mirasbashi | Unsorted

Telegram-канал mirasbashi - میراث‌ باشی

4744

لینک کانال @mirasbashi آدرس اینستاگرام instagram.com/miras_bashi ارتباط با ادمین ، دریافت پیام و عکس @maryamatyabi @Saeed_Fotouhi ✔اخبار حوزه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ✔معرفی جاذبه‌های تاریخی و گردشگری

Subscribe to a channel

میراث‌ باشی

🔺عکسی از کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه چشمه‌علی شهر ری در سال ۱۹۳۵میلادی/ ۱۳۱۴ خورشیدی

🔸تپه چشمه‌علی در سال ۱۹۲۴ توسط دایه (Dayet) کاردار سفارت فرانسه در تهران کاوش شد و آن‌گاه، پس از گذشت نزدیک به یک دهه، اریش اشمیت کاوش‌های باستان‌شناختی در شهر باستانی ری را در سه فصل در سال‌های ۱۹۳۳ تا ۱۹۳۶ به انجام رساند که طی آن حدود ۹۰۰ مترمربع از تپه چشمه‌علی (شامل لایه‌های پیش ‌از تاریخ، لایه‌های اشکانی و گورستان اسلامی در تپه)، با هدف مطالعۀ فرهنگ مس‌سنگی شناسایی شده در تپه حصار دامغان، کاوش شد.

🔸افزون بر آن، سایر بخش‌های ری چون قلعه گبری، استقرار سلجوقی نزدیک مزار بی‌بی زبیده، تپه ارگ، نقاره‌خانه و حتی خارج از محدوده ری، یعنی چال ترخان را نیز کاوش کرد اما به‌رغم موفقیت کاوش‌ها و به علت وقوع جنگ جهانی دوم و مرگ ناگهانی‌اش در ۱۹۶۴ موفق به ارائه کامل نتایج کاوش‌های خویش نشد.

🔸یادآور می‌شود فصل سوم کاوش‌های باستان‌شناختی دانشگاه شهید بهشتی در تپه چشمه‌علی شهر ری، با مجوز پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، از نهم آبان ۱۴۰۵ آغاز شده است.
@nafetehroon

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺نهادهای مدنی و تخصصی:
«اندیشکدۀ باستان‌شناسی، میراث و جامعه»،
«انجمن علمی باستان‌شناسی ایران»،
«جامعۀ باستان‌شناسی ایران»،
«پویش ملّی نجات بناها، محوطه‌ها و بافت‌های تاریخی ایران»،
«شبکۀ تشکل‌های میراثی»،
«انجمن ایران‌شناسی»،
«شبکۀ کنشگران ایران»،
«انجمن علمی دانشجویان باستان‌شناسی دانشگاه جیرفت»،
«انجمن علمی دانشجویان دانشگاه هنر و معماری پارس»
در راستای،
«مبارزه با تخریب و نابودی منابع فرهنگی ایران"
برگزار می‌کنند:

🔹 سلسله ‌نشست‌های تخصصی
"حفاری‌های غیرمجاز، تجارت و قاچاق اشیاء تاریخی و فرهنگی ایران:
آسیب‌ها، تهدیدها و خطرات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و امنیتی"


🔸 نشست یکم: با رویکرد شناخت، تبیین مسئله و تبارشناسی چالش:

🔻محوطه‌های باستانی و لایه‌های تاریخی چه هستند، چه اهمیتی دارند، چگونه و چرا منابع فرهنگی و ثروت ملّی شمرده می‌شوند؟
🔻 مبانی معرفت‌شناختی حفاظت از محوطه‌ها و اشیاء تاریخی چیست؟
🔻 حفاران غیرمجاز، قاچاقچیان و سوداگران آثار تاریخی چه کسانی هستند، در سرشان چه می‌گذرد، چه می‌کنند و در پی چه هستند؟
🔻 گنچ چیست(!) و غیرگنج کدام است؟ چرا بلندای ساحت فرهنگ، تمدن و تاریخ ایران را به واژگانی چون "دفینه" و "گنجیابی" می‌کاهند؟
🔻 ایران‌دوستان و میراث‌دوستان در کنار باستان‌شناسان از چه می‌گویند، چرا نگران‌اند و از چه به ستوه آمدند؟
🔻 مشکل و خطر فرهنگی (علمی و اخلاقی)، اقتصادی، اجتماعی و امنیتی حفاری‌های غیرمجاز؛ تخریب محوطه‌ها، غارت و تاراج اشیاء تاریخی چیست؟

با حضور:
حامد وحدتی‌نسب (باستان‌شناس، استاد دانشگاه تربیت مدرس و رئیس هیئت مدیرۀ انجمن باستان‌شناسی ایران)
جواد حسین‌زادۀ ساداتی (باستان‌شناس، استاد دانشگاه کاشان و مدیر پیشین پایگاه میراث فرهنگی سیلک - کاشان)
میثم شهسواری (باستان‌شناس، استاد دانشگاه جیرفت و سرپرست کاوش‌های باستان‌شناسی تُم گاوان - جیرفت)

دبیر نشست:نوروز رجبی (باستان‌شناس، استاد دانشگاه معماری و هنر پارس و کارشناس قضایی)


⏱شنبه 30 آبان‌ماه 1405، ساعت 15 تا 17
📍خیابان جلال‌ آل‌احمد، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکدۀ علوم انسانی، طبقۀ دوم، سالن علامۀ جعفری (حضوری)

🖥 پخش برخط (مجازی):
https://online.ujiroft.ac.ir:443/r7ebdrlog8gl/
(در ادوبی کانکت)
http://meet.google.com/chp-haez-jxr
(در گوگل میت)

☑️ حضور برای همگان آزاد است(همۀ کسانی که دل در گرو ایران دارند را به این سلسه نشست‌ها دعوت می‌کنیم).

«با ایران و برای ایران» با ما همراه باشید:
🔹 https://ble.ir/andishkadeh_ahs
🔹/channel/andishkadeh_ahs
🔹http://instagram.com/andishkadeh.ahs


/channel/mirasbashi/21829

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺مداخله در برج آزادی تا کجا ادامه دارد؟/ میراث فرهنگی کجاست؟


‼️ استقرار کانتینرها، سازه‌های فلزی و پیکره‌ای ربات‌مانند در محوطه برج آزادی این‌روزها بحث‌برانگیز شده است. این عناصر در قالب رویداد «ایران پیشرو» در پیرامون یکی از مهم‌ترین نمادهای معماری معاصر ایران، که در فهرست میراث ملی نیز ثبت شده است، مستقر شده‌اند و بار دیگر این پرسش پیش کشیده است که آیا عرصه یک اثر ملی را می‌توان بدون توجه به ویژگی‌های تاریخی، معماری و بصری آن به فضای اجرای هر نوع رویدادی تبدیل کرد؟

احمد محیط‌طباطبایی، تهران‌پژوه و از چهره‌های شناخته‌شده میراث فرهنگی تأکید کرد: در عرصه داخلی و حلقه نخست پیرامون برج، هیچ‌گونه اقدامی نباید بدون اطلاع و نظر میراث فرهنگی انجام شود. هر فعالیتی که قرار است در این محدوده صورت بگیرد، باید به اطلاع میراث فرهنگی برسد و این دستگاه به‌عنوان نهاد ناظر و مسئول حفاظت از هویت اثر، ابعاد مختلف آن را بررسی کند.

🔸این پژوهشگر تهران با این تاکید که در بررسی رویدادهای برگزارشده در عرصه برج، صرفاً موضوع یا عنوان برنامه اهمیت ندارد، گفت: حتی اگر یک رویداد از نظر موضوعی و محتوایی واجد اهمیت و شأن بالایی باشد، باز هم باید تأثیر آن بر منظر و سیمای برج و همچنین مسائل حفاظتی مجموعه بررسی شود. به عبارت دیگر، مهم است که استقرار سازه‌ها و تجهیزات تا چه اندازه با هویت بصری و ویژگی‌های معماری این اثر تناسب دارد و آیا آسیبی به آن وارد می‌کند یا خیر.

🔸او در ادامه با اشاره به تجربه مداخلات گذشته در محوطه برج آزادی و پیامدهای آن اظهار کرد: سال‌ها پیش شهرداری تهران برای بهسازی فضای عرصه برج اقداماتی انجام داد و در جریان این مداخلات، آسیب‌هایی به مجموعه وارد شد. برای نمونه، در گذشته و در جریان وقایع مرتبط با انقلاب، شعارهایی روی بخش‌هایی از بنا نوشته شده بود که بعدها شرکت نفت برای پاک‌سازی آن‌ها از مواد نفتی استفاده شد و این اقدام به کاشی‌های بخش بالایی برج آسیب وارد کرد؛ آسیبی که همچنان آثار آن باقی مانده و امکان رفع کامل آن فراهم نشده است.

🔸محیط‌طباطبایی با تأکید بر اینکه هر مداخله نادرست می‌تواند به مشکلی ماندگار در یک اثر تاریخی تبدیل شود، افزود: تجربه نشان داده است که برخی آسیب‌ها پس از ایجاد، به‌سادگی قابل جبران نیستند. بنابراین باید پیش از هر اقدامی، ملاحظات حفاظتی به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرد./ایسنا

https://isna.ir/xdXtK4

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺زمانی‌که خبر آسیب کتابخانه مینوی را خواندم، بسیار نگران و وحشت‌زده شدم

❗️کتابخانه استاد مینوی منبعی بسیار ارزشمند برای محققان

🔸محقق داماد، با ابراز رضایت از برگزاری جلسه هیئت امناء بیان کرد: به نظر من، با تصمیماتی که در جلسه هیئت امناء گرفته شد، این کتابخانه در آینده می‌تواند به منبعی بسیار غنی برای اهل تحقیق و پژوهش تبدیل شود. کتاب‌های موجود در این مجموعه فهرست‌برداری شده‌اند و فهرست‌برداری کتابخانه، چه در بخش نسخه‌های خطی و چه در بخش کتاب‌های چاپی، با دقت و به‌صورت عمیق انجام شده است.

🔸رئیس هیئت امناء کتابخانه استاد مینوی گفت: بنابراین، اگر فهرست‌ها در اختیار پژوهشگران قرار گیرد، آنان می‌توانند بررسی کنند که چه نسخه‌ها و آثاری در این مجموعه وجود دارد و کدام‌یک برای تحقیقاتشان مفید است. این امکان، کتابخانه استاد مینوی را به منبعی بسیار ارزشمند برای محققان تبدیل می‌کند و مقرر شد با نظر اعضاء زمینه‌های بهره‌برداری علمی از ظرفیت‌های آن بیش از پیش فراهم شود.

❗️حفاظت فیزیکی و امنیت کتابخانه

🔸این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه در زمینه حفاظت فیزیکی و امنیت کتابخانه گفت: در این زمینه، وزیر علوم قول داده‌اند بودجه‌ای برای این مجموعه پیش‌بینی شود تا امکان حفظ و نگهداری آن فراهم باشد. در این جلسه گزارشی درباره وضعیت حفاظت و امنیت کتابخانه ارائه شد و پیشنهادهایی نیز در این زمینه مطرح شد.

🔸برخی پیشنهادها در جلسه مورد بررسی و اصلاح قرار گرفتند. به نظر می‌رسد با انجام اقداماتی که در آینده پیش‌بینی شده است، کتابخانه از آسیب‌دیدگی و خطرات احتمالی مصون خواهد ماند.

❗️کتابخانه‌های مهم و میراث فرهنگی کشور

🔸وی در مورد وضعیت کتابخانه مینوی در مقایسه با دیگر کتابخانه‌های مهم و میراث فرهنگی کشور توضیح داد: البته ما در کشور کتابخانه‌های بزرگ و بسیار ارزشمندی داریم؛ از جمله کتابخانه مجلس شورای اسلامی، کتابخانه دانشگاه تهران و کتابخانه ملک. این کتابخانه‌ها برای ما مجموعه‌هایی بسیار غنی و ارزشمند هستند. اما واقعیت این است که من تاکنون مقایسه مستقیمی میان کتابخانه مینوی و این کتابخانه‌ها انجام نداده‌ام. برای مثال، فهرست نسخ خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی در حدود ۳۰ جلد منتشر شده است. همچنین فهرست کتابخانه مدرسه سپهسالار، که امروز به نام کتابخانه شهید مطهری شناخته می‌شود، به همت مرحوم ابن‌یوسف شیرازی تهیه شده است.

🔸کتابخانه مجلس و کتابخانه مدرسه سپهسالار از مجموعه‌های بسیار اصیل، قدیمی و باسابقه کشور هستند. بنابراین، اگرچه کتابخانه مینوی نیز مجموعه‌ای بسیار غنی و ارزشمند است، اما بدون بررسی دقیق فهرست نسخ خطی و شناخت محتوای آن، نمی‌توانم درباره میزان غنای آن در مقایسه با سایر کتابخانه‌ها اظهارنظر قطعی کنم. 

🔸محقق داماد در مورد نتایج و مصوباتی این جلسه هیئت امناء کتابخانه استاد مجتبی مینوی یادآور شد: این جلسه نتایج بسیار خوبی داشت. نخستین تصمیم این بود که برای کتابخانه یک مدیر دائمی تعیین شود. مقرر شد ریاست محترم پژوهشگاه فردی را به‌عنوان مدیر(رئیس) کتابخانه منصوب کنند تا مسئولیت اداره مجموعه را بر عهده بگیرد.

🔸همچنین قرار شد شرح وظایف مشخصی برای این مسئولیت تدوین شود. یکی دیگر از موضوعات بسیار مهم، رسیدگی به مسائل و نگرانی‌های موجود در زمینه نگهداری و حفاظت از کتابخانه بود.

🔸 در همین زمینه، معاون اداری، مالی و مدیریت منابع پژوهشگاه قول دادند که حداکثر تا دو ماه آینده، اقدامات و کارهای مربوط به رفع این نگرانی‌ها و سامان‌دهی وضعیت کتابخانه آغاز و بخش‌های اصلی انجام شود./ایسنا

https://isna.ir/xdXtHL

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺وقتی مدیریت آب به جان میراث می‌افتد

‼️دست‌کاری کانال‌های تاریخی آب در «اشکفت سلمان» به بهانه کنترل آب‌های سطحی

🖋
#صبا_رضایی

🔸عملیات خاک‌برداری و دست‌کاری مسیر کانال‌های تاریخی آب در محدوده محوطه باستانی «اشکفت سلمان» ایذه، بار دیگر نگرانی‌ها درباره نحوه مواجهه با میراث تاریخی در جریان اجرای طرح‌های عمرانی و مدیریت بحران را افزایش داده است.
🔸درحالی‌که این اقدامات با هدف سامان‌دهی مسیر آب و پیشگیری از آب‌گرفتگی انجام می‌شود، مداخله در ساختارهای تاریخی بدون مطالعات تخصصی و نظارت کارشناسان میراث فرهنگی می‌تواند به از بین رفتن بخشی از شواهد تاریخی این محوطه منجر شود. اشکفت سلمان از مهم‌ترین یادگارهای تاریخی خوزستان به شمار می‌رود.

ادامه مطلب 👇
https://payamema.ir/payam/176014


instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺حفاری غیر مجاز، زخمی بر پیکر تاریخ/
گنج‌یابی توهمی است که تیشه بر لایه‌ها و نهشته‌های باستانی می‌زند


▪️جامعه باستان‌شناسی ایران

@SocietyIranianArchaeology

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺ماجرای اعتراض کسبه بازارچه لاله و سرنوشت ۲ موزه ملی!

🔸در چند روز اخیر، قطع دوباره برق بازارچه لاله به اعتراض کسبه انجامید و تعدادی از کسبه در مقابل موزه هنرهای معاصر تهران تجمع کردند و خواستار وصل مجدد برق شدند. اما ماجرا صرفا به اختلاف بر سر پرداخت قبض و به همین چند روز اخیر، محدود نمی‌شود.

🔸تأمین برق بازارچه با انشعاب و زیرساخت برق موزه متصل است و اکنون موضوع بدهی، تغییر تعرفه و مسئولیت پرداخت هزینه‌ها، در کنار نگرانی‌هایی درباره ایمنی و زیرساخت‌های دو مجموعه فرهنگی مجاور یعنی موزه هنرهای معاصر تهران و موزه ملی فرش، ابعاد تازه‌ای به این مناقشه داده است.

🔸ماجرای بازارچه لاله را نمی‌توان تنها از زاویه اختلاف میان موزه و غرفه‌داران بررسی کرد. این پرونده دست‌کم چند لایه به‌هم‌پیوسته دارد: سابقه واگذاری و نحوه استمرار حضور غرفه‌ها، وضعیت حقوقی زمین و قراردادها، تغییر کاربری و گسترش فعالیت‌های تجاری، هزینه و بدهی برق، وضعیت آب و ایمنی، حقوق و معیشت کسبه و در نهایت، کارکرد اجتماعی فضایی که طی سال‌ها به بخشی از خاطره شهری تهران تبدیل شده است./ایسنا


https://isna.ir/xdXtjF

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺گنجینه گچ‌بری ایلخانی درحال فرسایش؛هفت‌شویه در انتظار ۲۸میلیارد اعتبار

🖋
#کوروش_دیباج

🔸مسجد جامع هفت‌شویه امروز بیش از آنکه تصویری از شکوه معماری سلجوقی و تحولات دوره‌های بعد را پیش چشم بگذارد، روایتگر فرسایش تدریجی یک میراث ارزشمند است؛ گنبدی که دیگر اثری از آن باقی نمانده، شبستان‌ها و دالان‌هایی که سقف‌هایشان فروریخته، ایوان‌هایی که تنها بخش‌هایی از پایه‌هایشان پابرجاست و محرابی گچ‌بری‌شده با ارتفاعی نزدیک به ۹ متر که در میان بقایای بنا، همچنان ارزش هنری و تاریخی خود را به رخ می‌کشد.

🔹با وجود ثبت ملی این مسجد از دهه ۱۳۴۰، سرنوشت آن همچنان با یک پرسش اساسی گره خورده است: چه نهادی باید مسئولیت حفاظت از بنایی را برعهده بگیرد که ارزش تاریخی و معماری آن محل تردید نیست، اما در عمل از داشتن یک متولی مشخص محروم مانده است؟

🔻مشروح گزارش را در لینک ذیل بخوانید:

mehrnews.com/x3dCyC


instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺حوالی مسجدالنبی، مسجد حیدریه و یک خانه در قزوین چرا تخریب شد؟

‼️مدیرکل میراث فرهنگی قزوین در پاسخ به پرسش‌ها درباره تخریب‌های اخیر توضیح داد: عملیات در جلوخان مسجدالنبی صرفاً جهت جمع‌آوری کف‌سازی فرسوده سال ۱۳۶۷ و اصلاح سیستم هدایت آب باران انجام شده و حفاری نیست. همچنین بررسی‌های کارشناسی ملک در حریم مسجد حیدریه نشان می‌دهد که بنای مذکور در چند دوره تخریب و بازسازی شده و آسیب‌دیدگی اساسی از بخش‌های تاریخی رخ نداده است. در مورد ملک خیابان شهید انصاری نیز اعلام شد که این بنا فاقد ارزش تاریخی بوده و ساخت‌وسازهای آن مربوط به دوره معاصر است.


🔸مریم مهدوی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان قزوین درباره عملیات عمرانی در جلوخان مسجدالنبی قزوین درحالی که این مسجد در پرونده مساجد ایرانی برای ثبت در یونسکو قرار دارد، به ایسنا گفت: در این پروژه هیچ‌گونه حفاری انجام نمی‌شود و عملیات فعلی صرفاً شامل جمع‌آوری کف‌سازی قدیمی اجراشده در سال ۱۳۶۷ و حوض‌باغچه‌ای است که در دهه ۷۰ احداث شده است. این اقدامات تا رسیدن به سطح بتن مسلحی که در عملیات عمرانی سال ۱۳۶۷ اجرا شده بود، ادامه دارد.

🔸او با اشاره به ضرورت اجرای این عملیات توضیح داد: کف‌سازی موجود به‌مرور زمان آسیب دیده و فرسودگی آن موجب اختلال در عملکرد شیب‌بندی و هدایت آب‌های سطحی شده بود؛ به‌گونه‌ای که هنگام بارندگی، آب به سمت جلوی سردر و مجاورت دیواره‌های شرقی و غربی مسجد هدایت می‌شد و زمینه نفوذ رطوبت و آسیب به بناهای تاریخی واقع در این دو ضلع را فراهم می‌کرد./ایسنا

https://isna.ir/xdXsZP

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺حسن فرطوسی، مدیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران اعلام کرد:

‼️کمک ۲۴۰ هزار دلاری یونسکو به بناهای تاریخی ایران


🖋#مریم_اطیابی

🔸فرطوسی که در جریان جنگ ۴۰‌ روزه از اماکن تاریخی آسیب‌دیده در تهران، اصفهان، لرستان، کردستان و کرمانشاه بازدید کرده است، پیگیری حفاظت از میراث فرهنگی ایران را با اتکا به همکاری‌های بین‌المللی و ظرفیت‌های حقوقی یونسکو دنبال می‌کند.

🔸در همین راستا، کمیسیون ملی یونسکو در ایران، در پی درخواست وزارت میراث فرهنگی در تاریخ ۳۰ تیرماه ۱۴۰۵ درخواست دریافت کمک بین‌المللی اضطراری از صندوق میراث جهانی یونسکو را برای سه محوطه ثبت جهانی «کاخ گلستان»، «باغ و کاخ چهلستون» و «راه‌آهن سراسری ایران» به مرکز میراث جهانی یونسکو ارسال کرد.

🔸به دنبال آن ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۴ مهرماه ۱۴۰۵) موافقت رئیس کمیته میراث جهانی با تخصیص کمک بین‌المللی اضطراری از صندوق میراث جهانی یونسکو برای دو محوطه «کاخ گلستان» و «باغ و کاخ چهلستون» به جمهوری اسلامی ایران اعلام شد.

🔸به گفته فرطوسی، مبلغ این کمک در مجموع ۱۵۰ هزار دلار است که به‌طور مساوی هر یک از دو محوطه ۷۵ هزار دلار دریافت خواهند کرد. او همچنین از آغاز پروژه «ارزیابی سریع اضطراری و تثبیت محوطه‌های میراث فرهنگی آسیب‌دیده در اثر جنگ» با اعتباری معادل ۳۰ هزار دلار از محل اعتبار ویژه اضطراری مدیرکل یونسکو خبر می‌دهد.

🔸فرطوسی درباره این پروژه می‌گوید: «هدف این پروژه ارزیابی سریع و اجرای اقدامات حفاظت اضطراری در مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان است. براساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، اقدامات پیش‌بینی‌شده قرار است تا پایان نوامبر ۲۰۲۶ به پایان برسد. کمیسیون ملی یونسکو هم نقش ناظر و تسهیل‌گر را در هماهنگی میان نهادهای مسئول و برگزاری جلسات ادواری برعهده دارد». به این ‌ترتیب سهم کاخ گلستان از کمک‌های تخصیص‌یافته به ۱۰۵‌ هزار دلار می‌رسد.

❗️۶۰‌ هزار دلار برای حفاظت اضطراری از موزه‌های ایران

🔸یکی دیگر از اقدامات در دست پیگیری، تقویت ظرفیت حفاظتی موزه‌های کشور در برابر بحران‌هاست. به گفته دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، دفتر یونسکو در تهران با همکاری ایکوم ایران و وزارت میراث فرهنگی، پروژه‌ای با عنوان «تقویت حفاظت اضطراری از موزه‌های ایران از طریق ظرفیت‌سازی و ارائه کمک‌های فنی» را اجرا خواهد کرد.

🔸کمیسیون ملی یونسکو در ایران نیز در این پروژه همکاری و نقش مشورتی، هماهنگی و تسهیلگری جلسات را دارد. این پروژه با تأمین مالی ۶۰ هزار دلاری از محل «صندوق اضطراری میراث» یونسکو، از اول نوامبر ۲۰۲۶ تا ۳۰ آوریل ۲۰۲۷، برابر با ۱۰ آبان ۱۴۰۵ تا ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۶، به اجرا درمی‌آید.

❗️ثبت و مستندسازی اموال موزه‌ای، کتابخانه‌ها و آرشیوها

🔸به گفته فرطوسی، نخستین اقدام ضروری، ثبت تمامی این آثار در سامانه «جام» (شبکه جامع اموال منقول فرهنگی‌تاریخی) است؛ سامانه‌ای که ثبت و مستندنگاری اموال تاریخی را بر عهده دارد. همچنین لازم است، مختصات جغرافیایی و نقشه‌ای (UTM) مخازن اصلی و موقت این مجموعه‌ها به یونسکو اعلام شود. فرطوسی درباره حفاظت از میراث مکتوب به مرکز هماهنگی اسناد و آرشیو کشور با عنوان «مهتاب» اشاره می‌کند و می‌گوید: «دبیرخانه آن در مرکز آرشیو ملی کشور قرار دارد. یونسکو در این زمینه پروتکل‌هایی دارد و می‌تواند آنها را مشمول حفاظت ارتقایافته کند. ما به آنها نامه زدیم و اعلام کردیم اگر فرم‌ها پر و اماکن معرفی شود، آنها را جهت حفاظت به یونسکو معرفی می‌کنیم».

🔸او بر اهمیت ثبت و مستندنگاری اموال تاریخی و فرهنگی تأکید می‌کند و می‌گوید: «اگر اموال تاریخی-فرهنگی ایران ثبت و مستندنگاری شود، حتی اگر روزی به هر دلیلی این اموال غارت یا دزدیده شوند و به بازارها و حراج‌های دنیا ارائه شوند به دلیل عضویت ما در کنوانسیون ۱۹۷۰ یونسکو امکان بازپس‌گیری و مطالبه قانونی آنها وجود دارد. به نظرم حتی سازوکاری باید اندیشید که مجموعه‌داران هم اموال‌شان را ثبت کنند.».

🔸فرطوسی ادامه می‌دهد: «در سال ۲۰۲۶ تعداد ۱۳۸ درخواست از کشورهای ارمنستان، برزیل، جمهوری اسلامی ایران، لبنان و اوکراین برای ثبت اموال فرهنگی در فهرست بین‌المللی حفاظت تقویت‌ شده به دبیرخانه کنوانسیون لاهه ارسال شده است. درخواست‌های ایران هم در فرآیند بررسی دبیرخانه قرار دارد»./روزنامه سازندگی

https://saazandegi.ir/میراث-تاریخی-ایران؛-قربانی-جنگ

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

به مناسبت ۲۷ آبان، روز ملی چوگان؛ گفت‌وگو با مرتضی رضوانفر، تهیه‌کننده پرونده ثبت جهانی چوگان

🔻چوگان، شاهِ بازی‌ها و بازی شاهان، میراثی ایرانی با گستره جهانی

🔸چوگان را «شاهِ بازی‌ها و بازی شاهان» نامیده‌اند، میراثی که ریشه در تاریخ و تمدن ایران دارد و در طول قرن‌ها از مرزهای جغرافیایی این سرزمین فراتر رفته و در بیش از ۱۰۰ کشور جهان گسترش یافته است، ثبت جهانی چوگان در یونسکو، پس از پرونده نوروز، یکی از فرصت‌های مهم برای معرفی جلوه‌های واقعی تاریخ و فرهنگ ایران در عرصه بین‌المللی بود، تهیه این پرونده، یکی از دشوارترین و پرهزینه‌ترین تجربه‌های ثبت جهانی میراث ناملموس ایران به شمار می‌رود

در لینک زیر بخوانید
https://richt.ir/fa/article/3586806

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺از میراث دانشمندان ایرانی تا موزه‌های هوشمند؛ موزه علوم و فناوری چه مسیری در پیش دارد؟

‼️موزه علوم و فناوری قرار است از گذشته علمی ایران روایت کند، دستاوردهای امروز را به زبان مردم ترجمه کند و پنجره‌ای به سوی فناوری‌های آینده بگشاید؛ نقشه راهی که به گفته دکتر مصطفی ده‌پهلوان، مدیر جدید این موزه، بدون بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و بازتعریف تجربه بازدیدکنندگان محقق نخواهد شد.


🖋گزارش: #مریم_اطیابی، #سعید_فتوحی

🔸میراث‌باشی: وقتی صحبت از موزه علوم و فناوری به میان می‌آید، قرار نیست صرفاً با مجموعه‌ای از ابزارها، اشیای تاریخی و دستاوردهای علمی روبه‌رو شویم. دستکم در چشم‌اندازی که دکتر مصطفی ده‌پهلوان ترسیم می‌کند،این موزه باید به خانه‌ای برای روایت تاریخ علم ایران، معرفی فناوری‌های روز و آشنایی جامعه با افق‌های علمی آینده تبدیل شود؛ جایی که علم از فضای دانشگاهی و آزمایشگاهی بیرون بیاید و به تجربه‌ای ملموس برای عموم مردم بدل شود.

🔸ده‌پهلوان در گفت‌وگو با میراث‌باشی درباره مأموریت‌های این مجموعه، از یک خلأ مهم سخن می‌گوید: نبود نهادی که به‌صورت متمرکز متولی میراث علمی ایران باشد. به اعتقاد او، دانشمندان ایرانی، دستاوردهای علمی گذشته و فناوری‌های بومی کشور، بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی ما هستند؛ اما هنوز آن‌طور که باید در معرض دید و شناخت عمومی قرار نگرفته‌اند.

🔸او با اشاره به ضرورت همکاری با مراکز پژوهشی، از جمله پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران و گروه‌های علمی فعال در این حوزه، تأکید می‌کند که موزه باید پژوهش‌های تاریخی را به زبانی قابل فهم و جذاب برای مردم ترجمه کند. از نگاه او، ثبت و معرفی دستاوردهای علمی ایران تنها یک فعالیت تاریخی نیست، بلکه راهی برای انتقال هویت علمی کشور به نسل امروز و آینده است.

🔸اما مأموریت موزه به گذشته محدود نمی‌شود. فناوری‌های نوظهور، فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان، استارتاپ‌ها و پژوهش‌های دانشگاهی، به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند فناوری‌های همگرا و انرژی هسته‌ای، بخش دیگری از این چشم‌انداز را تشکیل می‌دهند. ده‌پهلوان معتقد است جامعه باید بتواند با تحولات علمی کشور ارتباط برقرار کند و موزه یکی از مهم‌ترین بسترها برای ترویج علم و آشنایی عمومی با این دستاوردهاست.

🔸در کنار این مأموریت محتوایی، موزه با چالشی جدی در حوزه زیرساخت نیز روبه‌روست. به گفته مدیر جدید موزه، این مجموعه نزدیک به ۱۵ سال فاقد ساختمان ثابت بوده و اکنون ساختمانی برای مدت ۲۰ سال در اختیار آن قرار گرفته است؛ فرصتی که حدود چهار تا پنج سال از آن سپری شده است. از مجموع حدود ۳۵ هزار مترمربع فضای نمایشگاهی این مجموعه، تاکنون نزدیک به سه هزار مترمربع راه‌اندازی شده است.

🔸ده‌پهلوان این دوره را فرصتی تعیین‌کننده می‌داند تا موزه بتواند با توسعه فضاهای نمایشگاهی و ارائه دستاوردهای ملموس، ضرورت تداوم فعالیت خود را برای نهادهای تصمیم‌گیر اثبات کند. همجواری با چهار فرهنگستان مهم کشور نیز به باور او ظرفیت ارزشمندی برای روایت دستاوردهای علمی و فرهنگی فراهم می‌کند.

🔸با این حال، شاید یکی از جذاب‌ترین بخش‌های نگاه ده‌پهلوان به آینده موزه، تأکید او بر هوش مصنوعی و فناوری‌های تعاملی باشد. او می‌گوید از سال‌های ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ به دنبال استفاده از فناوری‌های نوین در موزه‌ها بوده و حتی در سال ۱۳۹۴ با همکاری دانشجویان فنی دانشگاه تهران، ایده طراحی راهنماهای هوشمند را دنبال کرده است؛ طرحی که به دلیل تأمین نشدن بودجه به اجرا نرسید.

🔸او همچنین از تجربه همکاری با یک استارتاپ برای طراحی راهنمای هوشمند در یکی از موزه‌های شاخص کشور یاد می‌کند؛ مدلی که می‌توانست ضمن ارتقای تجربه بازدیدکنندگان، زمینه درآمدزایی و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی را فراهم کند.

🔸از نظر ده‌پهلوان، مسئله اصلی موزه‌های ایران صرفاً کمبود امکانات نیست؛ بلکه گسست میان محتوای موزه و تجربه بازدیدکننده است. او با اشاره به اینکه بسیاری از مردم، به‌ویژه دانش‌آموزان، بدون درک روشن از آنچه دیده‌اند موزه را ترک می‌کنند، می‌گوید باید کاری کرد که بازدید از موزه به تجربه‌ای جذاب، تعاملی و ماندگار تبدیل شود؛ تجربه‌ای که دانش‌آموز پس از آن نه‌تنها از موزه گریزان نباشد، بلکه مشتاق بازگشت به آن شود.

🔸در چنین چشم‌اندازی، هوش مصنوعی می‌تواند نقش راهنمایی هوشمند را ایفا کند؛ محتوای متناسب با نیاز هر بازدیدکننده ارائه دهد، روایت آثار را جذاب‌تر کند و فاصله میان دانش تخصصی و فهم عمومی را کاهش دهد.

🔸به نظر می‌رسد رؤیای ده‌پهلوان برای موزه علوم و فناوری، فراتر از توسعه چند سالن نمایشگاهی است .ساختن نهادی که گذشته علمی ایران را از فراموشی بیرون بکشد، علم امروز را برای جامعه قابل فهم کند و با ابزارهای هوشمند، نسل آینده را به کشف و تجربه علم علاقه‌مند سازد.

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺دو خاندان، یک تاج؛ کارن و سورن در سایه شاپور اول در بیشاپور

🔸محمدخلیل (رضا) محمودی، کارشناس ارشد باستان‌شناسی و مدیر داخلی مجموعه میراث جهانی بیشاپور در یادداشتی نوشت: در عصر شاپور یکم (حدود ۲۴۰ تا ۲۷۰ میلادی) کارن‌ها و سورن‌ها دوخاندان بزرگ پارتی تبار در دربار ساسانی بودند. نامشان در فهرست بزرگان کتیبه زرتشت می‌آید.

🔸آنجا که شاپور به سه زبان پارسی میانه، پارتی و یونانی در حدود ۱۶۵ سطر، خود را شاهان شاه ایرانیان و اَنیران و مزدا پرست معرفی می‌کند و به اَردشیر به عنوان اولین پادشاه ساسانی اشاره دارد. به جنگ‌ها با روم می‌پردازد، فهرست سرزمین‌ها و شهرهای تصرف شده یا باج‌دهنده در شرق روم را می‌شمارد، بنیاد آتش‌ها و آیین‌های یادبود مربوط به خود و خاندانش را می‌گوید و به فهرست درباریان و بزرگان می‌پردازد.

🔸نام کارن و سورن از همین متن کتیبه به مارسیده، یعنی سندی که خود شاه به سنگ سپرده نه از روایت‌ها و گفته‌ها. پروانه پور شریعتی در کتاب افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی بیان می‌کند: موطن خاندان کارن، بخش شرقی در طبرستان و بخش‌هایی از خراسان داخلی در نزدیکی آذر برزین مهر بود. دوره پادشاهی پیروز (۴۵۹ تا ۴۸۴م)، نقطه آغاز قدرت گرفتن روز افزون خاندان کارن بود و خاندان سورن نیز در دوره‌ حکمرانی یزدگرد یکم (۳۹۹-۴۲۰ م) بهرام پنجم (۴۲۰-۴۳۸ م) یزدگرد دوم (۴۳۸-۴۵۷ م) به مهمترین مناصب اشتغال داشته‌اند.

🔸نامدارترین چهره خاندان سورن، سورنا، سردار سواره نظام سده نخست پیش از میلاد است. سرزمین سورن‌ها به احتمال قوی در سیستان امروزی بوده است. پس از سقوط اشکانیان، سورن‌ها به ساسانیان پیوستند. کارن‌ها و سورن‌ها در عصر شاپور یکم، بخشی از ساختار دربار بودند نه رقیب آن‌ها و در واقع آنان در حکومت ساسانیان جایگاه ویژه‌ای داشتند. هر دو خاندان در فهرست‌های بزرگان اردشیر و شاپور اول ساسانی در رده‌ای پس از خاندان شاهی و بالاترین مقام‌ها آمده‌اند.

🔸بنای منسوب به «کاخ والرین» در شهر تاریخی بیشاپور از آن دسته آثاری است که با وجود کاوش‌ها و پژوهش‌های انجام‌شده، هنوز لایه‌هایی پنهان و پرسش‌هایی بی‌پاسخ دارد. نام این بنا بر پایه روایتی تاریخی به والرین، امپراتور روم، پیوند خورده است که در نبرد ادسا (۲۶۰ میلادی) به دست شاپور یکم اسیر شد. بر پایه این روایت، اسیران رومی در ساخت بخشی از شهر به کار گرفته شدند.

🔸با این همه، انتساب بنا به والرین بیشتر سنتی است تا مبتنی بر مدرک قطعی و دقیق باستان‌شناختی، و همین نکته بر اهمیت بازنگری در کارکرد اصلی بنا می‌افزاید.

🔸یکی از جالب‌ترین ویژگی‌های این بنا، نقوش و نشانه‌های حجاری‌شده‌ای است که به شکل‌های گوناگون بر سطح برخی سنگ‌ها دیده می‌شود. در تفسیر این نقوش دست‌کم دو دیدگاه را می‌توان مطرح کرد.

🔸نشان‌های سنگ‌تراشان. در بسیاری از بناهای باستانی، حجاران و استادکاران برای شناسایی سهم کار خود، یا برای نشانه‌گذاری و تنظیم نظام ساخت و چینش قطعات، نشانه‌هایی بر سنگ‌ها حک می‌کردند. این تفسیر محتمل و همخوان با شیوه کار در کارگاه‌های سنگ‌تراشی است.

🔸نشان خاندان‌های بزرگ فرضیه دیگر این است که بخشی از این نقوش را نباید صرفاً امضای کارگران دانست، بلکه می‌توان آن‌ها را نشان یا نمادهای خاندان‌های بزرگ و صاحب‌نفوذ ایران ساسانی، از جمله خاندان‌های کارن و سورن، به شمار آورد. این خاندان‌ها از هفت خاندان بزرگ پارتی‌تبار بودند که در ساختار سیاسی، نظامی و اجتماعی دوره اشکانی و ساسانی جایگاهی بلند داشتند.

🔸اگر بنا را ساختمانی مذهبی و آیینی بدانیم، این تفسیر معنای تازه‌ای پیدا می‌کند. در چنین حالتی، بزرگان و نجبای خاندان‌های یادشده می‌توانستند به پاس ساخت چنین بنای عظیمی، در آن حضور یابند و نشان خاندان خود را بر سنگ‌های آن به یادگار بگذارند. این کار هم نشانه احترام به بنای مقدس بود و هم بیانگر پیوند خاندان‌ها با دربار و ساختار قدرت ساسانی. بر این اساس، نقوش یادشده ممکن است شاهدی بر مشارکت جمعی اشراف در ساخت یا وقف یک یادمان مهم باشند. بی‌تردید ادامه کاوش‌ها و پژوهش‌های میان‌رشته‌ای در بنای منسوب به والرین، دیدگاه‌های تازه‌ای درباره کارکرد، تاریخ ساخت و هویت سازندگان آن پیش روی پژوهشگران خواهد گشود./میراث آریا

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺چه کسی پاسخگوی تخریب عمارت هاویلوکس است؟

‼️خانه داوید هاروتونیان، بنیان‌گذار کارخانه رنگ‌سازی هاویلوکس و عمارت متعلق به دکتر مروستی، بنیان‌گذار بیمارستان مروستی، تخریب شد!


❗️این عمارت با وجود برخورداری از چندین عنوان و ضابطه حفاظتی، از میان رفت:
🔸 قرارگیری در حریم درجه‌یک تئاتر شهر
🔸 شناخته‌شدن به‌عنوان بنای واجد ارزش در طرح تفصیلی تهران
🔸 قرارگیری در محدوده پهنه فرهنگی رودکی
🔸 قرارگیری در محدوده ضوابط منع ساخت‌وساز بلندمرتبه بر مسیر مترو
اما ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شود؛ بر اساس اطلاعات این پرونده، وزارت میراث فرهنگی در دفاع از حقوق حفاظتی ملک در دیوان عدالت اداری، مستندات و طرح حریم را ارائه نکرده است.

📌 روایت کامل این تخریب و اسناد و پرسش‌های بی‌پاسخ آن را در سفرنویس بخوانید.
https://safarnevis.com/?p=38738

🔸حالا دیگر نه خانه بنیان‌گذار هاویلوکس باقی مانده، نه عمارت دکتر مروستی؛ و یکپارچگی حریم حفاظتی تئاتر شهر نیز با تخریب این بنا در محدوده آن، زیر سؤال رفته است.
@safarnevisnews

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔻در حریم درجه‌یک گزینه پیشنهادی ایران برای ثبت جهانی چه خبر است؟
جلوخان مسجدالنبی قزوین زیر تیغ ماشین‌آلات سنگین

🔸جلوخان «مسجدالنبی» قزوین از شامگاه جمعه (۲۲ آبان) به کارگاه ماشین‌آلات سنگین تبدیل شده است. کارگران با بیل مکانیکی، بابکت و پیکور، حوض میانی و باغچه این محوطه را برچیده‌اند تا آن‌طور که گفته می‌شود، مسیری برای عبور خودرو ایجاد کنند. این عملیات در فاصله‌ای حدود ۵ متری از سردر اصلی مسجد انجام می‌شود؛ اقدامی که جدا از تغییرات کالبدی در جلوخان، نگرانی‌هایی درباره احتمال تأثیر لرزش‌های مداوم ماشین‌آلات سنگین بر سازه و تزیینات این اثر دوره قاجار ایجاد کرده است/ جماران

📌ادامه گزارش در لینک زیر:

https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1736491


instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

‍ 🔺آیین بزرگداشت محمد میرشکرایی(شبان) در باغ‌موزه نگارستان برگزار می‌شود

🔸آیین بزرگداشت زنده‌یاد محمد میرشکرایی(شبان)، مردم‌شناس و پژوهشگر فرهنگ و میراث ایران، روز ۲۹ آبان‌ماه ۱۴۰۵، از ساعت ۱۷ تا ۲۰، در تالار روح‌الامینی باغ‌موزه نگارستان برگزار می‌شود.


🔸در این مراسم، ژاله آموزگار، علی دهباشی، سیدمحمد بهشتی، احمد مسجدجامعی، لاله تقیان، محمدابراهیم زارعی، حجت‌الله ایوبی، جلال‌الدین رفیع‌فر، بهرام امیراحمدیان، علیرضا قلی‌نژاد پیربازاری، افشین نادری، حمیده چوبک، مرتضی رضوانفر، محمدرضا میری، مهرداد ملک‌زاده، رضا محمدی و سیداحمد محیط‌طباطبایی حضور خواهند داشت.

🔸این آیین با هدف پاسداشت یاد و خاطره محمد میرشکرایی و گرامیداشت سال‌ها تلاش و خدمات فرهنگی و پژوهشی او، به همت ایکوم ایران، مجله بخارا، خانه اندیشمندان علوم انسانی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و باغ‌موزه نگارستان برگزار می‌شود.

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺پیدا شدن محل دفن امیرکبیر به‌کوشش آیت الله العظمی سیستانی

🔸احمد زیدآبادی، روزنامه‌نگار پس‌‌از سفری که چندی پیش به عراق و حرم‌های مقدس شیعیان در آن کشور داشت، در کانالش نوشته بود که "همان گونه‌که مشهور است امیرکبیر پس‌از قتل در کاشان به کربلا منتقل و در حرم امام حسین مدفون شد ولی قبر وی به علت گسترش حرم گم شده است".

🔸او امروز این فیلم و نوشته را به نقل از یک دوستش در کانالش گذاشته: «استاد گرامى آقاى زيد آبادى؛ با سلام و احترام به اطلاع مى‌رسانم: در پی تذكر سرکار، دفتر آقاى سيستانى در نجف جهت شناسایی قبر امیرکبیر در کربلا سریعا اقدام کرد. و مشخص شد قبر ایشان در حجره‌ای کوچک در رواق حرم امام حسین قرار دارد ولی سنگ قبر از بین رفته است و چون در حجره برای عموم باز نیست تصمیم گرفته شد نام آن مرحوم روی دیوار متصل به در حجره نوشته شود.»

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺حصر تئاتر شهر

‼️سه سال از اجرای طرح حریم تئاتر شهر گذشت؛ دو در همچنان باقی است

🖋
#فائزه_مومنی

🔸سه سال از اجرای طرحی که قرار بود حریم تئاتر شهر را حفظ کند، می‌گذرد و حالا شهردار منطقه ۱۱ می‌گوید عملیات چهار ضلع به پایان رسیده و فقط نصب دو در باقی مانده است.

🔸این توضیح پس از انتشار تصاویری مطرح شده که بار دیگر وضعیت اطراف بنای مدور تئاتر شهر را به موضوع انتقاد تبدیل کرده‌اند؛ تصاویری که در شبکه‌های اجتماعی با عنوان نصب سازه برای دست‌فروشان منتشر شده‌اند، اما شهرداری آن‌ها را مربوط به کارگاه پروژه در سال ۱۴۰۲ و اوایل ۱۴۰۳ می‌داند.

🔸میان این دو روایت، تفاوت مهمی وجود دارد. نصب سازه تازه برای استقرار دست‌فروشان با باقی ماندن حفاظ‌های یک کارگاه عمرانی یکسان نیست و تصاویر بازنشرشده به‌تنهایی ادعای نخست را اثبات نمی‌کنند. اما پاسخ شهرداری، بخش دیگری از کارنامه مدیریت شهری را تأیید می‌کند: پروژه‌ای در مجاورت یکی از مهم‌ترین بناهای فرهنگی تهران، حدود سه سال طول کشیده و هنوز آخرین اجزای آن نصب نشده است.

❗️حفاظت از بنا با هزینه محوطه

🔸مهدی قمی، شهردار منطقه ۱۱، به ایسنا گفته است این پروژه به دستور علیرضا زاکانی و با هدف حفظ حریم مجموعه آغاز شده است. به گفته او، حفاظ‌های کارگاهی از پیرامون بنا برداشته شده و بخش‌هایی مقابل ورودی‌ها باقی مانده است. دو در از چهار در نصب شده و دو در دیگر قرار است طی ماه آینده نصب شود. او برای پایان کارهای باقی‌مانده داخل مجموعه نیز بازه زمانی یک تا دو ماه را مطرح کرده است.

🔸این زمان‌بندی ادامه همان وضعیتی است که هنرمندان پیش‌تر به آن اعتراض داشتند.تیرماه ۱۴۰۳، امیر دژاکام، نویسنده و کارگردان تئاتر، از محصور شدن بنا با ورق‌های فلزی فرسوده و تنگ و نامناسب شدن فضای پیرامون آن انتقاد کرده بود. بنابراین اعتراض به نتیجه اجرای پروژه، محصول بازنشر یک فیلم در روزهای اخیر نیست و در همان زمان نیز گزارش و ثبت شده بود.

🔸قدیمی بودن فیلم برای تشخیص وضعیت امروز ضروری است، اما تجربه چندساله مخاطبان و رهگذران را پاک نمی‌کند. کارگاه موقت، وقتی سال‌ها در بخشی پرتردد از شهر باقی می‌ماند، بر دسترسی، منظر و استفاده روزمره مردم از فضا اثر می‌گذارد. این هزینه نیز بخشی از ارزیابی عملکرد پروژه است؛ هرچند فیلم هم قدیمی نیست و این روزها شهرداری تهران هر فیلمی را که از شهر یا وضعیت خیابان‌ها منتشر می‌شود، یا محصول هوش مصنوعی می‌داند یا قدیمی.

❗️بنایی که از خیابان دیده می‌شود

🔸تئاتر شهر تنها مجموعه‌ای از سالن‌های نمایش نیست. بنای طراحی‌شده توسط امیرعلی سردار افخمی از سال ۱۳۵۱ در چهارراه ولیعصر حضور دارد. ساختمان مدور، ردیف ستون‌ها و کاشی‌کاری‌های آن، بخشی از تصویر شناخته‌شده تهران است؛ تصویری که مخاطبش فقط خریدار بلیت تئاتر نیست. رهگذر، دانشجو، مسافر مترو و کسی که در محوطه توقف می‌کند نیز از این فضای شهری استفاده می‌کند.

🔸کیفیت حفاظت از بنا را باید در همین رابطه سنجید: امکان دیدن ساختمان، رسیدن به ورودی، عبور از پیاده‌رو و مکث در محوطه. پایان عملیات ساختمانی به‌تنهایی به معنای تأمین این نیازها نیست.

🔸مناقشه بر سر حصار نیز پیش از مدیریت فعلی وجود داشت. در سال ۱۳۹۹، منتقدانی مانند امید طاهری تأکید می‌کردند که تئاتر شهر باید ارتباط مستقیم خود را با خیابان حفظ کند و رفع ناامنی نباید به قطع این ارتباط منجر شود. این سابقه، مسئولیت تصمیم‌های اجرایی دوره زاکانی را کم نمی‌کند؛ بلکه نشان می‌دهد مدیریت شهری با اختلاف‌نظری شناخته‌شده روبه‌رو بوده است.

❗️دست‌فروش، جای خالی سیاست شهری را پر نمی‌کند

🔸بخش دیگر ماجرا، حضور دست‌فروشان در محدوده چهارراه ولیعصر و خیابان جمهوری است. قمی از اجرای طرح ساماندهی در هفته اخیر خبر داده و گفته است برخورد با سد معبر، علاوه بر دست‌فروشان، مغازه‌های عرضه‌کننده موتورسیکلت در پیاده‌رو و خودروهای پارک‌شده در مسیر عابران را نیز شامل می‌شود.

🔸به گفته او، شکایت‌های ثبت‌شده در سامانه ۱۳۷ و دیدارهای مردمی، مبنای پیگیری این طرح بوده‌اند. باز نگه داشتن پیاده‌رو، وظیفه شهرداری است. عابر نباید برای عبور از میان بساط، موتورسیکلت و خودرو به سواره‌رو رانده شود. اما اعلام جمع‌آوری و پلمب، توضیحی درباره سرنوشت کسب‌وکارهای خیابانی نمی‌دهد.

🔸در متن توضیحات منتشرشده، محل جایگزین، ظرفیت استقرار، هزینه استفاده و شیوه واگذاری آن تشریح نشده است. دست‌فروشی با کاهش درآمد و دشواری تأمین هزینه کسب‌وکار پیوند دارد.

🔸روایت‌های منتشرشده از فروشندگانی که مغازه را تعطیل کرده‌اند یا از شغل قبلی درآمد کافی ندارند، این فشار را نشان می‌دهد؛ هرچند از چنین روایت‌هایی نمی‌توان آمار عمومی استخراج کرد. حذف درآمد این افراد، بدون فراهم کردن راهی قابل استفاده، مسئله را از یک پیاده‌رو به پیاده‌روی دیگر منتقل می‌کند./سازندگی

@mirasbashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

‍ 🔺آیین بزرگداشت محمد میرشکرایی(شبان) در باغ‌موزه نگارستان برگزار می‌شود

🔸آیین بزرگداشت زنده‌یاد محمد میرشکرایی(شبان)، مردم‌شناس و پژوهشگر فرهنگ و میراث ایران، روز ۲۹ آبان‌ماه ۱۴۰۵، از ساعت ۱۷ تا ۲۰، در تالار روح‌الامینی باغ‌موزه نگارستان برگزار می‌شود.

🔸در این مراسم، ژاله آموزگار، علی دهباشی، سیدمحمد بهشتی، احمد مسجدجامعی، لاله تقیان، محمدابراهیم زارعی، حجت‌الله ایوبی، جلال‌الدین رفیع‌فر، بهرام امیراحمدیان، علیرضا قلی‌نژاد پیربازاری، افشین نادری، حمیده چوبک، مرتضی رضوانفر، محمدرضا میری، مهرداد ملک‌زاده، رضا محمدی و سیداحمد محیط‌طباطبایی حضور خواهند داشت.

🔸این آیین با هدف پاسداشت یاد و خاطره محمد میرشکرایی و گرامیداشت سال‌ها تلاش و خدمات فرهنگی و پژوهشی او، به همت ایکوم ایران، مجله بخارا، خانه اندیشمندان علوم انسانی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و باغ‌موزه نگارستان برگزار می‌شود.

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺 پنجره های قوسی مسجد_مدرسه ثبت ملی را سیمان و آجر کردند!!!

🔸نمای رو به خیابان مسجد_مدرسه تاریخی و ثبت ملی در کازرون با کج سلیقگی تمام با سیمان و آجر پوشيده میشود تا پنجره های قوسی و زیبای این مسجد از خیابان دیده نشود./ خانه کازرونی

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

📷لوور؛ از دریچه دوربین

🔸موزه لوور فقط خانه آثار بزرگ هنری نیست؛ خودش نیز در طول تاریخ به سوژه‌ای الهام‌بخش برای عکاسان تبدیل شده است.

🔸نمایشگاه Louvre Photo با گردآوری بیش از ۳۰۰ عکس، نگاهی متفاوت به این موزه مشهور دارد؛ از شاهکارهای هنری و تالارهای نمایش گرفته تا فضاهای باز، گوشه‌های کمتر دیده‌شده، کارکنان موزه و بازدیدکنندگان مشهور و ناشناس.

🔸این نمایشگاه لوور را از چهار منظر به تصویر می‌کشد: به‌عنوان یک الگو، یک سوژه، منبع الهام و موضوعی برای بازتفسیر هنری.

🔸این نمایشگاه جالب با کیوریتوری دومینیک دو فون‌رولکس و کوئنتین باژاک، از ۴ نوامبر ۲۰۲۶ تا ۳ مه ۲۰۲۷ در لوور برگزار می‌شود.

@museum_tourism

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺بقائی: ایران، به رغم بدخواهانش، همچنان پابرجاست + عکس

🔸 اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، از نمایشگاه آثار عکاسی هنرمند و مورخ ایرانی، هربرت (گرگ) کریم‌مسیحی با عنوان «هزاران سال ایران» ، دیدار کرد و با خالق این آثار گفتگو نمود.

🔸سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به این بازدید در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «فرصتی مغتنم دست داد تا شکوه ایرانِ جان را در نمایشگاه عکس «هزاران سال ایران» ، از دریچه دوربین هنرمند عزیز کشورمان، هربرت (گرگ) کریم‌مسیحی، به تماشا بنشینم. اگرچه تلألؤ چشم‌نواز فرهنگ، هنر و اصالت این سرزمین را در هزاران قاب نیز نمی‌توان گنجاند، اما به قول شاعر، «هم به قدر تشنگی باید چشید» ؛ و چه لذت‌بخش‌تر از آن‌که در هیاهوی زندگی، جلوه‌هایی از این کهن‌دیار شکوهمند به ضیافت چشم‌هایمان بیاید.»/ تابناک

https://tabnak.ir/fa/news/4202088/
instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺گزارش هفت‌صبح از طرح چراغ‌خاموش مرکز پژوهش‌های مجلس برای خبرنگاران

❗️پروانه‌ای برای حمایت یا نظارت؟


‼️سازمان نظام خبرنگاران با وعده ساماندهی و حمایت صنفی توسط مجلس مطرح شده، اما اختیارات گسترده و ابهامات فراوان آن نگرانی‌هایی درباره استقلال حرفه‌ای اهالی رسانه و نظارت دولتی بر فعالیت روزنامه‌نگاران ایجاد کرده است.

🔸روزنامه هفت‌صبح در گزارشی از تلاش مرکز پژوهش‌های مجلس برای ایجاد نهادی با عنوان «سازمان نظام خبرنگاری» خبر داده است؛

🔸طرحی که به نوشته این روزنامه، بدون اطلاع‌رسانی عمومی و به‌صورت چراغ‌خاموش تدوین و برای بررسی به کمیسیون اجتماعی مجلس ارسال شده است.

🔸بر اساس این گزارش، مطابق پیشنهاد مرکز پژوهش‌های مجلس، فعالیت حرفه‌ای خبرنگاران منوط به دریافت مجوز از این سازمان خواهد بود؛ موضوعی که ابهام‌های جدی درباره سازوکار صدور مجوز، معیارهای احراز صلاحیت و احتمال اعمال سلیقه در این فرایند ایجاد می‌کند.

🔸هفت‌صبح همچنین نسبت به مفاد مربوط به تخلفات در این طرح هشدار داده و نوشته است برخی عناوین گسترده و قابل تفسیر، در صورت نبود معیارهای دقیق و شفاف، می‌توانند زمینه برخوردهای سلیقه‌ای با خبرنگاران را فراهم کنند.

🔸این طرح در صورت تصویب، می‌تواند ساختار فعالیت حرفه‌ای خبرنگاران را با تغییرات جدی روبه‌رو کند و پرسش‌هایی درباره استقلال حرفه‌ای، آزادی فعالیت رسانه‌ای و حدود نظارت بر کار خبرنگاران به وجود آورد.

https://7sobh.com/fa/tiny/news-60177460

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

⭕️ میراث تاریخی ایران؛ قربانی جنگ

گفت‌وگوی سازندگی با حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران

✍️ مریم اطیابی؛ روزنامه‌نگار

♦️ در پی آسیب‌های وارد شده به بناها و محوطه‌های تاریخی ایران در جریان جنگ ۴۰‌ روزه، یونسکو با تخصیص ۲۴۰‌ هزار دلار اعتبار اضطراری برای حفاظت از بخشی از میراث فرهنگی کشور موافقت کرده است؛ اعتباری که برای اقدامات فوری حفاظتی در کاخ گلستان و چهلستون، ارزیابی خسارات و تقویت آمادگی موزه‌های ایران در برابر بحران، هزینه می‌شود. همزمان چند پرونده اثر ثبت جهانی ایران برای برخورداری از سازوکار «حفاظت تقویت‌شده» در چارچوب پروتکل دوم کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه درحال پیگیری است؛ اقدامی که می‌تواند، سطح حمایت حقوقی بین‌المللی از میراث فرهنگی ایران در زمان مخاصمات مسلحانه را افزایش دهد. بر دکور چسبیده به دفتر کار حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، چند یادگار از جنگ ۴۰‌ روزه به چشم می‌خورد؛ مجسمه شکسته قلعه فلک‌الافلاک و قطعه‌ای موزائیک هنری لب‌پر که از خرده‌سنگ‌های کوچک سفید ساخته شده و نقش گلدانی سرمه‌ای با گل‌های قرمز بر آن دیده می‌شود.

کمک اضطراری یونسکو به بناهای تاریخی ایران

فرطوسی که در جریان جنگ ۴۰‌ روزه از اماکن تاریخی آسیب‌دیده در تهران، اصفهان، لرستان، کردستان و کرمانشاه بازدید کرده است، پیگیری حفاظت از میراث فرهنگی ایران را با اتکا به همکاری‌های بین‌المللی و ظرفیت‌های حقوقی یونسکو دنبال می‌کند.

۶۰‌ هزار دلار برای حفاظت اضطراری از موزه‌های ایران

یکی دیگر از اقدامات در دست پیگیری، تقویت ظرفیت حفاظتی موزه‌های کشور در برابر بحران‌هاست. به گفته دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، دفتر یونسکو در تهران با همکاری ایکوم ایران و وزارت میراث فرهنگی، پروژه‌ای با عنوان «تقویت حفاظت اضطراری از موزه‌های ایران از طریق ظرفیت‌سازی و ارائه کمک‌های فنی» را اجرا خواهد کرد.

ضرورت آموزش و آمادگی برای مدیریت بحران

فرطوسی از بسترها و زیرساخت‌های فرهنگی تاب‌آوری در شرایط بحرانی ایران هم سخن می‌گوید؛ از اینکه چگونه با وجود همه مشکلات و مصایب، مردم همچنان مقاومت می‌کنند. او به لحظه‌ای اشاره می‌کند که هفت بمب پشت سر هم در خرم‌آباد فرود می‌آمد و آنها سر میز ناهار بودند. میز و چراغ‌های بالای سرشان می‌لرزید اما میزبان با خنده تلاش می‌کرد، فضای طنزآلودی ایجاد کند و می‌گفت: «بخورید، اگر شهید شدیم دل‌مان نسوزد که گرسنه بودیم!» به گفته او چنین رفتارهایی در مواجهه با جنگ و مقاومت در برابر آن در گوشه‌گوشه ایران مشهود است.

ثبت و مستندسازی اموال موزه‌ای، کتابخانه‌ها و آرشیوها

موضوع حفاظت از اموال فرهنگی تنها به بناها و محوطه‌های تاریخی محدود نمی‌شود. اموال موزه‌ها، اسناد، کتاب‌ها، نسخ خطی و آرشیوها هم در شرایط بحرانی نیازمند حفاظت و مستندسازی هستند. این موضوع تنها به موزه‌های زیرمجموعه وزارت میراث فرهنگی محدود نیست و موزه‌های بنیاد، موزه‌های شهرداری، موزه ملک، موزه‌های دفاع مقدس، موزه‌های آستان قدس رضوی و سایر دستگاه‌ها، کتابخانه ملی و مرکز اسناد، کتابخانه و موزه مجلس، آرشیو صداوسیما و اسناد و آرشیو وزارت امور خارجه و… را هم شامل می‌شود.

پیگیری حفاظت تقویت‌شده برای آثار تاریخی ایران

یکی از ظرفیت‌های مهم حقوقی برای حفاظت از میراث فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه، سازوکار «حفاظت تقویت‌شده» در چارچوب کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه و پروتکل دوم آن است. فرطوسی در توضیح این سازوکار می‌گوید: «اموالی که در فهرست بین‌المللی اموال فرهنگی تحت حفاظت تقویت‌شده، ثبت می‌شوند از سطح بالاتری از حمایت در برابر حمله و استفاده نظامی برخوردارند و نقض این حمایت می‌تواند، پیامدهای کیفری داشته باشد».

موافقت یونسکو با اعزام مأمور مشورتی به ایران

یکی دیگر از اقدامات مهمی که فرطوسی به آن اشاره می‌کند، پیگیری اعزام مأموریت رسمی مشورتی یونسکو برای بررسی وضعیت محوطه‌های میراث جهانی آسیب‌دیده است.

◀️ در نهایت، کمک‌های مالی و حمایت‌های حقوقی و فنی یونسکو می‌تواند، بخشی از مسیر حفاظت از میراث آسیب‌دیده ایران را هموار کند؛ اما حفاظت واقعی زمانی محقق می‌شود که مستندسازی، آموزش، آمادگی در برابر بحران و همکاری میان نهادهای مسئول به بخشی پایدار از نظام مدیریت میراث فرهنگی کشور تبدیل شود. میراثی که قرن‌ها از گزند حوادث جان سالم به‌در برده، ممکن است در چند لحظه آسیب ببیند؛ آسیبی که گاه نه با پول جبران می‌شود و نه با بازسازی.

🔺برای خواندن مطلب کامل به سایت سازندگی مراجعه کنید
https://saazandegi.ir/میراث-تاریخی-ایران؛-قربانی-جنگ

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺اختصاص هزار میلیارد تومان به بناهای تاریخی آسیب‌دیده در جنگ

‼️وزیر میراث‌فرهنگی با اعلام شناسایی ۱۴۹ بنای تاریخی آسیب‌دیده در جنگ در ۲۱ استان (با بیشترین تعداد در تهران با ۶۳ بنا و اصفهان با ۳۳ بنا)، از تخصیص اعتبار اولیه هزار میلیارد تومان برای آغاز فوری عملیات مرمت خبر داد. در حالی که برآورد کلی هزینه بازسازی حدود ۷.۵ همت برآورد شده بود، ستاد بازسازی کشور با حمایت معاون اول رئیس‌جمهور، اعتبار ۸.۸ همتی را برای احیای این آثار تصویب کرد تا در ادامه به‌تدریج بقیه منابع مورد نیاز تامین شود.

🔸ایسنا نوشت: سیدرضا صالحی‌امیری، دوشنبه ۲۵ آبان‌ماه ۱۴۰۵، در حاشیه چهل‌وششمین نشست شورای راهبردی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، با تشریح آخرین تصمیمات اتخاذشده برای تامین اعتبار و آغاز عملیات بازسازی بناهای تاریخی آسیب‌دیده از جنگ، اظهار کرد: در چارچوب فعالیت‌های ستاد بازسازی کشور به ریاست معاون اول رییس‌جمهوری و با مشارکت دستگاه‌های اجرایی، ارزیابی جامعی از خسارات وارده به بخش‌های مختلف کشور از جمله وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های مسئول انجام شده است که وزارت میراث‌فرهنگی نیز در این فرآیند، فهرست آثار و بناهای تاریخی آسیب‌دیده را ارائه کرده است.

🔸او با اشاره به شناسایی ۱۴۹ بنای تاریخی آسیب‌دیده در جریان جنگ، افزود: بر اساس برآوردهای انجام‌شده و با احتساب سال ۱۴۰۴، میزان اعتبار موردنیاز برای بازسازی این مجموعه از بناها حدود ۷.۵ همت برآورد شده است؛ رقمی که با توجه به افزایش هزینه‌ها در سال جاری، طبیعتا نیازمند بازنگری و تعدیل خواهد بود.

🔸وزیر میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی با اشاره به تصمیم ستاد بازسازی برای پذیرش و تصویب اعتبار ۸.۸ همتی اظهار کرد: خوشبختانه با حمایت و همراهی معاون اول رییس‌جمهوری و رییس سازمان برنامه و بودجه کشور و با توجه به شناخت و درک آنان از اهمیت حوزه فرهنگ، تمدن و میراث‌ فرهنگی، موضوع تامین اعتبار بازسازی این آثار بدون مناقشه به تصویب رسید و زمینه لازم برای آغاز عملیات اجرایی فراهم شد.

🔸صالحی‌ امیری از تخصیص اولیه هزار میلیارد تومان برای شروع فرآیند بازسازی خبر داد و گفت: مقرر شده است با تخصیص یک همت، عملیات بازسازی و مرمت بناهای تاریخی آسیب‌دیده آغاز شود و در ادامه نیز به‌تدریج اعتبارات موردنیاز برای تکمیل این ماموریت ملی تامین شود تا بتوانیم مجموعه این آثار را در سطح کشور مرمت و احیا کنیم.

🔸او با تاکید بر اهمیت این تصمیم در صیانت از سرمایه‌های تاریخی و تمدنی ایران، تاکید کرد: این اقدام نشان می‌دهد که با وجود همه دشواری‌ها، شرایط پیچیده کشور و پیامدهای ناشی از جنگ، همچنان بر این باور استواریم که می‌توانیم با تمام توان از میراث، تمدن و فرهنگ ایرانی دفاع کنیم و اجازه ندهیم آسیب‌های ناشی از جنگ، پیوند تاریخی و هویتی نسل‌های ایرانی با میراث گران‌بهای این سرزمین را تضعیف کند.
وزیر میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی با اشاره به برنامه‌ریزی برای آغاز سریع عملیات اجرایی پس از تخصیص اعتبار اولیه اظهار کرد: همکاران ما در وزارتخانه به‌زودی فرآیند اجرایی مرمت و بازسازی را آغاز خواهند کرد و این موضوع با جدیت و سرعت دنبال می‌شود. همچنین روند پیشرفت اقدامات را به‌صورت مستمر به اطلاع مردم خواهیم رساند تا جامعه در جریان مراحل مختلف این مأموریت قرار گیرد.

🔸صالحی‌ امیری در تشریح گستره جغرافیایی خسارات وارده به بناهای تاریخی کشور نیز گفت: در مجموع، ۲۱ استان کشور از این آسیب‌ها متاثر شده‌اند که بیشترین تعداد بناهای آسیب‌دیده مربوط به استان تهران با ۶۳ بناست. پس از آن، استان اصفهان با ۳۳ بنا و استان کردستان، در محدوده سنندج، با حدود ۱۲ بنای آسیب‌دیده در شمار مناطق دارای بیشترین خسارت قرار دارند.

🔸او ادامه داد: درباره سایر استان‌ها نیز تصمیم‌گیری بر اساس ارزیابی‌های تخصصی همکاران وزارت میراث‌فرهنگی و با در نظر گرفتن میزان آسیب‌دیدگی، شدت تخریب و حساسیت تاریخی و معماری هر بنا انجام خواهد شد تا منابع و اعتبارات موجود با اولویت‌بندی کارشناسی و متناسب با ضرورت‌های حفاظتی تخصیص یابد.
وزیر میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی بیان کرد: بازسازی بناهای تاریخی آسیب‌دیده از جنگ تلاشی ملی برای حفاظت از حافظه تاریخی، هویت فرهنگی و سرمایه تمدنی ایران است، سرمایه‌ای که صیانت از آن، مسئولیتی فراتر از یک دستگاه اجرایی و متعلق به همه ملت ایران است.

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

‍ 🔺از پریوش تا پوری سلطانی؛ زنان در پشت قفسه‌های تاریخ

‼️روایت زنانی که از کتابخانه‌های سلطنتی و نسخه‌های خطی تا کتابداری نوین، در پاسداری از حافظه مکتوب ایران و جهان فارسی‌زبان سهم داشتند.

🖋
#مریم_اطیابی

🔸میراث‌باشی: تاریخ کتاب و کتابخانه را معمولاً با نام پادشاهان، وزیران، دانشمندان و کتاب‌دوستان مرد روایت می‌کنند؛ اما در پشت قفسه‌های کتابخانه‌های تاریخی، زنانی هم حضور داشته‌اند که در گردآوری، نگهداری، مطالعه، کتابت و انتقال میراث مکتوب نقش داشته‌اند. از زنی که نامش به‌عنوان کتابدار یک کتابخانه سلطنتی در قرن یازدهم هجری ثبت شده تا بانویی که به شکل‌گیری کتابداری علمی در ایران معاصر کمک کرد، می‌توان روایتی کمتر شنیده‌شده از حضور زنان در جهان کتاب بازخواند.

🔸یکی از شگفت‌انگیزترین نام‌ها در این تاریخ، «پریوش» است؛ زنی که بنا بر گزارش کاظم خطیبی درباره تاریخ کتابداری در قلمرو زبان فارسی، در سال ۱۰۷۱ هجری قمری کتابدار کتابخانه زیب‌النساء بیگم بوده است. از زندگی شخصی و سرنوشت او اطلاعات مستقلی در دست نیست؛ اما همین اشاره کوتاه، سندی ارزشمند از حضور یک زن در جایگاه کتابدار در حدود سال ۱۶۶۰ میلادی به شمار می‌رود.

🔸صاحب این کتابخانه، زیب‌النساء بیگم، دختر اورنگ‌زیب، پادشاه گورکانی هند، بود. او شاهزاده‌ای دانش‌دوست و شاعر فارسی‌سرا بود که با تخلص «مخفی» شعر می‌سرود و به گردآوری کتاب و حمایت از فرهنگ فارسی علاقه داشت. داستان پریوش، ما را به فضای فرهنگی دربار گورکانی و جایگاه کتاب در میان زنان خاندان سلطنتی می‌برد؛ هرچند این سرگذشت را باید در گستره جهان فارسی‌زبان بررسی کرد، نه صرفاً در جغرافیای سیاسی ایران.

🔸در عصر صفوی نیز زنانی از خاندان سلطنتی از تولید و انتقال دانش حمایت می‌کردند. پژوهش یوسف اونال با عنوان «شاهزادگان زن، حمایت فرهنگی و تولید دانش در ایران عصر صفوی» به نقش زنانی چون ماهین‌بانو سلطانم، خواهر شاه طهماسب، در پشتیبانی از آثار علمی و دینی می‌پردازد. بنا بر این پژوهش، آثاری در زمینه دستور زبان عربی، قرآن، اعتقادات شیعی و تاریخ با حمایت یا به افتخار او پدید آمده‌اند. زینب‌بیگم، از زنان بانفوذ خاندان صفوی، نیز در حمایت از ترجمه و تولید متون حدیثی نقش داشت. شاهزاده‌بیگم و خان‌آقا بیگم، دختران شاه عباس اول، هم از حامیان مجموعه‌های دعا و متون نیایشی فارسی بودند. این زنان را نمی‌توان لزوماً کتابدار نامید، اما نقششان در پشتیبانی از تولید دانش اهمیت دارد.

🔸چند قرن بعد، در دوره قاجار، زنان درباری همچنان در گردآوری و نگهداری کتاب و نسخه‌های خطی سهم داشتند.

🔸ملک‌جهان‌خانم، مشهور به مهدعلیا و مادر ناصرالدین‌شاه، کتابخانه‌ای خصوصی داشت. طاووس‌خانم، مشهور به تاج‌الدوله و از همسران فتحعلی‌شاه، نیز نسخه‌ای نفیس از خمسه نظامی را در اختیار داشت. این نمونه‌ها از مالکیت و نگهداری نسخه‌های ارزشمند به دست زنان حکایت می‌کنند.

🔸پژوهش سلین اونلوئن با عنوان «میان حرم و موزه: نهادینه‌شدن مجموعه کتاب در دربار ناصرالدین‌شاه» نشان می‌دهد کتاب‌های زنان قاجار فقط مجموعه‌هایی پراکنده نبودند. زنان کتاب به ارث می‌بردند، هدیه می‌گرفتند، بر نسخه‌ها مهر مالکیت می‌زدند و گاه آن‌ها را به یکدیگر امانت می‌دادند. این پژوهش از شبکه‌ای غیررسمی برای گردش و نگهداری کتاب در فضای اندرونی پرده برمی‌دارد.

🔸با ورود ایران به دوران جدید، کتابخانه‌ها به‌تدریج از مجموعه‌های درباری و خصوصی به نهادهای عمومی، دانشگاهی و تخصصی تبدیل شدند. در این تحول، پوری سلطانی جایگاهی ماندگار دارد. پوراندخت سلطانی شیرازی با فعالیت در کتابخانه بانک مرکزی و سپس مرکز خدمات کتابداری، در شکل‌گیری زیرساخت‌های علمی این حرفه نقش مهمی ایفا کرد. تدوین سرعنوان‌های موضوعی فارسی، توسعه فهرست‌نویسی، آموزش کتابداران و ترجمه منابع تخصصی از جمله خدمات او بود. سلطانی که به «مادر کتابداری نوین ایران» شهرت یافت، در سال ۱۳۹۴ درگذشت.

🔸در کنار او، نوش‌آفرین انصاری هم از چهره‌های اثرگذار کتابداری معاصر است؛ پژوهشگر و کتابداری که در گسترش کتابخانه‌های کودک، ترویج خواندن و توسعه خدمات کتابخانه‌ای نقش داشته است.

🔸از پریوش تا پوری سلطانی، مسیری طولانی‌ طی شده است؛ مسیری که در آن زنان گاه کتابدار، گاه صاحب مجموعه و گاه پشتیبان تولید و گردش دانش بوده‌اند. در حفظ و انتقال تاریخ میراث مکتوب ایران، بی‌شک زنان هم سهمی داشته‌اند که هنوز همه ابعاد آن شناخته نشده است.

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔺 برگزاری نخستین نشست از سلسله نشست‌های تخصصی «موزه دانشگاه هنر ایران: از ایده تا امکان»

❗️با عنوان «نهاد موزه در چشم‌انداز توسعه و تحول دانشگاه»


🔸موزه‌های دانشگاهی با حفاظت و بازشناسی میراث علمی، فرهنگی و هنری دانشگاه‌ها، می‌توانند در تقویت هویت و حافظه نهادی، گسترش تعامل دانشگاه با جامعه و پیوند دستاوردهای گذشته با چشم‌انداز آینده، نقشی مؤثر ایفا کنند.

🔸شرکت در این نشست برای تمامی متخصصان، استادان، دانشجویان و علاقه‌مندان آزاد است.

📅 زمان: چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۶ تا ۱۸
📍مکان: تهران، خیابان سرهنگ سخایی، شماره ۵۶، دانشگاه هنر ایران، تالار اجتماعات دانشکده معماری و شهرسازی

https://www.instagram.com/p/Dfu2xGcxsi-/?exln=Y3ZmNmNzZGE0enZr

🔗 اطلاعات بیشتر: https://preserve.art.ac.ir/fa/news/8123

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

🔻حاشیه‌های پایان‌ناپذیر یک سریال در بناهای تاریخی قزوین؛/
زخم سریال بامداد خمار بر سردر تاریخی مدرسه ابراهیمیه قزوین


🔸ماجرای پرحاشیه و دنباله‌دار حضور عوامل سریال تاریخی بامداد خمار در بناهای اصیل و ثبت‌ملی قزوین وارد فصل تازه‌ای شده، پرونده‌ای که با مداخله در بافت شبستان مسجد جامع عتیق و الحاقات غیراصولی در حسینیه امینی‌ها آغاز و اکنون با تغییرات در سردر و دیواره‌های مدرسه علمیه ابراهیمیه، موج تازه‌ای از واکنش کارشناسان، فعالان میراث فرهنگی و مسوولان متولی را برانگیخته است.

📌در لینک زیر بخوانید:
https://irna.ir/xjYK5Z

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…

میراث‌ باشی

نمایی از فضای داخلی «تکیه دولت» در دوران ناصرالدین‌شاه

Sevruguin, Antoin

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

Читать полностью…
Subscribe to a channel