FactNameh | فکت‌نامه

15 May 2026 09:34

🎙 هانتا، کرونا نیست

🔹در قسمت ۲۶۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره یکی از نگرانی‌های این روزها یعنی احتمال شیوع هانتاویروس و تفاوت‌های آن با پاندمی کرونا توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه، تکرار ادعایی درباره موشک استفاده‌شده در حمله به مدرسه میناب و تصویری ساختگی از شناور دلفینی سپاه را بررسی می‌کنیم.

🔹ادعای توقیف یک نفتکش از سوی رسانه‌های ایران، ویدیوی منتسب به حملات اخیر به بندرعباس و قشم، ادعای نادرست اخراج آمریکا از پایگاه نظامی در عربستان و ویدیوی منتسب به ناو آسیب‌دیده آمریکایی، از سوژه‌های مرتبط به تحولات این روزهاست.

🔹در بخش فکت‌چک‌های کوتاه نیز ویدیوی منتسب به شهر موشکی در اعماق خلیج فارس، ویدیوی منتسب به جنگنده آسیب‌دیده آمریکا و تصویر آگهی ترحیم مجتبی خامنه‌ای را مرور خواهیم کرد.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۶ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:14 مقدمه
00:01:58 درباره هانتاویروس چه می‌دانیم؟
00:11:05 ادعای نادرست حمله به مدرسه میناب با موشک پاوه سپاه
00:15:42 عکس شناور قادر ۱۱۰ به شکل دلفین، ساختگی است
00:19:21 ادعای نادرست درباره هویت و ماموریت یک کشتی توقیف‌شده
00:22:28 ویدیوی منتسب به انفجار در قشم و بندرعباس، قدیمی است
00:23:58 ادعای نادرست اخراج آمریکا از پایگاه نظامی عربستان
00:26:09 ویدیوی ساختگی از آسیب‌های وارده به ناو آمریکایی
00:27:43 ویدیوی ساختگی از شهر موشکی در اعماق خلیج فارس
00:28:53 تصویر قدیمی با ادعای هواپیمای آسیب‌دیده آمریکا در ایران
00:30:13 تصویر آگهی ترحیم مجتبی خامنه‌ای، جعلی است
00:33:24 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

14 May 2026 19:32

❌ ویدیوی منتسب به کشتی آسیب‌دیده آمریکایی در حال فرار، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به کشتی آمریکاییِ آسیب‌دیده و در حال فرار، به خاطر حمله ایران است.

🔹این ویدیو ساختگی است و با استفاده از یک ویدیوی قدیمی بازسازی شده است.

🔹تصاویر اصلی متعلق به حادثه برخورد ناوشکن یواس‌اس پورتر با یک نفت‌کش ژاپنی در سال ۲۰۱۲ در خلیج فارس است.

🔹این ویدیوی جدید، با استفاده از هوش مصنوعی دستکاری شده و جزئیاتی به آن اضافه شده است.

🔹پس از تبادل آتش میان ایران و آمریکا در اواسط اردیبهشت، دو کشور روایت‌های متفاوتی تحمیل خسارت به طرف مقابل ارائه کردند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیو نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

13 May 2026 15:52

❌ ویدیوی ساختگی از آسیب‌های وارده به ناو آمریکایی

🔹همزمان با درگیری‌ها در تنگه هرمز میان سپاه و نیروهای آمریکا، ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان تصاویر آسیب‌دیدن ناو آمریکایی منتشر شده است.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با هوش مصنوعی بر اساس ترکیب تصاویر دو سانحه جداگانه ساخته شده است.

🔹بخش اول ویدیو بر اساس سانحه سقوط هلیکوپتر UH-46D Sea Knight روی کشتی مهمات‌بر USS Suribachi در سال ۱۹۹۲ بازسازی شده است؛ حادثه‌ای که بدون انفجار و با نجات همه خدمه پایان یافت.

🔹بخش دوم نیز از روی تصاویر برخورد ناوشکن USS Fitzgerald با کشتی کانتینربر ACX Crystal در سال ۲۰۱۷ ساخته شده؛ سانحه‌ای که هفت کشته برجای گذاشت و ناوشکن پس از دو سال تعمیر به خدمت بازگشت.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که ویدیوی مذکور نشان‌دهنده آسیب به ناو آمریکایی در خلیج فارس است، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

12 May 2026 21:00

❌ ادعای نادرست درباره حمله به مدرسه میناب با موشک پاوه سپاه

🔹برخی در شبکه‌های اجتماعی ادعا کرده‌اند که موشک دیده‌شده در حمله به مدرسه میناب «تاماهاوک» نیست و «موشک پاوه» سپاه است.

🔹این ادعا نادرست است و کارشناسان پیش‌تر نیز ادعاهای مشابه، از جمله ادعای مت تاردیو، فعال رسانه‌ای را در این باره رد کرده‌اند.

🔹موشک‌های خانواده Kh-55 و نمونه‌های ایرانی آن مانند سومار و پاوه، موتور و ورودی هوای متفاوتی با تاماهاوک دارند.

🔹همچنین موشکی که برخی کاربران به‌عنوان «پاوه» معرفی کرده‌اند، در واقع نسخه‌ای از موشک ضدکشتی چینی C-802 است و پاوه نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که بر اساس ویدیوی حمله به مدرسه میناب، این حمله با موشک پاوه سپاه انجام شده، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

11 May 2026 22:16

❌ ادعای نادرست اخراج سربازان آمریکایی از پایگاه شاهزاده سلطان عربستان

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که عربستان سعودی نیروهای آمریکایی را از پایگاه پرنس سلطان اخراج کرده است.

🔹این ادعا نادرست است و هیچ گزارشی درباره اخراج نیروهای آمریکایی از عربستان منتشر نشده است.

🔹تصاویری که در این ادعا به عنوان پایگاه پرنس سلطان منتشر شده، ساخته هوش مصنوعی است.

🔹گزارش خبرگزاری‌های معتبر، از مخالفت عربستان سعودی با عملیات نظامی آمریکا در تنگه هرمز خبر می‌دهند.

🔹گاردین، وال‌استریت‌ژورنال و ان‌بی‌سی گفته‌اند عربستان به آمریکا اجازه نداده در عملیاتی به نام «پروژه آزادی» از حریم هوایی و پایگاه‌های آمریکا در این کشور استفاده کند.

🔹«پروژه آزادی» در تنگه هرمز لغو شد و وال‌استریت ژورنال از رفع محدودیت‌های آمریکا در استفاده از حریم هوایی این کشور خبر داد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای اخراج نیروهای آمریکایی از پایگاه پرنس سلطان نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

11 May 2026 17:47

❌ ویدیوی ساختگی ترس و فرار دو مامور انتظامی زن به خاطر ترکیدن بادکنک

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه ترس و فرار دو مامور انتظامی زن به خاطر ترکیدن یک بادکنک است.

🔹این ویدیو ساختگی است. شواهد آشکاری وجود دارد که نشان می‌دهد با ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹برای نمونه، نشان و نوشته روی در خودرو فراجا، نامفهوم است و سلاحی که یکی از زنان به دست دارد، در ویدیو تغییر شکل می‌دهد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی جعلی و ادعای مربوط به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

08 May 2026 09:34

🎙 فشار تورم

🔹در قسمت ۲۶۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا گزارش شبکه NBC را بررسی می‌کنیم که مدعی شده یک جنگنده اف-۵ ایرانی در روزهای اول جنگ به پایگاهی نظامی آمریکا در کویت حمله کرده است.

🔹در ادامه یک ادعای تازه درباره حمله به مدرسه میناب را مرور می‌کنیم که اخیرا پربازدید شده بود.

🔹انتشار گزارش‌های مرکز آمار و بانک مرکزی از تورم فروردین ۱۴۰۵ و طرح ادعایی در صداوسیما درباره گرانی‌های اخیر، دو موضوع اقتصادی این قسمت هستند.

🔹عکس قدیمی از مادری که اسکلت فرزندش را در دست گرفته، ویدیوی جنجالی کیش، عکس مجتبی خامنه‌ای در بنری که حاشیه‌ساز شد و انتساب یک ویدیو به فرزند دونالد ترامپ، دیگر سوژه‌های هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۶ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:16 مقدمه
00:01:58 از ادعای حمله با اف-۵ به پایگاه آمریکایی در کویت چه می‌دانیم؟
00:11:36 ادعای نادرست اذعان ایران به حمله مدرسه میناب با پهپاد
00:15:41 ایرانیان زیر فشار تورم؛ نگاهی به آمارهای فروردین ۱۴۰۵
00:19:16 نظریه توطئه درباره تورم
00:22:34 عکس قدیمی و ادعای نادرست درباره «دایه سلما»
00:25:46 ویدیوی رقص و پایکوبی در ساحل کیش، ساختگی نیست
00:29:13 ادعای مرگ مجتبی خامنه‌ای با استناد به بنری در مشهد اردهال
00:32:47 انتساب نادرست یک استوری درباره ایران، به پسر دونالد ترامپ
00:34:22 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

07 May 2026 22:36

❌ ویدیوی ساختگی رونمایی شهر موشکی سپاه در اعماق خلیج فارس

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند «رونمایی از یک شهر موشکی در اعماق خلیج فارس» است.

🔹ویدیوهای از این دست که حاوی ادعاهایی درباره توان نظامی و موشکی ایران هستند، با افزایش تنش‌های ایران، آمریکا و اسرائیل بیش از پیش تولید و بازنشر شده‌اند.

🔹این ویدیو ساخته هوش مصنوعی است.

🔹در یکی از صحنه‌های ویدیو یک ناو هواپیمابر مشابه مدل‌های نیروی دریایی آمریکا می‌بینیم و صحنه حمله موشکی، مشابه آنچه در این ویدیو وجود دارد نیز در هیچ گزارش مستندی منتشر نشده و واقعی نیست.

🔹مدل فیلم‌برداری که به نظر می‌رسد با یک کوادکوپتر اما در زیر آب انجام شده، لحظه شلیک موشک‌ از زیر آب و ثابت ماندن افراد روی ناو پس از بمباران، همگی شواهد دیگری هستند که نشان می‌دهد این ویدیو ساختگی است.

🔹سپاه پیش‌تر ادعا کرده بود که صدها موشک کروز آماده شلیک در زیر دریا دارد اما هیچ ویدیویی از این شهر موشکی زیر آب منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

07 May 2026 16:28

❌ نظریه توطئه درباره تورم

🔹مصطفی خوش‌چشم، کارشناس صداوسیما می‌گوید گرانی و افزایش قیمت‌‌ها در هفته‌های اخیر، توطئه سیاسی از قبل برنامه‌ریزی شده است.

🔹این ادعا یک تئوری توطئه بی‌پایه‌ و اساس و غیرعلمی است.

🔹پدیده گرانی به معنی نوسانات مقطعی قیمت تعداد اندکی کالا یا خدمات است که پس از مدتی برطرف می‌شود، اما افزایش سطح عمومی قیمت کالا و خدمات در واقع «تورم» است.

🔹تورم بر اساس نظر غالب اقتصاددانان، پدیده پولی ناشی از رشد پایه پولی است که عامل اصلی آن، کسری بودجه دولت است.

🔹نرخ تورم در ایران، در فروردین امسال به بالاترین حد تاریخی در ۸ دهه گذشته و از زمان انتشار آمار تورم در ایران رسیده است.

🔹آخرین آمار در دسترس بانک مرکزی نیز نشان می‌دهد، رشد سالانه پایه پولی در آذرماه به بیش از ۵۰ درصد رسیده که بالاترین رکورد ثبت‌شده تا امروز است.

🔹جنگ و تنش‌های ناشی از آن باعث تشدید ناامنی و عدم قطعیت و افزایش انتظارات تورمی می‌شود که روی افزایش سطح عمومی قیمت‌ها و تورم اثر دارد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این ادعای مطرح‌شده در شبکه افق صداوسیما نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

06 May 2026 20:43

❌ عکس شناور قادر ۱۱۰ به شکل دلفین، ساختگی است

🔹همزمان با ادامه تنش‌ها در تنگه هرمز، برخی رسانه‌های غربی از سناریوهای نامتعارف جمهوری اسلامی برای تهدید ناوهای آمریکایی نوشته‌اند؛ از جمله امکان استفاده از «دلفین‌های حامل مین».

🔹پس از این گزارش‌، تصویری منتسب به «شناور قادر ۱۱۰» منتشر شده که به‌عنوان یک شهپاد انتحاری دریایی معرفی شده است و ظاهری شبیه دلفین دارد.

🔹هیچ سند یا سابقه‌ای از رونمایی چنین تجهیزی در منابع رسمی یا گزارش‌های نظامی جمهوری اسلامی وجود ندارد.

🔹جزئیات زیادی در عکس نشان می‌دهد با ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده است؛ از جمله نبود سامانه پیشرانه و ایرادهایی در لوگوها و پرچم‌ها.

🔹این در حالی است که برخی کشورها از فناوری واقعی شهپادهای زیرآبی بیومیمتیک استفاده می‌کنند و نمونه‌های عملیاتی آن سال‌هاست در آمریکا توسعه یافته‌اند.

🔹ایده «دلفین نظامی» اساسا تخیلی نیست، اما شکل بازنمایی آن در شبکه‌های اجتماعی، اغلب تحریف‌شده و اغراق‌آمیز است. آمریکا از دهه ۱۹۵۰ و شوروی از دهه ۱۹۶۰ دلفین‌ها را برای شناسایی مین، کشف غواصان و حفاظت از بندرها آموزش داده‌اند.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به تصویر ساختگی که با عنوان «شناور قادر ۱۱۰» منتشر شده، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

04 May 2026 19:15

❌ ویدیوی رقص و پایکوبی در ساحل کیش، ساختگی نیست

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که گروهی از جوانان را در حال تفریح‌های آبی، رقص و شادی در ساحل کیش نشان می‌دهد. دادستان کیش مدعی شده که این ویدیو ساخته هوش مصنوعی است.

🔹هرچند این ویدیو ترکیب و مونتاژ ۱۶ سکانس از یک رویداد است، اما شواهدی مبنی بر ساختگی‌بودن آن وجود ندارد.

🔹خبرگزاری مهر نیز پیش‌تر اصالت ویدیو را تایید کرده بود.

🔹این ویدیو در یکی از سواحل شرقی جزیره کیش در نزدیکی هتل سیمرغ ضبط شده و دو استند تبلیغاتی از مجموعه «مارینا کیش» و «رستوران زاد» نیز در آن قابل مشاهده است.

🔹ویدیوهای قدیمی‌تری نیز از شادی و حضور زنان در جزیره کیش بدون حجاب اجباری در شبکه‌های اجتماعی وجود دارد.

🔹به نظر می‌رسد یک حساب کاربری به نام kish.zone اولین‌بار ویدیو را منتشر کرده و سپس از دسترس خارج شده است.

🔹هیچ نشانه‌ای از دخالت هوش مصنوعی در ساخت این ویدیو دیده نمی‌شود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای دادستان کیش درباره ساختگی‌بودن این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

01 May 2026 23:47

📝 چرا آمار ۳۰ میلیونی پویش «جان‌فدا» عددسازی است؟

🔹مقام‌ها و رسانه‌های جمهوری اسلامی می‌گویند بیش از ۳۰ میلیون ایرانی بالای ۱۲ سال در حمایت از جمهوری اسلامی و رهبر آن به «پویش جان‌فدا» پیوسته‌اند.

🔹بانی این کمپین، قرب بقیه‌الله سپاه پاسداران است که از روز ۸ فروردین سامانه‌های آنلاین، پیامکی و حضوری برای ثبت‌نام در این پویش راه‌اندازی کرد.

🔹دست‌کم پنج دلیل وجود دارد که ثابت می‌کند این آمار در واقع عددسازی است و اعتباری ندارد:

1️⃣ ۳۰ میلیون نفر، عدد بسیار بزرگی در مقیاس جمعیت ایران است؛ یعنی حدود نیمی از جمعیت بالای ۱۲ سال. با وجود تنش‌های اخیر و سرکوب خونین اعتراضات، بعید است چنین جمعیتی داوطلبانه از حکومت حمایت کنند.

2️⃣ سازوکار تعیین‌شده برای ثبت‌نام در این پویش به گونه‌ای است که هرکس می‌تواند به تعداد شماره تلفن و آدرس ایمیل در این پویش ثبت‌نام کند.

3️⃣ تاکنون هیچ سندی در تایید این آمار منتشر نشده و گردانندگان «پویش جان‌فدا» تاکنون از ارائه داده‌های قابل راستی‌آزمایی با رعایت حریم خصوصی کاربران، سر باز زده‌اند.

4️⃣ پیش‌تر علی شریفی زارچی با تحلیل داده‌های بک‌اند سایت «جان‌فدا» نشان داده بود شناسه آخرین کامنت سایت، کمتر از ۴ میلیون و در نتیجه جمعیت این پویش کمتر از این عدد است.

🔹مخالفان آقای شریفی‌زارچی این تحلیل را معتبر نمی‌دانند و می‌گویند عدد ۴ میلیون، شناسه کامنت‌هاست، نه تعداد کاربران؛ اما بررسی‌های فنی فکت‌نامه نشان می‌دهد حرف شریفی زارچی، درست است.

5️⃣ بررسی گزارش‌های روزانه رسانه‌ها نشان می‌دهد الگوی تغییرات آماری در این پویش، خطی است؛ به‌گونه‌ای که تعداد شرکت‌کنندگان پویش با یک نسبت ثابت در طول زمان افزایش پیدا کرده است.

🔹در یک پویش واقعی انتظار می‌رود شکل نمودار متفاوت از این باشد، به‌خصوص در پویشی سازمان‌یافته که در مجموعه سپاه و با مشارکت گروه‌های فعال هوادار حکومت راه‌اندازی شده است.

🔹طبیعتا پایگاه‌های بسیج و هواداران فعال حکومت در همان ساعات اولیه ثبت‌نام کرده‌اند، اما این پدیده قابل انتظار در نمودار هیچ نمودی نداشته است.

🔹این نمودار همچنین، به روزهای هفته، وقایع مهم، تبلیغات و همه متغیرهای واقعی، بی‌اعتناست و به صورت خطی و با شتاب ثابت در طول زمان افزایش پیدا می‌کند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ثبت‌نام بیش از ۳۰ میلیون نفر در سایت «پویش جانفدا» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

01 May 2026 19:45

📝 یک تصمیم جنجالی؛ درباره خروج امارات از اوپک چه می‌دانیم؟

🔹همزمان با ادامه بحران انرژی در خاورمیانه، اعلام خروج امارات از اوپک و اوپک‌پلاس، توجه رسانه‌ها و فعالان حوزه نفت و انرژی را در پی داشت.

🔹برخلاف آنچه برخی رسانه‌ها اعلام کردند، تصمیم امارات یک‌شبه نبود و دست‌کم از سال ۲۰۱۹ در دستور بررسی ابوظبی قرار داشت.

🔹امارات مهم‌ترین کشوری است که پس از قطر، آنگولا و چند عضو دیگر، از اوپک خارج می‌شود. امارات سومین تولیدکننده بزرگ اوپک بعد از عربستان و عراق بود.

🔹بر اساس اعلام امارات، دلیل اصلی این خروج، اختلاف بر سر سهمیه‌بندی تولید و نارضایتی این کشور از نقش مسلط عربستان در تصمیم‌گیری‌های اوپک است. امارات اعلام کرده نمی‌خواهد سرمایه‌گذاری‌هایش در صنعت نفت را معطل محدودیت‌های این سازمان نگه دارد.

🔹بر اساس برخی گزارش‌ها، تنش‌های سیاسی با عربستان و اختلاف بر سر یمن نیز از دلایل مهم این تصمیم عنوان شده است.

🔹در کوتاه‌مدت، خروج امارات اثر فوری زیادی بر بازار نفت ندارد، زیرا وضعیت نظامی در خلیج فارس و محدودیت‌های صادراتی، فعلا مانع افزایش واقعی صادرات این کشور است؛ اما در بلندمدت می‌تواند به امارات اجازه دهد تولیدش را بالا ببرد، درآمد بیشتری داشته باشد و نقش مستقل‌تری در بازار انرژی بازی کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

01 May 2026 06:31

🎙 آمار جانفدا

🔹در قسمت ۲۶۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره روایت جمهوری اسلامی از تعداد ثبت‌نام‌کنندگان سایت «پویش جانفدا» توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه، درباره این موضوع صحبت می‌کنیم که برجسته‌سازی حضور زنان و بویژه زنان بدون حجاب و استفاده از رنگ صورتی در تجمع‌های خیابانی حامیان حکومت ایران چه دلایلی دارد.

🔹محاصره دریایی ایران به دست آمریکا همچنان ادامه دارد. در این قسمت توضیح داده‌ایم که این محاصره در عمل چه معنایی دارد.

🔹حمله به رضا پهلوی در برلین و تیراندازی فردی مسلح به مهمانی خبرنگاران کاخ سفید با حضور دونالد ترامپ، از اتفاقات خبرساز هفته گذشته بودند. دو فکت‌چک مربوط به این دو موضوع را مرور می‌کنیم.

🔹ویدیوی منتسب به دیدار مخفیانه عراقچی با یک زن پاکستانی، ادعای برافراشتن پرچم شیر و خورشید در مسجد شاه اصفهان و چند سوژه دیگر مرتبط با تحولات این روزها را نیز در پایان این اپیزود مرور خواهیم کرد.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 April 2026 19:54

📝 از ادعای حمله با اف-۵ به پایگاه آمریکایی در کویت چه می‌دانیم؟

🔹گزارش NBC درباره حمله احتمالی یک جنگنده F-5 ایرانی به پایگاه کمپ بوئرینگ در کویت، موجی از توجه رسانه‌ای و گمانه‌زنی در ایران به راه انداخت.

🔹برخی این گزارش را به‌عنوان «بمباران پایگاه آمریکا توسط یک خلبان ایرانی» بازنشر کردند، اما NBC و دیگر رسانه‌ها هیچ سند تصویری، جزئیات عملیاتی، میزان خسارت یا تایید رسمی از آمریکا و کویت ارائه نکرده‌اند.

🔹در داخل ایران هم مقام‌های نظامی و رسانه‌های نزدیک به حکومت «بعد از انتشار گزارش NBC» به شکل تلویحی این ادعا را تایید کردند، اما پیش از آن هیچ اشاره رسمی به چنین عملیاتی نشده بود.

🔹همزمان، مجموعه‌ای از روایت‌های تاییدنشده دیگر هم در شبکه‌های اجتماعی شکل گرفت؛ از جمله ادعای شلیک اشتباهی کویت به نیروهای خودی یا ارتباط این حمله با دیگر آشفتگی‌های هوایی منطقه؛ بدون اینکه برای هیچ‌کدام سند مستقلی ارائه شود.

🔹شواهدی وجود دارد که اصل حمله به کمپ بوئرینگ را تایید می‌کند، اما نوع ابزار حمله، محل تردید جدی است.

🔹پیش از گزارش NBC، روایت بیشتر منابع ایرانی این بود که حمله با پهپاد انتحاری «آرش» انجام شده، نه با جنگنده F-5. این تفاوت، مهم است؛ چون استفاده از پهپاد با الگوی حملات قبلی ایران سازگارتر و از نظر عملیاتی کم‌هزینه‌تر و کم‌ریسک‌تر از اعزام یک جنگنده قدیمی به عمق پدافند دشمن است.

🔹از نظر نظامی، سناریوی نفوذ موفق یک F-5 به حریم دفاعی آمریکا و کویت بسیار بعید به نظر می‌رسد. F-5 جنگنده‌ای قدیمی با فناوری دهه ۱۹۶۰ و فاقد توان جدی برای جنگ الکترونیک، اخلال راداری، حمل تسلیحات هدایت‌شونده دورایستا و فرار از پدافند چندلایه است.

🔹در محیطی که با آواکس، پاتریوت، جنگنده‌های رهگیر و رادارهای پیشرفته پوشش داده می‌شود، شانس عبور و بازگشت چنین جنگنده‌ای بسیار پایین ارزیابی می‌شود و از نظر فنی، این عملیات بیشتر شبیه یک ماموریت بسیار پرریسک و کم‌احتمال است تا یک سناریوی متعارف و قابل اتکا.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

15 May 2026 06:31

🎙 هانتا، کرونا نیست

🔹در قسمت ۲۶۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره یکی از نگرانی‌های این روزها یعنی احتمال شیوع هانتاویروس و تفاوت‌های آن با پاندمی کرونا توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه، تکرار ادعایی درباره موشک استفاده‌شده در حمله به مدرسه میناب و تصویری ساختگی از شناور دلفینی سپاه را بررسی می‌کنیم.

🔹ادعای توقیف یک نفتکش از سوی رسانه‌های ایران، ویدیوی منتسب به حملات اخیر به بندرعباس و قشم، ادعای نادرست اخراج آمریکا از پایگاه نظامی در عربستان و ویدیوی منتسب به ناو آسیب‌دیده آمریکایی، از سوژه‌های مرتبط به تحولات این روزهاست.

🔹در بخش فکت‌چک‌های کوتاه نیز ویدیوی منتسب به شهر موشکی در اعماق خلیج فارس، ویدیوی منتسب به جنگنده آسیب‌دیده آمریکا و تصویر آگهی ترحیم مجتبی خامنه‌ای را مرور خواهیم کرد.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

14 May 2026 14:36

❌ آمار نادرست رئیس‌ کل بانک مرکزی درباره افزایش قیمت دلار

🔹عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، می‌گوید قیمت دلار از دی‌ماه ۱۴۰۴ تاکنون فقط ۱۰ درصد افزایش داشته است.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹متوسط قیمت دلار در دی ۱۴۰۴ حدود ۱۴۲ هزار تومان بوده و در روزهای ۱۰ تا ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ (زمان مصاحبه رئیس کل بانک مرکزی) به حدود ۱۸۰ هزار تومان رسیده بود.

🔹مقایسه این دو قیمت نشان می‌دهد طی حدود پنج ماه، نرخ ارز بیش از ۲۵ درصد افزایش داشته است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای همتی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

12 May 2026 22:35

❌ تصویر منتسب به هواپیمای آمریکایی که در عملیات نجات خلبانان در ایران هدف قرار گرفت، قدیمی و دستکاری‌شده است

🔹ویدیویی در اینستاگرام و برخی رسانه‌ها منتشر شده که ادعا می‌کند یک هواپیمای آمریکایی E-10 در عملیات نجات خلبانان را نشان می‌دهد که هدف پدافند هوایی ایران قرار گرفته است.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیو با استفاده از تصاویر قدیمی، تهیه شده است.

🔹این ویدیو به نظر می‌رسد با استفاده از ابزار هوش مصنوعی از روی عکس‌های اصلی و قدیمی ساخته شده‌ و جزئیاتی مانند رنگ و نور و شماره بدنه هواپیما دستکاری شده‌اند.

🔹تصاویر اصلی مربوط به یک هواپیمای نظامی است که ۸ آوریل ۲۰۰۳ (۱۹ فروردین ۱۳۸۲) در عراق هدف نیروهای پدافند هوایی ارتش عراق در دوران صدام حسین قرار گرفت.

🔹هواپیمای آسیب‌دیده با یک موتور فعال، حدود ۴۵ دقیقه پرواز اضطراری انجام داد و در جنوب عراق فرود آمد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این تصویر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

12 May 2026 19:34

❌ ادعای نادرست رسانه‌‌های ایران درباره هویت و ماموریت یک کشتی توقیف‌شده

🔹رسانه‌های ایران از جمله صداوسیما، فارس، ایسنا و میزان مدعی شده‌اند که نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، نفتکشی به نام «اوشن کوی» را به‌دلیل تلاش برای اخلال در صادرات نفت ایران توقیف کرده است.

🔹این ادعا نادرست است. بر اساس اعلام TankerTrackers کشتی مورد نظر در واقع «Jin Li» با پرچم باربادوس و از ناوگان سایه نفت ایران است که از سال ۲۰۲۱ دست‌کم ۱۶ بار محموله‌های نفتی ایران را جابه‌جا کرده و از فوریه ۲۰۲۵ نیز تحریم شده است.

🔹این موسسه همچنین گفته کشتی در نوامبر ۲۰۲۴ نام خود را از Ocean Koi به Jin Li تغییر داده است.

🔹در نتیجه این کشتی جزئی از ناوگان سایه نفت جمهوری اسلامی ایران بوده‌ و ادعای این رسانه‌ها درباره هویت و ماموریت کشتی، نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

11 May 2026 18:27

📝 درباره هانتاویروس چه می‌دانیم؟

🔹هانتاویروس این روزها بعد از شیوع چند مورد بیماری و مرگ در یک کشتی کروز خبرساز شده است. ماجرا از کشتی هلندی هوندیوس شروع شد؛ جایی که چند مسافر به نوعی از هانتاویروس به نام «آندس» مبتلا و چند کشور وارد عملیات ردیابی و قرنطینه مسافران شدند.

🔹این ویروس، مثل کرونا نیست. هانتاویروس‌ها معمولا از جوندگان به انسان منتقل می‌شوند و انتقال بین انسان‌ها در بیشتر انواع آن دیده نمی‌شود؛ اما سویه آندس یک استثناست و در موارد نادر می‌تواند بین انسان‌ها منتقل شود.

🔹علائم اولیه بیماری شبیه آنفلوآنزا است؛ مثل تب، درد عضلانی و خستگی. اما در برخی بیماران، بیماری خیلی سریع به مشکلات شدید تنفسی، افت اکسیژن و شوک می‌رسد و ممکن است مرگبار شود.

🔹در حال حاضر نه واکسن عمومی برای این ویروس وجود دارد و نه درمان اختصاصی. درمان فقط شامل مراقبت پزشکی، اکسیژن‌رسانی و مراقبت ویژه است. به همین دلیل تشخیص سریع و کنترل تماس‌ها اهمیت زیادی دارد.

🔹سازمان جهانی بهداشت گفته خطر این ویروس برای مردم جهان «پایین» است و این اتفاق «پاندمی بعدی» محسوب نمی‌شود؛ چون ویروس آندس مثل کووید به راحتی بین آدم‌ها پخش نمی‌شود و معمولا به تماس نزدیک و طولانی نیاز دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

08 May 2026 18:40

❌ ویدیوی منتسب به تبادل آتش در قشم و بندرعباس، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به درگیری نظامی روز ۱۷ اردیبهشت در بندرعباس و قشم است.

🔹تبادل آتش میان ایران و آمریکا در قشم و بندرعباس رخ داده اما ویدیوی منتشر شده ارتباطی با آن ندارد.

🔹این ویدیو قدیمی است و بیش از یک ماه پیش منتشر شده بود.

🔹کانال وحید آنلاین و برخی شبکه‌های خبری این ویدیو را ۵ فروردین با توضیح انفجار در پی حمله آمریکا به مرکز صنعتی البرز در قزوین منتشر کرده بودند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیوی قدیمی با درگیری‌های اخیر در قشم و بندرعباس، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

08 May 2026 06:33

🎙 فشار تورم

🔹در قسمت ۲۶۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا گزارش شبکه NBC را بررسی می‌کنیم که مدعی شده یک جنگنده اف-۵ ایرانی در روزهای اول جنگ به پایگاهی نظامی آمریکا در کویت حمله کرده است.

🔹در ادامه یک ادعای تازه درباره حمله به مدرسه میناب را مرور می‌کنیم که اخیرا پربازدید شده بود.

🔹انتشار گزارش‌های مرکز آمار و بانک مرکزی از تورم فروردین ۱۴۰۵ و طرح ادعایی در صداوسیما درباره گرانی‌های اخیر، دو موضوع اقتصادی این قسمت هستند.

🔹عکس قدیمی از مادری که اسکلت فرزندش را در دست گرفته، ویدیوی جنجالی کیش، عکس مجتبی خامنه‌ای در بنری که حاشیه‌ساز شد و انتساب یک ویدیو به فرزند دونالد ترامپ، دیگر سوژه‌های هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

07 May 2026 18:15

🎥 ادعای حمله با اف-۵ به پایگاه آمریکایی در کویت

🔹شبکه NBC در گزارشی نوشت که یک جنگنده F-5 ایرانی در روزهای اول جنگ، کمپ کمپ بوئرینگ آمریکا در کویت را بمباران کرد.

🔹این ادعا بر مبنای منابع ناشناس و بدون مدرک تصویری، تایید دولت‌های آمریکا و کویت و جزئیات عملیات مطرح شده و جمهوری اسلامی هم به‌طور مستقل آن را تایید نکرده است.

🔹تاکنون تمام خبرها و شواهد، از حمله به پایگاه نظامی آمریکا در کویت با پهپاد خبر داده‌اند، نه جنگنده اف-۵.

🔹اف-۵ یک جنگنده قدیمی است که امکانات جنگ الکترونیک و سلاح هدایت‌شونده ندارد و طبق این ادعا، بدون اسکورت از سامانه‌های پدافندی رد شده است؛ سناریویی که از نظر فنی بعید به نظر می‌رسد و اگر رخ داده باشد، نیاز به شواهدی دارد که در گزارش ان‌بی‌سی هیچ اشاره‌ای به آنها نشده است.

👈 FactNameh/shorts">ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

06 May 2026 21:35

❌ ویدیوی منتسب به آتش‌سوزی کشتی کره‌ای در تنگه هرمز، قدیمی است

🔹ویدیویی از آتش‌سوزی یک کشتی در برخی رسانه‌ها از جمله خبرگزاری فارس و حساب‌های شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و ادعا می‌کنند مربوط به روزهای اخیر است و کشتی در حال سوختن، به امارات متحده عربی یا کره جنوبی تعلق دارد.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به تنش‌های اخیر ایران و آمریکا در تنگه هرمز ندارد.

🔹در ماه گذشته میلادی نیز همین ویدیو به آسیب به یک کشتی در تنگه هرمز منتسب شده بود.

🔹این ویدیو اولین‌بار در سال ۲۰۲۴ منتشر شده و مربوط به آتش‌سوزی یک کشتی باری بزرگ در سواحل گوای هند است.

🔹یک کشتی کره‌ای به‌تازگی دچار آتش‌سوزی شده، اما مقامات کره‌ای ارتباط این حادثه با تنش‌های اخیر در تنگه هرمز را تایید نکرده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیوی قدیمی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

04 May 2026 19:55

❌ ادعای نادرست اذعان ایران به حمله مدرسه میناب با پهپاد

🔹یک بلاگر اینستاگرامی و برخی اکانت‌های شبکه‌های اجتماعی ادعا کرده‌اند که «طبق اعلام جدید ایران مدرسه میناب را پهپاد زده و موشک آمریکایی نبوده».

🔹این ادعا نادرست است و جمهوری اسلامی چنین چیزی را اعلام نکرده است.

🔹این ادعا بر اساس ویدیویی تقطیع‌شده از سرهنگ محمد رستمی، فرمانده انتظامی میناب، مطرح شده است.

🔹توضیحات رستمی مربوط به حمله پهپادی دیگری است که در تاریخ ۸ فروردین ۱۴۰۵ (یک ماه بعد از حمله به مدرسه شجره طیبه) به اطراف مدرسه و درمانگاه آبسالان صورت گرفت و تلفات جانی نداشت.

🔹حمله اصلی به مدرسه شجره طیبه که منجر به کشته شدن بیش از ۱۶۰ نفر، عمدتا کودک شد، در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ یعنی اولین روز جنگ رخ داد.

🔹در نتیجه این ادعا که صداوسیما اعلام کرده که مدرسه میناب با پهپاد هدف قرار گرفته و موشک آمریکا نبوده، «نادرست» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

03 May 2026 18:26

📝 ایرانیان زیر فشار تورم؛ نگاهی به آمارهای فروردین ۱۴۰۵

🔹گزارش‌های مرکز آمار و بانک مرکزی نشان می‌دهد تورم در فروردین ۱۴۰۵ با شتاب بیشتری وارد سال جدید شده است.

🔹مرکز آمار، تورم نقطه‌به‌نقطه فروردین را ۷۳/۵ درصد و تورم متوسط سالانه را ۵۳/۷ درصد اعلام کرده، در حالی که بانک مرکزی تورم نقطه‌به‌نقطه را ۶۷ درصد گزارش داده که بالاترین سطح در چند دهه اخیر توصیف شده است.

🔹بانک مرکزی تورم ماهانه فروردین را نیز ۷ درصد اعلام کرده؛ رقمی که حدود ۲/۵ برابر اسفند است و نشان می‌دهد فشار تورمی در همان ماه اول سال دوباره شدت گرفته است.

🔹بیشترین فشار تورم همچنان روی خوراکی‌هاست؛ جایی که تورم نقطه‌به‌نقطه گروه «خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها» به ۱۱۵.۴ درصد رسیده و عملا هزینه غذا را برای خانوارها دو برابر کرده است.

🔹تورم ماهانه خوراکی‌ها هم ۸/۹ درصد ثبت شده که از تورم عمومی بالاتر است.

🔹هزینه سبد استاندارد ۱۱ قلم خوراکی برای یک خانوار چهار نفره به بیش از ۲۵ میلیون و ۱۵۸ هزار تومان رسیده است. این سبد در مقایسه با آذر ۱۴۰۳ به میزان ۶۲ درصد گران‌تر شده و حالا ۸۵ درصد درآمد یک خانوار کارگری حداقل‌بگیر را به خود اختصاص می‌دهد.

🔹در واکنش به این فشار، دولت طرح کالابرگ را به مهمترین ابزار حمایتی خود تبدیل کرده؛ طرحی که برای آن در سال جاری ۹۹۶ هزار میلیارد تومان بودجه در نظر گرفته شده و اکنون ۸۶/۹ میلیون نفر را پوشش می‌دهد.

🔹دولت برای تامین کالاهای اساسی، هم وعده افزایش رقم کالابرگ را داده و هم برداشت تا سقف یک میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی را تصویب کرده اما مشکل اصلی اینجاست که از زمان اجرای کالابرگ تا فروردین، شاخص قیمت خوراکی‌ها بیش از ۳۲ درصد بالا رفته و عملا بخشی از اثر این حمایت از بین رفته است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

01 May 2026 20:54

❌ انتساب نادرست یک عکس به مادری که استخوان‌های فرزند اعدام‌شده‌اش را بعد از ۴۰ سال پیدا کرد

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی به شکل گسترده بازنشر شده که ادعا می‌کند مربوط به «دایه سلما» است؛ مادری که پس از ۴۰ سال استخوان‌های فرزند اعدام‌شده‌اش را پیدا کرده است.

🔹این ادعا نادرست و عکس، قدیمی است.

🔹عکس مربوط به مادر یکی از جانباختگان جنگ ایران و عراق است که استخوان‌های پیکر فرزند مفقودالاثرش پس از ۱۰ سال پیدا و به خانواده تحویل داده شد.

🔹زنی که در تصویر می‌بینیم «ملکه تیموری»، مادر محمدصادق رضایی است.
قدیمی‌ترین زمان قابل ردیابی برای انتشار این تصویر در اینترنت مربوط به ۲۰ آبان ۱۳۹۵ است که با عنوان «مادر شهید محمدصادق رضایی» منتشر شد.

🔹تصویر اخیر، نسخه برش‌خورده‌ای از همان عکس است که رنگ و نور آن تغییر داده شده است.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد فردی با نام «دایه سلما» با داستانی مشابه روایت ادعاشده وجود ندارد.

🔹مادران بسیاری در مناطق کردنشین ایران به دلیل اعدام فرزندان خود در سال‌های گذشته، با رنج‌ها و مشکلاتی همچون پیدا نکردن محل دفن فرزندانشان مواجه بوده‌اند؛ مانند مادر حمید شکاری یا مادرهای رامین حسین پناهی، زانیار و لقمان مرادی؛ اما انتساب این ادعاها به عکس مورد اشاره، نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

01 May 2026 09:34

🎙 آمار جانفدا

🔹در قسمت ۲۶۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره روایت جمهوری اسلامی از تعداد ثبت‌نام‌کنندگان سایت «پویش جانفدا» توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه، درباره این موضوع صحبت می‌کنیم که برجسته‌سازی حضور زنان و بویژه زنان بدون حجاب و استفاده از رنگ صورتی در تجمع‌های خیابانی حامیان حکومت ایران چه دلایلی دارد.

🔹محاصره دریایی ایران به دست آمریکا همچنان ادامه دارد. در این قسمت توضیح داده‌ایم که این محاصره در عمل چه معنایی دارد.

🔹حمله به رضا پهلوی در برلین و تیراندازی فردی مسلح به مهمانی خبرنگاران کاخ سفید با حضور دونالد ترامپ، از اتفاقات خبرساز هفته گذشته بودند. دو فکت‌چک مربوط به این دو موضوع را مرور می‌کنیم.

🔹ویدیوی منتسب به دیدار مخفیانه عراقچی با یک زن پاکستانی، ادعای برافراشتن پرچم شیر و خورشید در مسجد شاه اصفهان و چند سوژه دیگر مرتبط با تحولات این روزها را نیز در پایان این اپیزود مرور خواهیم کرد.

❗️ حجم فایل صوتی: ۲۹ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:14 مقدمه
00:02:10 بررسی آمارهای ثبت‌نام در سایت «پویش جانفدا»
00:22:10 پاشیدن رنگ صورتی بر کشتار خیابانی
00:30:12 زنان و حجاب در تبلیغات حکومتی روزهای جنگ
00:45:40 محاصره دریایی ایران در عمل چه معنایی دارد؟
00:54:52 ادعای نادرست درباره هویت شخص مهاجم به رضا پهلوی در برلین
00:58:17 ویدیوی جعلی از تیرانداز مراسم شام خبرنگاران کاخ سفید
01:01:23 ویدیوی ساختگی منتسب به دیدار عراقچی با یک زن در پاکستان
01:03:15 ویدیوی برافراشتن پرچم شیر و خورشید در اصفهان، ساختگی است
01:05:03 ویدیوی منتسب به بازگشت ناو جرالد فورد به خاورمیانه قدیمی است
01:06:26 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 April 2026 21:19

❌ انتساب نادرست یک استوری درباره ایران، به پسر دونالد ترامپ

🔹ویدیویی با شعار «ایران را دوباره به عظمت برسانیم» در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده که پست یا استوری پسر دونالد ترامپ است.

🔹برخی از حساب‌ها این ویدیو را با اسم یا تصویر بارون ترامپ، فرزند آخر دونالد ترامپ منتشر کرده‌اند.

🔹دفتر ملانیا ترامپ در سال ۲۰۲۴ اعلام کرده که فرزندش هیچ حسابی در شبکه‌های اجتماعی ندارد و امروز هم هیچ حساب رسمی از او در شبکه‌های اجتماعی فعال نیست.

🔹چند حساب «فن‌پیج» با نام بارون ترامپ در اینستاگرام وجود دارد که آنها هم در ماه‌های اخیر مطلبی درباره ایران منتشر نکرده‌اند.

🔹ترامپ دو فرزند دیگر دارد که در شبکه‌های اجتماعی حساب‌های رسمی دارند اما اثری از این ویدیو در آنها دیده نمی‌شود.

🔹هیچ رسانه و منبع معتبری چنین استوری یا محتوایی را بازتاب نداده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

29 April 2026 23:54

❌ ادعای مرگ مجتبی خامنه‌ای با استناد به یک دیوارنگاره در مشهد اردهال

🔹رونمایی از یک دیوارنگاره حاوی تصویر مجتبی خامنه‌ای در کنار برخی از کشته‌شدگان جنگ اخیر و مقامات قدیمی جمهوری اسلامی، با انتشار شایعاتی همراه شد و برخی کاربران، انتشار این تصویر را به اعلام خبر مرگ مجتبی خامنه‌ای تعبیر کردند.

🔹خبرگزاری‌های معتبر مانند یورونیوز نیز این ویدیو را با طرح پرسش‌ها و گمانه‌هایی بازنشر کردند.

🔹این ویدیو اولین‌بار روز پنجم اردیبهشت در یک صفحه اینستاگرام به نام «مشهد اردهال» منتشر شده و واقعی است.

🔹دو روز پیش از انتشار این تصویر نیز خبرگزاری تسنیم از مجتبی خامنه‌ای با عنوان «رهبر شهید» یاد کرده بود و بعد، آن متن را اصلاح کرد.

🔹توالی این دو موضوع احتمالا به شائبه «مقدمه‌چینی برای اعلام مرگ مجتبی» دامن زده است.

🔹کمی بعدتر، مدیر امامزاده‌ای که این بنر در آنجا نصب شده، اعلام کرد که بنر را تغییر داده و تصویر حسن نصرالله را با تصویر مجتبی خامنه‌ای جایگزین کرده است.

🔹تا زمان تنظیم این گزارش، هیچ سند رسمی، فایل صوتی قابل راستی‌آزمایی یا شاهد مستقلی مبتنی بر منابع باز وجود ندارد که مرگ مجتبی خامنه‌ای را تایید کند.

🔹وزیر خارجه آمریکا در آخرین اظهاراتش گفته شواهدی که تایید کند مجتبی خامنه‌ای مرده، در دست ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه اصالت تصویر دیوارنگاره حاوی تصویر مجتبی خامنه‌ای در مشهد اردهال را تایید می‌کند و به آن نشان «درست» می‌دهد؛ اما استناد به این ویدیو به عنوان سندی دال بر مرگ مجتبی خامنه‌ای، ناکافی است و نشان «نادرست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh