3342
بوراسی ادبیات ائوی ادبیاتسیز دونیا معنویّاتدان سیلینیر. ادبیاتسیز دونیا، قوپ-قورو بیر دونیا اولور. بو کانالدان مطلب پایلاشساز، لطفا آدرسین ده قئید ائدین. ایلگی یولوموز: اینستاگرام آدرسیمیز: http://Instagram.com/adabiyatevi
بو گون آذربایجانین داهی شاعیری ساییلان «خلیل رضا اولوتورک»ون آنیم گونودور. خاطیرینی سایغی ایله یاد ائدیریک.
آغیز آچما نامرده!
اورهیینده درد، یاشا
سن انسانسان! اَییلمه!
یوخسول یاشا، مرد یاشا!
#خلیل_رضا_اولوتورک
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi
#فولکلور_گونوموز
فولکلوروموزدا قانلی قایا
پولاد کندینده بیر علی بَی یاشاییرمیش. علی بَیین گؤزونون آغی-قاراسی «تئللی» آدلی بیر قیزی وار ایمیش. علی بَیین اؤز چوبانی «هیلال» بیر کؤنولدن مین کؤنوله تئللییه وورولور. تئللی اؤزو ده کؤنلونو هیلالا وئریر و اونو اورکدن سئویر.
علی بی بو ایشدن خبر توتور. هیلالی قاپیسیندان قووور. هیلال چؤللره دوشور، هوندور بیر قایانین اوستونده یاشاماغا قرار وئریر. علی بی قیزی باشقا بیر اوغلانا وئرمک ایستهییر. قیز بو خبری ائشیدیر. گؤز یاشینی آخیدیر. قیز آتاسیندان خبرسیز هیلاللا گؤروشور. اولاجاغی اونا دانیشیر. هر ایکیسی ال-اله وئریب همین اوجا قایانین باشینا قاچیرلار. علی بی ائشیتجک قوشون توپلاییب قایانین کنارینا گلیر. قوشون حملهیه کئچمهمیش، علی بی اؤزو قایانین باشینا بیر خبردارلیق اوخو آتیر. اوخ سوزولوب چوبانین سینهسینه باتیر. سینهسیندن قان آخیب و قایانین اوستونه تؤکولور. چوبان اؤلور. تئللی بو حاقسیزلیغا دؤزمور. قایانین باشیندا یانیقلی بیر بایاتی چکیر:
عزیزیم قانلی قایا،
داشلاری قانلی قایا.
الیم خینا توتمادی،
یاسا بات، قانلی قایا.
بو سؤزلری دئییب، قیز اؤزونو قایادان آتیر. ائله همن واختدان خالق اورانی «قانلی قایا» آدلاندیریر.
#جلیل_عبدالله
کؤچورن: #نرگس_ابراهیمی
قایناق: آذربایجان شفاهی خالق ادبیاتی کلیاتی
#ادبیات_ائوى
@AdabiyatEvi
#فیلم_تانیتیمی
فیلم آدی: توتساق آداسی
یازیچی: #احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi
.
#شعر_گونوموز
تویونا بورج اولسون!
آه، بو تویون،
بو تویون بَیی تابوتدا ـ
گلینی نییه اویناییر !؟
یوخ، بئله اویناماق اولماز
او نئجه وایا اویناییر !
سنه نه وار،
سن دئیَرسن؛ او دلیدیر.
دئمزسن؛ گزَن اؤلودور.
او اؤزو دئییل کۆلودور
سوورولور گؤیه اویناییر
اؤلن ایگید،
داها سنین تویون اولماز
گلن یازدان پایین اولماز
آخی بئله اویون اولماز
اوینایان نهیه اویناییر !
گؤیدن یاغان،
یاغیش دا یوماز بو قانی
بو شهری، خیابانی.
کیم او ایگیدلرین جانین،
سؤیلهدی سویا اویناییر؟!...
آخ، بویئرلر،
دونیانین بختسیز اؤلکهسی
دردین قوزئیی کؤلگهسی
اَریییب گئتمیر لکهسی،
اۆزو کولهیه اویناییر.
آخی بیزی
کیم سالیبدیر بو اویونا؟...
اوینادانلارین تویونا
بورج اولسون
دایانما اوینا
هامی بو تویا اویناییر!
(قیش۱۴۰۴)
#علی_جوادپور
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi
او، وبانین گتیردییی داغینتیلاری گؤردویونده، بو نوع دردلره سببی اولان یاراداندان-آللهدان شبهه ائدیر.
او عینی حالدا اؤلومون اجلینی زیارت ائدیر، لاکین طالعینه بویون اَیمهیه تمایل گؤسترمهییب، آیریجا اونا میدان اوخویوب، اونو سورغو-سوال میدانینا چکمیشدیر. یئددینجی مؤهور فیلمی دولاییسیلا آزاد شکیلده اورتا عصرین ماتریاللاری ایله بیرلیکده تقدیم اولونان معاصر بیر پوئمادیر-شعردیر. بو اثرده ساواشچی صلیب یوروشوندن قاییدیر، حالبوکی بوگونکو عسگر ساواش آلانیندان قاییدیر. اورتا عصرلرده انسانلار وبادان اؤلورلر حالبوکی، بوگونکو انسانلار اتمی بمبلاردان اؤلوم حالینا حاضیرلاشیرلار. فیلم ساده شکیلده اؤلوم-وارلیق موضوعوسونا توخونموشدور.
اثر سئیرکلی، ایستایلیزه-اوسلوبلو پیلانلارلا یاخود تئماتیک-موضوعی دیالوگلارلا ایزلهییجینی دیکسیندیریب، حتّی طنطنهلی سس افکتلری باشلیجا طنطنهلی حزین موسیقیسی ایله برابر، بیر مارش کیمی اونو تیتیرهدیر. یئددینجی مؤهور دینی سیناغین هم یونگول، هم ده قارانلیق طرفلرینین آوتوریتئت-نفوذ ائتدییی، بلکه ده بیر قدر اوبسئسیف (ذهنی چوخ فیکرلشمه) حالینا گلیر. لاکین یئنه دقّتی چکن بیر فیلم اولاراق هله ده تراکتاتدا-بحثده قالماق اوزریندهدیر. آنجاق برگمان یئدینجی مؤهور فیلمین دیداکتیندا اؤزونه بیر شئدئور اولاراق اؤز مؤهرونو باسمیشدیر.
آتک یازی: بو اثر ۱۹۵۷-جی ایلده کن فستیوالیندا مکافاتا لاییق گؤرونموشدور.
بو فیلمین مرکزی ایدئیاسی اساسیندا بیر نئچه سند اثرلری ده یارادیلمیشدیر. بونلارین آراسیندا «وودی آلن»ین «اؤلومون قاپی دؤیمهسی» آدلی قیسامتراژلی-قیسافیلم پیئسینی- نمایشنامهسینی قید ائتمک اولار. بو تاماشادا، وودی آلن بیر انسانین اؤلومله مَرج-شرط ائتمهسینین کومیک حسابینی تقدیم ائدیر، بورادا اؤلوم بیر انسانین باشینا گلیر و او، بیر کارت اویونونو تکلیف ائدرک اؤلومو توزاغا-تلهیه سالیر و اونو سونسوز بیر مرج دؤرونه آپاریر. باشقا بیر اؤرنکده، هوشنگ گلشیری ۱۳۷۳-جو ایلده «حریف شبهای تار» آدلی بیر حکایه یازمیشدیر کی، اورادا بیر آدام اؤلومله نرد اویناییر (آذربایجان دئییملرینده، عزرائیل ایله پاپالان اویناماق دئییمی ده وار).
#احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi
#فیلم_تانیتیمی
فیلم آدی: #یئددینجی_مؤهور
یازیچی: #احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوى
@AdabiyatEvi
#اوشاق_ادبیاتی
#زوغال_چیچهیی
ساپ- ساری اولور
زوغال چیچهیی.
قورخوتمور اونو،
یازین کولهیی.
چوخ ائرکن آچیر،
باغا نور ساچیر،
قیش اونو گؤروب،
باغلاردان قاچیر.
#عزیز_موسی
#ادبیات_ائوى
@AdabiyatEvi
#بیلدیریش
«لالا» آدلی حئکایه (رومان) کتابینین آچیلیش تؤرهنی، خرداد آیینین ۲۱-جی گونونده آخشام ۶-دان ثقهالاسلام ائوینده (قاری کؤرپوسو- نظامی آدینا ادب، کولتور قورولتایی) کئچیریلهجک. بو اثرین یازیچیسی «نساء مقصودیفر»دیر. کتاب، آخار نشری واسطهسی ایله چاپ اوزو گؤرموشدور.
#ادبیات_ائوی
#لالا
@AdabiyatEvi
#فولکلور_گونوموز
یاغیش ماهنیسی
یاغیش یاغمایاندا، پالچیق یوغوروب و تندیره یاپارلار، پالچیق قوپ-قورو قورویاندان سونرا اونو سویا سالیب و بئله اوخویارلار:
آی جان، آی جان، تورپاغیم
اوددا آز یان تورپاغیم
ایندی یاغیش یاغاجاق
سن دوش ایسلان، تورپاغیم.
یاندی تورپاق قوپ-قورو
سویا سالدیم دوپ دورو
یاغ، یاغیشیم، چوخلو یاغ
چؤللر اولدو قوپ قورو.
تورپاق قوروتدوم سنی
بیردن اونوتدوم سنی.
گؤردوم یاغیش یاغماییر
تئز سویا توتدوم سنی.
ایسلاندین، آرزو گتیر
چایلارا بول سو گتیر.
قاریلارا چوخلو یون
چوبانا قوزو گتیر.
دئییلنلره گؤره، بو ماهنیدان سونرا یاغیش یاغار.
یازیچی: #جلیل_عبدالله
کؤچورن: #نرگس_ابراهیمی
قایناق: آذربایجان شفاهی خالق ادبیاتی کلیاتی
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi
#فیلم_تانیتیمی
فیلم آدی: آیریلما (Detachment)
ژانر: درام
رئژیسور: تونی کئی
سناریست: کارل لوند
یازیچی: #احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi
میکایی مشفقین دوغوم گونو...
بوگون «میکاییل مشفق»ین (۱۹۰۸-۱۹۳۸) دوغوم گونودور. ۱۹۳۷-جی ایل اوکتیابرین ۳۱-ده «یووئلیان سومباتوو»ون امضالادیغی ادعانامه مشفقین اوزونه اؤلوم یوللارین آچدی. سومباتووون ادعانامهسیندن ایکی گون سونرا حیات یولداشی دیلبری ده حبس ائتدیلر. دیلبری ایلک استنطاقدا آوانئسیان دیندیردی. ایکی آی سونرا موسکودان «نیکیتچئنکو» گلدی، شاعیری محاکمه ائتدی و یانوارین ۵-ده ۲۰ دقیقه داوام ائدن محکمهنین حؤکمو ایله مشفق گوللهلَنیر. ائولهننده مشفقین ۲۵، دیلبرین ۱۸ یاشی وار ایدی. میکاییل مشفقین «گوناه»لاریندان بیری ده «حسین جاوید»له دوستلوق ائتمهسی ایدی. آرالاریندا ۲۶ ایل یاش فرقی اولسا دا، دوست ایدیلر.
قایناق: آذر توران- «مشفق- آذربایجان ادبیاتینین جاوابسیز سوالی».
#میکاییل_مشفق
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi
حکایه: قاردئروب
یازیچی: #اولقا_تاکارچوک
چئویرن: #علی_چاغلا
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi
#شعر_گونوموز
لیلا...
تاریخین ان اوزون و قارانلیق گئجهسی سن دئییلدین،
بیز ایدیک
ساواشلارین اورتاسیندا هوسلهنن
اؤپوجوکلرین ان دادلیسی
بوبمالار آلتیندا سئودالانان اورکلرین
اضطرابلی یاتاقلارین یارالی بالاسی،
بیز ایدیک...
بیزی، روایتلر ساواشلارینا اؤلوم تانریچاسی یاراتدی یارادان.
اورهییمیز دولو،
الیمیز بوشدور...
بیزی دیندیرمه، دانیشدیرما
زهر قدحینی ایچیب کئفلندیکده
ساغ ایسه سولا بؤلدولر بیزی
ایللر بویو ساغدان- سولا
سولدان- ساغا قاچارکن،
ساغ- سولوموزو ایتیردیک
نه اؤزوموزو تانیدیق!
نه یولوموزو!
سو، چورک، هاوا، گولوش، سئوگی،
یاشام، آزادلیق بالاسی دئییل
هستهای بومبالار، راکئتلر، نیابتیلر
قوربانلیغی گئتدیک
اؤزگهدن ده یئدیک
اؤزوموزدن ده!
باها یاشاییب
اوجوز اؤلدوک!
رؤیالاریمیر خیاواندا گوللـهلندی
دوستاق بوجاقلاریندا
مدرسهلرده
یونیورسیتهلرده...
قانیمیز گاه وطن قانووْلارینا آخدی
گاه غربت یاتاغینا دولدو،
گاه «دنا» گمیسینده بومبالانیب بوغولدوق.
گاه دیکتاتورلار سیگارتینده دارا چکیلدیک.
هئچ بیلمهدیک کیمین قیلینجی ایله پارچالاندیق لیلا!
نعشیمیزی خیاوانلاردا سورویرکن،
آغلادیق بیر- بیریمیزی
آغلادیق یاشامی،
وطنی
انسانی
جاوانلار نعشینه دانس ائدن آنالارین دردینه آغلادیق لیلا...
ایندی قارانلیق سنین یولونموش ساچلاریندان اوزوندور...
قوردون قورخوسوندان ایتی باغریمیزا باسیب سوسموشوق لیلا!
تاریخی واراقلا
بیزی اوخو لیلا، اوخو دردلریمیزی، کدرلریمیزی
اوخو قورخونج جنایتلرین سوسدوروجو قورخوسونو،
بیزی پؤز، یئنیدن یاز
یئنیدن یارات لیلا...
#نوریه_لوح
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi
#فولکلور_گونوموز
تولکو و چاققال
بیر آریق، الدن دوشموش تولکو مئشهنی بوش، کیمسهسیز گؤروب، اؤزونو اورانین شاهی اعلان ائدیر. مئشهده گزیر، ایستهییر مملکتینه هر همجینسدن چاغیرسین، اونلارا دئسین، منیم شاهلیغیمدا هئچ نهدن چکینمهیین، ایستهدییینیز کیمی یاشایین، عؤمور سورون.
بو واخت، بیر چاققالا راستلاشیر. باخیر کی، چاققال دا اونون بورایا گلدییی گوندهدیر- قیچلاری دولاشیر، اونا دئییر: -او آتی بو ساعات داغیدارام، سن ده یئییب کؤکهلرسن، آما منه یاخشی فیکیر وئر.
تولکو بئله دئییب گؤزلرینی بَرَلدیر، چاققالدان سوروشور:
-گؤزلریم بؤیودومو؟
چاققالدا دا آز اویون یوخ ایمیش، بیلیر کی، تولکو شیر یئریشی گئتمک ایستهییر، هم ده فیکیرلشیر کی، تولکو بورانین پادشاهیدیر، کؤنلو مندن نییه قیریق اولسون؟
دئییر: -یامان بؤیودو.
تولکو توکلرینی قاباراماغا چالیشیر، آنجاق تک بیر توکو ده بیز دورمور، چاققالدان یئنه خبر آلیر: -توکلریم بیز-بیز اولدومو؟
چاققال جواب وئریر: -اولدو، یامان اولدو.
تولکو قویروغونو اوخ کیمی دوزَلدیر، خبر آلیر:
-قویروغوم دوپپهدوز دوزلدیمی؟
چاققال دئییر: -یامان دوزلدی.
تولکو چاققالا قاباقجادان اورک-دیرک وئریر:
-هئیبتیم سنی قورخوتماسین، بو ساعات آتین جیریمینی چیخارداجام، سن ده دویونجاق یئیهجکسن.
تولکو نعره چکنده، چاققالین گولمهیی توتور، چونکی همیشهکی کیمی ونگگیلدهییر، اؤزونو آتین اوستونه آتیر، آت تپیکله ووروب اونو اؤلدورور. چاققال اونا یاخینلاشیب دئییر:
-آی تولکو، ساغلیغیندا سایدیقلارینین هامیسی ایندی سنده وار: گؤزلرین برهله قالیب، توکلرین بیز-بیز اولوب، قویروغون دا دوپپهدوز دوزهلیب. اؤزونو باشقاسینا اوخشادانلارین آخیرینی بئله گؤردوم.
یازیچی: #جلیل_عبدالله
کؤچورن: #نرگس_ابراهیمی
قایناق: آذربایجان شفاهی خالق ادبیاتی کلیاتی
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi
#فیلم_تانیتیمی
فیلم آدی: یاشاماق (Ikiru)
سئناریست: شینوبو هاشیموتو، آکیرا کوروساوا، هیدئو اوگونی
رئژیسور: آکیرا کوروساوا
چیخیش ایلی: ۱۹۵۲- ژاپون
تانیتیم یازان: #احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi
#شعر_گونوموز
بیزیمکی توتماز، قارداشیم،
سن جییَرچی پیشییی،
من کوچه پیشییی.
سنین یئمهیین قالایلی قابدا،
منیم یئمهییم آسلان آغزیندا.
سن یوخوندا عشق گؤرورسن،
من سوموک.
آما سنین ایشین ده
آسان دئییل،
آسان دئییل یعنی
آللاهین وئردییی
هر گون قویروق بوُلاماق.
#اورهان_ولی
#ادبیات_ائوى
@AdabiyatEvi
«توتساق آداسی» فیلمی انگلیس دیلینده (Shutter İsland) و فارسجا دا «جزیره شاتر» ترجمه اولونموشدور. بو اثر ۲۰۱۰-جی ایلینده «دِنیس لیهئی»ین عینی آدلی رومانی اساسیندا «مارتین اسکورسیزی»نین رئژیسورلوغو ایله کینو عالمینده، پردهلرین اوستونه کئچمیشدیر. بو فیلم «پارامونت پیکچرز» آدلی فیلم استحصالی کمپانیاسی ایله الده ائدیلیبدیر. گؤروندویو تک بو اثر پیسخولوژی، تریللئر-هیجانلی ژانریندا و مختلف ساحهلرده سؤزو اولان شاه اثر کیمی یازییا آلینمیشدیر. فیلمین داخلی موسیقی پارچالاریندان داها آرتیق دانیشماق اولار. بو اثرده استفاده اولونان موسیقیلر، بیرباشا دونیانین کلاسیک اثرلری ایله بزهنمیشدیر، اونسوز دا موسیقی بوتؤولوکده دقّتی چکن بیر اوپرادیر. بو اثر IMDb سایتیندا ایزلهییجیلرین طرفیندن ۲۵۰ فیلمین سیاههسینه داخیل اولموشدور. آیریجا عبنی حالدا ۸/۲ نمرهنی ده بو تیپ فیلملرین سیراسیندا دولاییسیلا قازانمیشدیر.
فیلمین پرئمیئراسیندا(بیرینجی نمایشینده) ۲۰۱۰-جی ایلین فورال آیینین ۱۳-گونو تاریخینده، ۶۰-جی برلین بینالخالق فیلم فستیوالیندا بؤیوک تونلوکله ایشیق اوزو گؤرموشدو. بو اثرده «لئوناردو دیکاپریو» و «مارتین اسکورسیزی» بو فیلمله برابر اوچ فیلمی؛ نیویورک باندلاری(۲٠٠۲)، آویاتور(۲٠٠۴) و دؤنوکلر(۲٠٠۶) و سونونجو یعنی ۴-جو دفعه اولاراق بیرلیکده امکداشلیق ائتمیشلر. بو اثرین اوّلجهدن ۲۰۰۹ ایلیین اوکتیابر آیینین ایکینجی گونو سینمالاردا اکرانا چیخماسی قطعی اولموشدور. لاکین «پارامونت پیکچرز»ین پلانلارینا گؤره «جدّی آدام» فیلمین اکرانا چیخیلماسیلا دییشدیریلیب نتیجهده بو فیلم ۲۰۱۰ فورال آیینین ۱۹ دا اکرانا چیخمیشدیر. بو فیلمین نمایشی نوبتی دییشکلییی اوچون فیلم ۲۰۰۹-جو ایلین اوسکار مکافاتلاندیرما مراسیمیندهکی شانسینی ایتیردی! فیلم هالوسیناسیالار-توهم، پسیخوز-روحی خستهلیک و پسیخوتئراپیا(پسیخولوگیادا معالجه اصولو) پروسئسلری کیمی اولدوغو سکانسلاری، بو عالمی آرتیقراق تانیتدیرماغینا جهد ائتمهیینه باخمایاراق فیلم انسانین بئینینین نه قدر آغیر رئالیقلارا مبارزه آپارماق اوچون آلترناتیو رئالیقلار یارادا بیلهجهییینی گؤستریر.
فیلمین فاینال صحنهسینده، قهرمانین بیر آغیر سؤزو وار: «هانسی داها پیس اولاردی؛ جاناوار کیمی یاشاماق یوخسا یاخشی بیر انسان کیمی اؤلمک؟». بو سکانسا گؤره، مختلف ایدئیالار و آکسپتلر وار. اصلینده بو حصّه روماندا یوخودور. پروفسور «جیمز قیللیقان مارتین»، نیویورک اونیورسیتئتیندن بیر پیسیخیاتریک اولاراق بو سکانسین بئله اولماغینی داها اویغون بیلمیشدیر. او بو سؤزون معناسینی: «یاشاماغا دوام ائتمک اوچون اؤزومو چوخ گناهکار حسّ ائدیرم. اصلینده، انتحار ائتمهیهجهیم، اما منی لوبوتومیا ائدیلمهسی اوچون آپاران بو انسانلارا تسلیم ائدهرک، دولایی یوللا انتحار ائدهجهیم» کیمی ایضاح ائتمیشدیر. بو فیلمین اؤزونهمخصوص جهتلریندن بیری ده پسخولوژی علمینین مختلف پرسپکتیولرینی تصویره چکمهسیدیر. فیلمده اولان فلشبکلر و آللوزیالار-خیاللار و خاطیرهلر کینوآپاراتی چکیب، قهرمانین باخیشیندان گؤسترمک، دولاییسیلا اونون درین پسخولوژیا قاپیسیندان قهرمانین پراکتیکلرینی، ایزلهییجینی ابدی شکیلده حیران قویور. بو شکیلده حیرانلیق کینوماتوگرافیک عالمینده داها تاثیرلی تجربهنین یاراتماغینا کؤمک ائدیر. رئژیسور اؤزونهمخصوص اوسلوبو ایله قاریشیق پسیخولوژی دئتایللارا علاقهلی باخیشلاری ایله بیرلیکده دقّتهلاییق بیر اثر یاراتمیشدیر. بو اثری همن ژانریدا دوزهلن فیلملرله مقایسه ائدنده، بو اثر داها مرکّب و مختلف باخیشلارلا علمی جهتدن بو موضوعا توخونموشدور. بو آرادا اثرده معاصر پسیخولوژی سیمووللار خصوصیله مئتافورال-مجازی معنالاردان استفاده اولونماسینی قید ائتمک لازیمدیر.
بو اثر، مختلف پسخولوژی نظریّهلرینه اساسلاناراق اؤز استقامتینده بؤیوک عالیملرین ایزلرینی-لپیرینی گؤرمک مومکوندور. مثلا، «فروید»ون بئیین مدافعهسی پروسئسلری و یا «یونگ»ون کوللئکتیو-جمعی شعورآلتی- ناخودآگاه نظریّهسی حاققیندا فیلمین تماتیک-موضوعی فورماسیندا بیرباشا یاناشماق اولار. باشلیجا اثرده جورج اورولین ۱۹۸۴ و «چ.ج.ولز»ین «دکتر مورونون آداسی» کیمی بدیعی ادبی اثرلردن ده تاثیرلنمهسینی دئمک اولا بیلر.
#احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوى
@AdabiyatEvi
#موسیقی_گونوموز
بیات شیراز تصنیفی
اوستاد سلیم موذنزاده
قایناق: تبریز ماهنیلاری کانالیندان پایلاشیلمیشدیر.
#ادبیات_ائوى
@AdabiyatEvi
فولکلوروموزدا قوناقلا باغلی سیناقلار
باشدان بیر توک آیریلیب آلینا دوشسه دئیرلر قوناق گلر.
قند پارچاسی بؤیرو اوسته دوشسه آرزو اولونان قوناق گلر.
قوناغین آیاققابیلارینی باییرا ساری چئویرسن، قوناق تئزلیکله چیخیب گئدر.
قوناغین آیاققابیسینا دوز تؤکسن، تئز گئدر.
یئمک زامانی الدن پیچاق دوشسه کیشی، قاشیق-چنگال دوشسه قادین قوناق گلر.
یوغرولارکن خمیر آتلانارسا، قوناق گلر.
پیشیک اوزو قاپییا ساری دوروب اوز-گؤزونو تومارلاسا قوناق گلر.
سفره اوسته تیکه الیندن دوشسه ائوه قوناق گلر.
استکانا سوزولموش چایین ایچینده چای پوچالینین لچهیی اولسا قادین، اؤزهیی اولسا کیشی قوناغی گلر.
خورو ائوین کانداریندا بانلاسا قوناق گلر.
بئله سیناقلار چوخدور. بیز نئچه حصّهسین پایلاشدیق.
#ادبیات_ائوى
@AdabiyatEvi
#فیلم_تانیتیمی
#یئددینجی_موهور
سوئد دیلینده «یئددینجی مؤهور» (Det sjunde inseglet) دئییلیر. فارسجادا ائله «مهر هفتم» ترجمه اولونموشدور. بو فیلم ۱۹۵۶-جی ایلده سوئد سینماسیندا اینگمار برگمن اَلی ایله دونیایا خصوصیله ده آوروپادا سینمانین زنگین پردهلرینه یاییلمیشدیر. بو اثر، رئژیسورو بینالخالق دونیا سینماسیندا، آرتیقراق یوکسلیشینه امکان یارادیبدیر، آیریجا IMDB سایتیندان ۸/۱ نمرهنی ده قازانمیشدیر. ارنست اینگمار برگمان، سوئد اؤلکهسینین کینو و تئاتر رئژیسورو، یازیچیسی و سناریستیدیر. اونسوز دا بو اثرلری یاراتماق سببیله دونیا کینو عالمینین یوکسک سویّهسینده دورموشدور. باشلیجا، او، انسانین تکلییینی، مختلف سببلرله چکدییی روحی آغریلاری، جنسی مسئلهلریندن قایناقلانان فیلملری ایله دونیادا تانینمیشدیر.
برگمانین تانری ووجودو ایله باغلانمیش سورغو-سوالی، فلسفه دونیاسیندا انسان حیاتیندا اگزیستانسیال موضوعوسونا علاقهلی اولان اثرلریندن ساییلیر. یئدینجی مؤهور رئژیسورون اوشاقلیق ایللرینین تاثیری آلتیندا قالدیغی یاخود ایدهآللارینین تضییعیقینی حسّ ائتدییی بیر واختدا چکیلمیشدیر.
بیزیم تدقیقاتمیزا گؤره، اونون دوشونجه و اخلاق ایدئیالارینین یئتیشدیریلمهسینده، اونون اطرافیندا دیندار انسانلار اولدوغو اوچون بؤیوک تأثیری اولموشدور. آیریجا همین کلیسهلرده اولان دینی رسیملرین اونون دویغو-دوشونجهلرینین بیرباشا آچیلماسینین استقامتینده اهمیّتینی ده ایضاح ائتمک اولار.
او، فیلملرینده ساده میزانسنلردن، تعلیقاتدان و دیالوگلاردان استفاده ائتمهیینه باخمایاراق اثرین کونتئکسینده-متنینده، انسانلارین بیر-بیریلرینی دوشونمهدیکلرینی، ضدّیّتلرینی حتّی داخلی قارانلیق دونیاسینا بئله کئچیب اونو تحلیل ائتمهیه چالیشماسینی دا گؤرمک مومکوندور.
برگمانین فیلملرینین بیر چوخ خصوصیّاتی، فیلم ده اوبرازلارین اکثریّتینین دَییشمزلیییدیر. بونلار؛ هئرریئت آندرسون، اینقرید تولین، لیو اولمان، بیبی آندرسون، ماکس وون سیدووو کیمی سوئدین کینو عالمینین مهم رول اوینایانلاریدیرلار.
آما اونون اینجهصنعتینین و اورتایا قویدوغو مسئلهلری اَن یاخشی عکس ائتدیرن فیلملری؛ یئددینجی مؤهور ۱۹۵۶، چؤل چیچکلری ۱۹۵۷، سسسیزلیک ۱۹۶۳، تماس ۱۹۷۹، قیشقیریقلار و پیچیلتیلار ۱۹۷۲ کیمی فیلملر اولموشدور.
دئییلنلره گؤره برگمان بو فیلمده شیتات اولاراق ویلیام شکسپیرین پیئسینی تماشایا قویموشدور. برگمانین بوتون فیلملری، آوروپانین کینو زاللاریندا پوپولیارلیق-ازدحام حالیندا اَلده ائتمهسی سینما سئورلرینه چوخ ماراقلیدیر. باشیلیجا ۱۹۵۷-جی ایلده کن کینوفئستیوالیندا بو اثر صحنهیه چیخیلماسی نتیجهسینده تونلوکون آرتماسی دونیادا گئنیش عکس-صدا ائتمیشدیر. ۱۹۷۹-جی ایللر، برگمانین آوروپادا بیر افسانه حالینا گلدییی ایللردیر.
بو قیمتلندیرمهلر داها چوخ فیلمین فلسفی آکتوال موضوعلارینین و آللئگوریالارینین- تمثیلینین دّیرلندیرمهلرینه اساسلانیر. یئددینجی مؤهور بؤیوک فلسفی سوالی گؤز قاباغینا چکیر. او، بو فیلیمده تانرینین وارلیغی مسئلهسینه آچیق و بیرباشا یاناشمیشدیر (فیلمده مختلف یوللاردا جوابلاندیریلان سوال) او، اورتا عصرلرده مسیحیّتین مفکورهسینین سیناغا چکیلمهسی و اونون ساواشلار فوندوندا-اساسیندا آللوزیا-خیال و سئحرله دولاییسی یانیلماسی، آیریجا جانلی موجودیّتلرین محو اولونماسی نتیجهسینده اونتولوژی-هستیشناسلیق مسئلهلرینی اورتایا قویوب اونلاری بیرر-بیرر قیناییر. اثره ویزووال-بصری عالمینده باخاراق، یئددینجی مؤهور ایزلَییجینین بئینینده دؤنه-دؤنه یئر اشغال ائیلهین فیلیملردندیر. باشلیجا وبا خستهلییین آوروپا حصّهسینده دومینانتلیغی-تسلطو، چیلپاق کؤچن انسانلارین یاراتدیغی منظرهلر، آلپلارین اؤلومله شاهمات اویناماغی، یاخود پرسوناژلارین-شخصیّتلرینین ریتوال-آیینی رقصینین تصویرینی چکمک، اثرین دراماتیک-نمایشی تأثیرلرینین یالنیز بیر نئچه نمونهسیدیر. ایلک پلانلاریندان اعتباراً کامئرانین اوبیئکتین-تماملیغین سمایا دوغرو چئوریلدییی، «یئددی مؤهور» گؤیون یئدی قات اولدوغو ایزی اولاراق، بیرلیکده برگمانین دوزدویو فیلمینین کرپیجلری شاقولو استقامتینده فیلمین ده خطّی باشلاییر. بو اثرده، ایکینجی دونیا محاربهسی دؤروندن سونرا سوئده یوکسَلن بیر اجتماعی انفارکتوسون پارادوکسیکاللاری، آیریجا دینی عنعنهلره باغلیلیغین سارسیلانماسی، فیلمده سؤز موضوعسونا چئوریلیر. بو دؤرده برگمان بو فیلمی اوزه چکیب. عمومیّتله، انسانلار اومودسوز حیاتلارینین ایچینده کونکرت-معیّن بیر جهدله چالیشماقدا اولورلار. اورتا عصرلرده محاربهدن یورولموش شوالیه بایراقداری ایله بیرگه صلیب یوروشلریندن ائوه قاییدیر.
#حکایه_گونوموز
#ایلک_محبت
یازیچی: #ساموئل_بکت
ترجمه: #ایوب_قیاس
کؤچورن: #آرزو_ربیعی
#ادبیات_ائوى
/channel/adabiyatevi
#شعر_گونوموز
گؤرونتوسو گوزگولرده یانسینمایان بیر اینسان کیمی اؤنونده دایانمیشام گؤرورسنمی؟
وارلیقلا یوخلوغون قووْشاغیندا بوشلوق آچیسیندان سنی چاغیریرام
ائشیدیرسنمی؟
بیرآن قانادلارینی قاتلا
سمور دریلی چانتانا قوی
بو آشاغیلاردا بیریسی
سنین دویومونلا وارلیغینی اؤلچور
دویورسانمی؟
آیاغینی چیلپاقجا تورپاغا قوی
بیتگیلرین توخومو ساریلیق آزاریندان چورویهجک
سن یاغماسان!
تانیش اول جانی قارنیندا چوروین تورپاقلا،
گؤزلویونون اوستونه قونموش توزلارین آناسیدیر تورپاق
و من
پالچیقدان یوغورولموش بیر جان
بویودلاری بولونمامیش بیر دونیادا یاشاییرام.
هئی... ساچلاری رسساملارین سئحیرلی فیرچاسی
ساچلارینین اوجو ایله کؤکسومو اورپَشدیریب گیزلی ناخیشلار سایاق منی قابارد؛
اؤیله کی جانیلرین بارماق ایزلری قاباردیلیر نسنهلرین اوستونده.
بو جان دامغالانمادان
تاپینمایاجاق هئچ بیر تانرییا
دوداقلارینین بویاسینی روحسوز دوداقلاریما کؤچور.
آد وئر یاراتدیغینا
آد وئر
بیر باخیشینلا
داغینیق حوجئیرهلری بیر یئره توپلاشان
"وارلیغا".
#زامان_پاشازاده
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi
#مقاله
آد قویماق عنعنهلری
یازیچی: #الله_وئردی_حاجی_یئف
کؤچورن: #احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi
#فیلم_تانیتیمی
بو فیلم سینمانین بؤیوک گوموشلو پردهسینه تونی کئی طرفیندن ۲۰۱۱-جی ایلده چکیلمیشدیر. او، کاراکترلرله بیرگه سناریونو یوخاری سویّهده اویوشدورماغی باجارمیشدیر. آیریجا فیلمین کامئراچیسی دا ائله اؤزو اولدوغو اوچون آتریبیوت سکانسلاری دا یارالتمیشدیر. فیلمین فریملری، اونون ایتیلییی، هانسی زاماندا هارانی گؤسترمکله بوتؤولوکده سناریو ایله اویوشدورولموشدور. بو فیلم IMDb فیلملرین معلومات بازاسینین ایزلهییجیلری طرفیندن ۷/۷ نمرهنی ده آلمیشدیر. بو نمره فیلم سئورلر آراسیندا بیر رتبه کیمی ساییلیر. عمومیّتله فیلمه باخانلار بیر فیلمی باخماق قراری وئردییی زامان بو سایتدان اونو آراشدیریرلار. اونا گؤره بو نمرهنین نه اولدوغونو یاخشی بیلیرلر. باشلیجا فیلمین میزانسئنلری هامینین تانیدیغی یئرده کئچیریلیر. بو نوع فیلملرده فیلمین موسیقیسی چوخ گؤزه دَیمیر حالبوکی، اثرین حقیقی یییهسی ائله، فیلمین موسیقی میدانیدیر. بو اثرین موسیقیسینی نیوتن قارداشلاری ایشلمیشدیر. فیلمین اساس موضوعسو آمریکا بیرلشمیش شیتاتیندا (ABŞ) تمللی تحصیل سیستمینین تنقیدی حساب اولونور. بو فیلمده تحصیلچیلرین دپرسیو پیسخولوژی حیاتی حاققیندا بیر چوخ معلوماتی تفرّوفاتی ایله بیرلیکده یئرلشدیریلمیشدیر. بو اثر آمریکانین داغینیق اورتا مکتب تحصیلات سیستمیندن بیر ایز اولاراق اورتایا قویولور. بیزیم تدقیقتیمیزا گؤره فیلمین آدی دونیانین نهنگ یازیچی آلبر کامو'نون یازیلاریندان سئچیلمیشدیلر. باشیلجا یازیچینین بو سؤزوندن گؤتورولموشدور.(۱)
او دئییر: «هئچ واخت باشقاسی اوچون درین حسّلر کئچیریب، اؤز وارلیغیمدان آیریلیب و هله ده کائناتدا موجود اولا بیلمهمیشم».
بو اثر یوز دقیقهلیک فیلم و اونون ایچینده اولان دئتایللار ایزلهییجینی داها بوندان اوّلکی دویغولارینین اولدوغو کیمی بوراخماییر. او ایزلهییجینین گؤزلرین آلیب کاراکترلرین حقیقی چیلپاق حیاتلارینی حتّی اونلارین کمپلکس علاقهلرینین نه اولدوغونو دا آیدین شکیلده اونلارا گؤستریر. فیلمدن بیر پارچا اولاراق اونون موضوعسونا توخونماق لازیمدیر.
عوضائدیجی معلّم، هنری بارتحئس بیر آیلیق وظیفهیه گؤره چاغریلیر. او بیر چوخ شاگردین آشاغی درجهده چیخیش ائتدییینی گؤرور. اورتا مکتبده اونا انگلیس دیلی درسی وئرمهیه گؤندریلیب. اما هر شئی انسان اولدوغو و اونا سؤیکندییی حالدا ساده صورتده اولماییر. بو فیلمین بوتون سکانسلاری بیزیم تحصیلات سیستمیمیزه بیر درس اولاراق گؤسترمهلیدیر. اثرده، معلّمین نه ائتدییی بیزیم معلّملره بؤیوک بیر گوزگو کیمی حساب اولور. خاوس (آشوب) نظریّهسینه گؤره، فیزیکادا (علم فیزیک) سارقاچین(آونگ) هئچ بیر حرکتینی ائرکندن دئمک ممکن اولماییر. گؤرولدویو تک بو سارقاچین حرکتلرینین استقامتینده بوتون مقصدلرینی دئمک امکانی یوخدور. بو نوع فیزیکانی انسان بوتون انکشاف ائتدییی علملرده یاییب. کینو عالمی ده بو جرگهدن قاچیلمازدیر. قید ائتدبییمیز کیمی فیلمه بو باخیشدان باخاندا اوندا اولان مناسبتلر تمامیله خاوس نظریّهسینده اولان سارقاچ کیمی اویغون گؤرونور. انسان سؤزونه گلیب چاتاندا ذاتاً هئچ بیر علم ایله اونا یاخین گئتمک اولمور، خصوصیله انسانین روحی-اخلاقی سجیّهلرینین بیزه نه قدر اوزاق و یاخود یاخین اولوب عینی حالدا دا گؤرونمز حالیندا گله بیلدییینی اونوتمالییق. بلکه کامئراچینین کینو آپاراتی ییر-ییر ییرغالانماغین بو اساسدا ترجمه ائتمک اولارمیش.
اتک یازی: فیلمده مِردیتین اوینانمیش رولو، رئژیسورون قیزی بتی کئیدیر. بو اثرده اولان آدرین برودی و مارسیا گی هاردن، بوندان اوّل اسکار مکافاتین آلمیشلار.
(۱)And never have I felt so deeply at one and the same time so detached from myself and so present in the world.
#احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوى
@AdabiyatEvi
#سئوگی_تورکولری
چیچکلر مفتونو بیر بولبولم کی
گؤزلریم باخچانیپ گولونه دوشموش.
قهرینی چکدیییم گولون صورتی
خیالیمین ساکیت گؤلونه دوشموش.
اونونچون چیرپینیر قولوم- قانادیم،
اونو یئرده دئییل، گؤیده آرادیم.
گؤر نه بدبختم کی، آخیردا آدیم
خیردا اوشاقلارین دیلینه دوشموش.
اوردا-بوردا کئچدی گنجلیک حیاتیم
هر یاندان باغلاندی راهِ نجاتیم.
منلیییم، شرفیم، مقدّراتیم
بیر دلی جئیرانین الینه دوشموش.
#میکاییل_مشفق
#ادبیات_ائوى
@AdabiyatEvi
موسیقی گونوموز
ماهنی: #آی_ایشیغیندا
ایفا: #نرمینه_ممدووا
سؤزلری: #زینال_خلیل
موسیقی: #قمبر_حوسئینلی
کامانچا: #امامیار_حسنوف
#ادبیات_ائوى
@AdabiyatEvi
#اوشاق_ادبیاتی
من رنگلری تانیییرام
دئییر ائلمان
سَما ماوی،
یومورتا آغ،
ساپ-ساریدیر گونهباخان.
قیرمیزیدیر گولؤیشه¹ نار
یارپاق یاشیل،
کؤمور قارا،
دنیز گؤیدو،
قیزیلیدیر بورانیلار...
۱- گولؤیشه: مئیخوش (نار نوعودور).
دوست منی یاد ائیلهدی، بیر گولؤیشه نار ایله (آتالار سؤزو).
#زاهید_خلیل
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi
#مقاله
میرزا علی اکبر صابرین حیاتی و یارادیجیلیغی
توپلایان: شاهین مرادی
«میرزا علی اکبر صابر» ۱۸۶۲-جی ایل مای آیینین ۳۰-جو گونونده شاماخی شهرینده آنادان اولموشدور. یئنی عصر دونیا ادبیاتینین شهرتلی سیمالاریندان اولان صابر، آذربایجانین بؤیوک خالق شاعیری، وطنسئور دوشونورو و اجتماعی خادمی اولموشدور.
#ادبیات_ائوی
#میرزا_علیاکبر_صابر
#شاهین_مرادی
@AdabiyatEvi
#فیلم_تانیتیمی
فیلم آدی: یاشاماق (Ikiru)
«یاشاماق» (فارسجادا: زیستن) فیلمی ۱۹۵۲-جی ایل ژاپون سینماسینین بؤیوک رئژیسورو آکیرا کوروساوا اَلی ایله سینما پردهسینه چکیلمیشدیر. بو فیلمین اصلی آدی ژاپون دیلینده "ایکیرو"دیر. آیریجا کوروساوانانین بو ساحهده چالیشدیغی مدّتده ۱۴-جو فیلمی ده ساییلیر. کوروساوانین سینماسیندا ژاپونون ملّی سیمووللاری، یئرلی مضمونلاری اؤزونهمخصوص یئر آلیر. اونون فیلم سناریولاریندا فولکلور، اپیک آختاریشلاری، سنتی آیینلری خصوصیله خالقین یاشاماق اوسلوبو قاباردیلمیش موضوعلارداندیر. آنجاق ایکی وضعیّتین تظاهرونو کوروساوانین اثرلرینده داها آرتیق گؤرمک اولا بیلر. اونلار؛ فیلمین تکنیک و روایت آکسیالاریدیر. اونون اثرلرینین رئاکسیاسی-روایتی پوئما شکلینده ایفاده اولونور. بو تکنیکلر، اونون هر بیر اثرلرینده اؤزونو دیرچلدیب گؤزوموزده بیر تابلو کیمی ثبت ائدیر.
باش رولو «تاکاشی شیمورا» اوینادیغی اوچون، بو اثرده «توشیرو میفونه» داها بوندان اوّلکی کیمی قهرمانلیق رولونو بو نوع فیلملرده داشیمیر. بیلدیییمیز کیمی، «راشومون» مشهور فیلمیندن سونرا داها بو ایکی بؤیوک صنعتکار بیرلشمیشدیلر. آیریجا بو اثر ایکی ایل راشومون فیلمیندن سونرا یارانمیشدیر. تدقیقاتیمیزا گؤره، بو فیلمین سناریوسو لئو تولستوی'یون «ایوان ایلیچین اؤلومو» رومانیندان سیتات اولاراق آلینمیشدیر. گؤروندویو تک، تولستویون بو اثری بیر شئدوردیر. بو فیلمین ایللر اوستوندن کئچمهیینه باخمایاراق، تاریخین اَن یاخشی درام فیلیملریندن بیری اولاراق هله ده قالماق اوزریندهدیر. اؤلوم، بو فیلمین اساس موضوعسودور. فیلمده قهرمان دؤلت مأمورودور. او، اؤز بوروکراتیک وظیفهسینی ۳۰ ایل بویونجا حیاتیندا بیر مقصدی اولمادیغی اوچون بیلمهدن تکرار ائدیر. بیر گون او، کانسر خستهلییینه دوچار اولدوغو و آزیندان ۶ آی عؤمروندن قالدیغینی اؤیرهنیر. او، ۳۰ ایل همیشه مشغول اولوب اصلینده هئچ نه ائتمهدییینی ده آنلاییب دریندن سارسیلیر و حیاتینین قالانینی نه ائدهجهیینی دوشونور. او، اؤز حیاتینی داها اؤنجهکی کیمی یوخ، سورغولاماق اوغرونا کئچیر. باشلیجا حیاتینی ایستهدییی کیمی یاشاماق اوچون، قادینلارا و گئجه کلوبلارینا گئدیر، آنجاق ۱۹۱۵-جی ایلین «گوندولا نو اوتا»¹ ماهنیسینی اوخویاراق ایتکیسینی تاپماغا قرار وئریر. قهرمان آنلاییر کی، هر هانسی مقصد انسانین حیاتینا ایشیق سالیب اونا معنا وئریر. بو فیلم ژاپونون بوروکراتیک آلانیندا، بیر تنقید اولاراق تنقیدچیلر طرفیندن قید اولونور. کوروساوانین بو فیلمینده اؤلوم سوژئتیندن بیر درام یاراتماق گؤرمک ممکندور. آیریجا کوروساوا ژاپونون اوربانستیکا جمعیّتینه منفی تأثیرلرینی یاراتدیغینی وورغولاییر. باشلیجا، فیلمده خصوصیله اونون سناریوسوندا دونیانین بؤیوک یازیچیلاریندا بیر ایز اولاراق؛ آلبر کامو و ژان پل سارترین اساس فیکرلرینی عینیله گؤرمک ممکندور. واتانابه فیلمین سونوندا قیشین آیاز گئجهسینده، ایلنجهلی اوشاق اویونجاق اوستونده بیر ماهنی اوخودوغو بخشی، فیلمین اَن سئودیییم سکانسیدیر. آنجاق اصلی سوروغو ایندی بیزیمدیر. اگر بیزیم یاشاماق اوچون آز زامانیمیز واردیسا نه ائده بیلردیک؟
۱- گنج قادینلار عاشیق اولون حیات قیسادیر.
اتک یازی: فیلم بین الخالق برلین فیلم فستیوالیندا ۱۹۵۳-جو ایلده مکافاتا لاییق گؤرونموشدو. آیریجا، فیلم ۱۹۶۰-جی ایلده بفتا فستیوالیندا خارجی اویونچولار (تاکاشی شیمورا) میدانیندا آدایلانمیشدی.
#احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوى
@AdabiyatEvi
#گونلریمیز
۲۳ آیلیق جمهوریتین ۱۰۷ یاشی
آذربایجانین استقلال و استقبال دوشونجهلی آیدینلارینین خالقیمیزین و عمومیلیکده مسلمان شرق دونیاسینین تاریخینه بخش ائتدیکلری ایلک جمهوریتین یارانماسیندان ۱۰۷ ایل اؤتور.
۱۹۱۸-جی ایلین ۲۸ مایی ملّی دؤلتچیلیک تاریخیمیزین ان شانلی صفحهسیدیر. بو گونو ۱۰۷ ایل اوّل تاریخیمیزه یازان، یوخ یئرده بیر دؤلت بینا ائدن ایشیقلی، وطنسئور و فداکار انسانلاری بیر داها منّتدارلیقلا یاد ائدیریک.
داها چوخ بیلگی الده ائتمک اوچون اینستادان اوخویا بیلرسینیز
➡️ https://www.instagram.com/p/DY4Qn7vjNlt/?igsh=MXN6cWJ1YXQyb2VodA==
#ادبیات_ائوی
@AdabiyatEvi