Telegram-канал professor_chem - Professor chem: Unsorted

Professor chem

08 January 2026 14:14

میخوام یه خاطره از آزمایشگاه شیمی آلی تعریف کنم. یادش بخیر، ترم سوم بودیم و استاد، آزمایش "خالص‌سازی اسید بنزوئیک با تبلور مجدد" رو داده بود.

خلاصه قرار بود اسید بنزوئیک ناخالص رو اول توی آب داغ حل کنیم، بعد بذاریم آروم سرد بشه تا کریستال‌های خالص شکل بگیرن.

منم از شانس بدم با کسی هم گروه شدم که کلا یه آدم عجول بود.
داشتم کتاب رو می‌خوندم که ببینم دقیقاً چه جوری باید انجام بدیم. توی کتاب نوشته بود: "بعد از حل شدن کامل در آب داغ، محلول رو به آرامی و بدون تکان دادن سرد کنید تا کریستال‌های درشت و خالص تشکیل شوند."

اما هم‌ گروهیم گوشش به این حرفا بدهکار نبود. دیدم ظرف رو که از روی حرارت برداشت، شروع کرد مثل یه بارتندر حرفه‌ای، با قاشق شیشه‌ای هی هم بزنه
دقیقا یادمه بهش گفتم: "دیوونههه،
آروم!
داریم کریستال می‌سازیم، کوکتل نمیزنیم که!" 😅

گفت: "می‌خوام سریع‌تر کریستالا تشکیل بشن " و باز هم زد.

نتیجه چی شد؟ وقتی نیم‌ساعت بعد نگاه کردیم، ته ظرفمون به جای کریستال‌های درشت و زیبا، یه توده پنبه‌ای شکل ریز و پفکی از مواد بود! مثل برفک یخچال! 🤣

همین موقع استاد اومد سر میزمون. نگاه کرد به آش شله‌قلمکار ته بشر، بعد نگاه به صورت‌های ما کرد و خندید.

گفت: شما پفک بنزوئیک اختراع کردین😂🤣

ما ساکت بودیم. استاد توضیح داد: "آقایون، تبلور مجدد یه فرآیند تعادلیه. باید به مولکول‌ها وقت بدین تا آروم آروم و با نظم خاصی کنار هم جمع بشن و کریستال درست کنن. اگه موقع سرد کردن هی هم بزنین یا ظرف رو تکون بدین، مولکول‌ها استرس می‌گیرن (ببخشین، به هم ریختگی ایجاد می‌شه) و یهو هر جوری که میشه رسوب می‌دن. نتیجه‌اش هم همین پودر ریز و ناخالصه!
تازه خلوصش هم پایینه.🤦‍♂

هم‌گروهیم با معصومیت پرسید: پس استاد، اینو می‌شه جمع کرد و دوباره آبش کرد؟

استاد با چشم‌غره بهش گفت: آره

ما هم مجبور شدیم همه چیز رو از اول شروع کنیم. ولی این بار هم‌گروهیم آنقدر آروم ظرف رو جابه‌جا می‌کرد که انگار مواد منفجره توشه
آخر سر هم کریستال‌های سوزنی قشنگی دراومد.

درس شیمی ماجرا: تبلور مجدد یه روش خالص‌سازیه که بر اساس اختلاف انحلال‌پذیری ماده در دمای بالا و پایین کار می‌کنه. هرچه فرآیند سرد کردن آروم‌تر باشه، کریستال‌های درشت‌تر و خالص‌تری تشکیل می‌شه. چون به مولکول‌های ناخالص زمان داده نمی‌شه که تو شبکه کریستالی جا بگیرن.

درس زندگی ماجرا: عجله و شتاب‌زدگی تو کارهای حساس، آخرش میشه یه توده پفکی بی‌خاصیت! بعضی چیزا، مثل تشکیل کریستال و موفقیت، نیاز به صبر و آرامش دارن.

پ.ن: اون روز تا آخر ترم، هر وقت هم‌گروهیم عجله می‌کرد، بهش می‌گفتم: "یادت نره، داری پفک بنزوئیک درست می‌کنی!"😂

🧪 @professor_chem
📖 @professorchemchat
✍️🏻 @Sherlockalucard