FactNameh | فکت‌نامه

30 May 2026 00:18

❌ درباره ویدیو با ادعای «موشک ناشناخته ایرانی» چه می‌دانیم؟

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به لحظه اصابت و انفجار یک «موشک ناشناخته ایرانی» است که تحلیلگران نظامی را «وحشت‌زده» کرده است.

🔹در توضیح این ویدیو ادعا شده نشریه فوربز این موشک را «پدیده‌ای فراتر از هایپرسونیک و سوپرسونیک» و «غیرقابل رهگیری» توصیف کرده است.

🔹این ادعا بی‌اساس و نادرست است. هیچ رسانه معتبر و رسمی این ویدیو را منتشر نکرده است.

🔹در بازنشرها، به زمان یا مکان انفجار اشاره‌ای نشده و هیچ ویدیویی از ابعاد دیگر ماجرا وجود ندارد و خود ویدیو نیز نشانه‌هایی از ساختگی‌بودن دارد.

🔹اگرچه فوربز مقالاتی درباره توان نظامی ایران از جمله موشک‌های فتاح دارد، اما برخلاف ادعاها، این نشریه اشاره‌ای به «غیرقابل رهگیری» بودن آنها نکرده است.

🔹ایران موشک‌های هایپرسونیک «فتاح-۱» و «فتاح-۲» را دارد و ادعا می‌کند رهگیری‌ این موشک‌ها به‌خاطر سرعت و مانورپذیری‌شان، بسیار سخت است؛ اما هنوز در تحلیل‌های مستقل درباره واقعی بودن قابلیت «پرنده گلاید هایپرسونیک» بودن فتاح اختلاف‌نظر وجود دارد.

🔹ویدیوهای پرتاب و اصابت موشک فتاح که در خبرگزاری‌های داخلی منتشر شده‌اند، با این ویدیوی مورد اشاره، مطابقت ندارند.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ویدیو و ادعای آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

29 May 2026 15:46

❌ ویدیوی منسوب به ناو آمریکایی بعد از موشک‌باران ایران، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده اولین فیلم از ناو آمریکایی پس از موشک‌باران ایران است و آسیب جدی به ناو و جنگنده‌ها را نشان می‌دهد.

🔹این ادعا بی‌اساس است و ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹صداهای غیرطبیعی، حرکت ماشینی فرد داخل ویدیو، عبور غیرواقعی از موانع، ناهماهنگی نور، سایه و اجسام از نشانه‌های ساختگی بودن ویدیو است.

🔹به نظر می‌رسد منظور ادعا، ناو «جرالد فورد» باشد. خبر رسمی آتش‌سوزی این ناو ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ منتشر شد و فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد این حادثه ارتباطی با حمله یا درگیری نظامی نداشته است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی و ادعای منتسب به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

29 May 2026 06:29

🎙 بازگشت فیلترنت؟

🔹همزمان با ضبط قسمت ۲۷۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه، مقام‌های دولت جمهوری اسلامی گفته‌اند دسترسی مردم به اینترنت قرار است به وضعیت قبل از دی‌ماه ۱۴۰۴ برگردد؛ وضعیتی که البته همان زمان هم با فیلترینگ شدید همراه بود.

🔹پیش از مرور فکت‌چک‌های این هفته، درباره دو مقاله مفصلی که در سابستک انگلیسی فکت‌نامه منتشر شده، توضیح می‌دهیم؛ یکی درباره فعالیت اکانت‌های سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی در پلتفرم ایکس و دیگری درباره اینترنت طبقاتی در ایران.

🔹چندی قبل در صداوسیما درباره امکان پرتاب موشک به مدار پایین زمین و هدف گرفتن ماهواره‌ها صحبت شده بود. در این اپیزود درباره این مساله توضیح داده‌ایم.

🔹وضعیت تاب‌آوری صنعت برق ایران در شرایط فعلی و ادعای وزیر کشاورزی درباره امنیت غذایی در ایران، سوژه‌های اقتصادی این قسمت هستند.

🔹یک نماینده مجلس گفته در جنگ هشت‌ساله، ایران حتی چند سانتیمتر از خاک خود را به عراق واگذار نکرد؛ روایتی ناقص از واقعیت تاریخی، که درباره گمراه‌کننده بودن آن توضیح می‌دهیم.

🔹ادعای بی‌اساس درباره «اعمال قانون» یک نفتکش اماراتی و نیز فرار آمریکایی‌ها از امارات، ویدیوی منتسب به هدف قرار گرفتن ناو دنا، ادعایی درباره یک تونل مخفی نظامی و ادعای ربودن جسد علی خامنه‌ای از بیمارستان، سوژه فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

28 May 2026 18:00

❌ این ویدیوی منتسب به تجمع‌های ۱۸ و ۱۹ دی، مربوط به صربستان است

🔹ویدیویی به‌طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به اعتراضات مردم ایران در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه است.

🔹در این ویدیو، میدانی بزرگ مملو از جمعیت با تلفن‌های همراه روشن دیده می‌شود و صدای همخوانی آهنگ «ای ایران» روی ویدیو گذاشته شده است.

🔹این ویدیو ارتباطی با ایران و اعتراضات دی‌ماه ندارد.

🔹در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ جمعیت زیادی از معترضان در شهرهای مختلف ایران به خیابان‌ها رفتند و تصاویر واقعی زیادی از حضور آن‌ها در خیابان وجود دارد.

🔹اما این ویدیو مربوط به تجمع گسترده ضددولتی در شهر بلگراد پایتخت صربستان در اسفند ۱۴۰۳ است که علیه دولت الکساندر ووچیچ برگزار شد.

🔹این ویدیو مهر ۱۴۰۴ نیز به تظاهرات ضد اسرائیلی نسبت داده شده بود که سایت‌های درستی‌سنجی آن را رد کردند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به اعتراضات دی‌ماه ایران نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

27 May 2026 13:54

❌ ادعای نادرست درباره تلاش امارات برای رد کردن نفتکش با جعل اسم

🔹در صداوسیما ادعا شده که امارات تلاش کرده با جعل اسم یکی از نفتکش‌هایش به «ایران کرمان»، از تنگه هرمز عبور کند اما از سوی جمهوری اسلامی «اعمال قانون» شده است.

🔹این ادعا بی‌اساس و نادرست است.

🔹شخصی به اسم وحید خضاب که «پژوهشگر و مترجم» معرفی شده، در شبکه خبر این ادعا را مطرح کرده و می‌‌گوید حتی رنگ بدنه این کشتی اقیانوس‌پیما را تغییر داده بودند تا شناسایی نشود.

🔹این ادعا به جز آنچه همین فرد مطرح کرده، در هیچ منبع و رسانه رسمی و معتبری منتشر نشده است.

🔹تنها مورد منتسب به حمله ایران به نفتکش اماراتی، در روز ۱۴ اردیبهشت بوده که ایران مستقیما مسئولیت آن را به عهده نگرفت.

🔹«ایران کرمان» اسم سابق «ناو پهپادبر شهید باقری» بود که در جنگ اخیر هدف قرار گرفت و در نزدیکی جزیره قشم زمین‌گیر شد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

25 May 2026 20:04

🎥 هزینه سبد کالابرگ، ۱۰ و نیم برابر طی چهار سال

🔹درآمد یک کارگر حداقل‌بگیر با احتساب کالابرگ برای یک خانواده سه‌نفره، ماهی ۲۴ میلیون تومان است؛ اما صرفا هزینه ماهانه ۱۱ قلم خوراکی که در سبد کالابرگ به عنوان نیازهای اولیه ذکر شده، به حدود ۱۴ میلیون تومان می‌رسد.

🔹بر اساس داده‌های رسمی، هزینه تامین این ۱۱ قلم خوراکی در اردیبهشت ۱۴۰۱ حدود ۴۴۰ هزار تومان برای هر نفر بود. این رقم در فروردین ۱۴۰۵ به چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است.

🔹طبق گزارش مرکز آمار، از ۵۳ قلم کالای پرمصرف خانوار، قیمت ۲۲ قلم در یک سال بیش از دو برابر شده است.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 FactNameh/shorts">ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

23 May 2026 14:57

🔹 ایران جزو کشور‌های برتر جهان از نظر امنیت غذایی نیست

🔹غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، گفته ایران جزو پنج کشور برتر جهان از نظر «امنیت غذایی» است.

🔹او مشخص نکرده بر اساس چه شاخصی این ادعا را مطرح می‌کند، اما این ادعا با هیچ‌کدام از شاخص‌های متعارف برای سنجش امنیت غذایی در کشورها سازگار نیست.

🔹در رده‌بندی شاخص جهانی امنیت غذایی (GFSI) اکونومیست، فنلاند، ایرلند، نروژ، فرانسه و هلند پنج کشور برتر جهان از نظر امنیت پایدار غذایی هستند. ایران حتی در این رتبه‌بندی قرار ندارد.

🔹طبق آمارهای فائو میانگین شیوع ناامنی شدید غذایی در ایران بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ حدود ۶ درصد است و ایران در رتبه ۶۹ قرار دارد.

🔹شاخص شیوع سوءتغذیه نشان می‌دهد ۶.۸ درصد مردم ایران در سال‌های اخیر از سوءتغذیه رنج برده‌اند و از این نظر ایران در مقایسه با سایر کشورها، از متوسط پایین‌تر است.

🔹بر اساس گزارش سال ۲۰۲۵ شاخص جهانی گرسنگی (GHI)، ایران با کسب امتیاز ۷.۴ در میان ۱۲۳ کشور جهان، در جایگاه ۴۰ قرار دارد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعای وزیر جهاد کشاورزی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

22 May 2026 16:46

❌ روایت گمراه‌کننده یک نماینده مجلس از اشغال اراضی ایران در جنگ ایران و عراق

🔹علی خضریان، نماینده مجلس، می‌گوید ایران در طی هشت سال جنگ ایران و عراق، هیچ زمینی را از دست نداد.

🔹این روایتی گمراه‌کننده از واقعیت است. بله ایران در نهایت زمینی را از دست نداد، اما ماجرا به این شکل که روایت شده، نبوده است.

🔹در زمان پایان جنگ و پذیرش قطعنامه ۵۹۸، حدود ۲۶۰۰ کیلومتر از اراضی ایران در اشغال عراق بود.

🔹این اشغال تا دو سال و یک ماه بعد هم ادامه داشت، تا اینکه خود صدام‌ در آستانه حمله به کویت، سرزمین‌های اشغال‌شده را به ایران بازگرداند.

🔹در اسناد دولتی جمهوری اسلامی ایران و به نقل از مقامات، بارها به موضوع عدم بازگرداندن مناطق اشغالی و کارشکنی عراق در ارتباط با مبادلات اسرا تا پیش از وقوع جنگ کویت اشاره شده است.

🔹با این اوصاف روشن است که آقای خضریان روایتی ناقص از از واقعیت ارائه می‌دهد و به بخش مهمی از آن اشاره نمی‌کند. به همین دلیل فکت‌نامه به آن نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

22 May 2026 09:33

🎙 تورم غذا؛ «فراتر از بحران»

🔹در قسمت ۲۷۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه درباره یکی از مهمترین موضوعات اقتصادی این روزهای ایران یعنی عبور تورم خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها از مرز بحرانی صحبت می‌کنیم.

🔹بررسی ادعای رئیس کل بانک مرکزی درباره تغییرات قیمت دلار در ماه‌های اخیر، دیگر سوژه اقتصادی این قسمت است.

🔹در ادامه، ویدیوی منتسب به تخلیه عمدی نفت در خلیج فارس و عکس منسوب به خبر جنجالی بازداشت چند عضو سپاه در کویت را بررسی می‌کنیم.

🔹ویدیویی که ادعا شده مربوط به ساعاتی قبل از کشته‌شدن علی لاریجانی است، تصاویر منتسب به آسیب و فرار کشتی آمریکایی و ویدیوی تیراندازی یک سرباز آمریکا، موضوع فکت‌چک‌های دیگر مرتبط با تحولات ایران روزهای ایران است.

🔹آمار اغراق‌شده از تعداد حافظان قرآن در ایران، ادعاها درباره فرازمینی‌ها در اسناد پنتاگون و ادعای کشف دارویی که حافظه انسان را متحول می‌کند، فکت‌چک‌های غیرجنگی این اپیزود هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۶ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:46 مقدمه
00:02:57 تصویر بی‌سابقه از وضعیت معیشت ایرانیان
00:08:43 آمار نادرست رئیس‌ کل بانک مرکزی درباره افزایش قیمت دلار
00:10:56 ویدیوی ساختگی منسوب به تخلیه عمدی نفت در خلیج فارس
00:15:12 تصویر ساختگی از بازداشت چهار عضو سپاه در کویت
00:19:20 ویدیوی قدیمی منتسب به «ساعاتی قبل از کشته‌شدن لاریجانی»
00:21:51 ویدیوی آسیب و فرار کشتی آمریکایی، ساختگی است
00:24:01 ویدیوی تیراندازی سرباز آمریکایی در تنگه هرمز، قدیمی است
00:25:07 آمار اغراق‌شده از حافظان قرآن در ایران
00:29:42 ادعای نادرست درباره ویدیوی فرازمینی‌ها در اسناد پنتاگون
00:32:48 ادعای کشف دارویی که حافظه را ۷۰ درصد بهبود می‌بخشد
00:35:14 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

21 May 2026 17:15

❌ ویدیوی نادرست و قدیمی منتسب به فرار آمریکایی‌ها از امارات

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده نیروهای آمریکایی را در حال فرار از امارات نشان می‌دهد.

🔹این ادعا بی‌اساس است و ویدیو ارتباطی با «فرار هواپیماهای آمریکایی» ندارد.

🔹اصل ویدیو روز ۲۶ دی‌ماه ۱۴۰۴ در رسانه‌های رسمی منتشر شده و مربوط به «روز همبستگی امارات» و نمایش هوایی هواپیماها بر فراز پالم جمیرا و برج‌العرب است.

🔹روزنامه Gulf News و دفتر رسانه‌ای دبی نیز گزارش‌ها و ویدیوهای مشابهی از نمایش‌های هوایی نیروهای مسلح امارات در روز همبستگی منتشر کرده‌اند.

🔹بخش راستی‌آزمایی خبرگزاری فرانسه نیز تایید کرده که این ویدیو روز ۱۷ ژانویه در سالروز حمله حوثی‌ها به ابوظبی و روز همبستگی امارات فیلم‌برداری شده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به فرار آمریکایی‌ها از امارات نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

20 May 2026 19:52

❌ آمار اغراق‌شده از حافظان قرآن در ایران

🔹خبرگزاری مهر می‌گوید «حافظان قرآن یک میلیون و ۴۰۴ هزار نفر شده‌اند»؛ اما این آمار نمی‌تواند درست باشد.

🔹این برداشت خبرگزاری مهر بر اساس اعلام دبیر ستاد راهبری حفظ قرآن است که گفته آمار حفظ قرآن در سال گذشته به یک میلیون و ۴۰۴ هزار «نفرجزء» رسیده، نه یک میلیون نفر حافظ قرآن. یعنی اگر یک نفر چند جزء را حفظ کرده باشد، چند بار در این آمار شمرده می‌شود.

🔹به دلیل نبود گزارش‌های مستند، اصل این آمار قابل راستی‌آزمایی نیست، اما برای رد کردن ادعای «بیش از یک میلیون نفر حافظ قرآن» کافی است.

🔹در قانون بودجه ۱۴۰۴ و لایحه ۱۴۰۵ روی هم ۱۷۶۵ میلیارد تومان بودجه برای «اجرای اسناد راهبری توسعه فرهنگ قرآنی» در نظر گرفته شده که طبق برنامه هفتم، رسیدن به هدف کمی ۱۰ میلیون نفرجزء حفظ قرآن، یکی از اهداف کمی توسعه قرآنی است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای خبرگزاری مهر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

19 May 2026 18:54

🎥 راستی‌آزمایی تصاویر جنگ / بخش ششم

🔹همزمان با تداوم آتش‌بس و سیر تحولات پس از جنگ اخیر، عکس‌ها و ویدیوهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی و حتی برخی رسانه‌ها منتشر می‌شود که نادرست و ساختگی‌اند.

🔹در قسمت ششم از این سری‌ویدیوها، چند نمونه دیگر از این موارد را مرور می‌کنیم؛ از تصویر منتسب به شناور دلفینی سپاه تا تصاویری که با عنوان ناوهای آسیب‌دیده آمریکایی منتشر شده‌اند.

👈 FactNameh/shorts">ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

19 May 2026 12:51

❌ ادعای نادرست کشف دارویی که در ۴۸ ساعت حافظه را ۷۰ درصد بهبود می‌بخشد

🔹برخی در شبکه‌های اجتماعی ادعا کرده‌اند دارویی کشف شده که طی ۴۸ ساعت حافظه را ۷۰ درصد جوان می‌کند و بهبود می‌بخشد.

🔹این ادعا به مقاله‌ای با تمرکز بر مولکولی به نام ISRIB در نشریه Science استناد می‌کند، اما لینک موجود در آن، مقاله‌ای درباره یک داروی دیگر در یک نشریه دیگر است.

🔹در واقع ISRIB یک مولکول واقعی و آزمایشگاهی است، اما برخی پژوهش‌ها تاثیر مثبت آن را بر ترمیم حافظه موش‌ها نشان داده‌اند، نه انسان‌ها.

🔹هیچ‌کدام از پژوهش‌هایی که در رابطه با تاثیر این مولکول بر حافظه انجام شده، نگفته‌اند که می‌تواند در ۴۸ ساعت حافظه را تا ۷۰ درصد بهبود ببخشد یا جوان کند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

17 May 2026 11:56

❌ انتساب یک ویدیوی قدیمی، به تیراندازی نیروهای آمریکایی در تنگه هرمز طی روزهای اخیر

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه تیراندازی نیروهای آمریکایی در تنگه هرمز طی روزهای اخیر را نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیو قدیمی است و ارتباطی با درگیری‌های اخیر ایران و آمریکا در تنگه هرمز ندارد.

🔹این ویدیو دست‌کم یک سال پیش با این توضیح که صحنه‌ای از تمرین نیروهای نظامی آمریکا را نمایش می‌دهد، در یوتیوب منتشر شده بود.

🔹بخش‌هایی از همین ویدیو پیش‌تر در شبکه‌های اجتماعی با ادعای درگیری نیروهای آمریکایی در نزدیکی سومالی بازنشر شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به تیراندازی نیروهای آمریکا در تنگه هرمز و خلیج فارس طی روزهای اخیر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

15 May 2026 20:08

❌ ویدیوی منتسب به «ساعاتی قبل از کشته شدن علی لاریجانی»، قدیمی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی از علی لاریجانی منتشر و ادعا شده مربوط به «ساعاتی قبل از کشته شدن» او است.

🔹در این ادعاها گفته شده لاریجانی و همراهانش با روشن شدن تلفن همراهشان، از سوی موساد ردیابی و کشته شدند.

🔹این ویدیو قدیمی و مربوط به سفر لاریجانی، محمد پاکپور و روح‌الله حضرت‌پور به مناطق مرزی در سال ۱۳۹۶ است.

🔹محمد پاکپور فرمانده سابق سپاه در ۹ اسفند ۱۴۰۴ و علی لاریجانی ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ در حملات اسرائیل کشته شدند.

🔹هیچ خبری از کشته‌شدن روح‌الله حضرت‌پور، نماینده پیشین مجلس که یکی از سرنشینان خودرو در این ویدیو است، وجود ندارد.

🔹این ویدیو روز دوشنبه ۲۷ شهریور ۱۳۹۶ در جریان بازدید لاریجانی (رئیس وقت مجلس) و محمد پاکپور (فرمانده وقت نیروی زمینی سپاه) از مناطق مرزی ایران و ترکیه ضبط شده بود.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

29 May 2026 19:22

✍️ پول‌های بلوکه شده ایران چقدر است؟

🔹همزمان با مذاکرات ایران و آمریکا، بحث درباره پول‌های بلوکه‌شده ایران در خارج از کشور، دوباره بالا گرفته است.

🔹سال‌ها است اعداد و ارقام متنوعی، از کمتر از ۲۰ تا بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار، به عنوان رقم این پول‌ها مطرح شده که نمی‌توان هیچ‌کدام را به‌طور مستقل رد یا تایید کرد.

🔹خبرگزاری تسنیم به نقل از یک منبع آگاه نزدیک به تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای، مجموع منابع بلوکه‌شده ایران را طبق متن یادداشت تفاهم، ۲۴ میلیارد دلار اعلام کرده است.

🔹رسانه‌ها و موسسات بین‌المللی مانند وال‌استریت ژورنال و موسسه صلح ایالات متحده، مجموع دارایی‌های مسدود شده ایران را رقمی بین ۱۰۰ تا ۱۲۳ میلیارد دلار اعلام کرده‌اند.

🔹الجزیره مبلغ دارایی‌های بلوکه‌شده در کشورهای چین، عراق، هند، ژاپن، آمریکا و لوکزامبورگ را در مجموع ۴۴ میلیارد دلار تخمین می‌زند.

🔹سعید آجرلو، عضو تیم رسانه‌ای مذاکره‌کننده نیز در یک برنامه تلویزیونی گفته رقم ۲۴ میلیارد دلار، با تایید بانک مرکزی، مبنای مذاکرات است.

🔹در سال‌های گذشته بارها خبر آزاد شدن بخشی از اموال بلوکه‌شده ایران مطرح و منتشر شده، اما بعد تکذیب شده است.

🔹در سال ۱۴۰۲ مقام‌های دولتی از آزاد شدن ۶ تا ۷ میلیارد دلار دارایی بلوکه‌شده ایران در کره جنوبی و واریز آن به بانک‌های ایرانی خبر دادند که در نهایت مشخص شد چنین اتفاقی رخ نداده است.

🔹به این مجموعه از پیچیدگی‌ها و ابهامات، هزینه‌ها و کارمزدهای بانکی نگهداری طولانی‌مدت این اموال، هزینه‌های نقل و انتقالات و تغییرات نرخ‌های تبدیل ارز را نیز باید افزود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

29 May 2026 09:35

🎙 بازگشت فیلترنت؟

🔹همزمان با ضبط قسمت ۲۷۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه، مقام‌های دولت جمهوری اسلامی گفته‌اند دسترسی مردم به اینترنت قرار است به وضعیت قبل از دی‌ماه ۱۴۰۴ برگردد؛ وضعیتی که البته همان زمان هم با فیلترینگ شدید همراه بود.

🔹پیش از مرور فکت‌چک‌های این هفته، درباره دو مقاله مفصلی که در سابستک انگلیسی فکت‌نامه منتشر شده، توضیح می‌دهیم؛ یکی درباره فعالیت اکانت‌های سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی در پلتفرم ایکس و دیگری درباره اینترنت طبقاتی در ایران.

🔹چندی قبل در صداوسیما درباره امکان پرتاب موشک به مدار پایین زمین و هدف گرفتن ماهواره‌ها صحبت شده بود. در این اپیزود درباره این مساله توضیح داده‌ایم.

🔹وضعیت تاب‌آوری صنعت برق ایران در شرایط فعلی و ادعای وزیر کشاورزی درباره امنیت غذایی در ایران، سوژه‌های اقتصادی این قسمت هستند.

🔹یک نماینده مجلس گفته در جنگ هشت‌ساله، ایران حتی چند سانتیمتر از خاک خود را به عراق واگذار نکرد؛ روایتی ناقص از واقعیت تاریخی، که درباره گمراه‌کننده بودن آن توضیح می‌دهیم.

🔹ادعای بی‌اساس درباره «اعمال قانون» یک نفتکش اماراتی و نیز فرار آمریکایی‌ها از امارات، ویدیوی منتسب به هدف قرار گرفتن ناو دنا، ادعایی درباره یک تونل مخفی نظامی و ادعای ربودن جسد علی خامنه‌ای از بیمارستان، سوژه فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۹ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:59 مقدمه
00:04:48 دو مقاله انگلیسی درباره اکانت‌های سفارتخانه‌ها و اینترنت طبقاتی
00:11:56 تهدید حمله به زیرساخت‌های ماهواره‌ای مدار پایین، جدی است؟
00:19:48 تاب‌آوری ایران در برابر بحران تامین آب و برق چقدر است؟
00:25:37 ایران جزو کشور‌های برتر جهان از نظر امنیت غذایی نیست
00:28:56 روایت گمراه‌کننده از وضع اشغال اراضی ایران در جنگ با عراق
00:33:54 ادعای تلاش امارات برای رد کردن نفتکش با جعل اسم
00:36:17 ویدیوی نادرست منتسب به فرار آمریکایی‌ها از امارات
00:37:56 ویدیوی ساختگی منتسب به لحظه هدف قرار گرفتن ناو دنا
00:39:26 انتساب یک ویدیوی قدیمی به تونل مخفی زیرزمینی در ایران
00:40:30 ادعای شاخ‌دار عملیات آمریکایی‌ها برای ربودن جسد خامنه‌ای
00:43:34 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

28 May 2026 19:06

📝 ماجرای «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» و قطع و وصل اینترنت

🔹۸۸ روز پس از قطع اینترنت، مقام‌های دولت جمهوری اسلامی مدعی شدند فرایند اتصال تدریجی دوباره اینترنت از روز ۵ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شده است.

🔹مقام‌های دولتی می‌گویند فرایند اتصال اینترنت بر اساس مصوبه «ستاد ویژه فضای مجازی» است، گروه‌های مخالف اینترنت اما «ستاد ویژه» را فاقد وجاهت قانونی می‌دانند.

🔹«ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی» با حکم مسعود پزشکیان با عنوان «رئیس‌جمهور/ رئیس شورای عالی امنیت ملی» تشکیل شده و اولین مصوبه آن بازگشت اینترنت به وضع قبل از دی‌ماه است.

🔹ساعاتی پس از اعلام بازگشایی اینترنت، خبرگزاری قوه قضائیه خبر داد که دیوان عدالت اداری، در اقدامی بی‌سابقه، دستور موقت توقف اجرای مصوبه تشکیل ستاد ویژه را صادر کرده است.

🔹طبق قانون، دیوان عدالت اداری می‌تواند اجرای اموری را که تبعات جبران‌ناپذیر دارد (مثل تخریب ساختمان)، به صورت موقت متوقف کند، اما سابقه نداشته در مواردی که خطر عینی وجود ندارد، دستور توقف صادر کند.

🔹شاکیان این پرونده چهار نفر از اعضای حقیقی شورای عالی فضای مجازی‌‌ و از چهره‌های شناخته‌شده مخالف اینترنت هستند.

🔹حوزه عملکرد شورای عالی فضای مجازی، امور کلان است و این شورا دست‌کم روی کاغذ و بر اساس اختیارات مصوب کمیسیون‌ها، اختیاری برای قطع و وصل اینترنت ندارد.

🔹اما در حکم تاسیس ستاد ویژه فضای مجازی ماموریت‌هایی تعریف شده که با شورای عالی فضای مجازی تداخل دارد. مثلا در حکم تاسیس ستاد ویژه «ساماندهی و ارتقای کارآمدی دبیرخانه شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی» جزو ماموریت‌های آن اعلام شده است.

🔹مقام‌های دولتی اصرار دارند که این ستاد ویژه، در شورای عالی امنیت ملی تاسیس شده که در موقعیت بالاتری نسبت به شورای عالی فضای مجازی قرار دارد.

🔹به دلیل نبود دسترسی به اطلاعات شورای عالی فضای مجازی، نمی‌توان درباره ارتباط این شورا با ستاد تازه تشکیل شده با قاطعیت صحبت کرد.

🔹اگر واقعا ستاد ویژه فضای مجازی، با هماهنگی سران حکومت ایران در شورای عالی امنیت ملی تشکیل و موقعیت آن بر اساس تصمیم‌گیری کلان تثبیت شده باشد، می‌توان آن را تغییری در ساختار تصمیم‌گیری برای اینترنت در ایران ارزیابی کرد.

🔹در غیر اینصورت، در بهترین حالت، تلاشی موردی خواهد بود که معلوم نیست چقدر دوام داشته باشد.

🔹بر خلاف شورای عالی فضای مجازی، در ستاد ویژه وزن دولت بیشتر است و چهره‌های حقیقی و حقوقی مخالف اینترنت حضور کمرنگ‌تری دارند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

28 May 2026 13:58

✍️ بررسی ادعاهای مطرح‌شده درباره آمار تلفات هواگردهای آمریکایی در جنگ ۴۰روزه

🔹جمهوری اسلامی در طول جنگ بارها ادعا کرد که تعداد زیادی جنگنده، پهپاد و هواگرد آمریکایی و اسرائیلی را سرنگون کرده است. برخی رسانه‌ها حتی از رقم بیش از ۲۰۰ هواگرد صحبت کردند، اما برای بسیاری از این ادعاها سند یا تصویر مستقلی منتشر نشد.

🔹بعد از پایان جنگ، گزارشی از بخش تحقیقاتی کنگره آمریکا منتشر شد که در آن گفته شده دست‌کم ۴۲ هواگرد آمریکایی یا نابود شده‌اند یا آسیب دیده‌اند.

🔹این عدد شامل جنگنده‌ها، پهپادها، هواپیماهای سوخت‌رسان، هواپیماهای پشتیبانی و بالگردها می‌شود؛ اما این گزارش تاکید می‌کند که همه این موارد «سرنگونی کامل» نبوده و بخشی از آن فقط آسیب جنگی یا حتی آتش خودی بوده است.

🔹بر اساس این گزارش، بیشترین خسارت آمریکا مربوط به پهپادها بود و ۲۴ پهپاد MQ-9 و یک MQ-4C آسیب دیدند یا از بین رفتند. همچنین آمریکا از دست رفتن یک جنگنده F-15E، آسیب دیدن یک F-35A و سقوط یک A-10 را هم ثبت کرده است. بخشی از این خسارت‌ها در عملیات رزمی رخ داده و بخشی هم به دلیل اشتباهات یا عملیات نجات و پشتیبانی بوده است.

🔹آمریکا در بخش هواگردهای پشتیبانی هم خسارت قابل توجهی داشت. چند هواپیمای سوخت‌رسان KC-135، یک هواپیمای آواکس E-3 و چند هواگرد عملیات ویژه آسیب دیدند یا نابود شدند.

🔹این موضوع نشان می‌دهد که فقط جنگنده‌ها هدف نبوده‌اند و شبکه پشتیبانی، سوخت‌رسانی و عملیات نجات آمریکا هم تحت فشار قرار گرفته است.

🔹اگرچه عدد ۴۲ هواگرد در نگاه اول زیاد به نظر می‌رسد، اما آمریکا در طول این جنگ بیش از ۱۰ هزار سورتی پرواز انجام داد. به همین دلیل نرخ کلی خسارت، کمتر از نیم درصد برآورد می‌شود.

🔹این یعنی آمریکا توان انجام عملیات گسترده را حفظ کرده، اما در عین حال خسارت به پهپادها، سوخت‌رسان‌ها و هواگردهای پشتیبانی نشان می‌دهد که نیروی هوایی ایالات متحده در یک جنگ پرتراکم می‌تواند هزینه قابل توجهی بدهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

26 May 2026 20:23

📝 گزارشگری اینفلوئنسرها از ایران؛ پروپاگاندا یا روایت آلترناتیو
👈بررسی مورد بشرا شیخ

🔹همزمان با قطع اینترنت در ایران و خاموشی صدای شهروندان عادی، گروهی از اینفلوئنسرها و فعالان رسانه‌ای خارجی با دسترسی کامل به اینترنت، در قالب تورهای رسانه‌ای «جشنواره صبح» وارد ایران شدند تا روایت خودشان را از جنگ، اعتراضات، حجاب و وضعیت اجتماعی منتشر کنند.

🔹در این میان، اینفلوئنسر اصلی این جریان، بشرا شیخ، فعال رسانه‌ای بریتانیایی ـ پاکستانی بود؛ کسی که از فضای رئالیتی‌شو و مد وارد روایت‌گری سیاسی درباره ایران شده و در این تورها به دسترسی‌هایی ویژه مانند حضور در تنگه هرمز، دیدار با مقام‌های حکومتی و روایت‌سازی درباره مسائل حساسی چون حجاب و قطع اینترنت و اعتراضات، دست یافته است.

🔹تحلیل حساب X او بین می ۲۰۲۵ تا می ۲۰۲۶ نشان می‌دهد اوج فعالیتش همزمان با بحران‌هایی مانند جنگ، آتش‌بس و اعتراضات در ایران بوده و از میان بیش از ۴ هزار پست او، حدود ۸۰۰ پست به ایران اختصاص داشته است.

🔹عملکرد شیخ نمونه‌ای از «کنشگری همسو» است؛ جایی که مرز میان خبرنگاری و فعالیت سیاسی کمرنگ می‌شود و تولید محتوا بیش از آنکه مبتنی بر مشاهده مستقل باشد، در راستای بازتولید روایت رسمی حکومت قرار می‌گیرد.

🔹همه این گزارش‌ها در وضعیت قطع اینترنت در ایران تولید و منتشر شده و در غیاب صدای متکثر و ارگانیک شهروندان ایران، این شکل از گزارشگری بیش از آنکه بازتاب واقعیت میدانی باشند، یک روایت مدیریت‌شده و هدایت‌شده در فضایی انحصاری است.

🔹این گزارش نشان می‌دهد چگونه شبکه‌های اجتماعی و اینفلوئنسرها به بخشی از پروژه جدید جمهوری اسلامی برای مدیریت افکار عمومی جهانی تبدیل شده‌اند؛ وضعیتی که در آن مرز میان «گزارشگری مستقل» و «بازتولید روایت رسمی جمهوری اسلامی» کمرنگ شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 May 2026 14:44

📝 آیا تهدید جمهوری اسلامی برای حمله به زیرساخت‌های ماهواره‌ای در مدار پایین زمین جدی است؟

🔹در یک برنامه تلویزیونی شبکه خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی، درباره «امکان تهدید ایجاد بحران زنجیره‌ای در زیرساخت‌های ماهواره‌ای در مدار پایین زمین» صحبت شد.

🔹در این برنامه سناریویی مطرح می‌شود که در آن موشک به مدار پایین زمین برود و با انفجار در زمان مشخص، زیرساخت ماهواره‌ای را دچار بحران کند.

🔹مدار LEO به مدار ماهواره‌های نزدیک به سطح زمین گفته می‌شود که تنها چند صد کیلومتر با زمین فاصله دارند. ماهواره‌های استارلینک و ایستگاه فضایی در این مدار قرار دارند.

🔹نخست، استارلینک یک هدف منفرد نیست، بلکه یک شبکه بزرگ و توزیع‌شده با هزاران ماهواره است.

🔹دوم، حمله فیزیکی در مدار، به ویژه اگر مخرب باشد، فقط به هدف مورد نظر آسیب نمی‌زند و برای کل محیط فضایی خطرناک است که کشورهای دیگر، از جمله چین و روسیه از آن استفاده می‌کنند.

🔹سوم، جمهوری اسلامی توان پرتاب ماهواره سبک و توسعه برنامه فضایی را نشان داده، اما شواهد علنی، از توان عملیاتی آن برای حمله مؤثر به منظومه‌ای مانند استارلینک پشتیبانی نمی‌کند.

🔹چهارم، تهدید واقعی‌تر علیه استارلینک و کاربران آن احتمالاً در حوزه جَمینگ، اسپوفینگ، شناسایی ترمینال‌ها و فشار امنیتی زمینی است، نه انفجار در مدار.

🔹ایجاد بحران در مدار پایین ناممکن نیست، اما یک بحران کنترل‌شده، هدفمند و موثر علیه استارلینک بسیار دشوارتر، پرهزینه‌تر و خطرناک‌تر از چیزی است که در این گفت‌وگوی تلویزیونی گفته می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

22 May 2026 21:48

❌ ویدیوی ساختگی منتسب به لحظه هدف قرار گرفتن ناو دنا

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه اصابت موشک به ناو دنا را نمایش می‌دهد.

🔹این ویدیو واقعی نیست و نشانه‌های تصویری تایید می‌کنند که با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹بامداد ۱۳ اسفند ۱۴۰۴، ناو ایرانی دنا در راه بازگشت از یک ماموریت دریایی، در اقیانوس هند و در نزدیکی سریلانکا مورد اصابت یک اژدر زیردریایی آمریکایی قرار گرفت و غرق شد.

🔹ویژگی‌های شناوری که در ویدیو می‌بینیم، با مشخصات واقعی ناو دنا مطابقت ندارد.

🔹دنا بنا بر گزارش‌ها با اژدر مارک۴۸ هدف قرار گرفته، نه یک موشک سطحی که در ویدیو دیده می‌شود.

🔹حمله واقعی بامداد و پیش از طلوع آفتاب رخ داده، اما ویدیو در روشنایی روز است.

🔹در ویدیوی واقعی که سنتکام منتشر کرده بود، پیش از اصابت اژدر، روی عرشه دنا آتش دیده می‌شود، اما در این ویدیو چنین چیزی وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

22 May 2026 14:11

❌ انتساب یک ویدیوی قدیمی به تونل مخفی زیرزمینی در ایران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به یک تاسیسات زیرزمینی مخفی در ایران است.

🔹این ویدیو ربطی به ایران ندارد و مربوط به تونلی در گذرگاه مرزی میان آرژانتین و شیلی است.

🔹ویدیوی حاوی این ادعا، حدود پنج سال قبل در فیس‌بوک منتشر شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با تونل مخفی زیرزمینی در ایران، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

22 May 2026 06:29

🎙 تورم غذا؛ «فراتر از بحران»

🔹در قسمت ۲۷۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه درباره یکی از مهمترین موضوعات اقتصادی این روزهای ایران یعنی عبور تورم خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها از مرز بحرانی صحبت می‌کنیم.

🔹بررسی ادعای رئیس کل بانک مرکزی درباره تغییرات قیمت دلار در ماه‌های اخیر، دیگر سوژه اقتصادی این قسمت است.

🔹در ادامه، ویدیوی منتسب به تخلیه عمدی نفت در خلیج فارس و عکس منسوب به خبر جنجالی بازداشت چند عضو سپاه در کویت را بررسی می‌کنیم.

🔹ویدیویی که ادعا شده مربوط به ساعاتی قبل از کشته‌شدن علی لاریجانی است، تصاویر منتسب به آسیب و فرار کشتی آمریکایی و ویدیوی تیراندازی یک سرباز آمریکا، موضوع فکت‌چک‌های دیگر مرتبط با تحولات ایران روزهای ایران است.

🔹آمار اغراق‌شده از تعداد حافظان قرآن در ایران، ادعاها درباره فرازمینی‌ها در اسناد پنتاگون و ادعای کشف دارویی که حافظه انسان را متحول می‌کند، فکت‌چک‌های غیرجنگی این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

21 May 2026 16:11

✍️ تابستان سخت؛ تاب‌آوری ایران در برابر بحران تامین آب و برق چقدر است؟

🔹مسعود پزشکیان رئیس‌جمهوری ایران می‌گوید «حفظ منابع آب و انرژی، بخشی از امنیت ملی و تاب‌آوری کشور است.»‌

🔹بعد از جنگ ۴۰ روزه چشم‌انداز تولید و مصرف انرژی در ایران بحرانی‌تر از پیش به نظر می‌رسد؛ به گونه‌ای که ممکن است افزایش جزئی دما کشور را به چالش بکشد.

🔹وزیر نیرو اعلام کرد جنگ ۴۰ روزه به حدود پنج هزار مگاوات نیروگاه و بخش‌های گسترده‌ای از شبکه برق آسیب رسانده است.

🔹جبران خسارات وارد شده به شبکه گاز و سوخت کشور نیازمند منابع مالی قابل توجه و ماه‌ها زمان برای بازگشت به ظرفیت کامل است.

🔹ناترازی برق یا کمبود تولید نسبت به مصرف در تابستان ۱۴۰۳، رقمی بین ۲۰ تا ۲۵ هزار مگاوات اعلام شد. این کسری بزرگ، معادل حدود یک‌پنجم یا ۲۰ درصد از کل مصرف برق ایران است.

🔹معاون وزارت نیرو اوج مصرف تابستان ۱۴۰۴ را فراتر از ۸۵ هزار مگاوات پیش‌بینی کرده بود.

🔹ظرفیت اسمی کل نیروگاه‌های ایران ۱۰۰ هزار مگاوات است، اما به دلیل فرسودگی تجهیزات، تعمیرات، کمبود سوخت و کمبود آب سدها، ظرفیت واقعی تولید به ۶۰ تا ۶۵ هزار مگاوات کاهش می‌یابد.

🔹رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران می‌گوید رفع ناترازی برق به حداقل ۲۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارد.

🔹پیش‌بینی می‌شود امسال خاموشی‌های مستمر روزانه برای بخش‌های خانگی، تجاری، اداری و به‌خصوص صنعت اعمال شود.

🔹ناترازی انرژی، به برق محدود نیست و گاز، بنزین و گازوئیل نیز شرایط مشابهی دارند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

20 May 2026 14:23

❌ ویدیوی منسوب به تخلیه عمدی نفت ایران در خلیج فارس، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و ادعا می‌کند تخلیه عمدی نفت از سوی جمهوری اسلامی ایران در نزدیکی جزیره خارک را نشان می‌دهد.

🔹نشت نفت در خلیج فارس واقعیت دارد و تصاویر مستندی از آن منتشر شده، اما این یک ویدیوی خاص، جعلی است و با ابزار هوش مصنوعی ساخته شده‌ است.

🔹درباره منشاء لکه‌های نفتی ادعاهای متفاوتی مطرح است. شرکت پایانه‌های نفتی ایران، نشتی تاسیسات نفتی داخلی را تکذیب کرده و رئیس سازمان محیط‌زیست منشاء احتمالی آلودگی را تخلیه آب توازن یا پسماند آلوده اعلام کرده است.

🔹برخی رسانه‌ها مانند فاکس‌نیوز می‌گویند فشار محاصره دریایی و انباشت نفتکش‌ها، ایران را به سمت تخلیه نفت یا پسماند نفتی سوق داده است.

🔹برخی تحلیلگران احتمال آسیب به خطوط لوله زیردریایی، نشتی در فرآیند بارگیری نفت یا خسارت غیرمستقیم ناشی از جنگ اخیر را عامل آن می‌دانند.

🔹بنابراین نشت نفت در آب‌های خلیج فارس درست است اما این ویدیو که به آن نسبت داده شده «نادرست» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

19 May 2026 18:09

❌ تصویر ساختگی منتسب به بازداشت چهار عضو سپاه پاسداران در کویت

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به صحنه بازداشت چهار عضو سپاه پاسداران در کویت است.

🔹اصل خبر بازداشت اعضای سپاه در کویت درست است، اما تصویر منتشرشده ساختگی است و با هوش مصنوعی تولید شده است.

🔹در تصویر پنج مرد را با ۹ دست می‌بینیم. شکل تابش نورافکن و پرچم نیز طبیعی نیست.

🔹خبرگزاری العربیه نیز گزارش ویدیویی خود درباره این رویداد را با هوش مصنوعی تولید کرده است.

🔹کویت روز ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ اعلام کرد چهار عضو سپاه را در حالی که قصد ورود به این کشور داشتند، بازداشت کرده، اما تاکنون تصویری از این افراد منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به تصویر منتسب به بازداشت چهار عضو سپاه در کویت، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

18 May 2026 14:57

✍️ تغییرات قیمت خرده‌فروشی؛ تصویر بی‌سابقه از وضعیت معیشت ایرانیان

🔹بررسی آخرین داده‌های رسمی از عمیق‌تر شدن بحران معیشت در ایران، در ابعادی بی‌سابقه حکایت دارد.

🔹قیمت ۲۲ قلم از ۵۳ کالای خوراکی پرمصرف مرکز آمار ایران، طی یک سال بیش از دو برابر افزایش پیدا کرده است.

🔹روغن نباتی جامد با ۳۷۴.۹ درصد، روغن مایع با ۳۰۸ درصد و برنج خارجی درجه یک با ۲۰۸.۸ درصد، بیشترین افزایش قیمت را داشته‌اند. همچنین ۱۹ قلم دیگر بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ درصد افزایش قیمت را ثبت کرده‌اند.

🔹یک خانوار کارگری سه‌نفره حداقل‌بگیر، مجبور است صرفاً برای تهیه ۱۱ قلم کالای بسیار ابتدایی سبد کالابرگ، ماهانه بین ۵۵ تا ۵۷ درصد از کل درآمد خود را هزینه کند.

🔹در این میان اصلی‌ترین راهکار دولت توزیع «کالابرگ» است. محاسبات فکت‌نامه نشان می‌دهد هزینه سبد ۱۱ قلم کالای کالابرگ در فروردین ۱۴۰۵ به بیش از ۴ و نیم میلیون تومان برای هر نفر رسیده است.

🔹مقام‌های دولتی از بررسی افزایش سبد و ارتقای کالابرگ صحبت می‌کنند، اما به نظر می‌رسد با تداوم افزایش قیمت‌، دولت برای تامین منابع مالی کالابرگ دچار مشکل جدی خواهد شد.

🔹افزایش کم‌سابقه تورم تولیدکننده در بخش‌های مرتبط با غذا، این نگرانی را افزایش داده که در ماه‌های آینده سطح تورم خوراکی از این هم بیشتر شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

16 May 2026 13:09

🎥 سبد خانوار زیر فشار تورم

🔹داده‌های مرکز آمار از تورم فروردین ۱۴۰۵ از ثبت رکوردهای کم‌سابقه حکایت دارد و عدد ۷۳.۵ درصد را به عنوان تورم نقطه به نقطه در ابتدای سال نشان می‌دهد.

🔹تورم نقطه‌به‌نقطه در گروه «خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها» از این هم بیشتر شده و از مرز ۱۱۵ درصد فراتر رفته است؛ یعنی هزینه غذا بیش از دو برابر شده است.

🔹دولت طرح کالابرگ را اجرا می‌کند اما با این روند تورم و افزایش قیمت‌ها، عملا بخشی از ارزش این کالابرگ‌ها پیشاپیش از بین رفته است.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 FactNameh/shorts">ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

15 May 2026 19:17

❌ انتساب نادرست یک ویدیو به اسناد تازه منتشرشده پنتاگون درباره پدیده‌های غیرعادی و ناشناس

🔹دولت آمریکا به‌تازگی مجموعه‌ای از اسناد طبقه‌بندی‌شده را درباره «پدیده‌های غیرعادی ناشناس» منتشر کرده است.

🔹وزارت جنگ ایالات متحده اعلام کرده این تصاویر عمدتا پرونده‌های «حل‌نشده»‌ای هستند که به‌دلیل کیفیت پایین تصاویر، ناقص بودن گزارش‌ها یا محدودیت تجهیزات همچنان بدون توضیح مانده‌اند.

🔹حالا یک ویدیو در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به این اسناد است و در آنها به بازگشت خدایان و موجودات فرازمینی اشاره شده است.

🔹این ویدیو ساخته هوش مصنوعی است که فروردین امسال و پیش از انتشار رسمی این اسناد منتشر شده بود.

🔹ادعاها درباره موجودات فرازمینی، قدرت‌های ماورایی یا نیروهای کیهانی، بدون سند و داده‌های قابل راستی‌آزمایی مطرح شوند و در حوزه «شبه‌علم» قرار می‌گیرند.

🔹جسم هشت‌پری که در این ویدیو وجود دارد، به یکی از تصاویری که دولت آمریکا منتشر کرده شباهت‌هایی دارد اما همان تصویر نیست.

🔹همچنین در برخی پست‌ها ادعا شده که این ویدیو را دونالد ترامپ منتشر کرده، که این بخش ادعا هم نادرست است.

🔹در مجموع فکت‌نامه به این ویدیو و ادعاهای مربوط به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh