746
ارتباط با اینجانب برای هماهنگی شرکت در سمینارها و ارائهی نقطه نظرات دربارهی محتوای کانال: @MohammadHassanHosseini mhhosseinipencil@gmail.com
بهبود تدریجی بدون شرح!
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
ترجمهی این کتاب مفید را به دوست عزیزم جناب آقای دکتر سیبویهی دوست داشتنی تبریک و دست مریزاد عرض میکنم.
Читать полностью…
"به آتش بس اعتباری نیست. دوباره جنگ میشه"
کافیست بچهها یک بار این جملهها را در گفتوگوهای بزرگترها بشنوند. آن وقت هیچ روانشناسی به راحتی نمیتواند اضطراب آنها را درمان کند.
مهم است که به آنها بگوییم:
" خدا حواسش به ما هست. ما قدرتمندیم. قهرمانان کشورمان هستند و از ما دفاع میکنند. ما بزرگترها هم کنار شما هستیم."
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
ایران! چگونه این همه داغ شگفت را
در سینه میفشاری و خاموش میکنی؟!
ققنوسوار از دل آتش به اوجها
پرواز میکنی و فراموش میکنی
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
مرحوم ملاصدرا در حرکت جوهری فرمود: "حرکت انضمامی نیست و در ذات پدیدهها نهفته شده" و خداوند کلمه روزیام کرد و به قول استاد فقیدم سیدحسنحسینی حرکت جوهری خودکارم آغاز شد و نوشت:
عشق را پروانهها اول به ما آموختند
از همان دم که در آتش پر زدند و سوختند
نه، نه، پیش از پرزدن، در پیله وقتی بیصدا
در خیال بال خود پرواز میاندوختند
الحمدلله ربالعالمین
محمدحسنحسینی
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
قسمتی از کارگاه تفکر سیستمی
خانه یادگیری سرو- زمستان ۱۴۰۳
🌿 خانهی یادگیری سرو با همکاری اندیشکدهی مطالعات راهبردی مفید برگزار میکند:
💬 کارگاه یک روزهی «از مدرسه تا خانه با داستانهای تفکرسیستمی»
📌ارائه دهنده: محمدحسن حسینی
نویسنده، شاعر، مدرس تفکرسیستمی ، منتقد و کارشناس ارزیابی کتابهای تفکر و سبک زندگی و عضو گروه آسمان در دانشگاه صنعتی شریف
📆 تاریخ: ۲۹ خرداد ۱۴۰۴
🕗 ساعت: ۸ تا ۱۴
🔺شرکت در این دوره برای همه معلمان مناسب است.
🔺هزینه ثبت نام فردی در کارگاه: ۹۵۰ هزارتومان
🔺هزینه ثبت نام ۴ نفر یا بیشتر: ۸۵۰ هزارتومان
برای ثبتنام، به تلگرام یا پیامرسان بله پیغام بدهید:
@khanesarv
۰۹۰۰۶۰۰۱۰۸۱ ☎️
📬 مکان برگزاری دوره:
تهران،ستارخان، خ حبیب الهی، خ سروش یکم، خ همایونشهر جنوبی، کوچۀ ارکیدۀ ۴، پلاک ۲، طبقۀ ۳، خانۀ یادگیری سرو
/channel/sarvtlh
#خانه_یادگیری_سرو
#آموزش
🔸️چرا باید کتاب نخوانیم! (۱)
"اگر آدم همین کتاب شیخ محمود شبستری یعنی گلشن راز را بخواند و دیگر هیچ کتاب دیگری را نخواند، چیزی از معارف بشری را از دست نداده است."
جملهی بالا از دکتر الهی قمشهای شاهد این مدعاست که اینقدر کتاب رنگ به رنگ در کتابخانهیمان ردیف نکنیم. اصلا به فرض همهی شان را هم بخوانیم، جز انبوهی از اطلاعات و دانش تکراری و گاه غیر مفید نصیبمان نخواهد شد.
نمیگویم نمایشگاه نرویم، برویم اما نه فقط برای خرید کتابهای متعدد. لطفا به بیت حافظ هم استناد نکنیم که:
یک نکته بیش نیست غم عشق و این عجب
از هر زبان که میشنوم نامکرر است
البته نمایشگاه حتما برویم. نمایشگاه محل ملاقات با اهل فرهنگ و ادب و مطالعه هم هست. هم فال است و هم تماشا.
اما برای تبدیل اطلاعات به دانش و در نهایت حکمت، باید خواندهها و دانستهها را با تامل و تفکر به کار بندیم تا درونی شوند.
تعدد خواندنیها حتی اگرصحیح و بی غلط هم باشد، جز سردرگمی و ملال در پی ندارد.
جملهی اول یادداشتم را تصحیح میکنم. کتاب بخوانیم، خوب هم بخوانیم ، اما کم بخوانیم و عمیق و مفید بخوانیم.
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
این هم دو بیت هم از سعدی دربارهی نگرشسیستمی و مفهوم انباشتها و نرخ ورود و خروج در آنها تا دوستان دیگر نگویند سعدی را بهانهی سرودن شعر کردم.
چو دخلت نیست خرج آهسته تر کن
که می گویند ملاحان سرودی
اگر باران به کوهستان نبارد
به سالی دجله گردد خشک رودی
و نیز این دو بیت برای درک ارتباط سیستمهای مختلف و تعامل اجزا:
همچنان در فکر آن بیتم که گفت
پیلبانی بر لب دریای نیل
زیر پایت گر ندانی حال مور
همچو حال توست زیر پای پیل
و نیز این دو بیت مشهور که میگویند در سازمان ملل هم آن را روی دیوار زدهاند و اشاره به ارتباط اجزا در یک سیستم دارد:
بنی آدم اعضایِ یکدیگرند
که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار
دگر عضوها را نماند قرار
با این توضیح که بندهی بی مقدار، علیرغم نظر خیلیها ترجیح میدهم "یکدیگرند" را به جای "یکپیکرند" بنويسم. چرا که بعید است سعدی با آن همه هنر، دوبار در یک بیت کلمهی "یک"را بیاورد که فصیح نیست.
و باقی بماند سر فرصت که اشعار شیخ اجل دنیایی از مصادیق و تعابیر اینچنینی است.
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
سلام
این یادداشت عیدی امسال این حقیر به عشقمندان سرزمینم است. به نظرم مشکل اصلی خیلیها همین حرفها باشد. اگر نظر و راهنماییِ خاصی داشتید ممنون میشوم برایم بفرستید تا نوشتهام را اصلاح کنم. سپاس که برای انتشار این آموزهها در جامعه کمکم میکنید.
التماس دعا🙏
🍎🍎🍎
در سال جدید اگر با موضوعی ناخوشایند روبرو بشوم، این سوالات را از خود خواهم پرسید:
۱. آیا ممکن است این موضوع نتیجهی اعمال خودم باشد؟
البته پاسخ این پرسش چندان ساده نیست و نیاز به بررسی دقیق تصمیمها و کارهای قبلیام دارد. اگر پاسخ مثبت باشد، بدون سرزنش خودم، مسئولیت کامل آن را خواهم پذیرفت و با تعهد به بهبود، برای اصلاح اشتباهاتم تلاش خواهم کرد.
«وَمَا أَصَابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُو عَنْ كَثِيرٍ»
«و هر مصیبتى که به شما برسد به سبب اعمالی است که به دست خودتان فراهم آمده است و خدا از بسیاری درمیگذرد.»
«وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ»
« و هر کس به مقدار ذرهای کار بد کند، نتیجهی آن را میبیند!»
۲. آیا ممکن است من بیگناه باشم و دلیل این موضوع کس دیگری، حتی خداوند باشد؟ آیا خداوند از این طریق قصد قویتر کردن مرا دارد؟
اگر پاسخ مثبت است، پس با تمام وجود حکمت الهی را پذیرفته و باور خواهم داشت که ممکن است خیری در این ماجرا نهفته باشد که من از آن بیخبرم.
«وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ»
« و قطعاً شما را به چیزى از ترس و گرسنگى و کاهشى از اموال و جانها و محصولات مىآزماییم، و شکیبایان را مژده بده»
« ...وَعَسَى أَنْ تَکْرَهُوا شَیْئًا وَهُوَ خَیْرٌ لَکُمْ ...»
«چه بسا چیزی را خوش نداشته باشید، حال آنکه خیرِ شما در آن است»
هر بلائی کز تو آید، رحمتی ست
هر که را فقری دهی، آن دولتی ست
تو بسی زاندیشه برتر بودهای
هر چه فرمان است، خود فرمودهای
زان به تاریکی گذاری بنده را
تا ببیند آن رخ تابنده را
تیشه، زان بر هر رگ و بندم زنند
تا که با لطف تو، پیوندم زنند
گر کسی را از تو دردی شد نصیب
هم سرانجامش تو گردیدی طبیب
هر که مسکین و پریشان تو بود
خود نمیدانست و مهمان تو بود
این جفای خلق با تو در جهان
گر بدانی گنج باشد در نهان
خلق را با تو از آن بدخو کند
تا تو را ناچار رو آن سو کند
۳. آیا حل این مسئله و ایجاد تغییر در حیطه توانایی و اختیار من خواهد بود؟
اگر پاسخ مثبت باشد، با رویکرد زیر به موضوع خواهم پرداخت:
• برای افزایش شناخت خود، زاویهی دیدم را تغییر داده و سعی خواهم کرد موضوع را از جنبههای مختلف بررسی کنم.
• نحوهی تغییر عناصر سیستم و الگوها و روندهای شکلگرفته در طول زمان را مشاهده خواهم کرد تا درک بهتری از پویاییهای موجود پیدا کنم.
• طبیعت چرخهای روابط علت و معلولی را تشخیص خواهم داد و به دنبال ریشههای اصلی مسئله خواهم گشت.
• هنگام بررسی روابط علت و معلولی، اثر تاخیرات زمانی ناخواسته را در نظر گرفته و برای پیامدهای بلندمدت برنامهریزی خواهم کرد.
• پیامدهای کوتاهمدت و بلندمدت اقدامات را در نظر خواهم گرفت تا تصمیمات آگاهانهتری بگیرم.
• در جستجوی درک تصویر کلی بوده و تلاش خواهم کرد ارتباطات بین اجزای مختلف مسئله را درک کنم.
• نتایج را به طور مداوم بررسی کرده و در صورت نیاز، برای بهبود وضعیت، اقدامات را تغییر داده و رویکردم را اصلاح خواهم کرد.
• مسئله را به طور کامل بررسی کرده و در برابر فشار برای نتیجهگیری سریع مقاومت خواهم کرد تا از تصمیمات عجولانه جلوگیری کنم.
• فرضیات احتمالی را آشکار کرده و به آنها توجه خواهم کرد، زیرا ممکن است فرضیات نادرست مانع از یافتن راه حل مناسب شوند.
• انباشتها (ظرفها) و تغییرات آنها را مورد توجه قرار خواهم داد تا پتانسیلهای رشد و محدودیتها را شناسایی کنم.
• از درک ساختار سیستم برای تعیین اقداماتی که تاثیر اهرمی دارند، استفاده خواهم کرد تا با کمترین تلاش، بیشترین نتیجه را به دست آورم.
• ارتباطات معنادار درون و بیرون سیستمها را درک خواهم کرد تا تاثیرات متقابل را بهتر بفهمم.
• تشخیص خواهم داد که ساختار سیستم رفتار آن را شکل میدهد و برای تغییر رفتار، باید ساختار را اصلاح کرد.
• توجه خواهم کرد که مدلهای ذهنی انسانها بر واقعیتهای امروز و آینده تاثیر میگذارند و سعی خواهم کرد دیدگاههای مختلف را درک کنم.
ای که مرا خواندهای، راه نشانم بده
در شب ظلمانیام، ماه نشانم بده
و اگر پاسخ منفی باشد، به دنبال راهی برای کاهش آسیب خواهم گشت و همواره به خداوند توکل کرده و با صبر خود را به آغوش پر مهر او خواهم سپرد. در این حالت، تمرکز من بر پذیرش و یافتن آرامش در شرایط غیرقابل تغییر خواهد بود.
محمدحسن حسینی
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
تویی پیمانهی اسرار، گوش و چشم را بربند
نتاند کاسهی سوراخ خودپیمانگی کردن
مولانا در بیت فاخر بالا، به شیوهای هنرمندانه مفهوم انباشتها و متغیرهای نرخ و حالت را از منظر نگرش سیستمی تبیین میکند. همانطور که پیشتر نیز در یادداشتهای پیشین اشاره شد، شعر به واسطهی ظرفیتهای بیانی خود، قادر به خلق چنین مفاهیمی است. در ادامه تلاش میکنم برخی از این ظرافتها در تطبیق با نگرش سیستمی را مورد بررسی قرار دهم.
در این بیت، ذهن و ضمیر انسان (کاسه) به مثابه یک انباشت در نظر گرفته میشود که قابلیت پذیرش و نگهداری اسرار الهی را دارد. حواس (گوش و چشم) به عنوان نرخهای ورودی عمل میکنند که میتوانند محتوای این انباشت را تحت تأثیر قرار دهند. در مقابل، سوراخها استعارهای از نرخهای خروجی یا نشتها هستند که موجب از دست رفتن محتوای ارزشمند این انباشت میشوند. توانایی حفظ اسرار (پیمانگی کردن)، در این میان به عنوان یک متغیر حالت مطلوب برای این انباشت تلقی میگردد.
نکتهی قابل توجه در این بیت، تأکید شاعر بر بستن ورودیها برای جلوگیری از نشت و خالی شدن ظرف ذهن است. منظور از این ورودیها، همان محرکهای مزاحم و ناخالص حواس هستند که میتوانند تمرکز را بر هم زده و موجب پراکندگی ذهن شوند.
هپانطور که ملاحظه میکنید زبان شعر با بهرهگیری از استعاره و تصویرسازی، به شکلی مؤثر این مفاهیم را به تصویر میکشد و ناتوانی ظرفی را که ورودیهای آن کنترل نشده است، در حفظ محتوا به زیبایی نمایان میسازد. کاری که در مدلسازیهای مرسوم پویاشناسی سیستمها، با نرمافزارهای مرسوم امکانپذیر نیست.
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
بیت بالا از جناب لسانالغیب حافظ شیرازی، به شیوهای دیگر مفهوم انباشتهای پنهان و آشکار و جریانهای ورودی و خروجی آنها را مورد توجه قرار دادهاست. اما بهراستی کدام مدل ریاضی میتواند سرریز شدن ظرفی را به دلیل خالی شدن آن نشان بدهد؟
در زیر سعی میکنم قدری از ظرافتهای این بیت را به قدر توانم، با مدد از صاحب شبهای قدر شرح بدهم:
«خاطر» به عنوان یک متفیر حالت در این بیت، نمادی از وضعیت ذهنی و قلبی انسان است. همان ظرفیت و آمادگی برای دریافت فیض الهی.
اگر «خاطر» آشفته و درگیر «نقش پراکنده» (افکار و تعلقات پراکنده) باشد، ظرفیت آن برای دریافت فیض کاهش مییابد.
«رقم فیض» به عنوان یک متغیر جریان نمادی از جریان فیض الهی است که به سمت انسان روانه میشود و میزان دریافت آن به وضعیت «خاطر» بستگی دارد.
حافظ در این بیت، اشاره میکند که برای دریافت فیض، باید ذهن و قلب را از افکار و تعلقات پراکنده «خالی» کرد.
این خالی شدن، فضایی را برای ورود فیض الهی ایجاد میکند. در واقع، تا زمانی که ظرف وجودی انسان پر از افکار و تعلقات دنیوی باشد، جایی برای فیض الهی وجود نخواهد داشت.
به زبان سادهتر، این ماجرا مثل خالی کردن یک لیوان پر از آب کدر برای ریختن آب زلال در آن است.
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
دکتر اولیای عزیز مدیر فرهیختهی مپنا، غافلگیرم کردند با ارسال این شعر از سعدی که مناسب همین ایام است. آن را در میان غزلهای شیخ اجل دیده بودم ولی به یاد نداشتم. گفتم لذت آن را در این لحظهی عزیز با شما قسمت کنم. دو عیدتان مبارک.
التماس دعا 🍎🙏
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
قسمتهایی از "کارگاه تفکر سیستمی و داستان در مدرسه"
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
🔸️هر کسی باغچهی خودش را بیل می زند.
تمرین های علوم و ریاضی بچهها بد خط و پر از غلط املایی است. پدر و مادرها میگویند: "درست بنويسید."بچهها میگویند: "معلممان با جواب سئوال کار دارد. کاری به بدخطی و غلط املایی ما ندارد."
والدین به معلمها شکایت میکنند. معلمها جواب میدهند: "ما معلم نگارش و هنر نیستیم."
دریغا رویای مدارس یادگیرنده که در آنها مرزی بین کلاسها وجود ندارد. دریغا... کاش معلمها میدانستند نوشتن و خوش نوشتن چه تاثیر شگفتی در رشد بچهها و کسب هنر استدلال در آنها دارد!
همه نه، برخی از آنها را میگویم.
محمدحسن حسینی
🍎🍎🍎
کانال تلگرامی تفکر، یادگیری، مشاهده(تیم)
@THINKINGandLEARNING
دیروز در "کارگاه از مدرسه تا خانه با داستانهای تفکر سیستمی" در مرکز یادگیری سرو، ماجرایی شبیه به زیر را تعریف کردم و گریستم.
فرزند يكي از بستگانم مشكلي با مادرش داشت كه آن را با من در ميان نهاد. قدري با پسر و مادرش گفتگو كردم. پسر گفت:«مادرم از دست من ناراحت شده . امروز هر چقدر از او عذر خواهي مي كنم من را نمي بخشد .»
پرسيدم: «كي عذر خواهي كردي؟ چند بار؟»
-از غروب تا حالا. شايد ده بار .
از مادر پرسيدم:« مي توانيد مقدار ناراحتي تان را همين الان بگوييد؟» ظرف توپ ها را نشان دادم و گفتم: «بگوييد چند توپ قرمز؟»
- 20 تا .
توي ظرف توپ ها 20 عدد توپ قرمز انداختم.
-فكر مي كنيد چند تا از توپ هاي قرمز مربوط به پسرتان است؟
-10 تا .
پسر پريد وسط :« خب من كه بيشتر از ده بار عذر خواهي كردم ».
او را آرام كردم و از مادر پرسيدم: «از كي توپ هاي قرمز پسرتان شروع شد؟»
-از ظهر كه از مدرسه آمد و كيفش را يك گوشه پرت كرد.
-چند توپ قرمز مي شود؟
- 3 تا.
- نيم ساعت بعد برادر كوچكش را اذيت كرد . كه مي شود 5 توپ.
-صداي تلوزيون را زياد كرده بود. هر چقدر مي گفتم گوش نمي كرد؟
- از كي تا كي؟
- يادم نيست ولي خيلي بود ؟
- صداي تلوزيون يا زماني كه حرفتان را گوش نكرد؟
-هردو. خيلي توپ مي شود........10 تا قرمز را كم گفتم.
-توپ سفيد هم داشتيد.
- آمد خانه سلام داد.
-دست و رويش را شست
-بعد؟
-یادم نمی آید.
-چند توپ سفيد مي شود؟
-4 تا.
4 توپ سفيد توي ظرف انداختم. از مادر پرسيدم:« فكر مي كنيد خودتان از قبل در ظرف چند تا سفيد و قرمز داشتيد كه مربوط به پسرتان نبود. آنها را هم اضافه كنيد .» مادر فكري كرد و چند توپ به ظرف اضافه كرد. به پسر گفتم چشم بسته يك توپ بردارد. برداشت. قرمز آمد. گفتم :« تو قرمز هاي اين ظرف را يكدفعه پر نكرده اي كه بخواهي يكدفعه خالي شان كني. حالا برو پرش كن . اما خودت نه. هركاري كردي مادرت توپ در ظرف مي اندازد. تعداد قرمز يا سفيد با خودش.»
مادر پرسيد:« اگر كار خوبي كرد قرمز بردارم يا سفيد بياندازم ؟»
گفتم :«دست خودتان است.»
بعد به پسر گفتم:« اگر دست انداختي اتفاقي توپ سفيدي ميان اين همه قرمز ها آمد بيرون تعجب نكن. مادرها گذشتشان خيلي زياد است.»
اشك گوشهی چشم مادر پسر جمع شد. پرسيدم:« فكر مي كنيد چقدر طول بكشد پسرتان بتواند توپ هاي قرمز را از ظرف ذهن شما بيرون بياورد؟».
مادر با بغض گفت:« توپ قرمز؟ از چه حرف می زنید؟ ....»
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
🔸️در باب گفتوگو
یکی از دوستان روانشناسم میگفت: وقتی با فرزندان و همسرت نمیتوانی گفتوگوی صمیمانه داشته باشی، برای هم پیامک بفرستید.
جالب بود برایم. فهمیدم روانشناسها هم در گفتگوی صمیمانه مشکل دارند. چون آنها هم والدین و همسرند در خانه.
یاد لطیفهی زیر افتادم که زن و شوهری ناشنوا برای هم پیامک میفرستادند:
- عزیزم امشب میخوام برم خونهی مامانم
- مگه دیشب اونجا نبودیم!؟
- چرا. ولی باز دلم براش تنگ شده
- خوب بهش زنگ بزن
- گفففتمممممم می خوااااا م برم پیشششششش
- واسهی من صداااااا تو بلند نکن هاااااا
راستش را بخواهید، راههای زیادی برای ایجاد صمیمیت و اعتماد- که رکن اصلی گفتوگوست- وجود دارد. به شرطی که طرف مقابل واقعا قصد این کار را داشته باشد. منظورم تعامل و بهبود است. ما سالهای سال همسران و فرزندانمان را با زبان و بیزبان و اشاره و.... نصیحت و سرزنش کردهایم.
دوست دیگری میگفت: "من با همسرم هر روز قدم میزنم و با هم حرف میزنیم. این جوری کمتر دعوایمان میشود."
اما آن دوستم باید بداند که راه زیادی برای قدم زدن در پیش دارد. با یکی دو روز نمی شود این ظرف را خالی کرد. ظرف کنترل، بیاعتمادی و خاطرات منفی را میگویم. تازه شاید هرگز این ظرف از خاطرات منفی خالی نشود. اما باید آنقدر در آن اعتماد و صمیمیت و سلام و حس اینکه تو در امنیت کامل از طرف من هستی بریزیم تا هر وقت طرف مقابل دست انداخت از ظرف توپهای ذهنش چیزی برداشت، احتمال آمدن توپ خوب و حس خوب بیشتر باشد.
گفتوگو زمانی به اعتماد و صمیمیت میانجامد که شرکتکنندگان در آن بهجای مجادله، به دنبال کشف حقیقت مشترک باشند.
گفتوگو یکی از ارکان سازمان یادگیرنده و بهویژه یادگیری تیمی است. ابزاریست برای عبور از موانع روانی و ایجاد اعتماد.
تفاوت هست بین کشف جمعیو قانعکردن دیگران. در گفتوگو، تمرکز بر یافتن نقاط مشترک است، نه اثبات برتری فردی. این امر صمیمیت را تقویت میکند .
بدون گفتوگو، یادگیری تیمی تبدیل به تقلایی بیثمر میشود و اعتماد جای خود را به سوءظن میدهد . گفتوگو فرآیندی برای کشف است، نه ابزاری برای تصمیمگیری فوری. این ماهیت غیررقابتی، صمیمیت را ممکن میسازد .
اعتماد حاصل از گفتوگو، به افراد اجازه میدهد ایدههایی را بیابند که بهتنهایی قادر به خلق آنها نبودند.
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
🔸️بهشت بیخبری
عالم بیخبری طرفه بهشتی بودهست
حیف و صد حیف که ما دیر خبردار شدیم
صائب تبریزی
خبر بد به خصوص از نوع دروغش، فکر منفی در پی دارد. فکر منفی هم موذی و خنّاس است. ذهنآشوب و ناامیدکننده است. دست از سر ذهن برنمیدارد. وقت و بی وقت پیدایش میشود. ذهن میخواهد از شرّش خلاص شود اما نمیتواند. هر چه زور میزند بیشتر در شیار حاصل از آن فرو میرود و شیار هی گودتر و گودتر میشود و تمام انرژیاش را هدر میدهد.
روانشناسان این حالت را Rumination نامیدهاند و دکتر آذرخشمکری روانپزشک آن را نشخوار ذهنی ترجمه کردهاست.
البته خوب است که انسان آگاه به پیرامونش باشد، اما به چه قیمت؟ خبر گرفتن از کدام منبع و تا چه میزان؟ ذهن است، ستون حوادث روزنامه که نیست. اصلا به فرض که از منابع مختلف هم خبر گرفتیم و آنها را سبک سنگین و تحلیل کردیم، سئوال اینجاست که مگر ما تحلیلگر حرفهای هستیم؟ آیا ما قادریم همهی مسائل اطرافمان را حل کنیم؟!
اصلا یک سئوال جدیتر اینکه نشخوار ذهنی تا به حال مشکل چه کسی را حل کردهاست؟
باید آگاه باشیم که نشخوار ذهنی بد است. شیطانی است. به قول شاعر" ابلیس کی گذاشت که ما بندگی کنیم؟!" تازه کوتاه نمیآییم و نشخوارهایمان را میزنیم زیر بغلمان و آنها را به جمعهای دوستانه میبریم به امید درمان سردرگمی، ملال و اضطرابمان که سخت افسردهکننده است و روی سیستم بهزیستی، آموزش، خانواده، محیط کار و تعاملات اجتماعی ما تاثیر میگذارد و اوضاع بدتر میشود. یک گوله برف قل میخورد و کم کم بهمنی میشود و .....
به قول سعدی:
سرِچشمه شاید گرفتن به بیل
چو پرشد نشاید گذشتن به پیل
پس بیایید تا دیر نشده اقدام کنیم. آنچه ما بیشتر توانایی تغییرش را داریم، شیوهی نگرش خود و شاید اطرافیانمان است. مردم، امروز بیش از همیشه نیاز به آرامش دارند. استرس از زمزمههای ذهن شروع میشود و در همه جا پخش میشود. بیایید آب در آسیاب آشوبهای ذهنی جمعی نریزیم. دستی برآوریم به یاری. به قول حضرت حافظ:
چو غنچه گر چه فروبستگیست کار جهان
تو همچو باد بهاری گرهگشا میباش
سعی کنیم مشاهده گر خوبی باشیم . مشاهدهگر بی تفاوت نگفتم. منظورم تفکر، یادگیری و مشاهده با هم است. حالا بیشتر از خیلی وقتهای دیگر وقت یادگیری تیمی است.
یادمان باشد این دنیا پروردگاری دارد.حیف است ذهنمان را سوراخ سوراخ کنیم. به قول مولانا:
تویی پیمانهی اسرار گوش و چشم را بربند
نتاند کاسهی سوراخ خودپیمانگی کردن
این مقدمه را آوردم تا دعوتتان کنم به شنیدن صحبتهای دکتر مکری در فایلهای زیر که این روزها سخت به کارمان میآید.
گوش کردید لطفا تعلل نکنید. دست به کار شوید و این نوشته را بفرستید برای دیگران. دیگرانی که با شما اعضای یک پیکرند.
/channel/DrAzarakhshMokri/1244
/channel/DrAzarakhshMokri/1249
🍎🍎🍎
کانال تلگرامی تفکر، یادگیری، مشاهده(تیم)
@THINKINGandLEARNING
بین رنگینکمانها
میشناسم یکی را
رنگاو هفت تا نیست
خوب و زیباست اما
جای رنگین کمانها
در دل آسمان است
آنکه من میشناسم
میشود زد به او دست
بر تنش سبزی دشت
سرخی لالهها هست
روی قلب سپیدش
اسم خوب خدا هست
تو همانی که گفتم
پرچم سرزمینم
تا جهان هست باشی
سربلندت ببینم
🍎🍎🍎
تفکر، یادگیری، مشاهده (تیم)
@THINKINGandLEARNING
تکههایی از فرمایشهای آقای دکتر مشایخی در "کارگاه تفکر سیستمی و داستان در مدرسه" که بزرگوارانه خواهشم را پذیرفته و در ابتدای کارگاه برای معلمها صحبت فرمودند. بقیهی کارگاه را با این انرژی ایشان توانستم پیش ببرم.
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
🔍 توضیح کارگاه «از مدرسه تا خانه با داستانهای تفکر سیستمی»
🎯 سرفصلها
1️⃣ تفکر، یادگیری، مشاهده (تیم)
2️⃣ تفکر سیستمی در مشاهدهی خود، دیگری و جهان
3️⃣ چرا داستان؟ قدرت داستان در انتقال مفاهیم
4️⃣ داستانهای تفکر سیستمی برای مقاطع مختلف
5️⃣ تجربههای استفاده از داستان برای خانوادهها
6️⃣ کارگاه تحلیل داستان
📚 معرفی دوره
این نشست با نشاط فرصتی برای معلمان فراهم میکند تا با استفاده از داستان، پلی ارتباطی میان سیستم آموزش و سیستم خانواده ایجاد کنند.
این کارگاه معلم را توانمند میسازد تا مفاهیم تفکر سیستمی را به روشی جذاب و ساده به دانشآموزان و والدین منتقل کند.
تفکر سیستمی به ما کمک میکند تا نقشها و پیامدهای تصمیمگیری را بهتر درک کنیم و برای فهم پیچیدگیهای دنیای امروز آماده شویم.
✨ هدف دوره
توانمندسازی معلمان برای ایجاد ارتباط مؤثر میان سیستم آموزش و خانواده، با هدف افزایش آگاهی و حل مسائل پیچیده در مراحل مختلف زندگی.
🔸چرا باید کتاب نخوانیم! (2)
بعد از انتشار یادداشت اول با این عنوان، با عکسالعملهای متعددی از طرف دوستان روبرو شدم. مثبت و منفی.
اما همچنان اصرار دارم که اگر قرار است بد کتاب بخوانیم، بهتر است اصلا نخوانیم. چرا؟ الان عرض می کنم.
۱. در کتابها حتی اگر نقل قول مستقیم از صاحب یا صاحبان اندیشه انجام پذیرد، باز احتمال خطا در خود ایده و اندیشهی مطرح شده وجود دارد.( خطای اول)
۲. اگر نقل قول مستقیم نباشد، احتمال خطا در برداشت و فهم و تعبیر اصل موضوع توسط راوی وجود دارد.(خطای دوم)
۲. اگر متن به زبان اصلی نباشد، باز احتمال خطا در ترجمه و برگردان وجود دارد (خطای سوم)
۴. خواننده نیز احتمالا در مواردی برداشت و فهم کاملی از متن ندارد. (خطای چهارم)
این همه خطا در خواندن کتاب وجود دارد؟!زیادهروی کردم نه؟ اما قبل از اینکه دکمهی ارسال را بزنم ریسک صدای معترضان یادداشت را در نظر میگیرم و همینجا یادداشتم را تکمیل میکنم.
کتاب بخوانیم، اما کتاب خوب را خوب بخوانیم و حتما در خواندن تفکر نقادانه و سواد رسانه داشته باشیم.
مهم است که یک مفهوم وقتی توسط چند نویسنده یا گویندهی مختلف چه بیواسطه و چه باواسطه نقل میشود، حواسمان به اعتبار راوی و میزان مراجعهکنندههای به او باشد.
حواسمان باشد که گاه یافتهها با بافتهها در هم میآمیزند و آفتاب حقیقت پشت ابر پنهان می ماند.
سخن آخر اینکه ما خفاش نیستیم که در راهروهای تو در توی کتابفروشیها و نمایشگاهها و صفحات کتابها با چشمهای باز اما نابینا بچرخیم و آخر سر هم دنیا را وارونه ببینیم. خفاش فقط کور نیست، وارونه نیز هست. نیست؟
اما حقیقت روشن و ناب و صاف و زلال و بی حاشیه است. ما آن را تاریک و تقلبی و چروک و گلآلود و پرحاشیه درمییابیم.
از همه بیچارهتر خفاش بود
او عدوی آفتاب فاش بود
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
امثال استاد لاریجانی و حکیم دینانی کم تکرار میشوند. برنامهی معرفت شبکهی چهار سیما در هر عصر جمعه، سالها در رسانهای کردن فضیلت آگاهی - این نیاز اصلی بشر امروز - نقش زیادی داشت. ما فراوان به کسب آگاهی و شناخت نقش خود در هستی احتیاج داریم. همان تفکر، یادگیری و مشاهدهی خود، ديگري و هستی که راز سعادت، شادکامی، رستگاری و خرسندی است.
در حرم رضوی دقایقی پیش، استاد لاریجانی را زیارت کردم و جویای حال حکیم دینانی شدم. فرمودند گویا کهولت سن دیگر اجازهی ضبط برنامه به ایشان نمیدهد. از ایشان تشکر کردم برای شیوههای پرسشگری هوشمندانهی شان در گفتوگو با حکیم دینانی. قرار گذاشتم از ایشان دربارهی شیوههای تفکر برای نسل آینده راهنمایی بگیرم.
برای این دو عزیز آرزوی سلامتی دارم. خداوند حفظشان فرماید.
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
برای شهدا در روز شیخ اجل سعدی
سعدیا! آدابدانان دیگرند
میتوانند آسمان را بنگرند
پرگشودنهایشان بالیدنیست
از سرِ پروانکردن میپرند
سر کشانند آن سر دیوار عقل
ساقههای عاشق نیلوفرند
سرخی آتشفشان عمق زخم
آبیِ سوزندهی پهناورند
کهکشانهای شگفت بیکران
بیسرانِ تکّه تکّه پیکرند
صبح محشر آفتاب روشنند
آن شهابانی که شب را میدرند
میهمانان سلام آمنین
تا ابد ساغرکشان کوثرند
رمز تجری تحتهاالانهارها
آبرودارانِ روز محشرند
نیمه شبها چون صدف از عمق جان
ذاکران درّ مژگان ترند
گرچه گمنامند و بینام و نشان
تا ابد در یادها نامآورند
نامشان را از صبا کردم سئوال
گفت: دشت لالههای پرپرند
محمدحسن حسینی
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
🔸 آینهی صافی
یک پنجره برای من کافیست
یک پنجره به لحظهی آگاهی و نگاه و سکوت
اکنون نهال گردو
آن قدر قد کشیده که دیوار را برای برگهای جوانش
معنی کند
از آینه بپرس
نام نجات دهنده ات را
فروغ در شعر بالا درد شناخت و آگاهی و مشاهده را دارد. به دنبال پنجرهای برای تماشای حقیقت است. با نهال گردو قد میکشد برای دیدن آن سوی دیوار و در نهایت به آینه می رسد و نام نجات دهندهاش را از او میپرسد. و این یعنی هنوز چند قدم از تصویر خود به خود حقیقیاش راه مانده.
اما حافظ به تعبیر شمس لنگرودی وقتی میسراید:
ما در پیاله عکس رخِ یار دیدهایم
ای بیخبر ز لَذَّتِ شُربِ مُدامِ ما
همان ابتدا خود حقیقیاش که تجلی ذات حق است را میبیند. بی هیچ واسطه و حجابی. چنانکه که در جای دیگر نیز اشاره می کند که تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز.
و باز مرحوم سید حسن حسینی شاعر معاصر در یک رباعی به زیبایی میسراید:
دست تو دری گشود در آیینه
بر حیرتمان فزود در آیینه
رفتیم به دیدار خود اما دیدیم
غیر از تو کسی نبود در آیینه
که بیانگر همان مرحلهی فناست.
که یکی هست و هیچ نیست جز او
وحده لا اله الا هو
تازه دستی که دری به حقیقت گشوده نیز از آن اوست. همان یار و معشوق ازلی و ابدی.
حالا که اشعار بالا را از نظر گذراندیم تکلیفمان با نگرش سیستمی روشن است.
حالا حواسمان هست که باید مسئولیت کارهای خودمان را بپذیریم. اگر جایی کاری در جهت بهبود اوضاع از دستمان برمیآید نقش خود را به عنوان عضوی موثر از سیستم ایفا کنیم.
در این حالت آنکه درون آینه می بینیم دشمن نیست بلکه همان نجات دهندهی ماست. براستی که شاعران اینگونه به تعبیر مرحوم سپهری دچار شدیدترین شکل حیاتند. اصلا ماموریت هنر این است که ما را با خودمان آشتی بدهد.
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
دوست عزیزم دکتر سجاد انزابیزاده، بعد از خواندن یادداشت بالا، پیام زیر را برایم فرستاد که با شما به اشتراکش میگذارم و آرزوی سلامتی برای خود و خانوادهاش دارم در دیار غربت غرب.
🍎🍎
به نظرم این تفکر سیستمیترین مطلبی بود که تا امروز گفتید!
در همین راستا و مناسبت همین شبها، فراز دعای جوشن:
«﴿۲۸﴾ يَا عِمادَ مَنْ لَاعِمادَ لَهُ، يَا سَنَدَ مَنْ لَاسَنَدَ لَهُ، يَا ذُخْرَ مَنْ لَا ذُخْرَ لَهُ، يَا حِرْزَ مَنْ لَاحِرْزَ لَهُ، يَا غِياثَ مَنْ لَاغِياثَ لَهُ، يَا فَخْرَ مَنْ لَافَخْرَ لَهُ، يَا عِزَّ مَنْ لَاعِزَّ لَهُ، يَا مُعِينَ مَنْ لَامُعِينَ لَهُ، يَا أَنِيسَ مَنْ لَاأَنِيسَ لَهُ، يَا أَمانَ مَنْ لَاأَمانَ لَهُ.»
(٢٨) ای تکیهگاه آنکه تکیهگاه ندارد، ای پشتیبان آنکه پشتیبان ندارد، ای اندوخته آنکه اندوختهای ندارد، ای پناه آنکه پناهی ندارد، ای فریادرس آنکه فریادرسی ندارد، ای افتخار آنکه افتخاری ندارد، ای توانمندی آنکه توان ندارد، ای مدد رسان آنکه یاوری ندارد، ای همدم آنکه همدمی ندارد، ای ایمنیبخش آنکه ایمنی ندارد.
یعنی وقتی خدا ظرف را پر میکند (یا شاید اصلا ظرف را میدهد) که ظرف خالی باشد (یا اصلا ظرفی نباشد).
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
ای خدای آسمانها! خالق لیل و نهار!
نور مولا را به شبهای درون ما ببار
معنی کرّار را بر ما مکرر کن به مهر
هر دم ما، هر دم ما را دو عید نو بیار
عید، اهل این ولایت باز میگردد به اصل
قدر میداند به جان نوروز را در نوبهار
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
بین روز مهندس و شب قدر در نوروزِ امسال چند هفتهای فاصله هست. مانده بودم برای این دو مناسبت چه بنویسم که حکیم دینانی گره از کار فروبستهام گشود.
اهل حکمت چنیناند. سخنشان به دل مینشیند و به تعبیربزرگان اگر نکتهای را یافتهاند زیباست، اگر بافتهاند نیز زیباست.
شاید بر من خرده بگیرند برخی مخاطبان که این تعابیر حکیمانه سخن عام نیست، اما چه کنم که سخت به دلم نشست و مگر نه اینکه در نگرش سیستمی دیدن تصویر بزرگ و تعادل کلنگری و جزء نگری مفهوم گرانبهایی است. چه عیبی دارد نگاهی عرفانی به این مفهوم بیاندازیم؟!
عرفا و حکیمان خلاقند و هنرمندانه مفاهیم تکراری را زیبا میکنند. گفتم در این غروب جمعهی پیش از ماه مبارک که نه دلگیر، که روشن از عطر انتظار است، شما را هم مهمان این ضیافت کنم.
امید آنکه به تعبیر بزرگی، این حرفها چون از دل برآمده، بر گل نیز ننشیند.
🍎🍎🍎
کانال تلگرامی تفکر، یادگیری، مشاهده (تیم)
@THINKINGandLEARNING
تکههایی از فرمایشهای آقای دکتر مشایخی در "کارگاه تفکر سیستمی و داستان در مدرسه" که بزرگوارانه خواهشم را پذیرفته و در ابتدای کارگاه برای معلمها صحبت فرمودند. بقیهی کارگاه را با این انرژی ایشان توانستم پیش ببرم.
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING
🔸هر کسی باغچهی خودش را بیل میزند.
در نزدیکی محل کارم یک چهارراه هست که بعد از ظهرها گاه ناگهان قفل میشود و مدت زیادی سرویسهای برگشتمان معطل میشوند.
چرا؟ چون چهارراه چراغ راهنمایی ندارد. چرا؟ چون آن طرف تهران است این طرف البرز . بقیهاش را خودتان حدس بزنید.
امروز داشتم از آن چهارراه میگذشتم و هوا حسابی ابری بود و ناخودآگاه یاد اصطلاحی جالب در ژاپن افتادم. ژاپنیها به کارهایی که انجام آنها به طور دقیق در محدودهی وظایف کسی نیست میگویند Gray Area که در فارسی به غلط نقاط ابری ترجمه شده است.
یادش به خیر در ویرایش سال 2000 استانداردهای ISO9001 تاکید روی فرایندگرایی شد و از آن زمان سالها گذشته و ما همچنان در سازمانهایمان دپارتمانها را به جای فرایندها ممیزی می کنیم. هر وقت هم به نقاط ابری میرسیم ممیزی شوندهها در و دیوار را نگاه میکنند.
فرایندگرایی را که نفهمیدیم. کاش سیستم گرایی را درک کنیم. البته که صدای این پیشنهاد به کمیتههای بازنگری ایزو نمیرسد و باز خدا پدر کمیتهی علمی جایزهی ملی تعالی کشورمان را بیامرزد که نگرش سیستمی را از اصول و ارکان بنیادین مدل بالدریج یاد گرفتند و در مدل خودمان نسیمی از آن را وزاندند. اگرچه هنوز بسیاری از ارزیابان ما اغلب درک درستی از این مفهوم ندارند و کسی پا پیش نمیگذارد به تبیین و توضیح آن در جایزه.
در نگرش سیستمی نقاط ابری وجود ندارند چون در آنجا مرزی بین فرایندها نیست. دیدن تصویر بزرگ از مهمترین اصول این نگرش است و درک ارتباط های درون و بیرون سیستمهای مختلف.
محمدحسنحسینی
🍎🍎🍎
@THINKINGandLEARNING