پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، سخاوتمند، پاکدل، بسیار صبور، بردبار، بسیار بخشنده، پرذروت، دارای تواضع فراوان، اهل صله‌رحم و شیرین‌رفتار بود و تعجب ندارد که گاه بخندد و زمانی با یکی شوخی کند و با یک شوخی خوش‌خلق و شادمان شود.
سیدنا علی رضی‌الله عنه نیز در وصف پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم همیشه گشاده‌رو و اسان گیر بود و از هر کسی بیشتر به روی یارانش لبخند می‌زد. بعضی وقت‌ها چنان می‌خندید که دندان‌های جلویش آشکار می‌شد.
و دیگری در وصف ایشان فرموده است: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم خنده‌روترین و پاکدل‌ترین مردم بود.
هر چند یکی از صحابه در وصف خندهٔ پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم گفته است که خنده‌اش تبسم بود، ولی دیگران می‌گویند پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم چنان می‌خندید که دندان‌های جلویش آشکار می‌شد، اما در چنین حالتی دستش را بر روی دهانش می‌گذاشت.
و ام‌المؤمنین عایشه رضی‌الله عنها ایشان را چنین وصف کرده است که در خانه نرم‌ترین مردان و همیشه خندان و خنده‌رو بود.
در مسند شهاب قضاعی از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت شده است که می‌فرماید:
«گاه‌گاهی دل‌هایتان را شاد گردانید، چرا که دل‌ها هرگاه خسته شوند، کور می‌گردند.»
از شما آب نوشید، هفت بار آنرا بشوید]. امام احمد و مسلم متن این حدیث را چنین نقل‌کرده‌اند: (طهور إناء أحدكم إذا ولغ فيه الكلب أن يغسله سبع مرات أولاهن بالتراب) [وقتی‌که سگ به ظروف شما دهن زد یا لیسید، باید آنها را هفت بار با آب بشوید که بار اول باید آب خاک آلود باشد]. و اما دلیل نجاست پس ماندهي خوک آنست که حیوان آلوده و پلید و نجس است.
Читать полностью…
مرحبًا، جئت أُذكّرك بالحُلم الذي كتبته على ورقةٍ ذات يوم، أنّك [الحافظ لكتاب الله]، وأنّك سَتُتِمّ القرآن حفظًا، تبلغ الآية الأخيرة، وتقرأ من محفوظ صدرك! تذكر هذا الحلم؟ إن كُنت ساعيًا له فأتَمَّ الله سَعيَك، وإن نَسيت الحُلم، فقد ذَكَّرتُك به ^^
أصدُقُك؟ والله إنّي حريص على حلمك أكثر منك، لذلك لن أنساكَ، دعاءً، وتذكيرًا، وسؤالًا كلّ حين، كُن بخير، يا حافظ القرآن
مسلم، باب: [فضل مجالس الذکر]
2- «عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى مَلَائِكَةً، سَيَّارَةً فُضُلًا، يَتَتَبَّعُونَ مَجَالِسَ الذِّكْرِ، فَإِذَا وَجَدُوا مَجْلِسًا فِيهِ ذِكْرٌ، قَعَدُوا مَعَهُمْ، وَحَفَّ بَعْضُهُمْ بَعْضًا بِأَجْنِحَتِهِمْ، حَتَّى يَمْلَئُوا مَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ السَّمَاءِ الدُّنْيَا، فَإِذَا انْصَرَفُوا عَرَجُوا وَصَعِدُوا إِلَى السَّمَاءِ، قَالَ: فَيَسْأَلُهُمُ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ - وَهُوَ أَعْلَمُ بِهِمْ - : مِنْ أَيْنَ جِئْتُمْ؟ فَيَقُولُونَ: جِئْنَا مِنْ عِنْدِ عِبَادٍ لَكَ فِي الْأَرْضِ، يُسَبِّحُونَكَ وَيُكَبِّرُونَكَ وَيُهَلِّلُونَكَ وَيَحْمَدُونَكَ وَيَسْأَلُونَكَ، قَالَ: وَمَا يَسْأَلُونِي؟ قَالُوا: يَسْأَلُونَكَ جَنَّتَكَ، قَالَ: وَهَلْ رَأَوْا جَنَّتِي؟ قَالُوا: لَا، أَيْ رَبِّ قَالَ: فَكَيْفَ لَوْ رَأَوْا جَنَّتِي؟ قَالُوا: وَيَسْتَجِيرُونَكَ، قَالَ: وَمِمَّ يَسْتَجِيرُوني؟ قَالُوا: مِنْ نَارِكَ يَا رَبِّ، قَالَ: وَهَلْ رَأَوْا نَارِي؟ قَالُوا: لَا، قَالَ: فَكَيْفَ لَوْ رَأَوْا نَارِي؟ قَالُوا: وَيَسْتَغْفِرُونَكَ، قَالَ: فَيَقُولُ: قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ، وَأَعْطَيْتُهُمْ مَا سَأَلُوا، وَأَجَرْتُهُمْ مِمَّا اسْتَجَارُوا، قَالَ: فَيَقُولُونَ: رَبِّ فِيهِمْ فُلَانٌ، عَبْدٌ خَطَّاءٌ، إِنَّمَا مَرَّ فَجَلَسَ مَعَهُمْ، قَالَ: فَيَقُولُ: وَلَهُ غَفَرْتُ، هُمُ الْقَوْمُ، لَا يَشْقَى بِهِمْ جَلِيسُهُمْ».
2. «از ابوهریره از پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت شده است که فرمودند: خداوند تبارک و تعالی فرشته‌هایی (مأمورانی غیر از دیگر فرشتگان دارد که در زمین گردش می‌کنند و مجالس ذکر را می‌جویند. پس هرگاه مجلسی یافتند که در آن ذکر و یاد خدا انجام می‌گیرد، با اهل آن مجلس می‌نشینند و با بال‌هایشان همدیگر [و آنها] را تا آسمان دنیا می‌پوشانند (از آنها حفاظت می‌کنند). پس هرگاه [مجلس به پایان می‌رسد و] اهل مجلس پراکنده می‌شوند، فرشتگان به سوی آسمان می‌روند. پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: خداوند متعال در حالی که بهتر از فرشتگان به احوال و اوضاع بندگانش آگاه است، از آنها می‌پرسد: از کجا می‌آیید؟ جواب می‌دهند: از سوی گروهی از بندگانت در زمین می‌آییم که تو را تسبیح و تکبیر و تهلیل می‌گویند و سپاس و ستایش تو را به جای می‌آورند و از تو طلب [و خواسته‌هایی دارند، خداوند می‌فرماید: از من چه می‌خواهند؟ فرشتگان می‌گویند: از تو بهشت را می‌خواهند، خداوند می‌فرماید: آیا بهشتم را دیده‌اند؟ فرشتگان می‌گویند: نه، پروردگارا! خداوند می‌فرماید: اگر بهشتم را می‌دیدند [حال و وضع‌شان] چگونه می‌بود؟ [دیگر از من چه می‌خواهند؟] فرشتگان می‌گویند: از تو پناه می‌خواهند، خداوند می‌فرماید: از چه چیزی از من پناه می‌خواهند؟ فرشتگان می‌گویند: خدایا! از آتشت، خداوند می‌فرماید: آیا آتشم را دیده‌اند؟ فرشتگان می‌گویند: خیر، خداوند می‌فرماید: اگر آتشم را می‌دیدند [حال و وضع‌شان] چگونه می‌بود؟ [دیگر از من چه می‌خواهند؟] می‌گویند: از تو طلب بخشش دارند، پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: خداوند می‌فرماید: آنها را بخشیدم و آنچه که از من خواستند، به آنان دادم و از آنچه به من از آن پناه بردند، پناه‌شان دادم. پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: فرشتگان می‌گویند: خدایا! در میان آنها فلان بنده‌ی بسیار عاصی و گناهکار وجود دارد، او [از کنار مجلس آنها] عبور کرد و با آنها نشست، پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: خداوند می‌فرماید: او را نیز بخشیدم. آنها باهم هستند و هرکسی که با آنها بنشیند، ضرر نمی‌کند و شقی و بدبخت نمی‌شود».
-------------
-------------------------------
-----------
در عبارت «وَهُوَ أَعْلَمُ بِهِمْ»، «بهم» به معنی «منهم» است؛ یعنی خداوند نسبت به اوضاع و احوال بندگانش، داناتر از آن جمع است. این جمله، جمله‌ی معترضه می‌باشد و منظور از ذکر آن دفع ایهام از این است که سؤال‌کننده (خدا) نسبت به موضوع مورد سؤال – معاذ الله – غافل و بی‌خبر باشد و حکمت خدا از پرسیدن چنین سؤالی از فرشتگان، با وجود این که بهتر از هرکس دیگری به احوال بندگانش آگاه است، بیان فضیلت بنی آدم برای فرشتگان می‌باشد، فرشته‌هایی که از بدو خلقت آدم به خداوند گفتند:
﴿أَتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ
[البقرة: 30]. «آیا در زمین کسی را به وجود می‌آوری که فساد می‌کند و تباهی راه می‌اندازد و خون‌ها خواهد ریخت و حال آن که ما (پیوسته) به حمد و تسبیح تو مشغولیم». اما اکنون برای فرزندان آدم شهادت می‌دهند که خدا را تسبیح می‌گویند و او را به بزرگی یاد می‌کنند، در حالی که او را ندیده‌اند و از طرف دیگر نی
ترمذی، باب: [إن لله ملائکة سیاحین فی الأرض]
3- «عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رضي الله عنهما قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنَّ لِلَّهِ مَلَائِكَةً سَيَّاحِينَ فِي الأَرْضِ، فُضُلًا عَنْ كُتَّابِ النَّاسِ، فَإِذَا وَجَدُوا أَقْوَامًا يَذْكُرُونَ اللَّهَ، تَنَادَوْا: هَلُمُّوا إِلَى بُغْيَتِكُمْ، فَيَجِيئُونَ فَيَحُفُّونَ بِهِمْ إِلَى سَمَاءِ الدُّنْيَا، فَيَقُولُ اللَّهُ: عَلَى أَيَّ شَيْءٍ تَرَكْتُمْ عِبَادِي يَصْنَعُونَ؟ فَيَقُولُونَ: تَرَكْنَاهُمْ يَحْمَدُونَكَ وَيُمَجِّدُونَكَ وَيَذْكُرُونَكَ، قَالَ: فَيَقُولُ: فَهَلْ رَأَوْنِي؟ فَيَقُولُونَ: لَا، قَالَ: فَكَيْفَ لَوْ رَأَوْنِي؟ قَالَ: فَيَقُولُونَ: لَوْ رَأَوْكَ لَكَانُوا أَشَدَّ لَكَ تَحْمِيدًا، وَأَشَدَّ تَمْجِيدًا، وَأَشَدَّ لَكَ ذِكْرًا، قَالَ: فَيَقُولُ: وَأَيُّ شَيْءٍ يَطْلُبُونَ؟ قَالَ: فَيَقُولُونَ: يَطْلُبُونَ الجَنَّةَ، قَالَ: فَيَقُولُ: وَهَلْ رَأَوْهَا؟ قَالَ: فَيَقُولُونَ: لَا، قَالَ: فَيَقُولُ: فَكَيْفَ لَوْ رَأَوْهَا؟ قَالَ: فَيَقُولُونَ: لَوْ رَأَوْهَا لَكَانُوا أَشَدَّ لَهَا طَلَبًا، وَأَشَدَّ عَلَيْهَا حِرْصًا، قَالَ: فَيَقُولُ: مِنْ أَيِّ شَيْءٍ يَتَعَوَّذُونَ؟ قَالُوا: يَتَعَوَّذُونَ مِنَ النَّارِ، قَالَ: فَيَقُولُ: وَهَلْ رَأَوْهَا؟ فَيَقُولُونَ: لَا، فَيَقُولُ: فَكَيْفَ لَوْ رَأَوْهَا؟ فَيَقُولُونَ: لَوْ رَأَوْهَا كَانُوا مِنْهَا هَرَبًا، وَأَشَدَّ مِنْهَا خَوْفًا، وَأَشَدَّ مِنْهَا تَعَوُّذًا، قَالَ: فَيَقُولُ: فَإِنِّي أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ غَفَرْتُ لَهُمْ، فَيَقُولُونَ: إِنَّ فِيهِمْ فُلَانًا الخَطَّاءَ لَمْ يُرِدْهُمْ، إِنَّمَا جَاءَهُمْ لِحَاجَةٍ، فَيَقُولُ: هُمُ القَوْمُ لَا يَشْقَى لَهُمْ جَلِيسٌ».
3. «از ابوهریره و ابوسعید خدری روایت شده است که گفتند: پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: خداوند علاوه بر فرشتگانی که نامه‌ی اعمال انسان را می‌نویسند، فرشته‌هایی دارد که در زمین سیر می‌کنند، پس هرگاه گروه‌هایی را بیابند که خداوند را یاد می‌کنند، یکدیگر را صدا می‌زنند [و می‌گویند:] بیایید به سوی آنچه که می‌خواهید و به دنبال آن هستید، پس [همه] می‌آیند و اطراف آن جمع را تا آسمان دنیا می‌گیرند. [پس از آن، فرشتگان به آسمان می‌روند]؛ خداوند [خطاب به آنها] می‌فرماید: در چه حالتی بندگانم را ترک کردید، چه می‌کردند؟ می‌گویند: آنها را در حالی ترک کردیم که تو را می‌ستودند و ذکر می‌کردند و به بزرگی یادت می‌کردند، خداوند می‌فرماید: آیا مرا دیده‌اند؟ می‌گویند: خیر؛ خداوند می‌فرماید: اگر مرا می‌دیدند چه [حالتی داشتند]؟ فرشتگان می‌گویند: اگر تو را می‌دیدند بیشتر از این، تو را تسبیح و سپاس و ستایش می‌کردند و بیشتر از این تو را یاد می‌نمودند، خداوند می‌فرماید: چه چیزی می‌خواهند؟ فرشتگان می‌گویند: بهشت را می‌خواهند، خداوند می‌فرماید: آیا آن را دیده‌اند؟ می‌گویند: خیر، خداوند می‌فرماید: اگر آن را ببینند، [حال‌شان] چگونه خواهد بود؟ فرشتگان می‌گویند: اگر آن را می‌دیدند، بیشتر از این آن را طلب می‌کردند و حرص‌شان بر آن بیشتر از این بود؛ خداوند می‌فرماید: از چه چیزی پناه می‌خواهند؟ فرشتگان می‌گویند: از آتش [جهنم] پناه می‌خواستند، خداوند می‌فرماید: آیا آن را دیده‌اند؟ می‌گویند: خیر، خداوند می‌فرماید: اگر آن را ببینند [حال‌شان] چگونه خواهد بود؟ فرشتگان می‌گویند: اگر آن را می‌دیدند، بیشتر از این، از آن فرار می‌کردند و بیشتر از این از آن می‌ترسیدند و بیشتر از این از آن [به تو] پناه می‌بردند؛ پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: خداوند می‌فرماید: پس، من شما را شاهد می‌گیرم که آنها را بخشیده‌ام، پس می‌گویند: در میان آنها فلان بنده‌ی بسیار عاصی و گناهکار وجود دارد که جزو آنها نیست، او برای نیاز دیگری آمده است؛ خداوند می‌فرماید: آنها باهم هستند و هم‌نشینان متضرر نمی‌شود».
ترمذی می‌گوید: این حدیث، حسن صحیح است(1).
----------
-------------------
(1) - در مورد این اصطلاح که از این به بعد در بیشتر احادیثی که امام ترمذی روایت کرده است، به آن برخورد می‌کنیم، باید گفت: قبل از امام ترمذی درجه‌ی احادیث در میان محدثان عبارت بودند از: صحیح و ضعیف، اما امام ترمذی اصطلاح دیگری به نام «حسن» به دو اصطلاح قبلی افزودند و آن عبارت بود از احادیثی که در سندش یک راوی عادل اما دارای ضبط کم (قدرتش در حفظ احادیث کم باشد) وجود داشته باشد، برخلاف صحیح که راوی علاوه بر عادل‌بودن از قدرت ضبط بالایی برخوردار است.
امام ترمذی بعداً اصطلاحات دیگری در «جامع» خود برای برخی از احادیث به کار برد، برخی از این اصطلاحات عبارتند از: «حسن صحیح» و «حسن صحیح غریب» و «حسن غریب»؛ اصطلاح اول یعنی این که این حدیث از یک طریق (طبق یک سند)
اذکار صبح و شام
((اللَّهُمَّ إِنِّیْ أََصْبَحْتُُ[10] أُشْهِدُکَ وَأُشْهِدُ حَمَلَةَ عَرْشِکَ، وَمَلاَئِکَتَکَ وَجَمِیْعَ خَلْقِکَ، أَنَّکَ أَنْتَ اللهُ لاَ إِلَهَ ِلاَّ أَنْتَ وَحْدَکَ لاَ شَرِیْکَ لَکَ وَأَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُکَ وَرَسُوْلِکَ))[11].
معنی: الهى! من در این صبح گاه، تو را و حاملان عرش و تمام فرشتگانت و کلیّه مخلوقات تو را گواه می‌گیرم بر این که تو الله هستى، بجز تو معبود دیگرى «بحق» وجود ندارد، تو یگانهاى و شریکى ندارى، و محمد –صلى الله علیه وسلم- بنده و فرستاده ى تو است
این دعا(4) بار خوانده شود
منبع: [10] هنگام شب گفته شود: «اللَّهُمَّ إِنِّیْ أََمْسَیْتُ».
[11] هرکس صبح یا شب ایـن دعا را چهار بار بخـواند، خـداونـد او را از آتـش نجات مىدهد. أبوداود 4/317، والبخاری در کتاب: الأدب المفرد شماره ى 1201، والنسائی در کتاب: عمل الیوم واللیله شماره ى 9، وابن السنی با شماره ى 70، و شیخ ابن بازدر کتاب: (تحفه الأخیار ص 23) سند النسائی وأبی داود را حسن دانسته است.
پس‌مانده‌ي نوشيدني=سؤر
سؤر: آبی که بعد از نوشیدن در ظرف می‌ماند، و آن چند نوع است:
1-پس ماندهي انسان:
پس ماندهي انسان که پاک است، خواه مسلمان، یا کافر، یا جنب یا قاعده باشد. اما مراد از قول خدا: (إنما المشركون نجس) [بیگمان مشرکان نجسند] نجاست معنوی است، زیرا اعتقادشان باطل و پوچ است و از آلودگیها و نجاسات پرهیز نمی‌کنند، مقصود، آن نیست که ذات و بدنشان نجس است، و حال آنکه با مسلمانان معاشرت و اختلاط داشتند و پیک‌ها و هیاتهای نمایندگیشان، به حضور پیامبر صلي الله عليه و سلم می‌آمدند و به مسجدالنبی نیز داخل می‌شدند و ایشان دستور نمی‌داد، چیزهایی را که با بدن
آنان تماس داشته است، بشویند. از حضرت عایشه -رضی الله عنها -روایت شده است که گفته است: (كنت أشرب وأنا حائض، فأناوله النبي صلى الله عليه وسلم، فيضع فاه على موضع في) [زمانی که قاعده می‌شدم آب می‌نوشیدم و در همان ظرف آنرا به پیامبر صلي الله عليه و سلم نیز می‌دادم که ایشان دهان بر جای دهان من می‌گذاشتند و از آن می‌نوشیدند]. مراد آنست که از همانجا که عایشه(ره) می‌نوشید، پيغمبر صلي الله عليه و سلم می‌نوشید. بروایت مسلم.
2- پس ماندهي حیوانی که گوشتش حلال و خوردنی است:
پس ماندهي این نوع حیوانات پاک است، زیرا آب دهانشان= لعاب، از گوشت پاک پدیدار می‌گردد و حکم آن را دارد. ابوبکر بن المنذر گفته است: همه‌ي دانشمندان “فقه“ به اجماع می‌گویند که پس ماندهي آنچه که گوشتش خورده می‌شود، جایز است که آن را نوشيد و بدان وضو گرفت.
٣-پس ماندهي استر و خر و درندگان و پرندگا‌ن شکاری:
بنا به روایت جابر رضي الله عنه پس ماندهي این حیوانات نیز پاک است زیرا از او روایت شده است که: از پیامبر صلي الله عليه و سلم سوال شد: آیا با آب پس مانده‌ای که خر از آن نوشیده است وضو بگیریم؟ فرمودند: “آری، و بدانچه پس مانده همه درندگان است“، این حدیث را شافعی و دارقطنی و بیهقی نقل کرده‌اند. بیهقی گوید: سندهای این حدیث را اگر پهلوی هم بگذاریم رویهمرفته قوی هستند.
پیامبر صلي الله عليه و سلم در یکی از سفرها شبی بیرون رفت و از کنار مردی گذشتند، که بر لب حوض آب خود نشسته بود. عمر رضي الله عنه از آن مرد سوال کرد: آیا امشب درندگان از این حوض شما آب نوشیده‌اند؟ آنگاه پیامبر صلي الله عليه و سلم به وی گفت: (يا صاحبَ المقراةِ لاتخبره، هذا متكلف! لها ما حملت في بطونها، ولنا ما قي شراب وطهور) [ای صاحب حوض به وی خبر مده، زیرا او سخت‌گیر است، آنچه که حیوانات درنده خورده‌اند، مال خودشان است و آنچه که مانده است، ما از آن می‌نوشیم و وضو مي‌گیریم]. دارقطنی این حدیث را روایت کرده است، و از یحیی بن سعید روایت شده است که: “عمربن خطاب همراه گروهی که عمروعاص نیز با آنها بود، بیرون رفتند تا اینکه بر حوضی فرود آمدند، عمرو عاص از صاحب حوض پرسید: حیوانات وحشی و درندگان بدین حوض شما می‌آیند؟ عمر گفت: به ما جواب نده، زیرا درندگان برما وارد می‌شوند و ما نیز بر آنها وارد می‌شویم“. امام مالک در “موطا” این حدیث را روایت کرده است.
٤- پس ماندهي گربه:
بنا به حدیث کبشه دختر کعب، زن ابوقتاده، پس ماندهي گربه پاک است، کبشه گوید: ابوقتاده نزد وی آمد و برای او آب ریخت، در آنوقت گربه‌ای آمد، ابوقتاده ظرف آب را برای گربه نگاه داشت تا از آن نوشید، و من به وی خیره شده بودم، گفت: آیا تعجب می‌کنی؟ گفتم: آری، گفت: پیامبر صلي الله عليه و سلم فرموده است: (إنها ليست بنجس، إنها من الطوافين عليكم والطوافات) [گربه نجس نیست زيرا گربه‌ها خیلی پیش شما می‌آیند و رفت و آمد می‌کنند]. پنج نفر از اصحاب صحاح آنرا نقل کرده‌اند. ترمذی گفته است: این حدیث: “حسن و صحیح“ است، و بخاری و دیگران آنرا “صحیح“ دانسته‌اند.
5-پس ماندهي سگ و خوک:
پس ماندهي سگ و خوک نجس است و اجتناب از آن واجب است. علت نجاست پس ماندهي سگ بنا به حدیثی است که بخاری و مسلم آنرا از ابوهریره رضي الله عنه روایت کرده‌اند که: پیامبر صلي الله عليه و سلم گفته است: (إذا شرب الكلب في إناء أحدكم فليغسله سبعا) [هرگاه سگ از ظرف آب یکی
مسلم، باب: [الذکر والدعاء و...]
امام مسلم به سه طریق از ابوهریره این حدیث را روایت کرده است.
روایت نخست:
46- الفاظ روایت نخست به الفاظ ذکرشده از بخاری (حدیث شماره‌ی 54) نزدیک‌تر است، با این تفاوت که در آن به جای «وَأَنَا مَعَهُ إِذَا ذَكَرَنِي، فَإِنْ ذَكَرَنِي فِي نَفْسِهِ، ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي، وَإِنْ ذَكَرَنِي فِي مَلَإٍ، ذَكَرْتُهُ فِي مَلَإٍ خَيْرٍ مِنْهُمْ» چنین آمده است: «وَأَنَا مَعَهُ حِينَ يَذْكُرُنِي، إِنْ ذَكَرَنِي فِي نَفْسِهِ، ذَكَرْتُهُ فِي نَفْسِي، وَإِنْ ذَكَرَنِي فِي مَلَإٍ، ذَكَرْتُهُ فِي مَلَإٍ هُمْ خَيْرٌ مِنْهُمْ» «من با او هستم وقتی که مرا یاد می‌کند؛ اگر مرا در دل خود یاد کرد، او را در درون خود یاد می‌کنم. و اگر مرا در میان جمعی یاد کند، او را در میان جمعی بهتر از جمع آنها یاد می‌کنم».
روایت دوم:
47- در روایت دوم، این عبارت که در روایت بخاری آمده، ذکر نشده است: «وَإِنْ تَقَرَّبَ إِلَيَّ ذِرَاعًا، تَقَرَّبْتُ إِلَيْهِ بَاعًا» «و اگر یک ذراع به من نزدیک شود، من یک باع به او نزدیک می‌شوم».
روایت سوم:
48- «قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنَّ اللهَ قَالَ: إِذَا تَلَقَّانِي عَبْدِي بِشِبْرٍ تَلَقَّيْتُهُ بِذِرَاعٍ، وَإِذَا تَلَقَّانِي بِذِرَاعٍ تَلَقَّيْتُهُ بِبَاعٍ، وَإِذَا تَلَقَّانِي بِبَاعٍ جِئْتُهُ بِأَسْرَعَ مِنْهُ».
48. پیامبر صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فرمودند: خداوند می‌فرماید: «هرگاه بنده‌ام یک وجب رو به من بیاید، من یک ذراع به سوی او می‌روم و هرگاه یک ذراع رو به من بیاید، یک باع به طرف او می‌روم و هرگاه یک باع رو به من بیاید، سریع‌تر (یا بیشتر) از وی به سوی او می‌روم».
کتاب روزه
باب (43): حجاج در عرفه، روز عرفه را روزه نگیرند
621- عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ بِنْتِ الْحَارِثِ (رض): أَنَّ نَاسًا تَمَارَوْا عِنْدَهَا، يَوْمَ عَرَفَةَ، فِي صِيَامِ رَسُولِ اللَّهِ (ص)، فَقَالَ بَعْضُهُمْ: هُوَ صَائِمٌ، وَقَالَ بَعْضُهُمْ: لَيْسَ بِصَائِمٍ، فَأَرْسَلْتُ إِلَيْهِ بِقَدَحِ لَبَنٍ، وَهُوَ وَاقِفٌ عَلَى بَعِيرِهِ بِعَرَفَةَ، فَشَرِبَهُ. (م/1123)
ترجمه: ام فضل دختر حارث (رض) می‌گوید: روز عرفه، در حضور من، مردم درباره‌ی روزه بودن رسول الله ﷺ دچار اختلاف نظر شدند. تعدادی گفتند: پیامبر اکرم ﷺ روزه است. تعدادی دیگر گفتند: روزه نیست. من کاسه‌ای شیر خدمت رسول الله ﷺ فرستادم در حالی که پیامبر اکرم ﷺ بر شترش سوار بود و در عرفه، در حال وقوف بود. رسول الله ﷺ آن شیرها را نوشید.
«وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ» معنی‌اش می‌شود:
«و او به هر چیزی داناست.»
این عبارت در چند جای قرآن آمده است.
أنشودة من البهو هبت رياح هباء 🍃
للمنشد:محمد المقيط
ج-آبی‌كه چیز پاكی با آن مخلوط گردد، مانند صابون و زعفران و آرد و چيزهای دیگری كه غالباً با آب همراه نیستند (و خود جداگانه وجود دارند و آب در معرض آمیزش با آنها قرار ندارد).
حكم چنین آبی، آنست كه مادامی كه، بتوان بدان، آب مطلق گفت، پاك و پاك كننده است، ولی اگر از صورت آب بیرون آید و آنقدر بدان اشیاء آلوده باشد، كه نتوان بدان آب گفت، آن وقت پاك است، ولی پاك‌كننده نیست. از ام عطیم نقل شده است: “وقتی كه زینب دختر پيامبر وفات كرد، ایشان نزد ما آمدند و گفتند: (إغسلها ثلاثا أو خمسا أو أكثر من ذلك - إن رأيتن - بماء وسدر واجعلن في الاخيرة كافورا أو شيئا من كافور، فإذا فرغتن فآذنني...) [او را سه بار یا پنج باز یا بیشتر - برحسب رأی خود -با آب آمیخته به سدر بشویید و در پایان، آب آمیخته با كافور، بروی بریزید، هرگاه فارغ شدید مرا خبر كنید]. وقتیكه از شستن او فارغ شدیم، ایشان را خبر كردیم، و او “ازاری“ را به ما داد و فرمود: (أشعرنها إياهُ) [آن ازار را به وی بپوشانید]. بروایت همه محدثین. و معلوم است كه میت را با آبی باید شست، كه زندگان بتوانند، بدان طهارت گیرند. و امام احمد و نسائی و ابن خزیمه، حدیثی را از “ام هانی‌ء“ نقل كرده‌اند كه: پیامبر همراه با میمونه، از آب كاسه‌ای غسل نمودند كه اثر خمیر در آن پیدا بود”. در این حدیث از مخلوط بودن آب سخن رفته است لیكن آلودگی آب آنمقدار نبوده است، كه نتوان بدان آب مطلق گفت.
*{ مَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا }*
Читать полностью…
#صحیح_مسلم
#نکاح #ازدواج
باب (3): درباره‌ی ازدواج کردن با زن متدین
♦️ عنْ أَبِي هُرَيْرَةَ : عَنْ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ: «تُنْكَحُ الْمَرْأَةُ لأَرْبَعٍ: لِمَالِهَا، وَلِحَسَبِهَا، وَلِجَمَالِهَا، وَلِدِينِهَا فَاظْفَرْ بِذَاتِ الدِّينِ تَرِبَتْ يَدَاكَ». (مسلم/1466)
ترجمه: ابوهریره می‌گوید: نبی اکرم ﷺ فرمود: «زن بخاطر چهار چیز، نکاح می‌شود: بخاطر مالش، نسب‌اش، زیبایی‌اش و دینش. دست‌هایت، خاک آلود گردد؛ زن دیندار را انتخاب کن».
┉┅━❀❁✿❃✿❁❀━┅┉
درس اول: گشادی‌روی و خنده‌روی
خنده یک میل غریزی است که در زندگی فردی و اجتماعی درای ارزش و بهای فراوانی است. عرب خنده را دوست می‌داشتند. عرب‌ها خنده را دوست می‌داشتند و با دیدن افراد خنده‌رو شادمان می‌شدند و مرد عبوس و ترش‌رو و دارای ابروهای گره‌دار را نکوهش می‌کردند. چنین فرد ترش‌روی نزدشان زشت و ناپسند بود. حال تصور کنید که اگر این فرد زشت‌رو رهبری می‌بود که آنان را به سوی دین جدید دعوت می‌کرد، آیا دعوتش را اجابت می‌کردند؟
بِــــسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِیـــم
✾ٖٜٖٜ♡⃟ٖٜٖٜٖٜ♡ٖٜٖٜ♡⃟ٖٜٖٜٖٜ♡( كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ ۗ وَاللَّهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ )
(عادت این کافران) همچون عادت آل فرعون و کسانی است که پیش از آنها بودند. آیات ما را تکذیب کردند، پس خداوند آنها را به (سزای) گناهانشان گرفت، و خداوند سخت کیفر است.
❤️لیستی از بهترین کانال های تلگرام
/channel/tbadl1404
ﷺ
🖤┈••✦✧𖡹✧✦••┈🖤
پس‌مانده‌ي نوشيدني=سؤر
سؤر: آبی که بعد از نوشیدن در ظرف می‌ماند، و آن چند نوع است:
1-پس ماندهي انسان:
پس ماندهي انسان که پاک است، خواه مسلمان، یا کافر، یا جنب یا قاعده باشد. اما مراد از قول خدا: (إنما المشركون نجس) [بیگمان مشرکان نجسند] نجاست معنوی است، زیرا اعتقادشان باطل و پوچ است و از آلودگیها و نجاسات پرهیز نمی‌کنند، مقصود، آن نیست که ذات و بدنشان نجس است، و حال آنکه با مسلمانان معاشرت و اختلاط داشتند و پیک‌ها و هیاتهای نمایندگیشان، به حضور پیامبر صلي الله عليه و سلم می‌آمدند و به مسجدالنبی نیز داخل می‌شدند و ایشان دستور نمی‌داد، چیزهایی را که با بدن
آنان تماس داشته است، بشویند. از حضرت عایشه -رضی الله عنها -روایت شده است که گفته است: (كنت أشرب وأنا حائض، فأناوله النبي صلى الله عليه وسلم، فيضع فاه على موضع في) [زمانی که قاعده می‌شدم آب می‌نوشیدم و در همان ظرف آنرا به پیامبر صلي الله عليه و سلم نیز می‌دادم که ایشان دهان بر جای دهان من می‌گذاشتند و از آن می‌نوشیدند]. مراد آنست که از همانجا که عایشه(ره) می‌نوشید، پيغمبر صلي الله عليه و سلم می‌نوشید. بروایت مسلم.
2- پس ماندهي حیوانی که گوشتش حلال و خوردنی است:
پس ماندهي این نوع حیوانات پاک است، زیرا آب دهانشان= لعاب، از گوشت پاک پدیدار می‌گردد و حکم آن را دارد. ابوبکر بن المنذر گفته است: همه‌ي دانشمندان “فقه“ به اجماع می‌گویند که پس ماندهي آنچه که گوشتش خورده می‌شود، جایز است که آن را نوشيد و بدان وضو گرفت.
٣-پس ماندهي استر و خر و درندگان و پرندگا‌ن شکاری:
بنا به روایت جابر رضي الله عنه پس ماندهي این حیوانات نیز پاک است زیرا از او روایت شده است که: از پیامبر صلي الله عليه و سلم سوال شد: آیا با آب پس مانده‌ای که خر از آن نوشیده است وضو بگیریم؟ فرمودند: “آری، و بدانچه پس مانده همه درندگان است“، این حدیث را شافعی و دارقطنی و بیهقی نقل کرده‌اند. بیهقی گوید: سندهای این حدیث را اگر پهلوی هم بگذاریم رویهمرفته قوی هستند.
پیامبر صلي الله عليه و سلم در یکی از سفرها شبی بیرون رفت و از کنار مردی گذشتند، که بر لب حوض آب خود نشسته بود. عمر رضي الله عنه از آن مرد سوال کرد: آیا امشب درندگان از این حوض شما آب نوشیده‌اند؟ آنگاه پیامبر صلي الله عليه و سلم به وی گفت: (يا صاحبَ المقراةِ لاتخبره، هذا متكلف! لها ما حملت في بطونها، ولنا ما قي شراب وطهور) [ای صاحب حوض به وی خبر مده، زیرا او سخت‌گیر است، آنچه که حیوانات درنده خورده‌اند، مال خودشان است و آنچه که مانده است، ما از آن می‌نوشیم و وضو مي‌گیریم]. دارقطنی این حدیث را روایت کرده است، و از یحیی بن سعید روایت شده است که: “عمربن خطاب همراه گروهی که عمروعاص نیز با آنها بود، بیرون رفتند تا اینکه بر حوضی فرود آمدند، عمرو عاص از صاحب حوض پرسید: حیوانات وحشی و درندگان بدین حوض شما می‌آیند؟ عمر گفت: به ما جواب نده، زیرا درندگان برما وارد می‌شوند و ما نیز بر آنها وارد می‌شویم“. امام مالک در “موطا” این حدیث را روایت کرده است.
٤- پس ماندهي گربه:
بنا به حدیث کبشه دختر کعب، زن ابوقتاده، پس ماندهي گربه پاک است، کبشه گوید: ابوقتاده نزد وی آمد و برای او آب ریخت، در آنوقت گربه‌ای آمد، ابوقتاده ظرف آب را برای گربه نگاه داشت تا از آن نوشید، و من به وی خیره شده بودم، گفت: آیا تعجب می‌کنی؟ گفتم: آری، گفت: پیامبر صلي الله عليه و سلم فرموده است: (إنها ليست بنجس، إنها من الطوافين عليكم والطوافات) [گربه نجس نیست زيرا گربه‌ها خیلی پیش شما می‌آیند و رفت و آمد می‌کنند]. پنج نفر از اصحاب صحاح آنرا نقل کرده‌اند. ترمذی گفته است: این حدیث: “حسن و صحیح“ است، و بخاری و دیگران آنرا “صحیح“ دانسته‌اند.
5-پس ماندهي سگ و خوک:
پس ماندهي سگ و خوک نجس است و اجتناب از آن واجب است. علت نجاست پس ماندهي سگ بنا به حدیثی است که بخاری و مسلم آنرا از ابوهریره رضي الله عنه روایت کرده‌اند که: پیامبر صلي الله عليه و سلم گفته است: (إذا شرب الكلب في إناء أحدكم فليغسله سبعا) [هرگاه سگ از ظرف آب یکی
روهای شهوانی، آنها (انسان‌ها) را به سوی انحراف سوق می‌دهد اما آنها (فرشته‌ها) این نیروها و موانع را ندارند، پس جواب‌هایی که می‌دهند اعتراف به برتری بنی آدم نسبت به خود آن‌هاست.
«هُمُ الجُلَسَاءُ، لاَ يَشْقَى بِهِمْ جَلِيسُهُمْ» اشاره به این نکته دارد که خداوند کسی را که در چنین مجلسی (مجل ذکر خدا) بنشیند، اگرچه نیاز دیگری هم داشته باشد (با هدفی غیر از ذکر خدا در آن مجلس آمده باشد) خواهد بخشید؛ زیرا حضور در مجلس ذکر خدا، دل‌های مرده را زنده می‌کند، پس قلب چنین کسی نیز زنده خواهد شد، اگرچه هدف از حضورش چیز دیگری غیر از ذکر خدا باشد و فضل و کرم خدا بسی بزرگ است و این اعلام فضیلت مجالس ذکر خدا و اهمیت حضور در چنین مجالسی است.
ذکر خدا تمامی عبادات را در بر می‌گیرد. مجالس تدریس علم و قرائت قرآن و تهلیل و تسبیح، همه مجالس نور و هدایت هستند و همه باعث احیای دل‌های مرده می‌شوند – والله أعلم. [شرح قسطلانی بر صحیح بخاری].
شرایط حسن ر دارد و طبق سند دیگر شرایط صحیح را دارد، پس درجه‌ی چنین حدیثی از حدیث صحیح پایین‌تر و از حدیث حسن بالاتر است. اصطلاح دوم یعنی این که چنین حدیثی از طریقی (طبق یک سند) غریب است (حدیث غریب به حدیثی گفته می‌شود که در یکی از طبقات سند آن حدیث، تنها یک نفر آن را روایت کرده باشد) و طبق سند دیگر، صحیح و طبق سند دیگر، حسن است، پس بهتر است چنین حدیثی را حسن صحیح غریب بدانیم تا درجه‌ی حدیث بهتر روشن شود و اصطلاح سوم نیز به این معنی است که این حدیث طبق یک سند حسن و طبق سند دیگر غریب می‌باشد – مترجم.
Читать полностью…
اذکار صبح و شام
((اللَّهُمَّ مَا أَصْبَحَ بِیْ مِنْ نِعْمَةٍ أَوْ بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِکَ فَمِنْکَ وَحْدَکَ لاَ شَرِیْکَ لَکَ، فَلَکَ الْحَمْدُ وَلَکَ الشُّکْرُ))
معنی: الهى! هر نعمتى که در این صبح، شامل حال من یا یکى از مخلوقات شده، از طرف تو بوده است، تو شریکى ندارى، پس ستایش و شکر از آنِ تو است.
منبع: هرکس این دعا را در هنگام صبح بخواند، شکر آن روز را أدا کرده است، و هرکس هنگام شب آن را بخواند، شکر آن شب را ادا نموده است. أبو داود 4/318 ، والنسائی در کتاب: عمل الیوم واللیله شماره ى 7، وابن السنی شماره ى 41 وابن حبان در کتاب: «موارد» شماره ى 2361، وابن باز در کتاب: (تحفه الأخیار ص24) سندش را تحسین نموده است.
از شما آب نوشید، هفت بار آنرا بشوید]. امام احمد و مسلم متن این حدیث را چنین نقل‌کرده‌اند: (طهور إناء أحدكم إذا ولغ فيه الكلب أن يغسله سبع مرات أولاهن بالتراب) [وقتی‌که سگ به ظروف شما دهن زد یا لیسید، باید آنها را هفت بار با آب بشوید که بار اول باید آب خاک آلود باشد]. و اما دلیل نجاست پس ماندهي خوک آنست که حیوان آلوده و پلید و نجس است.
Читать полностью…
اللهُمَّ صلِّ علىٰ مُحَمَّد و علىٰ آل مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إنَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ
Читать полностью…
کتاب قربانی
باب (6): استحباب قربانی کردن دو قوچ سفید شاخ دار و ذبح نمودن با دست خود و بسم الله و الله اکبر گفتن
1256ـ عَنْ أَنَسٍ رَضِیَ اَللهُ عَن‍‍‍‍ْهُ قَالَ: ضَحَّى رَسُولُ اللَّهِ ﷺ بِكَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ أَقْرَنَيْنِ، قَالَ: وَرَأَيْتُهُ يَذْبَحُهُمَا بِيَدِهِ، وَرَأَيْتُهُ وَاضِعًا قَدَمَهُ عَلَى صِفَاحِهِمَا، قَالَ: وَسَمَّى وَكَبَّرَ. (م/1966)
ترجمه: انس رضی الله عنه می‌گوید: رسول الله صلی اللّٰه علیه وآله وسلم دو قوچ سفید شاخ دار، قربانی کرد. من دیدم که قدمش را بر یک طرف گردن آنها گذاشته بود و بسم الله و الله اکبر گفت و با دست خودش آنها را ذبح نمود.
﴿ وَاتَّقُوا اللَّهَ👉و تقوا الله پیشه کنید
ۚ إِنَّ اللَّهَ👉قطعا الله
تَوَّابٌ👉 بسیار توبه پذیر
رَحِيمٌ ﴾👉و مهربان است
د-آبی كه با نجاست تماس پیدا كرده است: دو حالت دارد:
اول، آلودگی آب بنحوی باشد كه طعم و مزه و رنگ و بوی آن تغییر نموده باشد كه در این حالت به اجماع فقهاء نمی‌توان بدان طهارت گرفت و پاك‌كننده نیست. ابن المنذر و ابن الملقّن هر دو این قول را نقل كرده‌اند.
حالت دوم، آنست كه آب بصورت مطلق باقی بماند و هیچیك از اوصاف سه‌گانه فوق تغییر نكرده باشد، در این حالت، آن آب پاك و پاك‌كننده است، خواه اندك باشد یا فراوان.
دلیل این مطلب حدیثی است كه از ابوهریره رضي الله عنه نقل شده است كه: یك مرد عرب بیابان نشین در مسجد شاشید و مردم خواستند او را بزنند، كه پیامبر صلي الله عليه و سلم فرمود: (دعوه و أريقوا على بوله سجلا من ماء، أو ذنوبا من ماء، فإنما بعثتم ميسرين ولم تبعثوا معسرين) [او را بحال خود واگذارید و یك سطل آب بر جای ادرار او بریزید، زیرا رسالت شما آنست كه بر مردم آسان بگیرید، نه اینكه مردم را به دشواری و سختی افكنید]. بجز مسلم، جماعت محدثین این حدیث را روایت كرده‌اند.
و هم چنین از ابوسعید خدری رضي الله عنه روایت شده است كه: از پیامبر سوال شد كه آیا می‌توانیم از چاه “بُضاعة“[7] وضو بگیریم؟ پیامبر فرمود: (الماء طهور لا ينجسه شئ) [آب پاكیزه و پاك‌كننده است، چیزی آنرا آلوده نمی‌كند]. بروایت شافعی وابوداود و نسائی و ترمذی. ترمذی آن را “حسن“ دانسته و امام احمد گفته است: حدیث چاه بضاعه “صحیح“ است، و یحیی بن معین و ابومحمد بن حرم نیز آن را “صحیح” دانسته‌اند. ابن عباس و ابوهریره و حسن بصری و ابن المسیب و عكرمه و ابن ابی لیلی و ثوری و داود طاهری و نخعی و مالك و دیگران نیز چنین رای داده‌اند، و امام محمد غزالی گفته‌اند: دوست داشتم كه مذهب امام شافعی درباره‌ي آب بمانند مذهب امام مالك می‌بود.
و اما حدیث عبدالله بن عمر رضی الله عنهما -كه گفته است پیامبر صلي الله عليه و سلم فرموده‌اند: (إذا كان الماء قلتين لم يحمل الخبث) [هرگاه آب مقدار دو قله = "384 كیلو بر حسب وزن و مكعبی كه هر طرف آن ٥/٣ وجب شخص معمولی باشد یعنی هفتاد و پنج سانتی‌متر بتوان 3=75cm3" -باشد نجس نمی‌شود و آلودگی را در خود نگه نمی‌دارد]، این حدیت را پنج نفر از صحاح روایت كرده‌اند. این حدیث از نظر متن و سند مضطرب است. “ابن عبدالبر“، در كتاب “التمهید” گفته است: رأی شافعی نسبت به حدیث “قلتین“ از نظر تئوری ضعیف و از نظر خبر و روایتی هم ثابت نشده است.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] طهارت و پاكيزگی یا حقيقی است مانند طهارت با آب و یا حكمی است و اعتباري، مانند طهارت با خاك در تیمم. «مولف»
[2] سورة الانفال آية: 11.
[3] سورة الفرقان آية 48.
[4] بغیر از ترمذی همه‌ي اصحاب حدیث این روایت را نقل كرده‌اند. «مؤ‌لف»
[5] پيامبر صلي الله عليه و سلم در جواب نگفت: «نعم، آری»، تا حكم با علت آن همراه باشد كه پاكی آنست و حكم دیگری را كه از آن سوال نكرده بود بدان افزو‌د كه عبارت است از حلال بودن مردار دریا، و این شيوه زيباترین شيوه فتوی است. «مولف»
[6] سورة المائدة بعض الاية 6.
[7] چاه بضاعة، چاهی بود در مدینه، ابوداود گوید: از قتیبه بن سعيد شنيده‌ام كه گفته: از عمق چاه بضاعه سوال كردم، گفتند: ،وقتی كه آبش فراوان باشد تا عورت انسان می‌رسد، گفتم اگر كاهش یابد؟ گفت: پایین‌تر از عورت را می‌پوشاند. ابوداود گوید: عبای خود را بر آن بهن كردم و آنوقت عبا را اندازه گرفتم كه عرض آن شش ذراع بود، از باغبان سوال كردم كه ساختمان آن تغيير داده شده است؟ گفت: نه، دیدم كه رنگ آب آن تغيير كرده بود.
ب -آب مستعمل:
آبی كه از بدن وضو گیرنده و غسل كننده، جدا می‌شود، آنهم حكم آب مطلق دارد. زیرا در اصل پاك و پاك‌كننده بوده است و دلیلی نیست كه آن حكم را از آن سلب‌كنیم و رُبَیع دختر مَعوذ در بیان كیفیت وضوی پیامبر صلي الله عليه و سلم گوید: (ومسح رأسه بما بقي من وضوء في يديه) [پیامبر سر خود را با آبی كه دستها را با آن شسته بود مسح كرد]. بروایت امام احمد و ابوداود. لیكن ابوداود چنین نقل كرده است: (أن رسول الله صلى الله عليه وسلم مسح رأسه من فضل ماء كان بيده) [پیامبر صلي الله عليه و سلم سر خود را با آبی كه بر روی دستهایش مانده بود مسح كرد].
و از ابوهریره رضي الله عنه روایت شده است: «كه در یكی از راههای شهر مدینه با پیامبر صلي الله عليه و سلم روبرو شد، چون جنب بود خود را كنار كشید و رفت و غسل كرد و آنگاه باز آمد، پیامبر صلي الله عليه و سلم پرسید: كجا بودی ای ابوهریره؟ او در پاسخ گفت: جنب بودم و دوست نداشتم، در حالیكه پاك نیستم، با تو بنشینم. آن وقت پیامر صلي الله عليه و سلم فرمود: سبحان الله إن المؤمن لا ينجس [منزه است خدای بزرگ بیگمان مومن نجس نمی‌شود]. بروایت همه محدثین. این حدیث می‌رساند كه اگر مومن نجس نباشد پس دلیلی نیست بر اینكه اگر آب با بدن او تماس پیدا كرد، پاكی و پاك‌كنندگی خود را، از دست بدهد زیرا، چیز پاكی با چیز پاك دیگری، تماس پیدا كرده و آنهم تاثیری ندارد. ابن المنذر گفته است كه: از علی و ابن عمر و ابوامامه و عطاء و حسن و مكحول و نخعی روایت شده است كه گفته‌اند: اگر كسی در وقت وضو، مسح سر را فراموش كرد و بعداً یادش آمد و دید كه هنوز بر ریشش اثر آب هست، كافی است با آن، سر خود را مسح كند. ابن المنذر گوید: این مطلب می‌رساند كه آنان آب مستعمل را پاك‌كننده می‌دانستند، و من نیز بدان فتوی مي‌دهم. و این رای، در یكی از روایات، از امام مالك و امام شافعی هم، نقل شده است و ابن حزم آن را به سفیان ثوری و ابوثور و همه پیروان «ظاهریه» نسبت داده است.
نسائی، باب: [التفسیر]
17- «عَنْ أَبِيْ هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه وسلم: قَالَ اللّهُ: يَسُبُّ بَنُو آدَمَ الدَّهْرَ، وَأَنَا الدَّهْرُ، بِيَدِي اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ».
17. از ابوهریره روایت شده است که گفت: پیامبر صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فرمودند: خداوند می‌فرماید: «بنی آدم (انسان) زمانه را دشنام می‌دهد، در حالی که من زمانه هستم، [حرکت و تغییر و دگرگونی] شب و روز در دست من است».
مسلم نیز در ابتدا چنین آورده است:
18- «يُؤْذِينِي ابْنُ آدَمَ يَقُولُ: يَا خَيْبَةَ الدَّهْرِ، فَإِنِّي أَنَا الدَّهْرُ، أُقَلِّبُ لَيْلَهُ وَنَهَارَهُ».
18. «ابن آدم اذیت می‌کند، [وقتی که] می‌گوید: نابود باد زمانه! (یا چه زمانه‌ی نحسی!). [پس بداند که] من زمانه هستم، شب و روزش را من تغییر می‌دهم [و در دست قدرت من است]».
و بقیه‌ی روایت‌های مسلم در این حدیث همانند روایت بخاری است که نیازی به ذکر آن نیست.
