544
کانال رسمی انجمن پیام آوران زمین پاک پاوه (ژیوای) «ژیوای» مصدری در گویش هورامی و به معنی «زیستن» است. اینستاگرام انجمن: https://Instagram.com/Jiway_NGO روابط عمومی انجمن ژیوای: @soheib_veisi
پژوهش تازه منتشر شده ای در Journal of Hydrology (2025) با استفاده از دادههای ماهوارهای GRACE به یک تناقض آشکار در مدیریت منابع آب ایران اشاره میکند:
✳️با وجود:
اجرای پروژههای گسترده سدسازی
توسعه آبیاری
و در برخی سالها افزایش نسبی بارش
ذخایر کل آب ایران (بهویژه آب زیرزمینی) همچنان در حال کاهش شدید و پیوسته است.
به بیان ساده:
«ورودی آب در ظاهر وجود دارد، اما سرمایه آبی کشور در حال تهیشدن است.»
یافتههای کلیدی GRACE درباره ایران
کاهش معنیدار Total Water Storage (TWS) در بیشتر حوضههای کشور
بیشترین افت مربوط به آبهای زیرزمینی، نه آب سطحی، نشان میدهد که حتی در سالهای ترسالی، بازیابی پایدار ذخایر رخ نداده است.
✳️دلایل اصلی این وضعیت (طبق تحلیل مقاله)
⬅️برداشت مزمن و بیشازحد از آب زیرزمینی
⬅️تمرکز مدیریت بر افزایش عرضه (سد، انتقال آب) بهجای کنترل تقاضا
گسترش کشاورزی آببر در مناطق خشک
نادیدهگرفتن «زمان بازیابی» سفرهها در سیاستگذاری
⬅️وابستگی امنیت غذایی به منابع ناپایدار آب
✳️پیامدهای ادامه این روند
⬅️فرونشست زمین در دشتهای اصلی
⬅️شور شدن آب و خاک
⬅️کاهش تابآوری در برابر خشکسالی
⬅️تهدید امنیت غذایی و زیستمحیطی
⬅️قفلشدن توسعه اقتصادی مناطق مرکزی و شرقی ایران
مقاله با استفاده از مدلهای زمانی و سناریوهای اقلیمی تا سال ۲۰۳۰ روند آینده آبخوانها را مدل کرده است و همچنان هشدارداده است:
کاهش ذخایر آب ادامه خواهد داشت (جزئیات آماری پیشبینی در مقاله آمدهاند).
✅ ایران با نرخ قابلتوجهی (حدود ۳۰ سانتیمتر در سال) آب زیرزمینی از دست میدهد.
✅ این کاهش طولانیمدت فقط با کمبود بارش قابل توجیه نیست، بلکه برداشت بیشازحد و مدیریت نامناسب هم نقش دارد.
✅ واکنش آبخوانها به تغییرات اقلیمی با تاخیر تقریبی 8 ماه است، بنابراین مدیریت باید به آیندهنگری زمانی توجه کند.
تحویل برگهای پائیزی به ایستگاههای بازیافت مواد آلی؛ ایدهای نو برای ایجاد اشتغال
تهیه و تنظیم: کمیته آموزش انجمن ژیوای پاوه
پاییز همیشه برای مردم پاوه فصل تصویرهای آشناست؛ فصل طلایی شدن دامنهها، آرام گرفتن باغها و پوشیده شدن زمین از برگهایی که هرکدامشان داستان یک فصل زندگی را با خود حمل میکنند. در این روزها که هوا سردتر میشود و شاخهها سبکتر، باغدارها طبق رسم دیرینه مشغول جمع کردن برگهای خزاناند؛ برگهایی که گاهی آنقدر زیاد میشوند که تنها راه سادهای که به ذهن میرسد آتش زدن آنهاست. دود آرامی که از دل برخی باغها بالا میرود، برای خیلیها منظرهای قدیمی و تکراری است، اما همین صحنه ظاهراً عادی، از نگاه علمی یکی از نگرانیهای جدی محیطزیست و سلامت شهری به شمار میآید؛ رفتاری کوچک که اثرهای بزرگ و پنهان آن هر سال، آرام و خاموش، بر زندگی مردم تأثیر میگذارد.
وقتی برگها، بهویژه برگهای هنوز مرطوب و سنگین درختانی مثل گردو، روی هم انباشته میشوند و آتش میگیرند، فرایندی رخ میدهد که به آن سوختن ناقص گفته میشود؛ یعنی برگها بهجای سوختن کامل، در حرارتی پایین و با کمبود اکسیژن تجزیه میشوند و همین حالت، حجم زیادی دود غلیظ و سنگین تولید میکند. این دود، حاوی ذرات ریز معلقی است که در علم کیفیت هوا آنها را PM2.5 و PM10 مینامند؛ ذراتی که آنقدر کوچکاند که میتوانند مستقیم وارد عمق ریه شوند و بهراحتی در جریان خون قرار بگیرند. سازمان جهانی بهداشت این ذرات را خطرناکترین شکل آلودگی هوا معرفی کرده است، زیرا حتی مقدار کم آنها میتواند برای کودکان، سالمندان، بیماران قلبی و افرادی که آسم یا آلرژی دارند، مشکلات جدی ایجاد کند. سوزش چشم، تنگی نفس، تپش قلب، سرفههای خشک، احساس سنگینی قفسه سینه و سردردهای ناگهانی از شایعترین واکنشهایی است که مردم در روزهای سوزاندن برگ در پاوه تجربه میکنند.
اما مسئله فقط سلامت انسان نیست. دود حاصل از سوختن برگها بهویژه در مناطق کوهستانی مانند پاوه، ساعتها در لایههای پایین جو میماند و بهجای پراکنده شدن، در میان درهها محبوس میشود. این دود پس از ترکیب با رطوبت هوا، ذرات اسیدی تولید میکند که روی خاک باغها و زمینهای پاییندست مینشینند. در بلندمدت این فرآیند میتواند کیفیت خاک را کاهش دهد، به میکروارگانیسمهای مفید خاک آسیب برساند و حتی تعادل تغذیهای زمین را تغییر دهد. اهمیت این مسئله وقتی بیشتر میشود که بدانیم برگ گردو حاوی مادهای طبیعی بهنام «جوگلون» است که خاصیت بازدارندگی برای رشد برخی گیاهان دارد و وقتی در فرآیند سوختن آزاد میشود، این اثر میتواند شدیدتر شود و سلامت خاک را بیشتر تحتتأثیر قرار دهد.
از طرف دیگر، سوزاندن برگها باعث از بین رفتن بهترین منبع طبیعی تغذیه خاک میشود. برگها سرشار از کربن و مواد آلیاند و اگر بهروش درست مدیریت شوند، میتوانند نقش مهمی در تقویت خاک و حفظ رطوبت آن داشته باشند. وقتی این برگها آتش زده میشوند، نهتنها این سرمایه طبیعی از دست میرود، بلکه باغدار ناچار میشود برای جبران آن از کودهای شیمیایی بیشتری استفاده کند؛ هزینهای اضافی که کاملاً قابل پیشگیری است. آلودگی ناشی از دود برگها نیز هنگام بارندگی وارد آبهای سطحی و زیرزمینی میشود و کیفیت منابع آبی را ــ که در مناطق کوهستانی ارزش بینهایت دارند ــ تحتتأثیر قرار میدهد.
در این میان، آنچه بهصورت مستقیم بر زندگی مردم اثر میگذارد، فضای سنگین و ناخوشایندی است که دود در محلهها ایجاد میکند. بسیاری از خانوادهها در روزهای سوزاندن برگ، پنجرهها را بسته نگه میدارند، بیماران تنفسی دچار تشدید علائم میشوند و کیفیت هوا به حدی کاهش مییابد که حتی پیادهروی ساده نیز برای خیلیها دشوار میشود. این وضعیت علاوه بر فشار جسمی، استرس و نگرانی اجتماعی ایجاد میکند و باعث میشود یک رفتار فردی به یک مسئله عمومی تبدیل شود.
در حالیکه امروزه روشهای متعددی برای مدیریت صحیح برگهای خزان وجود دارد، همچنان سادهترین اما زیانبارترین راه انتخاب میشود. درحالیکه اگر برگها خرد و بهصورت لایهای نازک روی سطح خاک پخش شوند، میتوانند نقش یک محافظ طبیعی برای ریشه و تنه درخت ایفا کنند. اگر در گوشهای از باغ جمع و به کمپوست تبدیل شوند، بعد از چند ماه بهترین کود ارگانیک برای همان باغ خواهند بود. حتی اگر جمعآوری برگها بهصورت سازمانیافته انجام شود، میتوان آنها را به مراکز بازیافت مواد آلی انتقال داد و از آنها برای تولید کود، مالچ یا خاکبرگ استفاده کرد. این روشها در بسیاری از کشورها کاملاً جا افتادهاند و بهجای دود کردن این سرمایه، آن را دوباره به چرخه طبیعت برمیگردانند.
هەڵمەتەو زاگرۆسانەو پاوەی (بەشوو دوی)
🌱 @jiway_ngo
🔴 پاوە بە كاتی #زاگرۆسانە
"خاک توانای کۆچی نیە
ئەوەیە ڕەمزی مانەوەی من لەم خاکەدا"
🔸لە نیوەڕۆدوایەكی پڕلە سەرما و سۆڵ و گژەبای پاییزی «پاوە»دا كوڕان و کچانی سوارچاكی هەورامان لە هەموو شار و گوندەكانی دەڤەری ڕەنگینی هەورامان، بە جۆش و خرۆشی لەڕادەبەدەر، بەپیر بانگەوازی زاگرۆسانەی بنكەی ژیوای پاوەدا هاتبوون و باوەشی پڕهەست و نەستی «کەلیهەڵەویار»ی دڵان لە نزرگهی «نۆریاوی» یادی یاران، میوانداریی دەکردن. بە خۆیان و بە تۆشەبەرەیەك لە هیوای بەڕوو و پاچەكۆڵەیەك لە بڕوا و هەنبانەیەک لە بیرەوەریی شەهیدانی پارێزەری ژینگە و نیشتمان، هاتبوون و بێزار لە ناحەزی ناپاك، نیشتیمانیان دەلاواندەوە و سروودی خوایە وەتەن ئاواكەیان دەوتەوە.
🔸پرۆگرامەکە بە دەقیقەیەک بێدەنگی بۆ ڕێزگرتن لە یاد و بیرەوەری و گیانبازی تێکۆشەرانی هەرمانی ژینگەی کوردستان دەستیپێکرد و هەر بە دوای سڵاو و بەخێرهاتنکردنی بەشداران لەلایان پێشکهشکاری بەرنامەكەوە، ڕێزدار دکتۆر «سۆران خالیدی»، بەرپرسی دەستەی بەڕێوەبەری ژیوای، پەیامی بنکەکەی بەو بۆنەیە خوێندەوە و لە پەیامەکەدا وێڕای دەربڕینی سپاس و خۆشحاڵییان لە بەشداریی کۆمەڵێکی بەرچاو لە خەڵکی نیشتماندۆست و ژینگەپارێزی پاوە و دەوروبەر و بنکە و ڕێخراوە فەرهەنگی و مەدەنییەکانی پاوە و گرووپە شاخەوانیی و وەرزشییەکان و كەسایەتییەكان و هەروەها نوێنەران و ژینگەپارێزانی هەریەک لە شارەکانی «جوانڕۆ»، «ڕەوانسەر»، «بانەوڕێ» و «باینگان»، بەخێرهاتنی هەمووانی کرد و فەلسەفە و مەبەست و ئامانجەکان لە بەڕێوەبردنی هەڵمەتی زاگرۆسانەی بۆ بەشداران شەرح و شرۆڤە کرد.
🔸لە درێژەی پرۆگرامەکەدا و لەنێوان تۆف و سەرما و زوقمی پاییزیی کەلی هەڵەویاردا، گەرمی هەناسەکانی شیعر و پەخشان لە لایان هەریەک لە «ئەحسەن ڕەشیدی» و «ئارام مستەوفی» و پەیامی پڕسۆزی کەسایەتیی دڵسۆز و نیشتمانپەروەر هەریەک لە بەڕێزان «محەمەد حوسەینی» و «سەروەر محەمەدی»، هەست و خرۆش و گەرمی و هیوا و هومێدی بە بەشداران بەخشی.
لە دوابڕگەی پرۆگرامی زاگرۆسانەدا، پۆل پۆل و دەستە دەستە لە بەشداران قۆڵی هیمەتیان هەڵماڵی و بەچاندنی بەڕوو و نەمام و ...، لە نساری «كڵاوی پینە» له «تەپەهۆڵ»، ئەو هەڵمەتەیان بە شكۆ و سەربەرزی بەڕێوەبرد.
🔸جێی ئاماژەیە هاوکات لەگەڵ بەڕێوەچوونی هەڵمەتەکە، دەستانی ناحەز ڕێک بەرانبەر بە شوێنی بەڕێوەچوونی زاگرۆسانەی ژیوای، ئاگریان لە شاخەکانی ملەنجار بەردابوو. وەك بڵێی دەتوانن گاڵتە بە شعوور و هەست و سۆزی خەڵكی نیشتماندۆست و ژینگەپارێزان بكەن، کە کوڕانی ژینگەپارێزی ژیوای وێڕای بەڕێوەبردنی پرۆگرامەکە، بە خێرایی لێی هاتنەدەست و ئاگرەکەیان کۆنترۆڵ کرد.
🔸جێی ئاماژەیە شوێنی بەڕێوەچوونی بەرنامەکە ڕێک ئەو شوێنە بوو کە ساڵگارێک پڕبوو لە «زبڵ و خاشاک و پاشماوەی خانووبەرە»ی هاووڵاتیان و لە دوایین ڕۆژەکانی سەرماوەزی 1399ی هەتاوی بە هەوڵی ژینگەدۆستان و ژینگەپارێزانی پاوە، پاک کرابوەوە و لە پڕۆژەی «خاک»دا خۆی وێنا کرد كە وەک هێمایەک لە تێکۆشان و گیانبازی و یادەوەری شەهیدانی ژیوای "خەندانی"، "ئەمینی" و "کەریمی" بە ڕووی نیشتماندا خۆ دەنوێنێ.
✍کومیتەی فەرهەنگی ژیوای
28ی سەرماوەزی 2725
@jiway_ngo
#زاگرۆسانە
پەیامو ڕێخراوەو ژیوای بە وانای ڕێزدار سۆران خالێدی جە ڕاو ڕەسمو زاگرۆسانەی، بە بەشداری کۆمەڵێو جە خەڵکی ژینگە پارێزی و ژینگە دۆسی و بنکێ و ڕێکخراوە مەدەنی و وەرزشی و شاخەوانی و کۆمەڵایەتیەکا شارو پاوەی و شارە کا دەورو بەری
ژیوای و زاگرۆسانە 1404/09/28
@jiway_ngo
🌿 بانگهێشتنامەی زاگرۆسانە
ڕێزداری ژینگەپارێز
بە ڕێز و پێزانینەوە، بانگهێشتتان دەکەین بۆ بەشداری لە بەڕێوەچوونی بەرنامەی ساڵانەی چاندنی دنکە (زاگرۆسانە).
ئەم بەرنامەیە لە لایەن ڕێکخراوی ژینگەپارێزی ژیوای پاوە بۆ پاراستنی ژینگە و پەرەدان بە ئەخلاق و پەروەردەی ژینگەیی بەڕێوەدەچێت.
بەشداری خۆتان و ئەندامانی ڕێکخراوە هێژاتان، نیشانەی وفاداری، هوشیاری و ئامادەییتانە بۆ پاراستنی سرووشت و ژینگەی نیشتمانە.
📍 شوێن: نۆریاو، کەلی هێڵەویار
🗓️ کات: هەینی (جمعە)، کاتژمێر 14:00
پەلی پێویست: ئاوی و خۆراکی پێویستتان
زەنگنی بچووک: پاچەکۆڵە
سپاس بۆ هاوکاری و بەشداریتان
ڕێکخراوی ژینگەپارێزی ژیوای پاوە
🌱@Jiway_NGO
#زاگرۆسانە
🍀ڕێخراوەو ژیوای پاوەی زاگرۆسانە بەرۆ ڕاوە،🪴
🌵ڕێکخراوەی ژیوای پاوە زاگرۆسانە بەڕێوە ئەبا🌴
🌾انجمن ژیوای پاوە، برنامهی «زاگرۆسانە» را برگزار میکند.🌿
@jiway_ngo
هام نیشتمانیە وەشەسیایا،
تاسۆخداراو ژینایی نیشتمانی!
حەر پاسە که هاگادارێندێ بە پاو نەریتوو ساڵانو ویەردەی، دماو پەڵەی، چالاکی و هەڵمەتەو نیای و چەقناو دەننە تۆمدارەکاو مەحاڵە جیاوازەکاو دارسان و لەوەڕگایەکاو وەڵاتی، بە نامێو (زاگرۆسانە)ی جە لاو ئەنجومەنە ژیوگەپارێزنەرەکا، تاقمەو کۆگیڵەکا، چالاکاو مەدەنی و... ملۆ ڕاوە.
حەرچند قاقڕستانوو نەدامەتی پێسە فاڕیای کەشوهەوای، بەرز بەیەیوە پلەو گەرمای (یێخێ ژیوگاو ئی مەحاڵوو ئێمەشە گێرتێنە)، مڵۆزمانێ دەسوەشکەرێ پێسه: سۆچنای بە ئەنقەسوو دارسانەکا، گێرتەیرەی جەنگەڵی و بەکارئاردەیش پەی قازانجی شەخسی، ئا نەوەشیێ تەبێعیێ دارسان و جەنگەڵ پەوشاوە تلیان، وەشکەردەی بێماناو سەد و وەرپەنگدای ئاوێ، وەشکەردەی کارگێ وردەیێ دلێ دارسانینە و یاگە لەوەڕگایەکانە، دزیەو ئاوێ و کێشتەیش پەی یاگەکاو بەروو مەحاڵەکەو وێش.
دەها شێوێ خەساردای ئاوێ و کاولکەردەی ژیوگای بە لۆنێ جیاوازێ، ئی دالێ و چندین هێمایەتەرێ گوزارش چانەی کەرا، ژیوگە و نیشتمانما کەوتەن وەروو هەڕەشاو جە بەین لۆای.
پەوکای هەڵمەتەو (زاگرۆسانە)ی جە ڕاساو هایی و هاگاداری خەڵکیما ئەچی سووچەوە، تێکەڵی و بەشداری خەڵکیما پێسە ئەرکوو چەمداری و پارێزنای حەنناو حەق و مافوو ژیوگاینە، هەرمانێ ئێژامەندەنە.
جە درێژەنە وەشکەردەی پردەو پێوەندی و تێکەڵی گردی و هەمەلایەنە بەینوو خەموەراو ژیوگای، سارێژ و مەڵهەمکەردەی زامە قڵیشایەکاو نیشتمانی جە گردبەشێنە، ئەرکێوە ئێنسانی و نەتەوەیینە.
ئەپی بۆنەو، ئێساڵیچ هەمشێوەو ساڵە وەڵینەکا، داواکارێنمێ تێکڕا چەنی هەمنیشتمانیەکاما، ڕێکوزیایەکا، کۆگێڵەکا، چالاکا و تێکۆشەراو ژیوگای و فەعالینی مەدەنی، جە ڕۆدیارە تایبەتەنە، هەڵمەتەو چقنای و نیای دەننە تۆمەدلێدارەکا: بەلوو، وەنی، بادامی، تایلێ، تەنگەزە، هەرجن، تفێ و... بە پاو جۆغڕافیا و شێوەو بوومی و مەحاڵی بیەی کەشەکاو کوردەسانی و هەورامانی و زاگرۆسی.
گەلە هەڵمەتەو زاگرۆسانەی، سەرفرازانە و ماندگار و بروسکەئاسا، بەرمێ ڕاوە.
#زاگرۆسانە #ژیوای_پاوه
حضور دکتر سوران خالدی مدنی، مدیرعامل انجمن ژیوای پاوه، در نشست دو روزه هماندیشی و مدیریت حریق جنگلهای زاگرس
نشست دو روزه هماندیشی و مدیریت حریق جنگلهای زاگرس توسط معاونت طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیطزیست در استان لرستان، خرمآباد برگزار شد.
در این نشست، انجمن ژیوای بهعنوان نماینده سمنهای استان کرمانشاه حضور داشت و در فرآیند برنامهریزی و تصمیمگیریهای مرتبط با حفاظت از جنگلها و مدیریت حریق، مشارکت فعال ایفا کرد.
@jiway_ngo
jiway_ngo
آتش جنگلهای شمال و تکرار همیشگی قربانی شدن طبیعت در سایهٔ ناکارآمدی مسئولان
متأسفانه بیش از ۲۰ روز از فاجعهٔ آتشسوزیهای سریالی و مشکوک جنگلهای شمال ایران میگذرد؛ آتشی که علاوه بر نابودی بخش بزرگی از جنگلها و طبیعت البرز و طبرستان، زخمی عمیق بر روح و روان دوستداران محیطزیست گذاشت. ناکارآمدی مدیریت بحران و دستگاههای مسئول، ناامیدی سنگینی را بر ذهن مردم تحمیل کرده است.
انجمن زیستمحیطی ژیوای پاوه از همان نخستین روزهای این فاجعه، با پیگیریها و ارتباط با انجمنها و فعالان زیستمحیطی زاگرس و پیوستن به گروه سراسری همفکری نجات جنگلهای هیرکانی، آمادگی خود را برای هرگونه همکاری فکری، پشتیبانی و حتی حضور فیزیکی اعلام نمود. اعضای انجمن از ابتدا برای مشارکت در عملیات مهار آتش اعلام آمادگی کردند؛ اما با توجه به وسعت آتشسوزیها و ویژگیهای جنگلهای شمال – که با مراتع و جنگلهای زاگرس و کردستان تفاوت اساسی دارند – نقش هواپیماها و بالگردهای آبپاش را ضروری و کارآمدتر میدانند.
بدون تردید اگر مدیریت بحران کارآزموده و مسئولیتپذیر وجود داشت، این آتشسوزیها تا این حد ویرانگر نمیشد. انجمن ژیوای، از دل طبیعت داغدار کردستان، همدردی خود را با طبیعتدوستان شمال ایران اعلام میکند و بار دیگر یادآور میشود که در صورت نیاز، آمادهٔ هرگونه همکاری و همراهی با نیروهای مردمی حاضر در منطقهٔ بحران است.
🌿 مهربانی آگاهانه در طبیعت؛ نگذاریم نیت خیر، به آسیب ناخواسته تبدیل شود
در سالهای اخیر، با افزایش آگاهی عمومی نسبت به محیطزیست، بسیاری از مردم نگران وضعیت حیوانات در فصل سرما هستند و از روی دلسوزی، در مسیرهای کوهستانی، کنار جادهها یا حاشیهی جنگلها برای حیوانات وحشی غذا میگذارند.
اما از دیدگاه علمی و محیطزیستی، این رفتار هرچند از سر عشق و مهربانی است، در عمل میتواند پیامدهای بسیار خطرناکی برای همان حیوانات بهدنبال داشته باشد.
۱. تغییر رفتار طبیعی و از بین رفتن غریزهی شکار
مطالعات رفتاری در زیستشناسی حیات وحش نشان میدهد که غذا دادن مستقیم به حیوانات وحشی باعث ایجاد پدیدهای به نام «عادتزدگی غذایی (Food Conditioning)» میشود.
در این حالت، حیوان یاد میگیرد که منبع غذا از انسان تأمین میشود و بهتدریج وابسته به انسان و مناطق انسانی میگردد.
نتیجهی این وابستگی، کاهش توان شکار طبیعی، تغییر الگوهای رفتاری، و در درازمدت، تضعیف بقا و سازگاری گونه است.
۲. افزایش خطر تصادفات جادهای
بررسیهای اکولوژی جاده نشان میدهد حیواناتی که در اطراف جادهها به امید غذا تردد میکنند، تا چندین برابر بیش از سایر گونهها در معرض خطر تصادف قرار دارند.
در محورهای کوهستانی مانند پاوه–مریوان یا گردنهی تهته، که شبها دید رانندگان محدود است، چنین رفتارهایی میتواند تلفات گستردهای به همراه داشته باشد — هم برای حیات وحش و هم برای رانندگان.
۳. ناسازگاری ترکیبات غذایی انسانی با فیزیولوژی حیوانات
بدن حیوانات وحشی برای مصرف مواد غذایی طبیعی (شکار، دانه، گیاه، حشره و...) سازگار است.
در مقابل، مواد خوراکی انسانی مانند نان، برنج پخته، گوشت نمکدار، روغن و ادویهجات، برای سیستم گوارش آنها غیرقابلهضم و حتی سمی محسوب میشود.
تحقیقات نشان میدهد این نوع تغذیه میتواند منجر به مشکلات گوارشی، کمبود مواد مغذی، بیماریهای کبد و کلیه، و در نهایت کاهش طول عمر شود.
۴. افزایش انتقال بیماریها
تجمع چند حیوان در محل غذا باعث افزایش احتمال انتقال بیماریهای ویروسی، انگلی و باکتریایی میان حیوانات، و در برخی موارد میان حیوان و انسان (زئونوز) میشود.
در زمستان که سیستم ایمنی حیوانات ضعیفتر است، این خطر چند برابر میشود.
۵. برهم خوردن تعادل اکوسیستم
غذا دادن بهظاهر ساده، میتواند زنجیرهی غذایی طبیعی را برهم بزند.
وقتی حیوانات به منابع انسانی وابسته میشوند، تراکم جمعیت در مناطق خاص بالا میرود، رقابت غیرطبیعی میان گونهها شکل میگیرد و در نتیجه، تنوع زیستی منطقه کاهش مییابد.
راهکارهای جایگزین و علمی
🔹 در فصلهای سرد، اطلاع از وضعیت حیات وحش را به ادارهی محیط زیست منطقه بسپاریم تا در صورت نیاز، تغذیهی کنترلشده و با خوراک سازگار توسط کارشناسان انجام شود.
🔹 از ریختن زباله یا باقیماندهی غذا در طبیعت و حاشیهی جادهها خودداری کنیم.
🔹 در مسیرهای کوهستانی، با سرعت مطمئن رانندگی کنیم و به علائم هشدار «عبور حیوانات» توجه داشته باشیم.
🔹 مهمتر از همه، دربارهی این موضوع در میان خانواده، دوستان و شبکههای اجتماعی اطلاعرسانی کنیم.
مهربانی، زمانی ماندگار و مؤثر است که با آگاهی همراه باشد.
بیایید در این فصل سرد، گرمای عشقمان به طبیعت را با دانش و مسئولیتپذیری زیستمحیطی همراه کنیم؛
تا هم دلمان آرام بماند،
و هم حیواناتِ کوه و جنگل، در مسیر طبیعی و ایمن خود زنده بمانند.
🌱@jiway_ngo
هیئت داوران جایزه مهرگان علم با اکثریت آراء، انجمن زیستمحیطی ژیوای پاوه را از میان ۱۱۲ تشکل مردمنهاد فعال در حوزهی محیطزیست سراسر کشور، بهعنوان دومین تشکل مردم نهاد تقدیر شده و شایستهی دریافت لوح تقدیر جایزه مهرگان علم انتخاب کرد.
بهگفتهی هیئت داوران، تلاشهای مؤثر و مستمر انجمن ژیوای در زمینهی حفظ محیطزیست، جلب مشارکت جوامع محلی، ترویج آموزههای زیستمحیطی، حفاظت از جنگلها و حیاتوحش، احیای مناطق سوختهشده، ایجاد چهار منطقهی جنگلی، و همچنین شناسنامهدار کردن چشمههای منطقه و ترمیم و بازسازی بخشی از آنها، قابل تقدیر و احترام است.
انجمن زیستمحیطی ژیوای، این موفقیت را به خانوادهی پرتلاش و فداکار ژیوای، به همهی داوطلبان و حامیان محیطزیست، و به مردم شریف شهرستان پاوه تبریک گفته و این افتخار را به روان پاک جاویدنامان ژیوای؛ مختار خندانی، بلال امینی ، یاسین کریمی ، پیمان حسن زادە و دیگر رهروان سبزاندیش تقدیم کرده و عهد میبندیم که ادامهدهندهی اندیشهی سبز و راه جاویدشان باشیم.
انجمن ژیوای پاوه
@jiway_ngo
معرفی هفت کتاب علمی زیستمحیطی و هفت سمن راهیافته به مرحله نهایی جایزه مهرگان - ایرنا
https://www.irna.ir/news/85975245/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%87%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7%DB%8C-%D9%88-%D9%87%D9%81%D8%AA-%D8%B3%D9%85%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%84%D9%87-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C
🌻🌼🌾💐
بە بۆنەی زاگرۆسانەی
کەلی هەڵەویار
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بەڕێزان! ژینگە دۆستانی هێژا،
بە بۆنەی ئەم هەڵمەتە ژینگەپارێزییەی زاگرۆسانەوە.
کە بە بەڕێوەبەری سەرەکی ئەنجوومەنی ،، ژیوای پاوە،، هاتووەتە ئەنجام ، وتارێکی کورت، پێشکەش دەکەین و هەڵمەتەکە بەرز دەنرخێنین.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
چالاکانی هێژای ژینگەپاڕێز، ڕێگام بدەن، سرنجتان بۆ سێ خاڵی کورت یەک و دوو تێبینی ڕابکێشم:
1 - شوێنک لەم جێهانەدا، تاکو ئیستا ناسراو و شیاوی ژیان بێت، تەنیا گۆی زەوییە، بۆیە پاراستن و لاکردنەوە لە ژینگە، ئەرک و بەرپرسیاریەتییەکی مرۆڤانەیە، کە دەکەوێتە سەر شانی تاک بە تاکی کۆمەڵگای مرۆڤایەتی.
بۆ ئەم مەبەستەش باشترین شوعاری ژینگەیی کە دانی پێدانراوە ئەوەیە کە: "جێهانی بیربکەینەوە و ناوچەیانە هەنگاو هەڵگرین." ئەم دادەیە ئەوە دەگەیەنیت کەبەر ئەساسی فێکرو ڕێسای بە ڕۆژ دەرهێنراوی ژینگەپارێزی، بە تاک و کۆی کۆمەڵگاکان، زانیاری پێوست پێبدریت و بار بهێنرین، تاکو دەسەڵاتدارانی وڵاتانی جێهان لەباری جێبەجێکاریەوە بە ئەرکی سەرەکی خۆیان هەڵسن،
چوون ئەساسەن، ئەرکی سەرەکی چالاکان و ڕێخراوە ژینگەییەکان، تەنیا ڕاوێژکاری و ڕۆشنگرییە، مەگەر ئەوەی قەیرانێکی ژینگەیی بێتە ئاراوە.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
2- ئەم کردەوە و هەڵمەتە ناوچەیانەی ئەمڕۆی ئێوەی پێشڕەوانی شاهۆنشینی زاگرۆس،کە لێرە و لەم خاکە پیرۆزدا ڕەنگی داوەتەوە، دەرخەری ئەو ڕاستییەن کە دانیشتوانی کوردستان لە باری ژینگەپارێزیدا، هەردەم لە پێشەوە بوونە، مێژووش شاهێدی ئەوە دەدات کە هزر و بیرو باوەڕەی ژینگە پارێزی و ژینگەدۆستی، ئەوان دێرین و کۆنە و لە زات و وجودیاندا گرساوە و بووەتە ئێرس و بۆماوەیەکی فەرهەنگی و بە شانازییەوە لەگەلیدا ڕاهاتوون.
ڕەنگە یەکێ لە مەزنترین هۆکارگەلی مانەوەی سەدان ساڵەی زاگرۆس نشینان بۆ
فەرهەنگی ژینگە پارێزی بگەڕێتەوە،کە ئەم تایبەتمەندیانە لە جێی خۆیاندا، جێی تێڕامان و کەڵک وەرگرتنن.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
3 - هەروەک چۆن دار بەڕوو، گژوگیا و ڕووەکە جۆراوجۆرەکانی زاگرۆس ئێمەیان تا ئەمڕۆ پاراستووە، ئاوەها ئەرکی نیشتمانی ئێمەشە، نەک تەنیا بەچاندنی بەڕوو، بەڵکوو بە جۆرها شێوە ئاستی تێگەیشتن و ئەرکی ژینگەپارێزی خۆمان بەرز و بەرزتر ڕاگرین؛ چوون یەکێ لەو معیارو پێوەرانە، کۆمەڵگایەکی پێشکەوتوو شارەستانیمەند لەگەل کۆمەڵگایەکی دواکەوتوو و چەقبەستوو جیا دەکاتەوە ئاستی ژینگەپارێزی و ئاژەڵ دۆستییە.
ــــــــــــــــــــــ
مانەوەی داربەڕووەکان و بوونی باخ و باخات و سەرسەوزی و جریوەوشنەی داران وخوڕەی کانی ئاوەکانی کە بوونەتە ڕۆح و گیان و موسیقاو ورەی ژیانی دانیشتوانی زاگرۆسی نیشتمان، ئەو ڕاستییە دەردەخەن کە ئەوان ژینگە بە بەشێ لە جەستە و بوونی خۆیان داناوە و ئەم تایبەتمەندییانە بە ئێرادە و هێمەتی ڕابردوان و ئێوەی ژینگە پارێز بەدی هاتووە و درێژەی پێدەدریت.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
تێبینییەک:
خۆشەویستانی ژینگە پارێز،
بەیاد هێنانەوەی بڕێ بیرو و ڕەوشت و هەڵسووکەوتی ڕابردوانمان لە بواری ژینگییدا، گرنگی تایبەت لە خۆ دەگرن،
بۆ نمونە:
[[ داربڕی، داری تەڕ، لەڕێزی بکوژاندا دەنراوە، هەر دارێکی قەسقەوان نەدەبوو پتر لە 20 لەلەی لێبدریت یان هیچ کانی ئاوێک نەدەبوو قۆرخ بکریت، یان هەڵکێشانی گژو گیای خۆراکی و دەرمانییەکان بە ڕیشەوە، تاوان و عەیبە حێسابی بۆ کراوە و....]]
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ
لە کۆتاییدا، سپاس و پێزانینی خۆمان بۆ تێکڕای بەشداربوان، بە تایبەت ئەنجوومەنی،، ژیوای پاوە،، دەردەبڕین و سەرکەوتن و بەرەو پێشچوونی زیادتر بۆ هەموان بە ئاوات دەخوازین.
ـــــــــــــــــــــــــــــــ
بە سپاسەوە :
سەروەر موحەممەدی
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ
در بسیاری از شهرهای کوهستانی جهان، شهرداریها یا دهیاریها برای مدیریت اصولی برگهای خزان، «ایستگاههای جمعآوری برگ» ایجاد میکنند؛ مکانهایی که در آنها برگها بهجای سوزاندهشدن، به کمپوست، خاکبرگ، مالچ و سایر مواد آلی ارزشمند تبدیل میشوند.
در پاوه، با وجود حجم بسیار بالای برگهای گردو و دیگر درختان باغی، چنین سامانهای هنوز ایجاد نشده است و همین خلأ باعث شده سادهترین و در عین حال آسیبزنندهترین روش، یعنی سوزاندن برگها، به یک عادت فصلی تبدیل شود. در حالی که اگر این ایستگاهها توسط شهرداری، دهیاریها یا حتی بخش خصوصی راهاندازی شوند، میتوانند مزایای مهمی برای شهر به همراه داشته باشند.
نخست، ایجاد فرصتهای شغلی جدید است؛ از جمعآوری برگها گرفته تا فرآوری، بستهبندی و فروش کمپوست یا خاکبرگ در بازارهای محلی و حتی منطقهای. با توجه به باغمحور بودن پاوه و حجم بالای برگهای گردو، توت، سیب، هلو، انگور و سایر درختان در فصل پاییز، این برگها میتوانند ماده اولیه یک کسبوکار پایدار باشند، نه زبالهای برای سوزاندن.
دوم، کاهش چشمگیر مشکلات زیستمحیطی است. دود حاصل از سوزاندن برگهای نیمخشک، ذرات بسیار ریز و خطرناکی مانند PM2.5 تولید میکند که وارد ریه بیماران قلبی و تنفسی، کودکان و سالمندان میشود و میتواند موجب حملات آسم، تنگی نفس و التهاب ریه گردد. تحویل برگها به ایستگاههای بازیافت، این منبع آلودگی را بهطور کامل حذف کرده و کیفیت هوای شهر را بهبود میبخشد.
سوم، این مدل میتواند بخشی از مشکلات سالهای اخیر باغداران را نیز برطرف کند. خاکبرگ تولیدشده از کمپوست برگها یکی از بهترین روشها برای اصلاح خاک باغهای شیبدار پاوه است. این خاک با افزایش مواد آلی، کاهش فرسایش، حفظ رطوبت در تابستان و کاهش نیاز به کودهای شیمیایی، نقش مهمی در پایداری باغها دارد.
در نهایت، ایجاد ایستگاه بازیافت برگ نهتنها یک اقدام محیطزیستی، بلکه یک سرمایهگذاری منطقی با بازگشت کوتاهمدت است. نمونههای موفق در شهرهای زاگرسنشین مانند بروجرد نشان میدهد که این طرح هم از نظر اجرایی عملی است و هم از نظر اقتصادی توجیهپذیر.
سوزاندن برگهای باغها تنها یک سنت قدیمی نیست؛ مسئلهای است که آرام اما مداوم به سلامت مردم، به خاک باغها، به هوای منطقه و به آرامش شهری آسیب میزند. پاوه با باغهای گسترده، هوای پاک کوهستانی و طبیعت زندهای که به آن هویت میبخشد، شایسته آن است که این عادت قدیمی را کنار بگذارد و به روشهای علمی، کمهزینه و موثر روی بیاورد؛ روشهایی که هم به سود باغدار است و هم به سود مردم و محیطزیست. این تغییر کوچک، میتواند قدم بزرگی باشد برای شهری سالمتر، زمینی پربارتر و آیندهای که در آن نفس کشیدن آسانتر، باغها پربارتر و محیطزیست پایدارتر باشد.
Читать полностью…
وقتی سوزاندن برگهای پائیزی نفس شهر را تنگ میکند…
تهیه و تنظیم: کمیته آموزش انجمن ژیوای پاوه
عکس: پژمان شجاعی
1404/09/18 ئەیرو زاگرۆسانە!!!
جە لا پاڵو هەڵمەتەکێ زاگرۆسانەیەنە وەراوەرو کەلوو هەڵویاری،
وەزەو سەیلێ ڕووبە ملە نجار بە دەسو ناحەزا ژینگەی چەقەڵ ئاسا پەی وستەبەرو ناپاکیشا گڕشا نیا ئا دارستانیۆ
بەڵام غافڵێ بێنێ چانەیە هەڵۆ چنگ بەگڕەکێ ژیوای سەرەڕاو ئانەیە دلێ ڕاوڕەسمو زاگرۆسانەیەنە بێنێ بە زوتەرین کات دەسشا گێرت سەرشو مرکناشارە .
@jiway_ngo
حەر ئیسە
زاگرۆسانە بە کاتوو پاوەی سەربەرزی
@jiway_ngo
🌿 ژیوای ئی نیشتمانیه بینیان به سەوزایی زاگرۆسیەوە
🍀رێکخراوەو ژینگهپارێزی ژیوای، زاگرۆسانەی جە شارو پاوەیەنە بەرۆ ڕاوه
تکانە
پاچەکۆلەئاوی
و وارەمەنی سوکزەنگن
یا هەر چێوی پەی بەلو
نیای پێویستا چەنی وێتا باردێ
یاگێ یەکانگیر بیەی
کەلو هەڵەویاریکات:
جۆمعە، ۲۸ کەڵەهەرزی
⏰ کاتژمار: ۱۴
🤝 چەمەڕەی بەشداریتانمێ
🌱 @Jiway_NGO
#زاگرۆسانە
🍀ڕێخراوەو ژیوای پاوەی زاگرۆسانە بەرۆ ڕاوە،🪴
🌵ڕێکخراوەی ژیوای پاوە زاگرۆسانە بەڕێوە دەبا،🌴
🌾انجمن ژیوای پاوە زاگرۆسانە برگذار میکند.🌿
@jiway_ngo
جادهکشی شبانه در اراضی ملی پاوه
طبق گزارشهای مردمی دریافتشده از محدودهی مراتع روبەروی قَتاره تفان، در ساعات شب اقداماتی مشکوک به ایجاد جاده و دستکاری در اراضی ملی مشاهده شده است. این گزارشها بلافاصله از طریق مسیرهای قانونی به ادارهی منابع طبیعی اطلاع داده شده، اما متأسفانه هیچ اقدام عملی و فوری برای توقف فعالیت یا حضور در محل گزارش نشده است.
با توجه به سابقهی رخدادهای مشابه در منطقه و آسیبهای جدیای که چنین اقدامات میتواند برای اراضی عمومی ایجاد کند، انتظار میرفت ادارهی مربوطه بلافاصله نسبت به بررسی، توقف عملیات و جلوگیری از هرگونه تخریب بیشتر اقدام کند. تعویق در حضور میدانی و واکنش دیرهنگام، خطر تداوم یا تکمیل چنین تخلفاتی را بهطور قابلتوجهی افزایش میدهد.
انجمن زیستمحیطی ژیوای، در چارچوب وظایف اطلاعرسانی و مطالبهگری مدنی، خواهان اجرای دقیق قوانین، شفافسازی روند رسیدگی، توضیح دربارهی چرایی عدم اقدام فوری، و صدور احکام بازدارنده در صورت احراز تخلف توسط مراجع قانونی است. بدیهی است تشخیص، بررسی و برخورد با هرگونه تخلف، صرفاً برعهدهی نهادهای قانونی کشور خواهد بود.
انجمن ژیوای پاوه
@jiway_ngo
1404/09/01
هەڵمەتی دلێرانەی ڕۆڵەکانی ژیوای لە دارستانەکانی قۆرێ قەڵا
@jiway_ogo
🌿 مهربانی آگاهانه در طبیعت؛ نگذاریم نیت خیر، به آسیب ناخواسته تبدیل شود
Читать полностью…
راهیابی انجمن زیستمحیطی ژیوای پاوه به مرحله نهایی جایزه ملی «مهرگان علم»
انجمن زیستمحیطی ژیوای پاوه از میان ۱۱۲ تشکل مردمنهاد فعال در حوزهی محیطزیست، به عنوان یکی از هفت انجمن برتر ایران به مرحلهی نهایی جایزهی مهرگان علم راه یافت.
جایزهی مهرگان، از سال ۱۳۷۸ با هدف پاسداشت دانش، ادبیات و کوششهای علمی و زیستمحیطی در ایران پایهگذاری شده و از معتبرترین جوایز مستقل و غیردولتی کشور به شمار میآید. داوری این جایزه توسط جمعی از دانشگاهیان، پژوهشگران و فعالان برجستهی محیطزیست انجام میشود.
در بخش تشکلهای مردمنهاد، دبیرخانهی جایزهی مهرگان پس از بررسی عملکرد بیش از صد انجمن از سراسر ایران، بر اساس شاخصهایی همچون تأثیر اجتماعی، استمرار فعالیت، نوآوری در آموزش و حفاظت از طبیعت، تنها هفت انجمن را شایستهی حضور در مرحلهی نهایی دانست که انجمن ژیوای پاوه نیز در میان آنها قرار دارد.
انجمن ژیوای از بدو تأسیس، با تکیه بر همراهی و مطالبهی مردمی، اجرای برنامههای آموزشی و اجتماعی در راستای توانمندسازی زنان و کودکان، درمان گونههای بومی و وحشی، حمایت از گونههای در معرض خطر و مشارکت در خاموشکردن آتشسوزیهای جنگلهای زاگرس، نقش مؤثری در ترویج آگاهی و اخلاق زیستمحیطی در منطقهی هورامان داشته است.
این انتخاب، نشاندهندهی شناختهشدن تلاشهای داوطلبانه و علمی اعضای ژیوای در سطح ملی و گامی ارزشمند در مسیر تقویت فعالیتهای زیستمحیطی مردمی است.
مراسم اعلام و اهدای جوایز نهایی و معرفی انجمن برگزیده، روز سهشنبه ۶ آبانماه ۱۴۰۴، در آیینی رسمی با حضور داوران و نمایندگان تشکلهای برتر کشور برگزار خواهد شد.
انجمن ژیوای پاوه
@jiway_ngo
مسئولیت اجتماعی ما، حمایت از ماردین
ماردین مرادی، نوجوانی از هورامان است که با وجود معلولیتهای متعدد، هیچگاه از زندگی و مسئولیت اجتماعی خود عقب ننشست. او سهم خود را ادا کرده؛ در کنار انجمن ژیوای درخت کاشته، در پاکسازی طبیعت مشارکت داشته و در احیای جنگلهای زاگرس همراه ما بوده است. ماردین با وجود همه محدودیتها، به زندگی و طبیعت جان داده است.
امروز اما نوبت ماست. او به دلیل شرایط جسمی ویژهاش نیاز فوری به عمل جراحی دارد، اما در این وضعیت نابسامان اقتصادی و نبود حمایت کافی از سوی نهادهای درمانی، تنها تکیهگاهش همدلی و یاری مردم است.
🔹 هر یک از ما در برابر ماردین مسئولیم. همانطور که او سهم خود را انجام داده، امروز حمایت از او سهم ما از مسئولیت اجتماعی است.
◾ شماره کارت جهت کمک:
6037-9972-3201-2535
به نام ماردین مرادی
انجمن ژیوای پاوه
@jiway_ngo
