مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

08 August 2026 05:17

ایران در آینهٔ میراث مکتوب (۲۱)
امیدآفرینی با کار فرهنگی در روزهای دشوار

زندگی همواره بر مدار آرامش نمی‌گردد. گاه روزگار، ما را در میانهٔ آشوب، بحران و ناامنی قرار می‌دهد. اما آنچه فرهنگ را زنده نگه می‌دارد، استمرار کوشش و امید است.

ما در مؤسسهٔ پژوهشی میراث مکتوب آموخته‌ایم که منتظر روزهای بی‌دغدغه نمانیم؛ زیرا اگر فرهنگ در بحران تعطیل شود، سرمایه‌های معنوی یک ملت آسیب می‌بیند.

در روزهای ج.نگ و نیز پس از آن، شش نشست علمی و فرهنگی برگزار کردیم و از هیچ کوششی برای تداوم فعالیت‌های مؤسسه دریغ نورزیدیم. باور داریم که چراغ فرهنگ باید در سخت‌ترین روزها نیز روشن بماند.

برای آنکه این تلاش‌ها ماندگار شود، متن کامل هر نشست را در مجموعهٔ «آینهٔ میراث» منتشر می‌کنیم و فایل‌های تصویری آن را نیز در فضای مجازی، از جمله تلگرام و یوتیوب، در دسترس علاقه‌مندان قرار می‌دهیم؛ زیرا میراث مکتوب تنها متعلق به امروز نیست، بلکه امانتی برای فرداست.

فرهنگ، با امید زنده می‌ماند؛ و امید، با کار. ما به زیستن در بحران عادت نکرده‌ایم؛ بلکه آموخته‌ایم در هر بحرانی، چراغ فرهنگ را خاموش نکنیم؛ شاید همین استمرار کار و کوشش، الگویی باشد برای آنان که امروز و فردای ایران را می‌سازند، به‌ویژه جوانان.

اکبر ایرانی
بنیان‌گذار و مدیرعامل مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب
مرداد ۱۴۰۵

📧 رایانامه:
akbar.irany@gmail.com

#میراث_مکتوب📚
#آینه_میراث
#اکبر_ایرانی
#امیدآفرینی
#کار_فرهنگی
#فرهنگ_در_بحران
#تداوم_فرهنگی
#نسل_جوان
#ایران

🌐 وب‌سایت مؤسسه:
www.mirasmaktoob.com

📲 کانال تلگرامی مؤسسه:
/channel/mirasmaktoob

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

07 August 2026 19:52

بررسی کتیبه‌های فارسی
در جمهوری آذربایجان

یکصد و دهمین نشست علمی مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب با عنوان «بررسی کتیبه‌های فارسی در جمهوری آذربایجان»، با سخنرانی دکتر مرتضی رضوانفر، عضو هیئت علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، و دکتر اکبر ایرانی، مدیرعامل این مؤسسه، چهارشنبه ۲۶ تیرماه ۱۳۹۸، برگزار شد.

📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب:
/channel/mirasmaktoob

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net/

🔗 گروه حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian/

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

07 August 2026 13:13

سنجش منابع تاریخی شاهنامه
در پادشاهی خسرو انوشیروان
پژوهش و نگارش: فرزین غفوری

تاکنون پژوهش دربارۀ شاهنامۀ فردوسی به سبب جایگاه آن به عنوان یک شاهکار ادبی و حماسی در ایران و جهان، بیشتر در حوزۀ ادبیات صورت پذیرفته است اما مطالعات اولیۀ نگارنده که از سال ۱۳۸۶ در چند مقاله به تدریج منتشر گردید نشان‌ داد که پادشاهی خسروانوشیروان در شاهنامه با بیش از ۴۵۰۰ بیت (یک‌یازدهم کل سروده‌های فردوسی) در مقایسه با متون تاریخی اوایل دورۀ اسلامی دربردارندۀ گزارشهای بسیار با ارزش و گاه معتبرتر است و در پی آن این فرضیه به طور جدّی مطرح گردید که فردوسی به منبع خاصی (احتمالاًً کتاب الکارنامج فی سیرة انوشروان) دسترسی یافته بود و افزون بر استفاده از شاهنامۀ ابومنصوری، با استفاده از آن نیز شرح پادشاهی خسروانوشیروان را در شاهنامه تکمیل کرده است. کتاب حاضر ضمن بررسی این فرضیه به تبیین منابع خاص تاریخ پادشاهی خسروانوشیروان درمتون اوایل دورۀ اسلامی به‌ویژه  نهایۀ الارب، اخبار الطوال و تجارب ‌الامم پرداخته است.

مشاهده خرید کتاب

🔗 حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian
🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

06 August 2026 13:21

ملاقات با مشروطه‌طلبان خراسان

از یوم پانزدهم شعبان الی بیستم، بعد از فراغت از عتبه‌بوسی، بعضی از مشروطه‌طلبان را ملاقات می‌نمودیم، خصوص عصرها در مسجد گوهرشاد كه اغلب از برای ملاقات یكدیگر به آن مسجد شریف مشرّف می‌شدند. در زوایای مسجد در گرد یكدیگر مجتمع بودند. خصوص بعضی از ذاكرین و بعضی از طلّاب و بعضی از آذربایجانی‌ها به ملاحظه انسانیت در گفتگوی اصلاح حال ملّت بودند و حقیر و جناب مشیر هم در همه‌حال با ایشان معاون بودیم، بلكه به تحریص و ترغیب زبان می‌گشودیم.
رفته‌رفته، آتش غیرت ایشان مشتعل و از كردار مستبدّان منفعل بودند. هیجانی در میان آذربایجانی‌ها و طلاب اوفتاد. ذاكرین هم در میان آنها جدّی كافی و جهدی وافی داشتند.
و از روز بیستم یا بیست و یكم، در مدرسه میرزا جعفر، كه در صحن بزرگ هست، مجتمع شدند. به ذكر شهیدان آذربایجان و طهران به سوگواری و عزاداری مشغول شدند. (طهرانی، 1381: 68)

مأخذ: ‌ طهرانی، مصطفی. 1381. سفرنامه گوهر مقصود. به‌ كوشش زهرا میرخانی. تهران: مؤسسهٔ پژوهشی میراث مكتوب.

🔗 صفحه خرید کتاب سفرنامه گوهر مقصود در فروشگاه میراث مکتوب

➕ به کانال‌های «میراث مکتوب» بپیوندید:

📱 تلگرام:
/channel/mirasmaktoob
📱 بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
📱 ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
📱 روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
📱 تلگرام میراث‌نگاشت ایرانی:
/channel/Mirasmaktoob_Irani
🔗 حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian/

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net/

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

06 August 2026 12:47

نشست اهمیّت پژوهش‌های میدانی در تاریخ با رویکرد اسماعیلیه‌شناسی

بخش پرسش و پاسخ

مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب
دوشنبه ۱۹ خردادماه ۴۰۴

کانال تلگرامی میراثبان:
@Mirasban_Publication

اینستاگرام میراثبان:
https://www.instagram.com/miras_ban

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

06 August 2026 12:47

نشست اهمیّت پژوهش‌های میدانی در تاریخ با رویکرد اسماعیلیه‌شناسی

پیام تصویری جناب آقای دکتر فرهاد دفتری
رئیس پیشین مؤسسۀ مطالعات اسماعیلی در لندن

مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب
دوشنبه ۱۹ خردادماه ۴۰۴

کانال تلگرامی میراثبان:
@Mirasban_Publication

اینستاگرام میراثبان:
https://www.instagram.com/miras_ban

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

06 August 2026 12:47

نشست اهمیّت پژوهش‌های میدانی در تاریخ با رویکرد اسماعیلیه‌شناسی

صحبت‌های جناب آقای دکتر اکبر ایرانی
مدیرعامل مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب

مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب
دوشنبه ۱۹ خردادماه ۴۰۴

کانال تلگرامی میراثبان:
@Mirasban_Publication

اینستاگرام میراثبان:
https://www.instagram.com/miras_ban

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

06 August 2026 12:05

مقاله معرفی ثمره‌ی بطلمیوس
(و شرح خواجه نصیر بر آن)
نوشته‌ی جلیل اخوان زنجانی
آینه میراث زمستان ۱۳۷۷
و بهار ۱۳۷۸ شماره ۳ و ۴

مشاهده و خرید کتاب

📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب:
/channel/mirasmaktoob

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net/

🔗 گروه حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian/

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

05 August 2026 21:31

ایران در آینهٔ میراث مکتوب (۲۰)
مفاخر و میراث مکتوب در تقویم رسمی

ثبت نام و یادروز مفاخر و مناسبت‌های ماندگار در تقویم رسمی کشور، تنها افزودن یک مناسبت به تقویم نیست؛ بلکه پاسداشت حافظهٔ تاریخی و هویت فرهنگی ایران است.

یکی از توفیقات مؤسسهٔ پژوهشی میراث مکتوب در سال‌های اخیر، پیگیری و ثبت نام شماری از مفاخر فرهنگ و تمدن ایران و نیز مناسبت‌های مرتبط با میراث مکتوب در تقویم رسمی کشور بوده است؛ از جمله روز حکیم نظامی و ثبت ۱۹ اردیبهشت به عنوان روز اسناد ملی و میراث مکتوب که گامی در جهت پاسداشت گنجینه‌های مکتوب این سرزمین به شمار می‌آید.

در ادامهٔ همین مسیر، اخیراً نیز پیشنهاد نام‌گذاری هفتم آبان به عنوان روز کوروش و منشور حقوق بشر او به مراجع ذی‌ربط ارائه شده است؛ روزی که در کشور تاجیکستان نیز با همین مناسبت گرامی داشته می‌شود و می‌تواند فرصتی برای بازخوانی یکی از مهم‌ترین میراث‌های تمدنی ایران و تأکید بر ارزش‌های انسانی و فرهنگی آن باشد.

با عضویت در کانال‌های میراث مکتوب، مشوق ما باشید.

اکبر ایرانی
بنیان‌گذار و مدیرعامل مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب
مرداد ۱۴۰۵

📧 رایانامه:
akbar.irany@gmail.com

#میراث_مکتوب📚
#ایران_در_آینه_میراث_مکتوب
#تقویم_رسمی
#مفاخر_ایران
#روز_اسناد_ملی_و_میراث_مکتوب
#روز_حکیم_نظامی
#منشور_کوروش
#منشور_حقوق_بشر

🌐 وب‌سایت مؤسسه:
www.mirasmaktoob.com

📲 کانال تلگرامی مؤسسه:
/channel/mirasmaktoob

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

05 August 2026 15:52

اینها بهانه است عموم ملّت مشروطه می‌خواهند!

و روز پنج‌شنبه غرهٔ شعبان حضرات علماء در مسجد حاجی صفرعلی جمع شده در این باب مذاکره می‌کردند و بعضی هم از اصناف ازدحام کرده، گرداگرد حضرات علما را گرفته بودند تا گماشتهٔ حضرت ولیعهد آمده ابلاغ رساند که حضرت والا (محمدعلی میرزا) می‌فرمایند مقصود از ازدحام جمعیت قونسول‌خانه و اجتماع حضرات علما چیست بگویند تا من جواب و علاج او را جابه‌جا کنم. جناب امام‌جمعه، فرمایش ولیعهد را به اصناف به آواز بلند فرمایش فرمود. اصناف عرض کردند که حالا سر خرمن است گندم خرواری سی تومان است در زمستان چند خواهد شد. نان اگرچه مظنه دو هزار و دوازده عباسی است، امّا کم سیه و سه چارک می‌دهند به سه هزار می‌افتد و گوشت حالا شش هزار است فردا چند خواهد شد.
در این بین جناب میرزا عبدالرحیم قرجه‌داغی راست شده گفت: اینها بهانه است عموم ملّت مشروطه می‌خواهند. آن‌وقت اصناف همه صدا به صدا داده که ما نان و گوشت نمی‌خواهیم مشروطه می‌خواهیم که مثل ملّت سایر دول آسوده باشیم. احدی به ما ظلم و تعدی نکند و کسان ولیعهد مال و جان ما را مالک نشوند و گماشتهٔ ولیعهد رفت مراجعت نمود که حضرت والا می‌فرمایند چه عیب دارد، نظام‌نامه نوشته‌شده چندروزه به تبریز هم می‌آید هر طور که در طهران اجری باشد در اینجا هم مجری خواهد شد، اجتماع و ازدحام لازم نیست. رعیت قبول نکردند رسول ولیعهد برگشت. (غوغای تبریز، 1404: 7/6)

مأخذ: غوغای تبریز [رخدادهای مشروطه‌خواهی در تبریز از مرگ ناصرالدین شاه تا جنگ جهانی اول 1313-1334ق.]. 1404. به تصحیح غلامعلی پاشازاده. تهران: مؤسسهٔ پژوهشی میراث مکتوب.

🔗 صفحه خرید کتاب غوغای تبریز در فروشگاه میراث مکتوب

➕ به کانال‌های «میراث مکتوب» بپیوندید:

📱 تلگرام:
/channel/mirasmaktoob
📱 بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
📱 ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
📱 روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
📱 تلگرام میراث‌نگاشت ایرانی:
/channel/Mirasmaktoob_Irani
🔗 حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian/

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net/

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

05 August 2026 15:39

معلوم است حضرات اعیان و حکام نخواهند گذاشت که این مشروطه سر بگیرد!

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

05 August 2026 12:09

بازتاب مذهب گیلان عصر صفوی
(در اسناد خان احمد گیلانی)
نوشته‌ی عباس پناهی
تاریخ نامه ایران بعد از اسلام
سال سوم بهار و تابستان ۱۳۹۲ شماره ۶

نامه های خان احمد خان گیلانی به عنوان مدارکی اصیل و مستند از حوادث گیلانِ عصر صفویه محسوب شده و حاوی اطلاعات سودمندی درباره ی تاریخ صفویه و گیلان، بویژه در نیمه ی دوم قرن دهم ﻫ.ق به شمار می رود. خان احمد خان گیلانی از حاکمان حکومت محلی آل کیا در گیلان مقارن با پادشاهی شاه عباس اول صفوی بود. در پژوهش حاضر این پرسش مطرح است، با توجه به شواهد موجود، اندیشة مذهبی حاکم بر ایران دوران صفویه چه تأثیری در رویکرد مذهبی خان احمد خان گیلانی و مذهب رایج در گیلان داشت؟ با توجه به شواهد موجود که در پژوهش حاضر اساس قرار گرفته است، می توان گفت رویکرد مذهبی خان احمد خان نیز در راستای سیاست مذهبی صفویه بوده و حاکم مورد نظر در زدودن آثار زیدی گری و جایگزین ساختن شیعه امامی در گیلان تلاش زیادی نمود.

مشاهده و خرید کتاب

📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب:
/channel/mirasmaktoob

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net/

🔗 گروه حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian/

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

05 August 2026 10:18

«مشاهیر ایرانی که خاستگاه آنان خارج از قلمرو جمهوری اسلامی ایران واقع شده است.»

انتساب هر یک از این مشاهیر ایرانی همچون بوعلی سینا، خوارزمی، فارابی، ناصر خسرو، مولوی، نظامی گنجوی، خاقانی شیروانی و مانند آنها، به سرزمین کنونی دولتهای منطقه، مواردی است که بایستی از آن به عنوان وجوه اشتراک و نه افتراق، مورد توجه قرار گیرد. اینان ستارگان درخشان جهان علم و اندیشه و سیاست و طب و هنر و... بوده اند. برگزاری همایشهای مشترک برای هر یک از این بزرگان و مشارکت عالمان و استادان دانشگاهها و هنرمندان و معماران و‌ نقاشان و... و بحث و بررسی پیرامون چگونگی بهره مندی از این فضا، میتواند مایه همگرایی و همکاری‌های منطقه‌ای باشد.

سلسله درس‌گفتارهای مطالعات جهان ایرانی و گسترۀ زبان فارسی دکتر بهرام امیراحمدیان (بخش هفتم)

برای تماشای جلسات پیشین به mirasmaktoob9444?si=3-ef2--HorL8j4lL">یوتیوب میراث مکتوب مراجعه کنید

📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب:
/channel/mirasmaktoob

🔗 گروه حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian/

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net/

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

05 August 2026 09:33

به مناسبت سالروز صدور فرمان مشروطیت

صورت نطق مظفرالدین‌شاه در خصوص تشکیل و تنظیم مجلس شورای ملی

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

04 August 2026 13:12

« روز أربعین»

اختلاف است که آیا روزِ اربعین که روز زیارتِ مخصوصه است چه روز است؟ اوّلاً: باید دانست که مراد از زیارتِ مخصوصه آن است که معصوم {علیهِ السّلام} فلان امام را در فلان روزِ معیّن زیارت کرده و امر به زیارت درآن روز فرموده و حکم به استحبابِ زیارت آن امام درآن روز معیّن نموده وروزِ اربعین از ایّامِ زیارت مخصوصه است که حضرت صادق آل محمّد {علیهِ السّلام} دراین روز حضرت سیّدالشّهداء را زیارت کرد وامر فرمود مردم را که زیارت آن جناب درآن روز نمایند وبیان استحباب وثواب آن را بیان فرمود. چون این مقدّمه را دانستی پس بدان که خلاف است که روز اربعین چه روز است؟ مشهور درمیان علماء آن است که روز اربعین بیستم ماه صفر است ولیکن شیخ بهائی{أعلی اللهُ مقامَه} فرموده است که: روز اربعین، نوزدهم ماه صفر است. به جهت این که اربعین به معنی چهل است وآن روزی که حضرت سیّدالشّهداء {علیهِ السّلام} را شهید کردند دهم محرّم بود پس چون از روز دهم حساب کنیم چهلم آن نوزدهم صفر خواهد شد وامّا بیستم صفر پس آن بیست ویکم[چهل ویکم] ازقتل آن جناب خواهد بودنه بیستم[چهلم] .واین قول درنهایت ضعف است وقول اوّل مشهور است به شهرتی که دور نیست که دعوای اجماع برآن شود بلکه في الحقیقه اجماعی است وبنای عملِ امامیّه خلفاً عن سلف برآن جریان یافته وسیره برآن جاری شده، بلکه دور نیست که دعوای ضرورتِ مذهب شیعه برآن متحقّق باشد. وامّا اینکه روز بیستم[چهلم] از قتل آن حضرت، نوزدهم صفر خواهد شد چنانچه شیخ بهایی فرموده، پس جواب ازآن این است که شاید امام چهلم را از روز یازدهم محرّم محسوب داشته باشد وچون از روز یازدهم حساب کردی چهلم روز بیستم صفر خواهد بود. ومی توان گفت که شاید آن اربعین که امام {علیهِ السّلام} را، امام دیگر زیارتِ مخصوصه نموده، محرّم آن سال، ماه کسر داشته، پس از روز قتل، چون حساب کنی چهلم روز بیستم صفر خواهد بود. زیرا که محرّم بیست ونه روز بوده و یا اینکه آن ماهِ محرّم که حضرت سیّدالشّهداء {علیهِ السّلام} درآن ماه شهید شد کسر داشته ، پس اربعین آن، روز بیستم خواهد بود. پس از آن اربعین، روز بیستم صفر بودن به متابعتِ اربعینِ اوّل استقرار یافته. ویا اینکه امام در روز بیستم صفر، امر کرد که مردم آن جناب را زیارت مخصوصه کنند وآن را اربعین مسمّی نموده، خواه آن روز چهلم از روز قتل شود وخواه چهلم از روز بعد ازقتل شود. پس مفرّی از قول مشهور نخواهد بود. والله العالم.¹

__
۱_ اکلیل المصائب، محمّدبن سلیمان تنکابنی، چاپ سنگی ، صفحهٔ ۱۰۰

📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب:
/channel/mirasmaktoob

🔗 حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

08 August 2026 05:16

ایران در آینهٔ میراث مکتوب (۲۱)
امیدآفرینی با کار فرهنگی در روزهای دشوار

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

07 August 2026 14:41

ابوالحسن علی بن حسن زواره‌ای در تفسیر «ترجمة‌الخواص»، (تصحیح منصور پهلوان، انتشارات علمی و فرهنگی، ج۴، ص۲۵۵)، در خلال تفسیر آیات سورهٔ احزاب، می‌فرماید:

چون از فحوای آیت‌های گذشته، التزام تعظیم و وظایف تکریم سیّد عالم صلّی اللّه علیه و آله مفهوم می‌شود، إِرداف کرد آن‌ها را به آیتی که مشیر است به کمال عنایت دربارهٔ آن حضرت که فرمود:
«إنّ اللّه و ملائکته یصلّون علی النّبیّ یا أیّها الّذین آمنوا صلّوا علیه و سلّموا تسلیماً»
به درستی که خدای تعالی درود گوید و فرشتگان او‌ درود فرستند بر حضرت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله. ای کسانی که به خدا و رسول گرویده‌اید، صلوات فرستید بر او و سلام گویید بر وی، سلام گفتنی؛ یا انقیاد کنید امر او را انقیاد کردنی.
صلوات از حقّ سبحانه و تعالی رحمت است و از غیر او طلب رحمت است.‌ و نزد جمعی معنی «اللّهمّ صلّ علی محمّد و‌ آل محمّد»، این است که بار خدایا، تعظیم کن محمّد و آل محمّد را در دنیا به إِعلای دین و اظهار دعوت و‌ اعظام ذکر و ابقای شریعت، و در آخرت، به قبول شفاعت و تضعیف ثواب و اظهار فضل ایشان بر اوّلین و آخرین و تقدیم ایشان بر کافّهٔ انبیا و مرسلین صلوات اللّه علیهم اجمعین.
و لهذا گفته‌اند:
این تشریف ابلغ است از تشریف آدم به سجود ملائکه.

به‌گزین از محمّدرضا ابوئی مهریزی.

➕ به کانال‌های «میراث مکتوب» بپیوندید:

📱 تلگرام:
/channel/mirasmaktoob
📱 بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
📱 ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
📱 روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
📱 تلگرام میراث‌نگاشت ایرانی:
/channel/Mirasmaktoob_Irani
🔗 حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian/

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net/

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

06 August 2026 20:06

📚 رفتار سیاسی ادریسیان و فاطمیان
با دولت‌های مقارن اسلامی
✍️ نویسنده: اعظم بهرامی

تاریخ، تنها روایت جنگ‌ها نیست؛ گاهی سرنوشت حکومت‌ها را باید در دیپلماسی، مذاکره و سیاست‌ورزی جست‌وجو کرد.

این کتاب با نگاهی پژوهشی و مستند، شیوه تعامل دو حکومت مهم جهان اسلام، ادریسیان و فاطمیان، را با دولت‌های هم‌عصرشان بررسی می‌کند و تصویری روشن از روابط سیاسی، قدرت، رقابت و همکاری در سده‌های نخستین اسلامی ارائه می‌دهد.
اگر به تاریخ اسلام، روابط سیاسی، تمدن اسلامی و پژوهش‌های تاریخی علاقه‌مند هستید، این اثر می‌تواند یکی از منابع ارزشمند کتابخانه شما باشد.

📖 تاریخ را از زاویه‌ای متفاوت بخوانید؛ جایی که قدرت، بیش از آنکه در میدان نبرد شکل بگیرد، در عرصه سیاست و تدبیر رقم می‌خورد.

📩 برای تهیه کتاب، به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید
@Mirasban_Book

کانال تلگرامی میراثبان:
@Mirasban_Publication

اینستاگرام میراثبان:
https://www.instagram.com/miras_ban

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

06 August 2026 13:20

ملاقات با مشروطه‌طلبان خراسان

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

06 August 2026 12:47

نشست اهمیّت پژوهش‌های میدانی در تاریخ با رویکرد اسماعیلیه‌شناسی

صحبت‌های سرکار خانم دکتر مریم معزی
پژوهشگر تاریخ ایران و مطالعات اسماعیلی

مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب
دوشنبه ۱۹ خردادماه ۴۰۴

کانال تلگرامی میراثبان:
@Mirasban_Publication

اینستاگرام میراثبان:
https://www.instagram.com/miras_ban

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

06 August 2026 12:47

نشست اهمیّت پژوهش‌های میدانی در تاریخ با رویکرد اسماعیلیه‌شناسی

صحبت‌های جناب آقای دکتر شهرام یوسفی‌فر
عضو هیأت علمی گروه تاریخ دانشگاه تهران

مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب
دوشنبه ۱۹ خردادماه ۴۰۴

کانال تلگرامی میراثبان:
@Mirasban_Publication

اینستاگرام میراثبان:
https://www.instagram.com/miras_ban

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

06 August 2026 12:14

✅ به مناسبت ۱۴ امرداد روز تاریخی مشروطیت

درود ما به شهیدانِ راهِ مشروطه
سلامِ ما به سرانِ سپاهِ مشروطه

خجسته جنبشِ پویندگانِ آزادی
اثرگذار نشد جز به راهِ مشروطه

ترقّیات وطن در حجابِ غیبت بود
گشود چهره به رویِ پگاهِ مشروطه

مصون نبود حقوقِ بشر زِ آفتِ جور
چو بود محبسِ شه جایگاهِ مشروطه

کشید دستِ جزا شاهِ خودستای به زیر
نشاند بر زبرِ تخت، شاهِ مشروطه

فشارِ ظلم اگرچند جان و تن فرسود
هزار شکر که شد عذرخواهِ مشروطه

نبود راهِ رهایی زِ دیوِ استبداد
اگر نبود بهین جان‌پناهِ مشروطه

بگوی با شبِ دیجورِ جور، شرمت باد
که سر زد از افقِ ناز، ماهِ مشروطه

نهان نماند هزاران وسیله‌ی توفیق
برای مملکت از دیدگاه مشروطه

به خشکسالِ حیا آبِ آبروی وطن
برآمد از رهِ نهضت زِ چاهِ مشروطه

زِ کاروانِ تمدّن محیط، واپس بود
اگر نبود عیان فرّ و جاهِ مشروطه

حکومت ار بزند پشتِ پا به آزادی
در این میانه چه باشد گناهِ مشروطه

اگر حکومت مشروطه مستقر بودی
نبود رنج و تعب، در رفاهِ مشروطه

به جای رشد علف‌هرزه‌های استبداد
در آن چمن که بروید گیاهِ مشروطه

گرفت دامنِ شه را و کوفتش به زمین
زِ سینه چون که برون آمد آهِ مشروطه

نکاست چون بسزا اختیار شاهان را
رواست شِکوِه از این اشتباهِ مشروطه

«ادیب» خاطرش آزُرد بهر آزادی
چو دید حالت زار و تباه مشروطه

✅ ادیب برومند

➕ به کانال‌های «میراث مکتوب» بپیوندید:

📱 تلگرام:
/channel/mirasmaktoob
📱 بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
📱 ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
📱 روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
📱 تلگرام میراث‌نگاشت ایرانی:
/channel/Mirasmaktoob_Irani
🔗 حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian/

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net/

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

06 August 2026 11:53

شرح ثمره بطلمیوس
[در احکام نجوم]
شارح خواجه نصيرالدّين طوسی
مقدمه تصحیح و تحقیق:
جليل اخوان زنجانی

این اثر كه گفته مى­شود خلاصه كتاب ديگر بطلميوس ـ يعنى اربعه = چهار مقاله = Tetrabiblos است، قديمى­ترين كتاب احكام نجومى است. در ميان شروحى كه بر كتاب ثمره نوشته شده، شرح ثمره بطلميوس خواجه نصیرالدين طوسى (۵۹۷ ـ ۶۷۲ ﻫ . ق) از همه معروفتر است. این کتاب اگر چه در احكام نجوم است، امّا خواجه نصير بعضى از كلمات آن را از ديدگاه فلسفى مدّ نظر قرار داده و به شرح آن پرداخته است.

مشاهده و خرید کتاب

📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب:
/channel/mirasmaktoob

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net/

🔗 گروه حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian/

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

05 August 2026 21:28

ایران در آینهٔ میراث مکتوب (۲۰)
مفاخر و میراث مکتوب در تقویم رسمی

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

05 August 2026 15:41

معلوم است حضرات اعیان و حکام نخواهند گذاشت که این مشروطه سر بگیرد!

مجلسی ترتیب داده مسمّی به دارالشوراء کردند و قرار شد اوّل نظام‌نامه بنویسند که مطابق شرع انور و قانون مشروطه باشد و حضرت شهریاری امضا بفرمایند و این فقره را به حضرت ولیعهد تلگراف کردند. حضرت ولیعهد از امضاء آن امتناع نمود. پس حضرت شهریاری در امضاء نظام‌نامه تعلّل نمود و فرمود قانون نظام‌نامه درست است لکن باید ارادۀ سنیّهٔ من، شرط نظام‌نامه باشد و ایضاً عزل و نصب با خود شخص من بشود.
از مجلس جواب دادند ارادۀ سنیّه و عزل و نصب از علامات و مخصوصات زمان استبداد بود که حکومت خراسان را به حاکم به دویست هزار تومان و حکومت کرمان را به صد هزار تومان می‌فروختند، ایشان هم رفته چهارصد هزار تومان از بیچاره رعیت دادوستد می‌کردند و اگر ارادۀ سنیّه باشد باز املاک تیول و غلهٔ دیوانی به مظنهٔ بیست تومان تسعیر و روضه‌خوان‌ها صاحب آلاف و الوف و اعیان و وزراء و حرم سالی کرورات مفت خرج کرده، سواره و پیادهنظام از گرسنگی فعلگی می‌نمایند.
معلوم است حضرات اعیان و حکام که خاین دولت و ملت‌اند نخواهند گذاشت که این مشروطه سر بگیرد. چند روزی در این صحبت بودند و مجلس دارالشوراء قدری فتوری یافته تا اینکه هنگامه و غوغای از تبریز برخاست و حال آنکه اقتدار و تسلط حضرت ولیعهد به درجه‌ای رسیده که شخص با عیال خود در خانهٔ خود صحبت و بدی او را نمی‌کرد. اکثر خبازها و علاف‌ها و قصاب‌ها نایب و فراش ولیعهد شده به کلاه خود نشان دوخته، بیچاره رعیت را برهنه می‌کرد و سال‌های سال بود که گرانی از آذربایجان مرتفع نمی‌شد. غلهٔ دیوانی را از طهران خرواری از قرار پنج تومان تسعیر کرده از بیچاره صاحب املاک از بیستوپنج تومان پول می‌گرفت. رعیت و ملت از ظلم خودش و حکام اطراف به ستوه آمده اما از ترس نفس نمی‌کشیدند. سالی دوازده هزار تومان به خفیه‌نویسان مواجب می‌داد، ماوقعِ شهر را هرروز به او راپوت می‌دادند. هر کس خلافی کرده بود شب مفقودالأثر می‌ساختند. (غوغای تبریز، 1404: 5/4)

مأخذ: غوغای تبریز [رخدادهای مشروطه‌خواهی در تبریز از مرگ ناصرالدین شاه تا جنگ جهانی اول 1313-1334ق.]. 1404. به تصحیح غلامعلی پاشازاده. تهران: مؤسسهٔ پژوهشی میراث مکتوب.

🔗 صفحه خرید کتاب غوغای تبریز در فروشگاه میراث مکتوب

➕ به کانال‌های «میراث مکتوب» بپیوندید:

📱 تلگرام:
/channel/mirasmaktoob
📱 بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
📱 ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
📱 روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
📱 تلگرام میراث‌نگاشت ایرانی:
/channel/Mirasmaktoob_Irani
🔗 حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian/

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net/

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

05 August 2026 12:41

📚 پوشاک در دوره فاطمیان
✍️ تألیف امیرنیما الهی

آیا لباس می‌تواند روایتگر تاریخ باشد؟
این کتاب با نگاهی پژوهشی و مستند، پوشاک، منسوجات و زیورآلات دوره فاطمیان را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه پوشش، بازتابی از فرهنگ، هنر، اقتصاد و ساختار اجتماعی یکی از درخشان‌ترین ادوار تاریخ اسلام است.

اگر به تاریخ اسلام، هنر و تمدن اسلامی، تاریخ پوشاک و مطالعات فرهنگی علاقه‌مند هستید، این اثر منبعی ارزشمند و خواندنی برای شما خواهد بود.

📖 تاریخ را این‌بار از دریچه لباس‌ها بخوانید؛ جایی که هر نقش و هر تار، داستانی از یک تمدن را روایت می‌کند.

📩 برای تهیه کتاب، به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید
@Mirasban_Book

کانال تلگرامی میراثبان:
@Mirasban_Publication

اینستاگرام میراثبان:
https://www.instagram.com/miras_ban

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

05 August 2026 11:13

منشآت خان احمد گیلانی
تصحیح و پژوهش عباس پناهی

یکی از مجموعه های ارزشمند اسنادی از گیلان عصر صفوی است. این مجموعه به جهت در بر داشتن نامه­ها و فرامین با محتوای اجتماعی، فرهنگی و حتی اقتصادی و هنری به عنوان گنجینه­ای مهم از دورۀ پایانی حکومت امیران کیایی به شمار می­رود. نسخۀ اساس در تصحیح این اثر جامع­ترین نسخه از منشآت خان احمد گیلانی است که به شمارۀ ۹۵۹۶ در کتابخانۀ مرکزی آستان قدس رضوی نگه‏داری می‏شود. این نسخۀ تازه‏یاب نزدیکترین نسخه به زمان حیات خان احمد است که برخی از زوایای تاریخ گیلان در دورۀ صفویه را مشخص می‏کند.

مشاهده و خرید کتاب

📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب:
/channel/mirasmaktoob

🔗 گروه حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian/

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net/

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

05 August 2026 09:39

به مناسبت سالروز صدور فرمان مشروطیت

صورت نطق مظفرالدین‌شاه در خصوص تشکیل و تنظیم مجلس شورای ملی

تاریخ دنیا و تجربه ایام گذشته نشان می‌دهد که هیچ کاری صورت انجام نمی‌یابد مگر به اتحاد و اتفاق نوع بشر با همدیگر و این اتحاد و اتفاق نه فقط برای کارهای مهم و امور معظم لازم و واجب است بلکه اگر درست تدقیق و تحقیق شود هویدا است که کارهای عادی روزانه هم محتاج به اتحاد و اتفاق است تا آن‌که بطور دلخواه صورت خارجی یابد مثلا همین عمارتی که مشاهده می‌نمایید اولا به دستیاری صد نفر از معمار و بنّا و کارگر و غیره به این شکل و هیئت درآمده است و بدیهی است نظم و ترتیبی در میان این صد نفر بوده که هرکدام به موافقت همدیگر تکلیف خود را اجرا نموده‌اند و در ازای آن تکلیف حقی داشته تا آن‌که کار آنها پیشرفت نموده است این عمارت که اوّل طرح و نقشه بوده است ولی حالا به این‌طور صورت خارجی یافته و رفع احتیاجات معینی را می‌نماید. در صورتی که بنای عمارتی اولا اتحاد و اتفاق صد نفر را لازم داشته باشد آن هم با ترتیبات مخصوص معین، بدیهی است که تشکیل یک دولت و ترتیب و تنظیم امور یک ملت و مملکت به طریق اولی محتاج به اتحاد و اتفاق است منتها در آنجا به اتفاق صد و هزار نفر ساخته و پرداخته نمی‌شود بلکه به اتفاق تمام افراد و اعضای دولت و ملت لازم است تا امور دولتی و مملکتی بطور شایسته اداره شود و هرکدام از اعضا که به منزله سر و دست و پا و تن‌اند به وظایف خود عمل نمایند تا هیکلی بطور صحیح تشکیل شود. طبقات مختلفه و ایالات متنوعه در حوزه دولت حکم اعضا و جوارح بدن را دارند چنان‌که به واسطه دردمندی عضوی تمام اعضای بدن بی‌قرار می‌شوند، هیئت دولت هم از پریشانی و عدم رفاهیت تبعه خود آزرده و متألم می‌گردد. غم رعیت غم دولت است و شادی آنها شادی دولت. پس باید در آسودگی و رفاهیت مردم کوشید و مثل فرزندان خویش آنها را جمع کرد و لوازم زندگانی و اسباب تن‌آسانی ایشان را فراهم آورد، تا همه دولت را مربی خود دانند و پادشاه را پدر مهربان خویش خوانند.

خردمند و دانا کسی است که همواره به اقتضای زمان رفتار کند. فی المثل در عهد کیخسرو آیین جهانداری و وضع اداره امور دولت و حفظ ثغور مملکت به طوری بوده که آن عهد و زمان اقتضا می‌نمود، ولی آن اصول و قواعد ملکداری به کار امروزه ما نمی‌خورد. چه هر عصری اقتضایی دارد و در هر دوری طرز و طوری متداول است چنان‌که نمی‌توان مثلا امروز لباسهای قدیم و کلاههای یک ذرعی را دیگرباره میان طبقات نوکر از وزرا و اهل قلم و لشکر متداول نمود كذلك اصول فن اداره و قواعد سیاست و مملکتداری هم باید امروز ورای ایام گذشته باشد.

این است که من مصمم شدم مجلس شورای ملی را تشکیل و تنظیم نمایم تا بدین‌وسیله بنیان اتحاد و اتفاق دولت و ملت به طوری که دلخواه من است مستحکم شود و امیدوارم ان شاء اللّه تعالی به این آرزو نایل شوم و طوری اساس اتحاد مابین دولت و ملت استوار شود که در سختی و نرمی کار و سردی و گرمی روزگار، واقعا هردو شریک و سهیم باشند و سعادت و خوشبختی دیگری را سعادت و نیکبختی خود دانند.

ولی هر تکلیفی متضمن حقی است و بالعکس هر حقی متضمن تکلیفی. باید اساس موافقت میانه ملت و دولت را بر شالوده صحیحی گذارده شود تا خیالات و نیات صحیحه نتیجه به عکس نبخشد و حدود محفوظ باشد. در ایفای حقوق هم افراط و تفریط نشود. تکلیف ما لطف و مهربانی است و تألیف قلوب و تکلیف نوکر اطاعت فرمان است و اجرای وظایف خدمت سلطان. ولی هرکدام در جای خود.

شاه اگر لطف بی‌عدد راند
بنده باید که حدّ خود داند.

نوکر نظامی باید بگوید من امتثال امر و اجرای فرمان پادشاه را می‌کنم. هرچه فرماید، ولی پادشاه دانا هم که به خیر و مصلحت رعیت و تبعه خود واقف و بصیر است می‌داند چه بفرماید. پادشاهی که رعایای خود را مانند فرزندان خویش دوست می‌دارد تفاوت ما بین آنها نمی‌گذارد و یقین است جز مهربانی درباره رعیت خود چیزی روا نمی‌دارد مگر وقتی که رعیت از حدّ خود تجاوز نماید و به نصیحت و موعظت گوش ندهد. در این صورت البته باید آنها را متنبه نمود و این تنبیه هم از روی محبت است مانند تنبیهی که پدر فرزند را می‌نماید که جز از راه مهربانی نیست.

باری باید اساس اتحاد و اتفاق دولت و ملت را استوار کرد و حدود را هم معین نمود که تمام مردم در کمال امنیت و رفاهیت و آسودگی زندگانی نموده و فردا فرد خود را عضو هیئت منظمی که ما آن را دولت ایران یا وطن عزیز می‌نماییم بشمارند و در خوب و بد و نیکبختی و بدبختی خود را سهیم و شریک بدانند. (سپهر، 1385: ج2: 1051)

مأخذ: سپهر، عبدالحسین. 1385. مرآت الوقایع مظفری. به تصحصح عبدالحسین نوایی. تهران: مؤسسهٔ پژوهشی میراث مكتوب.

🔗 صفحه خرید کتاب مرآت الوقایع مظفری در فروشگاه میراث مکتوب

🔗 حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian/

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net/

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

04 August 2026 13:37

🎥 نماهنگ «چهل روز»

به مناسبت اربعین حسینی، نماهنگ «چهل روز» با صدای محسن چاوشی را ببینید و بشنوید.

اربعین؛ روایت چهل روز دلدادگی و سوگ

➕ به کانال‌های «میراث مکتوب» بپیوندید:

📱 تلگرام:
/channel/mirasmaktoob
📱 بله: ble.ir/IRANDELEZAMIN
📱 ایتا: eitaa.com/miras_maktoob
📱 روبیکا: rubika.ir/mirasmaktoob
📱 تلگرام میراث‌نگاشت ایرانی:
/channel/Mirasmaktoob_Irani
🔗 حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian/

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net/

مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب

04 August 2026 13:08

گریان زچه ختمِ مرسلین است امروز
نالان زچه جبریلِ امین است امروز

ماتم کده گشته محفلِ عرشِ برین
دریاب که روز اربعین است امروز¹

میرزا ابوالقاسم وفای شیرازی

_
۱_دیوان وفای شیرازی ،نسخهٔ خطّی کتابخانهٔ مرکزی دانشگاه تهران به شمارهٔ ۷۳،برگ ۴۴

📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب:
/channel/mirasmaktoob

🔗 حامیان میراث مکتوب:
https://mirasmaktoob.net/hamian

🛍 فروشگاه میراث مکتوب:
🌐 https://mirasmaktoob.net