221198
आम्ही आपले मराठी भाषेचे शब्दभांडार, आकलन आणि व्याकरणची समज वाढवण्यासाठी , विस्तारित करण्यासाठी मदत करू , आजच आपल्या मित्रांनाही आपल्या चॅनेल वर आमंत्रित करा. लगेच जॉईन करा @Marathi
🔷प्रश्न 52
उत्तर - 3
🔺फारसी शब्द
पैसा , महिना , नेक
मस्ती , गुलाब , रोज
🔷प्रश्न - 50
उत्तर - 4
🔶समाहार द्वंद्व समास -
केरकचरा
कपडालत्ता
बाजारहाट
प्रश्न 48
उत्तर - 2
🔺अरबी शब्द
दौरा तसबीर , बंदर , शहर , रद्द
मिळकत , ताकीद , फरक
🟢 कंबाईन गट ब पूर्व परीक्षा 2026
हॉल तिकीट आले आहेत..
👇👇
https://mpsconline.gov.in/candidate/login
वाक्यप्रचार
👇👇👇
मराठी विषयाच्या अपडेटसाठी जॉईन करा : @Marathi
🔷प्रश्न 32 🔷
उत्तर - 2
तलाठी कार्यालय - सजा
🔶अधिक माहिती
🔸एकलकोंडा - लोकांत मिळून मिसळून न राहणारा
🔸गिरीजन - डोंगरात राहणारे लोक
🔸खग - आकाशात गमन करणारा
🔸कोडगा - बेशरम
♦️प्रश्न 30♦️
उत्तर 1
🔺स्पष्टीकरण 🔺
🔹कानडी शब्द 🔹
🔹अण्णा
🔹 अक्का
🔹ताई
🔹अडकित्ता
🔹भाकरी
🔹तूप
🔹कुंची
🔹कांबळे
🔹खलबत्ता
🔹विळी
🔹गुढी
🔹किल्ली
🔹गुंडी
♦️प्रश्न 28 ♦️
उत्तर 3
स्पष्टीकरण
फारसी +फारसी
🔹अक्कलहुशारी
🔹डावपेच
🔹जुलूमजबरी
🔷प्रश्न - 51
उत्तर - 2
🔶मध्यमपदलोपी समास
🔺भोजनभाऊ
🔺नातसून
🔺पुरणपोळी
🔷प्रश्न - 49
उत्तर - 3
🔷शहर , मजबूत , बंदर
- अरबी शब्द
🔷प्रश्न 47
उत्तर - 3
🔺मध्यमपदलोपी समास
🔶साखरभात
🔶डाळवांगे
🔶मावसभाऊ
🔹मराठी व्याकरण - भाषेतील रस
रसाचा शब्दश: अर्थ ‘चव’ किंवा ‘रुची’ असा आहे. व्यवहारात गोड, आंबट, खारट, तुरट, तिखट व कडू असे सहा रस आहेत. या सहा रसांमुळेच आपणास पदार्थांची गोडी किंवा चव कळते. यालाच आपण रसास्वाद म्हणतो.
साहित्य वाचल्याने, ऐकल्याने किंवा पाहिल्याने मानवी अंत:करणातील भावना उद्दीपित होतात व रसानिर्मिती होते.
मानवी मनात काही भावना कायमच्या वास करीत असतात उदा. प्रेम करण्याची, रागावण्याची, हसण्याची, दु:खाची, पराक्रमांची इ. या मनातील ‘स्थिर’ व ‘शाश्वत’ भावनांनाच काव्यशास्त्रात ‘स्थायीभाव’ असे म्हणतात.
साहित्य कृतीच्या वाचनाने ‘स्थायी भाव’ जागृत होतात व रसनिर्मिती होते.
१) स्थायीभाव - रती
रसनिर्मिती – शृंगार
हा रस कुठे आढळतो - स्त्री-पुरुषांना एकमेकांबद्दल वाटणाऱ्या प्रेमातून किंवा आकर्षणाच्या वर्ननातुन
उदा – डोळे हे जुलमी गडे रोखुनी मज पाहु नका.
२) स्थायीभाव – उत्साह
रसनिर्मिती - वीर
हा रस कुळे आढळतो - पराक्रम, शौर्य, धीरोदात्त प्रसंग यांच्या वर्णनात
उदा. ‘शुर आम्ही सरदार आम्हाला काय कुणाची भीती’
३) स्थायीभाव –शोक
रसनिर्मिती – करुण
हा रस कुठे आढळतो - दुख, वियोग, संकट यांच्या वर्णनात
उदा – आई म्हणोनि कोणी, आईस हाक मारी, ती हाक येई कानी, मज होय शोककारी!
४) स्थायीभाव – क्रोध
रसनिर्मिती – रौद्र
हा रस कुळे आढळतो – क्रोध, चीड किंवा रागाचे वर्णन
उदा – मनिषाच्या त्या वर्तनाकडे आई डोळे वटारून पाहत होती.
५) स्थायीभाव – हास
रसनिर्मिती – हास्य
हा रस कुठे आढळतो - विसंगती, असंबध्द भाषण, विडंबन,चेष्टा यांच्या वर्णनात.
उदा – मानसीच पेपर लिहिताना लक्ष विचलित होऊ नये म्हणून रश्मी बरोबर अडीच तास आठ दिवस भजी तळत बसायची.
६) स्थायीभाव – भय
रसनिर्मिती- भयानक
हा रस कुळे आढळतो - युद्ध, मृत्यु, खून, सूड, राक्षस, स्मशान इ. च्या वर्णनात.
उदा. तो गुरासारखा ओरडला त्याचे सारे रक्त उलथे पालथे झाले व त्याने जोरात किंकाळी फोडली.
७) स्थायीभाव – जुगुप्सा
रसनिर्मिती – बीभत्स
हा रस कुठे आढळतो - किळस, वीट, तिटकारा इ. च्या वर्णनात.
उदा – मुंबईचा कामगार चाळीतल्या दहा बाय बाराच्या घरात, कचऱ्याच्या ढिगाऱ्याशेजारी, ओकारी आणणाऱ्या दुर्गधीत आयुष्यभर खितपत पडलेला असतो.
८) स्थायीभाव – विस्मय
रसनिर्मिती- अदभुत
हा रस कुठे आढळतो - आश्चर्यकारक गोष्टींच्या वर्णनात
उदा – असावा सुंदर चॉकलेटचा बंगला चंदेरी सोनेरी चमचमता चांगला.
९) स्थायीभाव – शम (शांती)
रसनिर्मिती – शांत
हा रस कुळे आढळतो - परमेश्वर विषयक भक्ती भाव असलेली गांणी किंवा वातावरणात.
उदा – सर्वात्मका शिवसुंदरा, स्वीकार या अभिवादना, तिमिरातुनि तेजाकंडे प्रभू आमच्या ने जीवंना !
----------------------------------------------
# शब्दभान
----------------------------------------------
( मराठी भाषेतील शब्दसंग्रह समृद्ध करणारे नवीन सदर, संकलन - बी.एन. अकॅडमी )
आजचा शब्द - अनिल
अनिल : अनिल हे मुलाचे नाव असते. हे नाव लिहिताना ‘अनील’ असे लिहून चालणार नाही. उच्चार करतानाही नि ह्रस्व उच्चारायला हवा. अनिल आणि अनील या शब्दांचे अर्थ भिन्न आहेत. ‘अनील’ म्हणजे जे निळ्या रंगाचे नाही ते; पण नक्की कसे ते समजणार नाही! कारण काळे, पांढरे, हिरवे इत्यादि सर्व रंग अनीलच की! ‘अनिल’ म्हणजे वायु. अन् अनिति या संस्कृत धातूचा अर्थ आहे जिवंत असणे. प्राण हा शब्द प्र-अन् या धातूपासून तयार होतो. अन् धातूला इल (इलच्) प्रत्यय लागून अनिल शब्द तयार होतो. ज्याच्या साहाय्याने आपण जिवंत असतो, त्या वायूला अनिल म्हणतात. अनील असे लेखन करून या वायूची ही प्राणरक्षक शक्तीच आपण नाकारत असतो, नाही का? अनिल म्हणजे आपला प्राण, आपल्याला जिवंत ठेवणारा वायु.
प्रश्न 31
🔷उत्तर - 4 🔷
🔶स्पष्टीकरण
🔺तेलुगु शब्द
🔸ताळा
🔸अनारसा
🔸किडुकमिडुक
🔸गदारोळ
♦️प्रश्न 29 ♦️
उत्तर 4
पूर्णाभ्यस्त शब्द
🔺स्पष्टीकरण🔺
🔹मागोमाग
🔹हळूहळू
🔹पुढेपुढे
🔹हालहाल
🔹घेइघेई
🔥🔥🔥
महाराष्ट्र राजपत्रित नागरी सेवा संयुक्त (पूर्व) परीक्षा 2026 चे प्रवेशप्रमाणपत्रे उमेदवारांच्या खात्यामध्ये उपलब्ध झाले आहेत.
लिंक
https://mpsconline.gov.in/candidate/login
परीक्षा दिनांक - 31 मे 2026