101960
فکتنامه اولین سایت درستیسنجی (فکتچکینگ) سیاسی دربارهی ایران است. وبسایت: factnameh.com بات تلگرامی فکتنامه: @FactnamehBot ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin twitter.com/factnameh fb.com/factnameh instagram.com/factnameh
🎙 خیابان، کشتار، کهریزک
🔹در قسمت ۲۵۲ پادکست هفتگی فکتنامه که در شرایط تداوم قطع اینترنت در ایران تهیه و منتشر میشود، بهطور کامل به اعتراضات سراسری ایران در دی ۱۴۰۴ و موضوعات مربوط به آن پرداختیم.
🔹بررسی اصالت ویدیوی دلخراش فردیس و تحلیل گام به گام ویدیوها و تصاویر هولناک پزشکی قانونی کهریزک، از مهمترین مطالبی است که در این قسمت مرور میکنیم.
🔹ما در مقالهای توضیح دادیم که چرا روایت جمهوری اسلامی از حمله معترضان به مساجد، یکطرفه، ناقص و گمراهکننده است. در این اپیزود این مقاله را توضیح میدهیم.
🔹پروپاگاندای جمهوری اسلامی در روزهای اول اعتراضات با کمک چند اینفلوئنسر عرب در شبکههای اجتماعی، بررسی رفتار رسانهای حکومت قبل از اوجگیری اعتراضات و چند فکتچک مرتبط با حواشی راهپیمایی حکومتی ۲۲ دی، موضوعات دیگر این قسمت هستند.
🎙 پادکست فکتنامه را از همه اپلیکیشنهای دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کستباکس بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
🌐 @Factnameh
✍️ تحلیل گام به گام ویدیوی منتشر شده از پزشکی قانونی کهریزک در روز ۲۰ دی
🔹این گزارش، بررسی گام به گام ویدیویی ۱۶ دقیقهای است که نخستین بار «وحید آنلاین» آن را منتشر کرد؛ ویدیویی از محوطه پزشکی قانونی کهریزک در روز شنبه ۲۰ دی ۱۴۰۴.
🔹بررسی جزئیات ویدیو با نقشه پزشکی قانونی نشان میدهد پیکر جانباختگان، در سردخانه با سقف سفید، سوله با سقف نارنجی، محوطه خاکی و خیابان اصلی قرار دارد. ضمن اینکه بر اساس ویدیوها میتوان کانتینرهای حمل اجساد را شناسایی کرد.
🔹بر اساس برآورد با ابزار نقشهمحور (MapChecking)، ظرفیت این فضاها حدود ۸۰۰ جسد است؛ با توجه به ورود و خروج مداوم کانتینرها و شناسایی برخی اجساد، تعداد پیکرها در همان روز میتواند به بیش از هزار نفر برسد.
🔹بر اساس تصاویر، پیکرها بهصورت متراکم در سوله، سردخانه و حتی فضای باز رها شدهاند و روی برخی از آنها آثار خون، ابزار احیا و معاینات پزشکان قانونی دیده میشود.
🔹ضمن اینکه در چند مورد، افراد در محل به اصابت گلوله به سر اشاره مستقیم میکنند.
❗️هشدار: در متن کامل مقاله، تصاویر پیکر افراد و خون دیده میشود.
🌐 @Factnameh
❗️این ویدیو که به تازگی منتشر شده، به احتمال زیاد مربوط به روزهای گذشته (احتمالا پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴) است و نه سهشنبه شب. به خاطر وضعیت فعلی اینترنت ایران، بسیاری از تصاویر با تاخیر به بیرون راه پیدا میکنند.
📍مکان: بلوار آیتالله کاشانی، نزدیک سلیمی جهرمی، به سمت فلکه دوم صادقیه
🌐 @Factnameh
📍 مکانیابی ویدیویی از اعتراضات ایران که در آن دستکم یک نفر رو زمین افتاده است
❗️ویدیو حاوی صحنه دلخراش است.
🔹ویدیویی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که در آن دستکم پیکر یک نفر روی زمین دیده میشود.
🔹ما این ویدیو را مکانیابی کردیم.
🔹ویدیو مربوط به محدوده خیابان انقلاب (پیادهروی مسیر شرق به غرب)، بین خیابان برادران مظفر و چهارراه ولیعصر در تهران است.
📍 35°42'04.8"N 51°24'15.6"E
🌐 @Factnameh
❌ ادعای نادرست درباره تایید درخواست پناهندگی خامنهای از روسیه
🔹ویدیویی بهطور گسترده در اینستاگرام منتشر شده و ادعا میکند پوتین خبر تایید درخواست پناهندگی علی خامنهای را اعلام کرده است.
🔹این ویدیو پوتین را در حال صحبت به زبان روسی نشان میدهد و ترجمه فارسی که روی صحبتهای او گذاشته شده، درخواست پناهندگی علی خامنهای از روسیه و تایید آن را توضیح میدهد.
🔹این ادعا نادرست و بیاساس است. ترجمه فارسی هیچ ارتباطی با گفتههای واقعی پوتین در آن مصاحبه تلویزیونی ندارد.
🔹ویدیوی اصلی، بخشی از یک برنامه تلویزیونی رسمی روسیه به نام «جمعبندی سال با ولادیمیر پوتین» است که ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ پخش شد.
🔹موضوعات اصلی این برنامه، جنگ اوکراین، روند مذاکرات، روابط با غرب و ناتو و سیاستهای اقتصادی و داخلی روسیه بود.
🔹در هیچ بخشی از این مصاحبه تلویزیونی، به ایران، مسائل داخلی آن یا علی خامنهای اشارهای نشده است.
🔹بنابراین فکتنامه به ادعای مطرحشده درباره این ویدیو نشان «نادرست» میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
❌ ادعای نادرست امکان تماس با ایران با استفاده از سیمکارت ایرانی با قابلیت رومینگ
🔹در شبکههای اجتماعی ادعا شده که در روزهای قطعی اینترنت با فعالسازی رومینگ سیمکارتهای ایرانی میتوان با ایران تماس گرفت.
🔹این ادعا نادرست است.
🔹از شامگاه ۱۸ دیماه اینترنت در ایران به طور کامل قطع و ارتباطات موبایل و تلفن مختل شده است.
🔹فعالسازی رومینگ در این شرایط به امکان تماس با داخل کشور منجر نخواهد شد.
🔹کدهایی که در این ادعاها به عنوان کد فعالسازی اینترنت و تماس بینالملل معرفی شدهاند، لزوما ارتباطی به رومینگ ندارند.
🔹تعدادی از کاربران هم گفتهاند با این روش نتوانستهاند با ایران تماس بگیرند.
🔹بنابراین فکتنامه به این ادعا نشان «نادرست» میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🎥 ابعاد گسترده اعتراضات در آبدانان
🔹در اعتراضات ۱۶ دیماه، ویدیویی از آبدانان استان ایلام بهشدن وایرال شد؛ آن هم در شهری که کمتر از ۳۰ هزار نفر جمعیت دارد.
🔹خبرگزاری فارس تعداد معترضان را دو هزار نفر اعلام کرده، اما حتی در یک قاب ثابت همین ویدیوی معروف هم بیش از این عدد به چشم میخورد.
🔹هرچند نمیتوان جمعیت معترضان را تخمین زد، اما با بررسیهایی که فکتنامه بر اساس محاسبه شدت جریان جمعیت انجام داده، میتوان با اطمینان گفت که این جمعیت بهراحتی میتواند حدود ۱۰ برابر تخمین خبرگزاری فارس باشد.
👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکتنامه
🌐 @Factnameh
❌ استارلینک مجانی نشده است
🔹در شبکههای اجتماعی ادعا شده ایلان ماسک، استارلینک را در داخل ایران «رایگان» کرده است.
🔹بررسی شواهد نشان میدهد این ادعا بهطور رسمی تایید نشده است.
🔹هیچ بیانیه یا اطلاعیهای از سوی SpaceX یا ایلان ماسک درباره رایگان شدن عمومی استارلینک در ایران وجود ندارد.
🔹منشاء این ادعا معمولا نقلقولهای غیررسمی، برداشت آزاد از توییتهای قدیمی یا گزارشهای بدون منبع معتبر است.
🔹اظهارات ایلان ماسک درباره «فعال بودن پوشش استارلینک در ایران» به معنای امکان فنی اتصال است، نه حذف هزینه اشتراک.
🔹در مدل تجاری استارلینک، رایگان شدن سرویس در بحرانها معمولاً محدود، موقتی و با اعلام رسمی است. چنین وضعیتی درباره ایران مشاهده نمیشود.
🔹بنابراین ادعای رایگان شدن استارلینک در ایران، «نادرست» است.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
❌ ادعای نادرست درباره استقرار پرواز اضطراری در مهرآباد برای فرار خامنهای به مسکو
🔹ویدیویی در شبکههای اجتماعی مدعی مشاهده دو هواپیما در بخش نظامی فرودگاه مهرآباد است؛ یکی ترابری روسی Antonov An-124 و دیگری «جت اختصاصی رهبر جمهوری اسلامی» که برای پرواز فرار خامنهای به مسکو آماده شده است.
🔹بررسی معماری برج مراقبت نشان میدهد شکل پایه، نسبت ارتفاع و جزئیات آن با برج کنترل فرودگاه مهرآباد همخوانی ندارد.
🔹چیدمان ساختمانها، فاصلهها و زاویه دید کلی با ژئولوکیشن واقعی فرودگاه مهرآباد و تصاویر ماهوارهای تطبیق ندارد.
🔹هواپیمای بزرگتر بهطور قطعی قابل شناسایی بهعنوان Antonov An-124-100 نیست و برخی نسبتهای بدنه با این مدل همخوانی کامل ندارد.
🔹هواپیمای کوچکتر از نظر تعداد و آرایش پنجرهها با فالکونهای شناختهشده ناوگان تشریفات جمهوری اسلامی (مانند Falcon 50 و Falcon 900) مطابقت ندارد.
🔹مقیاس تانکر سوخت کنار هواپیما با ابعاد واقعی تجهیزات فرودگاهی و نسبت آنها با بیزنسجتها ناسازگار است.
🔹رفتار بصری فنس جلوی دوربین، محوشدگی یکنواخت و ناپدید شدن ناگهانی خودروها با حرکت طبیعی ویدیو همخوانی ندارد و به بازتولید دیجیتال یا هوش مصنوعی اشاره میکند.
🔹مجموع این شواهد، اصالت تصویری ویدیو را بهشدت زیر سؤال میبرد و روایت «آمادهباش اضطراری و فرار خامنهای به مسکو» مبتنی بر این ویدیو، تأیید نمیشود.
🔹با این توضیحات فکتنامه به این ویدیو و ادعای منتسب به آن نشان «نادرست» میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹 آنچه درباره دو ویدیوی دلخراش فردیس کرج میدانیم
🔹در ساعتهای گذشته دو ویدیو با عنوان «کشتهشدگان فردیس در تاریخ ۱۸ دی» منتشر شده است.
🔹ویدئوها اصل هستند، ساختگی و قدیمی نیستند، صداگذاری نشدهاند و مربوط به ایرانند.
🔹بررسیهای ما نشان میدهد این ویدیوها جدید هستند و سابقه انتشار آنها در اینترنت وجود ندارد.
🔹با وجود اینکه ویدیوها کیفیت بالایی ندارند و جزئیات مکانی آنها تا این لحظه نامشخص است اما مقایسه افرادی که در آن بر زمین افتادهاند نشان میدهد هر دو ویدئو یک واقعه را در ایران در شب گذشته نشان میدهند.
🔹جزئیاتی که در ویدیوها وجود دارد؛ مانند ماشینهای پارکشده در پارکینگ (که یکی از آنها احتمالا تیباست)، صداهای محیط و پوشش متناسب با فصل افراد، تایید میکند که ویدیو مربوط به ایران است.
🔹در این دو ویدیو در مجموع هفت نفر روی زمین افتادهاند، که به نظر میرسد وضعیت بعضی از آنها وخیم است.
🔹دستکم یک ویدیوی دیگر از اعتراضات در خیابانهای فردیس کرج وجود دارد که نشان میدهد معترضان در این شهر هدف شلیک گلوله قرار گرفتند.
🔹هوش مصنوعی گروک در پاسخ به کاربران درباره این ویدیو به غلط ادعا کرده این تصاویر مربوط به کشورهای دیگر از جمله ازبکستان و مصر است.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🎙 دی ۱۴۰۴
🔹بخش عمده قسمت ۲۵۱ پادکست هفتگی فکتنامه مربوط به مرور مقالهها و فکتچکهایی است که با اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ ایران ارتباط دارد.
🔹این اعتراضات از روز هفتم دی آغاز شد و تا زمان انتظار این اپیزود، اوجگیری آن همچنان ادامه دارد.
🔹ماجرای عکس معروف روزهای نخست اعتراضات ۱۴۰۴، انتساب دو ویدیوی قدیمی به اعتراضات اخیر و ادعای نادرست پیوستن پلیس به مردم در لردگان از جمله فکتچکهای این هفتهاند.
🔹ضمن اشاره به ویدیوی معروفی از اعتراضات گسترده مردم آبدانان، توضیح میدهیم که ممکن است چند نفر از مردم این شهر در خیابان حضور یافته باشند و در ادامه نیز درباره مکانیابی ویدیوهای اعتراضات اخیر صحبت میکنیم.
🔹حمله نیروهای امنیتی به بیمارستان ایلام و شلیک گاز اشکآور به محوطه بیمارستان سینا در تهران، از جمله مهمترین رویدادهای اعتراضات سراسری اخیر بود که درباره هر دو توضیح میدهیم.
🔹انتشار عکس ساختگی در ساعات اول بازداشت نیکلاس مادورو، اشارهای به بودجه سال آینده، وضعیت قیمت گوشت وارداتی در ایران و اوضاع فروش نفت ایران طی امسال و سالهای اخیر، از دیگر سوژههای این قسمت هستند.
🎙 پادکست فکتنامه را از همه اپلیکیشنهای دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کستباکس بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
🌐 @Factnameh
🔹 مکانیابی اعتراضات سراسری - ۱۸ دیماه ۱۴۰۴
(بخش اول)
🔹شامگاه ۱۸ دیماه ۱۴۰۴ مناطق زیادی در ایران شاهد برپایی اعتراضات گسترده بود.
🔹فکتنامه تلاش کرده از میان انبوه تصاویری که تاکنون از این اعتراضات سراسری منتشر شده، تعدادی از آنها را مکانیابی کند.
🔹این گزارش به مرور تکمیل خواهد شد.
🔹مناطقی که تاکنون بررسی شدهاند:
تهران، نارمک، هفتحوض، جانبازان غربی - ۱۸ دی
تهران، آزادی تقاطع اسکندری - ۱۸ دی
تهران، ستارخان، زیر پل یادگار، پارکینگ مرکز خرید ستارخان - ۱۸ دی
تهران، کاشانی، جلوی پمپ بنزین - ۱۸ دی
تهران، اکباتان، فاز یک - ۱۸ دی
تهران، جاده مخصوص، روبروی کوی بیمه - ۱۸ دی
تهران، قلهک، خیابان شریعتی، بیمارستان ایرانمهر - ۱۸ دی
🌐 @Factnameh
❌ ادعای شاخدار خبرگزاری فارس درباره جمعیت معترضان در آبدانان
🔹خبرگزاری فارس میگوید جمعیت معترضان آبدانان در شامگاه ۱۶ دی در بیشترین حالت ۲ هزار نفر بوده است. این آمار به وضوح کوچکانگاری راهپیمایی بزرگ مخالفان جمهوری اسلامی در این شهر است.
🔹برآوردهای فکتنامه، هم بر اساس تحلیل شدت جریان جمعیت و هم بر اساس محاسبه تراکم جمعیت، تایید میکند که طبق تصاویر موجود، جمعیت معترضان دستکم ۲۰ هزار نفر بوده است.
🔹طبق تصاویر مستند، راهپیمایی معترضان دستکم در خیابانهای ولیعصر، امام و بهشتی در جریان بوده و جمعیت قابل توجهی از معترضان در خیابان حضور داشته و علیه جمهوری اسلامی شعار میدادند.
🔹با این اوصاف فکتنامه به ادعای این خبرگزاری نشان «شاخدار» میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
📝 در بیمارستان ایلام چه گذشت؟
🔹شامگاه ۱۴ دی ۱۴۰۴، پس از تشدید درگیریها در شهرستان ملکشاهی ایلام، تعدادی از مجروحان به بیمارستان خمینی ایلام منتقل شدند.
🔹با انتقال مجروحان، خانوادهها و همراهان آنها مقابل بیمارستان تجمع کردند. گزارشهای مستقل، از شکلگیری فضای متشنج خبر میدهد.
🔹یگان ویژه و سپس نیروهای امنیتی وارد محوطه بیمارستان شدند و از گاز اشکآور در اطراف (و بنا بر شواهد، داخل) بیمارستان استفاده کردند.
🔹ویدیوها و شهادتهای عینی نشان میدهد نیروهای امنیتی با شکستن درها وارد ساختمان بیمارستان شدهاند.
🔹گزارشهای متعدد حاکی از ضربوشتم همراهان بیماران و کادر درمان و تلاش برای انتقال مجروحان و پیکر کشتهشدگان از داخل بیمارستان است.
🔹وزارت بهداشت وقوع «حادثه» در بیمارستان را تایید کرده و مسعود پزشکیان دستور بررسی ویژه و تهیه گزارش داده است.
🔹رسانههای همسو با حکومت از «محاصره بیمارستان»، «ورود اغتشاشگران» و «استفاده معترضان از نارنجک» سخن گفتهاند.
🔹ورود نیروهای مسلح و استفاده از گاز اشکآور در محیط درمانی، بر اساس اصول حقوق بشر و اخلاق پزشکی، نقض جدی استانداردهای شناختهشده محسوب میشود.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹 ابعاد حضور مردم آبدانان در اعتراضات ۱۶ دی ۱۴۰۴
🔹روز شانزدهم دی ماه ۱۴۰۴، تصاویری از حضور گسترده معترضان مخالف جمهوری اسلامی در شهر آبدانان در استان ایلام در رسانهها و شبکههای اجتماعی خبرساز شد.
🔹یکی از این تصاویر ویدئویی ۴۵ ثانیهای است که نشان میدهد جمعیت زیادی از معترضان ضمن شعار در حمایت از پهلوی و مخالفت جمهوری اسلامی در حال حرکت هستند.
🔹در این ویدئوی ۴۵ ثانیهای، در هر ثانیه ۴/۹ نفر از جلوی دوربین رد میشوند. به عبارتی ۱۷ هزار و ۶۴۰ نفر در ساعت.
🔹مرکز آمار ایران، کل جمعیت شهرستان آبدانان در سال ۱۴۰۰ را ۴۳ هزار و ۸۰۰ نفر برآورد کرده که ۳۱ هزار و ۱۰۰ نفر آنها در مناطق شهری زندگی میکنند.
🔹این محاسبه، برآورد جمعیت معترضان نیست، صرفا مقیاسی برای نشان دادن بزرگی جمعیت در اعتراضات ۱۶ دی آبدانان است.
🔹بررسیها نشان میدهد محل فیلمبرداری میدان بسیج آبدانان است و جمعیت به سمت میدان ولیعصر حرکت میکند.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
❌ ادعای نادرست پرواز جنگندههای آمریکایی در کویت و بصره در آستانه حمله آمریکا به ایران
🔹ویدیویی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که ادعا میکند مربوط به پرواز هواپیماهای آواکس و جنگندههای آمریکایی بر فراز کویت و بصره، در آستانه جنگ آمریکا با ایران است.
🔹این ادعا نادرست است و ویدیو پیشتر در نوامبر ۲۰۲۵ در تیکتاک منتشر شده بود.
🔹این ویدیو آسمان بصره یا کویت را نشان نمیدهد و به نظر میرسد مربوط به نمایشگاه بینالمللی هوانوردی دوبی باشد.
🔹هیچ منبعی تایید نمیکند که این هواپیماها متعلق به نیروی هوایی آمریکا باشند؛ اگرچه آمریکا هم در این نمایشگاه شرکت کرده بود.
🔹فضاهایی در اطراف محل برگزاری نمایشگاه وجود دارد که ممکن است ویدیو از آنجا ضبط شده باشد.
🔹با این توضیحات فکتنامه به این ادعا نشان «نادرست» میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
📝 مساجد در ایران؛ اماکن مذهبی یا مرکز استقرار بسیج و سازماندهی سرکوب اعتراضات
🔹رسانهها و مقامهای جمهوری اسلامی با پخش و انتشار تصاویری گزینششده از اعتراضات مردم ایران، معترضان را کسانی معرفی کنند که به مساجد حمله میکنند و آنها را به آتش کشیدهاند.
🔹آنچه گفته میشود، تصویری ناقص و گمراهکننده از واقعیت است که برای تحریک احساسات مذهبی و تهییج هواداران مذهبی حکومت و همچنین تحریک افکار عمومی مسلمانان، علیه معترضان در ایران، مطرح شود.
🔹مسجد در ایران صرفا یک مکان مذهبی نیست، بلکه محل استقرار بسیج و محل سازماندهی سرکوب اعتراضات است.
🔹برآوردهای فکتنامه بر اساس آمارهای رسمی بسیج مساجد و محلات کشور حکایت از آن دارد که نزدیک به ۵۰ هزار پایگاه بسیج در مساجد سراسر ایران مستقر شدهاند.
🔹در جریان اعتراضات سه سال پیش ایران نیز، گزارشهایی درباره استفاده از مساجد به عنوان محل شکنجه و بازداشت موقت معترضان، در رسانههای معتبر بینالمللی منتشر شد.
🔹از شواهد آشکار استفاده از مساجد برای سرکوب اعتراضات میتوان به صحبتهای حسین یکتا، از چهرههای شناختهشده سپاه و بسیج، در شب ۱۹ دیماه اشاره کرد که در صداوسیما از «بچههای هیاتی و بسیجی و حزباللهی» میخواهد در «مساجد» و پایگاهها جمع شوند.
🔹در روزهای گذشته رسانهها و مقامهای جمهوری اسلامی با انتشار تصاویر گزینششده مدعی حملات سازمانیافته به مساجد و اماکن مذهبی شدهاند.
🔹در این میان تصاویر مسجدهای الرسول در میدان کاج، مسجد نبوت (النبی) در نارمک و ابوذر در محله هاشمی تهران در مقیاس گستردهای منتشر شده است.
🔹به دلیل عدم دسترسی به اطلاعات میدانی نمیتوان درباره ابعاد خسارت به این اماکن اظهارنظر کرد و با قطعیت گفت چه افرادی به مساجد حمله کردهاند.
🔹بررسیهای فکتنامه نشان میدهد این سه مسجد، پایگاههای بسیج فعال دارند و کاربران شبکههای اجتماعی نیز در گزارشهای خود به سازماندهی نیروهای امنیتی در هر سه این مساجد اشاره داشتهاند.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
❌ ویدیو ساختگی راهپیمایی حامیان جمهوری اسلامی
🔹ویدیویی در شبکههای اجتماعی به دست اکانتهای حامی جمهوری اسلامی ایران منتشر شده که حامیان حکومت را با پرچم غولپیکر نشان میدهد.
🔹شواهد روشنی وجود دارد که این ویدئو ساختگی است و با هوش مصنوعی تولید شده است.
🔹خطاهای رایج هوش مصنوعی مانند فرم چهرهها، حرکات غیرطبیعی، الگوهای تکراری و موقعیتهای عجیب و غریب (مثل فرو رفتن افراد در پرچم) ثابت میکند که ویدئو جعلی است.
🔹با این توضیحات فکتنامه به این ویدیو نشان «شاخدار» میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
❌ ویدیو نادرست منتسب به حمله مسلحانه معترضان به مقر بسیج در اهواز
🔹ویدیویی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که ادعا میکند حمله معترضان به مقر بسیج در اهواز را نشان میدهد.
🔹این ادعا درست نیست و ویدیو، قدیمی و بیربط به ایران است.
🔹ویدیو اولینبار در اکتبر ۲۰۲۲ منتشر شده و مربوط به درگیری میان نیروهای تحریرالشام با یک گروه نزدیک به حکومت سابق سوریه است.
🔹این ویدیو در اکتبر ۲۰۲۵ هم به درگیری نیروهای قسد و ارتش سوریه در دیرالزور نسبت داده شده بود.
🔹بنابراین فکتنامه به این ادعا نشان «نادرست» میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
❌ ادعای شاخدار خبرگزاری فارس درباره جمعیت میلیونی مدافعان حکومت
🔹خبرگزاری فارس مدعی شده جمعیت تجمع مدافعان جمهوری اسلامی در تهران در روز ۲۲ دی ۱۴۰۴، حدود ۳ میلیون نفر بوده است.
🔹این آمار به طرز عجیبی اغراق شده و شاخدار است. در تمام این مسیر هم جمعیت متراکم حضور نداشته است.
🔹به دلیل انتشار گزینشی تصاویر و تلاش رسانهای حکومت برای بزرگنمایی جمعیت، نمیتوان با قطعیت جمعیت راهپیمایی را برآورد کرد، اما میتوان با اطمینان گفت که عدد واقعی، چند ده برابر کمتر از این است.
🔹کل مساحت مسیرهای منتهی به میدان انقلاب، در همان محدوده ادعایی فارس (مسیرهای منتهی به میدان انقلاب، از میدان فردوسی تا نواب و از بلوار کشاورز تا خیابان جمهوری) ۱۳۸ هزار متر مربع است.
🔹به عبارتی، ظرف جمعیتی این محدوده با تراکم دستبالای یک نفر در متر مربع کمتر از ۱۴۰ هزار نفر است.
🔹جمعیت واقعی البته به مراتب کمتر از این است.
🔹برای تخمین دقیق باید تراکم جمعیت را در تمام مسیر، با عکسهای واقعی به دقت محاسبه کرد و مساحت موانع و تاسیسات مسیر، از جمله جوی آب، درختان، نردهها، تابلوهای برق، مجسمهها، سازههای میادین، سکوی سخنران و اتوبوسهای پرشماری که تظاهرکنندگان را به محل راهپیمایی آوردهاند، از نتیجه نهایی کم کرد.
🔹با این اوصاف فکتنامه به این ادعا نشان «شاخدار» میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹 عکسی که حساب کاربری X سفارت جمهوری اسلامی ایران در بریتانیا پست کرده، قدیمی است و نشانههای انتشار آن از سال ۲۰۱۵ در رسانهها دیده میشود.
🌐 @Factnameh
🔹 آتشسوزی شهرداری منطقه ۵ کرج روز ۱۹ دی
🔹روز جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴، ویدیویی از یک ساختمان بزرگ در حال سوختن منتشر و گفته شده ساختمان «شهرداری کرج در خیابان حدادی» است.
🔹بررسیهای فکتنامه نشان میدهد این ساختمان، شهرداری منطقه ۵ کرج، گلشهر، در تقاطع خیابانهای مصطفی خمینی و حدادی است.
🔹ساختمان پشت شهرداری، بانک شهر در ضلع شمالی ساختمان و چراغهای راهنمایی از جمله شواهدی است که تایید میکند ویدیو مربوط به همین ساختمان است.
🔹تاریخ تصویر ۱۹ دی ۱۴۰۴ اعلام شده و پیش از این تاریخ نیز هیچ خبر و تصویر مشابهی از آن در اینترنت یافت نمیشود.
🌐 @Factnameh
❌ ادعای نادرست امکان اتصال موبایل به اینترنت رایگان استارلینک با یک کد
🔹ادعایی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که میگوید با استفاده از گوشی موبایل میتوان با یک کد دستوری به اینترنت استارلینک وصل شد.
🔹این ادعا نادرست است.
🔹کد #*#*4636#*#* تنها در گوشیهای اندروید کار میکند و ربطی به استارلینک ندارد. با استفاده از این کد میتوان «توان رادیویی تلفن همراه» را فعال کرد و در حالت هواپیما هم به شبکه اینترنت وصل شد.
🔹در صورتی که اینترنت قطع باشد این کد کمکی به اتصال اینترنت نخواهد کرد.
🔹بنابراین فکتنامه به این ادعا که با وارد کردن یک کد میتوان به طور رایگان به اینترنت استارلینک وصل شد نشان «نادرست» میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
✍️ استارلینک در ایران قطع نشده و اختلال مربوط به جیپیاس است
🔹در شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴، اینترنت ایران بهطور کامل قطع شد و کشور وارد خاموشی دیجیتال شد.
🔹در این وضعیت، استارلینک تنها راه ارتباط برخی کاربران با خارج از کشور بود.
🔹همزمان، گزارشهایی از کندی، قطع و وصل و تاخیر در راهاندازی استارلینک منتشر شد که در شبکههای اجتماعی بهعنوان «اختلال در استارلینک» توصیف شد.
🔹بررسی فنی نشان میدهد این مشکل لزوما ناشی از اختلال مستقیم یا پارازیت روی خود شبکه استارلینک نیست.
🔹ترمینالهای استارلینک برای تعیین مکان و زمان به GPS و دیگر سامانههای ناوبری ماهوارهای متکیاند.
🔹در برخی مناطق، بهویژه اطراف مراکز نظامی یا زیرساختی حساس، سابقه اختلال محلی GPS (جمینگ یا اسپوفینگ) وجود دارد.
🔹اختلال GPS میتواند باعث ناتوانی ترمینال در تعیین موقعیت، تأخیر در اتصال اولیه یا ناپایداری کیفیت ارتباط شود.
🔹در برخی نسخههای اپلیکیشن استارلینک، امکان کاهش وابستگی موقت به GPS و استفاده از تخمین موقعیت مبتنی بر صورت فلکی استارلینک وجود دارد.
🔹این راهحل موقتی است، دائمی و پایدار نیست و ممکن است پس از ریبوت یا قطع برق غیرفعال شود.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🎙 دی ۱۴۰۴
🔹بخش عمده قسمت ۲۵۱ پادکست هفتگی فکتنامه مربوط به مرور مقالهها و فکتچکهایی است که با اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ ایران ارتباط دارد.
🔹این اعتراضات از روز هفتم دی آغاز شد و تا زمان انتظار این اپیزود، اوجگیری آن همچنان ادامه دارد.
🔹ماجرای عکس معروف روزهای نخست اعتراضات ۱۴۰۴، انتساب دو ویدیوی قدیمی به اعتراضات اخیر و ادعای نادرست پیوستن پلیس به مردم در لردگان از جمله فکتچکهای این هفتهاند.
🔹ضمن اشاره به ویدیوی معروفی از اعتراضات گسترده مردم آبدانان، توضیح میدهیم که ممکن است چند نفر از مردم این شهر در خیابان حضور یافته باشند و در ادامه نیز درباره مکانیابی ویدیوهای اعتراضات اخیر صحبت میکنیم.
🔹حمله نیروهای امنیتی به بیمارستان ایلام و شلیک گاز اشکآور به محوطه بیمارستان سینا در تهران، از جمله مهمترین رویدادهای اعتراضات سراسری اخیر بود که درباره هر دو توضیح میدهیم.
🔹انتشار عکس ساختگی در ساعات اول بازداشت نیکلاس مادورو، اشارهای به بودجه سال آینده، وضعیت قیمت گوشت وارداتی در ایران و اوضاع فروش نفت ایران طی امسال و سالهای اخیر، از دیگر سوژههای این قسمت هستند.
❗️با توجه به وضعیت اینترنت در ایران و درخواست برخی مخاطبان، فایل صوتی قسمت ۲۵۱ پادکست هفتگی را زودتر از حالت معمول در کانال تلگرام منتشر میکنیم تا شاید دسترسی بهتری برای مخاطبان داخل ایران فراهم کند.
🎙 پادکست فکتنامه را از همه اپلیکیشنهای دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کستباکس بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
00:01:00 مقدمه
00:03:58 تصویر معروف اعتراضات اخیر تهران، ربطی به تایلند ندارد
00:08:11 ادعای نادرست کشتهشدن اسماعیل قریشوندی در اعتراضات ۱۴۰۴
00:12:37 استفاده از تصویر قدیمی به عنوان تصاویر اعتراضهای دی ۱۴۰۴
00:14:15 ادعای نادرست پیوستن نیروی انتظامی به معترضان در شهر لردگان
00:17:01 ابعاد حضور مردم آبدانان در اعتراضات ۱۶ دی ۱۴۰۴
00:23:05 درباره مکانیابی ویدیوهای اعتراضات اخیر
00:27:19 در بیمارستان ایلام چه گذشت؟
00:34:02 دانستهها و ابهامها درباره شلیک گاز اشکآور در بیمارستان سینا
00:38:49 عکس منتسب به بازداشت نیکلاس مادورو، ساختگی است
00:42:03 ادعای گمراهکننده پزشکیان درباره رشد بودجه سال ۱۴۰۵
00:46:26 تاثیر حذف ارز ترجیحی روی قیمت گوشت در ایران
00:51:27 نگاهی به آخرین آمار تولید و صادرات نفت
00:58:58 کامنتها
🌐 @Factnameh
🔹 مکانیابی اعتراضات سراسری - ۱۸ دیماه ۱۴۰۴
(بخش دوم)
تهران، سعادت آباد، میدان کاج - ۱۸ دی
اصفهان، صداوسیما، ۱۸ دی
گرگان، فرمانداری - ۱۸ دی
تبریز، عابرگذر شهریار (خیابان سنگفرش) -۱۸ دی
اردبیل، معلم - ۱۸ دی
🌐 @Factnameh
📝 پروژه تبلیغاتی اینفلوئنسرهای محور مقاومت درباره آرام بودن اوضاع ایران
🔹همزمان با اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در ایران، ویدیوییهایی از چهار اینفلوئنسر عرب در شبکههای اجتماعی فارسی منتشر شده که از خیابانهای تهران درباره آرام بودن اوضاع حرف میزنند و از حکومت ایران حمایت و دفاع میکنند.
🔹این افراد چه کسانی هستند و در این ویدیوها چه میگویند؟
1️⃣ سید احمد عبدالملک: او فعال رسانهای اهل یمن است. او ویدیویی از میدان آزادی تهران منتشر کرده و مدعی است هیچ تظاهرات و شعاری وجود ندارد و وضعیت عادی است و تمام صحبتها شایعه است. او در روزهای اخیر پستهای مشابه دیگری هم در شبکههای اجتماعی منتشر کرده است. عبدالملک در فعایتهای آنلاین خود از سیاستهای جمهوری اسلامی در منطقه دفاع میکند.
2️⃣ عباس العرداوی: او خود را عضو سندیکای روزنامهنگاران عراق و مشاور رسانهای معرفی میکند. او از میدان آزادی ویدیو گرفته و با اهدای گل به «دوستداران جمهوری اسلامی» بر شاد بودن و لبخند زدن مردم تأکید کرده و تلاشها برای القای وجود تظاهرات را رد میکند. العرداوی پستهای متعددی در دفاع از جمهوری اسلامی، علی خامنهای و قاسم سلیمانی دارد. بعضی گزارشها او را به شبهنظامیان کتائب حزبالله نزدیک میدانند.
3️⃣ علیاء الیاسر: او زنی عراقی است که در ویدیوی خود میگوید بازارها باز و زندگی عادی در جریان است و از «آشوب فراگیر» که رسانههای دروغین تصویر میکنند، خبری نیست. او میگوید تلاش برای کشاندن مردم به خیابانها شکست خورده و خطر امروز در «رسانههای مسموم» است. الیاسر در شبکههای اجتماعیاش خود را «وابسته به خمینی، وفادار به خامنهای» معرفی کرده است. تصاویر او همچنین در خبر مربوط به راهپیمایی روز قدس آفریقاییهای ساکن قم دیده میشود.
4️⃣ علاء المهدوی: او هم عراقی و اینفلوئنسر تیکتاک است و بیش از ۱/۳ میلیون دنبالکننده دارد. او ادعا میکند ایران هیچ مشکلی ندارد و مردم در آرامش زندگی میکنند و تصویر خرابی توسط «رسانههای پولی و خارجی» ساخته شده است. علاء المهدوی در تیکتاک خود تصاویری با اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، منتشر کرده است و سخنرانیهایی در ضرورت وحدت شیعیان دارد.
🔹شواهد نشان میدهد این افراد بهعنوان بخشی از نیروهای موسوم به «محور مقاومت» در یک پروژه تبلیغاتی هماهنگ برای القای آرامبودن اوضاع ایران در جریان اعتراضات اخیر شرکت کردهاند.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
📝 دانستهها و ابهامها درباره شلیک گاز اشکآور در بیمارستان سینا
🔹روز سهشنبه ۱۶ دی ۱۴۰۴ همزمان با دهمین روز اعتراضات در ایران تصاویری از انتشار گاز اشکآور در محوطه بیمارستان سینا در نزدیکی بازار تهران در شبکههای اجتماعی منتشر شد.
🔹این تصاویر را که تابهحال تنها اسناد موجود از این رویداد هستند، اکانت وحیدآنلاین منتشر کرد.
🔹بررسی زاویه دوربین، عناصر محیطی و نقشه محل نشان میدهد که منبع دود بهاحتمال زیاد از کوچه میرزایی در کنار بیمارستان به درون محوطه پرتاب شده است.
🔹این کوچه جایی بود که تجمع معترضان و درگیری نیروهای امنیتی با آنها در آن جریان داشت.
🔹جهت و تراکم دود در ویدیوها نیز نشان میدهد گاز اشکآور از بیرون محوطه و از آن سوی نردهها وارد بیمارستان شده است.
🔹در تصاویر همچنین حضور نیروهای نظامی بیرون و مقابل سردر بیمارستان و بسته بودن درهای ورودی دیده میشود؛ بدون نشانهای از ورود معترضان یا درگیری در حیاط بیمارستان.
🔹در واکنش، دانشگاه علوم پزشکی تهران ادعا کرد گاز اشکآور بهصورت ناخواسته و به دست معترضان برای دور کردن آن از محل تجمع به سمت بیمارستان پرتاب شده و پرتاب عامدانه از سوی نیروهای امنیتی را رد کرد.
🔹وزیر بهداشت اما گفت بررسیها ادامه دارد و مدعی شد اساسا گازی به داخل بیمارستان پرتاب نشده است.
🔹با این حال، شواهد موجود نشاندهنده وجود گاز اشکآور غلیظ در محوطه بیمارستان است.
🔹تناقض در اظهارات رسمی و این واقعیت که گاز اشکآور، ابزار سرکوب نیروهای امنیتی است، روایتهای دولتی را با تردید جدی روبهرو میکند.
🔹این گزارش بر اساس اطلاعات موجود تا روز چهارشنبه ۱۷ دی نوشته شده و در صورت انتشار اطلاعات و اخبار جدید، بهروز میشود.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
❌ ادعای نادرست پیوستن نیروی انتظامی به معترضان در شهر لردگان
🔹ویدیویی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که ادعا میکند نیروی انتظامی در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در شهر لردگان به مردم پیوسته است.
🔹این ادعا نادرست است. ویدیو مربوط به زمان اعتراضات سراسری در سال ۱۴۰۱ و از مجموعه کلیپهایی است که رسانههای نزدیک به حکومت درباره «تشکر مردم از نیروی انتظامی» ساخته بودند.
🔹صدای مبهمی از جمعیت روی ویدیو صداگذاری شده که در جاهایی با صدای ویدیوی اصلی، «نیروی انتظامی تشکر»، در هم میآمیزد.
🔹همچنین در این ویدیو پلاکاردهایی با عنوان «ملت ما بیدار است از فتنهگر بیزار است» و «مرگ بر فتنهگر» نیز دیده میشود که شعارهای حکومتی است.
🔹پوشش افراد حاضر در این ویدیو هم به وضوح شباهتی با پوشش افراد در فصل زمستان ندارد.
🔹بنابراین فکتنامه به این ادعا که نیروی انتظامی در شهر لردگان به مردم پیوسته است، نشان «نادرست» میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹 مکانهای اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
🔹اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ دهمین روز خود را سپری کرده و به نظر میرسد همچنان نقاط مختلف و متنوعی در ایران صحنه حضور معترضان در خیابان است.
🔹فکتنامه با بررسی تصاویر متعددی از اعتراضات ۱۴۰۴ تاکنون بیش از ۲۵ نقطه را بررسی و تایید کرده است.
🔹البته این اعتراضات محدود به این نقاط نیست و این مکانیابیها حاصل بررسی تعداد زیادی از تصاویری است که در فاصله ۸ تا ۱۴ دیماه منتشر شدهاند.
🔹در این فهرست، شهرها و مناطق مختلفی به چشم میخورد 👇
تهران چهارراه حافظ - جمهوری (پاساژ چهارسو) - ۸ دی
تهران، جمهوری، مخبرالدوله سر سعدی، باغ سپهسالار - ۹ دی
تهران، دانشگاه تهران - ۹ دی
تهران، بازار، چال حمام - ۹ دی
همدان، سر پل یخچال - ۹ دی
اراک، باغ ملی - ۹ دی
فسا، فرمانداری - ۱۰ دی
همدان، بوعلی - ۱۰ دی
کوهدشت، میدان خمینی - ۱۰ دی
قم، بلوار روحانی - ۱۱ دی
لالی، میدان بختیاری - ۱۱ دی
ملارد، سه راه مارلیک - ۱۱ دی
تهران، نازیآباد - ۱۲ دی
کرج، گوهردشت - ۱۲ دی
همدان، دادسرای انقلاب - ۱۲ دی
ملکشاهی، ارکواز - ۱۲ دی
تهران، نارمک - ۱۳ دی
تهران، نازیآباد - ۱۳ دی
اصفهان، سیوسه پل - ۱۳ دی
ملکشاهی، سپاه - ۱۳ دی
ایلام، بیمارستان خمینی - ۱۳ دی
تهران، جمهوری تقاطع حافظ (علاءالدین) - ۱۴ دی
تهران، جمهوری - ۱۴ دی
همدان، بازار - ۱۴ دی
شازند، میدان امام حسین - ۱۴ دی
🌐 @Factnameh