11136
مرجع تحلیلِ تخصصی کیسهای بالینی ■ بررسی مسائل روز پزشکی براساس استانداردها، گایدلاینها و منابع معتبر اطلاع رسانی دوره های آموزشی■ تخفیفات ویژه■ همراه شما در مسیر علم و سلامت🏥 ارتباط با ادمین⬇️ @LinomSupport
🫁 آمبولی ریه؛ تشخیصی که نباید از دست برود!
آمبولی ریه معمولاً در اثر حرکت لخته خون از وریدهای عمقی اندام تحتانی به سمت عروق ریوی ایجاد میشود
🔹 ۱. تظاهرات بالینی
شایعترین علائم:
تنگی نفس ناگهانی
درد پلورتیک قفسه سینه
تاکیکاردی
تاکیپنه
سرفه و گاهی هموپتیزی
در موارد شدید ممکن است بیمار با سنکوپ، افت فشار خون یا شوک مراجعه کند
🔹 ۲. چه بیمارانی در معرض خطر هستند؟
بیحرکتی طولانیمدت
جراحی اخیر، بهخصوص جراحی ارتوپدی
سابقه قبلی DVT یا PE
بدخیمی فعال
بارداری و دوره پس از زایمان
مصرف استروژن
ترومبوفیلیهای ارثی
🔹 ۳. رویکرد تشخیصی
اولین قدم، تعیین احتمال بالینی با ابزارهایی مانند Wells Score است
اگر احتمال بالینی پایین یا متوسط باشد، D-dimer میتواند برای رد آمبولی کمککننده باشد
در بیماران با احتمال بالینی بالا، نباید برای D-dimer منتظر ماند و معمولاً باید مستقیماً به تصویربرداری مناسب رفت
🔹 ۴. تصویربرداری
در CT Pulmonary Angiography (CTPA) روش تصویربرداری اصلی در بسیاری از بیماران است.
در بیمارانی که امکان انجام CTPA وجود ندارد، اسکن V/Q میتواند جایگزین مناسبی باشد
🔹 ۵. نوار قلب و آزمایشها
یافتههای احتمالی:
تاکیکاردی سینوسی؛ شایعترین یافته ECG
الگوی S1Q3T3؛ کلاسیک اما غیرحساس و غیراختصاصی
وقوع RBBB جدید
وجود T inversion در لیدهای V1 تا V4
افزایش تروپونین و BNP در برخی بیماران
نکته: ECG طبیعی، آمبولی ریه را رد نمیکند
🔴 ۶. درمان
درمان اصلی در اغلب بیماران، آنتیکوآگولاسیون است
در بیمارانی که دچار ناپایداری همودینامیک ناشی از PE پرخطر هستند، ترومبولیز سیستمیک مطرح میشود؛ در صورت منع یا شکست آن، روشهای مداخلهای یا جراحی قابل بررسیاند.چ
#آمبولی_ریه
#PulmonaryEmbolism
#DVT
#ریه
#اورژانس
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🧪 آزمایش طبیعی، بیمار غیرطبیعی!
کیس بالینی:
خانم ۲۹ سالهای با شکایت خستگی شدید، رنگپریدگی، ریزش مو و کاهش تمرکز به پزشک مراجعه میکند.
بیمار میگوید چند ماهی است انرژی سابق را ندارد و حتی با خواب کافی هم احساس خستگی میکند.
پزشک برای او آزمایش خون درخواست میکند
نتایج آزمایش
Hemoglobin 12.1
MCV 84
Ferritin 8
Serum Iron 35
TIBC 420
تحلیل کیس:
در نگاه اول، هموگلوبین بیمار تقریباً طبیعی است و شواهد واضحی از کمخونی دیده نمیشود؛ اما فریتین پایین نشاندهنده کاهش ذخایر آهن بدن است
این وضعیت میتواند نشاندهنده کمبود آهن بدون کمخونی (Iron Deficiency Without Anemia) باشد
نکته مهم این است که کاهش ذخایر آهن میتواند پیش از افت هموگلوبین اتفاق بیفتد؛ بنابراین طبیعی بودن CBC همیشه به معنی طبیعی بودن وضعیت آهن بدن نیست
اقدام بالینی:
بررسی علت کمبود آهن، از جمله خونریزی قاعدگی شدید و دریافت ناکافی آهن
ارزیابی احتمال خونریزی گوارشی یا اختلال جذب بر اساس شرایط بیمار
تصمیمگیری درباره مکمل آهن متناسب با علت و شرایط بالینی
پیگیری فریتین و پاسخ به درمان
#داخلی
#هماتولوژی
#آنمی_فقر_آهن
#آزمایشات
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
⚡️ «میگرن» که در واقع ترومبوز وریدهای مغزی بود
👩 بیمار
خانم ۳۲ ساله با سردرد از ۵ روز قبل مراجعه میکند.
- سردرد منتشر و مداوم
- صبحها شدیدتر است
- با دراز کشیدن و سرفه تشدید میشود
- تهوع دارد
- گاهی تاری دید چندثانیهای پیدا میکند
سابقه:
- مصرف قرص ضدبارداری ترکیبی
- زایمان نداشته
- سابقه میگرن خفیف در گذشته
🩺 معاینه
BP: 128/82
HR: 88
Temp: 36.8
معاینه عصبی طبیعی است
بیمار هوشیار است و ضعف اندام ندارد
📊 بررسی اولیه
- CBC طبیعی
- CRP طبیعی
- Brain CT w/o contrast طبیعی
پزشک با توجه به سابقه میگرن، تشخیص Migraine attack را مطرح میکند
مسکن و داروی ضدتهوع تجویز میشود
این تصمیم در نگاه اول قابلفهم است؛ اما سردرد این بار با میگرنهای قبلی بیمار تفاوت دارد
💣 اتفاق بعدی
۴۸ ساعت بعد بیمار با:
- دوبینی
- تاری دید بیشتر
- سردرد شدیدتر
مراجعه میکند
معاینه چشم:
Bilateral Papilledema
Brain MRI و MRV :
یافته بحرانی
ترومبوز سینوس ساژیتال فوقانی و سینوس عرضی چپ مشاهده میشود
🧠 اشتباه اصلی کجا بود؟
سه نکته ظریف نادیده گرفته شد:
1. تغییر الگوی سردرد: سردرد جدید با میگرنهای قبلی متفاوت بود
2. علائم افزایش فشار داخل جمجمه: تشدید با سرفه و دراز کشیدن، همراه با تاری دید گذرا
3. عامل خطر ترومبوز: مصرف قرص ضدبارداری حاوی استروژن
نکته مهم: CT بدون کنتراست طبیعی، ترومبوز وریدی مغز را رد نمیکند
✅ تشخیص نهایی
🚨 Cerebral Venous Sinus Thrombosis (CVST)
ترومبوز سینوسهای وریدی مغز، همراه با افزایش فشار داخل جمجمه
خطای شناختی: Anchoring روی سابقه میگرن + اطمینان بیشازحد به CT طبیعی
🎯 نکته طلایی
هر سردردی که در بیمار مبتلا به میگرن رخ میدهد، الزاماً میگرن نیست؛ تغییر الگوی سردرد گاهی مهمتر از سابقه قبلی بیمار است
در صورت شک به CVST، MRI/MRV یا CT venography لازم است و ارزیابی نباید به CT ساده طبیعی محدود شود
#اشتباهات_رایج_پزشکان
#ترمبوز_ورید_مغزی
#میگرن
#نورولوژی
#CVST
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
صدای شما رو شنیدیم؛ یادگیری نباید به اینترنت وابسته باشه!
امسال با اتفاقات و محدودیتهای زیادی روبهرو بودیم؛ از جنگ و قطعی اینترنت گرفته تا اختلال و کندی دیتاسنترها و مسدود شدن ناگهانی سایت.
با توجه به این شرایط و دغدغههای شما برای دسترسی پایدار به محتوای آموزشی، قابلیت مشاهده آفلاین ویدئوها رو بهصورت آزمایشی توسعه دادیم.💚
چطور استفاده کنیم؟
۱. ابتدا سایت لینوم رو با گزینه Add to Home Screen به صفحه اصلی گوشی اضافه کنید.
۲. وارد حساب کاربری بشید و از منوی سایت، بخش «دورههای من» رو انتخاب کنید.
۳. دوره موردنظرتون یا هر ویدئویی که نیاز دارید رو دانلود کنید.
چند نکته:
🔹 ویدئوها در حافظه مرورگر ذخیره میشن و بدون اینترنت قابل مشاهده هستن.
🔹 ویدئوهای دانلودشده در بخش «دانلودها» قرار میگیرن.
🔹 برای دسترسی آفلاین، حتماً از همون مرورگر و یا وب اپلیکیشن که ویدئو رو باهاش دانلود کردید استفاده کنید و اطلاعات مرورگر رو پاک نکنید.
💚 امیدواریم این قابلیت کمک کنه در هر شرایطی، مسیر یادگیری شما ادامه داشته باشه.
🏥 اورژانس
مننژیت باکتریایی حاد (Acute Bacterial Meningitis)
مرد ۲۴ سالهای با سردرد بسیار شدید، تب و استفراغ به اورژانس آورده میشود. از صبح دچار خوابآلودگی و گیجی شده است
همراه بیمار میگوید سردرد از دیروز شروع شده و بهسرعت شدت گرفته است
۱. علائم حیاتی
- BP: 100/60 mmHg
- HR: 125/min
- RR: 25/min
- T: 39.5°C
- SpO₂: 97%
۲. معاینه
- سفتی گردن (Nuchal rigidity)
- فتوفوبی
- تست Kernig مثبت
- سطح هوشیاری کاهشیافته
- پتشیهای پراکنده روی اندامها
۳. آزمایشها
- WBC: 22,000
- CRP: 180
- Lactate: 3.1
بهدلیل کاهش سطح هوشیاری، ابتدا CT مغز انجام میشود که شواهدی از توده یا اثر فشاری نشان نمیدهد
۴. آنالیز مایع مغزینخاعی (CSF)
WBC 2,500
نوع غالب سلول : نوتروفیل
Protein 220
Glucose 25
Serum glucose 110
Opening pressure بالا
رنگآمیزی گرم، دیپلوکوکهای گرم منفی را نشان میدهد
🎯 تشخیص نهایی
اورژانس عفونی
مننژیت باکتریایی حاد ناشی از Neisseria meningitidis (مننگوکوک)
🧠 پاتوفیزیولوژی
باکتری وارد جریان خون شده و از سد خونی مغزی عبور میکند. التهاب شدید مننژ باعث افزایش فشار داخل جمجمه و اختلال عملکرد مغز میشود
مننگوکوک میتواند باکتریمی و سپسیس شدید همراه با پورپورای منتشر ایجاد کند
🚨 اقدامات فوری
1. ایزولاسیون قطرهای (Droplet precautions)
2. شروع فوری آنتیبیوتیک وریدی؛ معمولاً سفتریاکسون و در شرایط مناسب وانکومایسین نیز اضافه میشود
3. دگزامتازون پیش از یا همزمان با اولین دوز آنتیبیوتیک، در صورت شک به مننژیت پنوموکوکی یا زمانی که عامل هنوز مشخص نیست، طبق پروتکل
4. پایش وضعیت عصبی، فشار خون و علائم افزایش ICP
5. شیمیپروفیلاکسی افراد تماس نزدیک در مننگوکوک، مانند ریفامپین، سیپروفلوکساسین یا سفتریاکسون طبق شرایط و مقاومت منطقهای
#اورژانس
#عفونی
#مننژیت
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🛑 آرتریت تاکایاسو یا بیماری بدون نبض
🔸 واسکولیت عروق بزرگ
🔹 8 برابر شایعتر در زنان و شایع در سن 20 تا 30 سال
💢 تظاهرات بالینی :
1️⃣ تفاوت فشار سیستولی بیشتر از 10mmHg بین دو دست
2️⃣ کاهش نبض شریانی رادیال یا براکیال
3️⃣ سمع بروئی روی شریان های ساب کلاوین ( یا آئورت )
4️⃣ لنگش اندام ها
5️⃣ درد گردن یا فک
6️⃣ سردرد
7️⃣ سرگیجه ( Dizziness )
8️⃣ هیپرتانسیون
9️⃣ آرترالژی
🔟 میالژی
💢 تشخیص :
🔺 تصویر برداری عروقی ( CT - آنژیوگرافی یا MR - آنژیوگرافی )
🔺 در تصویر برداری ضایعات بلند به تدریج تنگ شونده یا ضایعات آنوریسمی دیده می شود
💊 درمان :
🔺 اساس درمان آرتریت تاکایاسو : گلوکوکورتیکوئید ها
‼️ مشکل گلوکوکورتیکوئید ها عود در حین Taper کردن است برای همین از داروهای دیگر هم استفاده میشود
🔺 متوترکسات و آزاتیوپرین
🔺مهارکننده های TNF
🔺 آسپرین Low dose در پیشگیری از عوارض سیستمیک نقش دارد
#آرتریت_تاکایاسو
#روماتولوژی
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🏥 اورژانس
اندوکاردیت عفونی (Infective Endocarditis)
مرد ۵۶ سالهای با تب طولکشیده، تعریق شبانه، ضعف و کاهش وزن طی سه هفته اخیر به اورژانس مراجعه میکند
بیمار میگوید اخیراً چند بار دچار لرز شده و از دو روز قبل درد مبهم در پهلوی چپ نیز پیدا کرده است
۱. علائم حیاتی
- BP: 110/70 mmHg
- HR: 112/min
- RR: 20/min
- T: 39°C
- SpO₂: 97%
۲. شرح حال
- سابقه تعویض دریچه آئورت با دریچه مصنوعی دارد
- اخیراً برای درمان عفونت دندان آنتیبیوتیک دریافت کرده است
- سابقه مصرف تزریقی مواد ندارد
۳. معاینه فیزیکی
- سوفل سیستولیک جدید در ناحیه آئورت
- پتشی در اندامهای تحتانی
- خطوط خونریزی زیر ناخن (Splinter hemorrhages)
- حساسیت خفیف در ناحیه طحال
۴. آزمایشها
WBC 16,000
Hb 10.5
ESR 85
CRP 120
Creatinine 1.3
سه ست کشت خون از محلهای جداگانه گرفته میشود
۵. تصویربرداری
اکوکاردیوگرافی ترانسازوفاژیال (TEE):
یک توده متحرک سازگار با vegetation روی دریچه آئورت مصنوعی دیده میشود
کشت خون پس از ۲۴ ساعت رشد باکتری گرم مثبت را نشان میدهد و بعداً Staphylococcus aureus شناسایی میشود
🎯 تشخیص نهایی
اندوکاردیت عفونی دریچه مصنوعی (Prosthetic Valve Infective Endocarditis) ناشی از استافیلوکوک اورئوس
🧠 پاتوفیزیولوژی
باکتریها روی سطح دریچه یا مواد مصنوعی دریچه مستقر میشوند و همراه با فیبرین و پلاکت، vegetation تشکیل میدهند.
عوارض مهم:
- تخریب دریچه و نارسایی قلبی
- آبسه اطراف دریچه
- آمبولی مغزی یا کلیوی یا طحالی
- اختلال هدایت قلبی
🚨 اقدامات فوری
1. گرفتن حداقل سه ست کشت خون پیش از آنتیبیوتیک، در صورت امکان بدون تأخیر درمان
2. شروع آنتیبیوتیک وریدی تجربی با پوشش مناسب، سپس تنظیم براساس کشت و حساسیت؛ در اندوکاردیت دریچه مصنوعی انتخاب رژیم باید با متخصص عفونی انجام شود
3. انجام TEE و ارزیابی عوارض اطراف دریچه
4. مشاوره فوری جراحی قلب؛ در صورت نارسایی قلبی، عفونت کنترلنشده، آبسه یا خطر آمبولی، ممکن است جراحی ضروری باشد
#قلب
#عفونی
#جراحی_قلب
#اندوکاردیت_عفونی
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🦴 علل کاهش و افزایش دانسیته استخوان در گرافی ساده
یکی از یافتههای مهم در بررسی رادیوگرافی استخوان، تغییر دانسیته استخوان نسبت به حد انتظار است
این تغییر میتواند به دو شکل دیده شود:
🔵 1. کاهش دانسیته استخوان (Osteopenia / Osteoporosis)
در گرافی، استخوان نسبت به حالت طبیعی رادیولوسنتتر (تیرهتر) دیده میشود
مهمترین علل:
🔹 متابولیک و اندوکرین:
Osteoporosis (شایعترین علت)
Osteomalacia
Hyperparathyroidism
Cushing syndrome
Hypogonadism
🔹 دارویی و تغذیهای:
مصرف طولانیمدت کورتیکواستروئیدها
کمبود ویتامین D
کمبود کلسیم
سوءتغذیه
مصرف طولانیمدت هپارین
🔹 نئوپلاستیک و هماتولوژیک:
مولتیپل میلوما
متاستازهای استئولیتیک
برخی بیماریهای خونی
🔹 سایر علل:
بیحرکتی طولانیمدت (Disuse osteopenia)
بیماریهای مزمن کبدی
استئوژنز ایمپرفکتا
💡 نکات رادیولوژیک مهم:
Osteoporosis:
کاهش منتشر دانسیته و گاهی شکستگی فشاری مهرهها
Osteomalacia:
ممکن است Looser zones (شکستگیهای ناکامل یا pseudofractures) دیده شوند
Hyperparathyroidism:
جذب زیرپریوستی استخوان، بهخصوص در سطح رادیال فالانژهای میانی انگشتان
Multiple myeloma:
ضایعات لیتیک متعدد با نمای Punched-out، بهخصوص در جمجمه
🔴 2. افزایش دانسیته استخوان (Osteosclerosis)
در این حالت استخوان نسبت به حالت طبیعی رادیواوپکتر (سفیدتر) دیده میشود
مهمترین علل:
🔹 بیماریهای متابولیک:
Paget disease (بهخصوص فاز اسکلروتیک)
Renal osteodystrophy
Fluorosis
🔹 بیماریهای مادرزادی:
Osteopetrosis
Osteopoikilosis
Pyknodysostosis
🔹 بیماریهای هماتولوژیک:
Myelofibrosis
Systemic mastocytosis
Sickle cell disease
🔹 علل نئوپلاستیک:
متاستازهای استئوبلاستیک، بهویژه از پروستات و پستان
برخی لنفومها
🔹 علل دیگر:
Osteoblastic response
در اطراف برخی ضایعات استخوانی
Bone infarction
💡 نکات رادیولوژیک مهم:
Osteopetrosis:
افزایش منتشر دانسیته استخوان و نمای Bone within bone
Paget disease:
افزایش ضخامت کورتکس، ضخیمشدن ترابکولها و بزرگشدن استخوان
Osteopoikilosis:
کانونهای متعدد کوچک اسکلروتیک، معمولاً اطراف مفاصل
Myelofibrosis:
اسکلروز منتشر استخوان همراه با احتمال هپاتواسپلنومگالی
متاستاز پروستات: ضایعات متعدد اسکلروتیک، بهویژه در اسکلت محوری
#رادیولوژی
#ارتوپدی
#دانسیته_استخوان
#Osteoporosis
#Osteosclerosis
#Osteopenia
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🫁 افتراق آسم از COPD با اسپیرومتری
🔬 مهمترین نکته: فقط به پاسخ برونکودیلاتوری نگاه نکنید!
آسم (Asthma) و COPD هر دو میتوانند با الگوی انسدادی در اسپیرومتری همراه باشند؛ اما نحوه تفسیر نتایج قبل و بعد از برونکودیلاتور اهمیت زیادی دارد
1️⃣ قدم اول: آیا انسداد جریان هوا وجود دارد؟
نسبت زیر را بررسی کنید:
FEV₁/FVC
🔹 اگر نسبت کاهش یافته باشد، الگوی انسدادی مطرح است؛ اما بهتنهایی آسم را از COPD افتراق نمیدهد
🔹 در COPD، معیار تشخیصی GOLD عبارت است از:
FEV₁/FVC < 0.70 پس از برونکودیلاتور
البته تشخیص نهایی باید با علائم بالینی و سابقه مواجهه با عوامل خطر، مانند سیگار، همخوانی داشته باشد
2️⃣ قدم دوم: پاسخ به برونکودیلاتور را بررسی کنید
در بزرگسالان، یکی از معیارهای رایج برای اثبات تغییرپذیری جریان بازدمی به نفع آسم عبارت است از:
📌 افزایش FEV₁ به میزان حداقل ۱۲٪ و حداقل ۲۰۰ میلیلیتر نسبت به مقدار پایه.
اما نکته بسیار مهم:
❌ پاسخ مثبت به برونکودیلاتور، بهتنهایی به معنای آسم نیست!
چرا؟ چون بیماران مبتلا به COPD نیز ممکن است پاسخ قابلتوجهی به برونکودیلاتور نشان دهند
از طرف دیگر، پاسخ منفی هم آسم را رد نمیکند؛ بهخصوص اگر بیمار تحت درمان باشد یا هنگام انجام تست، بیماری کنترل شده باشد
3️⃣ چه یافتههایی به افتراق کمک میکنند؟
🔵 به نفع آسم:
• علائم متغیر و حملهای
• تغییرپذیری عملکرد ریه در طول زمان
• پاسخ قابلتوجه به برونکودیلاتور
• طبیعی شدن اسپیرومتری در فاصله بین حملات، در برخی بیماران
🟠 به نفع COPD:
• شروع معمولاً در سنین بالاتر
• سابقه سیگار یا مواجهه طولانی با دود و آلایندهها
• تنگی نفس پیشرونده و علائم پایدار
• باقی ماندن انسداد پس از برونکودیلاتور
هیچیک از این ویژگیها بهتنهایی تشخیصی نیستند و همپوشانی بالینی وجود دارد
4️⃣ یک دام تشخیصی مهم ⚠️
فرض کنید بیمار پس از مصرف برونکودیلاتور، افزایش ۳۰۰ میلیلیتری FEV₁ دارد؛ اما نسبت FEV₁/FVC همچنان ۰٫۶۵ است
آیا این بیمار حتماً آسم دارد؟
خیر! پاسخ برونکودیلاتوری مثبت است، اما انسداد پایدار نیز وجود دارد
در صورت وجود علائم و عوامل خطر سازگار، COPD همچنان مطرح است و باید شرححال و سایر شواهد بررسی شوند
🧠 جمعبندی
✅ بیماری مزمن انسدادی ریه یا COPD: انسداد پایدار پس از برونکودیلاتور، با زمینه بالینی سازگار
✅ آسم: وجود علائم متغیر همراه با شواهد عینی تغییرپذیری جریان بازدمی
✅ پاسخ به برونکودیلاتور بهتنهایی افتراقدهنده قطعی نیست
✅ در برخی بیماران، ویژگیهای هر دو بیماری وجود دارد؛ بنابراین نباید صرفاً بر اساس یک عدد، تشخیصگذاری کرد
#اسپیرومتری
#آسم
#COPD
#ریه
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🩺 کیس بالینی | بیمار با ترومبوسیتوپنی و اختلال هوشیاری
خانم ۳۱ ساله با شکایت سردرد، ضعف و کبودیهای پوستی از ۵ روز قبل مراجعه میکند
از صبح امروز خانواده متوجه شدهاند که بیمار گیج شده و کلمات را اشتباه بیان میکند
شرح حال
تب خفیف از دو روز قبل
خونریزی لثه هنگام مسواک زدن
چند پتشی روی پاها
اسهال یا استفراغ نداشته است
داروی جدید مصرف نکرده است
باردار نیست
معاینه
T: 38.2°C
BP: 128/76
HR: 108
GCS: 14
پتشی و پورپورا در اندام تحتانی
نقص عصبی فوکال واضح ندارد
شکم نرم، طحال قابل لمس نیست
آزمایشها
Hb 8.4
Platelet 14,000
WBC 9,800
Creatinine 1.8
LDH 1850
Total bilirubin 3.2 (Indirect بالا)
Reticulocyte بالا
PT نرمال
aPTT نرمال
Fibrinogen نرمال
D-dimer مختصراً بالا
Peripheral Blood Smear
- Schistocyte فراوان (۴٪)
❓سؤالات
1. چهار تشخیص افتراقی اصلی چیست؟
2. محتملترین تشخیص چیست؟
3. کدام یافتهها DIC را کمتر محتمل میکنند؟
4. قبل از آماده شدن نتیجه ADAMTS13 چه اقدام درمانی باید انجام شود؟
5. آیا باید برای اصلاح پلاکت، Platelet transfusion انجام داد؟
6. درمانهای اختصاصی این بیماری کداماند؟
نکته: اگر منتظر نتیجه ADAMTS13 بمانی، ممکن است بیمار فرصت درمان را از دست بدهد. کلید تشخیص، کنار هم گذاشتن MAHA + ترومبوسیتوپنی + علائم نورولوژیک + PT/PTT طبیعی است
#کیس_بالینی
#داخلی
#هماتولوژی
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
⚡ «نقرس» که در واقع آرتریت سپتیک بود
👨 بیمار
مرد ۵۹ ساله با درد و تورم زانوی راست از ۲ روز قبل مراجعه میکند
سابقه:
نقرس از ۵ سال قبل
مصرف نامنظم آلوپورینول
دیابت نوع ۲
میگوید درد شبیه حملات قبلی نقرس است، ولی این بار کمی طولانیتر شده
🩺 معاینه
دما: 37.8°C
ضربان قلب: 98
زانو گرم و متورم است
حرکت غیرفعال زانو دردناک است
بیمار بهسختی میتواند وزن روی پایش بیندازد
📊 آزمایشها
WBC: 12,400
CRP: بالا
اسیداوریک: 6.2 mg/dL
پزشک با توجه به سابقه نقرس، تشخیص Acute gout flare میدهد. بیمار تب بالا ندارد و اسیداوریک هم خیلی بالا نیست؛ بااینحال هیچکدام از این دو یافته بهتنهایی نقرس یا عفونت مفصل را تأیید یا رد نمیکنند
💣 اتفاق بعدی
بیمار با درمان ضدالتهابی بهتر نمیشود. آسپیراسیون مفصل انجام میشود:
مایع مفصلی کدر
WBC مایع مفصلی: 68,000/µL، با غلبه نوتروفیلها
کشت مایع مفصلی: مثبت برای Staphylococcus aureus
🧠 اشتباه پزشک چه بود؟
وجود سابقه نقرس باعث شد حمله فعلی هم به همان بیماری نسبت داده شود
اما نکته ظریف این است که:
نقرس و عفونت مفصل ممکن است از نظر بالینی بسیار شبیه باشند
وجود کریستالهای اورات در مایع مفصلی هم عفونت همزمان را رد نمیکند
نبود تب بالا، آرتریت سپتیک را منتفی نمیکند
در بیمار مشکوک به آرتریت سپتیک، باید در صورت امکان پیش از آنتیبیوتیک، مایع مفصل برای شمارش سلولی، بررسی کریستال و کشت گرفته شود؛ اگر بیمار بدحال است، درمان نباید بهخاطر نمونهگیری به تأخیر بیفتد
✅ تشخیص نهایی
Septic arthritis of the knee Staphylococcus aureus.
خطای شناختی: Anchoring روی تشخیص قبلی
خطای فرایندی: انجام ندادن آرتروسنتز با وجود مفصل حاداً متورم و دردناک
🎯 نکته طلایی: بیماری که قبلاً بارها نقرس داشته، این بار هم ممکن است نقرس داشته باشد؛ اما مفصل داغ و متورم، بهخصوص در بیمار دیابتی، تا حد امکان باید از نظر عفونت بررسی شود
#کیس_بالینی
#اشتباهات_رایج_پزشکان
#نقرس
#آرتریت_سپتیک
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🩺 وقتی هیپوناترمی فقط یک عدد آزمایشگاهی نیست
خانم ۵۴ ساله با شکایت تهوع، ضعف عضلانی، کاهش اشتها و سرگیجه هنگام ایستادن از ۲ ماه قبل مراجعه میکند. طی هفته اخیر علائم شدیدتر شدهاند
شرح حال
کاهش وزن ۵ کیلوگرم طی ۳ ماه
میل شدید به مصرف غذاهای شور
بدون اسهال یا استفراغ مداوم
بدون سابقه بیماری کلیوی
داروی ضدافسردگی یا دیورتیک مصرف نمیکند
معاینه
BP خوابیده: 96/62 mmHg
BP ایستاده: 76/48 mmHg
HR: 108/min
تیرگی غیرمعمول چینهای کف دست و مخاط دهان
شکم نرم و بدون حساسیت
بدون ادم
آزمایشها
Na: 124 mEq/L
K: 5.8 mEq/L
HCO₃: 18 mEq/L
Glucose: 66 mg/dL
Creatinine: 1.0 mg/dL
Serum osmolality: 263 mOsm/kg
Urine Na: 74 mEq/L
TSH: نرمال
Cortisol ساعت ۸ صبح: 2.2 µg/dL
❓ سؤالات
محتملترین تشخیص چیست؟
چرا بیمار همزمان هیپوناترمی و هیپرکالمی دارد؟
تیرگی پوست و مخاط چه سرنخی به ما میدهد؟
کدام آزمایشها به افتراق نوع اولیه از ثانویه کمک میکنند؟
اگر بیمار دچار افت فشار شدید، استفراغ مداوم یا اختلال هوشیاری شود، اقدام فوری چیست؟
چرا تجویز مایعات بهتنهایی درمان کافی نیست؟
نکته چالش: قبل از اینکه تمام یافتهها را به SIADH یا دهیدراتاسیون نسبت دهید، به ارتباط میان فشار خون، پتاسیم، سدیم و رنگدانههای پوست توجه کنید
#کیس_بالینی
#هیپوناترمی
#نفرولوژی
#داخلی
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
اطلاعیه: یکشنبه ۲۶ مهر با توجه به اعلام دیتاسنتر، از ساعت ۱۹:۰۰ الی ۲۳:۰۰، سرور های لینوم از دسترس خارج میشوند.
لطفاً درصورتی که نیاز به مشاهده ویدئو ها دارید از ویژگی آزمایشی مشاهده محتوا به صورت افلاین استفاده کنید.
قبل از بازه مذکور ، محتوا را از قسمت دوره های من، دانلود آفلاین کنید تا بدون نیاز به اینترنت از آن استفاده کنید.
Linom.net
❗️اطلاعیه سنجش پزشکی راجب انصراف در بازه ۱۵ روزه (بدون محرومیت از آزمون سال بعد)
🔷 از شنبه ۲۵ مهر تا ۲ آبان ماه فرصت دارین تا در سایت سنجش پزشکی نسبت به ثبت نام و فرم اعلام انصراف اقدام کنید
📌گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
پشتِ یک تشخیص - کیس اول
🫁 اشباع اکسیژن طبیعی؛ اما بیمار در آستانه نارسایی تنفسی است!
مرد ۶۳ سالهای با سابقه COPD به اورژانس مراجعه میکند. خانواده اظهار میکنند بیمار طی چند ساعت اخیر خوابآلود شده و پاسخهایش به سؤالات کندتر از قبل است.
در معاینه:
- RR: 10
- HR: 105
- SpO2: 94% با اکسیژن مکمل
- استفاده از عضلات فرعی تنفسی ندارد
- بیمار خوابآلود است، اما با تحریک کلامی بیدار میشود
پزشک با مشاهده SpO2 برابر ۹۴٪، وضعیت اکسیژناسیون را نسبتاً مناسب ارزیابی میکند و اکسیژندرمانی را ادامه میدهد
اما یک سؤال مهم وجود دارد:
آیا SpO2 طبیعی میتواند نارسایی تنفسی خطرناک را رد کند؟
🧠 دام تشخیصی: فراموش کردن تهویه در ارزیابی بیمار
پالساکسیمتری فقط اشباع هموگلوبین از اکسیژن را نشان میدهد و اطلاعات مستقیمی درباره دفع CO2 نمیدهد
بنابراین ممکن است بیمار اکسیژناسیون نسبتاً مناسبی داشته باشد، اما دچار هیپوونتیلاسیون و احتباس شدید دیاکسیدکربن باشد
در بیماران COPD، این وضعیت میتواند به نارسایی تنفسی هیپرکاپنیک منجر شود
🔬 آزمایش تعیینکننده
گاز خون شریانی (ABG):
- pH: 7.24
- PaCO2: 78 mmHg
- HCO3: 33 mEq/L
- PaO2: 72 mmHg
تفسیر:
بیمار دچار اسیدوز تنفسی با افزایش بیکربنات شده است که مطرحکننده احتباس مزمن CO2 همراه با تشدید حاد آن است
تشخیص نهایی:
Acute-on-chronic hypercapnic respiratory failure
⚠️ اشتباه مهم دیگر: اکسیژن بیش از حد
در بیماران COPD در معرض خطر نارسایی هیپرکاپنیک، تجویز اکسیژن با غلظت بالا و بدون هدف مشخص میتواند احتباس CO2 را تشدید کند
مکانیسمهای اصلی عبارتاند از:
- تشدید اختلال نسبت تهویه به پرفیوژن (V/Q mismatch)
- اثر هالدین (Haldane effect)
- کاهش نسبی محرک تهویهای ناشی از هیپوکسمی
💊 تصمیم درمانی
- اکسیژن کنترلشده با هدف SpO2 حدود ۸۸ تا ۹۲ درصد
- بررسی و درمان عامل محرک تشدید COPD
- در صورت وجود اسیدوز تنفسی و مناسب بودن شرایط بالینی، شروع NIV بهویژه BiPAP
- پایش مکرر وضعیت هوشیاری و ABG
در صورت عدم تحمل NIV، کاهش سطح هوشیاری همراه با ناتوانی در حفاظت راه هوایی یا شکست درمان غیرتهاجمی، باید انتوباسیون و تهویه مکانیکی مدنظر قرار گیرد
#داخلی
#ریه
#پشت_یک_تشخیص
#COPD
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🏥 سناریوی اورژانس
مسمومیت با استامینوفن
(Acetaminophen Toxicity)
خانم ۲۱ سالهای حدود ۶ ساعت پس از مصرف تعداد زیادی قرص استامینوفن توسط خانواده به اورژانس آورده میشود
بیمار ابتدا تهوع و استفراغ داشته، اما اکنون درد مبهم در قسمت فوقانی و راست شکم دارد
۱. شرح حال
- مصرف حدود ۳۰ قرص استامینوفن ۵۰۰ میلیگرمی
- مجموع دوز: حدود ۱۵ گرم
- زمان مصرف: حدود ۶ ساعت قبل
- سابقه بیماری کبدی ندارد
۲. علائم حیاتی
- BP: 115/75 mmHg
- HR: 105/min
- RR: 18/min
- T: 36.8°C
- SpO₂: 99%
۳. آزمایشها
AST 180
ALT 220
INR 1.2
Bilirubin طبیعی
Creatinine طبیعی
Acetaminophen level بالا
🧠 پاتوفیزیولوژی
استامینوفن در کبد عمدتاً از مسیرهای گلوکورونیداسیون و سولفاسیون متابولیزه میشود
مقداری از آن توسط آنزیم CYP450 به متابولیت سمی NAPQI تبدیل میشود
در مصرف بیش از حد:
- ذخایر گلوتاتیون کاهش مییابد
- متابولیت سمی NAPQI تجمع پیدا میکند
- سلولهای کبدی، بهویژه در ناحیه مرکزی لوبول کبدی (Zone 3)، آسیب میبینند
- ممکن است نارسایی حاد کبد ایجاد شود
🎯 تشخیص نهایی
مسمومیت حاد با استامینوفن
(Acute Paracetamol Poisoning)
🚨 اقدامات فوری
1. اندازهگیری سطح استامینوفن؛ در مصرف یکباره با زمان مشخص، سطح دارو باید در ۴ ساعت یا بیشتر پس از مصرف اندازهگیری و با نوموگرام Rumack–Matthew تفسیر شود
2. شروع N-acetylcysteine (NAC) در صورت قرار گرفتن سطح دارو بالای خط درمان، یا وجود اندیکاسیونهای دیگر؛ اگر مصرف بالقوه سمی بوده و نتیجه آزمایش دیر آماده میشود، درمان را به تأخیر نیندازید
3. پایش AST، ALT، INR، کراتینین و قند خون
4. در موارد شدید، ارزیابی فوری برای پیوند کبد
🔑 نکات طلایی
- شروع NAC با بازسازی ذخایر گلوتاتیون، به خنثیسازی NAPQI کمک میکند
- بیشترین اثربخشی NAC در شروع زودهنگام، بهخصوص طی ۸ ساعت اول، است
- نوموگرام Rumack–Matthew فقط برای مصرف حاد با زمان مشخص کاربرد دارد؛ در مصرف مزمن یا زمان نامشخص نباید از آن استفاده کرد
- ممکن است بیمار در ساعات اولیه علامت کمی داشته باشد، اما بعداً دچار نارسایی شدید کبد شود
#اورژانس
#مسمومیت
#داخلی
#مسمومیت_با_استامینوفن
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🩺 پانکراتیت حاد؛ وقتی پانکراس ملتهب میشود!
پانکراتیت حاد یک التهاب ناگهانی پانکراس است که میتواند از یک بیماری خفیف تا یک وضعیت تهدیدکننده حیات متغیر باشد
🔹 ۱. علائم بالینی
مهمترین علامت، درد شدید و ناگهانی اپیگاستر است که معمولاً به پشت انتشار پیدا میکند.
علائم همراه:
تهوع و استفراغ
حساسیت شکمی
نفخ شکم
تب و تاکیکاردی
🔹 ۲. شایعترین علل پانکراتیت حاد
1️⃣ سنگ صفراوی (Gallstones)
2️⃣ مصرف الکل
3️⃣ هیپرتریگلیسریدمی شدید
4️⃣ داروها
5️⃣ ERCP
6️⃣ هیپرکلسمی
🔹 ۳. تشخیص چگونه انجام میشود؟
برای تشخیص پانکراتیت حاد وجود حداقل ۲ مورد از ۳ معیار زیر لازم است:
درد شکمی تیپیک و سازگار با پانکراتیت
افزایش لیپاز یا آمیلاز به بیش از ۳ برابر حد بالای طبیعی
یافتههای تصویربرداری سازگار با پانکراتیت
⭐️ نکته: لیپاز نسبت به آمیلاز اختصاصیت بیشتری دارد و معمولاً آزمایش ترجیحی است
🔹 ۴. درمان پانکراتیت حاد
درمان عمدتاً حمایتی است:
تجویز مایعات وریدی، ترجیحاً رینگر لاکتات با ارزیابی مکرر وضعیت بیمار
کنترل درد با مسکن مناسب
تغذیه خوراکی زودهنگام در صورت تحمل
درمان علت زمینهای
⚠️ آنتیبیوتیک بهصورت روتین در پانکراتیت حاد تجویز نمیشود؛ فقط در صورت وجود عفونت اثباتشده یا شک قوی به آن لازم است
🔹 ۵. چه زمانی CT لازم است؟
CT با کنتراست برای همه بیماران در بدو ورود ضروری نیست
در صورت نامشخص بودن تشخیص یا عدم بهبود بالینی طی ۴۸ تا ۷۲ ساعت، تصویربرداری میتواند کمککننده باشد
🔴 نکته اورژانسی:
افت فشار خون، نارسایی تنفسی، اختلال عملکرد کلیه و اختلال سطح هوشیاری میتوانند نشانه پانکراتیت شدید باشند
#پانکراتیت
#اورژانس
#داخلی
#گوارش
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🩸چطور در کمتر از یک دقیقه ABG را تفسیر کنیم؟
یکی از مهارتهای ضروری در پزشکی، تفسیر سریع و صحیح گاز خون شریانی (ABG) است
بیایید با یک الگوریتم ساده و کاربردی یاد بگیریم
1️⃣ ابتدا pH را بررسی کنید
محدوده طبیعی:
pH: 7.35–7.45
🔹 pH کمتر از 7.35 → Acidemia
🔹 pH بیشتر از 7.45 → Alkalemia
2️⃣ علت اختلال را مشخص کنید
مقادیر طبیعی:
PaCO₂: 35–45 mmHg
HCO₃⁻: 22–26 mEq/L
قانون طلایی:
🔸 افزایش PaCO₂ باعث اسیدوز تنفسی میشود
🔸 کاهش PaCO₂ باعث آلکالوز تنفسی میشود
🔸 کاهش HCO₃⁻ باعث اسیدوز متابولیک میشود
🔸 افزایش HCO₃⁻ باعث آلکالوز متابولیک میشود
3️⃣ آیا جبران مناسب انجام شده است؟
در اختلالات متابولیک، از فرمولهای زیر استفاده کنید:
🔴 اسیدوز متابولیک: فرمول Winter
PaCO₂ مورد انتظار:
1.5 × HCO₃⁻ + 8 ± 2
اگر PaCO₂ واقعی بالاتر باشد، اسیدوز تنفسی همزمان مطرح است
اگر پایینتر باشد، آلکالوز تنفسی همزمان مطرح است
🔵 آلکالوز متابولیک:
بهازای هر 1 mEq/L افزایش HCO₃⁻ بالاتر از 24، PaCO₂ معمولاً حدود 0.7 mmHg افزایش مییابد
4️⃣ آنیون گپ (Anion Gap) را فراموش نکنید!
فرمول:
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻)
محدوده طبیعی معمولاً حدود 8–12 mEq/L است (بدون احتساب پتاسیم؛ وابسته به آزمایشگاه).
افزایش آنیون گپ میتواند در شرایط زیر دیده شود:
لاکتیک اسیدوز
کتواسیدوز دیابتی
نارسایی کلیه
مسمومیت با متانول
مسمومیت با اتیلن گلیکول
مسمومیت با سالیسیلات
نکته: در هیپوآلبومینمی، آنیون گپ باید برای آلبومین اصلاح شود
5️⃣ یک کیس بالینی برای تمرین 🧠
بیماری با تهوع، استفراغ و درد شکم مراجعه کرده است
نتایج ABG:
pH = 7.25
PaCO₂ = 25 mmHg
HCO₃⁻ = 11 mEq/L
Na = 140
Cl = 100
❓ تشخیص اسید و باز چیست؟
تحلیل:
pH پایین است؛ پس بیمار Acidemia دارد.
HCO₃⁻ پایین است؛ بنابراین اختلال اولیه اسیدوز متابولیک است
با فرمول Winter:
PaCO₂ = (1.5 × 11) + 8 = 24.5 ± 2
PaCO₂ واقعی برابر 25 است؛ پس جبران تنفسی مناسب است
آنیون گپ:
AG = 140 − (100 + 11) = 29
بنابراین بیمار دچار High Anion Gap Metabolic Acidosis با جبران تنفسی مناسب است
🎯 نکته طلایی
در تفسیر ABG فقط به pH نگاه نکنید!
همیشه این چهار سؤال را بپرسید:
بیمار اسیدمی دارد یا آلکالمی؟
اختلال اولیه تنفسی است یا متابولیک؟
جبران مناسب است یا اختلال مختلط داریم؟
آنیون گپ طبیعی است یا افزایش یافته؟
#ABG
#گازخون
#ICU
#اورژانس
#اسید_باز
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
⚡️ «حمله صفراوی» که در واقع پانکراتیت نبود، بلکه ایسکمی مزانتریک بود!
👨 بیمار
مرد ۷۲ ساله با درد شکم از ۶ ساعت قبل مراجعه میکند
درد منتشر و شدید شکم
تهوع و دو بار استفراغ
از شدت درد بیقرار است
سابقه فیبریلاسیون دهلیزی دارد
چند روز است داروی Apixaban را مصرف نکرده
🩺 معاینه
BP: 138/82
HR: 112
Temp: 37.2°C
شکم:
نرم
تندرنس خفیف و منتشر
بدون گاردینگ یا ریباند واضح
نکته عجیب:
بیمار از درد ۹ از ۱۰ شکایت دارد، اما معاینه شکم تقریباً طبیعی است
📊 آزمایشها
WBC: 14,000
Lactate: 1.8
Lipase: طبیعی
Cr: 1.2
👨⚕️ تصمیم اولیه پزشک
با توجه به تهوع، استفراغ و درد بالای شکم، تشخیص اولیه Biliary colic یا گاستروانتریت مطرح میشود
سونوگرافی:
سنگ کیسه صفرا
بدون ضخیمشدن دیواره
بدون مایع اطراف کیسه صفرا
پزشک وجود سنگ را توضیح درد تلقی میکند
💣 شش ساعت بعد
درد همچنان شدید است و بیمار دچار اسیدوز متابولیک و افزایش لاکتات میشود
CT Angiography:
یافته بحرانی
Occlusion of superior mesenteric artery
درگیری ایسکمیک روده مشاهده میشود
🧠 اشتباه اصلی کجا بود؟
سه دام تشخیصی وجود داشت:
سنگ صفراوی اتفاقی: وجود یک یافته تصویربرداری لزوماً به معنی علت علائم بودن آن نیست
معاینه نسبتاً طبیعی: شدت درد با یافتههای معاینه تناسب نداشت
لاکتات طبیعی اولیه: لاکتات طبیعی در مراحل ابتدایی ایسکمی مزانتریک آن را رد نمیکند
✅ تشخیص نهایی
🚨 Acute mesenteric ischemia
ناشی از آمبولی شریان مزانتریک فوقانی (SMA)
احتمالاً در زمینه فیبریلاسیون دهلیزی و قطع مصرف ضدانعقاد
خطای شناختی: Anchoring + Search satisfaction
#اورژانس
#ایسکمی_مزانتر
#اشتباهات_رایج_پزشکان
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🛑 بررسی وجود آسیت
✅ Shifting dullness :
حساس ترین تست برای تشخیص وجود آسیت در شکم می باشد.
💠 برای انجام تست ابتدا در حالت سوپاین ( خوابیده به پشت ) بیمار را دق میکنیم و قسمتی که صدای دق از تیپمان به مات تغییر میکند را علامت میزنیم سپس از بیمار میخواهیم به پهلو بخوابد و مجدد دق میکنیم درصورتی که محل تبدیل شدن تیمپان به مات تغییر کند ( محل علامت زده شده نباشد ) ، میگوییم shifting dullness وجود دارد.
❇️ تست دیگر برای تشخیص آسیت fluid wave می باشد که حساسیت کمتری نسبت به shifting dullness دارد.
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🚨 هیپوناترمی را سریع اصلاح نکنید!
🧠 مرد ۷۰ سالهای با گیجی و تهوع به اورژانس مراجعه کرده است. در آزمایشها:
🧪 Na⁺ = 112 mEq/L
پزشک تصمیم میگیرد سدیم سرم را هرچه سریعتر به محدوده طبیعی برساند
❓ آیا این تصمیم درست است؟
⚠️ نکته مهم: اصلاح سریع هیپوناترمی میتواند باعث آسیب عصبی دائمی شود!
🧠 چرا؟
در هیپوناترمی مزمن، سلولهای مغزی برای سازگاری با کاهش اسمولالیته، بخشی از مواد اسموتیک داخل سلولی خود را از دست میدهند
اگر سدیم بیش از حد سریع افزایش پیدا کند، آب از سلولهای مغزی خارج میشود و خطر سندرم دمیلیناسیون اسموتیک (ODS) افزایش مییابد
📌 رویکرد بالینی
🔹 اگر تشنج، کما یا علائم عصبی شدید وجود دارد: معمولاً سالین هیپرتونیک ۳٪ با هدف افزایش اولیه محدود سدیم، تحت پایش دقیق، استفاده میشود
🔹 اگر هیپوناترمی مزمن یا مدت آن نامشخص است: سرعت اصلاح باید کنترل شود
🔹 در بسیاری از بیماران، افزایش سدیم نباید از ۸ mEq/L طی ۲۴ ساعت تجاوز کند؛ در افراد پرخطر، هدف محافظهکارانهتر، مثلاً حداکثر ۶ mEq/L در ۲۴ ساعت، مناسب است
🔹 سدیم سرم و برونده ادراری باید مرتب پایش شوند؛ چون دیورز آب ناگهانی میتواند باعث افزایش سریع و پیشبینینشده سدیم شود
🎯 نکته طلایی
در هیپوناترمی علامتدار شدید، هدف اولیه افزایش محدود سدیم برای کنترل علائم خطرناک است، نه طبیعیکردن فوری عدد سدیم
اگر اصلاح بیش از حد رخ دهد، باید فوراً ارزیابی تخصصی انجام شود؛ در موارد منتخب، کاهش مجدد کنترلشده سدیم با دسموپرسین و آب آزاد ممکن است لازم باشد
#نکات_بالینی
#اورژانس
#الکترولیت
#هیپوناترمی
#داخلی
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
✅ پاسخ کیس: ترومبوتیک ترومبوسیتوپنیک پورپورا (TTP)
تشخیص محتملتر Immune-mediated TTP (iTTP) است؛ یک اورژانس هماتولوژیک که در صورت تأخیر در درمان میتواند کشنده باشد
۱. تشخیصهای افتراقی اصلی
- TTP:
ترومبوسیتوپنی شدید، همولیز میکروآنژیوپاتیک و علائم نورولوژیک
- HUS / atypical HUS:
همولیز میکروآنژیوپاتیک با درگیری کلیوی برجستهتر؛ نوع تیپیک اغلب پس از اسهال ایجاد میشود
- DIC:
معمولاً همراه با اختلال PT/aPTT، کاهش فیبرینوژن و افزایش واضحتر D-dimer، هرچند الگوها همیشه کلاسیک نیستند
- HELLP syndrome:
در بارداری یا دوره پس از زایمان مطرح میشود
- سایر علل MAHA:
از جمله بدخیمیها، فشار خون بسیار بالا و برخی داروها
۲. چه یافتههایی به نفع TTP هستند؟
- پلاکت بسیار پایین: 14,000/µL
- آنمی همولیتیک: Hb برابر 8.4، LDH بالا و بیلیروبین غیرمستقیم بالا
- Schistocyte فراوان در اسمیر
- علائم نورولوژیک حاد
- اختلال کلیوی
- PT، aPTT و فیبرینوژن طبیعی
این مجموعه به نفع thrombotic microangiopathy است و در این بیمار TTP باید در اولویت قرار گیرد
۳. چرا DIC کمتر محتمل است؟
در DIC معمولاً فعالشدن گسترده انعقاد باعث مصرف فاکتورهای انعقادی و اختلال آزمایشهای انعقادی میشود. در این بیمار PT و aPTT طبیعی و فیبرینوژن حفظ شدهاند؛ بنابراین TTP محتملتر است
البته این یافتهها بهتنهایی DIC را بهطور مطلق رد نمیکنند
۴. قبل از آماده شدن ADAMTS13 چه باید کرد؟
در صورت شک بالینی بالا، درمان TTP نباید منتظر نتیجه ADAMTS13 بماند.
اقدامات فوری:
1. گرفتن نمونه ADAMTS13 activity و inhibitor/anti-ADAMTS13 antibody پیش از شروع پلاسماتراپی، اگر این کار درمان را به تأخیر نمیاندازد.
2. مشاوره فوری هماتولوژی و بستری در مرکز مجهز.
3. شروع Therapeutic plasma exchange (TPE) بههمراه کورتیکواستروئید.
4. در iTTP، بررسی شروع زودهنگام caplacizumab و rituximab طبق احتمال تشخیص، دسترسی و پروتکل مرکز
فعالیت ADAMTS13 کمتر از ۱۰٪ بهشدت از TTP حمایت میکند؛ در نوع ایمنی معمولاً آنتیبادی مهارکننده یا ضد ADAMTS13 وجود دارد
۵. آیا باید پلاکت تزریق کنیم؟
معمولاً خیر.
تزریق روتین پلاکت در TTP توصیه نمیشود، زیرا ممکن است ترومبوز میکروواسکولار را تشدید کند. فقط در خونریزی تهدیدکننده حیات یا شرایط خاص، پس از تصمیمگیری تخصصی، ممکن است مطرح شود
۶. درمان اختصاصی
- Plasma exchange: درمان حیاتی برای حذف آنتیبادی و جایگزینی ADAMTS13
- Corticosteroids: برای سرکوب پاسخ ایمنی
- Caplacizumab: مهار اتصال پلاکت به فاکتور فونویلبراند و کاهش تشکیل میکروترومبوز
- Rituximab: در TTP ایمنی برای کاهش تولید آنتیبادی، با توجه به شرایط بیمار
پایش پلاکت، LDH، هموگلوبین، عملکرد کلیه و وضعیت نورولوژیک نیز ضروری است
🧠 نکته طلایی
ترومبوسیتوپنی شدید + MAHA + علائم نورولوژیک، با PT/aPTT نسبتاً طبیعی = تا خلافش ثابت نشده به TTP فکر کن.
اشتباه خطرناک، منتظر ماندن برای جواب ADAMTS13 یا نسبت دادن همه یافتهها به سپسیس است
#کیس_بالینی
#داخلی
#هماتولوژی
#ترومبوتیک_ترومبوسییتوپنیک_پورپورا
#TTP
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🏥 سناریوی بعدی — اورژانس
سندرم لیز تومور (Tumor Lysis Syndrome)
مرد ۲۲ سالهای با ضعف شدید، تهوع، استفراغ و کاهش حجم ادرار به اورژانس مراجعه میکند. بیمار چهار روز قبل شیمیدرمانی را برای لنفوم بورکیت شروع کرده است
از صبح دچار گزگز اطراف دهان و گرفتگی عضلات شده و اکنون تپش قلب نیز دارد.
۱. علائم حیاتی
* BP: 100/65 mmHg
* HR: 118/min
* RR: 22/min
* T: 37.1°C
* SpO₂: 98%
۲. معاینه
* بیمار بیحال و دهیدراته است
* کاهش حجم ادرار دارد
* رفلکسها افزایش یافتهاند
* نوار قلب : موج T بلند و نوکتیز و طولانی شدن PR.
۳. آزمایشها
K⁺ 6.7 mEq/L
Phosphate 7.2 mg/L
Uric acid 13 mg/dL
Calcium 6.5 mg/dL
Creatinine 2.4 mg/dL
LDH بسیار بالا
🎯 تشخیص نهایی
سندرم لیز تومور (TLS) همراه با آسیب حاد کلیه و هیپرکالمی خطرناک
🧠 پاتوفیزیولوژی
پس از تخریب سریع سلولهای توموری، محتویات داخل سلولی وارد خون میشوند:
* پتاسیم بالا میرود ⬅️ خطر آریتمی کشنده
* فسفات بالا میرود ⬅️ کلسیم بهصورت کلسیمفسفات رسوب میکند
* کلسیم خون کاهش مییابد ⬅️ گزگز، تتانی و تشنج
* اسید اوریک افزایش مییابد ⬅️ احتمال آسیب کلیه
🚨 اقدامات فوری
1. درمان فوری هیپرکالمی؛ با توجه به تغییرات ECG، کلسیم وریدی برای پایدار کردن غشای قلب و سپس انسولین همراه دکستروز طبق پروتکل
2. مایعدرمانی وریدی با پایش دقیق وضعیت حجم، ادرار و الکترولیتها
3. راسبوریکاز برای کاهش سریع اسید اوریک در بیماران مناسب؛ آلوپورینول برای پیشگیری از تشکیل اسید اوریک جدید کاربرد دارد.
4. پایش مکرر الکترولیتها، عملکرد کلیه و ECG؛ در موارد مقاوم یا آسیب شدید کلیه، دیالیز ممکن است لازم شود
نکته مهم: در هیپوکلسمی ناشی از TLS، اگر علامتدار نباشد معمولاً کلسیم را بهطور روتین اصلاح نمیکنیم، چون میتواند رسوب کلسیمفسفات را تشدید کند؛ اما در هیپوکلسمی علامتدار یا آریتمی، درمان ضروری است
#کیس_بالینی
#نفرولوژی
#هماتولوژی
#سندرم_لیز_تومور
#TLS
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
✅ پاسخ کیس: نارسایی اولیه آدرنال (Addison disease)
تشخیص محتمل، Primary adrenal insufficiency است؛ بیمار احتمالاً دچار کمبود کورتیزول و آلدوسترون شده است.
۱. چرا این تشخیص محتمل است؟
مهمترین سرنخها کنار هم قرار گرفتهاند:
* هیپوناترمی: Na = 124
* هیپرکالمی: K = 5.8
* افت فشار وضعیتی واضح
* کاهش وزن، ضعف و میل شدید به نمک
* تیرگی چینهای کف دست و مخاط دهان
* کورتیزول ساعت ۸ صبح = 2.2 µg/dL؛ بهشدت به نفع نارسایی آدرنال
ترکیب این یافتهها بهویژه به نفع نوع اولیه است، نه نارسایی ثانویه هیپوفیز
۲. مکانیسم هیپوناترمی و هیپرکالمی چیست؟
کمبود آلدوسترون:
* کاهش بازجذب سدیم در کلیه → دفع سدیم و کاهش حجم داخل عروقی
* کاهش دفع پتاسیم → هیپرکالمی
* کاهش دفع یون هیدروژن نیز میتواند باعث اسیدوز متابولیک شود.
کمبود کورتیزول:
* افزایش ترشح ADH و کاهش دفع آب آزاد ⬅️ تشدید هیپوناترمی
* کاهش توان حفظ فشار خون
* افزایش احتمال هیپوگلیسمی
۳. چرا پوست تیره شده است؟
در نارسایی اولیه آدرنال، کاهش کورتیزول باعث افزایش ACTH میشود. ACTH از پیشساز مشترکی منشأ میگیرد که با مسیر تولید پپتیدهای محرک ملانوسیت ارتباط دارد؛ در نتیجه تولید ملانین افزایش مییابد
بنابراین Hyperpigmentation به نفع نارسایی اولیه آدرنال است
در نوع ثانویه، ACTH معمولاً پایین یا نامتناسباً طبیعی است و تیرگی پوست معمولاً دیده نمیشود.
۴. چه آزمایشهایی لازماند؟
* انجام ACTH همزمان با کورتیزول: در نارسایی اولیه، ACTH بالا است
* تست تحریک با Cosyntropin: در بیمار پایدار، برای تأیید نارسایی آدرنال.
* اندازه گیری Plasma renin و aldosterone: رنین بالا و آلدوسترون پایین به نفع کمبود مینرالوکورتیکوئید است
* آنتیبادی ضد 21-hydroxylase: برای بررسی علت خودایمنی
* بررسی سایر علل بر اساس شرح حال و یافتهها
کورتیزول صبحگاهی بسیار پایین در این بیمار بهشدت نگرانکننده است؛ با این حال، تفسیر نهایی به روش آزمایش و شرایط بالینی وابسته است
۵. اگر بیمار ناپایدار شود، اقدام فوری چیست؟
باید به Adrenal crisis شک کرد؛ این وضعیت اورژانس تهدیدکننده حیات است
اقدامات اصلی:
1. تزریق Hydrocortisone 100 mg IV یا IM فوری
2. سپس معمولاً هیدروکورتیزون ۲۰۰ میلیگرم طی ۲۴ ساعت، بهصورت انفوزیون یا دوزهای تقسیمشده
3. سرم نرمالسالین IV برای اصلاح هیپوولمی؛ در صورت هیپوگلیسمی، دکستروز نیز لازم است
4. پایش مکرر فشار خون، قند، سدیم، پتاسیم و عملکرد کلیه
5. بررسی و درمان عامل محرک، مانند عفونت
اگر امکان دارد، ACTH و کورتیزول را پیش از اولین دوز استروئید بگیرید؛ اما نمونهگیری نباید درمان را به تأخیر بیندازد
۶. چرا مایعات بهتنهایی کافی نیستند؟
مایعات میتوانند حجم داخل عروقی را اصلاح کنند، اما کمبود کورتیزول و آلدوسترون را جبران نمیکنند. بدون جایگزینی گلوکوکورتیکوئید، بیمار ممکن است همچنان دچار افت فشار، اختلالات الکترولیتی و شوک شود
پس از پایدار شدن، درمان نگهدارنده معمولاً شامل موارد زیر است:
* Hydrocortisone
خوراکی بهصورت دوزهای تقسیمشده
* Fludrocortisone
در نارسایی اولیه همراه با کمبود آلدوسترون
* آموزش افزایش دوز استروئید هنگام بیماری و همراه داشتن کارت یا شناسه پزشکی
🧠 نکته طلایی
Hyponatremia + Hyperkalemia + Orthostatic hypotension + Hyperpigmentation
به نارسایی اولیه آدرنال فکر کنید
و مهمتر از همه: اگر احتمال بحران آدرنال وجود دارد، درمان را برای تکمیل بررسیهای تشخیصی عقب نیندازید
#کیس_بالینی
#هیپوناترمی
#نفرولوژی
#داخلی
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
⚡ «سنگ کلیه» که در واقع آنوریسم آئورت شکمی بود
👨 بیمار
مرد ۶۹ ساله با درد پهلوی چپ از ۴ ساعت قبل مراجعه میکند
درد به کشاله ران انتشار دارد
تهوع دارد
ادرارش کمی خونی بوده
درد بهصورت موجی شروع شده و گاهی شدیدتر میشود
سابقه:
فشار خون
مصرف سیگار به مدت ۴۰ سال
سابقه سنگ کلیه در ۱۰ سال قبل
🩺 معاینه
BP: 108/70 HR: 102 Temp: 36.8°C
شکم نرم است؛ توده ضرباندار واضحی لمس نمیشود
📊 بررسی اولیه
Urinalysis: تعداد کمی RBC
Hb: 12.1
کراتینین: طبیعی
پزشک با توجه به سابقه سنگ کلیه، درد انتشاری و هماچوری، تشخیص Renal colic را مطرح میکند
این تشخیص منطقی است؛ اما چند نکته کاملاً با خیال راحت جور درنمیآیند:
بیمار سن بالایی دارد
سابقه طولانی مصرف سیگار دارد
ضربان قلب بالاست
فشار خون برای بیماری که معمولاً فشار خون بالایی دارد، نسبتاً پایین است
💣 اتفاق بعدی
هنگام انتظار برای بررسی بیشتر، بیمار دچار تعریق سرد و احساس غش میشود
فشار خون به 78/48 میرسد
سونوگرافی کنار تخت (POCUS) نشان میدهد قطر آئورت شکمی حدود ۷ سانتیمتر است و مایع آزاد رتروپریتوئن مطرح میشود
بیمار فوراً برای ارزیابی عروقی و کنترل خونریزی به تیم جراحی عروق ارجاع میشود
🧠 اشتباه اصلی پزشک چه بود؟
سابقه سنگ کلیه و وجود RBC در ادرار باعث Anchoring شد
اما هماچوری خفیف اختصاصی سنگ کلیه نیست؛ ممکن است اتفاقی باشد یا در بیماریهای دیگر هم دیده شود
نکته مهمتر این است که در مرد سالمند سیگاری با درد ناگهانی شکم، پشت یا پهلو، باید آنوریسم آئورت را هم در نظر گرفت؛ حتی اگر توده ضرباندار لمس نشود
✅ تشخیص نهایی
Ruptured Abdominal Aortic Aneurysm (AAA) — پارگی آنوریسم آئورت شکمی
خطای شناختی: Anchoring و نادیده گرفتن ناسازگاری بعضی یافتهها با تشخیص اولیه
🎯 نکته طلایی: وقتی تشخیص شایع را پیدا کردی، از خودت بپرس: «کدام یافته بیمار هنوز با این تشخیص توضیح داده نمیشود؟»
در بیمار ناپایدار با شک به پارگی AAA، ارزیابی و مشاوره فوری جراحی عروق ضروری است و نباید برای تصویربرداری غیرضروری درمان را به تأخیر انداخت
#اشتباهات_رایج_پزشکان
#سنگ_کلیه
#آنوریسم_آئورت_شکمی
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🏥 کیس بالینی — اورژانس
بحران آدرنال (Adrenal Crisis)
خانم ۳۹ سالهای با ضعف شدید، تهوع، استفراغ و درد منتشر شکم به اورژانس مراجعه میکند. بیمار میگوید طی چند روز گذشته بیحالتر شده و امروز هنگام بلند شدن از تخت دچار سرگیجه و نزدیک به سنکوپ شده است
در شرح حال مشخص میشود که بیمار بهعلت بیماری آدیسون، روزانه هیدروکورتیزون مصرف میکند، اما بهدلیل استفراغ نتوانسته داروهایش را در دو روز اخیر بخورد
۱. علائم حیاتی
BP: 75/45 mmHg
HR: 124/min
RR: 24/min
T: 38°C
SpO₂: 98%
۲. معاینه
* بیمار دهیدراته و بهشدت ضعیف است
* در چینهای کف دست و مخاط دهان، تیرگی پوست دیده میشود
* حساسیت خفیف و منتشر شکم وجود دارد
* علائم واضحی از خونریزی گوارشی دیده نمیشود
۳. آزمایشها
Na⁺ 122
| K⁺ 6.2
Glucose 52 mg/dL
Creatinine 1.7
Cortisol پایین
🎯 تشخیص نهایی
بحران آدرنال حاد (Acute Adrenal Crisis) در زمینه نارسایی اولیه غده فوقکلیه
چرا این اتفاق افتاده است؟
در نارسایی اولیه آدرنال، تولید کورتیزول و معمولاً آلدوسترون کاهش مییابد:
* کاهش کورتیزول ⬅️ افت قند خون و کاهش تحمل استرس
* کاهش آلدوسترون ⬅️ دفع سدیم، کاهش حجم خون و افزایش پتاسیم
* کمبود شدید کورتیزول ⬅️ افت فشار خون مقاوم و احتمال شوک
تب یا عفونت، استفراغ و قطع گلوکوکورتیکوئید میتوانند محرک بحران باشند
🚨 اقدامات فوری
1. هیدروکورتیزون ۱۰۰ میلیگرم وریدی یا عضلانی فوراً؛ سپس معمولاً ۲۰۰ میلیگرم طی ۲۴ ساعت بهصورت انفوزیون یا دوزهای منقسم
2. احیای مایعات با نرمالسالین و اصلاح هیپوگلیسمی با دکستروز
3. پایش و درمان فوری هیپرکالمی، بهخصوص در صورت تغییرات ECG
4. بررسی و درمان عامل محرک، مانند عفونت
درمان نباید برای آماده شدن جواب کورتیزول یا ACTH به تأخیر بیفتد؛ اگر ممکن باشد، نمونه خون پیش از تجویز استروئید گرفته میشود
#کیس_بالینی
#داخلی
#اورژانس
#نفرولوژی
📌 گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium
🛑 علل همی توراکس اپاک :
🔺 در طول دوره اینترنی یا طرح مخصوصا کسایی که تو اورژانس کار میکنند همیشه ممکنه با گرافی ای مواجه بشیم که یک طرف اون کاملا سفید شده باشه در این حالت ۴ تا تشخیص افتراقی داریم :,
1⃣ آتلکتازی کامل یک ریه ( شیفت ساختار های متحرک قفسه سینه به سمت آتلکتازی )
2⃣ پلورال افیوژن بزرگ ( شیفت ساختار های متحرک قفسه سینه به سمت مقابل )
3⃣ پنومونی کامل یک ریه ( شیفت ساختار های متحرک قفسه سینه ندارد. )
4⃣ پنومونکتومی ( شیفت ساختار های متحرک قفسه سینه به سمت ریه برداشته شده )
‼️ کارسینوم برونکوژنیک انسدادی :
❇️ در کارسینوم برونکوژنیک انسدادی ، آتلکتازی در همراهی با پلورال افیوژن دیده میشود. بنابراین افزایش حجم ناشی از پلورال افیوژن توسط کاهش حجم ناشی از آتلکتازی جبران میشود و شیفت ساختار های متحرک قفسه سینه رخ نمیدهد.
💠 نکته مهم : در صورتی که همی توراکس اپاک بدون ایربونکوگرام داشته باشیم که باعث شیف ساختار های متحرک قفسه نشده باشد حتما باید کارسینوم بروکوژنیک انسدادی را مدنظر قرار دهیم.
#همی_توراکس_اپاک
#ریه
📌گروه آموزش بالینی لینوم
🆔 @linomium