14075
انجمن جامعه شناسی ایران Www.isa.org.ir iran_sociology@yahoo.com
📌فراخوان ارسال مقاله( سالمندان و چالش های سالمندی)
🔍محورهای پیشنهادی مقالات
• جامعه شناسی سالمندی و تحولات جمعیتی سالمندان
• کیفیت زندگی و رفاه اجتماعی سالمندان
• سالمندی فعال و رفاه اجتماعی سالمندان
• تنهایی، انزوای اجتماعی و شبکه های حمایت اجتماعی سالمندان
• سالمندان و مسائل شهری؛ شهر دوستدار سالمند
• دسترسی سالمندان به خدمات اجتماعی، فرهنگی، سلامت و رفاهی
• فقر، نابرابری و آسیبهای اجتماعی در دوران سالمندی
• سلامت جسمی و روانی سالمندان با تأکید بر ابعاد اجتماعی سلامت
• سالمندی و فناوریهای نوین؛ فرصتها و چالشهای دیجیتال
• اشتغال، بازنشستگی و امنیت اقتصادی در دوران سالمندی
• حقوق سالمندان و سیاستهای اجتماعی مرتبط با سالمندی
• تصویر سالمندان در رسانه ها و فرهنگ عمومی
• تجربه زیسته سالمندان و روایت¬های زندگی آنان
• سیاستگذاری شهری و برنامه ریزی اجتماعی برای سالمندان
• راهکارهای ارتقای کیفیت زندگی و افزایش نشاط اجتماعی سالمندان
• سالمندان و خشونت خانگی
• شهر سالمندپذیر از ایده تا واقعیت
از پژوهشگران، استادان دانشگاه، دانشجویان، کارشناسان و علاقه‌مندان دعوت میشود مقالات علمی و پژوهشی خود را با تمرکز بر مسائل سالمندان و سالمندی به دبیرخانه این فراخوان ارسال کنند.
برگزارکننده: اداره سلامت شهرداری منطقه ۱۴با همکاری انجمن جامعه‌شناسی ایران
مجری طرح: رویدادگستران فرهنگ کهن
مهلت ارسال مقالات: 15 آبان
نحوه ارسال: shahrdari14.salamat@gmail.com
نشانی دبیرخانه: معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری
شماره تماس: 09372076785
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
◀️ یادداشت روز
⭕️ جامعه پساجنگ و سرمایه اجتماعی در ایران؛ تقویت سرمایه اجتماعی به‌مثابه یک فرصت نهان
🔻رضا حاجی شریفی، رئیس دپارتمان جامعه‌شناسی فرهنگی انجمن علمی مطالعات غرب آسیا
🔍یادداشت رضا حاجی شریفی با طرح این پرسش که جامعه ایران در مواجهه با بحران جنگ چگونه خود را بازتعریف می‌کند، به ظرفیت‌های همبستگی اجتماعی و امکان تبدیل آن به سرمایه‌ای پایدار در دوران پساجنگ می‌پردازد.
📚نویسنده جنگ را پدیده‌ای صرفاً نظامی نمی‌داند؛ بحرانی که می‌تواند هم شکاف‌های اجتماعی را تشدید کند و هم شبکه‌های همیاری و همکاری را فعال سازد. در این چارچوب، با اتکا به مفهوم سرمایه اجتماعی رابرت پاتنام، بر اهمیت اعتماد، شبکه‌های ارتباطی و هنجارهای همکاری تأکید میشود. تمایز میان سرمایه اجتماعی «پیونددهنده» و «پل‌ساز» نیز نشان می‌دهد که همبستگی فقط به ارتباط میان افراد مشابه محدود نیست، بلکه می‌تواند زمینه ارتباط میان گروه‌های متفاوت را نیز فراهم کند.
در بخش دیگری از یادداشت، میهن‌دوستی از حمایت سیاسی تفکیک میشود. نویسنده معتقد است انتقاد از حکومت یا مخالفت با یک سیاست، لزوماً به معنای فقدان تعلق به ایران نیست. میهن‌دوستی می‌تواند در کمک به خانواده‌های آسیب‌دیده، مراقبت از شهر و میراث فرهنگی، احترام به دیگری و مسئولیت‌پذیری در قبال آینده کشور نمود پیدا کند. از این منظر، هویت جمعی و احساس تعلق به سرزمین را نمی‌توان صرفاً به مواضع سیاسی افراد فروکاست.
💬محور اصلی یادداشت، امکان تبدیل همبستگی موقت دوران بحران به اعتماد پایدار در دوران صلح است. آیا شبکه‌های داوطلبانه و گروه‌های مردمی می‌توانند پس از جنگ نیز فعال بمانند؟ آیا گروه‌های مختلف جامعه می‌توانند اختلاف‌های خود را بدون حذف یکدیگر مدیریت کنند؟ و آیا می‌توان از «ما»ی شکل‌گرفته در روزهای سخت، به یک «ما»ی مدنی و پایدار رسید؟
نویسنده تحقق این امکان را وابسته به رابطه جامعه و نهادها می‌داند. بازسازی اجتماعی به بازسازی اعتماد، تقویت مشارکت، شنیدن صداهای متفاوت، کاهش فاصله میان گروه‌ها و فراهم کردن امکان فعالیت مستقل و مسئولانه جامعه مدنی نیاز دارد. در این نگاه، جامعه پساجنگ بیش از یکسان‌سازی و هم‌صدایی، به توانایی کنار هم ماندن در عین تفاوت نیازمند است.
🔗ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
⭕️ گزارش نشست علمی «جامعه در آینه داده: از ردپای دیجیتال تا آینده‌پژوهی محاسباتی»
🔍نشست علمی «جامعه در آینه داده: از ردپای دیجیتال تا آینده‌پژوهی محاسباتی» به همت گروه آینده‌پژوهی اجتماعی انجمن جامعه‌شناسی ایران، سه‌شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ به‌صورت برخط برگزار شد.
📚در این نشست، دکتر شهروز جانباز با تمرکز بر علوم اجتماعی محاسباتی و آینده‌پژوهی محاسباتی، ظرفیت‌ها و محدودیت‌های استفاده از ردپاهای دیجیتال برای مطالعه جامعه را بررسی کرد. ردپاهای دیجیتال، از متن و موقعیت مکانی تا زمان و شبکه، امکان رصد گسترده و پیوسته رفتارهای اجتماعی را فراهم می‌کنند؛ اما سوگیری داده، غیاب دیجیتال، تفاوت‌های پلتفرمی و ابهام در معنای رفتار ثبت‌شده از محدودیت‌های مهم آنهاست.
در ادامه، ابزارهایی مانند تحلیل شبکه، پردازش زبان، تحلیل مکانی، یادگیری ماشین، مدل‌سازی عامل‌مبنا و تحلیل علی معرفی شدند. در این بحث تأکید شد که پرسش اصلی نباید این باشد که «چه ابزاری در دسترس است»، بلکه این است که برای فهم یک پدیده اجتماعی، کدام ابزار مناسب‌تر است. همچنین میان پیش‌بینی و تبیین تمایز گذاشته شد؛ مدل‌های محاسباتی می‌توانند الگوها و احتمال رخدادها را شناسایی کنند، اما تبیین معنای اجتماعی آنها همچنان به نظریه و داوری جامعه‌شناختی نیاز دارد.
💬یکی از محورهای مهم نشست، آنچه داده نمی‌بیند بود: از کاربران کم‌اتصال و سالمندان و زبان‌ها و گویش‌های کم‌منبع تا خودسانسوری، فیلترینگ و بخش‌هایی از تجربه زیسته که هرگز به داده‌های عمومی پلتفرم‌ها راه نمی‌یابند. همچنین تأکید شد که داده بیشتر لزوماً به معنای سوگیری کمتر نیست و مدل می‌تواند الگو را شناسایی کند، اما جامعه‌شناس باید معنای آن را داوری کند.
در بخش آینده‌پژوهی محاسباتی، از شناسایی آینده‌های ممکن، سیگنال‌های ضعیف، نقاط اهرمی و مسیرهای بدیل سخن گفته شد. در این رویکرد، اکنون، میان‌مدت و بلندمدت در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و مدل‌سازی عامل‌مبنا امکان آزمون سناریوهای «اگر... آنگاه» را فراهم می‌کند؛ با این تأکید که نتایج چنین مدل‌هایی قطعی نیستند و به قواعد و فرض‌های اولیه وابسته‌اند.
در جمع‌بندی نشست، داده فارسی، اخلاق پژوهش و نسبت داده با قدرت و حکمرانی پلتفرمی از مسائل اساسی آینده علوم اجتماعی محاسباتی عنوان شد. توسعه زیرساخت‌های داده‌ای بومی، توجه به حریم خصوصی و امنیت، دسترسی مسئولانه به داده‌ها و حفظ استقلال پژوهش علمی، از جمله ضرورت‌های مطرح‌شده برای حرکت به سوی آینده‌پژوهی محاسباتی در ایران بود.
🔗ادامه این گزارش را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
◀️ یادداشت روز
⭕️ ایران در افق یک گذار؛ نگاهی تطبیقی به تجربه اروپا در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰
🔻 زینب جهانی‌پور، دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی سیاسی
🔍یادداشت «ایران در افق یک گذار» نوشته زینب جهانی‌پور، با مقایسه تجربه اروپا در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ با تحولات اجتماعی ایران امروز، مفهوم «گذار» را برای فهم تغییرات نسلی، فرهنگی، ارتباطی و اقتصادی بررسی می‌کند.
📚نویسنده اروپا پس از جنگ جهانی دوم را نمونه‌ای از گذار اجتماعی می‌داند؛ دوره‌ای که در دل رشد اقتصادی، گسترش دولت رفاه و ثبات سیاسی، تغییرات عمیقی در حال شکل‌گیری بود. گسترش آموزش عالی و ظهور نسل پساجنگ، جنبش‌های دانشجویی، به‌ویژه مه ۱۹۶۸، و تغییر در نگرش به خانواده، جنسیت، آزادی فردی و سبک زندگی، فرهنگ را به یکی از میدان‌های اصلی تحول اجتماعی تبدیل کرد.
در دهه ۱۹۷۰، بحران اقتصادی و نفتی این تغییرات فرهنگی را با بازتعریف ساختارهای اقتصادی و رابطه دولت و جامعه پیوند زد. تورم و بیکاری و بازنگری در مدل‌های اقتصادی، همزمان با ظهور جنبش‌های محیط‌زیستی، حقوق زنان و صلح‌طلبی، به متکثر شدن عرصه سیاست و شکل‌گیری بازیگران اجتماعی جدید انجامید.
💬نویسنده در ادامه، برخی تحولات ایران امروز را از منظر شکاف‌های نسلی، افزایش جمعیت جوان و تحصیل‌کرده، گسترش رسانه‌های دیجیتال و فشارهای اقتصادی بررسی می‌کند. از این منظر، نسل‌های جدید با تجربه زیسته و برداشت‌های متفاوت از هویت، سبک زندگی و آینده اجتماعی، و شبکه‌های ارتباطی با امکان شکل‌گیری روایت‌ها و اشکال جدید تعامل اجتماعی، از عناصر مهم وضعیت کنونی‌اند.
با این حال، یادداشت تأکید می‌کند که ایران امروز و اروپا در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ تجربه‌های یکسانی ندارند و تفاوت‌های تاریخی، اقتصادی، سیاسی و ژئوپولیتیک این دو زمینه باید در مقایسه لحاظ شود. در جمع‌بندی، «گذار» فرایندی خطی و قابل‌پیش‌بینی معرفی نمی‌شود، بلکه حاصل تعامل نیروهای فرهنگی، اقتصادی و نهادی است؛ فرایندی که آینده آن به ظرفیت نهادها برای انطباق، توان جامعه برای شکل‌دهی به سازمان‌های اجتماعی تازه و نحوه مواجهه با چالشهای اقتصادی و جهانی وابسته است.
🔗ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
◀️ یادداشت روز
⭕️ وقتی پول دیگر خرید نمی‌کند؛ تأملی در جامعه‌شناسی اقتصادی فرسایش قدرت خرید در ایران
🔻 مینا شیروانی ناغانی، دبیر گروه جامعه‌شناسی اقتصادی
🔍یادداشت «وقتی پول دیگر خرید نمی‌کند» نوشته مینا شیروانی ناغانی، با تمرکز بر فرسایش قدرت خرید در ایران، کاهش تقاضای مؤثر را نه فقط مسئله‌ای اقتصادی، بلکه فرایندی اجتماعی و مرتبط با زندگی روزمره، روابط و افق آینده جامعه بررسی می‌کند.
📚نویسنده با طرح این پرسش که چگونه ممکن است فروشگاه‌ها مملو از کالا باشند اما بخشی از مردم دیگر توان تبدیل پول به تقاضای مؤثر را نداشته باشند، از چهار رویکرد نظری بهره می‌گیرد: سعدی و پیوند معیشت عمومی با ثبات حکومت، ویویانا زلیزر و معنای اجتماعی پول، مارک گرانووتر و مفهوم حک‌شدگی کنش اقتصادی در شبکه‌های اجتماعی و پیر بوردیو و نقش مصرف در بازتولید تمایز و نابرابری اجتماعی.
از منظر زلیزر، تورم فقط کاهش ارزش عددی پول نیست؛ بلکه معنای اجتماعی پول و اولویت‌های خانوارها را تغییر می‌دهد. هزینه‌های فراغتی و منزلتی ابتدا حذف یا محدود می‌شوند، سپس خرید کالاهای بادوام به تعویق می‌افتد و در مراحل شدیدتر، حتی مصرف برخی کالاهای ضروری نیز کاهش می‌یابد. در نگاه گرانووتر نیز کاهش مصرف یک خانوار در شبکه اقتصاد منتشر میشود و می‌تواند به کاهش فروش، افت تولید و اشتغال و در نهایت انقباض بیشتر تقاضا بینجامد.
💬در چارچوب بوردیو، این فشار به‌طور یکسان بر همه گروه‌ها وارد نمی‌شود و طبقه متوسط شهری بیش از دیگران با مسئله حفظ موقعیت اجتماعی و سبک زندگی پیشین مواجه میشود. در چنین شرایطی، فرسایش قدرت خرید می‌تواند به احساس بی‌عدالتی، بی‌اعتمادی و محافظه‌کاری اقتصادی منجر شود و در سطحی عمیق‌تر، افق آینده و امکان برنامه‌ریزی برای زندگی را تضعیف کند.
در جمع‌بندی، یادداشت استدلال می‌کند که پیامد تورم فقط کاهش مصرف یا افزایش فقر نیست؛ بلکه می‌تواند به فرسایش توان جامعه برای آینده‌سازی بینجامد. از این منظر، سیاست اقتصادی تنها با کاهش تورم یا ثبات نرخ ارز سنجیده نمی‌شود، بلکه با میزان توانایی مردم برای بازسازی اعتماد، برنامه‌ریزی و تصور آینده‌ای قابل پیش‌بینی نیز ارتباط دارد.
🔗ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
◀️ یادداشت روز
⭕️ نظریه جامعه در وضعیت دفاعی
🔍یادداشت «نظریه جامعه در وضعیت دفاعی» نوشته حمیدرضا جلایی‌پور، با طرح این پرسش می‌کوشد جامعه ایران در شرایط کنونی را بر اساس چه نظریه کلانی می‌توان توضیح داد و این توضیح چه نسبتی با آینده جامعه دارد.
📚نویسنده با مرور نظریه‌هایی مانند «جامعه در وضعیت انحطاط»، «جامعه عقب‌مانده»، «جامعه در حال توسعه»، «جامعه کوتاه‌مدت»، «جامعه مدرن بدقواره» و «جامعه جنبشی»، استدلال می‌کند که برای توضیح شرایط سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، مفهوم «جامعه در وضعیت دفاعی-جنگی» می‌تواند چارچوب تحلیلی مناسبی باشد؛ وضعیتی که از نگاه او، تنها ساختارهای نظامی و حکومتی را دربرنمی‌گیرد و بر اقتصاد، نهادهای اجتماعی، روابط میان مردم و حتی زندگی روزمره اثر می‌گذارد.
در این چارچوب، امنیت بر توسعه و آزادی تقدم پیدا می‌کند، کنترل اجتماعی افزایش می‌یابد، منابع به نیازهای دفاعی و بازسازی اختصاص پیدا می‌کنند و اقتصاد و معیشت تحت فشار قرار می‌گیرند. همزمان، جنگ می‌تواند به افزایش میهن‌دوستی، همدردی و همکاری اجتماعی منجر شود؛ هرچند نویسنده تأکید می‌کند این همبستگی لزوماً پایدار نیست و به نحوه مواجهه حکومت با نابرابری‌ها، شکاف‌های اجتماعی و مسائل معیشتی وابسته است.
💬بخش مهمی از یادداشت به مسئله عبور از وضعیت جنگی اختصاص دارد. نویسنده بر حفظ یکپارچگی تصمیم‌گیری، تقویت تاب‌آوری اجتماعی، توجه به معیشت مردم، ابتکارهای دیپلماتیک و استفاده از ظرفیت‌های اجتماعی و منطقه‌ای برای رسیدن به توقف پایدار جنگ تأکید می‌کند. در عین حال، نسبت به این نگرانی هشدار می‌دهد که سرمایه اجتماعی شکل‌گرفته در جریان دفاع، به جای کاهش شکاف‌های اجتماعی، صرفاً برای تثبیت وضعیت موجود به کار گرفته شود.
در جمع‌بندی، نویسنده معتقد است جامعه ایران را در شرایط کنونی نمی‌توان صرفاً با شاخص‌های توسعه‌یافتگی و کمبودها تحلیل کرد؛ زیرا جامعه در یک وضعیت دفاعی-جنگی قرار دارد و عبور از این وضعیت را شرط بازگشت به مسیر توسعه پایدار، همه‌جانبه و مشارکتی می‌داند.
🔗ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
◀️ یادداشت روز
⭕️ از فرهنگ تا توسعه؛ نگاهی به کتاب «سازگاری فعالانه؛ کندوکاوی در اخلاق اقتصادی یزدی‌ها»
🔍یادداشت امین روشن‌پور، با نگاهی جامعه‌شناختی به کتاب «سازگاری فعالانه» نوشته ابوالفضل مرشدی و منوچهر علی‌نژاد، به بررسی پیوند میان فرهنگ، تاریخ، جغرافیا و شکل‌گیری اخلاق اقتصادی در جامعه یزد می‌پردازد.
📚نویسنده با طرح این پرسش که ویژگی‌هایی مانند سخت‌کوشی، صرفه‌جویی و آینده‌نگری را باید صفاتی ذاتی دانست یا محصول شرایط تاریخی و اجتماعی، به ایده محوری کتاب، یعنی «سازگاری فعالانه» می‌پردازد. در این نگاه، سازگاری به معنای تسلیم در برابر محدودیت‌ها نیست، بلکه نوعی کنشگری و تدبیر برای مواجهه خلاقانه با شرایط محیطی و اجتماعی است.
کتاب با تکیه بر اندیشه‌های ماکس وبر و تلفیق روش‌هایی مانند جامعه‌شناسی تاریخی، تحلیل اسناد، مصاحبه و پیمایش، اخلاق اقتصادی یزدی‌ها را در پیوند با ساختارهای اقتصادی، نهادهای اجتماعی، اقلیم و تجربه تاریخی بررسی می‌کند. در این چارچوب، «خودساختگی» برای توضیح سخت‌کوشی، مسئولیت‌پذیری و آینده‌نگری در میان مردم و «فکر ترکیب‌گر» برای تبیین توانایی تجار و صنعتگران در پیوند دادن سنت و نوآوری به کار می‌رود.
💬یادداشت همچنین به نقش معماری سازگار با اقلیم، شبکه‌های تجاری، وقف و فعالیت‌های خیریه در شکل‌گیری ظرفیت‌های اقتصادی و اجتماعی یزد اشاره می‌کند. این عوامل نشان می‌دهند که اخلاق اقتصادی تنها به ویژگی‌های فردی محدود نیست، بلکه با دانش انباشته، نهادها، روابط اجتماعی و شیوه سازمان‌یابی زندگی پیوند دارد.
در بخش نقد کتاب، نویسنده ضمن تأکید بر ارزش تحلیل تاریخی و نهادی اثر، به محدودیت‌هایی مانند کم‌توجهی نسبی به تفاوت‌های طبقاتی، جنسیتی و نسلی و ضرورت تمایز دقیق‌تر مفهوم سازگاری فعالانه از مفاهیمی چون کارآفرینی و نوآوری می‌پردازد. همچنین، مقایسه یزد با مناطق دیگر را راهی برای فهم بهتر نقش فرهنگ، ساختار اجتماعی، جغرافیا و سیاستگذاری در شکل‌گیری ظرفیت‌های توسعه می‌داند.
🔗ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
📌انجمن جامعه‌شناسی ایران-شعبه کردستان برگزار می‌کند:
🖇سلسله نشست‌های تخصصی (١٣)
🔴 دیروز و امروز جنبش‌های اجتماعی
دوێنێ و ئه‌وڕۆی بزووتنه‌وه کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان
🎙سخنران: عبدالعزیز مولودی(دکتری جامعه‌شناسی سیاسی)
🌐دبیر نشست: آزاد نمکی(دکتری جامعه‌شناسی سیاسی)
🗓 زمان: دوشنبه، ١٣ مهر ١٤٠٥ ، ساعت ٤ عصر
🕡 مکان: سنندج، سالن کتابخانه ماموستا برهان عالی، جنب مسجد قبا
📣 انجمن جامعه‌شناسی ایران ـ شعبه کردستان
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
📌گروه علمی‌تخصصی جامعه‌شناسی تفسیری برگزار می کند:
🔍فرایند شکل‌گیری «خود» در نظریۀ مید
و نسبت آن با اصل چهارم جامعه‌شناسی:
«اصل فرصتها و سبک زندگی»
▫️ارائه: حمیدرضا یزدانی
دکترای تخصصی جامعه‌شناسی
مدیر گروه علمی‌تخصصی جامعه‌شناسی درمانی
🗓 دوشنبه ۱۳ مهرماه ۱۴۰۵
⏰ ساعت ۲۰:۳۰
🔗لینک برگزاری وبینار:
http://meet.google.com/uzb_kxkj_jjiv
@hatanhai
#انجمن_جامعه‌شناسی_ایران
@iran_sociology
📌نشست کتاب‌خوانی و گفت‌وگو
🔍آیا چپ، در عصر سیاست هویت، هنوز می‌تواند از امر جهان‌شمول سخن بگوید؟
سوزان نیمن در «چپ ووک نیست» از چپی می‌نویسد که به باور او، میان سیاست هویت، قبیله‌گرایی و آرمان‌های جهان‌شمول خود گرفتار شده است. اما این بحث وقتی به جامعه ایران می‌رسد، چه معنایی پیدا می‌کند؟ در نشست «چپ در عصر سیاست هویت»، از خوانش و نقد کتاب نیمن آغاز می‌کنیم و به پرسش‌های خودمان می‌رسیم؛
از «چپ ووک نیست» تا مسئله ایران.
▫️سخنران:
مهدی حمیدی شفیق
دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه دانشگاه تبریز
▫️دبیر نشست:
میلاد وحیدی
دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تبریز
🗓 زمان:
چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵ | ساعت ۱۷ تا ۱۹
(مجازی در گوگل‌میت)
🔗لینک برگزاری وبینار:
https://meet.google.com/vku-ndxv-qec
انجمن جامعه‌شناسی ایران ـ شعبه آذربایجان شرقی
@ISA_Tabriz
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
📚 گزارش برگزاری مدرسه تابستانه سیاستگذاری اجتماعی در ایران؛ از نظریه تا عمل
🔹 گروه سیاستگذاری اجتماعی انجمن جامعه‌شناسی ایران با همکاری مرکز آموزش انجمن جامعه‌شناسی ایران، مؤسسه کار و تأمین اجتماعی و مؤسسه رحمان، مدرسه تابستانه «سیاستگذاری اجتماعی در ایران؛ از نظریه تا عمل» را در شهریور ۱۴۰۵ برگزار کرد.
این برنامه پنج‌روزه با حضور پژوهشگران، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و فعالان حوزه سیاستگذاری اجتماعی، به بررسی چالشهای رفاهی و اجتماعی ایران از منظر جامعه‌شناختی، اقتصادی و سیاستی پرداخت.
🔍 در روز نخست، موضوعاتی مانند تکوین دولت اجتماعی، بحران همبستگی اجتماعی و چالشهای جدید سیاستگذاری اجتماعی بررسی شد؛ از تحول تاریخی «پرسش اجتماعی» در جوامع صنعتی تا پیامدهای زوال سیاستهای رفاهی بر نابرابری و انسجام اجتماعی.
📊 روز دوم به نابرابری و سنجش فقر اختصاص داشت. در این بخش، رویکردهای جدید تحلیل نابرابری، فقر چندبعدی، رویکرد قابلیتی و ظرفیت داده‌های نوین برای سیاستگذاری شواهد‌محور مورد توجه قرار گرفت.
🏛 در روز سوم، معماری نظام حمایت‌های اجتماعی و مسیر گذار از بیمه‌های اجتماعی به نظام‌های جامع‌تر حمایتی بررسی شد.
🏘 روز چهارم به مسائل شهری و اجتماعی اختصاص یافت؛ از نسبت میان پاسخ‌های رفاهی و حکمرانی مسائل اجتماعی تا بحران مسکن، اسکان غیررسمی و پیامدهای تقلیل مسکن به یک کالای سرمایه‌ای.
🏥📖 در روز پایانی، اقتصاد سیاسی دو نهاد پایه‌ای سلامت و آموزش مورد بحث قرار گرفت؛ از نقش تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت تا چالشهای پایداری نهاد مدرسه در ایران.
این مدرسه تابستانه بر یک محور مشترک تأکید داشت:
سیاستگذاری اجتماعی تنها مدیریت شاخص‌ها و اعداد نیست؛ بلکه درباره کرامت انسانی، کاهش نابرابری، تقویت همبستگی اجتماعی و طراحی نهادهایی برای پاسخ به مسائل واقعی جامعه است.
🔗 ادامه این گزارش را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
⭕️ واکاوی روان‌شناختی زن در سریال‌های نمایش خانگی ایران
🔍نشست «واکاوی روان‌شناختی زن در سریال‌های نمایش خانگی ایران» به همت گروه روان‌شناسی اجتماعی انجمن جامعه‌شناسی ایران، روز دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵ با حضور جمال رهنمایی و امیر کاظمی اصل به‌صورت آنلاین برگزار شد.
📚در این نشست، نحوه بازنمایی زنان در سریال‌های ایرانی و نسبت آن با تجربه‌های روان‌شناختی، فرهنگی و اجتماعی مورد بررسی قرار گرفت. تأکید شد که دوربین و روایت صرفاً واقعیت را ثبت نمی‌کنند، بلکه محصول انتخاب‌ها و نگاه نویسنده و کارگردان‌اند؛ بنابراین برای فهم شخصیت‌های زن باید به جهان ذهنی خالقان اثر، تجربه‌های زیسته آنان و زمینه فرهنگی و اجتماعی جامعه نیز توجه کرد.
رهنمایی با تمرکز بر تجربه‌های نخستین فرد و رابطه با مادر، تأثیر محبت، محرومیت، بی‌توجهی یا خشونت در شکل‌گیری نگرش نسبت به زنان و روابط عاطفی را توضیح داد. در این چارچوب، برخی بازنمایی‌های زنان می‌توانند بازتابی از تجربه‌های شخصی و خانوادگی خالق اثر باشند؛ هرچند تحلیل این بازنمایی‌ها بدون توجه به ساختارهای فرهنگی، نقش‌های جنسیتی و مناسبات قدرت کامل نخواهد بود.
💬در ادامه، نمونه‌هایی از سریال‌های «شهرزاد»، «زخم کاری» و «افعی تهران» بررسی شد؛ از زن فعال و تصمیم‌گیرنده در «شهرزاد» تا حضور زن در موقعیت قدرت و پیوند آن با دسیسه و انتقام در «زخم کاری» و نقش تجربه‌های آسیب‌زا و رابطه با والدین در شکل‌گیری تعارض‌های شخصیت اصلی «افعی تهران».
در جمع‌بندی نشست، بر این پرسش تأکید شد که آیا زنان در آثار جدید به‌عنوان شخصیت‌هایی چندوجهی، مستقل، دارای انتخاب و پیچیدگی‌های انسانی تصویر می‌شوند یا همچنان عمدتاً در قالب‌هایی مانند قربانی، مادر، معشوق، نماد قدرت یا شخصیت منفی بازنمایی می‌شوند.
🔗ادامه این گزارش را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
⭕️ گزارش نشست ششم «جامعه و جنگ»: دین
🔍ششمین نشست از سلسله‌نشست‌های تخصصی «جامعه و جنگ» با محوریت «دین»، به همت گروه جامعه‌شناسی حقوق انجمن جامعه‌شناسی ایران، ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ برگزار شد.
📚در این نشست با حضور عباس نعیمی جورشری، رحیم محمدی، زهرا حاجی‌شاه‌کرم و حسین حجت‌پناه، نسبت میان دین، جنگ و جامعه از چهار منظر جامعه‌شناختی، تاریخی، الهیاتی و انتقادی بررسی شد. پرسش محوری نشست این بود که جنگ چگونه دینداری و نقش اجتماعی دین را دگرگون می‌کند و چه نوع دینداری‌ای را در شرایط بحران بازتولید می‌کند.
عباس نعیمی جورشری بر ظرفیت دین برای ایجاد همبستگی، معنابخشی به رنج، بازسازی اعتماد و حفظ «جهان مشترک» تأکید کرد و در عین حال نسبت به قطبی‌شدن و انحصارگرایی دینی در شرایط جنگ هشدار داد. رحیم محمدی نیز با رویکردی تاریخی، جنگ را یکی از عوامل مهم شکل‌گیری و فروپاشی نظم‌های سیاسی و اجتماعی دانست و بر ضرورت مطالعه جنگ در دانشگاه‌های مدنی تأکید کرد.
💬زهرا حاجی‌شاه‌کرم از منظر الهیاتی به مسئله شر و نسبت جنگ با ایمان و الحاد پرداخت و بر دو محور همدلی و مسئولیت انسان در مواجهه با رنج تأکید کرد. حسین حجت‌پناه نیز با رویکردی انتقادی، نسبت میان دین، حکمرانی، اخلاق و ذهنیت جنگی را بررسی و بر پیامدهای دشمن‌سازی، انسان‌زدایی و محدود شدن امکان پرسش‌گری در وضعیت جنگی تأکید کرد.
در جمع‌بندی نشست، دین در شرایط جنگ به‌عنوان نیرویی یک‌سویه تصویر نشد؛ بلکه بر این نکته تأکید شد که دین می‌تواند هم منبع معنا، همبستگی و امید باشد و هم، در نسبت با قدرت و سیاست، در خدمت قطبی‌شدن و توجیه خشونت قرار گیرد. از این منظر، گفت‌وگو، پرهیز از دشمن‌سازی و حفظ امکان نقد و همزیستی از محورهای مهم مواجهه اجتماعی با جنگ عنوان شد.
🔗ادامه این گزارش را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
⭕️ گزارش دومین نشست «جامعه و جنگ»: اقتصاد و معیشت
🔍دومین نشست از سلسله‌نشست‌های تخصصی «جامعه و جنگ» با محوریت «اقتصاد و معیشت»، به همت گروه جامعه‌شناسی حقوق انجمن جامعه‌شناسی ایران، ۱۷ تیر ۱۴۰۵ برگزار شد.
📚در این نشست با حضور عباس نعیمی جورشری، منوچهر ثابتی، محمدعلی محمدی قره‌قانی و مهران صولتی، نسبت میان جنگ، اقتصاد و زندگی روزمره مردم از منظرهای جامعه‌شناختی و اقتصادی بررسی شد؛ از امنیت شغلی و قدرت خرید تا اعتماد، امید و امکان برنامه‌ریزی برای آینده.
عباس نعیمی جورشری جنگ را علاوه بر «وضعیت استثنایی دولت»، «وضعیت استثنایی جامعه» دانست و بر تأثیر آن بر نااطمینانی اقتصادی و فرسایش چشم‌انداز آینده تأکید کرد. منوچهر ثابتی نیز با بررسی تحولات تاریخی جنگ، ارتباط متقابل قدرت نظامی، صنعت، فناوری و ساختارهای اقتصادی و اجتماعی را مورد توجه قرار داد.
💬محمدعلی محمدی قره‌قانی با تأکید بر اهمیت «معیشت»، پیامدهای سیاستهای اقتصادی و اجتماعی پس از جنگ را از منظر اشتغال، سلامت، مسکن، آموزش، نابرابری، فساد و رانت‌جویی بررسی کرد و بر ضرورت سیاست اجتماعی منسجم، شفافیت و مشارکت عمومی تأکید داشت. مهران صولتی نیز در بحث «دوره فراجنگ»، به تورم، تحریم، کاهش پیش‌بینی‌پذیری اقتصادی، افت سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی پرداخت.
در جمع‌بندی نشست تأکید شد که جنگ صرفاً یک رویداد نظامی نیست؛ بلکه با دگرگون کردن معیشت، امنیت اقتصادی، اعتماد، امید و چشم‌انداز آینده، تجربه‌ای عمیقاً اجتماعی ایجاد می‌کند. از این منظر، بازسازی پس از جنگ نیز تنها به احیای زیرساخت‌ها محدود نمی‌شود و نیازمند توجه همزمان به اقتصاد، نهادها، معیشت مردم و سرمایه اجتماعی است.
🔗ادامه این گزارش را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
⭕️ ساعت به وقت نیویورک
🔍یادداشت «ساعت به وقت نیویورک» نوشته محمد محمدی، روایتی جامعه‌شناختی از مهاجرتی است که پیش از عبور از مرزها و دریافت ویزا، در ذهن و زندگی روزمره فرد آغاز میشود.
📚راوی در اتاقی مشترک در خوابگاه دانشگاه تهران، زندگی حسام را روایت می‌کند؛ دانشجوی دکتری مهندسی برق که ذهن، برنامه روزانه، سرمایه عاطفی و رؤیای آینده‌اش مدت‌هاست در نیویورک جریان دارد. چمدان نیمه‌باز، نقشه متروی نیویورک، تمرین زبان و دنبال کردن مداوم نرخ ارز و بلیت هواپیما، نشانه‌های زندگی‌ای هستند که هنوز آغاز نشده است.
در این روایت، مهاجرت صرفاً جابه‌جایی جغرافیایی نیست؛ بلکه نوعی «مهاجرت پیش از مهاجرت» است. حسام از نظر جسمی در تهران مانده، اما از نظر ذهنی و عاطفی در جغرافیای دیگری زندگی می‌کند. این وضعیت، او را در میان «اینجا» و «آنجا» و در نوعی انتظار دائمی قرار داده است؛ حالتی که نویسنده از آن با مفهوم «انتظار ساختاری» یاد می‌کند.
💬یادداشت در ادامه، این تجربه فردی را به پدیده‌ای جمعی پیوند می‌زند. خوابگاه به روایتی کوچک از جامعه‌ای تبدیل میشود که در آن آدم‌هایی یکی پس از دیگری رفته‌اند و جای خالی‌شان باقی مانده است. از این منظر، مهاجرت فقط رفتن نیست؛ گاهی پیش از رفتن، آینده فرد را از جغرافیای اکنون جدا می‌کند.
🔗ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
📌فراخوان ارسال مقاله( سالمندان و چالش های سالمندی)
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
◀️ یادداشت روز
⭕️ از «اجاره‌نشین‌ها» تا «خانه‌ای در حال سقوط»؛ جامعه ایران از دریچه زوال
🔻 هادی سلیمانی قره‌گل، دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه خوارزمی
🔍یادداشت «از اجاره‌نشین‌ها تا خانه‌ای در حال سقوط» نوشته هادی سلیمانی قره‌گل، با مقایسه دو تصویر سینمایی از «خانه»، به نقد روایت‌هایی می‌پردازد که جامعه ایران را عمدتاً از دریچه بحران، فقدان و زوال می‌بینند.
📚نویسنده با اشاره به فیلم «مراقب» محسن قرایی، با عنوان بین‌المللی Falling House، و فیلم «اجاره‌نشین‌ها»ی داریوش مهرجویی، نشان می‌دهد که خانه در سینمای ایران بارها به استعاره‌ای برای روایت وضعیت جمعی تبدیل شده است؛ از خانه‌ای که درگیر نزاع و فرسودگی است تا خانه‌ای که در آستانه تخریب قرار دارد. این دو فیلم معنای یکسانی ندارند، اما هر دو امکان سخن گفتن درباره جامعه را از طریق وضعیت خانه فراهم می‌کنند.
در ادامه، یادداشت این استعاره را بخشی از الگویی دیرپا در اندیشیدن درباره ایران می‌داند؛ الگویی که جامعه را از دریچه عقب‌ماندگی، بی‌سامانی، گسیختگی و فروپاشی روایت می‌کند. نویسنده تأکید می‌کند که بحران‌های واقعی مانند مهاجرت، بی‌اعتمادی، فقر، تعارض نسلی و ضعف نهادها، به‌خودی‌خود به معنای فروپاشی جامعه نیستند و نباید «مشکلات زیاد» را با «زوال» یکی دانست.
💬در برابر این روایت، نویسنده از «دفاع از جامعه» سخن می‌گوید؛ دفاعی که نه به معنای انکار بحران‌ها و نه دفاع از وضع موجود است، بلکه تلاشی برای دیدن جامعه فراتر از فهرست مصائب آن است. جامعه در دل بحران‌ها همچنان می‌تواند پیوندهای تازه بسازد، به یاری یکدیگر بیاید، شیوه‌های جدید زندگی ایجاد کند، اعتراض یا همراهی کند و از پایین نظم‌های تازه‌ای شکل دهد.
🔗ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
📌انجمن جامعه شناسی شعبه استان ایلام با همکاری دانشگاه پیام نور استان ایلام برگزار می‌کند:
🔍نشست تخصصی
دیالکتیک و هویت: جستاری در چیستی ایلام
سخنران:
▪️یارمحمد قاسمی
(استاد گروه جامعه شناسی و مطالعات فرهنگی دانشگاه ایلام)
🗓 تاریخ: چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵
ساعت: ۱۳
📍مکان: سالن اندیشه دانشگاه پیام نور استان ایلام
{ایلام، بلوار دانشجو ، چهار راه پیام نور}
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
⭕️ گزارش چهارمین نشست «علوم اجتماعی در زمانه بحران»: جامعه‌شناسی و جنگ
🔍چهارمین نشست از سلسله‌نشست‌های «علوم اجتماعی در زمانه بحران» با موضوع «جامعه‌شناسی و جنگ»، دوشنبه ۶ مهر ۱۴۰۵ در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد.
📚در این نشست که با همکاری اتحادیه انجمن‌های علوم اجتماعی ایران و انجمن جامعه‌شناسی ایران برگزار شد، نسبت جامعه‌شناسی با جنگ، بحران و تحولات اجتماعی ناشی از آن از سه منظر مورد بررسی قرار گرفت.
دکتر محمدرضا کلاهی با طرح مسئله غیبت جنگ از دستور کار اندیشه اجتماعی ایران، عواملی مانند غلبه چارچوب سنتی ـ مدرن، فقدان نظریه‌پردازی درباره دولت و تخصصی‌شدن علوم اجتماعی را در این زمینه بررسی کرد. دکتر زهره بیات‌ریزی نیز با الهام از تعبیر «جامعه‌شناسی به مثابه ورزش رزمی» از پی‌یر بوردیو، به ظرفیت جامعه‌شناسی برای شناخت سازوکارهای قدرت و مواجهه با بحران و نسبت آن با حکمرانی، ایدئولوژی و مهندسی اجتماعی پرداخت.
💬دکتر سمیه توحیدلو نیز با بررسی گفتمان‌های رقیب در علوم اجتماعی ایران در زمان جنگ و تحلیل ۹۰ گفتار و متن نخبگانی، تفاوت میان گفتمان رسمی و گفتمان انتقادی در مواجهه با جنگ را تشریح کرد. در جمع‌بندی نشست تأکید شد که جنگ را نمی‌توان صرفاً پدیده‌ای نظامی دانست؛ بلکه باید پیامدهای آن بر جامعه، دولت، زندگی روزمره، هویت، نهادهای علمی و تولید دانش اجتماعی را نیز مورد توجه قرار داد.
🔗ادامه این گزارش را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
◀️ یادداشت روز
⭕️ نگاهی جامعه‌شناختی به گردشگری و سفر در ایران باستان
🔍یادداشت «نگاهی جامعه‌شناختی به گردشگری و سفر در ایران باستان» نوشته پوریا گل‌محمدی و راضیه موسوی، با تأکید بر تفاوت بنیادین مفهوم سفر در ایران باستان و گردشگری در جهان امروز، به بررسی چند متن و روایت کهن می‌پردازد.
📚نویسندگان تأکید می‌کنند که سفر در ایران باستان عمدتاً کنشی چندکارکردی بود و برخلاف گردشگری امروز، معمولاً از اوقات فراغت و انگیزه تفریحی مستقل نبود. سفر با دین، سیاست، تجارت، معیشت، بقا و نمایش قدرت پیوند داشت و دسترسی به آن نیز بیشتر در اختیار گروه‌هایی مانند نخبگان، روحانیان و بازرگانان بود.
در «مینوی خرد»، فراهم کردن محل اقامت مسافران در چارچوب مهمان‌نوازی دینی و کنش وقفی معنا پیدا می‌کند، نه به‌عنوان کسب‌وکاری مشابه هتلداری امروز. در «مناظره درخت آسوریگ» نیز سفر بز برای دیدن سرزمین‌ها و مردمان دیگر، در بستر کوچ‌نشینی و ضرورت‌های معیشتی تفسیر میشود، نه گردشگری فرهنگی به معنای امروزی.|
💬نویسندگان همچنین مهاجرت زرتشتیان به شرق را نمونه‌ای از جابجایی برای بقا و انتقال سرمایه فرهنگی و سفرهای اردشیر بابکان را نمونه‌ای از سفر سیاسی-نظامی برای کسب قدرت و مشروعیت می‌دانند. از این منظر، نمی‌توان مفاهیم امروزی مانند هتل، گردشگری فرهنگی یا سفر تفریحی را مستقیماً به این تجربه‌های تاریخی تعمیم داد.
در جمع‌بندی، یادداشت بر اهمیت نسبی‌گرایی تاریخی در مطالعه سفر و گردشگری تأکید می‌کند: سفر در ایران باستان بخشی درهم‌تنیده با زندگی دینی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بود و نه فعالیتی مستقل برای فراغت. از این منظر، متون کهن یادآور می‌شوند که سفر صرفاً «رفتن» نیست، بلکه نوعی بودن با دیگری و مواجهه با جهان اجتماعی است.
🔗ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
◀️ یادداشت روز
⭕️ علی‌اکبر ترابی و سنت جامعه‌شناسی مردم‌مدار در ایران
🔍یادداشتی درباره میراث علمی و اجتماعی علی‌اکبر ترابی و نقش او در شکل‌گیری علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی مردم‌مدار در ایران
📚علی‌اکبر ترابی (۱۳۰۵–۱۳۹۵) از چهره‌های اثرگذار در شکل‌گیری و گسترش علوم اجتماعی در ایران بود که فعالیت علمی‌اش در پیوند با جامعه، فرهنگ و مسائل عمومی معنا پیدا می‌کرد. او پس از تحصیل جامعه‌شناسی و فلسفه علوم در دانشگاه سوربن، بخش مهمی از فعالیت دانشگاهی خود را در دانشگاه تبریز دنبال کرد و در توسعه جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی و حوزه‌های مرتبط با علوم اجتماعی نقش داشت.
یکی از وجوه مهم میراث ترابی، تلاش برای نزدیک کردن دانش جامعه‌شناختی به تجربه اجتماعی و فرهنگی جامعه بود. آثاری مانند «مبانی جامعه‌شناسی»، «شناخت علمی جامعه»، «جامعه‌شناسی روستایی»، «فلسفه علوم» و «جامعه‌شناسی ادبیات فارسی» نشان‌دهنده گستره علایق علمی او هستند. توجه او به فرهنگ، ادبیات، هنر و مردم‌شناسی نیز بیانگر نگاهی بود که شناخت جامعه را تنها به ساختارهای رسمی محدود نمی‌کرد.
💬کتاب «جامعه‌شناسی و دینامیسم اجتماع» یکی از نمونه‌های برجسته این رویکرد است؛ اثری که کوشید مفاهیم جامعه‌شناختی را از فضای دانشگاهی فراتر ببرد و به گفت‌وگو درباره تغییرات و مسائل جامعه وارد کند. در کنار فعالیت علمی، حضور فرهنگی ترابی در تبریز و ارتباط او با ادبیات و فرهنگ آذربایجان، از جمله فعالیت شعری با نام «حلاج‌اوغلو»، وجه دیگری از این پیوند میان دانش، فرهنگ و جامعه را نشان می‌دهد.
در این بازخوانی، میراث ترابی در نسبت با مفهوم جامعه‌شناسی مردم‌مدار قرار می‌گیرد؛ رویکردی که بر ارتباط میان دانش تخصصی و عرصه عمومی تأکید دارد. از این منظر، ترابی نمونه‌ای از استاد و پژوهشگری بود که در کنار آموزش و تولید دانش، به فرهنگ، تاریخ، ادبیات و تجربه زیسته جامعه توجه داشت و می‌کوشید جامعه‌شناسی را به ابزاری برای فهم جامعه و گشودن امکان گفت‌وگو درباره آن تبدیل کند.
🔗ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
📌گروه مطالعات زنان انجمن جامعه‌شناسی ایران برگزار می‌کند:
🔍سلسله‌نشست‌های «معرفی زنان تأثیرگذار در جامعه ایران»
💡زنان، کنشگران عرصه محیط زیست: موانع و چالش‌ها
سخنران:
▪️هایده شیرزادی
دکترای اکولوژی و فعال محیط زیست
عنوان سخنرانی:
«مطالبه‌گری در حوزه محیط زیست؛ تجربه کنشگری در شاخص پسماند»
دبیر نشست:
▪️نرگس آذری
دانش‌آموخته جامعه‌شناسی سیاسی، سیاست‌پژوه و کنشگر حوزه پسماند
عنوان سخنرانی:
«معماری نوین مدیریت پسماند: بررسی جامعه‌شناختی نقش زنان در گذار به سوی مدیریت پایدار پسماند»
یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۷ تا ۱۹
(به‌صورت مجازی)
🔗لینک برگزاری وبینار:
https://meet.google.com/jqw-ndrb-kub
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
📌به همت جمعی از کانون‌های آسیبهای اجتماعی دانشگاه‌های کشور و با همکاری انجمن جامعه‌شناسی ایران برگزار میشود:
📎از کلاس تا کنش۲
«ارائه‌های دانشجویی پیرامون مسائل اجتماعی»
پنل شماره ۹: آسیب های نوپدید اجتماعی در حوزه بدن، مصرف و هویت
سخنرانان نشست:
▪️محمد متین ژاله
(دانشجوی کارشناسی جامعه شناسی، دانشگاه کردستان)
▪️کاوه حاجی اللهور دیپور
(دانشجوی دکتری جامعه شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران)
▪️ابوبکر اسماعیل زهی
(دانش آموخته کارشناسی ارشد جامعه شناسی، دانشگاه تهران)
دبیر پنل: فاطمه اسدی کرم
🗓زمان: پنجشنبه، ۱۶مهر ۱۴٠۵، ساعت ۱۹
(این جلسه به صورت مجازی و در بستر گوگل میت برگزار خواهد شد)
🔗لینک برگزاری وبینار:
meet.google.com/gkc-gbsw-exf
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
📌گروه ورزش انجمن جامعه شناسی ایران برگزار می کند:
🔍سخنرانی با موضوع: باز تولید هژمونی در میدان فوتبال، تحلیل جامعه شناختی از ساختار قدرت تا جام جهانی ۲۰۲۶
▫️سخنرانان:
کمال جوانمرد
دانشیار و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی
منوچهر خزائی
دکترای جامعه شناسي
🗓یکشنبه: ۱۴۰۵/۷/۱۹
ساعت برگزاری: ۲۰ الی ۲۲
🔗لینک برگزاری وبینار:
https://meet.google.com/fsd-kcfo-qbt
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
📌🌿 نشست هم‌اندیشی گروه جامعه‌شناسی صلح
صلح فقط نبودِ جنگ نیست؛ توانایی گفت‌وگو، شنیدن دیگری و ساختن امکان‌های مشترک برای زندگی بهتر است.
در این نشست، با حضور کارگروه‌های آب و محیط‌زیست، احزاب و ادیان، زنان و ادبیات و صلح، درباره ظرفیت‌ها، ایده‌ها و مسیرهای پیش‌روی گروه جامعه‌شناسی صلح گفت‌وگو خواهیم کرد.
🗓 شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵
⏰ ساعت ۱۹ تا ۲۱
🔗لینک برگزاری وبینار:
https://meet.google.com/chm-otre-jow
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
⭕️ وقتی روزمرگی دیدنی میشود؛ جامعه‌شناسی از دل زندگی روزمره
🔍نشست «وقتی روزمرگی دیدنی میشود» با محوریت کتاب «در حسرت زندگی نزیسته» نوشته فردین علیخواه، ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ به همت دفتر گیلان انجمن جامعه‌شناسی ایران و با همکاری انجمن‌های علوم اجتماعی دانشگاه‌های گیلان، شیراز و مازندران برگزار شد.
📚در این نشست، فردین علیخواه با تمرکز بر اهمیت مشاهده در جامعه‌شناسی و دیدن دوباره امور عادی و روزمره توضیح داد که جامعه‌شناس باید نسبت به پدیده‌هایی که برای مردم بدیهی و طبیعی شده‌اند، رویکردی «آشنایی‌زدا» داشته باشد. به گفته او، مشاهده زمانی به شناخت جامعه‌شناختی تبدیل میشود که با پشتوانه نظری، مفهومی و انباشت علمی همراه باشد.
از جمله موضوعات مطرح‌شده، تغییر مناسک سوگواری و دیگر الگوهای زندگی روزمره بود؛ تغییراتی که می‌توانند نشانه‌ای از تحولات عمیق‌تر فرهنگی و اجتماعی باشند. علیخواه همچنین بر ضرورت حضور جامعه‌شناس در میدان و توجه به تجربه زیسته مردم تأکید کرد و «اسکرین‌بینی» و شناخت جامعه صرفاً از پشت صفحه نمایش را عاملی برای فاصله گرفتن از واقعیت اجتماعی دانست.
💬بخش مهمی از نشست به مفهوم «حسرت» و «زندگی‌های نزیسته» اختصاص داشت. از این منظر، حسرت فقط به فقدان امکانات مادی محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند به فرصت‌های ازدست‌رفته، راه‌های نرفته و تجربه‌هایی مربوط شود که فرد امکان زیستن آنها را پیدا نکرده است. همچنین بر اهمیت ثبت روایت‌های روزمره در شرایط بحران، از تغییر الگوهای مصرف تا تجربه‌های جنگ و دشواری‌های معیشتی، به‌عنوان داده‌هایی برای فهم تاریخ اجتماعی تأکید شد.
در پایان، علیخواه درباره قالب «جستار» و ضرورت نزدیک‌تر شدن زبان جامعه‌شناسی به مخاطب عمومی سخن گفت. در مجموع، نشست بر این ایده تأکید داشت که بازگشت جامعه‌شناسی به جزئیات زندگی روزمره و مشاهده دقیق تجربه‌های مردم، می‌تواند به فهم بهتر تغییرات فرهنگی، عواطف جمعی و تاریخ اجتماعی معاصر کمک کند.
🔗ادامه این گزارش را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
⭕️ گزارش نشست «مرز، شهر و جنگ»: بازخوانی روایت‌های محلی شهر ایلام
🔍دومین نشست از سلسله‌نشست‌های «روایت شهرها از جنگ» با عنوان «مرز، شهر و جنگ؛ بازخوانی روایت‌های محلی شهر ایلام»، ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ به همت دفتر سرپل‌ذهاب انجمن جامعه‌شناسی ایران و با همکاری انجمن‌های علمی دانشگاهی ایلام برگزار شد.
📚در این نشست، با حضور محسن شبستر، احمدرضا یوسفی، ارغوان رضایی‌نسب، نیایش هواسی و حامد هواسی، تأثیر جنگ بر شهر، زیرساخت، زندگی روزمره و تجربه اجتماعی شهروندان مورد بررسی قرار گرفت. در این بحث تأکید شد که جنگ‌های جدید مفهوم سنتی «جبهه» را تغییر داده‌اند و فاصله از مرز دیگر نمی‌تواند معیار کافی برای سنجش امنیت شهرها باشد.
از منظر شهرسازی، تاب‌آوری شهری تنها به استحکام ساختمان‌ها محدود نیست و عواملی مانند شبکه معابر، دسترسی به خدمات، پراکندگی زیرساخت‌های حیاتی، کاربری‌های حساس و امکان امدادرسانی و تخلیه اضطراری نیز اهمیت دارند. همچنین بر ضرورت بازاندیشی در مکان‌یابی و حریم مراکز حساس و کنترل توسعه شهری در اطراف آنها تأکید شد.
💬در بخش جامعه‌شناختی نشست، پیامدهای جنگ بر حافظه اجتماعی، احساس امنیت، زندگی روزمره و نابرابری اجتماعی مورد توجه قرار گرفت. تجربه جنگ می‌تواند در حافظه خانوادگی و بین‌نسلی تداوم یابد و حتی بدون تخریب مستقیم، با تعطیلی دانشگاه‌ها، کاهش فعالیت اقتصادی، اختلال در رفت‌وآمد و از بین رفتن امکان برنامه‌ریزی برای آینده، عملکرد شهر را دگرگون کند. همچنین تأکید شد که گروه‌های اجتماعی مختلف، از جمله سالمندان، کودکان، افراد دارای معلولیت و خانواده‌های کم‌درآمد، ظرفیت یکسانی برای مواجهه با بحران ندارند.
در جمع‌بندی نشست، جنگ نه فقط یک تهدید نظامی، بلکه مسئله‌ای برای برنامه‌ریزی شهری، عدالت فضایی و زیست اجتماعی شهر دانسته شد. از این منظر، افزایش تاب‌آوری شهرها نیازمند توجه همزمان به زیرساخت، مدیریت ریسک، حافظه اجتماعی، دسترسی برابر به منابع و حرکت از «مدیریت بحران پس از حادثه» به سمت مدیریت مستمر ریسک است.
🔗ادامه این گزارش را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
📌کودکی، کی‌پاپ و زیست‌جهان فرهنگی
📎گروه جامعه‌شناسی کودکی انجمن جامعه‌شناسی ایران
به مناسبت روز ملی کودک برگزار می‌کند:
🔹 عناوین ارائه‌ها
▫️ بی‌تی‌اس: یک مطالعه انتقادی
🎙 احسان شاه‌قاسمی
هیئت‌علمی گروه ارتباطات دانشگاه تهران
▫️ کی‌پاپ؛ از موسیقی تا زیست‌جهان نوجوان
🎙 متین سیدحسینی
دانش‌آموخته دکترای جامعه‌شناسی دانشگاه الزهرا
👤 مدیر نشست: علیرضا کرمانی
مدیر گروه جامعه‌شناسی کودکی انجمن جامعه‌شناسی ایران
📅 چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵
⏰ ساعت ۱۸ تا ۲۰
( آنلاین در بستر Google Meet)
🔗لینک برگزاری وبینار:
https://meet.google.com/yxh-ihnk-upt
ورود برای علاقه‌مندان آزاد و رایگان است.
@sociology_of_childhood_studies
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
⭕️ گزارش اولین نشست «جامعه و جنگ»
🔍نخستین نشست از سلسله‌نشست‌های تخصصی «جامعه و جنگ» به همت گروه جامعه‌شناسی حقوق انجمن جامعه‌شناسی ایران، ۱۱ تیر ۱۴۰۵ برگزار شد.
📚در این نشست با حضور حبیب‌الله پیمان و لطف‌الله میثمی و با مدیریت علمی عباس نعیمی جورشری، جنگ به‌عنوان پدیده‌ای اجتماعی و چندبعدی مورد بررسی قرار گرفت؛ پدیده‌ای که آثار آن فراتر از میدان نظامی، در خانواده، اقتصاد، فرهنگ، رسانه، نهادهای اجتماعی و احساس امنیت جامعه نیز آشکار میشود.
عباس نعیمی جورشری با طرح این پرسش که جنگ صرفاً چه چیزهایی را ویران می‌کند یا چه نوع جامعه‌ای را می‌سازد، بر مفهوم «وضعیت استثنایی» و تغییر رابطه قانون و قدرت در شرایط جنگ تأکید کرد. حبیب‌الله پیمان نیز با تمرکز بر سرمایه انسانی و همبستگی اجتماعی، نقش جامعه مدنی، مشارکت مردم و توزیع قدرت را در مواجهه با بحران‌ها و بازسازی اعتماد اجتماعی مورد توجه قرار داد.
💬لطف‌الله میثمی با تکیه بر تجربه جنگ هشت‌ساله و جنگ دوازده‌روزه، به نقش مردم در تحولات دوران جنگ، آثار جنگ بر زندگی روزمره، معیشت و جابه‌جایی جمعیت پرداخت و بر ضرورت تقویت جامعه مدنی و پرهیز از خشونت و درگیری تأکید کرد.
در جمع‌بندی نشست، بر این نکته تأکید شد که فهم جنگ بدون توجه به تغییرات اجتماعی، نهادها، روابط قدرت، اعتماد، همبستگی و تجربه مردم کامل نیست. از این منظر، مطالعه پیامدهای جنگ و بازسازی جامعه پس از آن، نیازمند توجه همزمان به ساختارهای اجتماعی، نهادهای مدنی، قانون و تجربه زیسته مردم است.
🔗ادامه این گزارش را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology
⭕️ آب و اقلیم در مطالعات زنان؛ مروری بر رویکردها و تحولات
🔍نخستین نشست تخصصی دوره جدید گروه مطالعات زنان انجمن جامعه‌شناسی ایران با موضوع «آب و اقلیم در مطالعات زنان»، شنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ برگزار شد.
📚در این نشست، دکتر معصومه اشتیاقی و دکتر مهتا بذرافکن با تمرکز بر پیوند آب، اقلیم و جنسیت، نقش زنان در مدیریت منابع آب، پیامدهای خشکسالی و ضرورت ورود جامعه‌شناسان به مسئله آب را بررسی کردند. تأکید شد که آب را نمی‌توان صرفاً موضوعی فنی و مهندسی دانست؛ بلکه این حوزه با قدرت، سیاستگذاری، نابرابری و عدالت اجتماعی پیوند دارد.
در این نشست، پیامدهای اجتماعی و جنسیتی بحران آب، به‌ویژه برای زنان و دختران روستایی، مورد توجه قرار گرفت؛ از تحمیل مسئولیت تأمین آب و بار مضاعف مراقبتی تا کولبری زنان و آسیبهای ناشی از خشکسالی. همچنین تأکید شد که در بسیاری از سیاست‌ها و پژوهش‌ها، از زنان انتظار می‌رود بحران آب را در سطح خانواده مدیریت کنند، بدون آنکه سهم متناسبی در فرایندهای تصمیم‌گیری و سیاستگذاری داشته باشند.
💬یکی دیگر از محورهای نشست، نقد «قهرمان‌سازی» از زنان در سازگاری با بحران اقلیمی بود؛ رویکردی که ممکن است مسئولیت‌های بیشتری بر دوش زنان بگذارد، بدون آنکه قدرت و منابع لازم برای تصمیم‌گیری را در اختیار آنان قرار دهد. در مقابل، بر ضرورت حضور برابر زنان متخصص در عرصه پژوهش، سیاستگذاری و مدیریت منابع آب و همچنین توجه به تجربه زیسته آنان تأکید شد.
در جمع‌بندی نشست، مطالعه بین‌رشته‌ای آب، اقلیم و جنسیت به‌عنوان ضرورتی برای فهم اجتماعی بحران آب مطرح شد. همچنین بر نقش جامعه‌شناسان و گروه مطالعات زنان در تولید دانش انتقادی، به چالش کشیدن کلیشه‌های جنسیتی، افزایش سواد آب و فراهم کردن زمینه برای کنشگری زنان تأکید شد.
🔗ادامه این گزارش را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران
@iran_sociology