره اعتراضات سراسری شهریور ۱۴۰۱ نیز مجددا این ویدیو با توضیح نادرست سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ در مهاباد منتشر شد.

🔹در اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، معترضان با سرکوبی گسترده روبه‌رو شدند و گزارش‌هایی درباره استفاده حکومت از سلاح‌های نیمه‌سنگین منتشر شد اما این ویدیو مربوط به آن اعتراضات نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با اعتراضات دی‌ماه نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

20 June 2026 17:42

❌ ویدیوی غیرواقعی و ادعای نادرست درباره سقوط بالگرد آمریکایی با سامانه مجید

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی همراه با یک ویدیو منتشر شده که می‌گوید بالگرد تهاجمی آپاچی ارتش آمریکا در نزدیکی سواحل عمان با سامانه پدافندی «مجید» جمهوری اسلامی سرنگون شده است.

🔹تاکنون هیچ مدرک رسمی یا شواهد معتبری برای تایید این ادعا منتشر نشده و روایت‌های موجود بیشتر به احتمال برخورد یک پهپاد با بالگرد اشاره دارند، نه شلیک موشک پدافندی.

🔹ویدیویی که به‌عنوان سند این ادعا منتشر شده، واقعی نیست. این ویدیو از بازی کامپیوتری War Thunder گرفته شده و حتی بالگرد نمایش داده‌شده در آن هم آپاچی یا بلک‌هاوک نیست، بلکه یک بالگرد قدیمی ساخت شوروی از نوع Mi-4AV است. بنابراین ویدیو هیچ ارتباطی با حادثه واقعی ندارد.

🔹سامانه «مجید» یک پدافند کوتاه‌برد برای مقابله با پهپادها، بالگردها و اهداف کم‌ارتفاع است و از حسگرهای حرارتی و اپتیکی استفاده می‌کند. با وجود قابلیت‌های این سامانه، هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد در حادثه سقوط آپاچی آمریکایی نقشی داشته است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای بی‌اساس و ویدیوی ساختگی آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

03 July 2026 17:02

❌ ادعای نادرست منتسب به رادان درباره بمب‌گذاری در مراسم تشییع خامنه‌ای

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که احمدرضا رادان فرمانده فراجا از یک بمب‌گذاری ناموفق در تهران در جریان مراسم تشییع علی خامنه‌ای خبر داده است.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹استناد این ادعاها به توییتی منتسب به فرمانده فراجا است اما رادان هیچ حساب رسمی در X ندارد و اکانتی که این ادعا را منتشر کرده متعلق به او نیست.

🔹تا الان هیچ گزارش رسمی از بمب‌گذاری موفق یا ناموفق در تهران در جریان مراسم تشییع علی خامنه‌ای منتشر نشده است.

🔹مرکز اطلاع‌رسانی فرماندهی کل انتظامی کشور هم این خبر را تکذیب کرد و جعلی خواند.

🔹تصویر بمبی هم که در این ادعا منتشر شده، قدیمی است و پیش‌تر در سال‌های ۹۶ و ۹۷ منتشر شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

03 July 2026 06:31

🎙 جرم اهانت به آمریکا

🔹در قسمت ۲۷۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ادعای ممنوع شدن هرگونه اهانت به آمریکا از سوی قوه قضائیه توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه درباره یکی از موضوعات مهم این روزهای ایران یعنی اختلال خدمات بانکی صحبت می‌کنیم.

🔹گزارش مرکز آمار ایران از نرخ بیکاری و ادعایی درباره میزان ارزهای صادراتی که به ایران برنگشته، دو سوژه اقتصادی دیگر این اپیزود هستند.

🔹ویدیویی از درگیری نیمکت‌نشینان تیم‌های فوتبال اتریش و الجزایر و ادعای تبانی این دو تیم و ویدیوی منتسب به مسلمان شدن ارلینگ هالند، دو سوژه مرتبط با جام جهانی هستند.

🔹مجموعه ادعاهای روزنامه کیهان درباره دلایل پایان جنگ اخیر موضوع دیگری است که در این قسمت بررسی کرده‌ایم.

🔹ویدیوی ساختگی از انبوه تابوت‌ها در اسرائیل، انتساب نادرست یک ویدیو به گورستان کشته‌های اسرائیلی جنگ اخیر و یک ادعای مرتبط با تنش‌های اخیر تنگه هرمز، از فکت‌چک‌های کوتاه پادکست این هفته‌اند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

02 July 2026 20:20

✍️ تصاویر و خبرهای درست و نادرست درباره توقیف دارایی‌های مقامات متهم در پرونده فساد در عراق

🔹در روزهای گذشته کارزاری علیه فساد حکومتی در عراق آغاز شده که به بازداشت ۴۷ نفر از جمله چند نماینده پارلمان و مقامات دولتی دیگر منجر شده است.

🔹مقدار قابل توجهی وجه نقد و مقدار کمتری طلا در این کارزار در محل زندگی افراد بازداشت‌شده کشف و توقیف شده و یک عکس هم از آن منتشر شده است.

🔹همزمان، تصاویری به طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌شود مربوط به همین اتفاق است؛ اما این تصاویر عمدتا ساختگی هستند.

🔹در برخی از این تصاویر ساختگی، عکس علی خامنه‌ای و قاسم سلیمانی دیده می‌شود و ادعا شده «پول‌های ایران» در این کارزار کشف شده است.

🔹هم در تصویر علی خامنه‌ای در این عکس و هم در لباس نیروهای ضدتروریسم عراق ایرادهایی دیده می‌شود که از ساختگی بودن آن حکایت دارد.

🔹در یکی دیگر از تصاویر اندازه اسکناس‌ها متفاوت است و چشم ماموران ظاهری غیرعادی دارد.

🔹یکی دیگر از تصاویر که حاوی قاب عکسی منتسب به عالیه نصیف، یکی از نمایندگان پارلمان است نیز با هوش مصنوعی ساخته شده و از یک ویدیوی ساختگی دیگر استخراج شده است.

🔹در تصویر دیگری، لباس زیر زنانه طلایی دیده می‌شود و به دارایی‌های عالیه نصیف یا هند العباسی منتسب شده است. این تصویر هم دست‌کم پنج ماه پیش در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و ارتباطی به توقیف دارایی‌های هیچکدام از بازداشت‌شدگان ندارد.

🔹به دلیل انتشار گسترده این تصاویر، رسانه‌ها و سایت‌های درستی‌سنجی متعددی مانند «الفاحص»، «النهار» و Tech4Peace هم آنها را درستی‌سنجی کرده و به جعلی‌بودن تصاویر ساختگی اشاره کرده‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

01 July 2026 17:11

📝 تورم غذا در خرداد ۱۴۰۵
🚨 پنجمین ماه متوالی با تورم سه رقمی

🔹خرداد ۱۴۰۵ تورم نقطه به نقطه مواد غذایی با ثبت ۱۳۴ درصد، برای پنجمین ماه متوالی سه رقمی ماند. این بالاترین رکورد از زمان ثبت داده‌های تورمی در ایران است.

🔹گروه‌های «روغن‌ها و چربی‌ها» با تورم ۲۷۸ درصدی، «گوشت» با ۱۷۲ درصد و «نان و غلات» با ۱۳۹ درصد، بیشترین جهش قیمت را در میان اقلام خوراکی و آشامیدنی ثبت کردند.

🔹بر اساس تعریف رسمیِ «حد بحران»، نرخ تورم در بیش از ۸۰ درصد اقلام خوراکی فراتر از «حد بحران» بوده است.

🔹طبق تعریف وزارت رفاه، حد یا آستانه بحران وقتی است که قیمت یک کالای خوراکی نسبت به سال گذشته بیش از دو برابر افزایش پیدا کند.

🔹با احتساب متوسط قیمت‌های مرکز آمار،‌ یک خانواده سه نفره کارگری باید برای ۱۱ قلم کالای اساسیِ سبد کالابرگ، بیش از ۱۶ میلیون تومان هزینه کند. این رقم، بیش از ۶۵ درصدِ حداقل دریافتی ماهانه به اضافه یارانه کالابرگ است.

🔹رقم کالابرگ یک میلیون تومان برای هر نفر است. با وجود تاکید مقام‌های حکومت ایران بر لزوم افزایش اعتبار کالابرگ، دولت نتوانسته منابع لازم را فراهم کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 June 2026 19:36

📝 چرا کاهش نرخ بیکاری در ایران گمراه‌کننده است؟

🔹نرخ رسمی بیکاری در سال ۱۴۰۴ به ۷/۵ درصد رسید که پایین‌ترین میزان از سال ۱۳۸۴ تاکنون محسوب می‌شود، اما این اصلا نشانه خوبی نیست.

🔹کاهش نرخ بیکاری در شرایط فعلی، نه به دلیل رونق و بهبود شرایط اشتغال، بلکه نشان‌دهنده رکود و خروج ناامیدانه نیروی کار از بازار رسمی است.

🔹شاخص بیکاری تنها شامل کسانی است که آماده و جویای کار هستند؛ بنابراین افرادی که به دلیل ناامیدی از یافتن شغل یا بی‌نیازی از کار از بازار خارج شده‌اند، در آمار بیکاری لحاظ نمی‌شوند.

🔹هم‌اکنون حدود ۶۰ درصد از جمعیت بالای ۱۵ سال در ایران جزو جمعیت غیرفعال هستند که این نسبت بالاترین میزان در ۲۰ سال گذشته است.

🔹نسبت اشتغال به جمعیتِ در سن کار، از بیش از ۴۰ درصد در سال ۱۳۹۸ به کمتر از ۳۸ درصد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته که نشان‌دهنده کوچک‌تر شدن بازار کار است.

🔹در چنین شرایطی، کاهش نرخ بیکاری بسیار گمراه‌کننده است. این شاخص نه‌تنها نشانگر رونق بازار کار نیست، بلکه نشان از کوچک شدن بازار کار و فعالیت اقتصادی دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

29 June 2026 23:34

❌ ویدیوی ساختگی منتسب به مسلمان شدن ارلینگ هالند

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه مسلمان شدن ارلینگ هالند بازیکن فوتبال نروژی را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹در این ویدیو، مراسم اسلام آوردن در یک کلیسا برگزار می‌شود که عادی نیست. لوگوی باشگاه منچسترسیتی روی لباس هالند هم با لوگوی واقعی باشگاه تفاوت دارد.

🔹حرکت دستان روحانی حاضر در صحنه عادی نیست و در یکی از صحنه‌ها شش انگشت دارد.

🔹هرچند هالند در سال‌های گذشته در حساب‌های شبکه‌های اجتماعی خود از عبارت‌های «الحمدلله» یا «ان‌شاءالله» استفاده کرده اما هیچ گزارش معتبری درباره مسلمان بودن او وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی و ادعای مرتبط با آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

28 June 2026 15:24

🎥 چند ادعا درباره مرگ مجتبی خامنه‌ای

🔹تصویر مجتبی خامنه‌ای در همه‌جای شهرهای ایران دیده می‌شود، اما هیچ عکس، ویدیو یا حتی فایل صوتی از اون منتشر نشده است.

🔹خلاء اطلاعاتی و نبود یک تصویر واقعی از رهبر جدید جمهوری اسلامی باعث شده گمانه‌زنی‌ها و ادعاهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی مطرح شود که هر کدام به نوعی سعی دارند زنده نبودن او را اثبات کنند.

🔹در این ویدیو چهار مورد پربازدید از این دست ادعاها را مرور می‌کنیم.

👈 FactNameh/shorts">ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

26 June 2026 20:32

❌ ویدیوی قدیمی منتسب به اصابت پرتابه به کشتی باری در تنگه هرمز

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه آتش‌سوزی ناشی از برخورد پرتابه ایرانی به یک کشتی در خلیج فارس است.

🔹این ویدیو قدیمی است و به ناآرامی‌های این روزها در تنگه هرمز ارتباط ندارد.

🔹ویدیو، صحنه حمله موشکی حوثی‌های یمن به یک نفتکش در خلیج عدن در سال ۱۴۰۲ را نشان می‌دهد.

🔹جمعه، پنجم تیرماه ۱۴۰۵، یک کشتی باری در نزدیکی عمان هدف یک پرتابه قرار گرفت که بر اساس گزارش‌ها، تلفات جانی و خسارات زیست‌محیطی و آتش‌سوزی گسترده به دنبال نداشته است.

🔹رویترز به نقل از دو مقام آمریکایی می‌گوید حمله کار ایران بوده اما تا زمان انتشار این فکت‌چک، جمهوری اسلامی در این باره اظهارنظر نکرده است.

🔹جدا از نقش ایران در حمله اخیر، این ویدیو ربطی به آن واقعه ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

26 June 2026 09:32

🎙 نفت و جنگ

🔹در قسمت ۲۷۵ پادکست فکت‌نامه درباره ویژگی‌های اقتصادی تفاهم‌نامه ایران و آمریکا و سهمیه نفت نیروهای مسلح صحبت می‌کنیم.

🔹عکس‌های منتسب به محمد محبی و نقل قول منسوب به بیرانوند، سوژه‌های مرتبط با جام‌جهانی‌اند.

🔹یک ادعای حوزه سلامت، چند ویدیوی جدید از اعتراضات دی‌ماه، ادعای بازداشت چند سپاهی در اسرائيل، ادعایی درباره انهدام بالگرد آمریکا و دو ادعا درباره مجتبی خامنه‌ای، سوژه‌های دیگر این اپیزودند.

❗️ حجم فایل: ۲۳ مگابایت

🎙 در همه اپلیکیشن‌های پادکست بشنوید.

👈 کست‌باکس

👈 اپل پادکست

👈 اسپاتیفای

00:01:01 مقدمه
00:02:32 بندهای اقتصادی تفاهم ایران و آمریکا
00:14:15 پزشکیان و ۲۰ میلیون بشکه نفت هوافضای سپاه
00:22:57 عکس‌های منتسب به محمد محبی
00:30:26 انتساب نقل‌قول جعلی به بیرانوند
00:33:13 شستن مرغ خام، ضرر دارد
00:38:28 چند ویدیوی منتسب به اعتراضات دی‌ماه
00:40:23 ادعای بازداشت سپاهی‌ها در اسرائیل
00:41:53 ادعای سقوط بالگرد آپاچی با سامانه مجید
00:43:54 ویدیوی منتسب به محل جسد مجتبی خامنه‌ای
00:46:26 ادعای دعوت اردوغان برای تشییع علی و مجتبی خامنه‌ای
00:50:49 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

25 June 2026 17:57

❌ ادعای نادرست تعیین مجازات برای اهانت به آمریکا در قوه قضاییه

🔹در شبکه‌های اجتماعی، خبری همراه با تصاویری از محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه، منتشر شده که ادعا می‌کند قوه قضاییه برای هرگونه اهانت به آمریکا مجازات حبس و جریمه مالی تعیین کرده است.

🔹این ادعا تنها در دو صفحه اینستاگرام دست‌کم هفت میلیون بار دیده شده و بارها در شبکه‌های اجتماعی مختلف دست به دست شده؛ اما نادرست است.

🔹میزان، مرکز رسانه‌ای قوه قضاییه در اطلاعیه‌ای خبر ممنوعیت سر دادن شعار علیه آمریکا و آتش‌زدن پرچم دولت آمریکا در تجمعات را تکذیب کرد.

🔹عمادالدین باقی، روزنامه‌نگار و فعال حقوق بشر در یک مطلب تلگرامی نوشته بود نتیجه بند دوم تفاهم‌نامه ایران و آمریکا باید به جرم‌انگاری اهانت به آمریکا منتهی شود، چنانکه در گذشته تمایل ارتباط با آمریکا جرم بود.

🔹برنامه پاورقی در صداوسیما به این مطلب واکنش نشان داد و بخشی از این برنامه در شبکه‌های اجتماعی با تیتر «ممنوعیت شعار مرگ بر آمریکا» بازنشر شد.

🔹همین زمینه، باعث انتشار این ادعاها در شبکه‌های اجتماعی شده، اما قوه قضائیه تاکنون هیچ خبر، اطلاعیه و اعلامی درباره ممنوعیت و جرم‌انگاری شعار یا اهانت به آمریکا نداشته است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

25 June 2026 14:08

❌ ویدیوی ساختگی از انبوه تابوت‌ اسرائیلی‌هایی که در جنگ با ایران کشته شدند

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به انبوه اجساد اسرائیلی‌هاست که در جنگ با ایران کشته‌ شده‌اند.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده‌ است.

🔹یک نشان AI در بالای سمت چپ ویدیو دیده می‌شود.

🔹صورت افراد عادی نیست، برخی حاضران از وسط تابوت‌ها عبور می‌کنند و برخی دیگر غیب می‌شوند.

🔹در شرح ویدیو ادعا شده که این ویدیو ثابت می‌کند تعداد ۸۰ کشته اسرائیلی، درست نیست.

🔹هیچ منبع رسمی اسرائیلی تا امروز ادعا نکرده که ۸۰ نفر در جنگ با ایران کشته شده‌اند.

🔹فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی و ادعای مرتبط با آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 June 2026 15:22

✅ شستن مرغ خام باعث پخش باکتری در محیط آشپزخانه می‌شود

🔹پست‌هایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که می‌گویند مرغ خام نباید شسته شود، چراکه موجب پراکنده شدن باکتری در سینک می‌شود.

🔹این ادعا درست است. پژوهش‌های مراکز معتبر بهداشتی و درمانی مانند CDC و USDA نشان می‌دهد شستن مرغ خام پیش از مصرف باعث پخش شدن باکتری در محیط آشپزخانه می‌شود.

🔹شستن مرغ خام هیچ‌کدام از باکتری‌های موجود را از بین نمی‌برد؛ زیرا این باکتری‌ها در بافت‌های گوشت محبوس هستند.

🔹باکتری‌های روی سطح مرغ خام می‌توانند ساعت‌ها روی سطوح آشپزخانه مانند سینک، شیر آب و ظروف باقی بمانند، مگر اینکه سطوح پس از تماس به‌ درستی با مواد ضدعفونی‌کننده شسته شوند.

🔹تنها راه علمی و مطمئن برای نابودی کامل باکتری‌های مرغ خام، پختن آن و رساندن دمای داخلی گوشت به حدود ۷۴ درجه سانتی‌گراد است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مربوط به خطرناک بودن شستن مرغ خام به علت پخش باکتری، نشان «درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

23 June 2026 19:57

❌ ویدیوی نادرست منسوب به بازداشت سپاهی‌ها در اسرائیل

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به بازداشت ۸ نیروی سپاه در نزدیکی اورشلیم است که در حال ورود مخفیانه به اسرائیل بودند.

🔹این ادعا نادرست و ویدیو مربوط به بازداشت عرب‌های ساکن کرانه باختری است که قصد ورود به اسرائیل را داشتند.

🔹کانال ۱۴ اسرائيل گزارش داده که افراد بازداشت‌شده عرب‌هایی هستند که برای ورود به اسرائیل در دیواره دوجداره یک خودروی تجاری پنهان شده بودند.

🔹شبکه خبری قدس (QNN) هم گفته این افراد کارگرانی بودند که قصد داشتند برای یافتن شغل وارد اسرائیل شوند.

🔹در هیچ‌یک از این خبرها به ارتباطی میان این ویدیو و ادعای بازداشت نیروهای سپاه پاسداران اشاره نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با بازداشت سپاهی‌ها نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

22 June 2026 14:27

❌ ویدیوی ساختگی عبور موشک از کنار یک هواپیمای مسافربری

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند «عبور موشک هایپرسونیک فاتح-۲ از کنار یک هواپیمای مسافربری» است.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹«موشک فاتح۲» وجود ندارد. موشک فاتح ۱۱۰ نیز هایپرسونیک نیست. احتمالا نام موشک «فتاح۲» به اشتباه نوشته شده باشد.

🔹کاربری که اولین‌بار این ادعا را منتشر کرده، خود را تولیدکننده محتوای دیجیتال معرفی می‌کند.

🔹هیچ اطلاعات یا منبع معتبری نیز این رویداد را تأیید نمی‌کند.

🔹ظاهر موشک در صحنه‌های مختلف یکسان نیست، با موشک فتاح ۲ مطابقت ندارد و جزئیات غیرعادی تصویر از جمله پنل نامتعارف کابین و حالت برخی مسافران از نشانه‌های ساختگی‌بودن ویدیو است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

19 June 2026 21:14

❌ ویدیوی سخنرانی اردوغان درباره شرکت در مراسم تشییع علی و مجتبی خامنه‌ای ساختگی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر و ادعا شده مربوط به سخنرانی اردوغان است که در آن می‌گوید برای شرکت در مراسم تشییع علی و مجتبی خامنه‌ای از او دعوت شده است.

🔹این ادعا شاخ‌دار است. ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده و اردوغان چنین سخنانی نگفته است.

🔹ردیابی واترمارک دیجیتال SynthID با سیستم تشخیص هوش مصنوعی گوگل نشان می‌دهد تصویر و صدای این ویدئو با هوش مصنوعی تولید یا دستکاری شده است.

🔹در آخرین سخنرانی اردوغان که در مجتمع ریاست‌جمهوری آنکارا انجام شده، او درباره تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا صحبت کرده و هیچ اشاره‌ای به مراسم تشییع یا دعوت از ترکیه برای آن نشده است.

🔹هیچ گزارش یا خبر رسمی مبنی بر دعوت از سران خارجی برای مراسم تشییع مجتبی یا حتی علی خامنه‌ای وجود ندارد.

🔹با وجود اعلام زمان و محل برگزاری مراسم، هیچ لیست رسمی از مهمانان خارجی یا دعوت‌نامه‌ای برای رهبران کشورهای دیگر منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی و ادعای منتسب به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh