-
رسانه اندیشکدهها و موسسات سیاستپژوهی 📣 آشنایی و اطلاعات بیشتر درباره جامعه اندیشکدهها: 🔗 https://zil.ink/iranthinktanks ارتباط با واحد روابط عمومی: 🔗 @hossein_hazhir
🗞️ احیای مردمبنیان پول طلا و نقره؛ راهکاری مقاومتی
✍️علی نعمتی
استادیار گروه اقتصاد اسلامی پژوهشکدهی مطالعات اسلامی در علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد
اندیشکده دینا - علی نعمتی، ضمن بررسی شدت تورم و بحران در نظام پولی و بانکی کشور، به معرفی الگوی پول حقیقی مردم بنیان که مبتنی بر طلا و نقره است پرداخته و تهدیدها، فرصت ها و الزامات اجرایی آن را بررسی می کند.
🔹شدت تورم و بحران در نظام پولی و بانکی کشور، و خلأهای قانونی و نهادی آن بهاندازهای است که نمیتوان برای خروج از آن دل به راهکارهای متعارف و جریان غالب بست، جریانهایی که درصدد تنظیمگری و انتظام بخشیدن به بانکداری ذخیرهی جزئی موجود هستند. شرایط جنگی دفاع مقدس سوم نیز خطیر بودن مسئلهی تورم و بیثباتی پولی را مضاعف کرده است؛ تا آنجا که تابآوری و مقاومت مردمی که مؤلفهای مهم در نیل به پیروزی و عقب راندن دشمن است در معرض تهدید جدی قرار دارد. ما برای پیروزی در جنگ و حفظ نظام، ناگزیر از اصلاحات پولی انقلابگونه یا جراحی پولی هستیم. در دورهی پساجنگ نیز به طریق اولی، تأمین مالی بازسازی و توسعه کشور و تغییرات نقشهی تجاری و ارزی کشور در نظم جدید منطقه در اولین گام خود نیازمند تحکیم نظام پولی و تأمین مالی و داشتن راهبردهای ارزی حسابشده است.
🔹معرفی الگوی پول حقیقی (طلا یا نقره) مردمبنیان
الگوی پول طلا یا نقرهی مردمبنیان، به طور ساده یعنی رفع انحصار دولت از پول، و کارکرد پولی بخشیدن به سکو های متکثری که هماکنون با نام «سکوهای سرمایهگذاری در طلا یا نقره» شناخته میشوند، با این قید که نظارت جدی بر این سکوها برای جلوگیری از خالیفروشی صورت پذیرد. با وصل شدن این سکوها به سامانهی شاپرک، و فراهمشدن امکان خرید و تراکنشهای طلایی یا نقرهای بدون تبدیل آنها به ریال و پرداخت کارمزد خریدوفروش، عملاً طلا و نقره به پولهایی موازی ریال اعتباری و حکومتی رایج تبدیل میشوند و فروشگاهها قیمت کالاها و محصولات خویش را علاوه بر ریال، بر مبنای واحد طلا یا نقره اعلام میکنند.
🔹تبدیل تهدید به فرصت
سکوهای رایج طلا و نقره که بهاشتباه نام «سرمایهگذاری» در طلا یا نقره را بر خود گذاشتهاند، در واقع ابزارهای «کنز» طلا و نقره و خروج ثروت از مدار تولید و اقتصادند. مضاف بر اینکه بهترین ابزار برای پولشویی محسوب میشوند. تخمینهای دهشتناکی از حجم این ذخایر در کشور وجود دارد. این در حالی است که عرصهی تولید بهشدت نیازمند نقدینگی است. با تبدیل نقش این داراییها از «دارایی فیزیکی» به «دارایی پولی»، عملاً کوه یخ این داراییها ذوب شده و در خدمت تولید و روانسازی چرخ اقتصاد درمیآید. با این استدلال، «سکهی بهارآزادی» نیز که متأسفانه در طول عمر خود ابزاری برای کنز و سفتهبازی بوده است، نباید ضرب شود.
🔹ویژگیهای الگوی پول طلا یا نقرهی مردمبنیان
۱.مردمی بودن
۲.پشتوانهی کامل
۳.تمایز با رمزارزها
۴.نامتمرکز بودن خزانه
۵.حق دولت در تعیین مقیاس پول
۶.اشراف دولت بر تراکنشها
۷.رقابتیشدن کارمزد
🔹چالشها و راهکارها
۱.خروج طلا از کشور
۲.فروپاشی ریال با بینهایت شدن عرضهی آن
۳.حسابداری و سیستم قیمتگذاری دوگانه
🔗 متن کامل مقاله
♨️ انتشار پرونده معمای پول بهزودی...
#نشریات
#مسئله /٦
#پرونده_معمای_پول
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📣 جلسه مهرماه شورای مدیران اندیشکدهها برگزار شد
🔷 به گزارش گروه خبر جامعه اندیشکدهها؛ جلسه مهرماه شورای مدیران اندیشکدهها، دوشنبه ۴ مهر ۱۴۰۵ با حضور اعضای شورا در خانه اندیشهورزان برگزار شد.
در این جلسه، روند پیگیری پروندههای کارگروههای تخصصی شورا مورد بررسی قرار گرفت و اعضا درباره وضعیت اقدامات در دست پیگیری و نحوه پیشبرد موضوعات مطرحشده در کارگروهها گفتوگو کردند.
در این نشست، موضوع نحوه معرفی اندیشکدهها در رسانهها نیز بررسی شد. اعضای شورا در ادامه، به بررسی و ترسیم نقشه راه تعاملات نهادی شورا پرداختند و درباره مسیر توسعه و تقویت تعاملات شورا با نهادهای مرتبط تبادل نظر کردند. همچنین درباره برگزاری مجمع فوقالعاده اندیشکدهها، بحث و تبادل نظر صورت گرفت.
👤حاضران در جلسه مهرماه شورای مدیران اندیشکدهها:
➖ مازیار عطاری؛
➖ مصطفی اکبری؛
➖ حامد حسنی؛
➖ روحالله هنرور؛
➖ حسین ابراهیمی؛
➖ ناصر ترابی؛
➖ حسین قاهری؛
➖ فاطمه مرتضوی.
گفتنی است شورای مدیران اندیشکدههای کشور، بهعنوان نهادی متشکل از نمایندگان منتخب اندیشکدهها، با هدف تقویت همکاری و همافزایی میان اعضای زیستبوم اندیشهورزی، پیگیری مسائل و مطالبات مشترک و پیشبرد برنامههای توسعهای این زیستبوم فعالیت میکند. کارگروههای تخصصی سهگانه شورا وظیفه پیگیری و پیشبرد اولویتهای مشترک اعضا در حوزههای مختلف را برعهده دارند.
#گزارش_خبری
#شورای_مدیران
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📚 بررسی علل بحران پسماند در استان گیلان
♨️ اندیشکده مرجع به واکاوی جامع ریشه های بحران پسماند سراوان گیلان و ارائه بسته راهکارهای فوری جهت نجات محیط زیست شمال پرداخته است.
🔹بحران پسماند در استان گیلان و فاجعه زیستمحیطی لندفیل سراوان رشت، با انباشت روزانه بیش از ۲۰۰۰ تن زباله در بستری با بارش سالانه فراتر از ۱۳۰۰ میلیمتر و سفرههای آب زیرزمینی کمعمق، به یک تهدید حاد امنیتی، بهداشتی و اکولوژیک تبدیل شده است. جریان عظیمی از شیرابه سمی ناشی از ۷۰ درصد مواد آلی و پسماند تر، رودخانههای زرجوب و گوهررود و تالاب بینالمللی انزلی را آلوده کرده است. بررسیهای میدانی در خانههای بهداشت محلی گویای جهش معنادار ابتلا به سرطان معده، بیماریهای مزمن انسدادی ریه و افزایش نرخ سقط جنین در منطقه است، در حالی که پروژه زبالهسوز متمرکز رشت پس از گذشت ۱۵ سال و صرف بیش از ۲۴ میلیون دلار منابع عمومی، تنها ۱۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.
🔹موانع ساختاری متعددی از جمله ضعف بدنه مشاوران و کپیبرداری دادهها، حاکمیت نگاههای کوتاه مدت شهرداریها و عدم هماهنگی میان نهادهای متولی احصا شدهاند. از منظر امنیت و ریسک، انباشت طبقاتی زباله و آتشسوزیهای مکرر ناشی از گاز متان، مقادیر قابل توجهی دیوکسین و فوران سرطانزا را در هوای تنفسی منطقه آزاد میسازد. از منظر آسیبشناسی تخصصی، گسست مخرب در زنجیره مدیریت پسماند و واگذاری سودآور جمعآوری پسماند خشک به شبکه های غیرپاسخگو در کنار تحمیل هزینههای سنگین امحای پسماند تر به شهرداریها، نظام مدیریت شهری را با انسداد ساختاری روبهرو کرده است.
🔹به منظور برونرفت از این چالشها، بستههای اصلاحی شامل ایجاد شورای نظارتی مستقل و برونسازمانی، یکپارچهسازی قراردادهای جمعآوری و امحا در قالب یک بسته واحد، و جایگزینی طرح متمرکز با واحدهای زبالهسوز کوچکمقیاس پیشساخته پیشنهاد شده است. به عنوان دورنمای پیشرو، توسعه اقتصاد چرخشی سازگار با اقلیم هیرکانی، مدیریت پسماند تر در مبدأ با استفاده از کمپوستسازهای خانگی، تدوین طرح جامع پسماند گردشگری، و اصلاح ابزارهای تعرفهای به عنوان راهبردهای کلیدی در نظر گرفته شدهاند.
🔗 مطالعه خلاصه و دریافت متن کامل پژوهش
#پژوهش
#عارضهیابی_مسئلهیابی
#کشاورزی_محیطزیست
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📖 دفاع مقدس؛ الگوی مردمپایه برای اقتصاد مقاومتی
✍🏻 اندیشکده رصد: مجتبی حسنی، با تحلیل دو رویکرد فعالانه و منفعلانه دربرابر تحریمها، مولفههای موثر ازطرف مردم و مسئولان در دفاع مقدس را شرح داده و راهکارهایی برای بهکارگیری این مولفهها در تحقق اقتصاد مقاومتی ارائه کرده است.
📌 دکتر مجتبی حسنی، دکترای اقتصاد از دانشگاه علامه طباطبایی و نویسنده کتاب «اقتصاد مقاومتی و دفاع مقدس» (همراه با دکتر جواد کجوری)، در این گفتگو، به بررسی عوامل موثر بر حضور حداکثری مردم در دوران هشت سال دفاع مقدس و دلالتهای آن برای اقتصاد مقاومتی پرداخته است. ایشان با تحلیل مدل تاثیرپذیری عوامل مختلف مانند رهبری امام خمینی (ره)، روحانیت، خانواده، مسئولین، مساجد و بسیج، و رسانه، نشان میدهد که چگونه ایمان و باورهای دینی همراه با ساختارهای جهادی توانست ملت ایران را به صحنه دفاع بکشاند. وی تاکید میکند که برای حضور مردم در عرصه اقتصاد، نیازمند «تفکر جهادی» و «ساختار جهادی» هستیم که ریشه در دین و باورهای انقلابی دارد.
🔹چرا دفاع مقدس الگویی برای اقتصاد مقاومتی است؟
رهبر معظم انقلاب بارها تاکید کردهاند که جنگ بهوسیله مردم اداره شد. هم ارتش، هم سپاه و هم نیروهای گوناگون، متکی به مردم بودند؛ به ایمان مردم، به عشق مردم، به صفای مردم. خوشبختانه مردم ایران در صحنههای سیاسی و امنیتی حضور خود را بهنحو احسن نشان دادهاند؛ اما یکی از خلاها و نقاط ضعف امروز در زمینه اقتصاد است. هنوز نتوانستهایم مردم را آنگونه که شایسته است به صحنه اقتصاد وارد کنیم. بههمین دلیل ضرورت پرداختن به مقوله حضور مردم در اقتصاد و الگوبرداری از تجربه دفاع مقدس حائز اهمیت است.
🔹سازوکار تاثیرپذیری مردم در دفاع مقدس
در یک مدل کلی، میتوان عوامل موثر بر حضور مردم را شامل این موارد دانست: شخص حضرت امام خمینی (ره) بهعنوان ولیفقیه، روحانیت و مراجع تقلید، خانواده، مسئولین، مساجد، هیئات و پایگاههای بسیج، فضای جبههها و رسانه. تمام تاثیرات نهایتا به فرد رزمنده و جهادگر در جبهه و پشت جبهه منتهی میشد تا زمینهساز مشارکت او شود. نکته مهم این است که علت اصلی رفتار فداکارانه مردم را باید در زنده شدن اعتقاد مردم به دین و فضای دینی حاکم بر جامعه دانست؛ اما عواملی وجود داشت که این ایمان و اعتقاد را تقویت میکرد و موجب پایداری مردم در این مسیر شد.
🔹خانواده و زنان؛ پشتوانههای پنهان دفاع
هر تغییر و تحول بزرگی در جامعه، ریشه در خانواده دارد. جامعه ایران هم از این قاعده مستثنا نیست. مردان بهعنوان مدیر خانواده با لبیک به ندای رهبر خویش بهسوی جبههها شتافتند و این بانوان بودند که بار اداره خانواده در غیاب همسر را بر دوش میکشیدند. رهبر معظم انقلاب میفرمایند: «اگر مقاومت زنان نبود، جنگ در همان سالهای ابتدایی تمام میشد .نقش خانوادهها با محوریت مادران و بانوان را میتوان به سه دسته کلی تقسیم کرد:
۱.مدیریت همهجانبه خانواده در حین حضور همسر یا فرزند در جبهه و یا شهادت او
۲.پشتیبانی مالی و امکاناتی جبههها
۳.حضور در میادین جنگی
🔹دلالتها و راهکارهای تجربه دفاع مقدس برای مردمیسازی اقتصاد
رمز موفقیت در دفاع مقدس، استفاده از ظرفیتهای مختلف خصوصا مشارکت مردم بود. انگیزه این مشارکت به «تفکر و روحیه جهادی» برمیگشت و زمینهساز حضور گسترده هم «سازمانهای با مدیریت جهادی» بود. ورود این دو مولفه به عرصه اقتصاد میتواند آثار و برکات مشابهی بههمراه داشته باشد. رهبر معظم انقلاب اولین لازمه تحقق اقتصاد مقاومتی را عزم جدی در سطوح مختلف مردم و مسئولان میدانند: «در درجه اول، عزم جدی مسئولان و مدیران اصلی و فعالان مردمی است؛ باید تصمیم بگیرند... بدون تصمیم جدی و راسخ، کار پیش نخواهد رفت». برای پیشرفت و ایجاد اقتصادی مقاوم و مردممحور باید در سه سطح عمل کرد:
۱. ایجاد انگیزه در مردم و فعالان اقتصادی
۲.یجاد آگاهی و مهارتهای لازم
۳.جهاد اقتصادی در عرصه عمل
🔗 متن کامل مصاحبه
#مسئله/۵
#پرونده_بعثت_اقتصادی_مردم
#مردمی_سازی_اقتصاد
#اقتصاد_مردم_پایه
📩 جامعه اندیشکدهها |مرجع تخصصی اندیشکدهها
📣 رویداد ملی آینده انرژی پایدار ایران
🔷 بنیاد آینده ایران برگزار میکند.
🔹 محورهای ششگانه رویداد:
➖ تولید و زیرساخت انرژی
➖ بهرهوری و مدیریت مصرف
➖ بازار و تجارت انرژی
➖ تأمین مالی و مدلهای اقتصادی
➖ فناوری و کسبوکارهای نوآورانه
➖ حکمرانی، عدالت و تابآوری انرژی
🔗 اطلاعات بیشتر و ارسال طرح
#اخبار
#رویداد
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📚 تاب آوری غذایی در بستر آتش بس شکننده
♨️ مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران به واکاوی آسیب پذیری زنجیره تامین غذا و نهاده های دامی ایران در شرایط جنگ و نااطمینانی ژئوپلیتیکی و ارائه بسته سیاستی تاب آوری غذایی پرداخته است.
🔹تامین امنیت غذایی در ایران به دلیل تلاقی فشارهای اقلیمی، فرسایش منابع خاک و آب و وابستگی شدید به واردات نهادههای دامی و دانه های روغنی در شرایط نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی با چالشهای جدی مواجه شده است. بررسی روند تولید نشان میدهد که نرخ خوداتکایی کنجاله سویا به کمتر از ۱۰ درصد تنزل یافته و بیش از ۹۰ درصد نیاز پروتئین دامی و همچنین نزدیک به ۸۵ درصد روغنهای خوراکی کشور به واردات (در محدوده ۱۴ تا ۱۷ میلیون تن نهاده و ۱ تا ۲ میلیون تن روغن) گره خورده است. با ثبت تورم نقطه به نقطه ۱۱۲.۵ درصدی برای گروه خوراکیها در اسفند ۱۴۰۴ و سهم ۲۸.۸ درصدی مواد غذایی در سبد هزینه خانوار، فشار معیشتی بیسابقهای بر اقشار کمدرآمد تحمیل شده است.
🔹موانع ساختاری و اداری متعددی از جمله عدم توازن در زنجیره تامین، تشتت تصمیمگیری میان دستگاههای ذیربط، و اتکای بیش از حد به مبادی محدود وارداتی احصا شدهاند. از منظر امنیت و ریسک، بروز تنشهای نظامی با تهدید کشتیرانی تجاری در خلیج فارس و تنگه هرمز، افزایش تصاعدی هزینههای حملونقل و بیمه، و شوکهای ارزی، پایداری زنجیره غذا را بهشدت تهدید میکنند. از منظر آسیبشناسی تخصصی، اختصاص بخش اعظم منابع آب زیرزمینی به کشاورزی ناپایدار و آسیبپذیری دهکهای اول تا سوم در برابر تورم ماهانه ۸.۴ درصدی خوراکیها، گلوگاههای بحرانی هستند که سلامت تغذیهای جامعه را به مخاطره انداختهاند.
🔹به منظور برونرفت از این چالشها، بستهای سیاستی شامل بازطراحی الگوی کشت بر پایه توان هیدرولوژیکی، تجدید ذخایر استراتژیک چندماهه، و نوسازی زیرساختهای حملونقل ریلی غلات پیشنهاد شده است. همچنین توانمندسازی اجتماعی از طریق تفویض اختیارات توزیع به نهادهای محلی، تنوعبخشی بنیادین به شرکای تجاری منطقهای و بینالمللی، و توسعه کریدورهای زمینی و ریلی با ریسک پایین به عنوان دورنمای پیشرو برای گذار به نظام تابآور غذا در نظر گرفته شده است.
🔗 مطالعه خلاصه و دریافت متن کامل پژوهش
#پژوهش
#بررسی_تحلیل
#کشاورزی_محیطزیست
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📣 اینفوگرافی گزارش عملکرد اندیشکده حکمرانی مصاف
🔷 اندیشکده حکمرانی مصاف گزارش عملکرد دو سال گذشته خود را منتشر کرد.
🔹 بخشهای گزارش:
➖ معرفی اندیشکده حکمرانی مصاف
➖ نقشه جامع حوزههای فعالیت
➖ نشستهای تخصصی و همکاریهای اندیشکدهای
➖ تحلیلهای اقتصادی و سیاست پژوهی
➖ حکمرانی شهری، آب، ترافیک و آینده حکمرانی
➖ رسانه، گفتمان سازی و ارتباط با مخاطب
➖ جمع بندی، ظرفیت ها و افق همکاری
🔗 اطلاعات بیشتر
#اخبار
#نشر_اندیشکده
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📚 ایران در کانون توجه و تعاملات جهانی
♨️ اندیشکده راهبرد تحول خلاق به بررسی ابعاد هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل و ارائه توصیه های راهبردی چندجانبه گرایی فعال برای جمهوری اسلامی ایران پرداخته است.
🔹هشتاد و یکمین دوره مجمع عمومی سازمان ملل متحد در بستری از بحرانهای ژئوپلیتیکی فزاینده و تقابلهای ساختاری برگزار گردید و جمهوری اسلامی ایران در کانون اصلی توجهات جهانی و مباحثات امنیتی قرار گرفت. در این اجلاس، همزمانی منازعات نظامی غرب آسیا، تنشهای ناشی از یکجانبهگرایی قدرتهای غربی و بیثباتی در بازارهای راهبردی انرژی، فضایی را پدید آورد که مواضع ایران فراتر از یک حضور دیپلماتیک مرسوم ارزیابی شود و مجمع عمومی به میدانی برای تقابل میان یکجانبهگرایی سلطهجویانه و چندجانبهگرایی تبدیل گردد.
🔹موانع ساختاری و اداری متعددی در این مسیر شناسایی شدهاند؛ از جمله اینکه محدود ماندن مواضع کشور به مناسبات واکنشی یا تقلیل مسائل ملی به پرونده هستهای، فرصتهای وسیع کنشگری ژئوپلیتیک را مسدود میسازد. از منظر امنیت و ریسک، عدم انسجام در طراحی راهبردی، به روایتسازیهای مخرب بازیگران متخاصم میدان میدهد و فشارهای تحریمی و تنشهای گذرگاههای انرژی، پایداری اقتصادی کشور را تهدید میکنند. از منظر آسیبشناسی تخصصی، فرسایش کارآمدی سازوکارهای سنتی حل اختلاف در شورای امنیت و غلبه رویکردهای هژمونیک، ضرورت بازتعریف دیپلماسی فعال را دوچندان کرده است.
🔹به منظور برونرفت از این چالشها، بستهای از توصیههای سیاستی شامل تبدیل حضور سالانه در مجمع عمومی به فرآیند مستمر دیپلماتیک، ارتقای امنیت انرژی از زاویه پدافندی به عرصه همکاری چندجانبه، تنوعبخشی ساختاری به روابط خارجی با قدرتهای آسیایی و کشورهای مستقل، و پیوند ارگانیک دیپلماسی سیاسی با دیپلماسی اقتصادی پیشنهاد شده است. تأسیس اتاق فکر مشترک میان دستگاههای اجرایی برای رصد نظم جهانی و برندسازی بینالمللی گفتمان صلح عادلانه به عنوان دورنمای پیشرو در نظر گرفته شده است.
🔗 مطالعه خلاصه و دریافت متن کامل پژوهش
#پژوهش
#بررسی_تحلیل
#امنیت_سیاستخارجی
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📖 تجارت مردمپایه در سیره نبوی
✍🏻 اندیشکده رصد : احسان سلطانی گردفرامرزی، در کتاب سیره تجاری پیامبر اکرم (ص) با بررسی الگوی تجارت مردمپایه در سیره نبوی (ص)، دلالتهای آن برای مردمیسازی اقتصاد را برشمرده است.
📌 حجتالاسلام احسان سلطانی گردفرامرزی، دانشآموخته سطح ۴ حوزه علمیه قم و نویسنده کتب «سیره تجاری پیامبر اکرم (ص)، سیره تجاری اصحاب پیامبر (ص) و سیره تجاری اصحاب معصومین (علیهم السلام) » است. وی در فرصت این گفتوگو به بررسی الگوی تجارت مردمپایه در سیره نبوی (ص) و دلالتهای آن برای مردمیسازی اقتصاد پرداخته است. سلطانی با تمایزگذاری میان سه نگاه به تجارت (وابسته به دربار، کاملا مردمی بدون نقش دولت و الگوی سوم یعنی «تجارت بر پایه مردم با تسهیلگری حاکمیت»)، نشان میدهد که اسلام نگاه ویژهای به مشارکت مردمی در عرصه تجارت دارد. در این دیدگاه، تجارت مردمپایه میتواند سه کارکرد اساسی داشته باشد: نجات جامعه از قحطی و بحرانهای اقتصادی، گسترش رفاه عمومی و تحریمناپذیری دربرابر دشمنان.
🔹سه نگاه به تجارت؛ نگاه سوم، نگاه اسلام
اهمیت بررسی سیره تجاری پیامبر اکرم (ص) چیست و تفاوت آن با تجارت در نگاههای دیگر کدام است؟
تجارت از امور ماقبل تاریخ است؛ حتی مهمترین عامل اختراع خط، نیاز تجارت بوده است. از زمانی که تاریخ شکل گرفت، با دو نگاه بشری به این مقوله مهم مواجهیم: نخست، تجارت وابسته به سلطنت و درباریان که امور تجاری باید توسط پادشاهان حلوفصل میشد. دوم، تجارت مبتنیبر مردم، داد و ستدهای محلهای و قبیلهای بدون نقش دولت. اما نگاه سومی نیز وجود داشت که مبتنیبر آیات وحی و توسط اجداد پیامبر (ص) صورت گرفت و مورد تایید قرآن و سنت قطعی پیامبر (ص) و ائمه هدی (ع) قرار گرفت: تجارت بر پایه مردم و ایجاد تسهیلات تجارت توسط حاکمیت. براساس تحقیقی که در کتاب «سیره تجاری پیامبر (ص)» ارائه شده، تجارت مردمپایه، شغلی برای تمام فصول است.
🔹تحریمناپذیری؛ قدرت تجارت مردمی
آیا پیامبر (ص) و مسلمانان در مدینه که تجارت مردمپایه در آن شکل گرفته بود، تحریم شدند؟ خیر! بلکه قضیه بالعکس شد؛ قریشیان که خود مهمترین تحریمکنندگان بودند، توسط مسلمانان تحریم شدند، تا جایی که تاریخ از نامهنگاری آنان به پیامبر (ص) برای نجات از تحریم ایجادشده توسط مردم مسلمان حکایت دارد. این قدرت تجارت مردمپایه است که تحریمکنندگان را خود مردم تحریم میکنند.
🔹مکانیسمهای مردمیسازی تجارت در سیره نبوی
آیا مردمیسازی اقتصاد در سیره پیامبر (ص) مکانیسم خاصی داشته که منجر به رفاه و تحریمناپذیری شده است؟
بله، چند مکانیسم مهم را میتوان برشمرد:
۱.آموزش بازاریان؛ اولین گام در مردمیسازی
۲.اجازه تنفس به بازاریان
۳.قضاوت در بازار، نه ایجاد محاکم خارج از آن
۴.شناسایی و معرفی بازارهای سودبخش
۵.ایجاد صندوقهای تجاری مشترک بین مردم
🔹گسترش طرفهای تجاری و عدم تصدیگری تجاری
سیره تجاری پیامبر (ص) در بخش بینالملل حاوی نکات دقیقی از گسترش طرفهای تجاری است. بازاریان سفیر اسلام بودند در تبلیغ دین و ارسال پیامهای پیامبر (ص). و البته هیچگاه در عهد نبوی خللی در استمرار تجارت حتی با دولتهایی که از پذیرش اسلام سر باز زدند، بوجود نیامد. تجارتی با بیش از ۲۴ کشور جهان آن روز. و باز حفظ این نکته که حضرت با آنکه خود در تجارت پیش از اسلام دستی بر آتش داشت هرگز طرف تجاری قرار نگرفت و اجازه داد بازاریان مومن خود متکفل امر شوند و صرفا بر رفتار آنها نظارت داشت.
🔗 متن کامل مصاحبه
#مسئله/۵
#پرونده_بعثت_اقتصادی_مردم
#مردمی_سازی_اقتصاد
#اقتصاد_مردم_پایه
📩 جامعه اندیشکدهها |مرجع تخصصی اندیشکدهها
🗞️ پول خصوصی دربرابر پول دستوری
✍️محمد جوادی
پژوهشگر حوزه اقتصادی
اندیشکده دینا - دکتر جوادی، معتقد است بانک مرکزی بدون رقیب مانند رانندهای در جاده تاریک است که مسیر را نمیبیند. او راهکار مهار تورم را نه حذف بانک مرکزی، بلکه « غیر ملی کردن پول» و رفع ممنوعیت انتشار پولهای خصوصی میداند تا مکانیزم رقابت، سیاستگذار را مجبور به حفظ ارزش پول کند.
🔹آیا شما مفهوم «پول مطلوب» را قبول دارید؟
بله، «پول مطلوب» تعریف دارد. نخستین وظیفه پول این است که ارزش خودش را حفظ بکند؛ یعنی ذخیره ارزش باشد. اینکه پول علاوه بر حفظ ارزش، در جاهای زیادی مقبول باشد و پذیرفته شود را هم میتوان به ویژگیهای آن اضافه کرد، ولی ضرورت ندارد. همین که پول بتواند ارزش خود را حفظ کند و دستبهدست شود کافی است؛ این میشود پول مطلوب. بانکداری مرکزی از زمانی که به وجود آمده تا امروز نشان داده که قادر نبوده ارزش پول را حفظ کند. عملکرد بانک مرکزی ایران نیز جزو بدترین عملکردها بین بانکهای مرکزی جهان در دو سه دهه اخیر بوده است.
🔹آیا این ویژگی ثبات ارزش را میشود در شکل و فرم خاصی از پول معنا کرد؟
هر چیزی با ضد خودش شناخته میشود و پول مطلوب الا و لابد باید در فرایند رقابت قرار بگیرد تا مشخص شود. برای حفظ ارزش پول، وجود رقابت ضروری است. نیازی نیست حتماً پول پشتوانه کالایی داشته باشد. آن چیزی که باعث شده ما پول مطلوب نداشته باشیم، ممنوعیتها، مداخلات و ایجاد انحصارهایی است که از دستور و قوه قهریه استفاده میکنند. اگر ورود به بازار آزاد باشد، ولو اینکه انحصار طبیعی شکل بگیرد، اشکالی ندارد؛ چون همچنان رقابت وجود دارد. انحصار طبیعی، مثل یک شرکت آبرسانی که بهواسطه بهرهوری بیشتر رقبا را خارج میکند، بد نیست. اگر انتشار پول و بدهی آزاد باشد، خیلی سریع پولهای خصوصیای که اعتبار بسیار خوبی دارند [به وجود میآیند] و اتفاقاً به بانک مرکزی برای سیاستگذاری کمک بزرگی میکنند. البته خیلی از کسانی که در مورد بانکداری آزاد صحبت میکنند میگویند که بانک مرکزی باید حذف شود ولی من می گویم بانک مرکزی همچنان حفظ میشود و حتی اگر خوب نقشش را بازی کند میتواند بزرگترین بازیگر باشد. در نظام بانکداری مرکزی، تعهد پول به عهده بانک مرکزی است، در حالی که بانک تجاری پول را منتشر میکند و سود بیشتری میبرد. هایک میگوید: « _اجازه بدهید بانک، پول با برند خود را منتشر کند و خودش در مقابل آن متعهد باشد._ » کسانی که «عصر بانکداری آزاد » را [به عنوان تجربه ناموفق] مثال می زنند، مثال غلطی است. چون مطلقاً مقرراتی نباید وجود داشته باشد. اما در آن مثال، مالیات بسته شده، تعداد شعب محدود بوده، مشروط به وثیقهگذاری اوراق بوده؛ دهها قانون در آنجا وجود داشته و مرتباً هم تغییر میکرده.
🔹 اقتصاد آزادی که در نگاه شماست در مورد ربا چه میگوید؟
در اقتصاد بازار آزاد که من از آن صحبت میکنم، ربا حذف میشود. البته نرخ بهره صفر نمیشود، بلکه زمینی میشود و تأمین مالی از بدهی به سمت سهام عادی برمیگردد. افرادی که میخواهند سرمایه گذاری کنند باید سبدی از ریسک و بازده را انتخاب کنند. اگرچه بانکداری آزاد جلوی افرادی که میخواهند بهصورت فردی ربا دهند را نمیگیرد، اما اجازه نمیدهد ربای سازمانیافته درست شود این در حالیست که نظام بانکداری مرکزی ما، ربای سازمانیافته است.
🔹در مورد رمزارزها چقدر فکر میکنید ایده غیرملّی سازی پول یا رقابت پولی در این بستر محقق شود؟
رمزارزها به دلیل نوسانات بالا و همچنین به این دلیل که نتوانسته اند یک ابزار پرداخت وسیع باشند، هنوز نقش پولی ایفا نمیکنند. شهروند امروز ما ناگزیر از استفاده از پولهای دستوری است. البته ممکن است در آینده بتوانند و این فرایند زمانبری است.
🔗 متن کامل مقاله
♨️ انتشار پرونده معمای پول بهزودی...
#نشریات
#مسئله /٦
#پرونده_معمای_پول
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
🗞️ میگوییم نگاه به شرق، و نگاه به غرب میکنیم!
✍️ مجید ضیایی، منطق جغرافی قدرت را شرح و بسط میدهد.
🔹«نگاه به شرق» چه تاریخی دارد؟
«نگاه به شرق» در ایران، سابقهای طولانیتر از شعارهای معاصر دارد و ریشههای آن را میتوان در فراز و فرود روابط ایران با قدرتهای بزرگی چون روسیه و چین جستوجو کرد. از عهد صفویه تا قراردادهای نابرابر قاجار، از همکاریهای صنعتی دوران پهلوی با شوروی تا پیوندهای امنیتی و اقتصادی جمهوری اسلامی با مسکو و پکن، همواره نوعی نوسان میان امید به پشتوانه شرق و هراس از استثمار توسط آن وجود داشته است. این تاریخ پیچیده، هم تصویر فرصتساز از شرق را در ذهن حکمران ایرانی ایجاد کرده و هم خاطره تلخ بیاعتمادی را در ذهن شهروند ایرانی بهجا گذاشته است.
🔹در پسزمینه تاریخ، «چرخش به شرق» برای ایران یک امکان است؟
چرخش به شرق میتواند فرصت یا تهدید باشد؛ اما ابتدا باید بدانیم شرق چیست، غرب چیست و قدرت از چه منطقی پیروی میکند. پیشفرض بنیادین من این است که جغرافیا الزامآور است. جغرافیا استراتژی، تاکتیک و تکنیک را محدود و هدایت میکند و نادیدهگرفتن آن، سیاست را دچار آسیب میکند. برای فهم این الزام باید تاریخ را در مقیاس کلان و از پایان عصر مفرغ به بعد مطالعه کرد. وقتی از روسیه، چین یا ایران سخن میگوییم، صرفاً درباره کشورها صحبت نمیکنیم، بلکه درباره جغرافیا و اقلیم سخن میگوییم. بسیاری از کشورهای عضو سازمان ملل از نظر سیاسی وجود دارند، اما جغرافیایی را نمایندگی نمیکنند؛ در حالی که کشورهایی مانند ایران، روسیه یا چین نماینده یک اقلیماند و اهمیتشان از همین نمایندگی ناشی میشود. بنابراین، تحلیل قدرت باید بر مبنای اقلیم انجام شود، نه صرفاً مرزهای سیاسی.
🔹اگر قرار باشد «نگاه به شرق» راهبرد ایران باشد، آیا کافی است به قدرتهای شرقی تکیه کنیم؟
پاسخ من منفی است. مسئله این نیست که بهجای غرب، شرق را انتخاب کنیم؛ مسئله این است که زمین بازی غرب را نپذیریم. روسیه، ژاپن و حتی چین، هرچند در برابر هژمونی آمریکا ایستادهاند، اما همچنان در همان چارچوب تمدنی و قواعدی بازی میکنند که غرب طراحی کرده است. آنها نیز قدرت را با همان منطق اقتصاد، تجارت، فناوری و منفعت تعریف میکنند. بنابراین اگر شرق پیروز هم شود، لزوماً به معنای تغییر زمین بازی نیست.
🔹نسبت امروز ایران با شرق را چگونه میتوانیم جمعبندی کنیم؟
ما میگوییم نگاه به شرق، اما در عمل در زمین غرب بازی میکنیم. مسئله اصلی، جابهجایی شریک سیاسی یا اقتصادی نیست؛ بلکه تغییر قواعد بازی است. تا زمانی که معیار قدرت، همان منطق منفعتگرایی، تجارتمحوری و یوتیلیتاریانیسم باشد، تفاوتی نمیکند بازیگر اصلی غرب باشد یا شرق؛ زیرا هر دو در یک چارچوب تمدنی حرکت میکنند. از این منظر، نگاه به شرق تنها زمانی معنا پیدا میکند که بتواند در برابر هژمونی مسلط مقاومت کند، نه اینکه صرفاً جایگزین آن شود. اگر شرق نیز همان قواعد تمدنی غرب را پذیرفته باشد، پیروزی آن به معنای تغییر بنیادین نظم جهانی نخواهد بود. بنابراین، نباید همه ظرفیتهای خود را به شرق گره بزنیم؛ زیرا زمین بازی همچنان همان زمین بازی غرب است.
♨️ انتشار پرونده نگاه به شرق بهزودی...
#نشریات
#پرونده_نگاه_به_شرق
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📖 امپراتور ژاپن و معجزه جهاد سازندگی
✍🏻 اندیشکده رصد: محمدهادی الماسی، با معرفی کتاب «رسم جهاد» نوشته حسینعلی عظیمی، پیشکسوت جهاد سازندگی؛ ژاپن را الگویی برای مردمیسازی اقتصاد معرفی کرده است.
📌 این یادداشت به معرفی کتاب «رسم جهاد» نوشته حسینعلی عظیمی، پیشکسوت جهاد سازندگی، میپردازد؛ کتابی که تجربههای کار جمعی در جهاد سازندگی را به روایت یکی از فرماندهان مهندسی رزمی دوران دفاع مقدس روایت میکند. از منظر امپراتوری ژاپن که به حیرت از معجزه این نهاد سخن گفته بود، جهاد سازندگی چگونه با «واگذاری عاملیت به مردم»، «ساختار شورایی»، «اعتماد به نیروهای محلی» و «انسانسازی در کنار سازندگی»، توانست به مرجع توجه مردم و الگوی مدیریت انقلابی تبدیل شود؟ این یادداشت نشان میدهد که نکته کلیدی برای مردمیسازی اقتصاد امروز، بازخوانی تجربه نهادی است که در آن هر جهادگر «یکپا رئیسجمهور» بود و از تمام روستاهای ایران خبر داشت؛ بدون آنکه در بروکراسی دولتی گرفتار شود.
🔹کتاب «رسم جهاد»؛ روایتی از کار جمعی
کتاب «رسم جهاد» نوشته حسینعلی عظیمی است و انتشارات راه یار در سال 1401 آن را به چاپ رسانده است. این کتاب تجربههای کار جمعی در جهاد سازندگی به روایت حسینعلی عظیمی است. مهندس حاج حسینعلی عظیمی از فرماندهان ارشد یگان مهندسی رزمی جهاد سازندگی در دوران دفاع مقدس و از مسؤولان قرارگاه کربلای جهاد بود که نقش موثری در شکلگیری فعالیتهای جهادی در کشور داشت و او را میتوان دایرهالمعارف عرصه جهاد سازندگی در ایران دانست. کتاب «رسمِ جهاد» که نثری روان دارد و مطالعه آن به کسانی که به دنبال کار جهادی هستند توصیه میشود، ۱۱ فصل دارد که مهمترین آنها عبارتند از «تشکیل ساختار»، «رابطه با مردم»، «دولتی شدن جهاد»، «کمیته فرهنگی» و «جهاد سازندگی در جنگ». «ساختار منطقهای جهاد سازندگی»، «جهاد در استانها»، «ساختار شورایی جهاد»، «رابطه جهاد با بقیه سازمانها» و «اعتماد» از دیگر سرفصلهای این کتاب را تشکیل میدهند.
🔹جهاد سازندگی؛ نهادی مردمی، کارآمد و فراگیر
در بخشی از پیشگفتار این کتاب درباره چرایی پرداختن به نهاد «جهاد سازندگی» میخوانیم: «خودمان هم هنوز دقیق نمیدانیم، جهاد چگونه شکل گرفت، چگونه استمرار پیدا کرد و چگونه منحل شد، جهاد چه بود و چرا ما دیگر نمیتوانیم نهادی کارآمد، مردمی و فراگیر نظیر آن را در کشور ایجاد کنیم. درعینحال متاسفانه تاکنون برای دانشگاه و حوزه مطالعه این نهاد یا دیگر نهادهای برآمده از انقلاب اسلامی، مهم نشده است. این کتاب با اتکا به روش تجربهنگاری و رجوع به خود جهادگران، مانند دیگر تلاشهای معدودی که در باب مطالعه جهاد سازندگی انجام شده، بهدنبال آن است که این نهاد انقلابی را بازشناسد.»
🔹هر جهادگر یک پا رئیسجمهور بود؛ ساختار منطقهای و شورایی
مرحوم عظیمی درباره نقش موثر جهادیها در خاطراتش در کتاب «رسم جهاد» میگوید: «جهاد خیلی زود مرجع توجه مردم شد. برنامه تلویزیونی هم داشت. بهاصطلاح، مارش جهاد در کشور پر سروصدا بود. یک نفر از شورای مرکزی جهاد در هیئت دولت حضور داشت که مانند معاون اجرایی فعلی رئیسجمهور بود؛ هر کار انقلابیای که داشتند به جهاد ارائه میدادند. به ادارههای دیگر هم میگفتند به جهاد کمک کنید و هماهنگ باشید. کارها را جهاد پیش میبرد و پیشنهادها را هم جهاد میآورد. در دولت جایگاهی پیدا کرده بود و در استانها کمک دست استانداران شده بود. سیل میآمد، زلزله میشد یا مطلب دیگری بود، جهاد پیشتاز بود. اگر راهپیمایی بود، اول بچههای جهاد پرچمشان بالا میرفت. اگر میخواستند انتخابات برگزار کنند، باید بچههای جهاد صندوق را معین میکردند و در روستاها میچرخاندند.»
🔹سوال امپراتور ژاپن؛ اعتراف جهانی به معجزه جهاد
کتاب یک خاطره جالب را نقل میکند: روزی که با یکی از مسئولان سابق جهاد استان لرستان مصاحبه میکردیم، ایشان خاطره جالبی به نقل از مرحوم آقای رفسنجانی تعریف کردند: «زمانی که به ژاپن رفته بودم، جلسهای نیز با امپراتور وقت ژاپن داشتم. امپراتور به من گفت بهرغم اینکه ما تحولات انقلاب شما را دنبال میکنیم، ولی برای برخی از سوالات خود پاسخ روشنی نداریم؛ اول اینکه ما مدتی است روی سازمانی در کشور شما بهنام جهاد سازندگی مطالعه میکنیم. چطور این نهاد توانسته در مدت کوتاهی، مردم مناطق محروم را با خود همراه کند و بسیاری از آن مناطق را توسعه دهد؟»
🔗 متن کامل مصاحبه
#مسئله/۵
#پرونده_بعثت_اقتصادی_مردم
#مردمی_سازی_اقتصاد
#اقتصاد_مردم_پایه
📩 جامعه اندیشکدهها |مرجع تخصصی اندیشکدهها
🗞️ ایران در میانه رقابت قدرتها؛ استقلال راهبردی
✍️ رحمان قهرمانپور معتقد است تشدید رقابت میان قدرتهای بزرگ معمولا به سود کشورهای متوسط و کوچک نیست و ایران باید از گرفتارشدن در قطببندیهای جدید جهانی پرهیز و منافع ملی خود را مستقل از خواستههای بلوکهای قدرت تعریف کند.
🔹در میانه رقابت قدرتها؛ استقلال راهبردی
تشدید رقابت میان قدرتهای بزرگ معمولا به سود کشورهای متوسط و کوچک نیست. هرچه شکاف میان بلوکهای رقیب بیشتر شود، فضای مانور دولتهایی مانند ایران کاهش مییابد، تجربه تاریخی جنگ سرد نشان داده است کشورهایی که ناچار به انتخاب قطعی میان دو اردوگاه شدند، اغلب هزینههای سنگینی پرداختند. به همین دلیل ایران باید از گرفتار شدن در قطببندیهای جدید جهانی پرهیز و منافع ملی خود را مستقل از خواستههای بلوکهای قدرت تعریف کند.سیاست خارجی موفق باید بر مبنای استقلال استراتژیک شکل گیرد. وابستگی بیش از حد به شرق یا غرب میتواند قدرت تصمیمگیری مستقل کشور را محدود کند. ایران نباید تصور کند صرف نزدیکی به چین و روسیه میتواند همه مشکلات ساختاری سیاست خارجی و اقتصادی کشور را حل کند. او معتقد است هر قدرت بزرگی درنهایت منافع خود را دنبال میکند و روابط بینالملل براساس ملاحظات اخلاقی اداره نمیشود.
🔹ظهور چین
ظهور چین یکی از مهمترین تحولات قرن بیستویکم است، اما این موضوع لزوما به معنای افول سریع آمریکا نیست.ایالات متحده همچنان دارای ظرفیتهای عظیم اقتصادی، فناوری، نظامی و نهادی است. چین تا سالهای آینده به یکی از بزرگترین قدرتهای هستهای جهان تبدیل خواهد شد و این تحول میتواند بر ساختار بازدارندگی جهانی اثر بگذارد. قدرت نظامی صرف، تعیینکننده همه ابعاد رقابت بینالمللی نیست و مولفههایی مانند فناوری، اقتصاد و مشروعیت سیاسی نیز نقش تعیینکننده دارند. به همین دلیل نباید صرفا بر شاخصهای نظامی برای تحلیل آینده نظم جهانی تکیه کرد.
ا ایران باید بازی خود را بر اساس منافع ملی طراحی کند، نه بر مبنای علاقه یا دشمنی با قدرتهای جهانی. سیاست خارجی موفق زمانی شکل میگیرد که کشور بتواند میان بازیگران مختلف توازن برقرار کرده و از رقابت آنان برای افزایش ظرفیت ملی استفاده کند. چنین رویکردی به ایران اجازه میدهد از تبدیل شدن به ابزار رقابت دیگران جلوگیری کند. سیاست خارجی ایران نباید اسیر روایتهای هویتی و احساسی شود. به اعتقاد او، برخی روایتهای غالب در فضای سیاسی ایران مبتنی بر احساس قربانی بودن تاریخی است و این مسئله گاهی بر تصمیمگیریهای راهبردی اثر میگذارد. تصمیمگیری در سیاست خارجی باید بر پایه محاسبه هزینه و فایده و درک واقعبینانه از محیط بینالمللی انجام شود.
♨️ انتشار پرونده نگاه به شرق بهزودی...
#نشریات
#پرونده_نگاه_به_شرق
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
🗞️ جنگ و اثرات اقتصادی آن
✍️محسن امیدوار
مدیر اندیشکده دینا - دبیر تخصصی پرونده ی «معمای پول»
اندیشکده دینا - محسن امیدوار، به بررسی تاثیر جنگ در اقتصاد ایران و اصلاحات پولی در این برهه از زمان پرداخته است.
📌جنگ در ادبیات اقتصادی بیشتر بهعنوان یک چالش و تکانهی شدید به اقتصاد محسوب میشود و با ادبیات تحلیل تکانهها بررسی میشود. اما با توجه به معضلات پولی مزمن در کشور ما و به تعویق افتادن اکثر اصلاحات به علت اقتصاد سیاسی یا عدم جسارت مدیران، جنگ میتواند در عین تلخی و بحرانزایی، فرصتی برای انجام اصلاحات اساسی در حوزهی پولی باشد. بخش زیادی از مطالب مندرج در مصاحبهها و یادداشتهای نشریه «معمای پول» که با رویکرد تحولی پیشنهاد شده است، میتواند با نگاه فرصتیابی از پدیدهی جنگ، به صحنهی اجرا نزدیک شود. باتوجهبه اینکه یکی از پیامدهای اجتنابناپذیر جنگ، نیاز مبرم به منابع مالی جهت بازسازی زیرساختها در کنار رکود تولید است، خطر تأمین مالی مبتنی بر «خلق پول» که به تشدید تورم دامن میزند، اقتصاد کشور را تهدید میکند. برای پیشگیری از این بحران، دو راهکار کلیدی پیشنهاد میگردد:
🔹تسهیل ورود منابع و تنوعبخشی به ابزارهای تأمین مالی
برای ترمیم زنجیرههای تأمین و نوسازی کشور، تکیهی صرف بر اعتبارات بانکی (خلق نقدینگی) تورمزا خواهد بود؛ لذا جذب منابع داخلی در قالب «صندوقهای سرمایهگذاری نوسازی ملی» و تسهیل ورود سرمایهی خارجی اهمیت فراوانی دارد. بر اساس برخی گزارشهای رسیده پس از جنگ رمضان، بسیاری از سرمایهگذاران خارجی بر اساس عقیده و عرق دینی یا میهنی خود حاضر به ورود سرمایهی خود به کشور هستند. علاوه بر بیاعتمادی سرمایهگذاران داخلی به حسابهای ارزی بهخاطر تجربیات تلخ گذشته، موانع قانونی و نهادی فراوانی نیز بر سر راه ورود سرمایهی خارجی وجود دارد؛ مانند: «نرخ ارز دستوری»، «الزامات سختگیرانهی افشای منشأ ارز» و «عدم رسمیت رمزداراییها». با توجه به شرایط جنگی باید ورود سرمایه اعم از طلا، ارز و رمزدارایی با کمترین محدودیت، مشروط به هدایت به سمت پروژههای پیشران یا زیرساختی، تسهیل شود.
🔹انضباطبخشی به خلق پول خصوصی و بهرهگیری از ریال دیجیتال
سیاستگذار پولی باید نظارت سختگیرانهای بر خلق پول بانکی با هدف فعالیتهای سوداگرانه اعمال کند. نظارت بر اشخاص مرتبط باید بهصورت برخط (Real-time) باشد و نظام مشوقها به نفع بانکهای حامی بخش حقیقی بازطراحی شود. در این مسیر، اگرچه خلق پول پرقدرت تا حدی اجتنابناپذیر است، اما بانک مرکزی میتواند از طریق «ریال دیجیتال» (که پیشتر در این نهاد ایجاد شده ولی به مرحلهی استفادهی فراگیر نرسیده است) بهصورت موازی با شبکهی بانکی، به تأمین مالی هدفمند بخش تولید مبادرت ورزد. در این الگو، «درصد اصابتِ» پول خلقشده به تولید، بهمراتب بالاتر از خلق پول توسط شبکهی بانکی است
🔗 متن کامل مقاله
♨️ انتشار پرونده معمای پول بهزودی...
#نشریات
#مسئله /٦
#پرونده_معمای_پول
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📣 ارائه و بررسی گزارش سالانه دیتاک با تمرکز بر وضعیت اکوسیستم آنلاین ایران
🔷 پژوهشگاه فضای مجازی و اندیشکده نظام مسائل حکمرانی کشور برگزار می کنند.
👤 با ارائه:
رسول محسن زاده؛ کارشناس و تحلیگر دیتاک
🗓 زمان: سه شنبه ۲۸ مهر ساعت ۱۴ الی ۱۶
📍 مکان: تهران، بین چهارراه ولیعصر و خیابان برادران مظفر. پلاک ۹۰۷. خانه اندیشهورزان، طبقه دوم. سالن کارگاه
🔹 شرکت حضوری در این نشست آزاد بوده و صرفاً با ثبت نام امکانپذیر است.
#اخبار
#رویداد
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📚 تحلیل افکار عمومی در حوزه نفت و تنگه هرمز
♨️ اندیشکده مرجع به واکاوی جامع دادهکاوی افکار عمومی و بازنمایی نفت و تنگه هرمز در شبکههای اجتماعی بهمنظور مهار چرخههای انتظارات تورمی و مدیریت یکپارچه رسانهای بحران پرداخته است.
🔹تحلیل افکار عمومی پیرامون نفت و تنگه هرمز با پایش بیش از ۹۶ میلیون محتوا نشان داده است که این آبراهه استراتژیک در ذهنیت جامعه بیش از یک متغیر اقتصادی، در قامت یک رخداد حاد سیاسی و امنیتی بازنمایی میشود. حجم تولید محتوا حول این محور حدود ۱۸ برابر کل گزارشهای پایششده پیرامون معضلات معیشتی بوده است که این امر حاکی از حساسیت چشمگیر فضای مجازی است. در زمینه توزیع پلتفرمی، سوپرگروههای تلگرامی با اختصاص ۵۳.۹ درصد از کل محتوا کانون اصلی تبادل نظر بودهاند، در حالی که ۸۷ درصد از بازدیدها در کانالهای تلگرامی و بیش از ۹۴ درصد از لایکها در اینستاگرام متمرکز شده است.
🔹موانع ساختاری و اداری متعددی از جمله غلبه رویکردهای سیاسی-امنیتی بر مباحث اقتصادی در رسانههای رسمی (با سهم ۲۲.۴ درصدی مباحث اقتصادی) احصا شدهاند. از منظر امنیت و ریسک، شکلگیری «چرخه امنیتی شدن قیمت و انتظارات تورمی» و «چرخه اقتصاد توجه و تولید اخبار فوری»، نااطمینانیهای بازار را تشدید کرده و به هجوم تقاضا برای خرید داراییهای امن منتهی میشود. از منظر آسیبشناسی تخصصی، واگرایی در رفتار بسترها (فوران هیجانی در ایکس و گروهها در برابر تثبیت نگرش پایدار در کانالها و اینستاگرام) به همراه غلبه عواطف منفی نظیر غم و خشم، نشان میدهد که جامعه بیش از هراس امنیتی، نگران عوارض فرسایشی این تحولات بر معیشت خود است.
🔹به منظور برونرفت از این چالشها، بستههای اصلاحی شامل استقرار مرجع واحد و انتشار منظم اطلاعات با زمانبندی مشخص پیشنهاد شده است. به عنوان دورنمای پیشرو، پیوند دادن پیامهای ثبات اقتصادی به قاب امنیتی (همزمانی گزارشهای اقتدار دفاعی با اخبار ثبات ذخایر استراتژیک و شبکه توزیع) و طراحی سامانه پایش هوشمند افکار عمومی برای شناسایی زودهنگام شایعات و هدایت خردمندانه روایتها در نظر گرفته شده است.
🔗 مطالعه خلاصه و دریافت متن کامل پژوهش
#پژوهش
#بررسی_تحلیل
#فرهنگ_رسانه
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
🗞️ سیاست نگاه به شرق در پرتو تجربه توسعه چین
✍️ غلامعلی خوشرو، ضرورت درک واقعبینانه از تحولات نظام بینالملل را تاکید کرده است.
🔹لطفاً در آغاز بفرمایید مفهوم «نگاه به شرق» در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران چیست و چه جایگاهی دارد؟
سیاست «نگاه به شرق» در سالهای اخیر به یکی از محورهای مهم سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. منظور از این سیاست، گسترش روابط سیاسی، اقتصادی و راهبردی با کشورهای آسیایی و قدرتهای نوظهور غیرغربی، بهویژه چین، هند و دیگر کشورهای در حال رشد آسیاست. این رویکرد بر این فرض استوار است که نظام بینالملل در حال حرکت بهسوی نظم چندقطبی است و سهم آسیا در اقتصاد و سیاست جهانی بهطور مستمر در حال افزایش است.
🔹نگاه به شرق در عمل چگونه دنبال شده و چه دستاوردهایی داشته است؟
در عمل، سیاست نگاه به شرق برای ایران با گسترش روابط با چین و روسیه، عضویت در سازمان همکاری شانگهای و پیوستن به بریکس همراه بوده است. همچنین در شرایط تحریمهای گسترده، این سیاست به ایران کمک کرده تا از ظرفیتهای جدیدی برای همکاری اقتصادی، تجاری و سیاسی بهرهمند شود. با این حال، نگاه به شرق نباید بهمعنای جایگزینی یک جهت بهجای جهت دیگر باشد، بلکه باید در چارچوب یک سیاست خارجی متوازن و منعطف فهم شود؛ سیاستی که بتواند با همه قدرتهای مهم جهانی بر اساس منافع ملی تعامل برقرار کند. در دو قرن گذشته، ذهنیت جامعه ایرانی در اثر تعاملات گسترده با اروپا و امریکا تحت تأثیر غرب بوده است و شناخت نسبی واقعیتری از غرب بهدست آورده است. اما از تمدنی نظیر چین که در قلب شرق قرار دارد شناخت روزامد و مبتنی بر تجربه زیسته کمتر مشاهده میشود. در اینجا میخواهم نشان دهم که تا چه اندازه تحولات در چین ژرف و فراگیر بوده است تا هنگامیکه از نگاه به شرق سخن میگوییم بدانیم به کدام وجه از جامعه چین نظر داریم.
🔹برای فهم مسیر توسعه چین معاصر از چه چارچوبی باید استفاده کرد؟
برای فهم مسیر توسعه چین معاصر، صرفاً توصیف تحولات تاریخی کافی نیست؛ بلکه باید آن را در چارچوب نظری توسعه و تحول نهادی تحلیل کرد. تجربه چین نشان میدهد که توسعه یک فرایند تکخطی نیست، بلکه در پاسخ به تغییرات داخلی و تحولات نظام بینالملل بازتعریف میشود. از منظر نظری میتوان این فرایند را در چارچوب «دولت توسعهگرا»، «صنعتیسازی تدریجی» و «گذار از وابستگی فناورانه به ارتقای زنجیره ارزش» تحلیل کرد.
🔹بهباور شما، مهمترین ویژگیهای بازتوازن داخلی در دوره جدید چیست؟
رشد شتابان دهههای پیشین، چین را با چالشهایی همچون شکاف درآمدی، نابرابری منطقهای، بحرانهای زیستمحیطی و وابستگی فناورانه در برخی حوزههای کلیدی مواجه کرد. در پاسخ به این وضعیت، گفتمان «توسعه باکیفیت» و «رفاه همگانی» به محور سیاستگذاری تبدیل شد. توسعه باکیفیت بهمعنای ارتقای ساختار صنعتی، حرکت بهسمت صنایع با ارزش افزوده بالا، افزایش بهرهوری و ادغام اهداف زیستمحیطی در سیاست صنعتی است. گذار از رشد پرسرعت به رشد پایدار همچنین مستلزم بازتعریف الگوی رشد بود. مفهوم «گردش داخلی» بهعنوان موتور اصلی اقتصاد و «گردش بینالمللی» بهعنوان مکمل آن، تلاشی برای افزایش تابآوری در برابر شوکهای خارجی و کاهش آسیبپذیریهای راهبردی محسوب میشود. این رویکرد بهمعنای انزوا نیست، بلکه بیانگر اولویتبخشی به ظرفیتهای درونی در شرایط رقابت فزاینده جهانی است.
♨️ انتشار پرونده نگاه به شرق بهزودی...
#نشریات
#پرونده_نگاه_به_شرق
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📣 فراخوان نخستین دوره جایزه دانشگاهی «نجمالملک»
ویژه دانشجویان و فارغالتحصیلان رشتههای سیاستگذاری و حکمرانی
🔷 به گزارش دبیرخانه جایزه ملی سیاستگذاری، نخستین دوره جایزه دانشگاهی «نجمالملک» بهعنوان بخش ویژه سومین جایزه ملی سیاستگذاری برگزار میشود.
🔹 این رویداد با مشارکت خانه اندیشهورزان، دانشگاه تهران و دانشگاه علامه طباطبایی با هدف پیوند دانش دانشگاهی با زیستبوم اندیشهورزی و تصمیمسازی کشور، فرصتی برای شناسایی و تقدیر از آثار و ایدههای سیاستی دانشجویان و فارغالتحصیلان این حوزه فراهم میآورد.
👥 جامعه هدف:
کلیه دانشجویان و فارغالتحصیلان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری در تمامی گرایشهای سیاستگذاری، خطمشیگذاری و حکمرانی، بهصورت فردی یا در قالب تیمهای ۲ تا ۵ نفره.
📑 محورهای رقابت:
۱- ارزیابی سیاستی
2- تدوین سیاستنامه (Policy Paper)
۳- پایاننامهها و رسالهها
⏳ مهلت ارسال آثار: تا ۲۵ آبانماه ۱۴۰۵
🔗 کسب اطلاعات بیشتر
🔗 پرسلاین جهت ارسال آثار
#اخبار
#سومین_جایزه_ملی_سیاستگذاری
🌐 جایزه ملی سیاستگذاری در وب| بله | تلگرام
📚 ابعاد معافیت های مالیاتی در مناطق آزاد تجاری- صنعتی
♨️ مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران به واکاوی پیامدهای معافیت فراگیر مالیاتی در مناطق آزاد ایران و ارائه راهکارهای هدفمندسازی مشوق ها بر پایه تجارب آسیایی پرداخته است.
🔹تداوم سیاست معافیت مالیاتی فراگیر، عام و نامشروط در مناطق آزاد تجاری-صنعتی ایران طی دهههای گذشته، این مناطق را از پیشران اتصال به بازارهای جهانی به منافذی برای رانتجویی، هدررفت منابع عمومی و تسهیل واردات کالاهای مصرفی تبدیل کرده است. بر اساس ماده ۱۳ قانون اداره مناطق آزاد، معافیت مالیاتی ۲۰ ساله بدون تفکیک ميان فعالیتهای مولد دانشبنیان و فعالیتهای دلالی و بازرگانی مقرر شده که این امر سرمایهها را به سمت مجتمعهای تجاری و فعالیتهای نامولد سوق داده است.
🔹موانع ساختاری متعددی از جمله جانمایی نامناسب مناطق در نقاط محروم فاقد زیرساخت، وابستگی مدیران به درآمدهای عوارض تجاری و فروش زمین برای اداره شهر، تداخل نهادی و مداخلات نهادهای موازی شناسایی شدهاند. از منظر امنیت و ریسک، عدم محصور بودن کامل فیزیکی مناطق و واردات آسان کالاهای مصرفی، رقابت نابرابری را با صنایع داخل سرزمین اصلی ایجاد کرده و فرار مالیاتی گستردهای را دامن زده است. از منظر آسیبشناسی تخصصی، یکسانانگاری فعالیتهای نامولد با فعالیتهای ارزشآفرین و عدم اتصال مشوقها به عملکرد ملموس اقتصادی بنگاهها، اهداف اولیه تأسیس این مناطق را مخدوش ساخته است.
🔹به منظور برونرفت از این چالشها، بستههای اصلاحی شامل جایگزینی معافیتهای عام با نرخهای ترجیحی دائمی، اجرای جدول زمانی پلکانی (نظیر اعطای معافیت اولیه و خروج تدریجی مالیاتی)، و مشروطسازی تداوم تخفیفها به حجم صادرات و تولید پیشنهاد شده است. تفکیک میان مناطق موجود (از طریق پایش تدریجی و مالیات پلکانی پس از دوره ۲۰ ساله) و مناطق نوپا (با رویکرد تخصصیسازی از بدو تأسیس)، لغو معافیت حقوق ورودی کالاهای مصرفی، و تمرکز بر حمایت از واحدهای تولیدی و فناوریمحور به عنوان دورنمای پیشرو در نظر گرفته شده است.
🔗 مطالعه خلاصه و دریافت متن کامل پژوهش
#پژوهش
#مطالعه_تطبیقی
#اقتصاد
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
🗞️ رمزدارایی باثبات کنسرسیومی
✍️محسن امیدوار
مدیر اندیشکده دینا
اندیشکده دینا - محسن امیدوار، فرصتهای پیشرو برای ساخت ائتلاف پولی-مالی جدید را برای مقابله کلان با سیاستهای خصمانه جهانی بررسی کرده است.
🔹پس از تهاجم ائتلاف آمریکایی ـ صهیونیستی به کشور عزیزمان، پرسشی حیاتی در ذهن نخبگان و سیاستپژوهان نقش بسته است: آیا میتوان از دل این بحران، فرصتی برای «ساخت ائتلاف پولی ـ مالی جدید» به هدف مقابلهای کلان با سیاستهای خصمانهی جهانی استخراج کرد؟ این نوشتار به واکاوی بخشی از این کلانپروژه میپردازد.
💬همگرایی اقتصادها بهسوی اهداف مشترک، علاوه بر افزایش منفعت حاصل از تعامل میتواند موجب تسهیل و تسریع مبادلههای تجاری شود. در همین راستا یکی از ابتکارها، ایجاد موجودیتهای نوین با عضویت کشورهای دوست و همپیمان و حول یک نقطهی مشترک است که بهمنظور تسهیل، تسریع و استحکام روابط تجاری و اقتصادی تشکیل میشوند. این موجودیتها عموماً تحت عنوان پیمانهای پولی مطرح میشوند که اعضای آن از یک ابزار تسویهی مشترک استفاده میکنند. در عصر تحولات شتابان اقتصاد دیجیتال، ایجاد موجودیتهای نوین و پیمانهای پولی میان کشورهای همپیمان از طریق راهکارهای فناورانه تسهیل شده است. فناوریهای نوظهوری نظیر زنجیرهبلوکی (BlockChain) و دفاتر کل توزیعشده (DLT)، بهواسطهی ویژگیهایی چون سرعت، شفافیت و امنیت، قادرند ابزارهای تسویهی نوینی را در تجارت بینالملل میان کشورهای مشترکالمنافع ایجاد کنند.
💬 اگرچه اتحادیههای پولی سنتی مقاومت کشورها را در برابر تکانههای سیاسی افزایش میدهند، اما با یک چالش بنیادین روبهرو هستند: خلق ارز مشترک معمولاً استقلال سیاستهای پولی داخلی را مخدوش کرده و با اختلال در نحوهی تأمین کسری بودجه دولتها، منجر به نوسانات ناخواسته میشود. ازسویدیگر، رمزداراییهای متعارف به دلیل نوسانات شدید، فاقد صلاحیت لازم برای ایفای نقش «واحد سنجش ارزش» هستند. همچنین رمزداراییهای باثباتی چون «تتر»، عملاً به ابزار حاکمیتی ایالات متحده برای بازاریابی اوراققرضه، رصد متمرکز تراکنشها و مسدودسازی داراییهای کشورهای مورد تحریم آمریکا بدل شدهاند.
💬راهکار پیشنهادی «اندیشکدهی دینا» برای بهرهمندی از مزایای تجارت خارجی بدون آسیب به استقلال پولی، ایجاد یک «ابزار پرداخت بینکشوری» مبتنی بر رمزدارایی باثبات (StableCoin) است. در این مدل، طلا بهعنوان وثیقهی فیزیکی در خزانه نگهداری میشود و به پشتوانهی آن، توکنهای پرداخت منتشر میشوند. وجود پشتوانه، مانع از انتشار بیرویه و حفظ ثبات ارزش ذاتی توکن خواهد شد، اما قیمت هر واحدِ آن بهجای نوسانات طلا، به ارزش «یوان» میخکوب (Peg) میگردد. در این سازوکار، قراردادهای هوشمند با تنظیم پویای نسبت وثیقه، ارزش توکن را همواره معادل یک یوان نگه میدارند تا ثبات واحد محاسباتی برای سنجش ارزش کالاها و خدمات حفظ شود، بدون آنکه نیازی به گردش واقعی ارز یوان باشد. به بیان دیگر، یوان تنها بهعنوان شاخص قیمت عمل کرده و تسویهی نهایی صرفاً از طریق جابهجایی توکنهای با پشتوانه طلا انجام میگیرد.
💬این مدل توسط یک «کنسرسیوم» متشکل از کشورهای همپیمان مدیریت میشود. اعضا با سپردهگذاری طلا نزد کنسرسیوم و نظارت مشترک بر خزانهها، میزان توکن منتشرشده و تأیید تراکنشها، ریسک طرف مقابل را حذف کرده و پایداری شبکه را تضمین میکنند.
پیشرانِ تقاضای این توکن نیز میتواند «اخذ عوارض از تنگهی هرمز» باشد که توسط دستگاه سیاست خارجی و نهادهای عالی جمهوری اسلامی ایران مطرح شده؛ بهطوریکه پذیرش این توکن بهعنوان تنها ابزار پرداخت عوارض عبور، بخشی از «تقاضای نقدینگی» و «اعتبار جهانی» این دارایی جدید را تضمین خواهد کرد. برای تکمیل چرخهی تقاضا نیز میتوان مشوقهای عبور از تنگه را با میزان استفادهی کشورها از این توکن یا مشارکت در کنسرسیوم مرتبط کرد. پیشنهاد میشود سیاستگذاران از فرصت ایجادشده در این بحران برای تغییر قواعد بازی پولی استفاده کنند.
🔗 متن کامل مقاله
♨️ انتشار پرونده معمای پول بهزودی...
#نشریات
#مسئله /٦
#پرونده_معمای_پول
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📣 آمار سومین جایزه ملی سیاستگذاری تا پایان فراخوان
🔷 دبیرخانه جایزه ملی سیاستگذاری، آمار و اطلاعات مربوط به مشارکتکنندگان و آثار ارسالی به جایزه ملی سیاستگذاری را منتشر کرد.
🔗 مشاهده گزارش کامل آماری سومین جایزه ملی سیاستگذاری
🔹 گزارش آماری و دادهکاوی سومین جایزه ملی سیاستگذاری از مشارکت گسترده مراکز تحلیلی و ثبت ۱۰۶۸ اثر در ۱۰ حوزه خبر میدهد؛ دادههایی که نشاندهنده تقویت نفوذ جامعه اندیشگاهی و در عین حال تغییر اولویتهای سیاستی کشور به سمت مسائل امنیتی، منطقهای و جنگ شناختی است.
🔹 مطابقت آثار با وضعیت کشور: از مجموع آثار، چهار حوزه «امنیت و سیاست خارجی» (۱۵۱ اثر)، «حکمرانی و توسعه» (۱۳۷ اثر)، «فرهنگ و رسانه» (۱۳۳ اثر) و «صنعت و تجارت» (۱۳۱ اثر) بیش از ۵۲ درصد کل محتوا را به خود اختصاص دادهاند.
🔹 نقشه جغرافیایی: با وجود استقرار ۸۵ درصدی مشارکتکنندگان در پایتخت (۱۹۷ مرکز)، حضور ۴۱ اندیشکده از ۱۳ شهر دیگر (با پیشتازی قم، مشهد و اصفهان) حاکی از ملی بودن این رویداد است.
#اخبار
#سومین_جایزه_ملی_سیاستگذاری
🌐 جایزه ملی سیاستگذاری در وب| بله | تلگرام
🗞️ نگاه چینی به «نگاه به شرق»
✍️ حمزه صفوی، در تشریح فهم چین از ایران بهعنوان شریک راهبردی، نگاههای متکثر در چین از حزب کمونیست تا اندیشکدهها را مرور کرده است.
🔹نگاههای متکثر چینی به ایران؛ از حزب کمونیست تا اندیشکدهها
نخستین نکته برای فهم نگاه چین به ایران، پرهیز از یک تصور رایج اما نادرست است؛ اینکه چین کشوری متمرکز است، پس حتماً یک نگاه واحد و یک تصمیم واحد درباره ایران وجود دارد. هرچند ساختار سیاسی چین متمرکز است، اما این تمرکز با الگوی رایج در بسیاری از کشورهای خاورمیانه تفاوت دارد. اقتدارگرایی در چین بر محور یک فرد شکل نگرفته، بلکه حاصل تصمیمگیری جمعی در درون ساختار حاکمیتی است و به همین دلیل نیز نباید انتظار داشت که درباره ایران تنها یک برداشت یا یک رویکرد وجود داشته باشد. حتی در درون حزب کمونیست چین نیز نگاه واحدی نسبت به ایران دیده نمیشود و همین مسئله، فهم سیاست چین را پیچیدهتر از آن چیزی میکند که معمولاً در ایران تصور میشود.
🔹حدود و ثغور همکاری ایران و چین؛ شراکت راهبردی، نه اتحاد
برای درک روابط ایران و چین، نخست باید از یک برداشت نادرست فاصله گرفت؛ اینکه روابط دو کشور در قالب یک اتحاد راهبردی قابل تعریف است. از منظر چین، چنین برداشتی اساساً با مبانی سیاست خارجی این کشور سازگار نیست. پکن در روابط خارجی خود از مفهوم «اتحاد» فاصله گرفته و به جای آن، الگوی «مشارکت» را دنبال میکند. از همین رو، روابط ایران و چین نیز در قالب «مشارکت جامع راهبردی» تعریف میشود؛ مشارکتی که اگرچه میتواند در حوزههای مختلف توسعه پیدا کند، اما به معنای تعهدات امنیتی، سیاسی یا نظامی مشابه یک ائتلاف نیست.
🔹«نگاه به شرق» از منظر چین؛ مسئله اصلی، اعتماد به تداوم سیاست ایران است
از نگاه چینیها، مسئله اصلی در روابط با ایران، اصلِ «نگاه به شرق» نیست؛ بلکه میزان پایداری و قابلیت اتکای این سیاست در ایران است. در پکن این پرسش وجود دارد که آیا نگاه به شرق، یک راهبرد بلندمدت و مبتنی بر اجماع در سیاست خارجی ایران است یا صرفاً واکنشی مقطعی به فشارهای غرب و شرایط بینالمللی؟ پاسخ به این پرسش، بیش از هر عامل دیگری بر ارزیابی چین از آینده روابط دو کشور اثر میگذارد.
🔹آینده روابط ایران و چین؛ تداوم همکاری در نظمی در حال گذار
از نگاه چین، روابط با ایران را نمیتوان مستقل از تحولات بزرگ نظام بینالملل تحلیل کرد. رقابت فزاینده چین و آمریکا، جنگ تعرفهای، شکلگیری بلوکهای جدید اقتصادی و امنیتی و حرکت تدریجی جهان به سمت نظمی چندقطبی، همگی بر جایگاه ایران در محاسبات راهبردی پکن اثرگذار هستند. با این حال، برداشت چینیها این نیست که هرچه رقابت با آمریکا تشدید شود، روابط با ایران نیز به همان نسبت عمیقتر خواهد شد. سیاست خارجی چین همچنان بر حفظ انعطاف، اجتناب از تقابل مستقیم و مدیریت همزمان روابط با بازیگران مختلف استوار است.
♨️ انتشار پرونده نگاه به شرق بهزودی...
#نشریات
#پرونده_نگاه_به_شرق
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📣 پربازدیدترین صفحات سایت جامعه اندیشکدهها در مهر ۱۴۰۵
🔹پربازدیدترین محتوای پژوهشی و خبری:
1️⃣ رتبهبندی کفایت سرمایه بانکها؛ این بانکها در خطرند!
✍️ قرارگاه ملی مبارزه با مفاسد اقتصادی
2️⃣ پروندهای برای فرودگاهها
✍️ اندیشکده پویاشهر
3️⃣ سند نظام اهداف تربیتی طرح شهید بهنام محمدی
✍️ اندیشکده تربیت نسل تمدنی انقلاب اسلامی
4️⃣ دستاوردهای ایران در جنگ تحمیلی 12 روزه با رژیم صهیونیستی و آمریکا
✍️ اندیشکده راهبرد تحول خلاق
5️⃣ کوه کلنگ: معمای جدید برنامه هستهای ایران
✍️ اندیشکده تهران
🔹پربازدیدترین صفحات اختصاصی:
1️⃣ پروفایل مهدی خراتیان
2️⃣ اندیشکده احیای سیاست
3️⃣ پروفایل سید حمزه صفوی
4️⃣ شبکه کانونهای تفکر ایران (ایتان)
5️⃣ مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی
#اخبار
#پربازدیدترین
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📚 لغو دیدار ملوان - تراکتور و بازطراحی مدیریت رفتار جمعی در ورزشگاه های ایران
♨️ اندیشکده سیاستگذاری و حکمرانی در ورزش به واکاوی حقوقی لغو مسابقه ملوان و تراکتور و ارائه بسته سیاستی جامع فدراسیون برای مهار رفتارهای هنجارشکنانه در سکوهای فوتبال ایران پرداخته است.
🔹لغو جنجالی مسابقه میان تیمهای فوتبال ملوان بندرانزلی و تراکتور تبریز در هفته نهم لیگ برتر خلیج فارس در سال ۱۴۰۵، به عنوان نمادی بارز از شکاف ساختاری در مواجهه با چالشهای رفتاری در ورزشگاهها بروز یافته است که در آن، امتناع خودسرانه تیمها از ورود به زمین و فقدان سازوکار روشن انضباطی پیش از دمیده شدن سوت آغاز بازی، امنیت و اعتماد عمومی را خدشهدار کرده است. رخداد دیدار مذکور نشان داد که تصمیمگیری پیرامون وقایع انضباطی در خلاء مقرراتی و رویهای به سر میبرد و فقدان پروتکل استاندارد به باشگاهها اجازه میدهد با تصمیمگیریهای یکجانبه، نظم جدول را با چالش مواجه سازند.
🔹موانع ساختاری متعددی از جمله نبود ابزارهای مستندسازی عینی برای انتساب تخلف به مرتکبان اصلی، دستگاههای متولی را ناگزیر به واکنشهای انفعالی یا اعمال تنبیهات جمعی نامتناسب کرده است. از منظر امنیت و ریسک، عدم پیشبینی ضوابط روشن و خطرات ناشی از تصمیمگیریهای غیرشفاف میتواند به تشدید تنشها دامنه بزند، کما اینکه بررسی نمونههای بینالمللی نظیر پرونده لیگ ملتهای اروپا میان رومانی و کوزوو در نوامبر ۲۰۲۴ نشان میدهد که ترک یکجانبه زمین به عنوان تخلف شناخته شده و تیم ترککننده بازنده اعلام میگردد. آسیبشناسی تخصصی حاکی از آن است که رویکردهایی چون اعمال باخت فنی شتابزده بدون تفکیک مسئولیت یا تجدید مسابقه بدون اعمال نتیجه فنی (که هزینه امتناع از بازی را صفر میکند)، ناکارآمدی خود را نشان دادهاند.
🔹به منظور رفع این چالشها، صدور رای ترکیبی مبتنی بر انتساب مسئولیت (شامل تفکیک کوتاهی میزبان در مدیریت سکوها از ترک پیش از سوت زمین) پیشنهاد شده است. به عنوان دورنمای پیشرو و ساختار عملیاتی جدید، تدوین و ابلاغ پروتکل یکپارچه سه مرحلهای توسط کمیته انضباطی، استقرار افسران رابط هواداری توسط باشگاهها، گذار نهادهای انتظامی از مدیریت قهری به مداخله هدفمند با تجهیزات پایش، و تامین اعتبارات ارتقای زیرساختهای فناورانه استادیومها توسط وزارت ورزش و جوانان به عنوان بستههای اصلاحی در نظر گرفته شده است.
🔗 مطالعه خلاصه و دریافت متن کامل پژوهش
#پژوهش
#بررسی_تحلیل
#فرهنگ_رسانه
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📚 مطالعه اکتشافی و تیپ بندی تجمعات مردمی در جنگ رمضان
♨️ سینا شیخی، پژوهشگر مرکز پژوهش های مجلس به بررسی میدانی تجمعات در جنگ رمضان و تیپ بندی الگوهای مشارکت مردمی پردخته است.
🔹تجمعات خودجوش در بزنگاه جنگ رمضان، ظرفیتی کمنظیر برای بازتولید همبستگی ملی و امنیت عمومی ایجاد کرد، اما ساختار این تجمعات کیفیت یکسانی در فعالسازی پتانسیل مردم نداشت. در «میادین اصلی شهرها»، کارکرد بنیادین بر قدرتنمایی ملی، خنثیسازی جنگ روانی رسانههای بیگانه و حضور گسترده بانوان متمرکز بود؛ با این حال، غلبه تریبونهای رسمی موجب شد بدنه مردم در سطح «تماشاگر» باقی بمانند و پیوندهای پایدار میان اقشار مختلف شکل نگیرد. در سوی دیگر، تجمعات با فرمهای نوین فرهنگی توانستند احساس تنهایی اقشار خاکستری و غیرمذهبی را در پیوند با مامن میهن بشکنند، هرچند مشارکت اجرایی آنها نزدیک به صفر بود و انسجام گروهی مداومی پدید نیاورد.
🔹موفقترین الگوی کنشگری در این دوره، در «تجمعات محلهمحور» و «میدانهای متصل به محله» به ثبت رسید؛ جایی که مساجد به کانون اتصال بدل شدند و کلیه مسئولیتها از ایستگاههای صلواتی و غرفههای کودک تا گشتهای امنیت محلی و رسیدگی معیشتی به آسیبدیدگان بر دوش اهالی قرار گرفت. این ساختار نه تنها بدون کوچکترین تعارض هویتی و ظاهری، بالاترین سطح ادغام اجتماعی و الفت محلی را محقق کرد، بلکه در میدانهای میانی توانست با برپایی غرفههای گفتگو، نظرسنجیهای مجازی و حضور مستقیم مسئولان محلی، میان صمیمیت محله و اقتدار میادین پیوندی عینی و پویا برقرار سازد.
🔹برای تثبیت این دستاوردها در دوران پسابحران، سیاستگذاران باید تمرکز خود را از میادین اصلی به تقویت زیرساختی مساجد، سرای محلات و میادین میانی منتقل کنند. ارتقای این جوشش از کنش نمادین به پیشران گرهگشایی اجتماعی نیازمند تنوعبخشی به ابزارهای هنری، پرهیز از سختگیریهای ظاهری و راهاندازی شبکههای مجازی بومی جهت تبدیل تماشاگران به مطالبهگران و تصمیمسازان است؛ امری که باید با تثبیت ایستگاههای دائمی خدمترسانی، راهاندازی صندوقهای قرضالحسنه محلی و ارائه خدمات تخصصی درمانی و مشاورهای رایگان، به کارآمدسازی ملموس ساختار اجرایی کشور بینجامد.
🔗 مطالعه خلاصه و دریافت متن کامل پژوهش
#پژوهش
#بررسی_تحلیل
#مسائل_اجتماعی
#پرونده_جنگ
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📚 روابط چین و رژیم صهیونیستی در دوره تشدید تنش ها در منطقه غرب آسیا
♨️ تحلیل مرکز تحلیل و راهبردی بین الملل از تحولات راهبردی در مناسبات پکن و تل آویو پس از طوفان الاقصی
🔹تحولات ژئوپلیتیکی سالهای اخیر در غرب آسیا و به راهافتادن موج شوکهای ناشی از عملیات «طوفان الاقصی»، روابط دیرینه و راهبردی چین و رژیم صهیونیستی را دستخوش بازتنظیمهای عمیقی کرده است. پکن که در دو دهه گذشته تلآویو را پلی مطمئن برای دسترسی به فناوریهای نوین غربی، مجرای کلیدی ابتکار «کمربند و راه» و عنصری در راهبرد متوازنسازی منطقهای میدانست، اکنون با سرریز رقابتهای هژمونیک میان پکن و واشنگتن مواجه شده است. با طراحی ابتکاراتی نظیر کریدور اقتصادی هند–خاورمیانه–اروپا (IMEC) از سوی آمریکا به عنوان سدی در برابر نفوذ چین، بسترهای ژئوپلیتیکی توازن سنتی فروپاشید و پکن اکنون مناسبات خود با تلآویو را کاملاً در خدمت منازعه کلان خود با ایالات متحده بر سر نظم آینده بینالملل بازتعریف میکند.
🔹موضعگیریهای دیپلماتیک پکن پس از اکتبر ۲۰۲۳ گویای فاصله گرفتن کامل از منافع تلآویو و همسویی تلویحی با بازیگران جهان جنوب و محور مقاومت است؛ به گونهای که چین ضمن خودداری از محکومیت حماس، با صراحت اشغالگری را ریشه بحران خوانده و بارها در شورای امنیت با طرحهای آمریکا و ارسال تسلیحات به تلآویو مقابله کرده است. این رویکرد انتقادی، اصطکاک سیاسی شدیدی را به همراه داشته و صهیونیستها را به فعالسازی «کارت تایوان» (از جمله همگرایی پارلمانی و دفاعی کنست با تایپه) وادار ساخته است. همزمان، این تنشها به سقوط شدید تصویر و محبوبیت چین در افکار عمومی جامعه صهیونیستی منجر شده و اعتماد متقابل پیشین را از بین برده است.
🔹در حوزه اقتصادی نیز روابط دوجانبه از «سرمایهگذاریهای زیرساختی بلندمدت» به «تجارت شکننده کوتاه مدت» تنزل یافته است. با اعمال فشارهای امنیتی واشنگتن و طبقهبندی سرزمینهای اشغالی به عنوان مناطق پرخطر، حجم سرمایهگذاری مستقیم چین و حضور شرکتهای دولتی آن در پروژههای کلیدی بندری و ریلی متوقف یا مسدود شده است. هرچند ارقام کلی تجارت کالا به پشتوانه واردات صهیونیستها از کارخانههای چینی رشد مقطعی داشته، اما خروج سرمایهگذاران و انقباض عمیق پیوندهای فناورانه و زیرساختی نشان میدهد که مشارکتهای راهبردی گذشته جای خود را به ناپایداری مفرط و واگرایی راهبردی داده است.
🔗 مطالعه خلاصه و دریافت متن کامل پژوهش
#پژوهش
#بررسی_تحلیل
#امنیت_سیاست_خارجی
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📚 یارانه های انرژی و ضرورت اصلاح آن؛ تجارب جهانی و درس هایی برای ایران
♨️ اندیشکده سرآمد به بررسی تجربه کشورهای مختلف در اصلاح یارانه های انرژی و تبیین الزامات سیاستی برای ایران پرداخته است.
🔹تداوم یارانههای انرژی در سطوحی پایینتر از هزینه واقعی، علاوه بر تحمیل هزینههای مالی قابل توجه، موجب اختلال در تخصیص منابع، کاهش بهرهوری و توزیع نامتوازن منافع میان گروههای درآمدی شده است. برآوردهای مالی نشان میدهد که یارانههای انرژی در کشورهای عربی طی سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ به طور متوسط معادل حدود ۷ درصد تولید ناخالص داخلی این کشورها بوده و مجموع آن در سال ۲۰۲۳ به حدود ۲۰۶ میلیارد دلار (معادل ۲۱ درصد یارانههای جهان) رسیده است.
🔹موانع ساختاری و اداری متعددی از جمله تضعیف سیگنالهای قیمتی توسط انرژی ارزان، کاهش انگیزه خانوارها و بنگاهها برای سرمایهگذاری در فناوریهای کممصرف و ایجاد زیان و بدهی انباشته در شرکتهای دولتی احصا شدهاند. از منظر ریسکهای اجرایی، نگرانی درباره کاهش قدرت خرید، افزایش هزینههای حملونقل و عدم قطعیت خانوارها نسبت به دریافت بهموقع حمایتهای جبرانی، به عنوان عوامل اصلی شکلدهی مقاومت اجتماعی تحلیل شده است. همچنین عدم تناسب میزان برخورداری از یارانه با نیاز واقعی خانوارها از دیگر آسیبهای ساختار کنونی بهشمار میرود.
🔹به منظور برونرفت از این چالشها، بستهای اصلاحی شامل انتقال به حمایتهای مستقیم نقدی یا شبهنقدی، افزایش تدریجی و قاعده مند قیمتها، و اختصاص شفاف منابع آزادشده به زیرساختها و خدمات عمومی پیشنهاد شده است. توسعه سامانههای شناسایی خانوارهای آسیبپذیر، حرکت به سمت قیمتگذاری خودکار و تقویت نظارت و پاسخگویی مستمر به عنوان دورنمای پیشرو برای پایداری اقتصاد کلان در نظر گرفته شده است.
🔗 مطالعه خلاصه و دریافت متن کامل پژوهش
#پژوهش
#مطالعه_تطبیقی
#انرژی
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📚 سازوکار انتقالات مالی برای دریافت هزینه خدمات در تنگه هرمز
♨️ اندیشکده حکمرانی هوشمند سازوکاری پایدار و ضدتحریم برای اخذ هزینه خدمات و عوارض دریانوردی در تنگه هرمز طراحی کرده است.
🔹سالانه هزاران شناور تجاری و نفتکش بدون پرداخت هزینههای واقعی خدمات ایمنی، ناوبری و پایش زیستمحیطی از شریان حیاتی تنگه هرمز عبور داده میشوند؛ رویکردی منفعلانه که فرصت تأمین منابع ارزی پایدار را مغفول گذاشته است. همزمان با انقباض شریانهای رسمی مالی، اتکای مفرط بازرگانی خارجی به شرکتهای تراستی و مجاری غیررسمی، تحمیل کارمزدهای سنگین ۵ تا ۱۵ درصدی، کندی چرخش منابع و افزایش ضریب ریسک انسداد داراییها را در پی داشته است. این گرههای ارزی ناشی از قطع ارتباط با سوئیفت و افت شدید روابط کارگزاری، ضرورت ایجاد یک شبکه تسویه مالی مستقل و اتکا به درآمدهای پایدار حاکمیتی را دوچندان ساخته است.
🔹بررسی ساختارهای اجرایی نشان میدهد که موانع ناشی از بروکراسی اداری و فقدان الگوی یکپارچه در لایه مدیریت میانی، مانع از تبدیل صلاحیتهای دریایی به منافع ملموس اقتصادی شده است. از منظر ریسک و امنیت سرمایهگذاری، آسیبپذیری داراییهای ملی در برابر اهرمهای نظارتی غرب بهویژه دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا (OFAC) کماکان پابرجاست؛ بهطوریکه استفاده سنتی از استیبلکوینهای متمرکز نظیر تتر (USDT) به علت قابلیت اعمال تابع مسدودسازی (Blacklist)، پیشتر به فریز صدها میلیون دلار سرمایه انجامیده است. همچنین انحراف از اهداف اقتصادی به دلیل تمرکز یکسویه بر ابعاد نظامی تنگه هرمز و نادیدهگرفتن ابزارهای مالیه عمومی، اصلیترین گلوگاه حاکمیتی احصا میشود.
🔹در افق پیشِرو، بسته اصلاحی جامعی مشتمل بر اصلاحات تقنینی و نوآوریهای تسویه تدوین شده است. در بعد حقوقی، الزام به اخذ گواهی تأییدیه، تعیین مصادیق مخل امنیت و ضمانت اجرای توقیف قضایی شناورهای متخلف ذیل طرح الحاق موادی به «قانون مناطق دریایی ۱۳۷۲» پیشبینی شده تا صلاحیتهای مشروع کشور ساحلی بر مبنای کنوانسیون ۱۹۵۸ ژنو و قواعد رژیم عبور بیضرر تثبیت گردد. در بعد مالی نیز الگویی سهگانه شامل تسویه کوتاهمدت از طریق کارگزاریهای همپیمان (نظیر بانک کنلون به یوان یا VTB به روبل)، تأسیس نهاد مالی بومی در چین با اتصال به سامانههای CNAPS و CIPS، و بهرهگیری از رمزارزهای مستقل و استیبلکوینهای غیرامانیِ مبتنی بر EVM مدنظر قرار گرفته تا معماری اقتصادی کشور از چتر نظارتی غرب خارج شود.
🔗 مطالعه خلاصه و دریافت متن کامل پژوهش
#پژوهش
#طراحی_سازوکار
#اقتصاد
#پرونده_جنگ
#تنگه_هرمز
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📚 نقشه راه پیشنهادی هوشمندسازی و مردمی سازی مجلس شورای اسلامی
♨️ مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی به تدوین نقشه راه هوشمندسازی و مردمی سازی مجلس شورای اسلامی با محوریت فناوری های نوین و مشارکت فعال شهروندان پرداخته است.
🔹هوشمندسازی و مردمیسازی پارلمان به عنوان ابزاری حیاتی برای ارتقای شفافیت، پاسخگویی و کارآمدی نهادهای حکومتی شناخته میشود که با توسعه فناوری اطلاعات و ابزارهایی نظیر تحلیل کلانداده، هوش مصنوعی و زنجیره بلوکی فرصتهای بیسابقهای را برای مشارکت شهروندان و نخبگان فراهم کرده است. تعیین چهار سطح مشارکت شامل شفافیت، مشورتگیری، همکاری رسمی و توانمندسازی، بستر مناسبی را برای درگیرسازی مردم در مراحل مختلف چرخه خطمشیگذاری نظیر مسئلهیابی، تصمیمسازی و ارزیابی قوانین ایجاد میکند.
🔹موانع ساختاری و اداری متعددی در این مسیر وجود دارد؛ از جمله اینکه کمبود مشارکت مردمی و رویکردهای سنتی و اثباتگرایانه در تحلیل خطمشیها به شناسایی ناقص مسائل و ارائه راهحلهای نادرست منجر شده است. از منظر ریسکهای اجرایی، عدم پیشبینی ضوابط روشن برای محرمانهسازی اطلاعات حساس و خطاهای ناشی از تصمیمگیریهای غیرشفاف میتواند به سوءاستفاده و کاهش اعتماد عمومی دامن بزند. همچنین، فرآیندهای سنتی تدوین خطمشی که غالباً به صورت بسته و دور از نظارت عمومی انجام میشوند، کارایی نظارت و ارزیابی قوانین را با چالش مواجه میسازند.
🔹به منظور رفع این موانع و تحقق پارلمان هوشمند، راهاندازی سامانههای یکپارچه نظیر سامانه شفافیت مجلس (شمس)، سامانه مشارکت در مسئلهیابی و قانونگذاری، رصدخانه قانون مبتنی بر دادهکاوی، سامانه ارتباط مردمی و سامانه نظارت عمومی پیشنهاد شده است. در کنار این زیرساختها، تدوین پیوست فرهنگی و رسانهای شامل مشوقهای مشارکت و طراحی رابط کاربردی جذاب به عنوان دورنمای پیشرو برای ارتقای کیفی حکمرانی پارلمانی در نظر گرفته شده است.
🔗 مطالعه خلاصه و دریافت متن کامل پژوهش
#پژوهش
#تدوین_نقشه_راه
#حکمرانی_توسعه
📩 جامعه اندیشکدهها | مرجع تخصصی اندیشکدهها
📣 مهلت ارسال آثار به پایان رسید
🔷 به گزارش دبیرخانه جایزه ملی سیاستگذاری، مهلت ارسال آثار برای شرکت در سومین جایزه ملی سیاستگذاری در شامگاه 25 مهر به پایان رسید. آثار تاییدشده توسط دبیرخانه و دبیران محتوایی، توسط اعضای شورای علمی جامعه اندیشکدهها مورد بررسی و داوری قرار خواهند گرفت. آثار برگزیده در هر محور، به پنلهای موضوعی راه یافته و در مقابل اعضای کمیته علمی هر پنل، به صورت ارائه خواهند شد.
🔗 اطلاعات بیشتر
#اخبار
#سومین_جایزه_ملی_سیاستگذاری
🌐 جایزه ملی سیاستگذاری در وب| بله | تلگرام