FactNameh | فکت‌نامه

08 October 2025 06:15

❌ انتساب اظهارات نادرست به رهبران جهان درباره فرهنگ و آشپزی ایرانی و سرمایه‌گذاری در ایران

🔹در چندین پست شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که تعدادی از رهبران جهان به مردم ایران نامه نوشته‌اند و فرهنگ و تاریخ و آشپزی ایرانی را ستوده‌اند.

🔹همچنین در مطالب مشابهی، سرمایه‌گذاری در ایران به خرید بیت‌کوین در سال ۲۰۱۰ و سهام آمازون در آغاز کار مقایسه شده است.

🔹این ادعاها نادرست هستند.

🔹هیچ‌کدام از رهبران سیاسی جهان در روزهای اخیر درباره مواردی که در متن‌های منتشرشده آمده، سخن نگفته‌اند. اظهارات این رهبران درباره ایران در سایت‌هایشان موجود است.

🔹خبرنامه بلومبرگ چند ماه پیش در یک یادداشت تحلیلی اقتصادی، سرمایه‌گذاری در ایران را بدون در نظر گرفتن تحریم‌ها و شرایط ژئوپولتیک ایران با خرید بیت‌کوین مقایسه کرده بود، اما برخلاف این ادعاها، این جمله ربطی به جف بزوس، حاکم دوبی یا ایلان ماسک ندارد.

🔹یک سایت اقتصادی هم با بررسی بازار ایران و با تمرکز بر سایت دیجی‌کالا، آن را با روزهای اول آمازون مقایسه کرده بود، اما هیچ‌کدام از شخصیت‌های سیاسی یا شناخته‌شده در شبکه‌های اجتماعی چنین مقایسه‌ای نکرده‌اند.

🔹انتشار مطالبی از این دست، شیوه‌ای از «نسبت دادن نادرست» محسوب می‌شود و از فکت‌نامه نیز نشان «نادرست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

06 October 2025 20:42

❌ ویدئوی نادرست «درمان پارکینسون با مصرف ماری‌جوانا»

🔹ویدئوهایی با عنوان تاثیر «فوری و عجیب»، «معجزه‌آسا» و «شگفت‌انگیز» ماری‌جوانا بر بیماری پارکینسون بارها در شبکه‌های اجتماعی بازنشر شده‌اند.

🔹این ویدئوها بخشی از فیلم مستند Ride with Larry است. مستند، درباره مبارزه مردی به نام لری اسمیت با بیماری پارکینسون است و در بخشی از آن، او تصمیم می‌گیرد استفاده از کانابیس را تجربه کند.

🔹تاکنون در تحقیقات علمی، شواهد پزشکی محکمی که ثابت کند مصرف کانابیس درمان قطعی و استانداردی برای این بیماری محسوب می‌شود، به دست نیامده است.

🔹این بخش از ویدیو، به شرط صحت، در قالب یک تجربه شخصی، اثر لحظه‌ای و کوتاه‌مدت این ماده را بر کاهش لرزش دست و پای بیمار نشان می‌دهد و آزمایشی علمی نیست.

🔹بیماری پارکینسون یک بیماری پیش‌رونده است و تا کنون درمان قطعی ندارد.

🔹سازمان بهداشت جهانی با اشاره به آسیب‌های مصرف تفریحی کانابیس، تاکید کرده که شواهد درباره مصرف دارویی این ماده، از جمله دوزهای THC و اثرات آن بر بیماری‌های خاص، هنوز ناکافی و غیرقطعی است.

🔹این سازمان تاکنون راهنمایی تخصصی درباره مصرف کانابیس برای بیماری پارکینسون منتشر نکرده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

04 October 2025 13:02

🎙 دود عجیب موشک‌

🔹در قسمت ۲۳۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا سعی کردیم به این پرسش، پاسخ دهیم که آیا مکانیسم ماشه، مقدمه حقوقی برای اقدام نظامی علیه ایران است؟

🔹در ادامه به ادعای گمراه‌کننده محمدحسین راجی درباره توانایی کشورها برای غنی‌سازی ۶۰ درصدی اورانیوم پرداختیم.

🔹مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل ادعا کرد که جمهوری اسلامی هرگز به دنبال بمب اتم نبوده است. این ادعا چقدر با واقعیت همخوانی دارد؟ پس از پاسخ به این سوال، کمی هم درباره خسارت‌های اقتصادی بحران هسته‌ای ایران حرف زدیم.

🔹دیده شدن دود عجیب در آسمان چند نقطه ایران، بازار گمانه‌زنی‌ها و ادعاها درباره آزمایش اخیر ایران را داغ کرده بود. در این قسمت درباره این موضوع نیز توضیح داده‌ایم.

🔹دو سوژه مربوط به حوزه سلامت، یکی ادعاهای پرتکرار درباره فلوراید و دیگری ادعایی قدیمی درباره ویروسی بودن ماسک‌های یکبار مصرف، پایان‌بخش فکت‌چک‌های این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:43 مقدمه
00:05:32 مکانیزم ماشه، مقدمه حقوقی حمله نظامی به ایران نیست
00:14:30 مغالطه محمدحسین راجی درباره توان غنی‌سازی ۶۰ درصدی
00:19:33 جمهوری اسلامی ایران چقدر واقعا دنبال بمب اتم بوده‌است؟
00:27:34 خسارت بحران هسته‌ای برای اقتصاد ایران چقدر است؟
00:32:29 از آزمایش موشکی ۲۷ شهریور و دود عجیب در آسمان چه می‌دانیم؟
00:37:47 ادعای نادرست نماینده مجلس درباره آزمایش موشک قاره‌پیما
00:39:50 ادعای شاخ‌دار فناوری بدون سوخت موشک بالستیک قاره‌پیمای ایرانی
00:43:27 درباره فواید و مضرات فلوراید چه می‌دانیم؟
00:51:25 ادعای وجود ویروس‌های قابل رویت روی ماسک‌های یکبار مصرف
00:54:39 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

03 October 2025 06:35

🎙 دود عجیب موشک‌

🔹در قسمت ۲۳۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا سعی کردیم به این پرسش، پاسخ دهیم که آیا مکانیسم ماشه، مقدمه حقوقی برای اقدام نظامی علیه ایران است؟

🔹در ادامه به ادعای گمراه‌کننده محمدحسین راجی درباره توانایی کشورها برای غنی‌سازی ۶۰ درصدی اورانیوم پرداختیم.

🔹مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل ادعا کرد که جمهوری اسلامی هرگز به دنبال بمب اتم نبوده است. این ادعا چقدر با واقعیت همخوانی دارد؟ پس از پاسخ به این سوال، کمی هم درباره خسارت‌های اقتصادی بحران هسته‌ای ایران حرف زدیم.

🔹دیده شدن دود عجیب در آسمان چند نقطه ایران، بازار گمانه‌زنی‌ها و ادعاها درباره آزمایش اخیر ایران را داغ کرده بود. در این قسمت درباره این موضوع نیز توضیح داده‌ایم.

🔹دو سوژه مربوط به حوزه سلامت، یکی ادعاهای پرتکرار درباره فلوراید و دیگری ادعایی قدیمی درباره ویروسی بودن ماسک‌های یکبار مصرف، پایان‌بخش فکت‌چک‌های این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

02 October 2025 15:25

❌ نقل قول نادرست منتسب به رسانه‌های چینی درباره سخنرانی پزشکیان در سازمان ملل

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که رسانه‌های چینی، مانند گلوبال‌تایمز، چاینا دیلی و شین‌هوا نوشته‌اند سخنرانی مسعود پزشکیان در مجمع سالانه سازمان ملل متحد، دیوار ترس از اسرائیل را شکسته و به سایر رهبران جهان جسارت داده تا علیه اسرائیل سخن بگویند.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد که هرچند این رسانه‌ها سخنرانی پزشکیان را پوشش داده‌اند، اما هیچ‌یک از آنها چنین مطالبی منتشر نکرده‌اند.

🔹نگارش نام مسعود پزشکیان در ویدیوی همراهِ این ادعا نیز با نگارش مورد استفاده در رسانه‌های چینی، متفاوت است.

🔹برخی از تصاویر ویدیوی مورد اشاره نیز مربوط به اجلاس سال جاری سازمان ملل نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

01 October 2025 15:00

❌ ادعای شاخ‌دار در مورد وجود ویروس‌های قابل رویت روی ماسک‌های یکبار مصرف

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی فارسی منتشر شده که ادعا می‌کند مردی در ترکیه با انجام یک آزمایش، ثابت کرده ماسک‌های یکبار مصرف به ویروس‌های قابل رویت با چشم غیرمسلح آلوده هستند.

🔹این ادعا درست نیست و ویدیو نیز قدیمی و مربوط به زمان همه‌گیری کرونا است.

🔹در آن زمان ویدیوهای مشابهی با ادعای وجود کِرم و نانوربات‌ در ماسک‌ها منتشر شد که همه بی‌اساس و نادرست بود.

🔹ویروس‌ها با چشم غیرمسلح قابل رویت نیستند.

🔹همچنین بر اساس تحقیقات موجود، ویروس‌ها مانند ویروس کرونا و سارس در نهایت تا یک روز روی پارچه و الیاف قابل بازیابی هستند.

🔹ساختارهای میله‌ای شکل دیده‌شده در ویدیو، الیاف پلی‌پروپیلن ماسک است که به تغییرات دما و رطوبت واکنش نشان می‌دهد، نه ویروس‌های متحرک.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

30 September 2025 06:35

📝 مکانیزم ماشه، مقدمه حقوقی حمله نظامی به ایران نیست

🔹فعال‌سازی مکانیسم ماشه به‌دست سه کشور اروپایی در سپتامبر ۲۰۲۵، تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران را دوباره برقرار کرد.

🔹این اقدام، جمهوری اسلامی ایران را ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد قرار داده، اما صرفا شامل ماده ۴۱ (تدابیر غیرنظامی) است.

🔹ماده ۴۲ منشور، مجوز اقدام نظامی جمعی را می‌دهد، اما نیازمند قطعنامه جدید شورای امنیت و عدم وتوی پنج عضو دائم شوراست. روسیه و چین، اعضای دائم حامی ایران، هرگونه قطعنامه اقدام نظامی علیه ایران را وتو خواهند کرد.

🔹فعال‌سازی مکانیسم ماشه، «تهدید علیه صلح» را تشخیص می‌دهد، اما به معنای آغاز جنگ قانونی نیست.

🔹سوابق تاریخی نشان می‌دهد تنها در شرایط اجماع یا «عدم مخالفت جدی» پنج عضو دائم شورا، ماده ۴۲ اجرا شده است (عراق–کویت ۱۹۹۰، لیبی ۲۰۱۱).

🔹روسیه مانع اقدامات مشابه علیه عراق (۲۰۰۳) و یوگسلاوی (۱۹۹۹) شد.

🔹دکترین R2P (مسئولیت حمایت) برای جنایت‌های جمعی است و برنامه هسته‌ای ایران ذیل آن قرار نمی‌گیرد. مجمع عمومی می‌تواند «توصیه» کند، اما اختیار الزامی برای اقدام نظامی ندارد (اصل «اتحاد برای صلح»).

🔹در نتیجه، تحریم‌ها ابزار اصلی فشار بین‌المللی باقی خواهند ماند و اقدام نظامی گسترده مشروع توسط سازمان ملل در شرایط کنونی امکان‌پذیر نیست.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

29 September 2025 21:56

📝 درستی‌سنجی ادعای فلاحت‌پیشه درباره بودجه و عملکرد جامعه‌المصطفی در ژاپن

🔹حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، رئیس پیشین کمیسیون امنیت ملی مجلس، در مصاحبه‌ای گفته: «نهادی تبلیغاتی با بودجه سالانه بیش از هزار میلیارد تومان در ژاپن تنها توانسته در ۶ سال یک نفر را مسلمان کند که آن هم کارگر بوتانی بوده است.»

🔹او از هزینه‌های سنگین این نهاد، از جمله اجاره ۲۰ هزار دلاری ساختمان در ماه، به عنوان نمونه‌ای از هدررفت بودجه‌ و منابع عمومی یاد کرده است.

🔹فلاحت‌پیشه نامی از نهاد خاصی نبره، اما شواهد و قرائن نشان می‌دهد منظور او «جامعه‌المصطفی العالمیه» است؛ نهادی که اعتبارات آن در قانون بودجه ۱۴۰۴ حدود ۲ هزار میلیارد تومان است.

🔹ابوالقاسم جعفری، پژوهشگر دینی مقیم ژاپن، ضمن واکنشی تند، تایید کرده که منظور فلاحت‌پیشه جامعه‌المصطفی است.

🔹این روحانی که سابقه همکاری با جامعه‌المصطفی را دارد، همچنین خریداری دو ساختمان در توکیو برای این نهاد را هم تایید کرده است.

🔹جامعه‌المصطفی نهادی آموزشی-تبلیغی است که به گفته مسئولان آن، در ۵۰ کشور جهان نمایندگی دارد و نمایندگی ژاپن رسما از سال ۱۳۹۳ راه‌اندازی شده است.

🔹اطلاعات شفافی درباره عملکرد مالی جامعه‌المصطفی در دست نیست. اما اگر این نهاد برای هر نمایندگی ماهیانه ۳۰ هزار دلار هزینه کند، باز هم ۷۰۰ میلیارد تومان دیگر برای سایر مخارج آن باقی می‌ماند.

🔹تنها خبر سال‌های اخیر از واسطه‌گری جامعه‌الصمطفی برای تغییر دین، اسلام آوردن یک «جوان ۲۱ ساله» با نام انتخابی «حسین» است که سال ۹۹ به دعوت این نهاد مسلمان شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

27 September 2025 07:06

📝 چه تحریم‌هایی علیه ایران اجرایی خواهد شد؟

🔹قطعنامه پیشنهادی چین و روسیه برای تمدید مهلت بازگشت تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران، در شورای امنیت سازمان ملل رای نیاورد.

🔹با وضع موجود، شش قطعنامه پیشین دوباره اجرایی می‌شود؛ قطعنامه‌هایی که در دوران محمود احمدی‌نژاد (از ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹) صادر شد و محدودیت‌های گسترده‌ای را علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال کرد:

1️⃣ قطعنامه ۱۶۹۶ (۹ مرداد ۱۳۸۵): اولین قطعنامه الزام‌آور شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی در مورد مسائل هسته‌ای بود. بر اساس آن ایران باید تمامی فعالیت‌های مرتبط با غنی‌سازی اورانیوم و بازفرآوری را به‌طور کامل و قابل راستی‌آزمایی تعلیق کند و با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همکاری کامل داشته باشد.

2️⃣ قطعنامه ۱۷۳۷ (۲ دی ۱۳۸۵): جمهوری اسلامی ایران موظف شد فعالیت‌های مربوط به غنی‌سازی اورانیوم و پروژه آب سنگین اراک را تعلیق کند. محدودیت‌هایی علیه افراد و نهادهای مرتبط با برنامه هسته‌ای و موشکی ایران نیز اعمال شد.

3️⃣ قطعنامه ۱۷۴۷ (۴ فروردین ۱۳۸۶): دامنه تحریم‌ها گسترش یافت؛ تحریم تسلیحاتی، محدودیت‌های مالی و سفر و فشارهای اقتصادی برای ایجاد روابط مالی با جمهوری اسلامی ایران.

4️⃣ قطعنامه ۱۸۰۳ (۱۳ اسفند ۱۳۸۶): گسترش بیشتر تحریم‌ها و ایجاد محدودیت‌هایی برای مبادلات بانکی.

5️⃣ قطعنامه ۱۸۳۵ (۶ مهر ۱۳۸۷): تاکید بر توقف فعالیت‌های آب سنگین و لزوم همکاری با آژانس. در این قطعنامه تحریم جدیدی اعلام نشد اما بر ادامه تحریم‌های گذشته تاکید شد.

🗓 پس از این قطعنامه بود که احمدی‌نژاد گفت: «آنقدر قطعنامه بدهید تا قطعنامه‌‌دان شما پاره شود.»

6️⃣ قطعنامه ۱۹۲۹ (۱۹ خرداد ۱۳۸۹): این یکی از گسترده‌ترین مصوبه‌ها علیه فعالیت‌های هسته‌ای، نظامی، بانکی و اقتصادی و دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران بود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

26 September 2025 17:14

🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت هجدهم - «هزینه‌های اربعین در بودجه سالانه کشور»

🔹بعد از چند ماه وقفه، قسمت جدید پادکست «هزارداستان بودجه» منتشر شد.

🔹موضوع هجدهمین قسمت این پادکست، هزینه‌های اربعین در بودجه سالانه کشور است؛ موضوعی که امسال با اظهارات یکی از مسئولان برگزاری این مراسم درباره توزیع ۱۰۰ میلیارد تومان کباب کوبیده، خبرساز شد.

🔹هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

26 September 2025 06:35

🎙 غنی‌سازهای جهان

🔹در قسمت ۲۳۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا درباره تحولات مرتبط با پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران صحبت کردیم؛ از دو ادعای علی خامنه‌ای در تازه‌ترین سخنرانی‌اش تا خسارت‌های اقتصادی بحران هسته‌ای و مکانیسم ماشه.

🔹در ادامه، به درستی‌سنجی ادعایی درباره تاثیر جنگ ۱۲ روزه بر فیلترینگ در ایران پرداختیم و توضیح دادیم که چرا با شواهد و فکت‌ها همخوانی ندارد.

🔹ادعای جنجالی و شاخ‌دار روزنامه کیهان درباره نحوه مرگ مهسا امینی موضوع دیگری است که در این قسمت مرور کرده‌ایم.

🔹ماجرای سفر مخفیانه نتانیاهو به روسیه برای جلوگیری از فروش اس-۳۰۰ به ایران، تکرار ادعاها درباره واکسن‌های کرونا و ادعایی نادرست در مورد تغذیه نوزادان از دیگر سوژه‌های این هفته هستند.

🔹انتساب تصاویر جعلی به فرشته حسینی، ادعای نادرست درباره امید جهان و ادعاهای شاخ‌دار درباره ماشین زمان و چند سوژه دیگر را در این اپیزود خواهید شنید.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

25 September 2025 07:05

❌ ادعای نادرست نماینده مجلس درباره آزمایش موشک قاره‌پیما

🔹محسن زنگنه، نماینده مجلس، در تلویزیون گفت که جمهوری اسلامی ایران یک «موشک قاره‌پیما» آزمایش کرده و این آزمایش موفق بوده است.

🔹شواهد پرتاب ۲۷ شهریور از جمله تصاویر و ویدیوها نشان می‌دهد موشک پس از صعود اولیه دچار «ناپایداری احتراق» شد، رانش خود را از دست داد و سقوط کرد. هیچ نشانه‌ای از موفقیت یا برد قاره‌ای وجود ندارد.

🔹شواهد میدانی و تصاویر ماهواره‌ای سکوی سمنان نشان می‌دهد پرتاب مربوط به ماهواره‌بر سه‌مرحله‌ای «ذوالجناح» بوده است، نه موشک قاره‌پیما.

🔹موشک قاره‌پیما باید بردی بالای ۵۵۰۰ کیلومتر، پیشران چندمرحله‌ای قابل اعتماد، هدایت دقیق، و کلاهک بازگشتی (RV) با سپر حرارتی داشته باشند. هیچ‌یک از این فناوری‌ها در جمهوری اسلامی ایران مستند نشده است.

🔹جمهوری اسلامی ایران در موشک‌های میان‌برد (حدود ۲۰۰۰ کیلومتر) تجربه دارد اما هنوز پرتاب‌های فضایی‌ در مرحله تحقیق و توسعه هستند و کاربردی نشده‌اند. هیچ نشانه‌ای از دستیابی به فناوری‌های RV، TPS یا MIRV وجود ندارد.

🔹ادعای آزمایش موفق موشک قاره‌پیما درست نیست و پرتاب ۲۷ شهریور یک آزمایش ناموفق ماهواره‌بر ذوالجناح بوده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای این نماینده مجلس نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 September 2025 21:27

❌ ادعای نادرست منتسب به سخنگوی کاخ سفید درباره محدوده تردد هیات ایرانی در نیویورک

🔹در شبکه‌های اجتماعی فارسی ادعایی منتشر شده مبنی بر اینکه سخنگوی کاخ سفید گفته هیئت ایرانی حاضر در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، اجازه دارد تنها تا محدوده دستشویی سازمان ملل تردد کند.

🔹این ادعا نادرست است. کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، چنین اظهارنظری نکرده است.

🔹بر اساس بیانیه دو روز پیش معاون سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، تامی پیگات، محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی دولت آمریکا برای دیپلمات‌های ایرانی شامل ممنوعیت دسترسی به فروشگاه‌های عمده‌فروشی مانند کاستکو و خرید کالاهای لوکس و همچنین محدودیت رفت‌وآمد به مناطقی است که صرفاً برای تردد به مقر سازمان ملل و انجام امور رسمی ضروری است.

🔹دولت آمریکا اعلام کرده که این اقدامات با هدف اعمال حداکثر فشار بر رژیم ایران و جلوگیری از سوءاستفاده مقام‌های ایرانی از سفرهای دیپلماتیک انجام شده است.

🔹به نظر می‌رسد این ادعا با هدف طنز منتشر شده، اما بخش بزرگی از مخاطبان آن را جدی گرفته و بازنشر کرده‌اند.

🔹از این رو فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 September 2025 15:17

✅ سفر مخفیانه نتانیاهو به مسکو در ۲۰۰۹ برای لابی‌گری علیه فروش اس-۳۰۰

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی، ادعا می‌کند نتانیاهو در کتاب خاطراتش گفته: «در هماهنگی با پوتین، تحویل اس-۳۰۰ به ایران را ۷ سال به تعویق انداختم.»

🔹نتانیاهو در مقدمه کتاب خود توضیح می‌دهد که برخی عملیات‌های نظامی و ماموریت‌های دیپلماتیک به‌طور کامل مستثنی شده‌اند تا امنیت ملی اسرائیل حفظ شود.

🔹سفر مخفیانه نتانیاهو به مسکو در سپتامبر ۲۰۰۹ واقعیت دارد و هدف آن لابی برای جلوگیری از تحویل سامانه اس-۳۰۰ به ایران بود.

🔹این سفر در مرحله اول تاخیر، یعنی دوره تردید غیررسمی روسیه در اجرای قرارداد، رخ داد و می‌توانست به تداوم تاخیر کمک کند.

🔹دلیل رسمی و قانونی تعلیق قرارداد از سوی روسیه در سپتامبر ۲۰۱۰، پایبندی به قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت بود که تحریم‌های تسلیحاتی را علیه ایران وضع کرده بود.

🔹جزئیات این سفر، در فصل ۴۳ ترجمه انگلیسی کتاب هم با همین محتوا منعکس شده‌است.

🔹در نهایت، هم رویداد تاریخی «سفر مخفیانه نتانیاهو به مسکو و لابی‌گری علیه فروش اس-۳۰۰» رخ داده و هم این موضوع در کتاب «Bibi: My Story» (زندگی‌نامه نتانیاهو) ذکر شده است. بنابراین از فکت‌نامه نشان «درست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

23 September 2025 22:13

❌ ادعای نادرست خامنه‌ای درباره توانایی انحصاری ده کشور جهان در غنی‌سازی اورانیوم

🔹علی خامنه‌ای می‌گوید: «در میان دویست و چند کشور دنیا، ۱۰ کشور هستند که قادرند غنی‌سازی کنند، یکی از این ۱۰ کشور ایران اسلامی است.» این ادعا درست نیست.

🔹تعداد کشورهایی که صاحب فناوری غنی‌سازی اورانیوم‌اند ۲۳ کشور است: آرژانتین، برزیل، چین، فرانسه، آلمان، هند، ایران، ژاپن، هلند، کره‌شمالی، پاکستان، روسیه، کره جنوبی، بریتانیا، ایالات متحده، قزاقستان، بلژیک، ایتالیا، اسپانیا، سوئد،‌ اسرائیل، لیبی (متوقف شده) و آفریقای جنوبی (متوقف شده).

🔹البته ایران تنها کشور فاقد سلاح هسته‌ای است که غنی‌سازی اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد انجام می‌دهد، چراکه هیچ توجیه فنی غیرنظامی برای این سطح از غنی‌سازی وجود ندارد.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به این ادعای علی خامنه‌ای نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

07 October 2025 06:35

❌ ادعای نادرست باهنر درباره نبود الزام قانونی برای حجاب

🔹محمدرضا باهنر می‌گوید بعد از توقف قانون حجاب و عفاف در شورای عالی امنیت ملی، دیگر الزام قانونی، حقوقی و کیفری برای حجاب وجود ندارد و هیچ قانونی هم برای آن نیست.

🔹طبق تحقیقات فکت‌نامه، طی یک ماه گذشته خبر برخورد قضایی و پلمب بیش از ۵۰ کافه، رستوران، باشگاه و واحد صنفی به دلیل «عدم رعایت شئونات اسلامی» منتشر شده، که از تداوم برخوردها حکایت دارد.

🔹به گفته مقام‌های حکومت ایران، شورای عالی امنیت ملی سال گذشته به صورت مکتوب به مجلس اعلام کرد ابلاغ قانون حجاب و عفاف را متوقف کند.

🔹مصوبه شورای عالی امنیت ملی و جزئیات ابلاغیه آن در دسترس عموم نیست، اما قوانین صریح دیگری وجود دارد که مبنای اعمال حجاب اجباری و برخورد با شهروندان به بهانه حجاب است.

🔹در ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی تصریح شده «زنانی که بدون حجاب شرعی در معابر و انظار عمومی ظاهر شوند» به حبس و جریمه نقدی محکوم می‌شوند.

🔹شورای انقلاب فرهنگی نیز در مصوبات لازم‌الاجرای خود به نیروی انتظامی، قوه قضائیه و بسیاری از نهادهای دیگر ماموریت داده تا برای اعمال حجاب اجباری با شهروندان برخورد کنند.

🔹علاوه بر این ده‌ها قانون، مقررات و بخشنامه دیگر در خصوص الزامی بودن رعایت حجاب اسلامی وجود دارد که تاکنون خبری از لغو یا توقف آنها منتشر نشده است.

🔹رهبر جمهوری اسلامی نیز در سخنرانی‌های عمومی خود به اعمال حجاب اجباری تاکید کرده و آن را وظیفه حکومت خوانده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

05 October 2025 07:00

🔹 درباره فواید و مضرات فلوراید چه می‌دانیم؟

🔹در شبکه‌های اجتماعی، فلوراید موجود در خمیردندان و آب آشامیدنی، با ادعاهایی مانند کاهش هوش، سرطان و اختلالات تیروئید زیر سوال رفته است.

🔹حسین روازاده، مروج طب سنتی، از مروجان این ادعاست و فلوراید را عامل اختلالات روانی، کاهش طول عمر و افزایش فرمان‌برداری انسان‌ها می‌داند.

🔹تئوری‌های توطئه درباره فلوراید، قدیمی است و مختص ایران هم نیست؛ تئوری‌هایی که به کنترل ذهن و جمعیت، مسمومیت تدریجی و توطئه شرکت‌های صنعتی اشاره می‌کند.

🔹فلوراید در دوزهای کنترل‌شده برای کاهش پوسیدگی دندان مفید است و سازمان‌های بهداشت عمومی مانند سازمان بهداشت جهانی و مرکز کنترل بیماری‌های آمریکا استفاده از آن را تأیید کرده‌اند.

🔹با این حال، مصرف بیش از حد فلوراید، می‌تواند مضر باشد و منجر به فلوروزیس دندانی (که نوعی تغییر در مینای دندان و به وجود آمدن لکه‌های روی آن است) شود.

🔹برنامه ملی سم‌شناسی ایالات متحده در یک مطالعه جامع در سال ۲۰۲۵ نشان داد که استفاده از سطوح بالای فلوراید (بیش از ۱.۵ میلی‌گرم در لیتر در آب آشامیدنی) با کاهش IQ در کودکان مرتبط است، اما این به معنای رابطه علت و معلولی نیست.

🔹این مطالعه روی مضرات مصرف بالای فلوراید تمرکز دارد و تاکید می‌کند مواد بسیاری وجود دارند که در مقدار کم، مفید و سالم هستند اما در مقدار زیاد، مضر می‌شوند.

🔹در ایران، میانگین غلظت فلوراید در آب آشامیدنی بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۵ حدود ۰.۳۸±۰.۶۵ میلی‌گرم در لیتر بوده و در برخی مناطق جنوبی بالاتر از حد بهینه گزارش شده است.

🔹تاریخچه استفاده از فلوراید در آمریکا از سال ۱۹۴۵ آغاز و منجر به کاهش قابل توجه پوسیدگی دندان‌ها شد.

🔹در سال‌های اخیر، خدمات بهداشت عمومی ایالات متحده سطح ۰.۷ میلی‌گرم در لیتر و سازمان بهداشت جهانی ۱.۵ میلی‌گرم در لیتر را به عنوان حد مجاز ایمن توصیه می‌کنند.

🔹در نتیجه این که فلوراید باعث کاهش ضریب هوشی و مرگ سلول‌های مغزی، سرطان و تیروئید می‌شود و مردم را مطیع و منفعل می‌کند، «نادرست» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

04 October 2025 06:30

❌ ادعای کشته‌شدن ۸۰۰ اسرائیلی در جنگ ۱۲ روزه، نادرست است

🔹ماه‌هاست ادعاهایی مبنی بر «کشته‌شدن ۸۰۰ اسرائیلی در جنگ ۱۲ روزه» در رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و سخنرانی افرادی چون احمد خاتمی شنیده می‌شود.

🔹مثلا کیهان در گزارشی ادعا می‌کند یک مدیر اسرائیلی این عدد را در جریان یک مصاحبه تلویزیونی اعلام کرده است.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد این ادعاها نادرست است.

🔹۲۵ تیر ۱۴۰۴ مدیر یک شرکت فناوری اسرائیلی به نام ری‌لاین، عکسی از زیرنویس یک برنامه در شبکه ۱۲ اسرائیل را منتشر می‌کند. زیرنویس درباره تلفات سربازان اسرائیلی در عملیات ارابه‌های گیدئون در غزه است. او به کنایه می‌نویسد تعداد کشته‌های ارتش اسرائیل، نه ۳۵ نفر که در مجموع ۸۹۳ نفر است.

🔹کیهان پس از زنجیره متنوعی از اشتباهات و اطلاعات نادرست، این عدد را به عنوان اعتراف اسرائیل به کشته‌شدگان جنگ با ایران منتشر کرده و همین ادعای نادرست، در ماه‌های بعد نیز بازیافت و تکرار شده است.

🔹البته در ایران برخی رسانه‌ها، این ادعای کیهان را درستی‌سنجی کرده‌اند و آن را زیر سوال برده‌اند.

🔹رسانه‌ها از جمله الجزیره با استناد به آمار وزارت بهداشت اسرائیل، گزارش کرده‌اند که ۲۸ نفر در اسرائیل بر اثر جنگ ۱۲ روزه کشته شده‌اند.

🔹علاوه بر اینکه ۸۰۰ کشته در اسرائیل از سوی هیچ‌کس مطرح نشده، بافت اجتماعی، حضور رسانه‌ها و خبرنگاران از کشورهای دیگر و همچنین شرایط زیرساخت‌های بهداشتی و دفن در جامعه اسرائیل نیز این سوال را به وجود می‌آورد که چگونه ممکن است یک دولت بتواند کشته شدن ۸۰۰ نفر را به طور کامل مخفی کند؟

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

02 October 2025 21:06

❌ ویدیوی ساختگی سخنرانی خامنه‌ای به زبان انگلیسی

🔹ویدئویی کوتاه از علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی منتشر شده و ادعا شده که او در حال سخنرانی به زبان انگلیسی است.

🔹این ادعا نادرست و ویدئوی مورد اشاره، ساختگی است.

🔹خامنه‌ای هیچ سخنرانی‌ای به زبان انگلیسی ندارد.

🔹ویدیوی اصلی مربوط به سخنرانی او در ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ در مراسم سالگرد کشته‌شدن ابراهیم رئیسی است و این ویدیو صداگذاری شده است.

🔹تصاویر کلوزآپ از صورت خامنه‌ای هم برای هماهنگی بین تصویر و صدا دستکاری شده‌اند.

🔹صدایی که به عنوان صدای رهبر جمهوری اسلامی در این ویدیو منتشر شده، ساخته هوش مصنوعی است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

01 October 2025 15:50

🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت هجدهم - «هزینه‌های اربعین در بودجه سالانه کشور»

🔹قسمت جدید پادکست «هزارداستان بودجه» منتشر شد.

🔹در هجدهمین قسمت این پادکست، به هزینه‌های اربعین در بودجه سالانه کشور پرداخته‌ایم؛ موضوعی که امسال با اظهارات یکی از مسئولان برگزاری این مراسم درباره توزیع ۱۰۰ میلیارد تومان کباب کوبیده، خبرساز شد.

🔹هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

01 October 2025 06:30

🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت هجدهم - «هزینه‌های اربعین در بودجه سالانه کشور»

🔹بعد از چند ماه وقفه، قسمت جدید پادکست «هزارداستان بودجه» منتشر شد.

🔹موضوع هجدهمین قسمت این پادکست، هزینه‌های اربعین در بودجه سالانه کشور است؛ موضوعی که امسال با اظهارات یکی از مسئولان برگزاری این مراسم درباره توزیع ۱۰۰ میلیارد تومان کباب کوبیده، خبرساز شد.

🔹هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

29 September 2025 22:57

❌ استفاده از تصاویر و خبرهای قدیمی انفجار در باکو

🔹از روز گذشته، برخی از سایت‌های خبری و حساب‌ها در شبکه‌های اجتماعی، خبر و تصاویری را با عنوان «انفجار خونین در کلوپ شبانه در باکو» منتشر می‌کنند.

🔹این خبر و این تصاویر، قدیمی و مربوط به انفجاری است که فروردین ۱۴۰۱ در باکو اتفاق افتاده بود.

🔹گزارشی مبنی بر اینکه در این روزها انفجاری در پایتخت جمهوری آذربایجان رخ داده باشد، منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا و تصاویر نشان «نادرست» می‌دهد چون همگی قدیمی هستند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

27 September 2025 13:05

🎙 غنی‌سازهای جهان

🔹در قسمت ۲۳۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا درباره تحولات مرتبط با پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران صحبت کردیم؛ از دو ادعای علی خامنه‌ای در تازه‌ترین سخنرانی‌اش تا خسارت‌های اقتصادی بحران هسته‌ای و مکانیسم ماشه.

🔹در ادامه، به درستی‌سنجی ادعایی درباره تاثیر جنگ ۱۲ روزه بر فیلترینگ در ایران پرداختیم و توضیح دادیم که چرا با شواهد و فکت‌ها همخوانی ندارد.

🔹ادعای جنجالی و شاخ‌دار روزنامه کیهان درباره نحوه مرگ مهسا امینی موضوع دیگری است که در این قسمت مرور کرده‌ایم.

🔹ماجرای سفر مخفیانه نتانیاهو به روسیه برای جلوگیری از فروش اس-۳۰۰ به ایران، تکرار ادعاها درباره واکسن‌های کرونا و ادعایی نادرست در مورد تغذیه نوزادان از دیگر سوژه‌های این هفته هستند.

🔹انتساب تصاویر جعلی به فرشته حسینی، ادعای نادرست درباره امید جهان و ادعاهای شاخ‌دار درباره ماشین زمان و چند سوژه دیگر را در این اپیزود خواهید شنید.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:27 مقدمه
00:04:54 ادعای نادرست خامنه‌ای درباره میزان توانایی غنی‌سازی کشورها
00:11:22 ادعای گمراه‌کننده خامنه‌ای درباره سود بردن مردم از غنی‌سازی اورانیوم
00:14:48 خسارت بحران هسته‌ای برای اقتصاد ایران چقدر است؟
00:19:12 رای‌گیری ۲۸ شهریور شورای امنیت درباره ایران؛ حالا چه می‌شود؟
00:24:03 ادعای گمراه‌کننده اجرای مکانیزم ماشه علی‌رغم توافق ایران با آژانس
00:27:07 ادعای نادرست عدم رفع فیلتر یوتیوب و تلگرام به‌خاطر جنگ
00:35:40 ادعای شاخ‌دار قتل مهسا امینی به‌دست پسرخاله‌اش
00:39:55 سفر نتانیاهو به مسکو در ۲۰۰۹ برای لابی‌گری علیه فروش اس-۳۰۰
00:44:43 واکسن‌های تاییدشده کرونا ضرر ندارند و موثرند
00:48:44 ادعای نادرست در مورد تغذیه نوزادان و کودکان زیر دو سال
00:52:39 انتساب تصاویر جعلی به عکس‌های جدید فرشته حسینی
00:54:55 ویدیویی با عنوان آخرین کنسرت امید جهان، قدیمی است
00:55:41 اشاره نتانیاهو به قطعات و فناوری‌های نوین در گوشی‌های امروزی
00:57:20 ادعای نادرست در مورد شیطان نامیدن آمریکا از سوی نخست‌وزیر آلبانی
00:58:22 ادعاهای شاخ‌دار درباره ایلان هاک و ماشین زمان
01:01:47 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

26 September 2025 22:14

❌ مغالطه محمدحسین راجی (مسئول سایت سعدا) درباره توان غنی‌سازی ۶۰ درصدی

🔹محمدحسین راجی، مسئول سایت سعدا، مدعی شده که راستی‌آزمایی فکت‌نامه درباره سخنان اخیر علی خامنه‌ای نادرست است و «تنها ۹ کشور توانایی غنی‌سازی اورانیوم در سطوح بالا (۶۰ درصد و بیشتر) را دارند.»

🔹این ادعا گمراه‌کننده است.

🔹غنی‌سازی ۶۰ درصدی در ایران با همان تجهیزات (سانتریفیوژ‌ها) و در همان مکان‌ها و سالن‌ها و آبشارهایی انجام شده که پیش از این، غنی‌سازی ۲۰ درصدی یا ۳/۵ درصدی انجام شده است.

🔹حتما غنی‌سازی ۲۰ درصدی و ۶۰ درصدی تفاوت‌های تکنیکی مانند نیاز به تغییراتی در آرایش آبشارها و اتصالات و محاسبات توان، بهبودهای زیرساختی و … دارند، اما در نهایت با همان فناوری‌ها و ابزارها انجام می‌شود.

🔹غنی‌سازی ۶۰ درصدی، ربطی به «توان» علمی یا فنی ندارد و به «انگیزه» کشورها ربط دارد.

🔹همان‌طور که خامنه‌ای هم در این صحبت‌ها گفته «۹ کشور دیگر بمب اتم دارند»، یعنی انگیزه غنی‌سازی بالای ۶۰ درصد دارند؛ اما بقیه کشورهای دنیا که به دنبال کاربردهای غیرنظامی (Civil) انرژی هسته‌ای مانند کشاورزی و پزشکی و … هستند، «انگیزه» غنی‌سازی ۶۰ درصد و بالاتر را ندارند؛ مانند ژاپن، آلمان و برخی کشورهای دیگر.

🔹بنابراین ادعای محمدحسین راجی مبنی بر اینکه تنها ۹ کشور توانایی غنی‌سازی اورانیوم در سطوح بالا را دارند، به‌خاطر جابه‌جایی معنای «توان» از بُعد فنی به بُعد ارادی یا سیاسی، از فکت‌نامه نشان «گمراه‌کننده» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

26 September 2025 14:05

📝 خسارت بحران هسته‌ای برای اقتصاد ایران چقدر است؟

🔹مقام‌های جمهوری اسلامی در توجیه اصرار بر غنی‌سازی اورانیوم در داخل خاک ایران، همواره روی فواید متعارف انرژی هسته‌ای بر اقتصاد و معیشت مردم تاکید می‌کنند.

🔹با این حال کمتر درباره خسارت‌های و هزینه‌های «برنامه هسته‌ای» برای اقتصاد ایران صحبت می‌شود.

🔹محاسبات فکت‌نامه بر اساس سناریوهای منطقی، نشان می‌دهد خسارت بحران هسته‌ای برای اقتصاد ایران، از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ میلادی بین یک تا ۳/۵ تریلیون دلار است.

🔹در این سناریوها فرض شده ایران وضعیتی مشابه دو کشور همسایه عراق (اقتصاد نفتی) و ترکیه (کشوری با مشابهت‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی) داشته باشد.

🔹در سناریوی سوم هم فرض شده اقتصاد ایران به‌جای گرفتار شدن در بحران هسته‌ای، با رشدی بسیار ملایم، در حد متوسط جهانی رشد پیدا می‌کرد.

🔹در سناریوی اول (رشد مشابه عراق) میزان خسارت اقتصاد ایران بیش از ۲/۷ تریلیون دلار، در سناریوی دوم (رشد مشابه ترکیه) بیش از ۳/۵ تریلیون دلار و در سناریوی سوم (رشد مشابه متوسط جهانی) بیش از یک تریلیون دلار است.

🔹اگر این ارقام را به جمعیت تقسیم کنیم، میزان خسارت وارد شده به هر ایرانی در ۱۵ سال گذشته بین ۱۳ تا ۴۵ هزار دلار برآورد می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

25 September 2025 19:53

📝 جمهوری اسلامی ایران چقدر واقعا دنبال بمب اتم بوده است؟

🔹مسعود پزشکیان در سخنرانی سالانه مجمع عمومی سازمان ملل (۲ مهر ۱۴۰۴) گفت: «ایران هرگز به دنبال ساخت بمب هسته‌ای نبوده و نخواهد بود.»

🔹با توجه به شواهد گسترده آژانس، اعترافات و اظهارات مقام‌های ایرانی و مدارک آرشیوی، ادعای پزشکیان، درست نیست.

🔹گزارش‌های رسمی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (۲۰۱۱ و ۲۰۱۵) نشان می‌دهد ایران تا سال ۲۰۰۳ فعالیت‌های مرتبط با طراحی سلاح هسته‌ای داشته و پس از ۲۰۱۹ نیز ذرات اورانیوم اعلام‌نشده در چند سایت کشف شده است.

🔹برخی مقامات جمهوری اسلامی در سال‌های اخیر به توانایی‌های مرتبط با انفجار متقارن و فناوری‌های حساس هسته‌ای اشاره کرده‌اند.

🔹ده‌ها نماینده مجلس، پیش و پس از جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، صریحاً خواستار بازنگری در فتوای خامنه‌ای و حرکت به سمت بازدارندگی هسته‌ای شده‌اند.

🔹در طرح محرمانه «آماد» زیر نظر محسن فخری‌زاده، بخش‌های متعددی از چرخه تولید بمب هسته‌ای (از متالورژی اورانیوم تا آزمایش انفجاری در پارچین) دنبال می‌شد.

🔹سایت‌هایی چون لویزان، پارچین، کارخانه تهران، ورامین، تورقوزآباد و مریوان در آرشیو هسته‌ای به‌عنوان محل فعالیت‌های مرتبط با بُعد نظامی برنامه هسته‌ای ایران شناسایی شده‌اند.

🔹بسیاری از این مکان‌ها پس از طرح پرسش‌های آژانس، تخریب یا پاکسازی شدند، اما نمونه‌برداری‌ها، وجود اورانیوم فرآوری‌شده و تجهیزات مشکوک را تایید کرده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 September 2025 21:28

❌ ادعای شاخ‌دار فناوری بدون سوخت در تست موشک بالستیک قاره‌پیمای ایرانی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی مدعی است که موشکی که اخیرا در ایران پرتاب شده، بدون سوخت کار می‌کند و «قوانین فیزیک و کوانتوم» را به چالش می‌کشد.

🔹تصاویر مورد اشاره، مربوط به انیمیشن‌های مفهومی و شبه‌علمی مانند EmDrive است که سال‌ها در یوتیوب و تیک‌تاک دست‌به‌دست می‌شود و هیچ ارتباطی با پرتاب ایران ندارد.

🔹موشک (احتمالاً ماهواره‌بر ذوالجناح) پس از صعود دچار «ناپایداری احتراق» شد. رد دود منقطع (chugging) و سقوط نهایی، نشانه یک نقص فنی است، نه فناوری جدید.

🔹طرح مفهومی و جنجالی EmDrive ادعا می‌کند با امواج مایکروویو و بدون پرتاب جرم رانش تولید می‌کند. آزمایش‌های دقیق نشان داده‌اند اثرات مشاهده‌شده ناشی از خطای آزمایشگاهی بوده و این فناوری کار نمی‌کند.

🔹همه‌ی موشک‌ها بر اساس اصل پایستگی تکانه کار می‌کنند و هیچ سامانه‌ای بدون مصرف سوخت و پرتاب جرم نمی‌تواند حرکت کند. استفاده از واژه «کوانتوم» در این زمینه نیز صرفاً شبه‌علم است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ویدیوی منتشرشده از ادعای شبه‌علمی EmDrive که مدعیست موشک آزمایش‌شده ۲۷ شهریور ۱۴۰۴ در ایران بوده، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 September 2025 20:24

📝 از آزمایش موشکی ۲۷ شهریور در ایران و رد عجیب آن در آسمان چه می‌دانیم؟

🔹شامگاه ۲۷ شهریور ۱۴۰۴، رد نورانی و دود نقطه‌چین در آسمان چند استان ایران دیده شد و ابتدا شایعاتی مثل شهاب‌سنگ یا یوفو مطرح شد.

🔹یک کانال منتسب به سپاه و مقامات استانی گفتند «تست سامانه داخلی» بوده، اما هیچ اطلاعیه رسمی درباره نوع یا نتیجه پرتاب منتشر نشد.

🔹برخی رسانه‌ها مدعی «موشک قاره‌پیما» شدند، اما شواهد نشان می‌دهد پرتاب مربوط به ماهواره‌بر سه‌مرحله‌ای ذوالجناح از پایگاه فضایی سمنان بوده است.

🔹ویدیوها نشان دادند پس از صعود و مانور اولیه، موتور دچار نقص در احتراق شد و دود ضربانی و انحراف مسیر ایجاد کرد و در نهایت پرتابگر سقوط کرد.

🔹الگوی دود و پایان ناگهانی رانش، نشانه شکست پیشران است، نه «فناوری قاره‌پیما» یا «چالش قوانین فیزیک».

🔹این آزمایش احتمالاً بخشی از تست‌های بازسازی‌شده سوخت جامد پس از حملات و تحریم‌ها بوده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

23 September 2025 23:21

❌ ادعای گمراه‌کننده رهبر جمهوری اسلامی درباره سود بردن مردم از غنی‌سازی اورانیوم

🔹رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی یکم مهر ۱۴۰۴ مدعی شد مردم از غنی‌سازی اورانیوم در حوزه‌هایی مثل کشاورزی، صنعت، محیط‌زیست، آموزش و تولید برق سود می‌برند.

🔹این ادعا گمراه‌کننده است؛ زیرا بسیاری از این کاربردها به «فناوری هسته‌ای» وابسته‌اند نه به «غنی‌سازی اورانیوم».

🔹غنی‌سازی صرفا بخشی از چرخه سوخت هسته‌ای است و عمدتا برای تولید سوخت نیروگاه‌ها با درصد پایین استفاده می‌شود.

🔹بیشتر کاربردهای پزشکی، کشاورزی و صنعتی که خامنه‌ای برشمرده، به رادیوایزوتوپ‌ها مربوطند که در راکتورهای تحقیقاتی یا سیکلوترون‌ها تولید می‌شوند.

🔹حتی در حوزه تولید برق هسته‌ای، بیش از ۷۰ درصد کشورهای دارای نیروگاه، بدون داشتن فناوری غنی‌سازی سوخت خود را تامین می‌کنند.

🔹نمونه کشورهایی چون کانادا، کره جنوبی و استرالیا نشان می‌دهد که بدون غنی‌سازی می‌توان خدمات پیشرفته هسته‌ای (پزشکی، کشاورزی و انرژی) ارائه داد.

🔹چارچوب‌های بین‌المللی مانند NPT و بانک سوخت آژانس تضمین می‌کند که کشورها بدون ورود به فناوری پرریسک غنی‌سازی به سوخت و فناوری هسته‌ای دسترسی داشته باشند.

🔹بنابراین نسبت‌دادن مستقیم فواید عمومی فناوری هسته‌ای به «غنی‌سازی اورانیوم» مغالطه «جزء به کل» است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعای علی خامنه‌ای نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

23 September 2025 06:32

❌ ادعای گمراه‌کننده اجرای مکانیزم ماشه علی‌رغم توافق ایران با آژانس

🔹برخی رسانه‌ها و همچنین مقامات رسمی در ایران، جملاتی با این مضمون اعلام کرده‌اند که علی‌رغم توافق عراقچی با آژانس، اروپا مکانیزم ماشه را فعال کرد و فعال‌سازی «مکانیزم ماشه» توسط فرانسه، آلمان و بریتانیا پس از تفاهم قاهره، نقض این توافق است.

🔹این ادعا گمراه‌کننده است و تفاهم قاهره یک معاهده الزام‌آور بین‌المللی نیست، بلکه یک توافق فنی و اجرایی محدود در چارچوب پادمان‌هاست.

🔹فعال‌سازی ماشه از منظر حقوق بین‌الملل «نقض تفاهم» محسوب نمی‌شود، بلکه صرفاً با شرط سیاسی ایران برای توقف همکاری تضاد دارد.

🔹تفاهم قاهره بر اساس اعتماد متقابل و توافق سیاسی شکل گرفته و هیچ ضمانت حقوقی بین‌المللی ندارد.

🔹این ادعا که «اروپا با فعال‌سازی مکانیزم ماشه توافق عراقچی با آژانس (تفاهم قاهره) را نقض کرده است» از دیدگاه حقوقی نادرست است، اما به عنوان بازتاب موضع رسمی و رایج در فضای سیاسی جمهوری اسلامی ایران، صحیح توصیف می‌شود. بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh