FactNameh | فکت‌نامه

25 August 2026 19:16

✍️ بررسی ادعای همتی درباره «عادلانه» بودن افزایش ۲۲ درصدی اعتبار کالابرگ

🔹عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، می‌گوید افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی اعتبار کالابرگ «منطقی و عادلانه» است.

🔹مبنای محاسبه او، رشد ۲۲/۶ درصدی نرخ حواله دلار در مرکز مبادله از زمان آغاز بازار یکپارچه ارزی است؛ اما این مقایسه، بخش بزرگی از افزایش هزینه واردات کالاهای اساسی را نادیده می‌گیرد.

🔹بررسی آمارهای رسمی نشان می‌دهد هزینه تامین سبد ۱۱ قلمی کالابرگ از دی ۱۴۰۴ تا تیر ۱۴۰۵ بیش از ۵۹ درصد افزایش یافته است.

🔹شاخص قیمت خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها نیز در همین مدت ۵۵/۸ درصد رشد کرده و معاون وزیر رفاه از افزایش ۶۸ درصدی قیمت کالاهای مشمول کالابرگ خبر داده است.

🔹بنابراین افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی نمی‌تواند کاهش قدرت خرید خانوارها را جبران کند.

🔹این در حالی است که آیین‌نامه دولت نیز تاکید کرده که افزایش هزینه اقلام سبد کالابرگ باید هر سه ماه ارزیابی و از طریق افزایش اعتبار جبران شود؛ ارزیابی‌هایی که تاکنون انجام نشده یا نتیجه‌ای در اعتبار پرداختی نداشته است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

25 August 2026 16:29

❌ ویدیوی قدیمی منتسب به اعتراضات تازه به گرانی دلار در بازار تهران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه اعتراضات به گرانی دلار در بازار تهران در تابستان ۱۴۰۵ است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به روزهای اخیر ندارد.

🔹ویدیو مربوط به اعتراضات تیرماه ۱۳۹۷ بازار تهران، پس از عبور نرخ دلار از ۱۰ هزار تومان است.

🔹تا زمان انتشار این مطلب، هیچ گزارش معتبری از برگزاری تجمعی همراه با دعوت به اعتصاب، آنطور که در ویدیو دیده می‌شود، در روزهای اخیر وجود ندارد.

🔹اعتراضات گسترده‌ بازنشستگان در تابستان ۱۴۰۵ در جریان بوده است که مسائل اقتصادی و اجتماعی نیز در آنها بازتاب قابل توجهی داشته است.

🔹با این وجود، در اعتراضات بازنشستگان هم تصویری مشابه آنچه در ویدیو می‌بینیم یا دعوت به اعتصاب وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیوی قدیمی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 August 2026 16:37

❌ ویدیو ساختگی «لحظه بمباران مقر علی لاریجانی در پردیس»

🔹ویدیوهایی با ادعای «لحظه بمباران مقر علی لاریجانی در پردیس» به شکل گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

🔹این ویدیو ساخته‌ هوش مصنوعی است.

🔹قدیمی‌ترین نسخه این ویدیو حدود ۱۰ روز پیش از کشته شدن علی لاریجانی منتشر شده بود.

🔹اکانت انگلیسی‌زبانی که برای اولین‌بار این ویدیو را منتشر کرده، تاکید کرده که ساخته هوش مصنوعی است. این صفحه در اینستاگرام عمدتا ویدیوهای هوش مصنوعی با موضوع جنگ و انفجار می‌سازد.

🔹ناهماهنگی‌های بصری آشکاری مانند عدم لرزش ساختمان‌ها و حتی دوربین در اثر انفجار و رفتار عادی رهگذران، نشان‌دهنده ساختگی بودن ویدئو است.

🔹خبرگزاری فرانسه (AFP) نیز این ویدئو را بررسی کرده و نادرست بودن آن‌ها را تأیید کرده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ویدیو و ادعای آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

22 August 2026 16:58

🎥 صدای مسکو، به افق تهران

🔹بررسی بیش از ۳۰۰ محتوا در بخش فارسی خبرگزاری دولتی اسپوتنیک روسیه، در بازه دی‌ماه ۱۴۰۴ (چند روز پیش از کشتار معترضان) تا حدود شش ماه بعد از آن، از موضع‌گیری فعال این رسانه‌ در حساس‌ترین چالش‌های داخلی ایران حکایت دارد.

🔹بیش از ۹۰ درصد این مطالب تنها به دو نام، یعنی عماد آبشناس و شیوا آبشناس تعلق دارد؛ مطالبی که از سرکوب اعتراضات و جاسوس خواندن معترضان، تا ساخت سلاح هسته‌ای و عدم اتمام جنگ را تبلیغ می‌کند.

🔹در اوج وقایع دی‌ماه، در حالی که دفتر این رسانه در تهران همچنان به اینترنت دسترسی داشت، از لزوم قطع اینترنت حرف می‌زد.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 FactNameh/shorts">ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

21 August 2026 16:47

❌ ویدیوی قدیمی منتسب به درگیری اسرائیل و ترکیه

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه حملات اخیر هوایی اسرائیل به مرز ترکیه است.

🔹در این ادعاها گفته شده ترکیه پس از این حمله جنگنده‌های اف ۱۵ خود را برای واکنش به پرواز درآورده است.

🔹این ویدیو قدیمی و این ادعا نادرست است.

🔹ویدیو، صحنه حملات هوایی ایران به یک پایگاه هوایی در اردن در ۲۶ تیر امسال است.

🔹اسرائیل روز ۲۷ مرداد به یک فرودگاه در سوریه، نزدیک مرز ترکیه، حمله کرد.
ترکیه حمله را محکوم کرد و نماینده آمریکا هشدار داد که این اقدام می‌توانست به رویارویی اسرائیل و ترکیه منجر شود.

🔹با این حال، ترکیه واکنش هوایی نشان نداده و F-15 هم ندارد.

🔹تنش میان دو کشور بر سر نقش و حضور ترکیه در سوریه از زمان روی کار آمدن دولت جدید دمشق تشدید شده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

21 August 2026 06:31

🎙 آپاچی‌های رائفی‌پور

🔹در قسمت ۲۸۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ویدیوی پربازدیدی که به دیدار مسعود پزشکیان و مجتبی خامنه‌ای منتسب شده بود، صحبت می‌کنیم.

🔹همزمان با تنش ایران و قطر بر سر ادعای اسارت سه خلبان ایرانی، ادعا شد که یک مقام نظامی قطر، به بازجویی از آنها اذعان کرده است. درباره نادرستی این مساله توضیح داده‌ایم.

🔹روایت رسانه‌ها و هواداران جمهوری اسلامی درباره نبرد فانتوم ایران و اف‌۱۶ آمریکا موضوع دیگری است که در این قسمت به آن پرداخته‌ایم.

🔹حادثه سقوط یک بالگرد آپاچی در آمریکا، سوژه تئوری توطئه تازه علی‌اکبر رائفی‌پور شده که در مورد آن هم صحبت خواهیم کرد.

🔹ادعای بی‌اساس خبرگزاری تسنیم درباره کشته‌شدن هفت خدمه ناو لینکلن بر اثر درگیری، موضوع فکت‌چک دیگر این قسمت است.

🔹ادعای جایگزینی دلار آمریکا با یوان چین در سوئد، ویدیوی منتسب به ورود نیروهای کُرد به ایران و ویدیوی منسوب به اعتراض علیه اعدام‌های اخیر، سوژه‌های آخرین فکت‌چک‌های این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

20 August 2026 18:20

📝 درباره شعر «تله‌گذاری‌شده» منتسب به رهبر پیشین جمهوری اسلامی چه می‌دانیم؟

🔹این روزها شعری منسوب به علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود که با پشت هم قرار دادن حروف اول مصرع‌های آن، جمله «من علی خامنه‌ای زاده شیطانم» به دست می‌آید.

🔹بررسی آرشیو شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد این شعر در اسفند ۱۴۰۴ و چند روز بعد از کشته‌شدن علی خامنه‌ای با ادعای «پیش‌بینی رهبر انقلاب از زمان کشته‌شدن خود» منتشر شده است.

🔹این شعر در هفته‌ها و ماه‌های بعد نیز با همین ادعاها در بسیاری از سایت‌های خبری و پست‌های شبکه‌های اجتماعی بازنشر شد.

🔹اردیبهشت ۱۴۰۵، عباس حزباوی، شاعر خوزستانی عرب و آيت‌الله موسوی جزایری، عضو مجلس خبرگان رهبری، همین شعر را در سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های خود خوانده‌اند و ادعا کرده‌اند علی خامنه‌ای در رمضان ۱۴۰۴ این شعر را به عباس حزباوی داده تا آن را به زبان عربی ترجمه کند.

🔹چند روز بعد از این ادعاها (۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵) دفتر رهبر جمهوری اسلامی انتساب این شعر به علی خامنه‌ای و نحوه سروده‌شدن آن را تکذیب می‌کند.

🔹پس از آنکه در روزهای گذشته برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی به جمله «من علی خامنه‌ای زاده شیطانم» در شعر اشاره کردند، بسیاری از سایت‌های خبری و بسیاری از کانال‌های نزدیک به جمهوری اسلامی که این شعر را با ادعای «پیش‌بینی رهبر جمهوری اسلامی درباره کشته‌شدن خود در اسفند» منتشر کرده بودند، آن را حذف کرده‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

20 August 2026 16:15

❌ ویدیوی منتسب به آتش زدن یک پمپ بنزین در کرمان، قدیمی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به آتش زدن یک جایگاه سوخت در کرمان در پی افزایش قیمت بنزین است.

🔹این ادعا نادرست و ویدیو قدیمی است و ارتباطی با کرمان ندارد.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد این ویدیو مربوط به حادثه آتش‌سوزی در پمپ‌بنزین بندر کنگ در استان هرمزگان در خرداد ۱۳۹۷ است.

🔹این ویدیو در مرداد ۱۳۹۷ نیز با ادعای نادرست دیگری مبنی بر «آتش زدن پمپ‌بنزین حججی در اصفهان» منتشر و بعد تکذیب شده بود.

🔹هفته گذشته طرحی برای عرضه بنزین بالای ۱۵۰ لیتر با نرخ پالایشگاهی در کرمان اعلام شد که نگرانی‌هایی به وجود آورد؛ گرچه این طرح قبل از اجرا متوقف شد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به آتش زدن پمپ‌بنزین در روزهای اخیر، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

19 August 2026 19:27

❌ ویدیوی نادرست منتسب به ریزش تونل مخفی زیرزمینی مجلس

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر و ادعا شده «ریزش تونل مخفی زیرزمینی مجلس که از زیر خانه‌های شهروندان عبور می‌کرد» را نشان می‌دهد.
این ادعا نادرست است.

🔹یکی از تصاویر این ویدیو، عکسی قدیمی از خبرگزاری تسنیم است که عملیات آواربرداری در محله نارمک تهران در جریان جنگ ۱۲روزه را نشان می‌دهد.

🔹دو عکس دیگر مربوط به فرونشست زمین در کوچه اصناف میدان بهارستان در روز ۲۲ مرداد ۱۴۰۵ است.

🔹در این حادثه، کف زیرزمین یک ساختمان سه‌طبقه که انبار لوازم یدکی بود فرو ریخت.

🔹گزارش آتش‌نشانی و عکس‌ها و ویدیوهای منتشر شده یک گودال ناشی از فرونشست کف یک انبار با کالاهای انباشته شده در آن را نشان می‌دهد، نه یک تونل زیرزمینی که از زیر خانه‌های مسکونی شهروندان بگذرد.

🔹ما نمی‌دانیم آیا تونلی برای فرار نمایندگان مجلس در محدوده میدان بهارستان ساخته شده یا نه، اما این عکس‌ها چنین تونلی را نشان نمی‌دهد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای منتسب به این تصاویر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

18 August 2026 22:02

❌ ادعای نادرست کشته‌شدن هفت خدمه در ناو آبراهام لینکلن بر اثر درگیری

🔹هفته گذشته خبرگزاری تسنیم به نقل از یک «منبع آگاه نظامی» ادعا کرد در یک درگیری در ناو آبراهام لینکلن، هفت نفر از ملوانان کشته و تعدادی زخمی شده‌اند.

🔹این ادعا نادرست است و با وجود رصد دقیق تعداد کشته‌شدگان آمریکایی در رسانه‌ها، هیچ منبع دیگری خبر از مرگ افراد در ناو آبراهام لینکلن نداده است.

🔹فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) این ادعا را رد کرده و گفته هیچ نیروی نظامی در این ناو کشته نشده است.

🔹در روزهای اخیر دو نفر از نمایندگان کنگره آمریکا در نامه‌ای رسمی به وزیر دفاع، خواستار توضیح درباره شرایط زندگی و سلامت روان خدمه ناو لینکلن شده‌اند، اما در این نامه هم هیچ اشاره‌ای به درگیری فیزیکی یا کشته شدن پرسنل نشده است.

🔹در روزهای اخیر گزارش‌های متعددی درباره وجود بحران در این ناو در رسانه‌های ایالات متحده منتشر شده که شامل مواردی چون فشار روانی شدید و فرسودگی خدمه، کمبود مواد غذایی و مشکلات تاسیسات رفاهی و گزارش‌هایی مبنی بر تلاش برخی ملوانان برای اقدام به خودکشی است.

🔹با این وجود، همین گزارش‌ها هم از کشته شدن کسی روی این ناو خبر نداده‌اند.

🔹در خبر تسنیم، اطلاعات نادرست دیگری هم وجود دارد؛ مثلا تاکید شده «۳۵۹ روز» از ماموریت ناو می‌گذرد، در حالی که طبق اسناد رسمی تا زمان انتشار خبر حدود ۲۷۰ روز از آغاز ماموریت ناو گذشته بود.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای کشته شدن هفت نفر از خدمه بر روی ناو ابراهام لینکلن بر اثر درگیری نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

17 August 2026 19:21

❌ ویدیوی منسوب به دیدار مجتبی خامنه‌ای و پزشکیان، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی به طور گسترده بازنشر و ادعا شده مربوط به دیدار مجتبی خامنه‌ای و مسعود پزشکیان است.

🔹این ویدیو جعلی و ساختگی است.

🔹هیچ‌یک از رسانه‌های معتبر و رسمی داخلی این ویدئو را منتشر نکرده‌اند.

🔹خبر دیدار جدید مسعود پزشکیان و مجتبی خامنه‌ای، روز ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ در سایت دفتر رهبر جمهوری اسلامی بدون هیچ ویدئو یا تصویری منتشر شد.

🔹کیفیت بسیار پایین، نداشتن صدا و مشخص نبودن زمان دقیق ضبط، از نشانه‌های متداول ویدیوهای جعلی است.

🔹ناهماهنگی در نورپردازی و حرکات بدن عدم انطباق حرکات لب و بدن در زمان صحبت کردن و وجود خطاهای بصری مانند به‌هم‌ریختگی نقش فرش و حرکت غیرطبیعی و نامنظم پره‌های پنکه، از دیگر نشانه‌های ساختگی‌بودن ویدیو است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو و ادعای منتسب به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

16 August 2026 15:30

🔹 جزئیات بیشتر درباره ویدیوی پرواز بالگرد آپاچی آمریکا در نزدیکی جزیره قشم

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که یک بالگرد نظامی را در نزدیکی سواحل جزیره قشم در جنوب ایران نشان می‌دهد.

🔹بررسی نشانه‌های جغرافیایی، از جمله امتداد کوهستانی جزیره، نشان می‌دهد تصاویر احتمالا در چند کیلومتری سواحل جنوب‌غربی قشم ضبط شده‌اند.

🔹فیلمبرداری از روی یک قایق تندرو انجام شده و صدای سرنشینان نیز نشان می‌دهد احتمالا ایرانی هستند.

🔹در این ویدیو می‌بینیم که بالگرد از خانواده AH-64 آپاچی است. رادار لانگ‌بو نصب‌شده بالای محور ملخ اصلی نیز در تصاویر دیده می‌شود. با این حال، کیفیت و زاویه فیلم برای تشخیص دقیق مدل بالگرد کافی نیست و نمی‌توان با قطعیت گفت که نسخه AH-64D یا AH-64E است.

🔹آپاچی برای شناسایی مسلحانه، پشتیبانی نزدیک هوایی، مقابله با اهداف زمینی و پهپادها طراحی شده و می‌تواند توپ ۳۰ میلی‌متری، موشک‌های هلفایر یا JAGM و راکت‌های ۷۰ میلی‌متری حمل کند. نسخه پیشرفته AH-64E توانایی تبادل اطلاعات و حتی کنترل پهپادها را هم دارد.

🔹ارتش آمریکا پیش‌تر حضور آپاچی‌ها در منطقه سنتکام و فعالیت آنها در جبهه جنوبی ایران را تأیید کرده است.

🔹به نظر می‌رسد بالگرد داخل ویدیو در حال گشت‌زنی و زیرنظرگرفتن فعالیت‌های دریایی اطراف تنگه هرمز بوده، اما مأموریت دقیق آن مشخص نیست.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

14 August 2026 21:02

❌ ادعای نادرست جایگزینی دلار آمریکا با یوان چین از سوی دولت سوئد

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که دولت سوئد رسماً اعلام کرده به‌جای دلار آمریکا از ارز یوان چین استفاده خواهد کرد.

🔹این ادعا بی‌اساس است. نه دولت و نه بانک مرکزی سوئد چنین خبری را اعلام نکرده‌اند و در رسانه‌های معتبر نیز ردپایی از آن دیده نمی‌شود.

🔹مدتی قبل یک صندوق بازنشستگی سوئدی رویکرد خود در قبال سرمایه‌گذاری در حوزه اوراق قرضه دولتی آمریکا را تغییر داد؛ اما این صندوق، خصوصی است و خط مشی آن ارتباطی با سیاست‌های رسمی سوئد ندارد.

🔹شایعه جایگزینی دلار آمریکا با یوان چین در سوئد، نخستین‌بار در چند اکانت انگلیسی‌زبان منتشر شد و سپس به شبکه‌های اجتماعی فارسی رسید.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

14 August 2026 17:00

🎥 فکت‌نامه در قسمت دوم «نگاه فردا»؛ ماجرای برنج آمریکایی در بازار ایران

🔹رادیوفردا به‌تازگی برنامه جدید تصویری خود با نام «نگاه فردا» را به راه انداخته که هر پنجشنبه ۱۸:۳۰ به وقت ایران پخش می‌شود.

🔹در بخشی از این برنامه، فکت‌نامه به مرور یک یا چند فکت‌چک هفته می‌پردازد.

🔹این برنامه را از طریق ماهواره یا کانال یوتیوب رادیوفردا دنبال کنید.

🔹بخش درستی‌سنجی این برنامه را هم می‌توانید در حساب‌های کاربری فکت‌نامه ببینید.

🔹در دومین قسمت، ماجرای فروش برنج آمریکایی در داخل ایران را بررسی می‌کنیم.

👈 مقاله مرتبط در سایت فکت‌نامه

👈 نسخه کامل ویدیو در یوتیوب

👈 مقاله مرتبط را در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

14 August 2026 06:30

🎙 صدای مجتبی

🔹در قسمت ۲۸۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره تاریخچه رژیم حقوقی دریای خزر، بحث داغ سهم‌بندی‌ها و کنوانسیونی که قرار است در مجلس بررسی شود، صحبت می‌کنیم.

🔹در ادامه سه ادعای مرتبط با مجتبی خامنه‌ای را بررسی کرده‌ایم؛ یک عکس، یک ویدیو و ادعاهایی که در توجیه منتشر نشدن صدای او، از سوی هواداران جمهوری اسلامی مطرح شده است.

🔹دو ادعای مسعود پزشکیان در حوزه برق و انرژی و همچنین روایت‌هایی که از عملیات دو سوخوی نیروی هوایی ارتش مطرح شده، سوژه‌های دیگری هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

🔹ماجرای فروش برنج آمریکایی در ایران و ادعای تعطیلی مراسم اربعین در عراق از سال آینده، فکت‌چک‌های پایانی این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

25 August 2026 18:28

❌ پوستر همایش «بررسی فقهی عقد موقت مستاجر با صاحب ملک در ازای مبلغ اجاره» ساختگی است

🔹تصویر پوستری در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به برگزاری همایشی با عنوان «بررسی فقهی عقد موقت مستاجر با صاحب ملک در ازای مبلغ اجاره» است.

🔹این ادعا بی‌اساس است و پوستر مورد اشاره به‌وضوح با ابزارهای هوش مصنوعی دستکاری شده است.

🔹خطاهای آشکاری از جمله غلط‌های املایی، به‌هم‌ریختگی متن، ناخوانا بودن کلمات و تغییرات غیرطبیعی لوگوها و اسامی سازمان‌های درج‌شده در پایین پوستر، در تصویر دیده می‌شود.

🔹چهار سال پیش یعنی تیر ۱۴۰۱ همایشی با عنوان «عفاف و چالش‌های جدید» در «دانشگاه بین‌المللی امام خمینی» برگزار شده بود و این تصویر از دستکاری پوستر آن همایش ساخته شده است.

🔹در همان زمان نیز پوستر جعلی مشابهی ساخته و پخش شده بود.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این تصویر و ادعای آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

24 August 2026 18:37

❌ ادعای شاخ‌دار ربودن فرزندان محسنی اژه‌ای و خروج آنها از ایران

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی به‌ویژه اینستاگرام منتشر شده که می‌گوید دو فرزند محسنی اژه‌ای ربوده و از کشور خارج شده‌اند.

🔹این ادعا بی‌اساس و شاخ‌دار است.

🔹در این ادعا گفته شده گروهی به نام «سربازان عدالت» این آدم‌ربایی را انجام داده و رسانه‌ها نیز این خبر را پوشش داده‌اند.

🔹هیچ رسانه رسمی و منبع معتبری این ادعا را منتشر نکرده است.

🔹تنها گروهی که شباهت اسمی به «سربازان عدالت» دارد، سازمانی به نام «سربازان عدل» در بلوچستان است که مدعی این آدم‌ربایی نشده است.

🔹محسنی اژه‌ای پس از انتشار این ادعا به روال معمول در جلسات و برنامه‌های کاری حاضر شده و اظهارنظری پیرامون این ادعا نکرده است.

🔹در این ادعا اشاره‌ای به اسم فرزندان اژه‌ای نشده است. اژه‌ای بنا به گفته خودش یک دختر و سه پسر دارد که اطلاعات دقیقی در مورد هویت و محل زندگی‌شان در دست نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.👇

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

23 August 2026 17:02

📝 درباره تعداد پهپادهای منهدم‌شده MQ-9 آمریکا چه می‌دانیم؟

🔹در صداوسیما و برخی رسانه‌های ایران ادعا شده که آمریکایی‌ها گفته‌اند از آغاز جنگ تاکنون حدود ۲۵ درصد ناوگان پهپادهای MQ-9 آمریکا از بین رفته است.

🔹منبع این ادعاها گزارشی از واشنگتن‌پست است که بر اساس «گفته‌های سه مقام آمریکایی آشنا به موضوع» تهیه شده است. بنابراین، این اظهارنظر از سوی مقام‌های رسمی آمریکا اعلام نشده است.

🔹در مقاله واشنگتن‌پست نیز به جز ارجاع به این گفته‌‌ها، گزارش، سند و مدرکی برای ادعای نابودی ۴۵ فروند (معادل ۲۵ درصد ناوگان MQ-9) ارائه نشده است.

🔹طبق همین گزارش و برخی شواهد دیگر، برخی از این پهپادها به‌دلیل نقص فنی سقوط کرده‌اند، نه مداخله پدافند.

🔹اگر به گزارش‌های رسمی آمریکا مراجعه کنیم، آخرین آمار رسمی سرویس پژوهشی کنگره آمریکا از نابودی ۲۴ فروند از این پهپادها حکایت دارد؛ آماری که تا کنون اعلام شده و ممکن است در آینده به‌روزرسانی شود.

🔹ضمن اینکه در چند مورد، پهپادهای سرنگون‌شده از نوع MQ-1C یا وینگ‌لونگ بوده‌اند اما به دلیل شباهت ظاهری، به عنوان پهپاد MQ-9 معرفی شده‌اند.

🔹پهپاد MQ-9 ریپر یکی از موثرترین ابزارهای نیروی هوایی آمریکا در جنگ اخیر بوده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

22 August 2026 06:37

❌ آمار نادرست وزیر صمت از صادرات غیرنفتی در دولت چهاردهم

🔹محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، گفته در دولت چهاردهم ۱۳۰ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی انجام شده است.

🔹این آمار نادرست است و داده‌های رسمی گمرک و بانک مرکزی این ادعا را تأیید نمی‌کنند.

🔹ارزش صادرات غیرنفتی در سال ۱۴۰۳ حدود ۵۸ میلیارد دلار و در سال ۱۴۰۴ حدود ۵۱/۷ میلیارد دلار بوده است.

🔹بنابراین مجموع صادرات غیرنفتی این دو سال حدود ۱۰۹/۵ تا ۱۱۰/۱ میلیارد دلار است؛ یعنی نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار یا ۱۸ تا ۱۹ درصد کمتر از رقم اعلام‌شده وزیر صمت.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای وزیر صمت نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

21 August 2026 12:33

🎙 آپاچی‌های رائفی‌پور

🔹در قسمت ۲۸۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ویدیوی پربازدیدی که به دیدار مسعود پزشکیان و مجتبی خامنه‌ای منتسب شده بود، صحبت می‌کنیم.

🔹همزمان با تنش ایران و قطر بر سر ادعای اسارت سه خلبان ایرانی، ادعا شد که یک مقام نظامی قطر، به بازجویی از آنها اذعان کرده است. درباره نادرستی این مساله توضیح داده‌ایم.

🔹روایت رسانه‌ها و هواداران جمهوری اسلامی درباره نبرد فانتوم ایران و اف‌۱۶ آمریکا موضوع دیگری است که در این قسمت به آن پرداخته‌ایم.

🔹حادثه سقوط یک بالگرد آپاچی در آمریکا، سوژه تئوری توطئه تازه علی‌اکبر رائفی‌پور شده که در مورد آن هم صحبت خواهیم کرد.

🔹ادعای بی‌اساس خبرگزاری تسنیم درباره کشته‌شدن هفت خدمه ناو لینکلن بر اثر درگیری، موضوع فکت‌چک دیگر این قسمت است.

🔹ادعای جایگزینی دلار آمریکا با یوان چین در سوئد، ویدیوی منتسب به ورود نیروهای کُرد به ایران و ویدیوی منسوب به اعتراض علیه اعدام‌های اخیر، سوژه‌های آخرین فکت‌چک‌های این اپیزود هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۷ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:01 مقدمه
00:04:22 ویدیوی ساختگی منسوب به دیدار مجتبی خامنه‌ای و پزشکیان
00:09:21 ادعای نادرست اذعان سرهنگ قطری به بازجویی از خلبانان ایرانی
00:14:36 نبرد فانتوم ایران و اف‌۱۶ آمریکا؛ واقعیت یا روایت ساختگی؟
00:19:01 ادعای شاخ‌دار رائفی‌پور درباره سقوط دو آپاچی در تگزاس
00:25:33 ادعای نادرست کشته‌شدن ۷ خدمه ناو لینکلن بر اثر درگیری
00:29:49 ادعای نادرست جایگزینی دلار با یوان از سوی دولت سوئد
00:32:08 ویدیوی ساختگی ورود نیروهای احزاب مخالف کرد به ایران
00:33:43 ویدیوی قدیمی منتسب به اعتراض به اعدام‌های اخیر
00:35:10 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

20 August 2026 20:44

🎥 فکت‌نامه در قسمت سوم «نگاه فردا»؛ دو ادعای نادرست پزشکیان درباره برق

🔹رادیوفردا به‌تازگی برنامه جدید تصویری خود با نام «نگاه فردا» را به راه انداخته که هر پنجشنبه ۱۸:۳۰ به وقت ایران پخش می‌شود.

🔹در بخشی از این برنامه، فکت‌نامه به مرور یک یا چند فکت‌چک هفته می‌پردازد.

🔹این برنامه را از طریق ماهواره یا کانال یوتیوب رادیوفردا دنبال کنید.

🔹بخش درستی‌سنجی این برنامه را هم می‌توانید در حساب‌های کاربری فکت‌نامه ببینید.

🔹در سومین قسمت، دو ادعای اخیر مسعود پزشکیان درباره برق صنایع و ظرفیت تولید برق خورشیدی را بررسی می‌کنیم.

👈 مقاله مرتبط با پنل‌های خورشیدی

👈 مقاله مرتبط با برق صنایع

👈 نسخه کامل ویدیو در یوتیوب

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

20 August 2026 17:05

❌ ادعای مسلمان شدن روبرتو کارلوس، نادرست است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که روبرتو کارلوس، ستاره سابق فوتبال برزیل، مسلمان شده است.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹علی شاهین، عضو حزب عدالت و توسعه ترکیه اولین‌بار این ادعا را به نقل از نماینده جامعه مسلمان برزیل مطرح کرد.

🔹روبرتو کارلوس با یک زن مسلمان ازدواج کرده و تصویر مراسم ازدواج او به باورپذیری این ادعا دامن زده است.

🔹پس از انتشار گسترده ادعا یک روزنامه سعودی با روبرتو کارلوس گفت‌وگو کرد و کارلوس گفته ضمن احترام به دین اسلام، مسلمان نشده است.

🔹علی شاهین ضمن تاکید بر اینکه این ادعا را تنها از نماینده مسلمانان برزیل شنیده بوده، با انتشار اطلاعیه‌ای از روبرتو کارلوس و خانواده‌اش عذرخواهی کرد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مسلمان شدن روبرتو کارلوس نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

19 August 2026 22:30

❌ ویدیوی خواننده لبنانی که پرچم ایران را مچاله و پرتاب می‌کند، ساختگی است

🔹ویدئویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده «الیسا» خواننده لبنانی در کنسرت خود، پرچم ایران را که به او داده شده، مچاله و پرتاب می‌کند.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد این ویدئو دستکاری شده و در واقعیت، تماشاگران یک چفیه فلسطینی را به او داده‌اند.

🔹این اتفاق ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ در کنسرتی در تونس رخ داد و الیسا چفیه‌ای را که به دست او می‌دهند، به سمت تماشاگران بازمی‌گرداند.

🔹ویدیوی پرتاب چفیه انتقادات بسیاری را به ویژه در تونس به همراه داشت.
این خواننده لبنانی پیش از این در چند کنسرت چفیه فلسطینی را در زمان اجرا به همراه داشت.

🔹الیسا پیش‌تر مواضع انتقادی نسبت به نفوذ جمهوری اسلامی در لبنان داشته است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

19 August 2026 13:55

🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و ششم - جنگ

🔹کسری شدید بودجه در اواخر دهه ۱۳۶۰ و تمام شدن پول و منابع مالی دولت، باعث شد رهبران جمهوری اسلامی به جنگ هشت‌ساله ایران و عراق پایان دهند.

🔹حالا ۳۰ سال بعد، ایران دوباره درگیر جنگی تمام‌عیار است که بار آن روی جامعه و اقتصاد ایران سنگینی می‌کند.

🔹در حال حاضر اوضاع اقتصادی و وضعیت مالی دولت به نسبت اواخر دهه ۶۰ چگونه است؟ آیا دوباره محدودیت‌های اقتصادی سران حکومت را مجبور خواهد کرد که از مواضع سفت و سخت کوتاه بیایند؟

🔹موضوع بیست و ششمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، رابطه بودجه و جنگ است.

🔹این پادکست، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا، یک هفته قبل در رادیو فردا و حساب کاربری هزارداستان بودجه منتشر شد و حالا در اکانت‌های فکت‌نامه نیز در دسترس است.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

18 August 2026 19:08

❌ ادعای نادرست اعتراف سرهنگ قطری به بازجویی از خلبانان ایرانی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌ها منتشر شده که ادعا می‌کند یک مقام نظامی قطر به بازجویی از خلبانان گمشده ایرانی اعتراف کرده است.

🔹برخی رسانه‌ها این ویدیو را مدرکی بر زنده‌بودن و اسارت خلبانان ایرانی در قطر معرفی کرده‌اند؛ اما بررسی نسخه کامل مصاحبه نشان می‌دهد این ادعا نادرست بوده و این مقام نظامی قطری چنین چیزی نگفته است.

🔹ماجرا به ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ برمی‌گردد. قطر اعلام کرد دو جنگنده سوخو ۲۴ ایران را سرنگون کرده است. چهار خلبان در این دو هواپیما حضور داشتند. ایران بعدتر جان‌باختن یکی از آنها را تایید کرد، اما سرنوشت سه خلبان دیگر همچنان مشخص نیست.

🔹مقام‌های ایرانی می‌گویند سه خلبان پس از خروج اضطراری از هواپیماها زنده مانده‌اند و قطر آنها را اسیر کرده است. قطر این ادعا را رد می‌کند و می‌گوید هیچ خلبان ایرانی در بازداشت این کشور نیست. در حال حاضر هیچ مدرک مستقلی برای تایید قطعی روایت ایران یا قطر وجود ندارد.

🔹ویدیوی مورد بحث، بخش کوتاهی از یک مستند ۵۶ دقیقه‌ای شبکه الجزیره است. مقام نظامی قطر در این مصاحبه درباره شناسایی و سرنگونی جنگنده‌های ایرانی توضیح می‌دهد. او می‌گوید نیروهای قطری پیش از حمله از طریق رادیو تلاش کردند با خلبانان ایرانی تماس بگیرند، اما هیچ پاسخی از خلبان‌های ایرانی دریافت نکردند.

🔹در بخشی از مصاحبه به «تایید خلبان» درباره حمل بمب اشاره می‌شود، اما منظور، خلبان قطری و نیروی خودی است، نه خلبانان ایرانی.

🔹این مقام در هیچ جای مصاحبه، از بازجویی و اسارت یا حتی گفت‌وگوی موفق با خلبانان ایرانی حرف نمی‌زند.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای اذعان مقام نظامی قطر به بازجویی از خلبان‌های ایرانی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

17 August 2026 19:01

❌ ویدیوی قدیمی منتسب به اعتراض به اعدام‌های اخیر

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه آتش‌زدن یک پایگاه بسیج، در اعتراض به اعدام‌ معترضان دی‌ماه است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به اعدام‌های اخیر ندارد.

🔹اولین‌بار این ویدیو مهرماه ۱۴۰۱ و در جریان اعتراضات زن، زندگی، آزادی منتشر شد.

🔹در ویدیو سه نفر با شش کوکتل مولوتوف یک پایگاه بسیج در خیابان پیروزی تهران را به آتش می‌کشند.

🔹جمهوری اسلامی تاکنون دست‌کم ۲۷ تن از معترضان دی‌ماه را اعدام کرده و نهادهای بین‌المللی خواهان توقف این روند شده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به انتساب این ویدیو به روزها و اعدام‌های اخیر، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

15 August 2026 07:58

❌ ویدیوی ساختگی منتسب به ورود نیروهای احزاب مخالف کرد به ایران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه ورود نیروهای احزاب مخالف کُرد به ایران را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹هیچ گزارش مستند و معتبری مبنی بر ورود گسترده نیروهای احزاب کرد به ایران وجود ندارد.

🔹نشانه‌های تصویری، ساختگی‌بودن ویدیو را تایید می‌کنند؛ از جمله اینکه نور اطراف خودروها طبیعی نیست، تعداد نفرات سوار بر آنها تغییر می‌کند و ماه در آسمان ثابت نیست.

🔹سایر وب‌سایت‌های راستی‌آزمایی نیز این ادعا را بررسی کرده و آن را نادرست تشخیص داده‌اند.

🔹ما نیز در فکت‌نامه این ویدیو را بررسی کرده و به آن نشان «شاخ‌دار» داده‌ایم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

14 August 2026 20:01

❌ ادعای شاخ‌دار رائفی‌پور درباره سقوط دو آپاچی آمریکایی در تگزاس

🔹علی‌اکبر رائفی‌پور ادعا کرده است که دو بالگرد آپاچی در تگزاس سقوط کرده‌اند و این حادثه به حملات ایران به یک پایگاه آمریکایی ارتباط دارد.

🔹اول، گزارش‌های رسمی و رسانه‌ای نشان می‌دهند تنها یک فروند بالگرد AH-64E آپاچی در ۱۲ اوت ۲۰۲۶ در نزدیکی سالادو سقوط کرده، نه دو فروند.

🔹دوم، این حادثه هنگام پرواز آزمایشی در همان منطقه پس از تعمیر و نگهداری رخ داده و هر دو خدمه بالگرد جان باخته‌اند.

🔹تاکنون هیچ مدرکی درباره سقوط بالگرد دوم یا ارتباط این سانحه با حملات ایران منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای رائفی‌پور نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

14 August 2026 12:34

🎙 صدای مجتبی

🔹در قسمت ۲۸۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره تاریخچه رژیم حقوقی دریای خزر، بحث داغ سهم‌بندی‌ها و کنوانسیونی که قرار است در مجلس بررسی شود، صحبت می‌کنیم.

🔹در ادامه سه ادعای مرتبط با مجتبی خامنه‌ای را بررسی کرده‌ایم؛ یک عکس، یک ویدیو و ادعاهایی که در توجیه منتشر نشدن صدای او، از سوی هواداران جمهوری اسلامی مطرح شده است.

🔹دو ادعای مسعود پزشکیان در حوزه برق و انرژی و همچنین روایت‌هایی که از عملیات دو سوخوی نیروی هوایی ارتش مطرح شده، سوژه‌های دیگری هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

🔹ماجرای فروش برنج آمریکایی در ایران و ادعای تعطیلی مراسم اربعین در عراق از سال آینده، فکت‌چک‌های پایانی این اپیزود هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۲ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:47 مقدمه
00:04:18 درباره سهم ایران از خزر چه می‌دانیم؟
00:24:44 ادعاهای همشهری در توجیه انتشار نیافتن صدای مجتبی خامنه‌ای
00:33:41 ادعای نادرست رسانه‌ها درباره «تصویر جدید» مجتبی خامنه‌ای
00:35:15 ویدیوی ساختگی مصاحبه پزشک روس درباره رهبر جمهوری اسلامی
00:36:59 تکرار یک ادعای نادرست درباره قطعی برق صنایع، از زبان پزشکیان
00:38:18 آمار نادرست پزشکیان در مورد ظرفیت تولید انرژی تجدیدپذیر
00:40:16 ادعای «عملیات موفق» سوخوهای ایران با شواهد همخوانی ندارد
00:44:34 درباره ادعای واردات برنج آمریکایی به ایران چه می‌دانیم؟
00:48:06 ادعای نادرست تعطیلی مراسم اربعین در عراق، از سال آینده
00:50:24 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه

13 August 2026 07:31

✍️ نبرد فانتوم ایران و اف‌۱۶ آمریکا؛ واقعیت یا روایت ساختگی؟

🔹ویدیویی پربازدید در شبکه‌های اجتماعی، ادعا می‌کند در روزهای ابتدایی جنگ ۴۰ روزه، یک جنگنده اف‌۴ فانتوم ایران توانسته یک فروند اف‌۱۶ آمریکایی را رهگیری کند، به آن آسیب بزند و وادارش کند با اعلام وضعیت اضطراری از منطقه خارج شود.

🔹هیچ سند رسمی یا مدرک مستقلی برای تایید این روایت منتشر نشده است و بررسی فنی این ادعا نیز تناقض‌های مهمی را نشان می‌دهد.

🔹جنگنده‌های آمریکایی در چنین ماموریت‌هایی معمولا به‌تنهایی پرواز نمی‌کنند و در قالب یک مجموعه چندفروندی، با پشتیبانی جنگنده‌های اسکورت، هواپیماهای جنگ الکترونیک و آواکس وارد عملیات می‌شوند.

🔹اف‌۱۶ مدل CJ همچنین به رادار پیشرفته، سامانه‌های هشدار و اخلال الکترونیکی و موشک‌های هوا‌به‌هوای AIM-120 مجهز است. این تجهیزات به جنگنده امکان می‌دهند تهدیدهایی مثل اف‌۴ را از فاصله دور شناسایی و پیش از رسیدن به محدوده درگیری نزدیک، با آنها مقابله کند.

🔹در مقابل، فانتوم‌های ایرانی عمدتا از فناوری و موشک‌های قدیمی‌تری مانند AIM-7 استفاده می‌کنند که برای اصابت، نیازمند حفظ مداوم قفل راداری هستند. حفظ چنین قفلی در برابر سامانه‌های جنگ الکترونیک اف‌۱۶ بسیار دشوار است.

🔹فاصله چنددهه‌ای بین فناوری این دو مدل هواپیما در حوزه‌هایی مانند آگاهی موقعیتی، مانورپذیری، نسبت رانش به وزن و مقاومت در برابر اخلال الکترونیکی، هرگونه سناریوی موفقیت‌آمیز برای فانتوم ایرانی را نزدیک به صفر می‌کند.

🔹بنابراین این ادعا بیشتر به تصورات قدیمی جنگ‌های پیشین تعلق دارد و با واقعیت‌های تاکتیکی و فنی میدان نبرد امروزی سازگار نیست.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh