کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

28 October 2026 15:02

سنتز و فرمولاسیون؛ پارامترهای کلیدی و فرمول‌های پرتکرار ⚗️
🔑 EE% در برابر DL%:
EE = دارو در نانوذره÷داروی اولیه مصرفی؛ DL = دارو در نانوذره÷وزن کل نانوذره.
🔑 Burst Release:
رهایش سریع اولیه از داروی نزدیک سطح ذره.
🔑 تخریب توده‌ای (PLGA) در برابر فرسایش سطحی (پلی‌آنیدرید):
توده‌ای = هیدرولیز همزمان در کل حجم؛ سطحی = لایه‌به‌لایه از بیرون.
🔑 نسبت N/P:
برای پلی‌پلکس‌های ژن‌درمانی؛ افزایش N/P = بار مثبت‌تر کمپلکس.
🔑 روش ترکویچ:
سنتز طلا با سیترات؛ سیترات بیشتر = هسته بیشتر = ذرات کوچک‌تر.
🔑 هم‌رسوبی (ماسارت):
سنتز مگنتیت؛ نسبت Fe²⁺:Fe³⁺ باید ۱:۲ باشه.
🔑 Log P و BCS:
Log P بالا = کریر لیپیدی مناسب؛ BCS کلاس II (حلالیت پایین) بهترین کاندیدای نانوفرمولاسیون.
🔑 لیوفیلیزاسیون:
محافظ سرمایی (ترهالوز) با نظریه Water Replacement از آسیب بلور یخ جلوگیری می‌کنه.

❓ تست: اگر ۸۰ میلی‌گرم دارو در سنتزی مصرف و ۶۰ میلی‌گرم آن در نانوذراتی به وزن کل ۴۰۰ میلی‌گرم کپسوله شود، EE% و DL% به‌ترتیب کدامند؟
الف) EE=۷۵٪، DL=۱۵٪
ب) EE=۱۵٪، DL=۷۵٪
ج) EE=۶۰٪، DL=۴۰٪
د) EE=۸۰٪، DL=۶۰٪


✅ پاسخ: گزینه «الف». EE% = (۶۰÷۸۰)×۱۰۰=۷۵٪ | DL% = (۶۰÷۴۰۰)×۱۰۰=۱۵٪.





لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

28 October 2026 10:34

🎓 دانشجویی؟ اینارو از دست نده!
📚 جزوه و کتاب رایگان
💼 استخدامی آزمایشگاهی و پزشکی با حقوق بالا و مزایا

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

26 October 2026 14:56

کاراکتریزاسیون نانوذرات؛ کدام روش چی رو اندازه می‌گیره؟ 🔬

🔑 DLS:
اندازه (قطر هیدرودینامیک) + PDI؛ بر پایه حرکت براونی.
🔑 زتا پتانسیل:
بار سطحی؛ از تحرک الکتروفورتیک محاسبه می‌شه؛ بالای ۳۰± میلی‌ولت = پایدار.
🔑 TEM:
ساختار داخلی، مورفولوژی دقیق؛ نیاز به خلأ و نمونه فوق‌نازک.
🔑 SEM:
توپوگرافی سطحی؛ نیاز به پوشش رسانا.
🔑 AFM:
توپوگرافی سه‌بعدی؛ بدون نیاز به خلأ، قابل اجرا در محیط مایع.
🔑 FTIR:
گروه‌های عاملی شیمیایی (تأیید سنتز/اتصال دارو).
🔑 XRD:
ساختار کریستالی (پیک تیز) در برابر آمورف (قوز پهن).
🔑 BET:
سطح ویژه و حفرات، از طریق جذب گاز نیتروژن.
🔑 NTA:
مثل DLS ولی ردیابی تک‌تک
ذرات؛ دقت بالاتر در نمونه پلی‌دیسپرس.

❓ تست: کدام روش برای تشخیص فاز آمورف در برابر کریستالی استفاده می‌شود؟
الف) DLS
ب) XRD
ج) زتا پتانسیل
د) BET


✅ پاسخ: گزینه «ب». الگوی XRD با پیک تیز (کریستالی) یا قوز پهن (آمورف) این تمایز رو مشخص می‌کنه.





لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

21 October 2026 15:55

پدیده همجوشی/ادغام نقطه ذوب در مقیاس نانو؛ چرا طلای نانو زودتر ذوب می‌شه؟ 🔥

طلای توده در ۱۰۶۴ درجه سانتی‌گراد ذوب می‌شه؛ اما نانوذرات طلا با اندازه زیر ۵ نانومتر، می‌تونن صدها درجه پایین‌تر ذوب بشن — پدیده‌ای به نام کاهش نقطه ذوب وابسته به اندازه (Melting Point Depression).

🔑 نکته کنکوری: این کاهش ناشی از افزایش درصد اتم‌های سطحی با هماهنگی اتمی ناقص (Under-coordinated) است؛ این اتم‌های سطحی پیوندهای کمتر و ضعیف‌تری با همسایه‌هاشون دارن، پس انرژی کمتری برای غلبه بر این پیوندها و ورود به فاز مایع لازمه. هرچه اندازه ذره کوچک‌تر بشه (و نسبت اتم سطحی به حجمی بالاتر بره)، این افت نقطه ذوب شدیدتر می‌شه.

❓ تست: علت اصلی کاهش نقطه ذوب نانوذرات فلزی (نسبت به حالت توده) با کاهش اندازه چیست؟
الف) افزایش وزن اتمی عنصر
ب) افزایش درصد اتم‌های سطحی با پیوند ناقص و انرژی سطحی بالاتر
ج) کاهش چگالی الکترونی ماده
د) افزایش فشار محیط سنتز


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «ب» صحیح است. اتم‌های روی سطح ذره، به دلیل همسایه‌های اتمی کمتر، هماهنگی ناقص و پیوندهای ضعیف‌تری نسبت به اتم‌های عمق ماده دارن؛ با کوچک‌شدن ذره، این اتم‌های سطحی درصد بیشتری از کل اتم‌ها رو تشکیل می‌دن و انرژی لازم برای ذوب (شکستن پیوندها) کاهش پیدا می‌کنه — همین دلیل اصلی پدیده کاهش نقطه ذوب وابسته به اندازه‌ست.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

19 October 2026 15:48

پدیده تونل‌زنی کوانتومی؛ پایه عملکرد میکروسکوپ STM ⚡

میکروسکوپ STM (Scanning Tunneling Microscopy)، برخلاف AFM که از نیروی اتمی استفاده می‌کنه، بر پایه یک پدیده کاملاً کوانتومی به نام تونل‌زنی (Quantum Tunneling) کار می‌کنه.

🔑 نکته کنکوری: وقتی نوک فلزی STM به فاصله بسیار نزدیک (چند آنگستروم) از سطح رسانای نمونه قرار می‌گیره، حتی بدون تماس فیزیکی، الکترون‌ها از یک سد پتانسیل کلاسیکی غیرقابل‌عبور «تونل می‌زنن» و یک جریان الکتریکی بسیار کوچک (جریان تونلی) برقرار می‌شه. این جریان به‌شدت به فاصله نوک-سطح وابسته‌ست، و همین حساسیت، امکان تصویربرداری با رزولوشن اتمی رو فراهم می‌کنه.

⚠️ نکته مهم: STM فقط روی نمونه‌های رسانا یا نیمه‌رسانا کار می‌کنه (برخلاف AFM که روی هر نمونه‌ای کار می‌کنه)، چون اساس کارش وابسته به جریان الکتریکیه.

❓ تست: اساس فیزیکی عملکرد میکروسکوپ STM چیست؟
الف) نیروهای اتمی بین کنتیلور و سطح
ب) پراکندگی نور لیزر از سطح
ج) پراش پرتو ایکس از صفحات اتمی
د) تونل‌زنی کوانتومی الکترون‌ها بین نوک و سطح رسانا


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «د» صحیح است. STM بر پایه عبور الکترون از یک سد پتانسیل نازک (فاصله نوک-سطح) از طریق تونل‌زنی کوانتومی کار می‌کنه؛ جریان تونلی حاصل، به‌شدت به فاصله وابسته‌ست و امکان نقشه‌برداری توپوگرافی سطح با رزولوشن اتمی رو فراهم می‌کنه. این روش برخلاف AFM، فقط برای سطوح رسانا یا نیمه‌رسانا کاربرد داره.

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

17 October 2026 15:50

روش بالا به پایین در برابر پایین به بالا؛ مرور با یک مثال دقیق ⚗️

قبلاً این تقسیم‌بندی کلی رو دیدیم؛ این‌بار با یک مثال دقیق‌تر مرورش می‌کنیم تا در کنکور گیج‌کننده نشه.

🔑 نکته کنکوری: روش آسیاب گلوله‌ای (Ball Milling) یک روش کلاسیک Top-down است — ماده توده خرد می‌شه. اما روش رسوب‌گذاری شیمیایی بخار (CVD) یک روش Bottom-up است — اتم‌ها از فاز گازی روی هم می‌نشینن و ساختار رو می‌سازن.
تفاوت کلیدی: در Top-down معمولاً کنترل کمتری روی یکنواختی شکل/اندازه داریم، اما در Bottom-up دقت اتمی بالاتریه.

❓ تست: کدام روش زیر جزو رویکرد Bottom-up در سنتز نانومواد محسوب می‌شود؟
الف) آسیاب گلوله‌ای (Ball Milling)
ب) رسوب‌گذاری شیمیایی بخار (CVD)
ج) لیتوگرافی مکانیکی
د) خردایش با امواج اولتراسونیک


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «ب» صحیح است. CVD از اتم‌ها/مولکول‌های فاز گازی شروع می‌کنه و با نشست تدریجی روی سطح، ساختار نانویی رو «می‌سازه» — دقیقاً تعریف Bottom-up. گزینه‌های «الف»، «ج» و «د» همگی Top-down هستن چون از خردکردن ماده توده شروع می‌شن.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

13 October 2026 15:50

تست همولیز؛ آیا نانوذره شما گلبول قرمز را می‌ترکاند؟ 🩸

پیش از ورود هر نانوذره‌ای به مطالعات داخل‌وریدی، باید ایمنی‌اش در تماس مستقیم با خون ارزیابی بشه؛ تست همولیز (Hemolysis Assay) استاندارد اولیه این ارزیابیه.

🔑 نکته کنکوری: نانوذره با سوسپانسیون گلبول قرمز انکوبه می‌شه؛ اگه غشای گلبول قرمز آسیب ببینه، هموگلوبین آزاد می‌شه و وارد محلول رویی می‌شه. غلظت هموگلوبین آزادشده با اسپکتروفتومتری (در طول موج ~۵۴۰ نانومتر) اندازه‌گیری و با گروه کنترل مثبت (۱۰۰٪ لیز شده با آب مقطر) مقایسه می‌شه. طبق استاندارد ASTM، درصد همولیز زیر ۵٪ معمولاً ایمن تلقی می‌شه.

❓ تست: در تست همولیز، شاخص اصلی آسیب نانوذره به غشای گلبول قرمز چیست؟
الف) تغییر رنگ کلی محلول
ب) افزایش حجم گلبول‌های قرمز
ج) میزان هموگلوبین آزادشده در محلول رویی
د) کاهش دمای نمونه


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «ج» صحیح است. آسیب به غشای گلبول قرمز باعث نشت هموگلوبین به فاز مایع اطراف می‌شه؛ اندازه‌گیری جذب نوری این هموگلوبین آزادشده، معیار کمی برای میزان سمیت غشایی نانوذره فراهم می‌کنه.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

11 October 2026 15:50

سیستم طبقه‌بندی زیست‌دارویی (BCS)؛ چهار کلاس دارویی که مسیر فرمولاسیون را تعیین می‌کنن 📊

BCS (Biopharmaceutics Classification System)
داروها رو بر اساس دو پارامتر — حلالیت و نفوذپذیری غشایی — به چهار کلاس تقسیم می‌کنه.

🔑 نکته کنکوری:
کلاس I: حلالیت بالا، نفوذپذیری بالا (مشکل خاصی ندارن)
کلاس II: حلالیت پایین، نفوذپذیری بالا — بهترین کاندیدای نانوفرمولاسیون (نانوبلور، نانوذره)، چون فقط حلالیت محدودکننده‌ست
کلاس III: حلالیت بالا، نفوذپذیری پایین — نیازمند راهبردهای افزایش نفوذپذیری (مثل نانوذرات موکوادهزیو)
کلاس IV: حلالیت و نفوذپذیری هر دو پایین — چالش‌برانگیزترین دسته

❓ تست: داروهای کلاس II در سیستم BCS (حلالیت پایین، نفوذپذیری بالا)، عمدتاً با کدام راهبرد فرمولاسیون بهبود می‌یابند؟
الف) افزایش نفوذپذیری غشایی با لیگاند هدف‌گیری
ب) تزریق مستقیم به بافت هدف
ج) افزایش وزن مولکولی دارو
د) افزایش حلالیت از طریق کاهش اندازه ذره (نانوبلور/نانوذره)


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «د» صحیح است. چون داروهای کلاس II از نظر نفوذپذیری غشایی مشکلی ندارن و تنها محدودیتشون حلالیت پایینه، راهبردهایی مثل نانوبلور دارویی یا نانوذرات پلیمری که نرخ انحلال رو افزایش می‌دن (طبق معادله Noyes-Whitney)، بیشترین تأثیر رو روی این دسته دارن.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

10 October 2026 18:01

🎙مصاحبه‌ای ویژه با یکی دیگر از نوابغ کنکور؛ از گروه آموزشی #دکتر کاظم‌زاده


🧨داوطلبان عزیز کنکور وزارت علوم سال ۱۴۰۶، فرصت شنیدن تجربیات رتبه‌های برتر را از دست ندید🧨


🎯در مصاحبه امشب، با آقای متین مرادقلی، صاحب رتبه ۲ تا ۹ مجموعه سلولی-مولکولی کنکور امسال هم‌صحبت خواهیم شد.

💯درصد بیوشیمی 81%

🛎 زمان: امشب، ساعت ۲۰:۰۰  در بزرگترین گروه مشاوره ارشد و دکتری (مستر بایوکا)

👇👇

/channel/bbioka
/channel/bbioka

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

06 October 2026 16:02

تمایز زیست‌سازگاری و زیست‌تخریب‌پذیری؛ دو مفهومی که همیشه قاطی می‌شن 🔄

🔑 زیست‌سازگاری (Biocompatible): عدم ایجاد پاسخ ایمنی، التهاب یا سمیت در بدن؛ ربطی به تجزیه‌شدن نداره (مثلاً تیتانیوم زیست‌سازگاره ولی هیچ‌وقت تجزیه نمی‌شه).

🔑 زیست‌تخریب‌پذیری (Biodegradable): توانایی تجزیه‌شدن ماده در بدن (هیدرولیز یا آنزیمی) به متابولیت‌های کوچک‌تر.

⚠️ نکته حیاتی: یک ماده می‌تونه تخریب بشه اما زیست‌سازگار نباشه؛ مثلاً محصولات تخریب PLGA (اسید لاکتیک و گلیکولیک) می‌تونن pH موضعی رو کاهش بدن و التهاب ایجاد کنن.

❓ تست: کدام گزینه تفاوت زیست‌سازگاری و زیست‌تخریب‌پذیری را درست توصیف می‌کند؟
الف) این دو واژه کاملاً هم‌معنی‌اند
ب) زیست‌سازگاری به عدم پاسخ ایمنی/سمیت مربوط است، زیست‌تخریب‌پذیری به تجزیه‌شدن ماده
ج) فقط مواد فلزی زیست‌سازگارند
د) زیست‌تخریب‌پذیری همیشه یعنی زیست‌سازگاری هم هست


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «ب» صحیح است. زیست‌سازگاری درباره عدم آسیب به بافت میزبانه، زیست‌تخریب‌پذیری درباره شکسته‌شدن ماده؛ مثال PLGA نشون می‌ده این دو لزوماً باهم نمیان.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

03 October 2026 15:49

پلی‌مورفیسم؛ چرا شکل کریستالی دارو هم مهمه؟ 💎

خیلی‌ها فکر می‌کنن فقط ترکیب شیمیایی دارو مهمه، در حالی که یک مولکول دارویی واحد می‌تونه در چند شکل کریستالی متفاوت وجود داشته باشه — پدیده‌ای به نام پلی‌مورفیسم (Polymorphism).

🔑 نکته کنکوری: پلی‌مورف‌های مختلف یک دارو، با اینکه از نظر فرمول شیمیایی کاملاً یکسانن، به دلیل آرایش متفاوت مولکول‌ها در شبکه کریستالی، حلالیت، نقطه ذوب، و پایداری ترمودینامیکی متفاوتی دارن. معمولاً شکل آمورف (بدون نظم کریستالی) بالاترین حلالیت و نرخ انحلال رو داره، چون انرژی شبکه کریستالی کمتری باید برای ورود به محلول شکسته بشه.

⚠️ نکته حیاتی — ارتباط با نانوبلورها: در پست نانوبلور دارویی گفتیم که کاهش اندازه، حلالیت رو افزایش می‌ده؛ اما باید دقت کرد که طی فرآیند ساخت یا نگهداری، ممکنه یک پلی‌مورف ناپایدار (با حلالیت بالا) به‌مرور به پلی‌مورف پایدارتر (با حلالیت کمتر) تبدیل بشه — پدیده‌ای به نام تبدیل پلی‌مورفیک (Polymorphic Transition) که می‌تونه کل مزیت فرمولاسیون نانوبلور رو از بین ببره.

❓ تست: شکل آمورف یک دارو نسبت به شکل کریستالی پایدار آن، معمولاً چه ویژگی‌ای دارد؟
الف) حلالیت و نرخ انحلال پایین‌تر
ب) حلالیت و نرخ انحلال بالاتر، به دلیل عدم نیاز به شکستن شبکه کریستالی منظم
ج) نقطه ذوب بالاتر
د) پایداری ترمودینامیکی بیشتر


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «ب» صحیح است. در شکل آمورف، مولکول‌های دارو نظم بلندبرد کریستالی ندارن و انرژی شبکه (Lattice Energy) که باید برای ورود مولکول به محلول غلبه بشه، بسیار کمتر از شکل کریستالیه؛ به همین دلیل آمورف‌ها معمولاً حلالیت و نرخ انحلال بالاتری دارن، هرچند از نظر ترمودینامیکی ناپایدارتر هستن و در طول زمان تمایل به بازگشت به فرم کریستالی پایدار رو دارن.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

29 September 2026 16:02

اکسید گرافن؛ صفحه‌ای دوبعدی با ظرفیت بارگذاری بالا 📄

اکسید گرافن (Graphene Oxide - GO)، یک لایه تک‌اتمی از کربن با گروه‌های عاملی اکسیژن‌دار (هیدروکسیل، اپوکسی، کربوکسیل) روی سطحش، یکی از نانومواد دوبعدی پرکاربرد در دارورسانیه.

🔑 نکته کنکوری: سطح صاف و بسیار وسیع GO (به دلیل ساختار تک‌لایه)، امکان بارگذاری داروهای آروماتیک (مثل داکسوروبیسین) رو از طریق برهم‌کنش پی-پی استکینگ (π-π Stacking) بین حلقه‌های آروماتیک دارو و صفحه گرافنی فراهم می‌کنه، نه صرفاً از طریق جذب سطحی ساده.

❓ تست: مکانیسم اصلی بارگذاری داروهای آروماتیک روی سطح اکسید گرافن چیست؟
الف) پیوند کووالانسی اجباری
ب) برهم‌کنش π-π استکینگ بین حلقه‌های آروماتیک
ج) جاذبه مغناطیسی
د) واکنش هیدرولیز


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «ب» صحیح است. ساختار صفحه گرافنی از حلقه‌های آروماتیک کربنی تشکیل شده که می‌تونن با حلقه‌های آروماتیک مولکول‌های دارویی (مثل داکسوروبیسین) از طریق برهم‌کنش π-π استکینگ (همپوشانی ابرهای الکترونی پی) به‌شدت جذب بشن؛ این مکانیسم غیرکووالانسی، بارگذاری فیزیکی کارآمد بدون نیاز به اصلاح شیمیایی دارو رو ممکن می‌کنه.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

27 September 2026 15:54

وکتورهای ویروسی در برابر غیرویروسی؛ دو رویکرد ژن‌درمانی 🦠

برای تحویل ماده ژنتیکی به سلول، دو دسته اصلی وکتور وجود داره که همیشه در کنکور با هم مقایسه می‌شن.

🔑 نکته کنکوری:

وکتورهای ویروسی (مثل AAV، لنتی‌ویروس): بازده ترنسفکشن بسیار بالا (چون از مکانیسم طبیعی عفونت استفاده می‌کنن)، اما ریسک ایمنی‌زایی بالا و ظرفیت حمل بار محدود.

وکتورهای غیرویروسی (نانوذرات، مثل LNP یا PBAE): ایمنی‌زایی پایین‌تر، ظرفیت بار بزرگ‌تر و تولید ساده‌تر، اما بازده ترنسفکشن معمولاً پایین‌تر از ویروس.

❓ تست: مهم‌ترین مزیت وکتورهای غیرویروسی (مانند نانوذرات) نسبت به وکتورهای ویروسی چیست؟
الف)ایمنی‌زایی پایین‌تر و ظرفیت حمل بار بزرگ‌تر
ب) بازده ترنسفکشن بالاتر
ج) استفاده از مکانیسم طبیعی عفونت ویروسی
د) عدم نیاز به هیچ کریر اضافه


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «الف» صحیح است. وکتورهای غیرویروسی به دلیل نداشتن پروتئین‌های ویروسی، ریسک پاسخ ایمنی و التهابی کمتری ایجاد می‌کنن و محدودیت اندازه ژن قابل‌حمل کمتری دارن؛ در عوض، بازده ترنسفکشن‌شون معمولاً پایین‌تر از وکتورهای ویروسیه که این نقطه‌ضعف اصلی‌شونه.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

23 September 2026 15:53

روش سل-ژل؛ از محلول شیمیایی تا نانوماده جامد 🧴

روش سل-ژل (Sol-Gel) یکی از پرکاربردترین و پرتکرارترین تکنیک‌های سنتز نانومواد سرامیکی و اکسیدی (مثل سیلیکا، تیتانیا) در کنکوره؛ روشی که از یک محلول شیمیایی مایع، به یک شبکه جامد سه‌بعدی می‌رسه.

🔑 نکته کنکوری — مراحل اصلی فرآیند:

فرآیند با یک سل (Sol) شروع می‌شه — سوسپانسیون کلوئیدی از ذرات جامد بسیار ریز (نانومتری) در یک مایع. با ادامه واکنش‌های هیدرولیز و تراکم (Condensation) پیش‌مادهٔ آلکوکسیدی (مثل TEOS برای سیلیکا)، ذرات به هم متصل شده و یک شبکه پیوسته سه‌بعدی به نام ژل (Gel) تشکیل می‌شه که کل حجم مایع رو در خودش محبوس می‌کنه.

⚠️ نکته حیاتی — چرا این روش برای کنترل تخلخل مهمه؟

با کنترل دقیق پارامترهای واکنش (pH، غلظت آب، نوع کاتالیزور)، می‌شه اندازه حفرات و ساختار نهایی ماده رو دقیقاً مهندسی کرد؛ دقیقاً همین روشیه که برای سنتز نانوذرات سیلیکای مزوپور (MSN، که قبلاً بررسی کردیم) هم به کار می‌ره — فقط با افزودن یک قالب سورفکتانتی به فرآیند سل-ژل استاندارد.

❓ تست: در فرآیند سل-ژل، تبدیل «سل» به «ژل» عمدتاً از طریق کدام مکانیسم اتفاق می‌افتد؟
الف) تبخیر کامل حلال در دمای بالا
ب) واکنش‌های هیدرولیز و تراکم که شبکه جامد پیوسته می‌سازند
ج) انجماد ناگهانی محلول
د) اضافه‌کردن نمک‌های فلزی سنگین


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «ب» صحیح است. پیش‌ماده‌های آلکوکسیدی طی واکنش هیدرولیز، گروه‌های آلکوکسی رو با گروه‌های هیدروکسیل جایگزین می‌کنن؛ سپس واکنش تراکم بین این گروه‌های هیدروکسیل، پیوندهای اکسیژنی (مثل Si-O-Si) بین ذرات ایجاد می‌کنه که به‌تدریج به یک شبکه سه‌بعدی پیوسته (ژل) منجر می‌شه، بدون نیاز به تبخیر یا انجماد در این مرحله.




لبنک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

22 September 2026 10:24

🛎شروع همایش جمع بندی بیوشیمی *دکتر کاظم زاده  *

🔻ویژه کنکور ارشد و دکتری 1405

قابل توجه داوطلبانی که از بابت درس بیوشیمی نگرانند
🧨آخرین فرصت و گزینه پیشنهادی برای بالا بردن درس بیوشیمی🧨

🎊 هدیه ما:
💥فایل نکات ۱۰ سال اخیر
💥۲ آزمون جامع شبیه‌سازی‌شده به صورت آنلاین در سایت بایوکا از تمامی دروس

ظرفیت محدود ❌
💠 شروع ۱۰ مهر

📉  تخفیف ویژه برای دانشجویان مجموعه

✍️ثبت‌نام از طریق وبسایت:
👤ثبت‌نام از طریق ادمین:
@Mm0976

تخصصی ترین کانال بیوشیمی
@biochemistryk

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

28 October 2026 14:10

#اطلاعیه

جهت مدیریت بهتر آزمون، کنترل هیجانات و فشارهای سرجلسه، بررسی تمام تکنیک‌های سرجلسه و همراه با نکات کلیدی بیوشیمی

✅ امروز از ساعت 18 الی 20، جلسه #رایگان به‌صورت #آنلاین توسط دکتر کاظم زاده برگزار می‌گردد.

⁉️ برای داوطلبین خود مجموعه، لینک ورود در کانال‌ها گذاشته شده و می‌توانند وارد شوند.

❌❌برای سایر عزیزان جهت شرکت، نام و نام خانوادگی و شماره تماس را به این آیدی ارسال کنید تا لینک ورود ارسال شود:
👇👇👇

@Mm0976

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

27 October 2026 14:58

تعامل نانوذره با بدن؛ از کرونا تا فرار از ایمنی 🛡️

🔑 کرونای پروتئینی:
لایه سخت (پایدار) + نرم (دینامیک)؛ می‌تونه لیگاند هدف‌گیری رو بپوشونه (Ligand Shielding).
🔑 MPS/RES:
کبد (کوپفر)، طحال، مغز استخوان؛ عامل حذف نانوذرات بزرگ/باردار/آبگریز.
🔑 PEGylation:
فرار از MPS با سطح هیدروفیلیک؛ عارضه: پدیده ABC (آنتی‌بادی ضد-PEG).
🔑 CD47:
سیگنال «من رو نخور» در نانوذرات بیومیمتیک (غشای RBC).
🔑 اثر EPR:
هدف‌گیری غیرفعال تومور؛ بازه بهینه ۱۰-۲۰۰ نانومتر.

🔑 لیگاندهای هدف‌گیری فعال:
آنتی‌بادی (بالاترین affinity)، آپتامر (کوچک، SELEX)، پپتید (RGD، ارزان).

🔑 گیرنده‌های رایج هدف‌گیری:
فولات (FR-α)، اسید هیالورونیک (CD44)، ترانسفرین/LRP1 (عبور BBB).

❓ تست: کدام گزینه، راهبرد اصلی فرار نانوذره از سیستم MPS را به‌درستی نشان می‌دهد؟
الف) افزایش بار سطحی مثبت
ب) افزایش اندازه ذره بالای ۲۰۰ نانومتر
ج) پوشش‌دهی با PEG برای ایجاد سطح هیدروفیلیک و خنثی
د) استفاده از سطح کاملاً آبگریز


✅ پاسخ: گزینه «ج». PEGylation با کاهش جذب اپسونین، از شناسایی توسط ماکروفاژهای MPS جلوگیری می‌کنه.





لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

25 October 2026 14:52

نانوکریرهای لیپیدی و پلیمری؛ تفاوت‌های کلیدی یک‌جا 📦

🔑 لیپوزوم: دولایه فسفولیپیدی، هسته آبی؛ دارو آبدوست+آبگریز همزمان؛ MLV (چندلایه) در برابر SUV/LUV (تک‌لایه، به ترتیب کوچک/بزرگ).

🔑 نیوزوم: مثل لیپوزوم ولی دولایه از سورفکتانت غیریونی (نه فسفولیپید)؛ ارزان‌تر و پایدارتر.

🔑 میسل پلیمری: هسته آبگریز جامد (بدون فضای آبی)؛ فقط دارو آبگریز؛ پایداری وابسته به CMC.

🔑 پلیمرزوم: هسته آبی مثل لیپوزوم، دیواره از کوپلیمر بلوکی؛ دیواره ضخیم‌تر → پایدارتر از لیپوزوم.

🔑 نانوکره در برابر نانوکپسول: نانوکره = ماتریکسی (دارو پخش در توده پلیمر)؛ نانوکپسول = مخزنی (هسته مایع/روغنی در پوسته نازک).

🔑 SLN در برابر NLC:
SLN
فقط لیپید جامد خالص (مشکل Drug Expulsion)؛
NLC
مخلوط لیپید جامد+مایع (بلورینگی نامنظم، پایدارتر).

❓ تست: کدام نانوکریر فاقد هسته آبی و فقط مناسب داروهای آبگریز است؟
الف) لیپوزوم
ب) نیوزوم
ج) پلیمرزوم
د) میسل پلیمری


✅ پاسخ: گزینه «د». میسل پلیمری ساختار توپر با هسته آبگریز داره، برخلاف بقیه گزینه‌ها که همگی وزیکولی و دارای هسته آبی هستن.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

20 October 2026 15:49

BET؛
روشی برای اندازه‌گیری سطح ویژه نانومواد متخلخل 📐

وقتی درباره MSN یا MOF گفتیم «سطح ویژه بالای ۱۰۰۰ متر مربع بر گرم»، این عدد از کجا میاد؟ از تکنیک BET (Brunauer-Emmett-Teller)، روش استاندارد اندازه‌گیری سطح ویژه و توزیع اندازه حفرات مواد متخلخل.

🔑 نکته کنکوری: اساس روش BET، اندازه‌گیری میزان جذب فیزیکی گاز (معمولاً نیتروژن در دمای بسیار پایین، نقطه جوش نیتروژن مایع -۱۹۶ درجه) روی سطح و داخل حفرات نمونه در فشارهای نسبی مختلفه. با اندازه‌گیری حجم گاز جذب‌شده در هر فشار و برازش داده‌ها با معادله BET، می‌شه سطح ویژه کل نمونه (داخلی + خارجی) رو محاسبه کرد.

❓ تست: تکنیک BET عمدتاً برای اندازه‌گیری کدام پارامتر در نانومواد متخلخل استفاده می‌شود؟
الف) سطح ویژه و توزیع اندازه حفرات از طریق جذب فیزیکی گاز
ب) بار سطحی ذرات
ج) ساختار کریستالی داخلی
د) پایداری حرارتی ماده


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «الف» صحیح است. روش BET با اندازه‌گیری جذب فیزیکی گاز نیتروژن روی سطح نمونه در فشارهای نسبی مختلف و دمای پایین، منحنی ایزوترم جذب رو به‌دست میاره که با برازش معادله BET، سطح ویژه کل (شامل سطح داخلی حفرات) محاسبه می‌شه — روشی که مستقل از ساختار کریستالی (XRD) یا بار سطحی (زتا) عمل می‌کنه.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

18 October 2026 15:53

اثر کوانتومی محدودیت؛ فقط مختص نقاط کوانتومی نیست 🌈

پیش‌تر محدودیت کوانتومی رو در نقاط کوانتومی (۰ بعدی) دیدیم؛ اما این پدیده بسته به بعد نانوماده (۰، ۱ یا ۲ بعدی)، شدت و نوع تأثیر متفاوتی داره.

🔑 نکته کنکوری:
نقطه کوانتومی (۰D): محدودیت در هر سه بعد؛ شدیدترین اثر کوانتومی
نانوسیم/نانولوله (۱D): محدودیت در دو بعد (عرضی)، آزادی حرکت الکترون فقط در طول ساختار
نانوصفحه/گرافن (۲D): محدودیت فقط در یک بعد (ضخامت)؛ ضعیف‌ترین اثر کوانتومی در بین این سه

هرچه تعداد ابعاد محدودشده بیشتر باشه، تفکیک‌پذیری سطوح انرژی (Discretization) بارزتر و وابستگی خواص اپتیکی/الکترونیکی به اندازه قوی‌تره.

❓ تست: قوی‌ترین اثر محدودیت کوانتومی در کدام‌یک از نانوساختارهای زیر مشاهده می‌شود؟
الف) نانوصفحه دوبعدی (مثل گرافن)
ب) نانوسیم یک‌بعدی
ج) نقطه کوانتومی صفر‌بعدی
د) هر سه ساختار اثر یکسانی دارند


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «ج» صحیح است. در نقطه کوانتومی، حرکت الکترون در هر سه بعد فضایی محدود می‌شه (محدودیت کامل)، که به بیشترین میزان گسسته‌شدن سطوح انرژی و قوی‌ترین وابستگی اندازه-رنگ منجر می‌شه؛ در نانوسیم فقط دو بعد و در نانوصفحه فقط یک بعد محدود می‌شه.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

14 October 2026 15:48

سمیت ناشی از ROS؛ مکانیسم مشترک بسیاری از نانومواد 💥

یکی از رایج‌ترین و پرتکرارترین مکانیسم‌های سمیت سلولی در نانوتوکسیکولوژی، تولید گونه‌های فعال اکسیژن (Reactive Oxygen Species - ROS) است — مکانیسمی که در بسیاری از نانومواد فلزی و کربنی مشترکه.

🔑 نکته کنکوری: سطح نانوذره (به‌ویژه فلزات یا اکسیدهای فلزی مثل ZnO یا نقره) می‌تونه با انتقال الکترون به مولکول اکسیژن محلول، رادیکال‌های آزاد (مثل سوپراکسید یا هیدروکسیل) تولید کنه. این ROS با پراکسیداسیون لیپیدهای غشا، آسیب به DNA، و اختلال در عملکرد میتوکندری، منجر به استرس اکسیداتیو و در نهایت آپوپتوز یا نکروز سلولی می‌شه.


❓ تست: مکانیسم اصلی سمیت سلولی بسیاری از نانوذرات فلزی (مثل ZnO) از طریق کدام پدیده است؟
الف) افزایش دمای موضعی سلول
ب) اتصال مستقیم به DNA بدون واسطه
ج) کاهش pH مستقیم داخل سلول
د) تولید گونه‌های فعال اکسیژن (ROS) و استرس اکسیداتیو

✅ پاسخ تشریحی: گزینه «د» صحیح است. سطح واکنش‌پذیر نانوذرات فلزی می‌تونه الکترون به مولکول‌های اکسیژن محلول منتقل کنه و رادیکال‌های آزاد تولید کنه؛ این ROS با آسیب به لیپیدهای غشا، پروتئین‌ها و DNA سلولی، استرس اکسیداتیو ایجاد می‌کنه که یکی از مسیرهای اصلی سمیت نانومواد در مطالعات in vitro و in vivo محسوب می‌شه.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

12 October 2026 15:49

اندازه‌گیری پتانسیل زتا؛ از حرکت الکتروفورتیک تا یک عدد 🔋

پتانسیل زتا به‌طور مستقیم اندازه‌گیری نمی‌شه؛ بلکه از سرعت حرکت ذرات باردار در یک میدان الکتریکی (تحرک الکتروفورتیک/Electrophoretic Mobility) محاسبه می‌شه.

🔑 نکته کنکوری: دستگاه یک میدان الکتریکی به سوسپانسیون نانوذره اعمال می‌کنه؛ ذرات باردار به سمت الکترود با بار مخالف حرکت می‌کنن، و سرعت این حرکت با تکنیک Laser Doppler Velocimetry اندازه‌گیری می‌شه. این سرعت، از طریق معادله هنری (Henry Equation)، به پتانسیل زتا تبدیل می‌شه.

❓ تست: پتانسیل زتا در دستگاه‌های آزمایشگاهی از طریق اندازه‌گیری مستقیم کدام پارامتر محاسبه می‌شود؟
الف) دمای نمونه
ب) تحرک الکتروفورتیک ذرات در میدان الکتریکی
ج) ویسکوزیته محلول
د) شدت نور پراکنده‌شده بدون میدان الکتریکی


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «ب» صحیح است. اعمال میدان الکتریکی باعث حرکت ذرات باردار به سمت الکترود مخالف می‌شه؛ سرعت این حرکت (تحرک الکتروفورتیک) با روش Laser Doppler Velocimetry سنجیده و سپس با معادله هنری به پتانسیل زتا تبدیل می‌شه.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

10 October 2026 20:42

🫵 رشته مورد نظر خودتو انتخاب کنید، و از صفر تا 💯 #کتاب و #جزوهای مربوط به #رشته خودتو رایگان دانلود کنید 👇

🧑‍⚕کاریابی دندانپزشکان ـ پزشکان دارو سازان و..
@Medjjob

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

10 October 2026 15:43

NTA
در برابر DLS؛ دو روش اندازه‌گیری، دو منطق متفاوت 🔬

برخلاف DLS که اندازه رو از میانگین نوسانات پراکندگی نور کل جمعیت ذرات محاسبه می‌کنه، NTA (Nanoparticle Tracking Analysis) حرکت براونی هر ذره منفرد رو زیر میکروسکوپ به‌طور جداگانه ردیابی و ویدیو می‌گیره.

🔑 نکته کنکوری: چون NTA هر ذره رو تک‌تک می‌بینه (نه میانگین کل جمعیت)، برای نمونه‌های پلی‌دیسپرس یا مخلوطی از چند جمعیت اندازه متفاوت (مثل وزیکول‌های خارج‌سلولی)، دقت و توان تفکیک بسیار بالاتری نسبت به DLS داره؛ DLS در این شرایط به دلیل سلطه نور پراکنده‌شده از ذرات بزرگ‌تر، جمعیت‌های کوچک‌تر رو دقیق نشون نمی‌ده.

❓ تست: مهم‌ترین مزیت NTA نسبت به DLS در تحلیل نمونه‌های پلی‌دیسپرس چیست؟
الف)NTA هر ذره را به‌طور جداگانه ردیابی می‌کند، نه میانگین کل جمعیت
ب) NTA نیازی به حرکت براونی ندارد
ج) NTA فقط برای ذرات فلزی کاربرد دارد
د) DLS دقت بالاتری از NTA دارد


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «الف» صحیح است. DLS یک سیگنال میانگین از کل جمعیت ذرات می‌ده که توسط ذرات بزرگ‌تر (که نور بیشتری پراکنده می‌کنن) تحت‌الشعاع قرار می‌گیره؛ NTA با ردیابی مسیر حرکت تک‌تک ذرات، توزیع واقعی‌تری از جمعیت‌های ناهمگن ارائه می‌ده.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

05 October 2026 15:56

روش امولسیون دوگانه؛ وقتی باید دو دارو با خاصیت متفاوت بارگذاری بشه 💧🛢️💧

قبلاً در روش تبخیر حلال از امولسیون، به نوع w/o/w (امولسیون دوگانه آب در روغن در آب) اشاره کوتاهی کردیم؛ این پست مستقل، دقیق‌تر این تکنیک رو برای زمانی که نیاز به بارگذاری هم‌زمان دو دارو با خاصیت کاملاً متفاوت باشه بررسی می‌کنه.

🔑 نکته کنکوری — مراحل ساخت امولسیون w/o/w:
۱. ابتدا داروی آبدوست در فاز آبی داخلی حل می‌شه؛ این فاز با هموژنایزاسیون شدید در یک فاز روغنی حاوی پلیمر (مثل PLGA) پخش و امولسیون اولیه w/o (آب در روغن) تشکیل می‌شه.
۲. این امولسیون اولیه سپس در یک فاز آبی بیرونی دوم (حاوی سورفکتانت پایدارکننده مثل PVA) دوباره امولسیونه می‌شه تا امولسیون نهایی w/o/w به‌دست بیاد.
۳. با تبخیر حلال آلی فاز میانی (روغنی)، پلیمر رسوب کرده و نانوذره‌ای با یک هسته آبی داخلی (حاوی داروی آبدوست) محصور در ماتریکس پلیمری (که می‌تونه داروی آبگریز دوم رو هم در خودش حل کرده باشه) تشکیل می‌شه.

⚠️ نکته حیاتی — چالش اصلی این روش:
امولسیون دوگانه از نظر ترمودینامیکی بسیار ناپایدارتر از امولسیون ساده (o/w) است؛ فاز آبی داخلی تمایل داره طی فرآیند ساخت به فاز آبی بیرونی نشت کنه (که باعث کاهش شدید EE% داروی آبدوست می‌شه). به همین دلیل انتخاب دقیق نوع و غلظت سورفکتانت در هر دو مرحله امولسیون‌سازی، حیاتی‌ترین پارامتر بهینه‌سازی این روشه.

❓ تست: روش امولسیون دوگانه (w/o/w) عمدتاً برای کدام هدف در طراحی نانوذرات استفاده می‌شود؟
الف) بارگذاری انحصاری داروهای آبگریز
ب) حذف کامل نیاز به پلیمر در فرمولاسیون
ج) افزایش اندازه نانوذره تا بیش از ۱ میکرومتر
د) بارگذاری هم‌زمان داروی آبدوست در هسته و امکان حضور داروی آبگریز در ماتریکس پلیمری


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «د» صحیح است. ساختار سه‌فازی w/o/w امکان محصورسازی داروی آبدوست در فاز آبی داخلی (هسته) رو فراهم می‌کنه، در حالی که فاز روغنی میانی (که بعداً به ماتریکس پلیمری جامد تبدیل می‌شه) می‌تونه هم‌زمان یک داروی آبگریز دوم رو هم در خودش حل کرده باشه — قابلیتی که امولسیون ساده o/w (که فقط برای داروی آبگریز مناسبه) نداره.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

30 September 2026 15:57

AUC و Cmax؛
دو پارامتر پایه فارماکوکینتیک نانودارو 📈
وقتی یک فرمولاسیون نانویی رو با داروی آزاد مقایسه می‌کنن، همیشه دو پارامتر فارماکوکینتیک کلیدی گزارش می‌شه.
🔑 نکته کنکوری:
Cmax:
حداکثر غلظت دارو در پلاسمای خون پس از تجویز.
AUC (Area Under Curve):
مساحت زیر منحنی غلظت-زمان؛ نشان‌دهنده کل میزان دارویی که در طول زمان وارد گردش خون شده (معیار اصلی زیست‌دسترسی کلی).

⚠️ نکته مهم: فرمولاسیون‌های نانویی موفق (مثل لیپوزوم پگیله) معمولاً AUC بالاتر (زیست‌دسترسی بیشتر) اما Cmax پایین‌تر (به دلیل رهایش کنترل‌شده و کاهش پیک سمی) نسبت به داروی آزاد نشون می‌دن.

❓ تست: پارامتر AUC در فارماکوکینتیک نشان‌دهنده چیست؟
الف) حداکثر غلظت لحظه‌ای دارو در خون
ب) نیمه‌عمر حذف دارو
ج) زمان رسیدن به حداکثر غلظت
د) کل میزان دارویی که در طول زمان وارد گردش خون شده


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «د» صحیح است. AUC با محاسبه مساحت زیر منحنی غلظت پلاسمایی دارو در برابر زمان به‌دست میاد و معیار اصلی زیست‌دسترسی کلی (Total Bioavailability) داروست، برخلاف Cmax که فقط یک نقطه (بیشینه غلظت) رو نشون می‌ده.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

28 September 2026 16:01

اسید هیالورونیک؛ هدف‌گیری از طریق گیرنده CD44 🧬

اسید هیالورونیک (HA)، یک پلی‌ساکارید طبیعی موجود در ماتریکس خارج‌سلولی، هم نقش پلیمر ساختاری کریر و هم نقش لیگاند هدف‌گیری فعال رو هم‌زمان بازی می‌کنه.

🔑 نکته کنکوری: HA به گیرنده CD44 متصل می‌شه — گیرنده‌ای که در بسیاری از سلول‌های بنیادی سرطانی (Cancer Stem Cells) و تومورهای تهاجمی بیش‌بیان می‌شه. این اتصال، نانوذره پوشیده با HA رو از طریق اندوسیتوز به داخل این سلول‌ها هدایت می‌کنه.

❓ تست: پوشش‌دهی نانوذره با اسید هیالورونیک، عمدتاً برای هدف‌گیری کدام گیرنده انجام می‌شود؟
الف) TfR (گیرنده ترانسفرین)
ب) LDL
ج) گیرنده فولات
د) CD44


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «د» صحیح است. CD44 گیرنده اصلی اسید هیالورونیکه که در سلول‌های بنیادی سرطانی و بسیاری از تومورهای تهاجمی بیان بالایی داره؛ اتصال HA به این گیرنده، هدف‌گیری اختصاصی و همچنین درونی‌سازی نانوذره از طریق اندوسیتوز رو تسهیل می‌کنه.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

26 September 2026 15:54

گیرنده فولات؛ یکی از پرکاربردترین اهداف هدف‌گیری فعال 🎯

گیرنده فولات (FR-α) روی سطح بسیاری از سلول‌های سرطانی (تخمدان، ریه، پستان) به‌شدت بیش‌بیان می‌شه، در حالی که در بیشتر بافت‌های سالم بیان بسیار محدودی داره؛ همین اختصاصیت بالا، فولات رو به یکی از رایج‌ترین لیگاندهای هدف‌گیری فعال تبدیل کرده.

🔑 نکته کنکوری: اتصال فولات به نانوذره معمولاً از طریق پیوند کووالانسی ساده با گروه کربوکسیل فولات انجام می‌شه؛ پس از اتصال به گیرنده FR-α، نانوذره از طریق اندوسیتوز واسطه‌شده با گیرنده وارد سلول می‌شه.

❓ تست: دلیل اصلی محبوبیت فولات به‌عنوان لیگاند هدف‌گیری فعال در نانوانکولوژی چیست؟
الف) وزن مولکولی بسیار بالای فولات
ب) عدم نیاز فولات به هیچ اتصال شیمیایی
ج) بار سطحی منفی قوی فولات
د) بیان بالای گیرنده فولات در سلول‌های سرطانی و بیان محدود در بافت سالم


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «د» صحیح است. اختصاصیت بالای بیان FR-α در سلول‌های سرطانی نسبت به بافت سالم، امکان هدف‌گیری انتخابی رو با حداقل اثر روی سلول‌های سالم فراهم می‌کنه؛ علاوه بر این، فولات ارزان، کوچک و پایدار شیمیایی است که اتصالش رو به سطح نانوذره ساده می‌کنه.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

22 September 2026 15:48

سلول انتشار فرانتس؛ استاندارد طلایی سنجش رهایش پوستی و ترانس‌درمال 🧪

برای ارزیابی رهایش نانوذرات موضعی/ترانس‌درمال، از سلول انتشار فرانتس (Franz Diffusion Cell) استفاده می‌شه؛ دستگاهی با دو محفظه که با یک غشا (پوست واقعی یا مصنوعی) از هم جدا می‌شن.

🔑 نکته کنکوری:

محفظه دهنده: فرمولاسیون نانوذره اینجا قرار می‌گیره
محفظه پذیرنده: بافر گیرنده، تحت هم‌زدن و دمای ثابت (~۳۲ درجه)
دارویی که از غشا عبور می‌کنه وارد محفظه پذیرنده شده و در فواصل زمانی مشخص با HPLC اندازه‌گیری می‌شه.

⚠️ نکته حیاتی: استفاده از پوست واقعی (نه غشای مصنوعی)، به دلیل وجود لایه استراتوم کورنئوم — سرسخت‌ترین مانع طبیعی نفوذ دارو — تخمین واقعی‌تری از عملکرد in vivo می‌ده.

❓ تست: دلیل اصلی استفاده از پوست واقعی (به‌جای غشای مصنوعی) در سلول فرانتس چیست؟
الف) پوست واقعی ارزان‌تر است
ب) نیازی به دمای ثابت ندارد
ج) وجود لایه استراتوم کورنئوم که مانع طبیعی نفوذ را شبیه‌سازی می‌کند
د) غشای مصنوعی با HPLC قابل‌اندازه‌گیری نیست


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «ج» صحیح است. استراتوم کورنئوم به دلیل ساختار متراکم لیپیدی-کراتینی، اصلی‌ترین مانع طبیعی نفوذ داروست؛ پوست واقعی این مانع رو داره، غشای مصنوعی معمولاً نداره.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika

کانال تخصصی نانو تکنولوژی پزشکی

21 September 2026 15:45

روش هم‌رسوبی؛ ساده‌ترین راه سنتز نانوذرات اکسید آهن 🧲

روش هم‌رسوبی (Co-precipitation) یا روش ماسارت (Massart)، پرتکرارترین و ساده‌ترین روش سنتز نانوذرات مگنتیت (Fe₃O₄) در آزمایشگاه و یکی از سؤالات کلاسیک کنکوره.

🔑 نکته کنکوری — اصل واکنش:

نمک‌های آهن دوظرفیتی (Fe²⁺) و سه‌ظرفیتی (Fe³⁺) با نسبت مولی معمولاً ۱ به ۲ در یک محلول آبی حل می‌شن؛ با افزودن یک باز قوی (مثل NaOH یا آمونیاک) و رسیدن pH به بازه قلیایی (~۹-۱۴)، این یون‌ها هم‌زمان رسوب کرده و مگنتیت تشکیل می‌شه:

Fe²⁺ + 2Fe³⁺ + 8OH⁻ → Fe₃O₄ + 4H₂O

⚠️ نکته حیاتی — چرا نسبت Fe²⁺:Fe³⁺ دقیقاً ۱:۲ باید باشه؟

این نسبت دقیقاً همون استوکیومتری فاز کریستالی مگنتیته؛ انحراف از این نسبت باعث تشکیل فازهای اکسید آهن دیگه (مثل هماتیت یا مگهمیت با خلوص پایین‌تر) یا کاهش خاصیت مغناطیسی نهایی می‌شه.

❓ تست: نسبت مولی استاندارد Fe²⁺ به Fe³⁺ در سنتز نانوذرات مگنتیت به روش هم‌رسوبی چقدر است؟
الف) ۱ به ۱
ب) ۱ به ۴
ج) ۲ به ۱
د) ۱ به ۲


✅ پاسخ تشریحی: گزینه «د» صحیح است. ساختار کریستالی مگنتیت (Fe₃O₄) به‌طور ذاتی از یک یون Fe²⁺ و دو یون Fe³⁺ به ازای هر واحد فرمول تشکیل شده؛ به همین دلیل برای دستیابی به فاز خالص مگنتیت، نسبت مولی نمک‌های آهن اولیه در محلول باید دقیقاً ۱ به ۲ (Fe²⁺:Fe³⁺) باشد. انحراف از این نسبت منجر به تشکیل ناخالصی‌های فازی می‌شود.




لینک گروه
/channel/nanotecnologika