جامعهشناسی زن روز
15 November 2026 08:48
❤️ نقدی بر مالکیت در عشق
🖍 پرستو فرخی
آیا دوستداشتن به معنای «مال هم شدن» است، یا میتوان عاشق بود بیآنکه دیگری را در اختیار گرفت؟ آیا استقلال یعنی بینیازی از همه یا میتوان رابطهای ساخت که در آن وابستگی با سلطه یکی نباشد؟
استقلال به معنای انزوای کامل نیست؛ انسانها به هم وابستهاند، اما پرسش این است که این وابستگی بر پایهٔ «رضایت و مسئولیتپذیری» سازمان مییابد یا «مالکیت و نابرابری»؟ این موارد پرسشهای عاشقانه نیستند؛ بلکه پرسشهایی سیاسی و فمینیستی هستند. زیرا زبان عشق در بسیاری از فرهنگها با زبان تملک آمیخته شده است (مانند «تو مال منی» یا «باید همیشه در دسترس باشی») این جملات گاهی نشانهٔ شدت احساس تلقی میشوند، اما میتوانند رابطه را از فضای محبت و انتخاب، به فضای کنترل و سلطه تبدیل کنند.
✒️صمیمیت، نیاز، دلبستگی ذاتاً بد نیستند اما مسئله این است که آیا این احساسها به مجوزی برای کنترل دیگری تبدیل میشوند یا نه.
عشق برابر از این پیشفرض آغاز میکند که هیچکس حتی در نزدیکترین رابطه، مالک دیگری نیست.
🌸 وابستگی، ضعف نیست؛ مسئله سلطه است فردگرایی افراطی گاهی استقلال را با بینیازی یکی میگیرد، گویی انسان آزاد کسی است که هیچ احتیاجی به دیگری ندارد، کمک نمیخواهد، دل نمیبندد و از فقدان نمیترسد. اما اخلاق مراقبت و فمینیسم رابطهمحور یادآوری میکنند که انسانها به یکدیگر وابستهاند و از هم نیرو میگیرند، اما مشکل زمانی آغاز میشود که این وابستگی به اسارت منتهی شود.
🌸 چرا عشق مالکیتمحور خطرناک است؟ استعارهٔ «قفس» برای توصیف عشق به روابطی اشاره دارد که در آن محبت با محدودشدن آزادی، انتخاب و حریم خصوصی فرد همراه میشود. این قفس همواره با خشونت آشکار ساخته نمیشود و اغلب با جملاتی ظاهراً عاشقانه اما کنترلگر ساخته میشود.
✅اگرچه ممکن است گزارههایی نظیر «تو متعلق به منی» در بستر روابطی مبتنی بر توافق دوسویه و به مثابهی بیانی استعاری از صمیمیت تلقی شوند، اما از منظر نقد فمینیستی، ضرورت دارد که این زبان از خلال مناسبات قدرت بازخوانی شود. استفاده از واژگان تملک، فارغ از بار تاریخی و تهی از پیامدهای اجتماعی نیست. با توجه به تاریخی که در آن بدن، عاملیت عاطفی، خودمختاری جنسی و آزادی فردی زنان، پیوسته تحت کنترلهای سیستماتیک بودهاند، کاربرد این تعابیر در حوزهی خصوصی باید با تأمل انتقادی و از منظر قدرت واکاوی شود.
از منظر نقد فمینیستی، زبان تملک در قالب «مراقبت»، «غیرت» یا «حمایت» بازتولید میشود و در این الگوها، نابرابری به شکل رمانتیک جلوه میکند: زنی که از جهان خود دست میکشد «وفادار» و مردی که شریکش را محدود میکند «عاشق» نامیده میشود.
در واقع آنچه به عنوان «عشق» در این الگوها ارائه میشود، عملاً تلاشی برای محدود کردن دایرهی عاملیت دیگری است.
🌸 عشق غیرمالکانه و رهاییبخش عشق غیرمالکانه به معنای بیتعهدی، فردگرایی یا فقدان دلبستگی نیست، بلکه به دنبال بازتعریف مناسبات قدرت است. عشق فمینیستی بهدنبال سند تملک نیست، بلکه میکوشد بستری بسازد که در آن آزادی و امنیت چنان در هم تنیده شوند که ماندن در رابطه، زیباترین و معنادارترین انتخاب آگاهانهٔ طرفین باشد.
آنچه رابطهٔ عاشقانه را از تملک جدا میکند، اعطای حق خودمختاری مطلق به دیگری است تا نه بخشی از دارایی دیگری بلکه بهعنوان سوژهای مستقل، صاحب تن، اندیشه، روابط، مرزها و امکان تغییر خویش باقی بماند.
⬅️شاید معیار مهم عشق این نباشد که «چقدر دیگری را برای خودمان میخواهیم»، بلکه این باشد که حضور ما در زندگی او چه میکند: آیا جهانش را تنگتر میکند یا وسیعتر؟ عشق رهاییبخش گذاری است از اسارت به همبستگی؛ عشق، وقتی از قفس فاصله میگیرد که نه بالهای دیگری را بچیند و نه او را به جرم آزادی به تنهایی بسپارد، بلکه با مسئولیتی آگاهانه، همپای او میایستد و آزادیاش را رکن اصلی پیوند میداند.
🎬Breakfast at Tiffany’s, 1961
🎬صبحانه در تیفانی ۱۹۶۱📝ترجمه و زیرنویس: پرستو فرخی
🔮پیج اینستاگرامی زن روز:📷 Zaneruz_page🔮https://www.instagram.com/zaneruz_page?utm_source=qr&igsh=NDAwbG13eW9naDVm#عشق
✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
14 November 2026 10:02
❤️ Eve: How the Female Body Drove 200 Million Years of Human Evolution
🖊Cat Bohannon
❤️ حوا: چگونه بدن زنانه ۲۰۰ میلیون سال تکامل انسان را پیش برد
🖊کت بوهانون
🖍مصطفی اعلایی اردکانی
چرا مسکنها روی بدن زنان اثر نمیکنند… قرص استامینوفن درد شکست عشقی را کم میکند و زنان وسط جراحی به هوش میآیند؟
تصور کنید وسط جراحی روی تخت اتاق عمل چشم باز کنید!
علم پزشکی تا سال ۱۹۹۹ حتی تفاوت جنسیتی در داروی بیهوشی را بررسی نکرده بود؛ تا اینکه یک آزمایش تصادفی فاش کرد بدن زنان، فارغ از سن و وزن، بسیار سریعتر از مردان از بیهوشی عمومی بیدار میشود.
چرا وقتی دلتان میشکند، قفسهٔ سینهتان واقعا تیر میکشد؟ تصویربرداری مغزی نشان میدهد که درد عاطفی دقیقاً روی مدارهای عصبی درد جسمانی در مغز مینشیند؛ به طوری که اگر سی دقیقه قبل از یک جدایی عاطفی دو عدد مسکن ایبوپروفن یا استامینوفن بخورید، شدت رنج روحی شما در مغز کم میشود!
تاریخ علم ثابت میکند، هرگاه سؤالی را نپرسیدیم نیمی از حقیقت انسان را گم کردیم؛ شناخت تفاوتهای فرگشتی بدن زن، پایان برابری نیست، بلکه نقطهٔ آغاز عدالت پزشکی و شناختی است.
سوال: مقصر اصلی نادیده گرفتن بدن زن در علم، «سوگیری مردمحورانه» است یا «ترس از برچسب نابرابری»؟
در سال ۲۰۱۱ نیویورکتايمز گزارش داد زنانی که چربی ران و باسن خود را با جراحی لیپوساکشن تخلیه میکنند، مدتی بعد بازوهایشان به شکل عجیبی چاقتر میشود! زیستشناسان کشف کردند چربی پایینتنه زنان یک کیسهٔ کالری ساده نیست، بلکه اندامی ششصد میلیون ساله و بانک اسیدهای چرب برای ساختن مغز جنین است.
آیا زنان و مردان در یک جهان حسی یکسان زندگی میکنند؟ کالبدشکافی مغز در سال ۲۰۱۴ نشان داد که «حباب بویایی» در زنان بیش از پنجاه درصد نورون بیشتری نسبت به مردان دارد؛ و شگفتانگیزتر اینکه دوازده درصد زنان با گیرندهٔ نوری چهارم و قابلیت دیدن صد میلیون رنگ متولد میشوند!
فاجعه از جایی لورفت که مشخص شد هفتاد و نه درصد پژوهشهای منتشرشده در ژورنال معتبر «درد»، فقط روی حیوانات نر آزمایش شدهاند!
دانشمندان برای تولید مقالات سریع و ارزان، چرخهٔ هورمونی جنس ماده را یک «متغیر مزاحم» نامیدند و نیمی از جمعیت جهان را از معادلات پزشکی حذف کردند.
نویسندهٔ کتاب که در دوران دانشجویی مدل طراحی دانشکده هنر بوده، متوجه الگوی عجیبی شد: در ابتدای هر ترم، پسرهای کلاس همیشه سینههای او را بسیار بزرگتر از واقعیت میکشیدند و کشیدن «پیشانی» را فراموش میکردند! چون مغز انسان هر نقطهای را که چشم بیشتر روی آن قفل شود، بزرگتر تحریف میکند.
آیا تا به حال صدای وزوز فن کامپیوتر یا یخچال کلافتان کرده اما شوهرتان قسم خورده که هیچ صدایی نمیشنود؟ شما خیالیاتی نشدهید! حلزون گوش زنان تقویتکنندههای صوتی بسیار قویتری دارد، در حالی که گوش مردان از بیست و پنج سالگی فرکانسهای زیر را از دست میدهد و صدای زنان را سختتر میشنود.
بیست و یک سال طول کشید تا سازمان غذا و دارو بفهمد چرا قرص خوابآور «زولپیدم» زنان را صبح روز بعد پشت فرمان دچار گیجی خطرناک میکند! نمونهبرداریهای پزشکی فاش کرد که هزار و سیصد ژن در کبد زنان و مردان متفاوت کار میکنند و دوز مردانهٔ دارو، ساعتها در خون زنان باقی میماند.
چرا یک قرص خوابآور میتونست صبح روز بعد، پشت فرمان، جان زنان رو به خطر بندازه؛ اما سالها طول کشید تا تفاوت بدن زنان و مردان جدی گرفته بشه؟!
🌸گاهی بزرگترین خطای علم، چیزی نیست که اشتباه کشف کرده؛ چیزیه که اصلاً بررسی نکرده!کت بوهانون، نویسنده کتاب «حوا»، در روایتی متفاوت از ۲۰۰ میلیون سال فرگشت، نشون میده بدن زنانه چطور در شکلگیری انسان و تمدن نقش داشته؛ درحالیکه علم اغلب بدن مرد رو الگوی پیشفرض در نظر گرفته.
اما سه فکت جالب:
✅۱. زولپیدم؛ وقتی تفاوت زیستی نادیده گرفته میشه
در سال ۲۰۱۳، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) توصیه کرد دوز اولیه زولپیدم برای زنان کاهش پیدا کنه؛ چون بدن زنان بهطور متوسط دارو رو آهستهتر دفع میکنه. در نتیجه، ممکنه صبح روز بعد هم هوشیاری کافی برای رانندگی نداشته باشن؛ تصمیمی که ۲۱ سال پس از ورود دارو به بازار گرفته شد.
✅۲. دایهها و شکلگیری تمدن
شیردهی مکرر میتونه تخمکگذاری رو به تأخیر بندازه و فاصله بین بارداریها رو افزایش بده. بوهانون بررسی میکنه که سپردن شیردهی به دایهها در بعضی جوامع تاریخی، چطور میتونسته با تقسیم کار و تغییرات جمعیتی ارتباط پیدا کنه؛ هرچند ارتباط مستقیم این عوامل با شکلگیری تمدن، قطعی نیست.
✅۳. چرا نوزاد رو بیشتر سمت چپ نگه میداریم؟
پژوهشها نشون میدن حدود ۶۰ تا ۹۰ درصد افراد، نوزاد رو سمت چپ بدنشون نگه میدارن؛ حتی اگه راستدست باشن. یکی از فرضیهها اینه که این وضعیت به پردازش نشانههای عاطفی نوزاد در نیمکره راست مغز کمک میکنه؛ هرچند علت دقیق این رفتار هنوز قطعی نیست.
✒️مسئله اصلی چیه؟ وقتی بدن مرد معیار اصلی پژوهش باشه، تفاوتهای زیستی زنان ممکنه دیرتر شناسایی بشن. این فقط مسئله زنان نیست؛ بلکه خطایی در روش تولید دانشه که میتونه سلامت و ایمنی همه رو تحت تأثیر قرار بده.
🟡حالا یک سؤال جدی: نادیده گرفتن بدن زن در تاریخ علم، بیشتر نتیجه سوگیری مردمحورانه بوده یا ترس از پذیرفتن تفاوتهای زیستی زنان و مردان؟شاید پاسخ ترکیبی از هر دو باشه؛ اما علم وقتی دقیقتر میشه که هیچ بدنی رو الگوی واحد همه انسانها ندونه.
📚 کتاب معرفیشده:
Eve: How the Female Body Drove 200 Million Years of Human Evolution
نویسنده: Cat Bohannon | ناشر: Alfred A. Knopf | سال انتشار: 2023
#بدن_زنان
#زنان_نامرئی
#تبعیض_جنسیتی
#تبعیض_پزشکی
✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
12 November 2026 17:17
🎬Antonia's Line
🎬خط آنتونیا
🎭#تحلیل_فیلم
فیلم «خط آنتونیا» یکی از برجستهترین نمونههای سینمای فمینیستی است که از دریچهای متفاوت به بازنمایی قدرت زنانه میپردازد.
برخلاف بسیاری از روایتها که در آن زنان در حاشیه یا در تضاد با مردان تعریف میشوند، گوریس جامعهای کوچک و «ماتریارکال» (مادرسالارانه) در دل یک روستای سنتی هلندی بنا میکند.
✒️آنتونیا وارد معاملههای مرسوم با مردان نمیشود. او برای بقا یا امنیت خود، خود را با هنجارهای جنسیتی مردانه تطبیق نمیدهد، بلکه یک «محیط امن» برای زنان، افراد طرد شده و «دیگری»ها ایجاد میکند.
فیلم به شکلی رادیکال، «اخلاق مراقبت» را از یک وظیفهی تحمیلی جنسیتی (که در سیستم پدرسالار بر دوش زنان است) به یک استراتژی سیاسی و جمعی تبدیل میکند.
مراقبت در این فیلم، نه یک عمل انفعالی، بلکه کنشی آگاهانه برای حفظ شبکه حمایتی زنان است.
نسلهای مختلف زنان (آنتونیا، دخترش دانیل، نوهاش ترز و…) یک زنجیره پیوسته از دانش، هنر و حمایت را شکل میدهند. این پیوستگی، پاسخی به «فردگرایی لیبرال» است که اغلب زنان را در انزوا قرار میدهد. در حالی که جامعه سنتی و مردان روستا تلاش میکنند جایگاه او را در حد کلیشههای زنانه محدود کنند، «خط آنتونیا» بر اقتدار معرفتی زنان تأکید دارد.
فیلم به خوبی نشان میدهد که چگونه زنان با تولید دانش و هنر، خود را از زیر سایه تفسیرهای مردانه از جهان بیرون میکشند. زنان فیلم با اتکا به خود، نظام معرفتی خود را میسازند.
در سیستمهای پدرسالار «مرگ» و «بدن زن» اغلب ابژههایی تحت کنترل قانون یا کلیسا هستند. آنتونیا با انتخاب زمان مرگ خود و مدیریت مراسم، عاملیت خود را تا آخرین لحظه حفظ میکند. فیلم با پیوند زدن مرگ او به تولدها و زندگیهای جدید، چرخه حیات را نه به مثابه «تولیدمثل ابزاری» بلکه به عنوان «گسترش قدرت زنانه» بازنمایی میکند.
🎬گوریس در این اثر به ما نشان میدهد که چگونه میتوان «نهادهای آلترناتیو» (خانواده انتخابی، جمع دوستان، جامعه مبتنی بر مراقبت) را در دل ساختارهای مسلط مستقر کرد.
✅این فیلم، در واقع نشان میدهد که چگونه میتوان در میان تکنولوژیهای انضباطی، شکافی برای رهایی باز کرد؟ آنتونیا با این فیلم، این شکاف را به یک قلمرو تبدیل میکند.
#معرفی_فیلم
#فیلم_فمینیستی
📹 فیلم Antonia's Line را اینجا تماشا کنید ✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
11 November 2026 16:39
📘No Visible Bruises
What We Don’t Know About Domestic Violence Can Kill Us
🖍Author: Rachel Louise Snyder
📖Published: 2019
📖Genre: Nonfiction, Investigative Journalism, Sociology, Women's Studies
〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️
📘کبودیهای ناپیدا: آنچه درباره خشونت خانگی نمیدانیم، میتواند جانمان را بگیرد
🖍ریچل لوئیز اسنایدر
این کتاب به بررسی خشونت خانگی، کنترل و آزار در روابط عاطفی، باورهای نادرست درباره قربانیان، چرخه خشونت، زنکشی، ناکارآمدی حمایتهای قانونی و اجتماعی و راهکارهای پیشگیری از خشونت و حمایت از قربانیان میپردازد.
✒️کتاب «کبودیهای ناپیدا» به بررسی واقعیتهای پنهان خشونت خانگی و باورهای نادرستی میپردازد که باعث تداوم آن میشوند. نویسنده با روایت داستانهای واقعی قربانیان، خشونتگران و افرادی که برای مقابله با خشونت خانگی تلاش میکنند، نشان میدهد چرا ترک یک رابطه خشونتآمیز همیشه ساده نیست و چگونه نادیدهگرفتن نشانههای خطر میتواند به مرگ منجر شود.
📔 کتاب همچنین با به چالش کشیدن این تصور که خشونت خانگی مسئلهای خصوصی است، آن را بحرانی اجتماعی میداند که نیازمند مداخله و تغییرات ساختاری است.
ریچل لوئیز اسنایدر روزنامهنگار، نویسنده و استاد دانشگاه آمریکایی است که در زمینه خشونت خانگی، حقوق بشر و مسائل اجتماعی فعالیت میکند. آثار او در نشریاتی مانند نیویورکر و نیویورک تایمز منتشر شدهاند. این کتاب جوایز متعددی در حوزه روزنامهنگاری و آثار غیرداستانی دریافت کرده است.
#زن_کشی
#خشونت_خانگی
#خشونت_علیه_زنان
#معرفی_کتاب
#کتاب_فمینیستی
📑فایل pdf کتاب✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
10 November 2026 19:14
❤️ مستند «سوی خورشید» زندگی آلنوش طریان
#آلنوش_طریان
#زنان_تاثیر_گذار
#مستند_فمینیستی
✈️ @
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
10 November 2026 08:54
❤️ دفاعی فمینیستی از حق زندگی؛ درباره قتل مریم یارمحمدی
🖍 نویسنده: ثمین جلائی
پس از انتشار اخبار زنکشی، معمولاً یک پرسش آشنا مطرح میشود: زن چه کرده بود؟ آیا رابطه عاطفی داشته است؟ آیا قصد جدایی داشته؟ آیا با خواسته خانواده مخالفت کرده؟ آیا رفتاری انجام داده که از نظر اطرافیان پذیرفتنی نبوده است؟ این پرسشها ممکن است در ظاهر تلاشی برای شناخت زمینه واقعه باشند، اما در بسیاری از موارد، پیش از آنکه مسئولیت عامل خشونت بررسی شود، زندگی قربانی را به موضوع محاکمه تبدیل میکنند.
در این منطق، زن باید ابتدا درباره رفتار خود توضیح دهد تا مشخص شود آیا شایسته همدلی است یا نه.
🌸گویی حق امنیت و زندگی او به میزان انطباقش با معیارهای اخلاقی جامعه وابسته است. این همان سازوکاری است که در آن، مسئولیت خشونت بهتدریج از مرتکب به قربانی منتقل میشود.اگر زن مطابق انتظارات اجتماعی رفتار کرده باشد، مرگش محکوم میشود؛ اما اگر از آن انتظارات فاصله گرفته باشد، بخشی از توجه عمومی به بررسی رفتار او معطوف میشود. به این ترتیب، پرسش اصلی از «چه کسی خشونت کرده است؟» به «چه چیزی در رفتار زن باعث این اتفاق شده است؟» تغییر میکند.
نکته اساسی این است که هیچیک از رفتارهای احتمالی یک زن، از انتخاب شریک عاطفی گرفته تا تصمیم به جدایی یا مخالفت با خواستههای خانواده، مسئولیت خشونت اعمالشده علیه او را به خودش منتقل نمیکند.
آنچه در روایت قتل مریم یارمحمدی اهمیت دارد، فقط خشونت اعمال شده علیه او نیست؛ بلکه پرسشی است که این واقعه درباره جایگاه زن در مناسبات خانوادگی و اجتماعی پیش روی ما میگذارد. مریم پیش از آنکه موضوع یک پرونده جنایی یا یک مناقشه اخلاقی باشد، انسانی مستقل با زندگی، تجربه ها، روابط و حق انتخاب بوده است. او مادر دو فرزند بود، اما ارزش زندگیاش به مادریاش محدود نمیشود. او حق داشت زندگی کند، تصمیم بگیرد، تغییر نظر بدهد، مخالفت کند و انسانی مستقل باشد.
🌸دفاع از «حق زندگی» زنان نباید به اثبات بیگناهی اخلاقی آنها وابسته شود. اگر تنها از زنانی دفاع کنیم که مطابق کلیشههای اجتماعی و معیارهای پذیرفتهشده جامعه رفتار کردهاند، ناخواسته این تصور را حفظ میکنیم که حق امنیت و زندگی میتواند بر اساس میزان اطاعت زنان از هنجارهای اجتماعی توزیع شود. دفاع فمینیستی از حق حیات، دقیقاً بهمعنای رد همین منطق است.
هیچ زنی نباید برای برخورداری از «حق زندگی»، ابتدا از انتخابهای شخصیاش دفاع کند. هیچ زنی نباید به دلیل مخالفت با خانواده، پایان دادن به یک رابطه یا نپذیرفتن انتظارات دیگران، در موقعیتی قرار گیرد که امنیتش به اطاعت وابسته شود. و هیچکس نباید بتواند به نام آبرو، ادعای مالکیت بر حق حیات دیگری داشته باشد.شاید آنچه این واقعه را به موضوعی فراتر از یک قتل فردی تبدیل میکند، همین پرسش باشد: چگونه ممکن است زنی از حق حیات خود محروم شود و پس از مرگ نیز دیگران همچنان حق تعریف معنای زندگی و مرگش را در اختیار داشته باشند؟ اگر جمله «دخترمان را کشتیم و خودمان برایش عزاداری میکنیم» را در این چارچوب بخوانیم، با تناقضی روبهرو میشویم که نمیتوان آن را صرفاً به یک مراسم سوگواری تقلیل داد.
این تناقض، ما را به پرسش از نظمی اجتماعی میرساند که در آن ممکن است ادعای مالکیت بر زن، حتی پس از مرگ او، در قالب حق روایت کردن، قضاوت کردن و تعیین جایگاه او ادامه پیدا کند.
🔴شاید مهمترین وظیفه یک نگاه فمینیستی همین باشد: نه دفاع از زن بهشرط بیگناهی، اطاعت یا انطباق با هنجارهای اجتماعی، بلکه دفاع از حق او برای انسان بودن؛ انسانی که زندگیاش نه مایملک خانواده است و نه موضوع داوری کسانی که خود را صاحباختیار او میدانند.#زن_کشی
📎ادامه مطلب ▫️harasswatch
✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
09 November 2026 18:33
🎧 #فایل_صوتی
🔴رضایت کجای این ماجراست؟
🎧 پادکست پاگرد
احتمالاً خبرهای پروندهی پژمان جمشیدی و ملیکا پارسادوست به گوش شما هم رسیده. توی این قسمت از پاگرد، از دلِ همین پرونده به یه سؤال سادهتر و مهمتر میرسیم:
رضایت یعنی چی، و قانون و جامعهی ما چقدر جدی میگیرنش؟
✒️دربارهی این هم حرف میزنیم که چرا وقتی پای آدمی محبوب وسطه، شنیدن روایت یک زن سختتر میشه. و اینکه چطور میشه هم دادرسی عادلانه خواست و هم این روایت رو جدی گرفت.
#تجاوز
#رضایت
#آزار_جنسی
🎙 این پادکست را اینجا گوش دهید ❤️ @
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
08 November 2026 09:50
❤️ افسونزدایی از اسطورهی نجابت؛ تبارشناسی گفتمانی نجابت
🖍پرستو فرخی
ما یاد گرفتیم که برای حفظ رابطه از حقمان بگذریم چون نجیب بودیم؛ ما یاد گرفتیم از حقمان بگذریم چون ساختارهای اجتماعی، گفتمانهای سنتی، نهادهای حقوقی و الگوهای جامعهپذیری جنسیتی، صداقت و مطالبهگری را برای سوژهی زنانه پرهزینه کرده و خاموشی و مدارا را تنها راه امنیت و مقبولیت قرار دادهاند.
✒️اما این فرآیند چگونه رخ داد؟ کدام سازوکارهای نهادی و فرهنگی توانست خاموشی و انصراف از حق را ذیل مفهوم کاذب «نجابت» به ما بفروشد و هزینهٔ سخن گفتن را تا این حد بالا ببرد؟
گزارهٔ آشنای «سکوت علامت رضایت است» یا جلوهی بومیتر و جنسیتزدهتر آن، «سکوت زن نشانهٔ نجابت اوست»، سالهاست که در گفتمان عمومی و فرهنگ روزمره بازتولید میشود. پیوند زدن سکوت به مفاهیمی نظیر حیا، عفت و نجابت، در وهلهی اول حرکتی اخلاقی بهنظر میرسد؛ اما تبارشناسی گفتمانی این گزارهها در مطالعات جنسیت نشان میدهد که سکوت تحمیلشده یا آموختهشده، فضیلتی خنثی نیست، بلکه یک «فناوری انضباطی» (به تعبیر میشل فوکو) برای مهار سوژگی، تعلیق حقطلبی و حفظ تعادل نامتقارن ساختار قدرت در روابط میانفردی و نهاد خانواده است.
⬅️پرسش بنیادین این است: چگونه سوبژکتیویتهی زنانه طوری بازآرایی و جامعهپذیر میشود که فرد، بقای رابطه را در گرو انصراف از حقوق پایهای خود ببیند و این انصراف را نهتنها اجبار، بلکه جلوهای از نجابت، والایی اخلاقی و مسئولیت عاطفی تلقی کند؟
🌸 از دیدگاه نظریهپردازانی چون سیمون دوبووار «زن، زاده نمیشود، بلکه زن میشود». بخشی از این فرآیند «شدن»، از مجرای انضباط زبانی میگذرد.
نجابت در فرهنگهای پدرسالار، مفهومی انتزاعی نیست؛ نجابت یعنی «عدم تنشآفرینی»، «عقبنشینی از ادعای حق» و «تقلیل مرزهای روانی و فیزیکی خود به نفع دیگری».
پس در این دستگاه فکری «نجابت»، تکنولوژی تولید زن سازگار و اسم رمز خلعسلاح زبانی زن برای اخلاقی جلوهدادن یک ساختار نابرابر است. پروژهای که در آن «زن شدن» دقیقاً همارز با از دست دادن حق کلام، صراحت و مرزبندی تعریف میشود تا تعادل اخلاقی روابط به بهای حذف صدای او حفظ گردد.
یکی از عمیقترین تحلیلها پیرامون چرایی فدا کردن «حقوق فردی» به پای «تداوم روابط صمیمانه» در نظریات حوزهی اخلاق مراقبت نهفته است. کارول گیلیگان در اثر خود با عنوان «صدایی دیگر» تبیین میکند که آموزه اخلاقی زنان اغلب حول محور رابطهمندی، مراقبت و مسئولیت در قبال شبکه روابط سازمان مییابد، در حالی که در نظامهای هژمونیک مردانه، اخلاق بر مدار عدالت صوری، حقوق فردی مستقل و خودمختاری فردی صورتبندی میشود.
مشکل زمانی پدید میآید که این رویکرد رابطهمحور در بستری نابرابر مصادره و استثمار میشود:✅اضطرار پیوند: جامعه به زن میآموزد که ارزش وجودی او متناظر با موفقیت و دوام پیوندهای عاطفیاش (همسری، مادری، خواهری) است. گسست رابطه بهمثابه شکست فردی تلقی میشود؛ بنابراین، هزینهی روانی فروپاشی یک رابطه برای زن، بیشتر از هزینهی سرکوب حقوق خودش برآورد میگردد.
✅کار عاطفی نامرئی: آرلی راسل هاکشیلد مفهوم کار عاطفی را توضیح میدهد؛ در فضای خانگی و روابط صمیمانه، مدیریت هیجانات، تنشزدایی و تسکین خشم دیگری اغلب به عهدهی زنان گذاشته میشود. سکوت در اینجا یک سازوکار ضربهگیر است؛ ابزاری برای اینکه تنش بالا نگیرد و خشونت یا قهر فعال نشود.
این فداکاری پیوسته که «ایثار» نامیده میشود، در واقع سلب مسئولیت ساختاری از طرف دارای امتیاز است.
✅امنیت در برابر رهایی: «مبادلهی پدرسالارانه»؛ دنیز کاندیاتی نظریهپرداز فمینیست پسااستعماری، در نظریه «مبادلهی پدرسالارانه» شرح میدهد که زنان در جوامع سنتی و در حال گذار، برای دستیابی به حداقلی از امنیت، حمایت اقتصادی یا جایگاه اجتماعی، بخشهایی از خودمختاری و حقوق فردی خود را واگذار میکنند. در بافتهایی که استقلال اقتصادی زن شکننده است، قوانین از برابری جنسیتی حمایت نمیکنند و شبکههای حمایتی مستقل وجود ندارد یعنی حفظ رابطه (ولو نابرابر یا آسیبزا) برای زن یک مسئلهی بقاست.
واگذاری حق و گزینش سکوت، نه نشانه نجابت واقعی، بلکه یک استراتژی عقلانی انطباق در شرایط فقدان قدرت نهادی است. نجابت نامیدن این معامله، در واقع سرپوشی اخلاقی برای پنهان کردن بیپناهی ساختاری زن است.
ساختار قدرت همواره کوشیده است زبان و کلمات زنانه را بیاعتبار کند؛ صراحت را به «گستاخی»، مرزبندی را به «زیادهخواهی» و حقطلبی را به «تخریب رابطه» ترجمه کند. از این رو، زمانی که زنی تصمیم میگیرد مرزهایش را با صدای بلند ترسیم کند، در واقع در حال خارجکردن زبان از انحصار گفتمان مردسالار و بازپسگیری «حق تعریف واقعیت» است.
✒️نجابت راستین در خاموشی و سازگاری تحمیلی نیست؛ در جسارت ایستادن بر سر شأن انسانی خویش است. پیوندی که شرط بقایش محو شدن صدا و انصراف مدام یکی از طرفین از حقوق اولیهاش باشد، رابطهای صمیمانه نیست، بلکه بازتولید ساختار سلطه در صمیمیترین لایههای زیست روزمره است. از این رو سخن گفتن و صراحت کلامی، مقاومت روزمره در برابر این انقیاد نهادینهشده است.
#زبان_زنان
📎ادامه مطلب✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
07 November 2026 17:09
📘Wordslut
A Feminist Guide to Taking Back the English Language
🖍Author: Amanda Montell
📖Published: 2019
📖Genre: Nonfiction, Feminism, Sociolinguistics, Language & Gender
〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️
📘ورداسلات: راهنمای فمینیستی برای پس گرفتن زبان انگلیسی
🖍آماندا مونتل
این کتاب به بررسی تبعیض جنسیتی در زبان، نقش زبان در بازتولید مردسالاری، توهینهای جنسیتی، کلیشههای مربوط به گفتار زنان، رابطه زبان و قدرت و تلاش برای بازپسگیری و تغییر زبان از دیدگاهی فمینیستی میپردازد.
کتاب «ورداسلات» با نگاهی فمینیستی و زبانی طنزآمیز، به بررسی رابطه میان زبان، جنسیت و قدرت میپردازد.
📒نویسنده نشان میدهد چگونه زبان انگلیسی در طول تاریخ تحت تأثیر ساختارهای مردسالارانه شکل گرفته و چطور واژهها، توهینهای جنسیتی و شیوههای صحبت کردن زنان برای تحقیر، کنترل و بیاعتبار کردن آنها به کار رفتهاند. کتاب همچنین نقش زنان در تغییر و تحول زبان و راههای بازپسگیری قدرت از طریق زبان را بررسی میکند.
آماندا مونتل نویسنده، زبانشناس و پادکستساز آمریکایی است که در زمینه زبان، جنسیت، فرهنگ و روابط قدرت فعالیت میکند. او در رشته زبانشناسی از دانشگاه نیویورک فارغالتحصیل شده و نویسنده کتابهای Cultish و The Age of Magical Overthinking نیز هست.
#زبان_جنسیت_زده
#معرفی_کتاب
#کتاب_فمینیستی
📑فایل pdf کتاب❤️ @
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
06 November 2026 16:27
🎬 تمامی فیلمهای فمینیستی کانال جامعهشناسی زن روز به همراه تحلیل آنها به کانال زیر انتقال یافتند.
🔗
/channel/+ZEj9FlPCxvBmZmNk
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
04 November 2026 16:47
🎧#فایل_صوتی
🔴زنان در بازار باروری و فرزندآوری
🎤 سیمین کاظمی
آیا فرایند تکهتکه شده مادری به میانجی پزشکی --از اهدای تخمک تا رحم جایگزین-- چنانکه مدافعانش می گویند یک معامله دو سر بُرد و دو سر منفعت است که با انتخاب زنان و رضایت خودشان انجام میشود؟
مفهوم رضایت در اهدای تخمک و رحم جایگزین تا حد اصالت و اعتبار دارد؟
✅چنین دیدگاهی کدام ساختارهای تاثیرگذار را پنهان میکند؟
✅نقش ساختار اقتصادی سیاسی و نهاد پزشکی چیست؟
🎧 پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات
#مادری
#بدن_زن
❤️ @
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
03 November 2026 19:45
🗓 ۳ نوامبر؛ سالروز درگذشت #اولمپ_دوگوژ؛ نگارندهی نخستين منشور زنان در جهان
❤️ #روزنگار_تاریخ_زنان
➖➖➖➖➖➖
اُلَمپ دو گوژ یا ماریا دگوژ (به فرانسوی: Olympe de Gouges) (متولد ۷ می ۱۷۴۸-درگذشته ۳ نوامبر ۱۷۹۳) نمایشنامهنویس، فعال سیاسی و طرفدارالغای بردهداری بودهاست.
اولمپ دوگوژ در سال ۱۷۴۸ در شمالغربی فرانسه در ميان يك خانوادهی خرده بورژوا كه دارای يك پدر قصاب و مادری رختشور بود به دنيا آمد. در سال ۱۷۶۵ ازدواج كرد و پس از مرگ همسرش، به همراه پسرش به پاريس آمده و آغاز به نگارش مقاله، بيانيه و نمايشنامههای اجتماعی كرد.
در انقلاب فرانسه و پس از تدوين منشور حقوق بشر و شهروند ۱۷۸۹، المپ دوگوژ مبارزهی خود را بر سر خواستههاى زنان و اصلاح منشور آغاز کرد، ولى حتى مردان روشنفکر نيز میگفتند جاى زنان در خانواده است نه در عرصهی سياست.
تلاش او براى اصلاح منشور به جايى نرسيد و او تدوين "منشور حقوق زن و شهروند زن" را آغاز کرد. او معتقد بود که زنان بايد در نوشتن قانون مشارکت داشته باشند.
✒️در سال ۱۷۷۴ نمايشنامهای با عنوان «بردهداری سياهان» نوشت: اما به دليل زن بودنِ نويسنده، تا زمان انقلاب چاپ نمیشود.در سال ۱۷۹۱ عضو يك انجمن اجتماعی كه دارای هدف برابری برای زنان بود، شده در همين جا با سوفی كوندورسه ـ يكی از مدافعان حقوق زنان ـ آشنا شد. او نيز مانند ساير زنان با شور و شوق از انقلاب استقبال كرد؛ اما عملا شعار «برادری و برابری» انقلاب، ارمغانی برای زنان در پینداشت. ازاين رو، اعلاميهی حقوق زن و شهروند را در ۱۵ ماده به سال ۱۷۹۱ به نگارش درآورد؛ سندی كه نخستين اعلاميهی واقعا حقوق بشری جهان به شمار میرود.
پس از آن كتابی با عنوان «قرارداد اجتماعی» نوشت؛ كتابی كه نامش برگرفته از اثر مشهور ژان ژاك روسو بود. او معتقد بود که زنان بايد در نوشتن قانون مشارکت داشته باشند او میخواست که سند ازدواج بر اساس خواستهها و شرايط دو طرف تنظيم شود و خواستار حقوق برابر زنان در مقابل قانون، حق برابر آموزش و مشارکت در سياست بود.
با نااميد شدن از انقلاب، نوشتههايش نيز لحن تندتری به خود گرفت.
🔴معتقد بود همانطور که زنان بالاى چوبهدار میروند، حق دارند که بالاى سکوى سخنرانی نيز بروند. مخالفانش میگفتند او میخواهد زنان را از چارچوب طبيعى خانواده خارج کند. سرانجام ژاکوبنها او را به دست گيوتين سپردند. شومت ـ رهبر ژيرونديستها ـ اعدام او را مايهی عبرت زنان برابرىطلب فرانسه خواند و خطاب به آنان گفت: "اين مرد زننما را، اين اولمپ دوگوژ بیشرم را به خاطر بسپاريد، كه وظايف خانهداریاش را زير پاگذاشت خواست، سياسى شود و از اين روی مرتكب جنايت شود. همه موجودات غيراخلاقى اين چنينى در آتش انتقام قوانين نابود شدند. شما میخواهيد از او تقليد كنيد؟ نه، شما متوجه خواهيد شد كه شما (زنان) وقتى مورد توجه و شايسته احترامايد، كه آن چيزى بمانيد كه طبيعت خواسته است."
المپ دوگوژ در سوم نوامبر ۱۷۹۳ گردن زده شد. وقتى او را براى اعدام میبردند، فرياد زد: «اى جلادان آيا اين حاصل انقلابى است که قرار بود افتخار و سربلندى فرانسه باشد!»
#زنان_تاثیر_گذار
#معرفی_زنان_تاثیر_گذار
✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
02 November 2026 18:52
❤️ مارگارت کرین؛ زنی که نخستین تست بارداری خانگی را اختراع کرد
✅#معرفی_زنان_تاثیر_گذار
➖➖➖➖➖➖➖
تا دهه هفتاد میلادی، زنان برای فهمیدن اینکه باردار هستند نمیتوانستند به راحتی به داروخانه بروند و تست بارداری خانگی تهیه کنند. تا پیش از رواج تستهای خانگی، تشخیص بارداری تنها با مراجعه به پزشک و فرستادن نمونه به آزمایشگاه امکانپذیر بود؛ پروسهای که ممکن بود تا دو هفته طول بکشد.
✒️در اواخر دههٔ ۱۹۶۰، مگ کرین، طراح گرافیک جوانی که در شرکت دارویی ارگانون کار میکرد، به راهی سادهتر فکر کرد: چرا زنان نتوانند خودشان در خانه آزمایش را انجام دهند؟
کرین دانشمند یا پزشک نبود. کار او طراحی بستهبندی بود. اما وقتی در آزمایشگاه با ردیف لولههای آزمایش بارداری روبهرو شد، متوجه شد که اجزای اصلی آزمایش میتوانند درون جعبهای کوچک قرار بگیرند.
او با الهام از جعبهٔ گیرهٔ کاغذ، نمونهٔ اولیهای ساخت که در آن لولهٔ آزمایش، قطرهچکان و آینهای کوچک جا میگرفت. فرد میتوانست چند قطره ادرار و محلول آزمایش را داخل لوله بریزد و پس از حدود دو ساعت، نتیجه را در آینهٔ کف جعبه ببیند. این دستگاه که «پریدیکتور» نام گرفت، به زنان امکان میداد در خانه و در خلوت خود از بارداریشان باخبر شوند.
🟡این ایده هرچند بسیار ساده به نظر می رسید اما با مقاومت روبرو شد. نگرانی از این بود که اگر زنان خودشان امکان آزمایش را داشته باشند، پزشکان و آزمایشگاهها درآمدشان را از دست بدهند. در بحثهای آن زمان، توانایی زنان برای استفادهٔ درست از تست هم زیر سؤال میرفت. گزارشهای تاریخی از همان دوره، نگرانیهایی را ثبت کردهاند مبنی بر اینکه زنان ممکن است نتوانند دستورالعمل تست را دنبال کنند یا بدون مراجعه به پزشک از آن استفاده کنند.
این نگرانیها در جامعهای شکل میگرفت که دسترسی زنان به مراقبتهای باروری بهشدت تحت کنترل خانواده، پزشکان و نهادهای درمانی بود.
زنان مجردی که احتمال میدادند باردار باشند، ممکن بود حتی برای ویزیت پزشک هم با مانع روبهرو شوند. در همان سالها، برخی زنان مجرد باردار را به مراکزی میفرستادند تا پس از زایمان نوزادشان را واگذار کنند. بنابراین امکان آزمایش در خانه به زنان این فرصت را میداد که بطور محرمانه از بارداریشان مطلع شوند و در مورد آن تصمیم بگیرند.
🌸کرین با وجود مخالفتها، نمونهٔ اولیهاش را به مرحلهٔ تولید رساند. حق اختراع به نام او ثبت شد و طرح او بعدها مبنای تستهایی شد که وارد بازار شدند.
در سال ۱۹۷۷، تست خانگی بارداری در آمریکا وارد بازار شد. بااینحال، دههها نام یک مرد را بهعنوان مخترع آن ثبت میکردند و نام کرین برای سالها از روایت عمومی این اختراع غایب ماند. بطور مثال در مقالهای که در سال ۲۰۱۲ در
نیویورک تایمز دربارهٔ تاریخچه تست بارداری خانگی منتشر شد، به نقش او اشارهای نشده است. سرانجام در سال ۲۰۱۵ نمونهٔ اولیه او در یک حراجی توجه رسانهها و موزهٔ اسمیتسونین را جلب کرد و در سال ۲۰۱۶ نام او در گزارش دیگری دربارهٔ این اختراع مطرح شد.
🎞 مستند کوتاه
A Tiny Revolution به کارگردانی آشا داهیا به همین مسیر میپردازد: از ایدهٔ کرین و مخالفتهایی که با آن روبهرو شد تا اثری که تست خانگی بر خودمختاری بدنی گذاشت. خود عنوان فیلم، «یک انقلاب کوچک»، به تناقضی اشاره میکند:
وسیلهای کوچک و خانگی چگونه میتواند مناسبات قدرت میان زنان، پزشکان و نهادهای اجتماعی را به چالش بکشد؟
#زنان_تاثیر_گذار
▫️zaagaah
✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
01 November 2026 18:20
📚Unwell Women
Misdiagnosis and Myth in a Man-Made World
🖍Author: Elinor Cleghorn
❤️ @
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
01 November 2026 16:05
❤️ نادیدهگرفتهشدن بدن زنان در علم
✍ برای اینکه بفهمیم چقدر بدن زن تو اولویت علم پزشکی نبوده، بدونید یه ساختار کنار تخمدان به اسم rete ovarii رو بیش از ۱۵۰ سال پیش کشف کردن، بعد چون فکر کردن بیفایدهست از کتابهای آناتومی پاکش کردن!!!
تا اینکه چند سال پیش چندتا زن دانشمند دوباره پیداش کردن و حالا معلوم شده احتمالا تو باروری و هورمونها نقش داره.
در حالی که معادلش تو بدن مرد از همون روز اول مثل گنج محافظت شد و هیچکس جرات نکرد بگه «شاید اینم بیفایدهست».
🖍Madame
〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️
🔴Grok:
بله، واقعیت داره.
ساختار rete ovarii سال ۱۸۷۰ توسط ویلهلم والدایر توصیف شد و تو نسخههای اولیه Gray’s Anatomy بود. چون فکر میکردن بیفایدهست (vestigial)، از کتابهای آناتومی جدید حذف شد.
چند سال پیش جنیفر مککی و تیمش (از جمله زنان دانشمند) با تصویربرداری سهبعدی تو موش دوباره بهش توجه کردن. مطالعات ۲۰۲۵ نشون میده مایع و پروتئینهایی به سمت تخمدان میفرسته و ممکنه نقش عملکردی داشته باشه. تحقیقات روی انسان هنوز کامل نیست.
آناتومی کامل کلیتوریس هم تا ۱۹۹۸ بهدرستی نقشهبرداری نشد و در برخی متون نادیده گرفته میشد.
〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️✍ راه دور نریم همین نواربهداشتی رو سالیان ساله دارن با خون مصنوعی تستش میکنن نه خون واقعی (تست خون واقعی روی نواربهداشتی شاید به سال هم نرسه) به خاطر همینه بیشترشون آشغالن. خون مصنوعی لزج نیست، لخته نمیشه، توش ترشحات ژلهای واژن نیست. اما خون پریودی دقیقاً همین مدلیه.
🖍mmmad
✍ بدن زن پر از شگفتیه و علم مدرن پزشکی به شکلی مذبوحانه و تعمدی بهش بیتوجهی کرده.
یک دانشمند زن در سال ۲۰۰۷(!) کشف کرد خون پریود حاوی مقادیر قابل توجهی سلولهای ارزشمند بنیادیه. تا قبل از اون سلولهای بنیادی رو از بافت استخوان و با عمل سنگین جراحی برداشت میکردن.
🖍Persian cat
✍هنوز یه نواربهداشتی درستوحسابی نزدن!
🖍لیلیوم
#بدن_زن
#زنان_علم
#زنان_نامرئی
✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
14 November 2026 17:10
❤️ نقش تاریخی زنان
📽 بهرام بیضایی
✒️در زیر این استبداد یک زندگی دوم وجود داره استبداد نمیتونه همه ما را برای همیشه سرکوب یا نابود یا خفه کنه.
در زیر این استبداد مردم زندگی خودشون رو میکنن و این زندگی توسط زنان هدایت میشه.
در طور تاریخ زنها هستن که مرکزن مردا رئیسن ولی زنها مرکزن و زنان مرکزیتشون رو یعنی ارادهشون رو از طریق غیر مستقیم اعمال میکنن. این داستان هزار و یک شب شهرزاده.
شهرزاد این کارو میکنه در کنار قرار میگیره. رئیس نیست پادشاه یه نفر دیگه است. عملاً در پایان اون شهر برقراره. در پایان، اون کلی زنان رو نجات داده و پادشاه تغییر کرده. چون به هر حال قدرت فاسد کننده است و اون (زن) میتونه این قدرت فاسد شده رو متعادل کنه و مفید کنه.
#تاریخ_زنان
🔮پیج اینستاگرامی زن روز:📷 Zaneruz_page🔮https://www.instagram.com/zaneruz_page?utm_source=qr&igsh=NDAwbG13eW9naDVm✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
13 November 2026 09:16
🎬 تمامی فیلمهای فمینیستی کانال جامعهشناسی زن روز به همراه تحلیل آنها به کانال زیر انتقال یافتند.
🔗
/channel/+-pBvt20ceNo0ZjNk
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
11 November 2026 16:39
📘No Visible Bruises
What We Don’t Know About Domestic Violence Can Kill Us
🖍Author: Rachel Louise Snyder
📖Published: 2019
📖Genre: Nonfiction, Investigative Journalism, Sociology, Women's Studies
❤️ @
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
11 November 2026 09:37
❤️زنان در دوراهی معیشت و آزار
🖍 گزارش نسترن فرخه
سؤالهای شخصی در پروسه استخدام و مصاحبه کاری، جلسات خصوصی بیدلیل همراه با شوخیهای جنسی در محیط کار و صمیمیتهای خارج از قواعد کاری، بخشی از تجربه این روزهای زنان در محیط کار است.
بیشتر زنان راوی این تجربهها توضیح میدهند که در ماههای اخیر، به دلیل افزایش فشار مالی و بحران در بازار کار به اشکال مختلف مجبور به تحمل این رفتارها هستند. آنها در بخشی از صحبتهایشان از استیصال خود در این شرایط اقتصادی میگویند که در برخی موارد مجبور بودند در هر مصاحبه کاری یا شرایطی، فقط برای ایجاد درآمد حاضر شوند. هرچند این شکل روایتها در سالهای قبل منجر به ایجاد فضاهای اشتراک تجربه در شبکههای اجتماعی شده بود که همان زمان هم انتشار تجربه افراد نشان میداد تعداد زنانی که در محیط کار تجربه آزار دارند زیاد است.
با این حال، علاوه بر اینکه در قوانین کار، در این مورد تعریفی وجود ندارد، در قوانین کیفری هم راههای اثبات با پیچیدگیهای بسیاری همراه است. از طرفی آمار قابل اتکایی از این موضوع هم در ایران نداریم تا به شکل رسمی مورد بررسی قرار گیرد.
✒️روایتهای بسیاری از زنان نشان میدهد که محیط کار برای برخی از آنها با حس ناامنی روانی همراه است و قوانین حقوق کار در کشور هم در این زمینه کارکرد خاصی ندارد.
یکی از خلأهای جدی نظام حقوقی ایران، نادیدهگرفتن رابطه میان نابرابری اقتصادی و آزار جنسی در محیط کار است. در قانون کار اساسا اشاره مشخصی به آزار و تعرض جنسی نشده است.
🌸یکی از اشکال خشونتی که در رابطه میان رئیس و کارمند اتفاق میافتد، خشونت اقتصادی است؛ خشونتی که در آن مزد و امنیت شغلی فرد در اختیار کارفرما قرار دارد و همین وابستگی میتواند به ابزاری برای تحمیل خواستههای نامشروع تبدیل شود. یعنی وقتی کارفرما از قدرت اقتصادی و موقعیت فرادست خود برای تحمیل خواستههای شخصی یا جنسی استفاده میکند، کارمند، بهویژه اگر زن باشد، ممکن است در موقعیتی قرار بگیرد که امکان مخالفت یا خروج از آن شرایط را نداشته باشد.
این وضعیت در دورههای بحران اقتصادی و افزایش ناامنی شغلی تشدید میشود. دقیقا زمانی که پیداکردن شغل دشوارتر و ازدستدادن درآمد برای افراد پرهزینهتر است. همچنین مهاجرت زنان از شهرستانها به شهرهای بزرگ برای یافتن شغل میتواند آسیبپذیری آنها را افزایش دهد. زنانی که برای تأمین هزینه زندگی و مسکن به درآمد شغلی وابستهاند، ممکن است در برابر تهدید به اخراج یا ازدستدادن محل سکونت، قدرت کمتری برای مقاومت در برابر خواستههای کارفرما داشته باشند.
آزار جنسی در محیط کار لزوما با درخواست صریح رابطه جنسی یا تعرض فیزیکی آغاز نمیشود؛ گاهی رفتارهایی که در ظاهر صمیمانه یا دوستانه به نظر میرسند، در بستر رابطه نابرابر قدرت، به ابزاری برای عبور تدریجی از حریم خصوصی زنان تبدیل میشوند.
🌸زمینه آزار گاهی از نوع آگهی جذب نیرو هم مشخص میشود. مثلا در هنگام مصاحبه کاری از زنان سؤالاتی بسیار خصوصی پرسیده میشود؛ مثل داشتن رابطه عاطفی، وزن و قد و امکان آنکه فرد شب بیرون بماند و موضوعات مشابه که ارتباط روشنی با صلاحیت حرفهای متقاضی ندارند. حتی در برخی موارد از زنان خواسته میشود هنگام تکمیل فرم استخدام، چند عکس از خود بارگذاری کنند.
⬅️در قوانین ایران عنوان مجرمانه مستقلی با نام آزار جنسی در محیط کار وجود ندارد و طیف گستردهای از رفتارهایی که میتوانند مصداق آزار جنسی باشند، بهصورت مستقل جرمانگاری نشدهاند. در چنین شرایطی، فرد آزاردیده برای پیگیری قضائی ناچار است رفتار اتفاقافتاده را ذیل یکی از عناوین مجرمانه موجود، مانند توهین، تهدید یا مزاحمت، قرار دهد.
#آزار_جنسی
#اشتغال_زنان
📎ادامه مطلب✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
10 November 2026 19:10
❤️ #روزنگار_تاریخ_زنان
🗓 ۱۸ آبانماه؛ زادروز آلنوش طریان؛ فیزیکدان، بنیانگذار نخستین رصدخانهٔ فیزیک خورشیدی ایران، ستارهشناس ایرانی و اولین استاد زن دانشگاه تهران
〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️
🔹#آلنوش_طریان (ارمنی: Ալենուշ Տերյան؛ انگلیسی: Alenoosh Terian، زاده ۱۸ آبان ۱۳۰۰ - درگذشته ۱۵ اسفند ۱۳۸۹)؛ فیزیکدان ایرانی ارمنیتبار بود که به «مادر نجوم» و «بانوی اختر فیزیک ایران» ملقب گردیدهاست.
آلنوش طریان، در سال ۱۲۹۹ خورشیدی (۱۹۲۰ میلادی) در یک خانواده ارمنی در تهران متولد شد مادرش در رشته ادبیات و هنر سخنوری در کشور سوئیس تحصیل کرده بود و نخستین زن ایرانی ارمنی بود که شعرهای فارسی را دکلمه کرد. آلنوش اما راه پدر و مادرش را در هنر پی نگرفت و به دنبال فیزیک رفت. او در خاطراتش گفتهاست.
✒️«من به پدرم گفتم میخواهم کاری کنم که از عهده هرکسی بر نیاید. از بچگی دیده و شنیده بودم که چطور مردم مثلاً میگویند: دخترها نمیتوانند ریاضی بخوانند یا فلان کار را انجام دهند و این همیشه باعث آزردگی من میشد و میخواستم ثابت کنم که دختر یا پسر بودن فرقی ندارد و اگر انسان استعداد و پشتکار کافی داشته باشد، از عهده هر کاری بر میآید و ثابت هم کردم.
طریان در سال ۱۳۲۶ مدرک لیسانس خود را رشته فیزیک از دانشکده علوم دانشگاه تهران گرفت و پس از مدتی اشتغال در همان دانشکده، (پس از اتمام تحصیلات دانشگاهی وی مدتی به عنوان مسئول آزمایشگاههای فیزیک فعالیت نموده)وی به زبانهای فارسی، ارمنی و فرانسوی تسلط داشته و با ترکی و انگلیسی آشنایی داشت.
✅پس از تلاش بینتیجه برای متقاعد کردن استادش، محمود حسابی برای کمک به اعزام وی به خارج از کشور، در تابستان ۱۳۲۸ به تشویق پدر و با هزینه شخصی خود به بخش فیزیک اتمسفر دانشگاه پاریس رفت.
وی در مورد خاطرات دوران تحصیلش در دانشگاه پاریس چنین میگوید:
🔻 «یکی از بهترین خاطرات من در طی تحصیل در فرانسه آشنایی کوتاه مدت من با ایرن کوری، دختر ماری کوری، دانشمند معروف، بود. ماری کوری از دوران بچگی همواره بزرگترین الگوی من در زندگی بودهاست. کار کردن در آزمایشگاه، کنار دختر وی، حتی برای مدتی کوتاه، افتخار بسیار بزرگی برای من محسوب میشد»
وی در سال ۱۳۳۷ (۱۹۵۶) مدرک دکترای خود را از دانشگاه سوربن کسب کرد (خانم طریان دانشنامه دکترای دولتی خود را از دانشکده علوم دانشگاه سوربن فرانسه در سال ۱۳۳۵ (۱۹۵۶) اخذ کرد) (او بعد از فارغالتحصیلی در رشته دکترای فیزیک از دانشگاه سوربن پاریس، به ایران بازگشت) (و برای خدمت به کشور، پیشنهاد کرسی استادی دانشگاه سوربن را رد کرد و به ایران بازگشت) (بانو آلنوش با اتمام تحصیلات خویش در رشتهٔ فیزیک و دریافت درجه دکتری در این رشته، در حالیکه امکان ماندن و فعالیت در فرانسه برای وی مهیا بود ترجیح داد تا از تخصص خویش در ایران استفاده نماید.)
پس از بازگشت به ایران، به تدریس در دانشگاه تهران پرداخت (و با سمت دانشیار فیزیک رشته ترمودینامیک در گروه فیزیک مشغول به کار شد.) و در سال ۱۳۴۳ در همین دانشگاه به درجه استادی رسید.(به عنوان اولین استاد زن، در مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران مشغول به کار شد)
استاد طریان بلافاصله پس از بازگشت به ایران از سوی دانشگاه تهران دعوت به همکاری و تدریس شد. او ابتدا، در سمت دانشیار فیزیک، واحد ترمودینامیک را تدریس میکرد اما بعد به منزلهٔ استاد واحد فیزیک ستارگان، که پس از ورود دوبارهٔ ایشان به دانشگاه افتتاح شده بود، به تدریس پرداخت.
در خرداد ۱۳۴۳ طریان به مقام استادی ارتقا پیدا کرد این فیزیکدان ایرانی برای نخستین بار به تدریس موضوعات فیزیک خورشیدی و اخترفیزیک در دانشگاه تهران پرداخت.
🟡وی نخستین فیزیکدان زنی بود که در یکی از دانشگاههای ایران به این مقام علمی دست مییافت بدین ترتیب او اولین فیزیکدان زن در ایران است که به مقام استادی دست پیدا کرده است.
🔴طریان پایهگذار نخستین رصدخانه فیزیک خورشیدی و نخستین تلسکوپ خورشیدی ایران و ارائه درسهای فیزیک خورشیدی و اخترفیزیک برای نخستین بار در کشور بود. طریان اولین استاد زن دانشگاه تهران محسوب میگردد.
▪️آلنوش طریان در ١۵ اسفند ۱۳۸۹ در سن ۹۰ سالگی در تهران درگذشت.
#زنان_تاثیر_گذار
#معرفی_زنان_تاثیر_گذار
✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
09 November 2026 20:05
❤️ ۹ نوامبر زادروز #هدی_لامار؛ بازیگر زنی که وایفای را اختراع کرد
🗓 #روزنگار_تاریخ_زنان
➖➖➖➖➖➖
هدویگ اوا ماریا کیسلر معروف به هدی لامار (به آلمانی: Hedwig Eva Maria Kiesler) (زاده ۹ نوامبر ۱۹۱۴ – درگذشته ۱۹ ژانویه ۲۰۰۰) بازیگر و مخترع اتریشی-آمریکایی بود.
بعد از دوره کوتاه بازیگری در آلمان که شامل بازی در فیلم وجد (۱۹۳۳) که در برگیرنده صحنه بحثبرانگیز عشقبازی بود، مخفیانه به پاریس نقل مکان کرد. در پاریس او با رئیس وقت شرکت مترو گلدوین مایر، لویی بی میر ملاقات نمود که به وی پیشنهاد قرارداد بازیگری فیلمی در هالیوود را ارائه نمود، جاییکه وی از دهه ۱۹۳۰ تا دهه ۱۹۵۰ تبدیل به ستاره سینما شد.
✒️ در آغاز جنگ جهانی دوم لامار با قصد کمک به متفقین جنگ جهانی دوم پارازیت رادیویی دول محور را مشکلی عمده به حساب آورد و به همراه تنظیمکننده موسیقی، جورج آنتهیل، روش مخابرات طیف گسترده و پرش فرکانسی را به عنوان فناوری برای غلبه بر این مشکل ابداع نمود. با این حال نیروی دریایی ایالات متحده تا دهه ۱۹۶۰ از این فناوری استفاده نکرد.
اساس روش ابداعی وی امروزه در وای-فای، بلوتوث، و سی دی ام ای بکار میرود.
🌸هدی لامار با ابداعی در زمینه رمزگذاری به تحقق ساخت تلفن همراه کمک بسیار کرد.بازی لامار در فیلم اکستازی محصول ۱۹۳۳ و نمای نزدیک وی در حالت ارگاسم و همچنین صحنههایی که او از روبرو کاملاً برهنه نشان داده میشود برای جامعه سنتی آن زمان غیرمعمول بود و خشم کلیسا را برانگیخت.
با وجود شهرت هدی لامار در دنیای سینما، او در دنیای کامپیوتر به خاطر اختراعش که پایه مخابرات طیف گسترده شد شهرت دارد. این تکنیک پایه فناوریهای مدرن مانند بلوتوث و شبکه بیسیم است.
🌸گرچه لامار هیچ گونه آموزش رسمی نداشت و آموزشش عمدتاً به صورت خودآموز بود، او در اوقات فراغت خود روی سرگرمیها و اختراعات مختلف کار میکرد، که شامل یک چراغ ترافیک پیشرفته و قرصی بود که در آب برای تولید نوشیدنی گازدار به کار میرفت.
در طول جنگ جهانی دوم، لامار متوجه شد که اژدرهایی که به صورت رادیویی کنترل میشوند و در جنگهای دریایی مهم هستند، میتوانند به راحتی دچار خطا شوند و در نتیجه این نوع اژدر در مسیر درست حرکت نکند.
با توجه به دانش او در مورد اژدرها او به فکر ایجاد یک سیگنال فرکانس که ردیابی یا گرفتار نمیشود افتاد. او با دوستش جورج آنتیل که آهنگساز و پیانیست بود تماس گرفت تا به او برای ساخت دستگاهی برای انجام این کار کمک کند و او با هماهنگ سازی یک مکانیسم پیانو کوچک با سیگنالهای رادیویی موفق به انجام اینکار شد. آنان پیشنویسی از طرحهای خود تهیه کردند که بعداً آن را به عنوان اختراع ثبت کردند.
🌸 اختراع آنان در ۱۱ اوت ۱۹۴۲ ثبت شد؛ که البته نامی که در این سند استفاده شد، نام او پس از ازدواج بود که به صورت هدی کیسلر مارکی (به انگلیسی: Hedy Kiesler Markey) نوشته شدهاست.
این اختراع از نظر فناوری پیادهسازی امری پیچیده بود، به علاوه ارتش آمریکا علاقهای به استفاده از اینگونه تجهیزات در خارج از مراکز نظامیاش نداشت.
#زنان_تاثیر_گذار
#معرفی_زنان_تاثیر_گذار
✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
09 November 2026 08:46
❤️ خون پریود میتواند شفابخش باشد
خون پریود در بسیاری از جوامع و در دورههای مختلف تاریخی، آلوده و ناپاک دانسته شده است؛ تصوری که به طرد و محدودکردن زنان انجامیده است. در برخی جوامع، زنان هنگام قاعدگی ناچار به ترک خانه و اقامت در فضایی جداگانه بودهاند و تا پایان خونریزی اجازه بازگشت نداشتهاند. برخی احکام مذهبی نیز میان قاعدگی و ناپاکی آیینی پیوند برقرار کردهاند؛ برای مثال، در احکام اسلامی، زنان در این دوران نماز نمیخوانند و برای حضورشان در مسجد محدودیتهایی وجود دارد. ناپاکی آیینی اگرچه الزاماً به معنای آلودگی جسمی نیست، در بستر مناسبات مردسالارانه میتواند به شرمانگاری بدن زنان و توجیه محرومیت آنان از زندگی جمعی دامن بزند.
در چنین بستری، قاعدگی از یک فرایند طبیعی بدن به مبنایی برای تبعیض بدل میشود و زنان میآموزند خونریزی خود را پنهان کنند و درباره آن سکوت کنند.
✒️همین خون که با شرم و انزجار احاطه شده، اکنون موضوع پژوهشهایی است که ظرفیت آن را برای شناخت بیماریها و یافتن راههای تازه مراقبت بررسی میکنند. از جستوجوی نشانههای آندومتریوز تا پایش قند خون و مطالعه بازسازی بافت،
این تحقیقات پرسشی را پیش روی پزشکی میگذارند: چرا نمونهای زیستی که بهسادگی در دسترس است و میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره بدن داشته باشد، تا این اندازه کم مطالعه شده است؟آنچه در زبان روزمره «خون قاعدگی» نامیده میشود، ترکیبی از خون، ترشحات و سلولهای جداشده از پوشش داخلی رحم، یا آندومتر، است. به همین دلیل، بررسی آن میتواند اطلاعاتی درباره وضعیت بافت رحم فراهم کند که در نمونه خون وریدی به همان شکل وجود ندارد.
⬅️اهمیت این ترکیب در امکان دسترسی به سلولهایی است که معمولاً برای مطالعه مستقیم آنها به نمونهبرداری از بافت نیاز داریم. سلولهای ایمنی، سلولهای پوششی و سلولهای بافت پشتیبان رحم، هرکدام میتوانند سرنخهایی از فرایندهای زیستی در اختیار پژوهشگران بگذارند.
یکی دیگر از پژوهشها به توانایی بازسازی پوشش داخلی رحم مربوط می شود. هر ماه پوشش داخلی رحم – آندومتر- که تحت تأثیر هورمونها ضخیم شده است، در هنگام قاعدگی ریزش میکند و سپس دوباره ساخته میشود. پژوهشگران به دنبال این هستند که بدانند آیا شناخت عوامل دخیل در این فرایند میتواند به ترمیم بافتهای دیگر بدن نیز کمک کند.
🌸این پژوهشها از منظر فمینیستی پرسش مهمی پیش میکشند: چه چیزی باعث میشود یک نمونه زیستی شایسته توجه تلقی شود و نمونهای دیگر با احساس انزجار کنار گذاشته شود؟ پژوهشگران پنسیلوانیا انگ اجتماعی پیرامون قاعدگی را از موانع استفاده پژوهشی از این نمونه معرفی میکنند.
هرچند برای پاسخ به چنین انگی نباید به دنبال «اثبات» فایده خون قاعدگی باشیم. خون قاعدگی میتواند راهی برای شناخت بهتر بدن باز کند. تحقق این ظرفیت به پژوهش دقیق، سرمایهگذاری و مراقبتی وابسته است که تجربه و اختیار افراد را جدی بگیرد. همان توجهی که برای بررسی سلولها و مولکولها صرف میشود، باید به درد، نیازها و حق تصمیمگیری صاحبان این بدنها نیز اختصاص یابد.
#پریود
#قاعدگی
#پریود_تابو_نیست
📎ادامه مطلب ▫️zaagaah
✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
07 November 2026 17:09
📚Wordslut
A Feminist Guide to Taking Back the English Language
🖍Author: Amanda Montell
❤️ @
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
07 November 2026 09:30
❤️ وقتی «آبرو» از «جان زن» گرانتر میشود
🖍مجتبی ترکارانی
قتلهای موسوم به «ناموسی» یا «شرافتی» را نمیتوان صرفاً پیامد خشم فردی، تعصب فرهنگی یا اختلاف خانوادگی دانست. این قتلها گاه در بستری رخ میدهند که شرافت خانواده به رفتار و بدن زنان گره میخورد و برخی اعضای خانواده خود را محق به نظارت و مجازات تخطیهای ادعایی میدانند. در چنین نظمی، شایعه و سوءظن بهجای بررسی، به تهدیدی علیه اعتبار خانواده تبدیل میشود. قتل شرافتی در این معنا، شکل افراطی کنترل اجتماعی بر زنان است؛ جایی که ادعای حفظ آبرو به سلب حق حیات میانجامد. البته اصطلاح «قتل ناموسی» نباید به معنای پذیرش شرافتی واقعی در این عمل یا توجیه آن باشد.
مفهوم «زنکشی» توجه را به واقعیت اصلی معطوف میکند: زنی کشته شده و هیچ تصوری از آبرو، غیرت یا حیثیت خانوادگی نمیتواند این خشونت را مشروع کند.
در نظمی که آبروی مرد به رفتار جنسی زنان خانواده پیوند خورده است، اتهام میتواند پیش از اثبات پیامدهای سنگینی داشته باشد. شایعه یا سوءظن بهجای بررسی، به حکم تبدیل میشود؛ حکمی که صدای زن و حق دفاع او را نادیده میگیرد.
✒️در این فضا، «غیرت» از احساسی شخصی به انتظاری اجتماعی بدل میشود؛ انتظاری که مرد را به واکنش وامیدارد تا از اتهام ضعف یا بیاعتباری دور بماند. خشونت ممکن است نهفقط واکنش به تعارض، بلکه نمایشی از اقتدار مردانه باشد.
به نقل از کمپین توقف قتلهای ناموسی، برخی بستگان مرگ زن را «کمترین مجازات» دانستهاند؛ ادعایی که نیازمند تأیید مستقل است. اگر دقیق نقل شده باشد، میتواند نشانهای از پذیرش اجتماعی خشونت باشد؛ زیرا دفاعپذیر شدن قتل در شبکه اجتماعی، هزینه آن را برای عاملان کاهش میدهد. البته نمیتوان از این ادعا درباره کل خانواده یا یک گروه اجتماعی نتیجهگیری کرد. مسئله، بررسی نقش هنجارهای جمعی در مهار یا تأیید خشونت است.
در برخی نظمهای پدرسالارانه، بدن زن نه متعلق به خود او، بلکه حامل حیثیت شوهر و خانواده تلقی میشود. در این برداشت، کنترل بدن زن به ابزار حفظ مرزهای اخلاقی گروه و نمایش اقتدار مردانه تبدیل میشود و حتی اتهام اثباتنشده میتواند موضوع داوری جمعی قرار گیرد.
🌸نکته جامعهشناختی این است که وقتی بدن زن نماد حیثیت مردان میشود، خشونت علیه او میتواند به اعلام مالکیت و بازپسگیری اقتدار تعبیر شود. مسئله فقط آسیب به یک بدن نیست، بلکه مناسبات قدرتی است که به دیگران اجازه میدهد خود را صاحب اختیار آن بدانند.
بررسی مناسبات خانوادگی، هنجارهای جنسیتی و محدودیتهای اقتصادی نباید به این پرسش ختم شود که چرا زن چنین رفتاری داشته است؛ بلکه باید روشن کند چرا دیگران خود را مجاز به کنترل و مجازات او دانستهاند و چه عواملی پیشگیری را محدود کردهاند.
آبرو، اگر به بهای سلب حق زندگی انسان دیگری حفظ شود، فضیلت اخلاقی نیست؛ نامی است که میتواند بر سلطه و خشونت گذاشته شود. هیچ ارزش جمعی، از آبرو تا غیرت، نباید بالاتر از حرمت جان انسان قرار گیرد.
#زن_کشی
#قتل_ناموسی
📎ادامه مطلب ✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
05 November 2026 18:42
🎬Revenge
🎬انتقام
🎭#تحلیل_فیلم
فیلم انتقام یکی از درخشانترین و رادیکالترین نمونههای بازخوانی و واژگونسازی ژانر سنتیِ «تجاوز و انتقام» از طریق «نگاه زنانه» است.
در ابتدای فیلم، شخصیت جن (Jen) با اجرای ماتیلدا لوتز، با کلیشههای آشنای سینمای مردسالارانه معرفی میشود: لباسهای کوتاه و صورتی، آبنباتچوبی، حرکات اغواگرانه و دوربینِ تماشاگرپسندی که روی اندام او مکث میکند.
🎬 فارژا تعمداً فیلم را با زبان بصری لورا مالوی و مفهوم کلاسیک «ابژهسازی» آغاز میکند تا تماشاگر را در موضع آشنای هوسرانی بصری قرار دهد. پس از واقعهٔ تجاوز و اقدام به قتل، این نگاه کاملاً فرو میپاشد. دوربین دیگر در خدمت ارضای لذت مردانه نیست، بلکه لنز دوربین روی زخم، درد، استقامت عضلانی و عرقِ بدن جن متمرکز میشود. بدن جن از یک ابژهٔ جنسی مصرفی به یک سوژهٔ مبارز و فاعل تبدیل میشود.
یکی از دقیقترین مضامین فیلم، بازنمایی مکانیک تجاوز است:
مرد متجاوز صرفاً یک فرد روانپریش یا منحرف در خلاء نیست؛ بلکه محصول شبکهای از همبستگیهای پدرسالارانه است. دو مرد دیگر با اینکه مستقیماً در تجاوز فیزیکی شرکت ندارند، با انکار، سکوت، سرزنش قربانی و در نهایت تلاش برای از میان برداشتن جن، ساختار «فرهنگ تجاوز» را مجسم میکنند.🎬منطق آنها آشکار است: جان و کرامت زن، به اندازهٔ موقعیت اجتماعی، آسایش و پیوندهای منفعتطلبانهٔ مردان ارزش ندارد. زن باید حذف شود تا رازی برملا نگردد و نظم مردسالار دستنخورده باقی بماند.
فیلم بهطور صریح نشان میدهد که جن نمیتواند به قانون، پلیس یا میانجیهای رسمی متوسل شود (زیرا این سازوکارها در دست مردان قدرتمند فاسد است). بقا و دادخواهی او تنها از طریق عاملیت رادیکال شخصی ممکن است.
او منتظر نجاتدهنده نمیماند، بلکه خودش به نجاتدهنده و دادرس خود تبدیل میشود.
فیلم انتقام با رنگآمیزی چشمنواز (استفاده از رنگهای تند و پاپآرت)، شوخطبعی گزنده و بدعتهای بصری، ژانری را که در خدمت سرکوب نمادین زنان بود خلع سلاح میکند. کورالی فارژا در این اثر نه صرفاً یک داستان بقا، بلکه روایتی از فروپاشی ابژهشدگی زن و بازپسگیری حق حاکمیت بر تن و فضا را به تصویر میکشد.
#تجاوز
#آزار_جنسی
#معرفی_فیلم
#فیلم_فمینیستی
📹 فیلم Revenge را اینجا تماشا کنید. ❤️ @
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
04 November 2026 10:03
❤️ راهنمای دانشگاه بدون آزار
🔖 انواع آزار مبتنی بر جنسیت در دانشگاه را بشناسیم؛ از شوخیهای جنسیتزده و آزار آنلاین تا سوءاستفاده از قدرت
🔴انواع آزار و خشونت مبتنی بر جنسیت در دانشگاه:
🌸 آزار جنسی: هر رفتار ناخواسته که ماهیت جنسی داشته باشد.
مثال: نظر دادن درباره بدن و ظاهر، ارسال عکس یا پیامهایی با محتوای جنسی یا تماس بدنی، بدون رضایت فرد.
🌸آزار و تحقیر جنسیتزده: تحقیر یا طرد کردن فرد به دلیل جنسیت، هویت یا بیان جنسیتی او.
مثال: شوخیهای جنسی، کلیشهسازیهای تحقیرکننده یا دستکم گرفتن توانایی فرد به دلیل جنسیتش.
🌸 ایجاد محیط خصمانه: رفتارهای تکرارشوندهای که فضا را برای حضور دیگران ناامن و سنگین میکند.
مثال: شوخیهای جنسی مداوم، شایعهسازی، ایجاد فضایی که فرد در آن احساس ناامنی کند.
🌸 سوءاستفاده از قدرت: شرط گذاشتن برای پاسخ مثبت به یک درخواست با استفاده از جایگاه آموزشی (استاد، دستیار، مسئول) و قدرت.
مثال: گره زدن نمره، تأیید پایاننامه یا توصیه نامه به پذیرش رابطه شخصی؛ دعوتهای مکرر به کاری از موضع قدرت.
🌸 آزار آنلاین و دیجیتال: آزاری که در پیامرسانها، شبکههای اجتماعی یا سامانههای آموزشی رخ میدهد.
مثال: ارسال پیامهای ناخواسته مداوم، انتشار عکس یا اطلاعات خصوصی، ساخت حساب جعلی یا شایعهسازی در گروهها.
🌸 تعقیب و مزاحمت مداوم: الگوی تکراری از دنبال کردن، چک کردن یا نزدیک شدن بدون رضایت فرد که ترس ایجاد کند.
مثال: منتظر ماندن مکرر جلوی خوابگاه یا کلاس، زنگ زدن از شمارههای مختلف، تعقیب در محیط دانشگاه.
🌸 خشونت در روابط عاطفی: کنترل، تهدید یا فشار در یک رابطه عاطفی دانشجویی یا پس از پایان آن.
مثال: چک کردن تلفن، فشار برای برقراری رابطه جنسی، تهدید به افشای عکسها یا اطلاعات خصوصی پس از جدایی.
🌸چطور یک موقعیت و رفتار را درست بسنجیم؟
هر رفتار ناخوشایندی لزوماً «آزار جنسی» نیست! یک رفتار ممکن است غیرحرفهای یا ناعادلانه باشد بدون اینکه ماهیت جنسی داشته باشد. برای تحلیل درست، باید این ۵ قطعه پازل را کنار هم بگذاریم:
⬅️رضایت داشتن: آیا رفتار، بدون رضایت آزادانه طرف مقابل بوده؟ سکوت به معنای رضایت نیست!
⬅️ زمینهی وقوع آزار: رفتار کجا و در چه بستری اتفاق افتاده؟ در رابطه برابر یا نابرابر؟
⬅️شدت یا تکرار: آیا رفتار، آنقدر شدید بوده که با یک بار رخ دادن آزار باشد، یا در اثر تکرار فضا را ناامن کرده؟
⬅️رابطه قدرت: آیا طرف مقابل امکان واقعی و بیهزینه برای «نه» گفتن داشته است؟
⬅️تأثیر بر فرد و محیط: این رفتار موجب چه آسیبی به تمرکز، سلامت روان یا امکان حضور و تحصیل فرد شده است؟
آزار و خشونت مبتنی بر جنسیت در دانشگاه فقط به تماس فیزیکی محدود نمیشود؛ آزار میتواند کلامی، رفتاری، آنلاین یا ساختاری باشد. آزار در دانشگاه فقط یک شکل ندارد. ممکن است در قالب ارسال پیامهایی بدون رضایت مخاطب، شوخیهای جنسیتزده، فشار از موضع قدرت برای پذیرفتن یک کار، تعقیب و کنترل، آزار آنلاین یا خشونت در یک رابطه عاطفی ظاهر شود.
#زنان_دانشگاه
#زنان_دانشجو
#دانشگاه_بدون_آزار
▫️endworkviolence
✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
03 November 2026 09:11
❤️ مصائب پنهان «مادری جایگزین»
نتایج یک پژوهش نشان میدهد زنانی که به دلیل مشکلات اقتصادی در مسیر اهدای رحم و مادری جایگزین قرار میگیرند، مصائب نادیدهای دارند؛ فرآیندی که با پروتکلهای درمانی دردناک آغاز شده و به جدایی از یک فرزند ختم میشود.
در موضوع رحم جایگزین، تبادل درآمد و هزینه اتفاق میافتد؛ موضوعی که یکی از ویژگیهای بازار است: در مادری جایگزین کاری فیزیکی انجام میشود؛ به این معنا که مادر جایگزین یک کارگر انتزاعی است که برای کارفرما نقشی را ایفا میکند و باید در ضوابط خاص خود انجام شود. او باید همزمان به یک فرزند خدماتی بدهد و کارفرمایی دارد که حتی باید بابت تغذیه فرزند در رحمش به او پاسخگو باشد. در حقیقت این زن یک رابطه تعاملی با بدن خود برقرار میکند.
✒️علاوه بر این، یک کار عاطفی نیز در این روند وجود دارد و زن باید مدیریت عاطفی انجام دهد؛ یعنی انتظار شکلگیری عشق میان مادر جایگزین و جنین را نداریم، اگرچه ممکن است شکل بگیرد اما در این فرآیند مسالهای تقبیح شده است.
مهمترین زمینه، عاملیتی است که در یک چارچوب مشروط شکل میگیرد: « این زنان اصولا در تنگنای اقتصادی سختی زندگی میکنند و سیاست خانواده را به سمت استفاده از راهکارهای کوتاه مدت برای تغییر شرایط اقتصادی خانواده میبرند و سرمایه اقتصادی را در بدن خود جستوجود میکنند. انتخابگری این زنان گاهی در شرایطی صورت میگیرد که یا همسر آگاهی ندارد یا بعد از بحثهای طولانی با آن موافقت میکنند.
باید پرسید این معامله چه دلالتهایی درباره بدن زن و مادری دارد؟
🟡گفته میشود که این کار با رضایت و انتخاب دو طرف انجام میشود، اما این نکته مغفول میماند که رضایت و عاملیت این زنان چقدر اصالت دارد و واقعی است؟ چه ساختارهای پیدا و پنهانی این انتخاب را شکل میدهند؟ در حقیقا وجه استثماری موضوع کاملا نادیده گرفته میشود؟ مفهوم رضایت برای رحم جایگزین مثل رضایت برای تنفروشی است. آیا این زنان انتخابهای دیگری هم داشتهاند؟پژوهشها نشان میدهد بخش زیادی از این زنان مشکلات مالی زیادی دارند، شغلی ندارند، همسرانشان بیکارند یا دچار سقوط اقتصادی شدهاند و حالا به ناچار از بدن خود به عنوان سرمایه استفاده میکنند. برخی رحم جایگزین و اهدای تخمک را فرصت شغلی میدانند، اما با این توصیف تمام آن ساختار اقتصادی و سیاسی و اجتماعی را به طور کلی نادیده گرفتهایم.
رحم جایگزین و اهدای تخمک، به معنی کالایی شدن تولیدمثل و انسانیتزدایی از مادری و زن است: در این فرآیند زن به یک انکوباتور تبدیل میشود و بدنش به مثابه یک ماشین برای نگهداری جنین مورد استفاده قرار میگیرد و بعد، به راحتی فرزند از او جدا و ارتباط قطع میشود.
⬅️علاوه بر این بین خانواده متقاضی و زن اهداکننده رحم رابطه کارگر و کارفرما برقرار میشود و در واقع آن زن، محصول ( فرزند) را به زوج کارفرما میفروشد؛ اینجاست که از خودبیگانگی اتفاق میافتد و در نتیجه زن با بدن خود و نوزادی که به دنیا آورده بیگانه و عاطفه انسانی او سرکوب میشود، چون پیشاپیش مالکیت فرزند را به زوج کارفرما سپرده است.
#مادری
#بدن_زن
📎ادامه مطلب✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
02 November 2026 09:06
❤️ در امتداد «استثمار زنان دارای اعتیاد در پورنوگرافی»؛ آنجا که «به نظر میرسد» واقعیت را میسازد
🖍 پیام حسنزاده
پورنوگرافی پیش از آنکه تصویر خاصی از بدن تولید کند، نوعی رابطهٔ خاص میان آنچه رخ داده و آنچه دیده میشود برقرار میکند: بدن باید دیده شود، اما کافی نیست که دیده شود؛ باید بهگونهای دیده شود که بتوان از تصویر چیزی دربارهٔ حقیقتِ میل، رنج، رضایت یا حتی مرگ استنتاج کرد. در همان حال، همواره امکانی برای پسکشیدن این ادعا باقی میماند: این فقط یک تصویر است؛ این فقط اجراست؛ این فقط صحنهسازی است. این «فقط» نقشی حاشیهای ندارد. بخشی از قدرت تصویر دقیقاً در همین نوسان است.
✒️جوئل بلک در The Reality Effect نشان میدهد که فرهنگ تصویری مدرن چگونه خط میان واقعیت و داستان را درهم میآمیزد و چگونه میل به مرئی کردن هرچه بیشترِ زندگی، بهجای آنکه لزوماً ما را به امر واقعی نزدیک کند، میتواند تجربهٔ واقعیت را دگرگون کند. عنوان یکی از بخشهای کتاب او نیز بهصراحت «دانشِ پورنوگرافیک» است؛ یعنی پورنوگرافی را نمیتوان صرفاً به مسئلهٔ موضوع یا محتوای جنسی تقلیل داد، بلکه باید آن را در تاریخِ شیوههای دیدن و واقعیتسازیِ تصویر نیز خواند.
در همین مسیر، جواست فان لون در بحث از فناوری رسانهای، پورنوگرافی را صراحتاً بهمثابه «فناوریِ میانجیگری» بررسی میکند: فناوریای که نه فقط چیزی را منتقل میکند، بلکه نحوهٔ مواجهه با آن چیز را نیز سازمان میدهد. از این منظر، مسئله فقط آن نیست که چه چیزی جلوی دوربین قرار میگیرد.
مسئله این است که دوربین، و نظام معنایی پیرامون آن، چگونه تعیین میکنند که چیزی که جلوی ماست در چه مقام و با چه درجهای از واقعیت فهمیده شود.
🟡یکی از پیچیدهترین مسائل پورنوگرافی این است که تصویر فقط نمیگوید «این بدن چه میکند»؛ اغلب میخواهد بگوید «این بدن چه میخواهد». تفاوت این دو بنیادی است.
حرکتی که بدن انجام میدهد، میتواند بهعنوان نشانهٔ میل خوانده شود. ژستی که بدن میگیرد، میتواند به رضایت تعبیر شود. مشارکت در یک صحنه میتواند بهعنوان انتخاب فهم شود. اجرای نقش میتواند بهصورت بیانِ هویت یا میل عرضه شود.
در اینجا «اجرا» دیگر فقط اجرای یک کنش نیست؛ به سندی دربارهٔ درونِ سوژه تبدیل میشود. و این همان جایی است که دفاع از «عاملیت» میتواند در شرایط خاص، بهطور ناخواسته با منطق استثمار همپوشان شود. نه از این جهت که عاملیت واقعی نیست. برعکس، عاملیت را نمیتوان با حذفِ سوژه حفظ کرد.
مسئله این است که آیا میتوان از مشارکتِ ظاهری یا حتی واقعیِ بدن، مستقیماً به آزادیِ شرایطی که این مشارکت در آن رخ داده است رسید؟
پاسخ منفی است. ممکن است یک زن چیزی را انجام دهد و در عین حال تحت شرایطی قرار داشته باشد که امکانِ واقعیِ امتناع را محدود کرده باشد. این دو گزاره متناقض نیستند. عاملیت و اجبار نیز همیشه دو قطب کاملاً منفصل نیستند؛ ممکن است در یک موقعیت واحد درهمتنیده باشند.از همین رو، وقتی «انتخاب» صرفاً از روی تصویر خوانده میشود، تصویر میتواند آنچه را که باید موضوعِ پرسش باشد، بهعنوان پاسخ از پیش آماده عرضه کند.
⬅️گاهی مسئله این نیست که تصویر چیزی را از تماشاگر پنهان میکند؛ مسئله این است که تصویر چنان ترتیب داده شده که تماشاگر برای دیدنِ بیشتر، ناچار نباشد پاسخگوی بیشتر باشد. خشونت میتواند دیده شود بدون آنکه الزاماً به مسئولیت تبدیل شود. درد میتواند قابلمشاهده شود بدون آنکه به مطالبهٔ توقف بینجامد. بدن میتواند در نهایتِ آشکارگی عرضه شود، اما نسبتِ اجتماعیِ آن بدن همچنان پوشیده بماند. در این معنا، «تعلیقِ ناباوری» در سینما و «تعلیقِ الزام به پاسخ» در بعضی رژیمهای تصویری، دو چیز یکسان نیستند؛ اما یک ساختار مشترک دارند:
میانجیگریِ تصویر، امکانِ حضور در برابر واقعیت را فراهم میکند، در همان حال که بخشی از پیامدهای آن حضور را معلق نگه میدارد.
🔴شاید از این منظر، مسئله فقط این نباشد که چه کسی بدن زن را تصاحب میکند. مسئله این باشد که چه کسی قواعد ظاهرشدنِ آن بدن را تعیین میکند؛ چه چیزی میتواند بهعنوان نشانهٔ میل خوانده شود، چه چیزی رضایت نام بگیرد، چه چیزی اجرا تلقی شود، و چه چیزی آنقدر «واقعی» شمرده شود که دیگر نیازی به پرسیدن از شرایط تولیدش نباشد. و درست در همین فاصله است که «نگاه پورنوگرافیک» میتواند عمل کند: نه جایی که حقیقت و دروغ یکی میشوند، بلکه جایی که بازنمایی، حقیقت را طبیعی جلوه میدهد و فاصله از واقعیت، امکانِ نادیدهگرفتنِ آن را فراهم میکند.
از همینرو، نقد رهاییبخشِ تصویر فقط نمیتواند بگوید «این تصویر دروغ است». باید بتواند بپرسد: این تصویر چگونه توانسته است حقیقت شود؟#بدن_زن
#پورنوگرافی
📎ادامه مطلب ▫️harasswatch
✈️@
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
01 November 2026 18:19
📘Unwell Women
Misdiagnosis and Myth in a Man-Made World
🖍Author: Elinor Cleghorn
📖Published: 2021
📖Genre: Nonfiction, Medical History, Feminism, Gender Studies
〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️
📘زنان بیمار: تشخیصهای غلط و باورهای نادرست در دنیایی که مردان ساختهاند
🖍الینور کلگهورن
این کتاب به بررسی تبعیض جنسیتی در پزشکی، نادیدهگرفتن درد زنان، تشخیصهای اشتباه، باورهای مردسالارانه درباره بدن زنان، تاریخ سلامت زنان و مبارزه برای برابری جنسیتی در نظام درمان میپردازد.
✒️کتاب «زنان بیمار» به تاریخ طولانی نادیدهگرفتن درد و بیماری زنان در پزشکی میپردازد. نویسنده با مرور تاریخ پزشکی از یونان باستان تا امروز نشان میدهد چگونه باورهای مردسالارانه و تصورات نادرست درباره بدن زنان، به تشخیصهای اشتباه، درمانهای ناکارآمد و بیاعتبار شمردن تجربه زنان از بیماری منجر شدهاند.
📒کتاب همچنین روایت زنانی است که در برابر این تبعیضها ایستادهاند و برای تغییر نگاه پزشکی به بدن زنان تلاش کردهاند.
الینور کلگهورن نویسنده، پژوهشگر و تاریخنگار فمینیست بریتانیایی است که در زمینه تاریخ پزشکی، سلامت زنان و ارتباط جنسیت با علم فعالیت میکند. تجربه شخصی او از تشخیص دیرهنگام بیماری لوپوس، یکی از انگیزههای نوشتن این کتاب بوده است.
#زنان_علم
#زنان_نامرئی
#تبعیض_پزشکی
#تبعیض_جنسیتی
#معرفی_کتاب
#کتاب_فمینیستی
📑فایل pdf کتاب❤️ @
Читать полностью…
جامعهشناسی زن روز
01 November 2026 09:52
❤️ زنکشی، سکوت و خشونت نهادی
🖍سیمین کاظمی
✒️برای جلوگیری از حبس مردان بهخاطر مهریه قانون میگذارند، برای قتل زنان سکوت میکنند!
نمایندگانی که حبس مردان بهخاطر مهریه را یک آسیب اجتماعی قلمداد میکنند و فوراً دست به کار تصویب قانون میشوند، چرا خون ریختهشده زنان قربانی خشونت را نمیبینند و به آن واکنشی نشان نمیدهند؟!
سکوت درباره زنکشی مصداق خشونت نهادی علیه زنان است.
واقعیت این است، قوانینی که در حال حاضر برای تنظیم روابط اجتماعی و خانواده، حقوق افراد و محافظت از شهروندان وجود دارد، نهتنها کارکرد ندارند، بلکه بعضاً آسیبزننده هم هستند. وقتی سیاستگذار و قانونگذار به مسئله خشونت علیه زنان توجه نمیکنند، این سکوت به خشونت علیه زنان دامن میزند.
✅تلطیف و تقلیل خشونت و قتل زنان به اختلافات خانوادگی و صورتبندی این مسئله بهعنوان یک موضوع شخصی، بهانهای شده است که خشونت بیاهمیت تلقی شود و مراجع و نهادهای مسئول، از جمله قوه مقننه، ضرورتی برای مداخله و حمایت از زنان احساس نکنند. این شیوه مواجهه، زنان را بهشدت در برابر خشونت آسیبپذیر کرده است. هر از چند روز، ما اشکال شدیدتر و بیرحمانهتری از خشونت مردسالارانه علیه زنان را در رسانهها میبینیم، اما ظاهرا این موارد بهعنوان پروندههایی عادی در حوزه عمومی بایگانی میشوند.
🌸 هیچیک از مسئولان، حتی مسئولان زن، واکنشی به این اخبار نشان ندادهاند و با قتل و خشونت علیه زنان بهعنوان مسئلهای عادی و گریزناپذیر برخورد میکنند.
مردی سر زنش را گوش تا گوش میبُرد و در شهر میچرخاند، آن یکی دخترش را در انظار عمومی، در جوی کنار خیابان، میکشد، یکی دیگر خواهرش را مثله میکند و هر روز از صورتهای خشنتری از خشونت پردهبرداری میشود، اما همچنان به این پروندهها مهر اختلافات خانوادگی میزنند.
🌸خشونت یک مسئله اجتماعی است و حداقل کاری که حکومت در دفاع از زنان میتواند انجام دهد، تصویب قوانین بازدارنده است، اما این کار به دلایل مختلف به نتیجه نرسیده است.
قوانین فعلی نهتنها برای محافظت از زنان بازدارنده نیستند و نقش محافظتی ندارند، حتی با مکانیسمهای مختلف، خشونت تسهیل میشود و در مواردی خانه به خطرناکترین و ناامنترین مکان برای زنان تبدیل شده است.
اما قانونگذاران حاضر یا قادر به دیدن این واقعیت نیستند و حمایت از جان و سلامت زنان را به نام حفظ خانواده کنار گذاشتهاند.
چهارده سال است که یک لایحه را با جرحوتعدیلهای مختلف و متعدد، تقریباً بیاثر کردهاند و همچنان میچرخانند؛ درحالیکه در همین مدت، زنان بسیاری در پی بیپناهی قانونی به قتل رسیدهاند و دچار صدمات جسمی و روانی شدهاند.
📎ادامه مطلب #زن_کشی
✈️@
Читать полностью…